Đây là bộ phim thứ hai trong số hai bộ phim "Hamlet" được thực hiện trong những năm 1990, trước đó là phiên bản của Franco Zeffirelli với sự tham gia của Mel Gibson vào năm 1990. Phiên bản của Zeffirelli, cũng giống như phiên bản của Laurence Olivier vào năm 1948, được dựa trên bản rút gọn của vở kịch, với nhiều đoạn văn bản gốc của Shakespeare bị cắt bỏ. (Tôi chưa từng xem phiên bản của Tony Richardson năm 1969, nhưng vì thời lượng của nó ngắn hơn cả phiên bản của Zeffirelli, khoảng dưới hai tiếng, tôi đoán rằng phiên bản đó cũng được rút gọn). Kenneth Branagh đã thực hiện một dự án táo bạo hơn - một bộ phim dựa trên toàn bộ văn bản của vở kịch, với thời lượng khoảng bốn tiếng.<br /><br />Với "Henry V", Branagh đã kế thừa vị trí của Olivier là diễn viên Shakespeare xuất sắc nhất trên màn ảnh, và khẳng định điều đó với "Much Ado about Nothing" tuyệt vời, một ví dụ hiếm hoi về một bộ phim hay dựa trên một vở hài kịch của Shakespeare. "Hamlet" là bộ phim Shakespeare thứ ba mà Branagh đạo diễn (anh cũng đóng vai Iago trong "Othello" của Oliver Parker năm 1995) và, như mong đợi, nó rất khác với "Much Ado". Phim trước đó, được quay tại một biệt thự ở vùng đồi Tuscany và vùng nông thôn xinh đẹp xung quanh, là một bộ phim vui tươi, tràn ngập ánh nắng về mọi điều khiến cuộc sống trở nên đáng giá.<br /><br />Ngược lại, "Hamlet" được đặt trong mùa đông lạnh giá. (Những bông hoa trong cảnh mô tả cái chết của Ophelia cho thấy Shakespeare có thể đã nghĩ rằng câu chuyện diễn ra vào mùa hè). Hình ảnh trong phim rất ấn tượng, vừa tráng lệ vừa lạnh lẽo. Phim được quay tại Cung điện Blenheim, có lẽ là ngôi nhà cổ tráng lệ nhất nước Anh, nhưng cũng khá lạnh lùng. Các cảnh ngoài trời phủ đầy tuyết lạnh giá, trong khi các cảnh trong nhà trang trọng và phức tạp. Câu chuyện được đưa vào giữa thế kỷ 19; các nhân vật nữ mặc những trang phục phức tạp của thời đại đó, trong khi các nhân vật nam chính chủ yếu mặc đồng phục quân đội lộng lẫy. (Ở đây có sự đối lập với phiên bản của Zeffirelli, nơi cả nội cảnh và trang phục đều có màu sắc trầm lắng). Vở kịch tràn ngập hình ảnh của sự tham nhũng và suy tàn; ý định của Branagh có thể là đối lập với bề ngoài tráng lệ và "họ đang thối rữa trong vương quốc Đan Mạch".<br /><br />Phim nổi bật với sự góp mặt của nhiều diễn viên nổi tiếng, một số trong đó chỉ xuất hiện trong những vai nhỏ. (Nếu bạn chớp mắt, bạn có thể bỏ lỡ John Gieldgud hay Judi Dench). Có vẻ như công ty sản xuất yêu cầu một dàn diễn viên toàn sao, vì họ lo lắng về một bộ phim dài bốn tiếng. Một số ngôi sao Hollywood được mời, chẳng hạn như Osric của Robin Williams, không thực sự tỏa sáng, nhưng những người khác, như Vua Diễn viên của Charlton Heston hay Người Đào Mộ Đầu Tiên của Billy Crystal, đã thể hiện rất tốt vai diễn của họ. Yorick, thường chỉ được nhìn thấy dưới dạng bộ xương, ở đây được nhìn thấy trong hồi tưởng, do diễn viên hài người Anh Ken Dodd thủ vai. Brian Blessed, người thường đóng những nhân vật vui tính, được chọn vào vai Ma, và khiến những cảnh anh xuất hiện thực sự đáng sợ.<br /><br />Trong các nhân vật chính, có lẽ nhân vật yếu nhất là Ophelia của Kate Winslet. Người đóng vai nữ chính trong hai bộ phim Shakespeare đầu tiên của Branagh là vợ anh lúc đó, Emma Thompson, nhưng cuộc hôn nhân của họ kết thúc bằng ly hôn vào năm 1995. Tuy nhiên, tôi thấy mình mong muốn Thompson được chọn vào vai này; mặc dù Winslet tỏa sáng trong những cảnh điên loạn của Ophelia, nhưng cô ấy yếu ớt trong những cảnh trước đó khi nhân vật của cô vẫn còn tỉnh táo. (Tôi thích Helena Bonham Carter hơn trong phiên bản của Zeffirelli). Richard Briers vào vai Polonius với phẩm giá cao hơn so với những gì thường thấy, một cố vấn khôn ngoan và giàu kinh nghiệm thay vì một lão già lảm nhảm. Julie Christie cũng mang lại phẩm giá cho vai Gertrude; không có nỗ lực nào để gợi ý về mối quan hệ loạn luân giữa cô và Hamlet, như trong phiên bản của Zeffirelli với Gibson và Glenn Close. (Một diễn giải có nguồn gốc từ Freud hơn là từ Shakespeare). Sự khác biệt về tuổi tác giữa Christie và Branagh đủ để họ trở thành mẹ và con trai đáng tin cậy, điều này chắc chắn không đúng với Close và Gibson. (Gertrude của Olivier, Eileen Herlie, trẻ hơn anh ấy đến 13 tuổi).