Đó không phải là một bộ phim vĩ đại như nhiều người vẫn tin (bao gồm cả bà cô quá cố của tôi, người nói rằng đó là bộ phim yêu thích của bà). Nhưng nhờ những phân đoạn hay của bộ phim noir này, đặc biệt là phần kết "nhà vui" nổi tiếng và xứng đáng, "Người phụ nữ từ Thượng Hải" đã trở thành một tác phẩm quan trọng vượt ra ngoài giá trị thực của nó như là chìa khóa cho câu chuyện về sự thất bại của Orson Welles trong việc chinh phục Hollywood.

Vào năm 1946, vị trí của Welles ở Hollywood là khá phức tạp. "Công dân Kane" không được công nhận là một bộ phim vĩ đại như ngày nay vì cách nó bị báo chí Hearst và những người trong giới Hollywood tấn công. Sự cố gắng kiểm soát hoàn toàn (đạo diễn, sản xuất và diễn xuất) của Welles trong các bộ phim của ông dường như là một mối đe dọa đối với toàn bộ hệ thống. Công việc tốt nhất của ông trong giai đoạn này là vai Edward Rochester trong "Jane Eyre", được cho là do Robert Stevenson đạo diễn nhưng thực tế là được Welles thực hiện phần lớn (với sự đồng ý của Stevenson). Tuy nhiên, Stevenson mới là người nhận công lao. Chỉ có "Người lạ" là một bộ phim có lợi nhuận, được hưởng lợi từ sự quan tâm của hậu chiến trong việc truy bắt tội phạm chiến tranh Đức Quốc xã. Trong năm năm ở Hollywood, đây là một thành tích không mấy ấn tượng.

Welles quay trở lại Broadway vào năm 1946, hy vọng có thể lấy lại khả năng phê bình của mình thông qua vở kịch " vòng quanh thế giới trong 80 ngày". Tuy nhiên, mặc dù có sự trợ giúp của Mike Todd và Cole Porter sáng tác nhạc, vở nhạc kịch này vẫn là một thất bại. Sự thất bại của ông trùng hợp với thời điểm vợ ông, Rita Hayworth, đang trên đà thành công với vai diễn trong "Gilda". Vì vậy, cuộc hôn nhân của họ cũng bắt đầu rạn nứt.

Welles cần tiền - sản xuất vở kịch Broadway đã khiến ông lâm vào tình trạng phá sản cá nhân. Ông bán quyền sở hữu tiềm năng của mình đối với quyền làm phim "Vòng quanh thế giới" cho Todd (một quyết định mà ông sẽ hối tiếc về sau), và ông cũng bán ý tưởng về một bộ phim dựa trên sự nghiệp của Henri Desire Landru cho Charlie Chaplin, người sẽ đạo diễn bộ phim (và biến nó thành "Monsieur Verdoux").

Câu chuyện kể rằng Welles, khi phải đối mặt với hóa đơn thuế 10.000 đô la, đã gọi cho Cohn và đề nghị làm một bộ phim với Rita với khoản thanh toán trước. Cohn đồng ý, nhưng tự nhiên hỏi về bộ phim đó. Đó là một câu hỏi khôn ngoan. Welles đang dùng điện thoại trả tiền ở một hiệu thuốc có khu vực bán sách ở New York. Ông cầm một cuốn sách có tựa đề "Người phụ nữ từ Thượng Hải" và ca ngợi nó là một cuốn tiểu thuyết ly kỳ tuyệt vời. Một cách nào đó, Welles đã thuyết phục Cohn, người thường rất tinh tế, rằng ông biết mình đang nói về điều gì. Cohn nói rằng ông sẽ tìm cách mua quyền sở hữu và gửi cho Welles khoản thanh toán trước 10.000 đô la. Sau khi Cohn ngắt máy, Welles mua cuốn sách và đọc nó - và nhận ra nó thực sự khá tệ. Ông dành thời gian viết lại kịch bản và kịch bản để xây dựng nhân vật Elsa Bannister của Rita.

Bộ phim chắc chắn có một diễn biến cốt truyện kỳ lạ. Michael O'Hara là một thủy thủ/công nhân cảng. Anh ta giải cứu Elsa Bannister khi cô ta bị những kẻ gangster tấn công trong một công viên ở San Francisco. Elsa đã kết hôn với Arthur Bannister (Everett Sloane), một luật sư hình sự tàn tật có uy tín. Cô thuyết phục anh ta thuê Michael làm thuyền trưởng du thuyền của họ. Chuyến du hành còn có sự tham gia của đối tác đáng sợ của Bannister là George Grisby (Glenn Anders) và Sidney Broome (Ted De Corsia), người hóa ra là một thám tử được Bannister thuê để theo dõi Elsa. Michael và Elsa cố gắng tìm thời gian ở bên nhau, nhưng Broome hay Grisby luôn xuất hiện.

