Đây là bộ phim câm đầu tiên của Jean Renoir mà tôi xem, và có lẽ đúng là như vậy vì nó được xem là tác phẩm hay nhất của ông, ngoài việc cũng là tác phẩm chính đầu tiên của ông. Nhìn chung, đây thực sự là một bộ phim rất thành công cả về kỹ thuật và nghệ thuật, điều này trái ngược với việc nó chỉ là tác phẩm thứ hai của Renoir. Đối với những người hâm mộ đạo diễn, phim có nhiều gợi ý thú vị cho những bộ phim sau này của ông, đặc biệt là DIARY OF A CHAMBERMAID (1946) và THE GOLDEN COACH (1952) - trong việc miêu tả một nữ nhân hạ lưu bị nhiều quý tộc say mê và làm nhục bản thân vì cô ta - nhưng cũng có THE RULES OF THE GAME (1939) - cho thấy cách những người hầu lộn xộn khi chủ nhân không có mặt - và FRENCH CANCAN (1955) - ở một cảnh, Nana nhảy điệu nhảy gây scandal. Cá nhân tôi cho rằng bộ phim này là một tác phẩm xứng đáng được xếp ngang hàng với PANDORA'S BOX (1928) của G.W. Pabst, THE BLUE ANGEL (1930) của Josef von Sternberg và LOLA MONTES (1955) của Max Ophuls trong việc tái hiện sống động cuộc sống đồi trụy của một cô gái làng chơi.

Nói tất cả những điều đó, bộ phim là một thất bại cả về mặt phê bình và thương mại khi mới ra mắt - một "sự nghiệp điên rồ" như chính Renoir sau này gọi nó trong hồi ký của mình, không chỉ khiến ông mất một khoản tiền lớn (ông cuối cùng đã giảm bớt gánh nặng tài chính bằng cách bán một số bức tranh của cha mình), mà còn suýt khiến ông từ bỏ điện ảnh mãi mãi! Về mặt phong cách, NANA khá khác biệt so với những bộ phim có tiếng của Renoir và mang nhiều nét tương đồng với FOOLISH WIVES (1922) của Erich von Stroheim, một bộ phim mà Renoir rất ngưỡng mộ. Cá nhân tôi cho rằng NANA không phải không có những khiếm khuyết: nhịp độ chậm có thể cảm nhận được trong thời lượng 130 phút, với một số cảnh (đua ngựa ở giữa phim) kéo dài quá mức.

Phong cách diễn xuất quá cách điệu cũng khó chấp nhận ở một số chỗ - đặc biệt là của Catherine Hessling trong vai Nana và Raymond Guerin-Catelain trong vai Georges Hugon (một trong những người theo đuổi cô ta)... mặc dù về mặt kỹ thuật, họ là những nhân vật đó, tức là một nữ diễn viên dở (người chuyển sang lối sống gái làng chơi sau khi bị la ó trên sân khấu) và một kẻ yếu đuối non nớt. Tuy nhiên, giống như Anna Magnani trong THE GOLDEN COACH, Hessling (vợ của Renoir vào thời điểm đó, nhân tiện) không đủ hấp dẫn để thuyết phục người xem rằng cô là "tượng đài của sự duyên dáng" (như một người ngưỡng mộ mô tả cô trong phim) có thể làm nô lệ mọi người đàn ông mà cô gặp. Những diễn viên đáng chú ý khác trong phim là "Bác sĩ Caligari" Werner Krauss (trong vai Bá tước Muffat, người sùng bái Nana), Jean Angelo (trong vai một người theo đuổi Nana ban đầu hoài nghi nhưng sau đó bi thảm) và đạo diễn điện ảnh nổi tiếng sau này Claude Autant-Lara (được ghi tên là Claude Moore và cũng là giám đốc nghệ thuật trong phim) trong vai người bạn thân của Muffat nhưng lại thầm yêu vợ bị bỏ rơi của ông ta!