<br /><br />Branagh cho biết ý định của anh trong việc khôi phục những cảnh thường bị cắt trong các phiên bản điện ảnh là để "nhấn mạnh ý tưởng rằng vở kịch không chỉ là một bi kịch gia đình mà còn là một bi kịch quốc gia". Nhiều trọng tâm được đặt vào cuộc chiến với Na Uy và Hoàng tử Fortinbras người Na Uy - một tiểu tiết bị Zeffirelli bỏ qua hoàn toàn. Sự nhấn mạnh vào bi kịch quốc gia có thể được thể hiện rõ nhất qua nhân vật Claudius, đôi khi được miêu tả như một tên ác độc chiều sâu. Có điều gì đó trong diễn xuất của Derek Jacobi cho thấy Claudius có thể là một người tốt dưới những hoàn cảnh khác, nhưng anh ta đã để tham vọng và ham muốn dẫn dắt mình đi lạc. Anh ta có thể là một người phục vụ tốt và trung thành với anh trai, nhưng lại chọn cai trị như một vị vua xấu xa. Mặc dù bị dày vò bởi tội lỗi, anh ta không thấy cách nào để chuộc lại những điều ác mình đã gây ra.<br /><br />Branagh, người nói tiếng Shakespeare một cách trôi chảy, tuyệt vời trong vai chính. Giống như Gibson, anh không chấp nhận quan niệm cũ về Hamlet là một người do dự, thụ động và u sầu. Hamlet của anh là một người hoạt động, năng động và tràn đầy sức sống, điều này được thể hiện rõ nhất trong cuộc đấu kiếm chết chóc với Laertes. Nguyên tắc hướng dẫn anh không phải là tuyệt vọng chán nản, mà là sự ghê tởm tích cực đối với sự ác và tham nhũng.<br /><br />Việc Branagh thực hiện một bộ phim dài bốn tiếng là một canh bạc, và bộ phim không thành công về mặt thương mại. Tuy nhiên, nó được nhiều nhà phê bình khen ngợi, James Berardinelli là một ví dụ nổi bật. Tôi cho rằng, bất kể doanh thu, canh bạc của Branagh đã thành công về mặt nghệ thuật. Bằng cách tập trung vào văn bản đầy đủ, anh đã khai thác được ý nghĩa và sức mạnh cảm xúc toàn vẹn của vở kịch phức tạp nhất của Shakespeare. Khi tôi đánh giá "Much Ado" của anh, tôi nói rằng đó là bộ phim hay nhất từng được thực hiện từ một vở hài kịch của Shakespeare. "Hamlet" của anh có thể chỉ là bộ phim hay nhất từng được thực hiện từ một bi kịch của Shakespeare. 10/10
This was the second of two filmed "Hamlets" in the nineties, the first being Franco Zeffirelli's, starring Mel Gibson, from 1990. Zeffirelli's version, like Laurence Olivier's from 1948, was based upon an abridged version of the play, with much of Shakespeare's original text being cut. (I have never seen Tony Richardson's 1969 version, but as that ran to less than two hours, shorter even than Zeffirelli's, I presume that was also abridged). Kenneth Branagh was attempting something much more ambitious- a film based on the complete text of the play, with a running time of around four hours.<br /><br />With his "Henry V", Branagh claimed Olivier's crown as the cinema's leading Shakespearean, confirming his claim with his brilliant "Much Ado about Nothing", a rare example of a great film based on a Shakespeare comedy. "Hamlet" was his third Shakespeare film as director (he also acted as Iago in Oliver Parker's 1995 "Othello") and, as one might expect, it is very different to "Much Ado.". The earlier film, shot in a villa in the hills of Tuscany and the beautiful surrounding countryside, is a joyous, summertime film about everything that makes life worth living.<br /><br />"Hamlet", by contrast is set in the depths of winter. (The flowers in the description of Ophelia's death suggest that Shakespeare himself thought of the action happening in summer). The look of the film is particularly striking, both sumptuous and chilly. It was filmed at Blenheim Palace, possibly England's most grandiose stately home, but also a rather forbidding one. The snowy exterior scenes are cold and wintry; the interior ones formal and elaborate. The action is updated to the mid nineteenth century; the female characters wear the elaborate fashions of that era, while the principal male ones mostly wear splendid military uniforms. (There is a contrast here with Zeffirelli's film, where both the interiors and the costumes were deliberately subdued in tone). The play is dominated by images of corruption and decay; Branagh's intention may have been to contrast a splendid surface with the underlying "something rotten in the state of Denmark".