Grisby đưa ra một đề nghị cho Michael - anh ta muốn (vì những lý do liên quan đến quan điểm bi quan của anh ta về xã hội hiện đại) rời khỏi xã hội, giả vờ là người đã chết. Theo Grisby (cốt truyện trở nên mơ hồ ở đây), anh ta vẫn có thể thu thập bảo hiểm nhân thọ (mặc dù đã chết?) và sử dụng số tiền đó để trốn đến Nam Hải. Anh ta sẽ trả cho Michael 10.000 đô la nếu anh ta giả vờ bắn Grisby. Điều này bao gồm cả việc ký vào một văn bản thừa nhận tội giết người (Michael không nhận ra rằng sự thừa nhận như vậy sẽ loại bỏ nhu cầu phải sản xuất xác chết nếu tất cả các bằng chứng khác cho thấy Grisby có thể đã chết).

Tất nhiên, Grisby bị giết, và Michael bị bắt vì tội đó, cũng như tội giết Broome (bị bắn bằng súng của Michael). Michael bị xét xử với Bannister là luật sư bào chữa cho anh ta, và phát hiện ra rằng Bannister đang làm việc một cách hời hợt vì anh ta muốn Michael bị kết tội. Michael tin rằng Bannister là kẻ giết người thực sự, và đã trốn thoát ngay trước khi bồi thẩm đoàn đưa ra phán quyết. Anh ta bị đánh ngất và bị bỏ lại trong một lễ hội hoang vắng, dẫn đến phần kết nổi tiếng "nhà vui" của bộ phim.

Đó là một bộ phim vô cùng nhầm lẫn (như tôi đã từng bình luận). Điều đó không có nghĩa là nó không đáng xem - về mặt hình ảnh, nó rất ấn tượng. Chúng ta hãy xem trận chiến giữa Michael và cảnh sát trong phòng của thẩm phán, nơi anh ta đánh gục viên cảnh sát vào tủ sách của thẩm phán, làm vỡ kính. Hoặc việc sử dụng nhiếp ảnh khéo léo để chụp hình Hayworth nhảy từ một tảng đá, phản chiếu qua kính lúp của Grisby đầy tham vọng.

Diễn xuất trong phim cũng rất tốt, đặc biệt là Sloane (có thể là vai diễn điện ảnh xuất sắc nhất của ông). Glenn Anders là một diễn viên nổi tiếng trên Broadway. Ông hiếm khi xuất hiện trong phim trước "Người phụ nữ từ Thượng Hải", và nhân vật Grisby hèn nhát của ông là không thể quên. Ngoài ra, Ted De Corsia cũng thể hiện rất tốt trong vai Broome - một thám tử chỉ quan tâm đến lợi ích của bản thân, và phải trả giá cho điều đó.

