Khi một bộ phim chuyển thể từ một cuốn sách trở nên vô nghĩa và khó hiểu, nguyên nhân có thể được tìm thấy trong chính cuốn sách: hoặc nó vốn dĩ vô nghĩa ngay từ đầu, hoặc điểm mấu chốt của nó khó truyền tải qua phim ảnh, hoặc bộ phim đã bỏ lỡ điểm mấu chốt - và đây là kết quả thường gặp nhất, và cũng dễ xảy ra nhất, đặc biệt khi điểm mấu chốt đó khó định nghĩa một cách rõ ràng. Cuốn sách "Morvern Callar" có một điểm mấu chốt; mỗi người đọc cuốn sách đều cảm nhận được điều đó, và cảm thấy như họ đã nắm bắt được nó; nhưng tôi nghi ngờ rằng hầu hết họ không thể diễn đạt nó bằng lời. Tôi không chắc mình có thể làm được điều đó hay không, nhưng có lẽ nó giống như thế này, hoặc tương tự như thế này: Những điều đến và đi, đó là cuộc sống, nhưng chúng ta vẫn tiếp tục sống; hoặc ít nhất là một số người trong chúng ta - những người giống như Morvern - vẫn tiếp tục sống. Không nghi ngờ gì nữa, một nhà phê bình uyên bác hơn có thể xây dựng một định nghĩa thỏa đáng hơn. Nhưng điều quan trọng là có một điểm mấu chốt - có thể toàn bộ câu chuyện là điểm mấu chốt - và điều chính cần phải lưu ý và truyền tải khi chuyển thể câu chuyện thành phim chính là điều đó. Nhà làm phim dường như đã bỏ lỡ điểm mấu chốt và không thay thế nó bằng điểm mấu chốt của riêng mình; và vì vậy, bộ phim không có nội dung.

Đây không phải là lời phàn nàn thông thường của một người yêu sách khi tác phẩm yêu thích của họ bị xâm phạm. Tôi đã miễn cưỡng thừa nhận giá trị của cuốn sách: khi đọc nó, tôi thấy nó thật phiền toái và khiến tôi muốn đá đít tác giả để ông ta hoàn thành công việc một cách đúng đắn. Câu chuyện được cho là tác phẩm của Morvern nửa văn hóa, nhưng ảo tưởng đó luôn bị phá vỡ bởi một tá hiệu ứng văn học khác nhau, như thể tác giả đang dùng bút để trêu chọc cô ấy; có những bất nhất quán về phong cách và giọng điệu, như thể các phần khác nhau được viết vào những thời điểm khác nhau; và bất kỳ kết luận nào tôi có thể rút ra về Morvern đều phải mang tính tạm thời vì không rõ tác giả có ý định ngụ ý điều gì và không ngụ ý điều gì: ví dụ, mặc dù Morvern tự mô tả mình là một người hay nói nhiều, nhưng tôi có sai khi cho rằng cô ấy vẫn là một cô gái Scotland thuộc tầng lớp lao động, và bên dưới lớp vỏ bọc của những bản nhạc tải xuống, cô ấy không khác mấy so với những người cùng thế hệ trước? Dù sao đi nữa, mặc dù tôi cảm thấy bực bội với tác giả, tôi không thể phủ nhận rằng cuốn sách của ông đã để lại ấn tượng sâu sắc trong tôi; và điều tôi không thể quên là thái độ của nhân vật, quan điểm của cô ấy về thế giới, điều đó gần như sống động như một bức tranh của Goya. Morvern là loại người luôn gặp phải những tình huống vừa hài hước vừa khủng khiếp; thỉnh thoảng cô ấy tự tìm đến chúng, nhưng thường thì chúng rơi xuống đầu cô ấy, như những con ruồi, vì vậy cuộc sống của cô ấy phần lớn là một sự kiên trì vụng về nhưng duyên dáng, vô thức thực tế và vô thức triết học - và điều đó vẫn chưa đủ để mô tả nó một cách kỳ quặc. Sự phức tạp của các sự kiện và phản ứng của Morvern trước chúng là nội dung chính của cuốn sách, và thành tựu của nó là phơi bày một phần cắt ngang của sự tồn tại mà sẽ khó có cách nào khác để soi sáng; mặc dù tôi không thích cuốn sách, tôi vẫn có thể thấy điều đó.