Bản in tôi xem - qua "Jean Renoir 3-Disc Collector's Edition" của Lionsgate - phần lớn là một bản khôi phục tỉ mỉ và có màu sắc đẹp, trước đây chỉ có trên DVD tiếng Pháp. Được dựa trên một tác phẩm kinh điển của văn học Pháp (của Emile Zola, không kém), nó không thể tránh khỏi việc được chuyển thể lên màn ảnh nhiều lần, và hai phiên bản phim nổi bật nhất là của Dorothy Arzner năm 1934 (với Anna Sten và Lionel Atwill, mà tôi có trên băng VHS) và của Christian-Jaque năm 1955 (với Martine Carol và Charles Boyer, mà tôi không quen thuộc).
This is the first Jean Renoir Silent film I have watched and perhaps rightly so since it is generally regarded to be his best, besides being also his first major work. Overall, it is indeed a very assured and technically accomplished film which belies the fact that it was only Renoir’s sophomore effort. For fans of the director, it is full of interesting hints at future Renoir movies especially THE DIARY OF A CHAMBERMAID (1946) and THE GOLDEN COACH (1952) – in its depiction of a lower class femme fatale madly desired by various aristocrats who disgrace themselves for her – but also THE RULES OF THE GAME (1939) – showing as it does in one sequence how the rowdy servants behave when their masters' backs are turned away from them – and FRENCH CANCAN (1955) – Nana is seen having a go at the scandalous dance at one point. Personally, I would say that the film makes for a respectable companion piece to G.W. Pabst’s PANDORA’S BOX (1928), Josef von Sternberg’s THE BLUE ANGEL (1930) and Max Ophuls’ LOLA MONTES (1955) in its vivid recreation of the sordid life of a courtesan.<br /><br />Having said all that, the film was a resounding critical and commercial failure at the time of its release – a “mad undertaking” as Renoir himself later referred to it in his memoirs which, not only personally cost him a fortune (he eventually eased the resulting financial burden by selling off some of his late father’s paintings), but almost made him give up the cinema for good! Stylistically, NANA is quite different from Renoir’s sound work and owes a particular debt to Erich von Stroheim’s FOOLISH WIVES (1922), a film Renoir greatly admired – and, on a personal note, one which I really ought to revisit presto (having owned the Kino DVD of it and the other von Stroheims for 4 years now). Anyway, NANA is certainly not without its flaws: a deliberate pace makes itself felt during the overly generous 130 minute running time with some sequences (the horse race around the mid-point in particular) going on too long.<br /><br />The overly mannered acting style on display is also hard to take at times – particularly that of Catherine Hessling’s Nana and Raymond Guerin-Catelain’s Georges Hugon (one of her various suitors)…although, technically, they are being their characters i.e. a bad actress (who takes to the courtesan lifestyle when she is booed off the stage) and an immature weakling, respectively. However, like Anna Magnani in THE GOLDEN COACH, Hessling (Renoir’s wife at the time, by the way) is just not attractive enough to be very convincing as “the epitome of elegance” (as another admirer describes her at one stage) who is able to enslave every man she meets. Other notables in the cast are “Dr. Caligari” himself, Werner Krauss (as Nana’s most fervent devotee, Count Muffat), Jean Angelo (as an initially skeptical but eventually tragic suitor of Nana’s) and future distinguished film director Claude Autant-Lara (billed as Claude Moore and also serving as art director here) as Muffat’s close friend but who is secretly enamored with the latter’s neglected wife! <br /><br />The print I watched – via Lionsgate’s “Jean Renoir 3-Disc Collector’s Edition” – is, for the most part, a lovingly restored and beautifully-tinted one which had been previously available only on French DVD. Being based on a classic of French literature (by Emile Zola, no less), it cannot help but having been brought to the screen several times and the two most notable film versions are Dorothy Arzner’s in 1934 (with Anna Sten and Lionel Atwill and which I own on VHS) and Christian-Jaque’s in 1955 (with Martine Carol and Charles Boyer, which I am not familiar with).