Một thử nghiệm khá ngớ ngẩn theo phong cách phim bí ẩn ly kỳ của Hitchcock, không mấy thuyết phục khi thay điệp viên bằng nhà khảo cổ học, dựa trên tiểu thuyết của Robin Cook; nhân tiện, tôi mới mua được một phiên bản chuyển thể khác từ tác phẩm của ông – COMA (1978) – để tưởng nhớ cố diễn viên Richard Widmark. Để ghi nhận, đạo diễn Schaffner trước đó đã thực hiện bộ phim THE BOYS FROM BRAZIL (1978) – một tác phẩm giả tưởng nhưng hấp dẫn hơn nhiều, và đáng tiếc là SPHINX là một bước ngoặt sai lầm mà sự nghiệp ấn tượng của ông chưa thể vượt qua.<br /><br />Dù có quy mô và dàn diễn viên khá ổn, nhưng bộ phim này lại là một thảm họa về mặt phê bình và thương mại – chủ yếu là vì cốt truyện không mấy ly kỳ: thực tế, nó khá ảm đạm (những cố gắng yếu ớt trong việc tạo ra yếu tố kinh dị – nhân vật nữ chính là một nhà khảo cổ học phải đối mặt với việc bị chôn sống, xác chết thối rữa và cả một đàn dơi tấn công – không kể đến). Lesley Anne-Down là nữ chính xinh đẹp, tình cờ phát hiện ra kho báu bị thất lạc – thực ra nó đã bị một giáo phái địa phương giấu đi để ngăn chặn việc rơi vào tay người nước ngoài, những người đã chiếm đoạt nhiều di sản của đất nước (dưới chiêu bài văn hóa) trong một thời gian dài. Sir John Gielgud xuất hiện trong một vai phụ không mấy nổi bật vào đầu phim là người buôn bán đồ cổ đưa Down đến nơi có kho báu, và trả giá cho “hành động phản quốc” này bằng tính mạng của mình.<br /><br />Theo lối thông thường, một số nhân vật hóa ra ngược lại với những gì họ tự nhận – vậy nên những kẻ đồng minh bề ngoài (như Maurice Ronet) cuối cùng bị lộ tẩy là kẻ phản diện, trong khi một hình tượng mơ hồ (Frank Langella, người tôi từng xem diễn tại London vào đầu năm 2007 trong vở diễn “Frost/Nixon” ở West End, nay đã được chuyển thể thành phim) chuyển từ kẻ thù thành người tình của Down rồi lại trở về vị trí cũ, khi anh ta quyết tâm giữ cho của cải thuộc về thầy tư tế Ai Cập Menephta là một báu vật quốc gia.
Rather foolish attempt at a Hitchcock-type mystery-thriller, improbably exchanging espionage for archaeology and based on the Robin Cook novel; incidentally, I’ve recently acquired another adaptation of his work – COMA (1978) – in honor of the late Richard Widmark. For the record, director Schaffner had just made THE BOYS FROM BRAZIL (1978) – a similarly fanciful but much more engrossing suspenser and, unfortunately, SPHINX was a false step from which his so-far impressive career would not recover.<br /><br />Despite its scope and reasonably decent cast, however, this one proved a critical and commercial flop – mainly because the narrative just isn’t very thrilling: in fact, it’s quite dreary (feeble attempts at horror – the archaeologist heroine having to put up with entombment, rotting corpses galore, and even an attack by a flurry of bats – notwithstanding). Lesley Anne-Down is the lovely leading lady, stumbling upon a lost treasure – it’s actually been hidden away by a local sect to prevent it from falling into the hands of foreigners, who have appropriated much of the country’s heritage (under the pretext of culture) for far too long. Sir John Gielgud turns up in a thankless bit early on as the antique dealer who puts Down on the way of the loot, and pays for this ‘act of treason’ with his life.<br /><br />Typically, it transpires that some characters are the opposite of what they claim to be – so that apparent allies (such as Maurice Ronet) are eventually exposed as villains, while an ambiguous figure (Frank Langella, whom I saw at London in early 2007 in a West End performance of “Frost/Nixon”, which has now been turned into a film) goes from Down’s antagonist to her lover and back again, as he determines to keep the wealth belonging to Egyptian high priest Menephta a national treasure.