Về phần Hayworth, cô mang đến một màn trình diễn khác biệt so với hầu hết những gì cô từng làm trước đây (trừ "Máu và cát", "Những câu chuyện về Manhattan" và "Cô gái tóc vàng"). Welles trong vai O'Hara là một nhân vật rất khác biệt đối với diễn viên này - một người đàn ông dễ mến nhưng ngây thơ, người học cách khó khăn để không tin vào những gì anh ta thầm mong. Đây có thể không phải là "Kane", "Ambersons", "Othello", "Đôi tay ma quỷ" hay "Những tiếng chuông giữa đêm", nhưng nó vẫn là một bộ phim hay.
It is not as great a film as many people believe (including my late aunt, who said it was her favorite movie). But due to the better sections of this film noir, particularly that justifiably famous "fun house" finale, THE LADY FROM SHANGHAI has gained a position of importance beyond it's actual worth as a key to the saga of Orson Welles' failure to conquer Hollywood.<br /><br />By 1946 Welles' position as a Hollywood figure was mixed. CITIZEN KANE was not recognized as the great movie it has since been seen as due to the way it was attacked by the Hearst press and by Hollywood insiders themselves. Welles' attempt at total control (direction and production and acting) of his movies seemed to threaten the whole system. His best job in this period was as Edward Rochester in JANE EYRE, supposedly shot by Robert Stevenson, but actually shot in large measure (with Stevenson's blessing) by Welles. But the credit went to Stevenson. Only THE STRANGER, a film benefiting from a postwar interest in fleeing Nazi war criminals, made a profit. For five years in Hollywood it was barely a great record.<br /><br />Welles returned to Broadway in 1946, hoping to recapture his critical abilities by his production of AROUND THE WORLD IN 80 DAYS. But despite the assistance Mike Todd, and Cole Porter composing the score, the musical was a failure. His failure occurred just at the same time that his wife, Rita Hayworth, was on the rise with her portrayal of GILDA. So the marriage was going on the rocks as well.<br /><br />Welles had to make money - his Broadway production had led to his personal bankruptcy. He sold his interest in the possible movie rights to AROUND THE WORLD to Todd (which he would eventually rue), and he also sold the idea of a film about the career of Henri Desire Landru to Charlie Chaplin, who was supposed to be directed in it (and who turned it into MONSIEUR VERDOUX).<br /><br />The story goes that Welles, with a $10,000.00 tax bill to worry about, called Cohn and offered to do a film with Rita for a down payment. Cohn was willing to do so, but naturally asked what the film was. It was a wise question. Welles was on a pay phone in New York in a pharmacy that had a book department. He grabbed a book with the title THE LADY FROM SHANGHAI, and raved that it was a great thriller. Somehow Welles convinced the normally astute Cohn that Welles knew what he was talking about. Cohn said he'd look into getting the rights, and sent Welles his down-payment of $10,000.00. After Cohn hung up Welles bought the book and read it - and found it was really pretty bad. He spent time rewriting a treatment and screenplay that would build up Rita's character of Elsa Bannister.<br /><br />Certainly it has a curious plot development. Michael O'Hara is a seaman/longshoreman. He rescues Elsa Bannister, when she is apparently attacked by gangsters in a park in San Francisco. Elsa is married to Arthur Bannister (Everett Sloane) a crippled criminal lawyer with a great reputation. She convinces him to hire Michael as the skipper of their yacht. The cruise also contains Bannister's sinister partner George Grisby (Glenn Anders) and one Sidney Broome (Ted De Corsia) who turns out to be a detective hired by Bannister to watch Elsa. When they can Michael and Elsa try to find time together, but Broome or Grisby keeps showing up.<br /><br />Grisby makes Michael an offer - he wants (for reasons connected to his so-called fatalistic view of modern society) to drop out of it, pretending to be dead. According to Grisby (the plot becomes murky here) he can still collect his life insurance (although dead?) and use it to run off to the South Seas. He will pay Michael $10,000.00 if he will pretend to shoot Grisby. This includes actually signing a document admitting to the murder (Michael does not realize that such an admission would wipe out the need to produce a corpse if all the other evidence suggests that Grisby is probably dead).<br /><br />Of course Grisby is killed, and Michael is arrested for that, and for the murder of Broome (shot with Michael's gun). Michael is tried with Bannister defending him, and discovers that the latter is doing a second rate job because he wants Michael to be convicted. Michael is convinced that Bannister is the actual murderer, and manages to escape just before the jury verdict. He is knocked out and deposited in a deserted carnival, and this leads to the famous "fun house" sequence and the conclusion of the film.<br /><br />It's a terribly confusing movie (as I have had commented on). That does not mean it's not worth seeing - visually it is striking. Witness the fight between Michael and the police in the trial judge's quarters, where he knocks the bailiff into the judge's bookcase, shattering glass. Or the clever use of photography to capture Hayworth diving from a rock, reflected on the lecherous Grisby's binoculars.<br /><br />The acting is pretty good, in particular Sloane (possibly that fine actor's best film role). Glenn Anders was a leading Broadway performer. He rarely made movies before THE LADY FROM SHANGHAI, and his slimy Grisby is unforgettable. Also Ted De Corsia does very nicely with Broome - a detective who is really looking for his own interests, to his own cost.<br /><br />As for Hayworth, she turns in a performance that was unlike most of what she had done before (BLOOD AND SAND, TALES OF MANHATTAN, and THE STRAWBERRY BLOND are exceptions), and is a memorable siren. Welles' O'Hara is a very unusual character for the actor - a likable but naive man who learns the hard way not to believe what he secretly wants to believe. It's not KANE, AMBERSOMS, OTHELLO, TOUCH OF EVIL, or CHIMES AT MIDNIGHT, but it is a good film for all that.