Morvern vừa được mô tả không phải là Morvern trong phim; hoặc nếu cô ấy là, hầu hết cô ấy đều bị cắt khỏi khung hình. Một nữ diễn viên có thể phù hợp với nhân vật, nếu cô ấy ở đúng độ tuổi vào đúng thời điểm, là Angharad Rees, từ loạt phim truyền hình cũ "Poldark". Vì vậy, Samantha Morton dường như là một lựa chọn hợp lý: cô ấy là loại diễn viên tương tự, và trong một trong những bộ phim đầu tiên của cô ấy, "Jesus' Son", cô ấy đã đóng vai một cô gái có thể được chỉnh sửa một chút để trở thành nhân vật này. Thật không may, trong bộ phim này, cô ấy không có nhân vật trong sách để diễn xuất. Trước hết, cuốn sách là loại sách mà nếu được kịch hóa, gần như kêu gọi những bài độc thoại của nhân vật chính với khán giả; nếu thiếu những bình luận, quan điểm và giọng nói của cô ấy, câu chuyện sẽ mất đi hầu hết ý nghĩa của nó. Nó đã mất thêm một phần nữa khi người biên kịch loại bỏ những yếu tố hài hước và khủng khiếp: những sự kiện đáng nhớ nhất trong sách bị cắt ngắn trước khi chúng trở nên tăm tối, và vì vậy phản ứng của Morvern (cho dù là thích thú hay ghê tởm, tùy thuộc vào tâm trạng của cô ấy) cũng bị thiếu, và những sự kiện đó không còn lý do để tồn tại trong câu chuyện. Tóm lại, nhà làm phim đã chọn, vì một lý do nào đó, biến một cuốn tiểu thuyết hài hước nghiêm túc thành một bộ phim nghệ thuật nhẹ nhàng, và chọn hình ảnh điển hình của cô Morton u sầu trong một bóng tối nghệ thuật; như thể chuyến đi mà Morvern đăng ký là một chuyến tham quan các trạm của Con Đường Thập Tự Giá. Điều đó hoàn toàn không giống như cuốn sách, hoặc Morvern trong sách. Thứ hai, Morvern trong phim không phải là người Scotland (nữ diễn viên nói trong một cuộc phỏng vấn rằng cô ấy không có thời gian để nghiên cứu giọng nói của người Scotland), và cô ấy phải là người Scotland: điều quan trọng là cô ấy, gia đình và bạn bè của cô ấy đều đến từ cùng một nơi. Cuối cùng, bộ phim thiếu phần kết của câu chuyện: Morvern tiêu hết tất cả tiền của mình và trở về nhà trong bóng tối lạnh giá: mùa đông đã đến, con đập đã đóng băng, điện đã cắt và quán rượu tối om. Thiếu đi phần này, và thiếu tất cả những phần còn lại, điều còn lại là một bộ phim nghệ thuật thất bại, một bộ phim chết, về một chủ đề sức mạnh của nó chính là sự từ chối, hoặc khả năng bẩm sinh, không bao giờ khuất phục và trở thành một bộ phim chết.
When a movie of a book seems pointless and incomprehensible, the cause can invariably be found in the book: either it was pointless to start with, or the point is one not easily conveyed to film, or the movie missed the point, which is the most frequent of these results, and the easiest to happen, especially when the point is one not easily defined. The book "Morvern Callar" has a point; every reader of the book must have felt this, and felt as if he had gotten it; but I suspect most of them could not state it in words. I'm not sure I can, myself, but perhaps it comes to this, or something like it: Things come, things go, such is life, but we carry on; or at any rate some of us--people like Morvern--do. No doubt a more erudite critic could construct a more adequate definition. But the important fact is that there is a point--possibly the sum of the entire story is the point--and that this would have been the main thing to keep in view, and to carry over, in adapting the story to film. The maker of this film evidently missed the point, and doesn't substitute one of her own; and so the film is about nothing.<br /><br />This is not the usual complaint of a book-lover that his favorite text has been violated. The merit of the book is something I conceded grudgingly: in reading it I found it a bloody nuisance, and an occasion for kicking the author in the pants and getting him in to finish the job properly. The narrative is supposed to be the work of the half-educated Morvern, but that illusion is constantly dispelled by a dozen different types of literary effect, as if the author were poking at her with his pen; there are inconsistencies of style and tone, as if different sections had been composed at different times; and any conclusions I could reach about Morvern had to remain tentative because it was uncertain which implications the author intended and which he did not: for instance, despite Morvern's own self-characterization as a raver, am I wrong that in the end she remains essentially a working-class Scots girl, and beneath her wrapping of music downloads not so different from those of generations past? In any case, despite my irritation at the author, I couldn't deny that his book stuck with me; and what I couldn't get out of my head was his character's attitude, her angle on the world, which was almost as vivid as a Goya portrait. Morvern is the kind of person who's always encountering situations at once rather comic and rather horrible; occasionally she invites them but more often they land on her, like flies, so that much of her life consists of a kind of gauche but graceful slogging-through, unconsciously practical and unconsciously philosophical--and that doesn't begin to describe it idiosyncratically enough. The complex of incidents and of Morvern's responses to them are the substance of the book, and its achievement, in exposing a cross-section of existence it would be difficult to illuminate otherwise; for all my dislike of the book, I can see this.<br /><br />The Morvern just described is not the Morvern of the movie; or if it is, most of her is kept offscreen. An actress who might have been a good fit for the character, had she been the right age at the right time, is Angharad Rees, from the old TV series "Poldark". Samantha Morton, then, would seem like good casting: she's rather the same sort of actress, and in one of her earlier movies, "Jesus' Son", she played a girl who with a few adjustments could have been turned into this one. Unfortunately, as the film turned out, she doesn't have the character from the book to play. For one thing, the book is one that, if it is to be dramatized, virtually cries out for monologues by the main character to the audience; without her comments, her perspective, her voice, the story loses most of its meaning. It has lost more of it in that the adaptor has expurgated it of its comic and horrible elements: the most memorable incidents from the book are curtailed before they turn grotty, and so Morvern's responses (whether of amusement or distaste, depending on her mood) are missing too, and the incidents no longer have a reason for being in the story. In short, the filmmaker chose for some reason to turn a brisk, edgy serio-comic novel into a genteel art TV film, and chose as her typical image one of Ms. Morton languishing in a artistically shaded melancholy; as if the outing Morvern signs up for were a tour of the Stations of the Cross. This isn't at all what the book, or the Morvern of the book, was about. For another thing, the Morvern of the movie isn't Scottish (the actress said in an interview she hadn't had time to study up the accent), and she ought to be: it's important that she, her family, and her mates are all from a single place. And finally the film is missing the end of the story: Morvern's spending all she has and coming home to icy darkness: it's winter, the dam has frozen, the power has gone out, and the pub is dark. Minus this, and minus all of the rest, what's left is a failed art film, a dead film, about a subject whose strength lay precisely in her refusal, or native inability, ever to give in to being dead.