<br /><br />The film is notable for the large number of big-name actors, some of them in very minor roles. (Blink, and you might miss John Gieldgud or Judi Dench). Apparently, an all-star cast was required by the production company, who were nervous about a four-hour film. Some of the imported Hollywood stars, such as Robin Williams' Osric, did not really come off, but others, like Charlton Heston's Player King or Billy Crystal's First Gravedigger, played their parts very well. Yorick, normally only seen as a skull, is here seen in flashback, played by the British comedian Ken Dodd. Brian Blessed, who often plays jovial characters, is cast against type as the Ghost, and makes the scenes in which he appears genuinely frightening.<br /><br />Of the major characters, perhaps the weakest was Kate Winslet's Ophelia. Branagh's leading lady in his first two Shakespeare films was his then wife Emma Thompson, but their marriage ended in divorce in 1995. I did, however, find myself wishing that Thompson had been cast in the role; although Winslet came into her own in the Ophelia's mad scenes, she seemed weak in the earlier ones where her character is still sane. (I preferred Helena Bonham Carter in Zeffirelli's version). Richard Briers plays Polonius with a greater dignity than he is often given, a wise and experienced counsellor rather than a prating old fool. Julie Christie also brings dignity to the role of Gertrude; there is no attempt here, as there was with Gibson and Glenn Close in the Zeffirelli version, to suggest an incestuous attachment between her and Hamlet. (An interpretation which owes more to Freud than it does to Shakespeare). The age difference between Christie and Branagh is great enough for them to be credible as mother and son, which was certainly not the case with Close and Gibson. (Olivier's Gertrude, Eileen Herlie, was, bizarrely, thirteen years younger than him).<br /><br />Branagh stated that his intention in restoring those scenes which are often cut in cinematic versions was to "reinforce the idea that the play is about a national as well as domestic tragedy." Much stress is placed upon the war with Norway and the Norwegian Prince Fortinbras- a subplot ignored altogether by Zeffirelli. This emphasis on national tragedy is perhaps best shown in the character of Claudius, sometimes played as a one-dimensional villain. There is something about Derek Jacobi's performance which suggests that Claudius could have been a good man under different circumstances, but that he allowed himself to be led astray by ambition and lust. He could have been a good and loyal servant to his brother, but chose to rule as a bad king. Although he is tormented by guilt, he can see no way to make amends for the evil he has done.<br /><br />Branagh, a wonderfully fluent speaker of Shakespeare's verse, is superb in the main role. Like Gibson, he has little time for the old concept of Hamlet as indecisive, passive and melancholy. His is an active, physical, energetic Hamlet, something best shown in his fatal duel with Laertes. His guiding principle is not world-weary despair, but an active disgust with evil and corruption.<br /><br />It was a gamble for Branagh to make a four-hour epic, and the film did not do well at the box office. It was, however, praised by many critics, James Berardinelli being particularly enthusiastic. My own opinion is that, whatever the financial returns may have been, Branagh's gamble paid off in artistic terms. By concentrating on the full text, he was able to bring out the full meaning and full emotional power of Shakespeare's most complex play. When I reviewed his "Much Ado", I said it was the greatest ever film of a Shakespeare comedy. His "Hamlet" may just be the greatest ever film of a Shakespeare tragedy. 10/10