Tôi có thể hiểu tại sao những người hâm mộ đạo diễn Roman Polanski lại yêu thích bộ phim này - và tôi cũng có thể hiểu tại sao một số người lại hoàn toàn ghét nó (Ebert là một trong số ít những người không thể hiểu tại sao mọi người không chạy ra khỏi rạp chiếu phim). Sau lần xem đầu tiên, tôi không chắc mình có thuộc về nhóm yêu thích hay ghét bỏ, nhưng với tư cách là người không thể ngừng đọc tác phẩm của Kafka và những bộ phim hài đen kỳ lạ về chủ đề hoang tưởng, tôi thấy "The Tenant" đủ hiệu quả trong thời lượng của nó. Hoặc có lẽ không - đây là một trong những trường hợp mà nếu được thực hiện dưới dạng một tập phim "The Twilight Zone" dài nửa tiếng, với Serling đọc phần kết khi Terkovsky (hoặc bất kỳ ai đó) quằn quại trong băng gạc trên giường, thì nó có thể là một kiệt tác. Phim này khá giống với "Repulsion" trong cách xử lý nhân vật chính bị định mệnh, tuy nhiên có thể tranh luận rằng có nhiều sự mơ hồ hơn, nhiều yếu tố siêu thực được thể hiện qua sự phân rã kéo dài của nhân vật và bối cảnh (và, thẳng thắn mà nói, diễn xuất của diễn viên chính tốt hơn).

"The Tenant" có một ý tưởng thú vị, là loại ý tưởng khiến người ta không bao giờ cảm thấy chán khi kể cho người khác nghe: Polanski là một người di cư từ Ba Lan đến Paris, anh thuê một căn hộ mà trước đó được Simone Choule thuê, người đã nhảy ra ngoài cửa sổ và chết ngay sau đó. Tuy nhiên, những người thuê nhà khác rất bảo thủ về vấn đề tiếng ồn; sau một buổi tối thứ Bảy tại nhà Terkovsky với vài người bạn, có những phàn nàn về việc tạo ra quá nhiều tiếng ồn. Polanski, người thuê nhà tốt bụng nhưng hơi lo lắng, nói rằng chuyện đó sẽ không xảy ra lần nữa, nhưng ngay cả khi di chuyển một chiếc tủ hay một chiếc ghế, anh cũng không thể tìm được sự bình yên. Sau đó, những phàn nàn được ghi lại chống lại một người thuê nhà khác, nhưng từ anh ta? Anh ta có thể ghi lại những phàn nàn đó không? Đây không phải là trường hợp nhầm lẫn danh tính, mà là do thiếu sự bình yên trong tâm trí và với những người xung quanh. Khi câu chuyện đi xuống, Polanski tăng cường sự căng thẳng (và, tôi dám nói, những tràng cười hài đen) bằng cách cho thấy Terkovsky đang ở giữa một giấc mơ khủng khiếp - một trong những cảnh mạnh mẽ nhất của Polanski trong thời kỳ này - và việc tìm thấy những chiếc răng trong tường, cũng như phòng tắm ở phía bên kia (mà tôi muốn nói, luôn là một điểm nhấn điện ảnh của sự kinh hoàng và sự điên rồ siêu thực).

Tuy nhiên, bộ phim không bao giờ thực sự mang lại cảm giác quan trọng, ngoại trừ thiết kế thái quá của nó như một cỗ máy chơi đùa với tâm trí, với những người thuê nhà của Terkovsky chỉ dường như không phải là những gì họ thể hiện trong một khoảng thời gian ngắn: không có nhiều sự căng thẳng khi phát hiện ra rằng họ thực sự không cố gắng hại anh ta, điều này khiến sự hoang tưởng của anh ta trở thành sự tự thực hiện. Ít nhất một hoặc hai lần, tôi tự hỏi tại sao Polanski lại nhận vai chính cho mình? Không phải là anh ấy là một diễn viên tồi, và anh ấy đã xuất hiện trong nhiều bộ phim và vở kịch không do anh ấy đạo diễn. Nhưng ngoài việc giỏi trong việc thể hiện sự vụng về và căng thẳng, như trong nhà thờ, hoặc trong những khoảnh khắc anh ấy dường như phát điên khi nghĩ rằng họ thực sự muốn anh ta tự tử, sự biến đổi của anh ấy ít đáng sợ hơn mà nhiều khi là hài hước, một thử thách bản thân để xem anh ấy có thể thực hiện nó hay không, và anh ấy không thực hiện được hoàn toàn. Mặc dù Polanski cố gắng rất tốt để trông giống như Terkovsky, người rụt rè và lo lắng, tôi vẫn có thể thấy ít nhất vài diễn viên khác có thể thể hiện nó với sự tinh tế và tính cách gây cảm động hơn. Khi xem anh ấy mặc đồ phụ nữ, nó dao động giữa đáng xấu hổ và thật sự hài hước, đặc biệt là khi anh ấy cố gắng đạt đến đỉnh điểm kép ở cuối phim (mà tất nhiên, không có gì ngạc nhiên).

Tuy nhiên, vẫn có niềm vui cho những người yêu điện ảnh và người hâm mộ Polanski khi xem dàn diễn viên phụ cố gắng đào sâu vào những nhân vật mơ hồ hơn (Winters và Douglas làm tốt nhất, ngay cả khi họ phải cố gắng diễn xuất với những nhân vật bị hạn chế), và những khoảnh khắc bất ngờ như khi Polanski và Adjani say sưa trong một bộ phim về Bruce Lee, hoặc khi anh ấy say rượu, hoặc trong một cảnh gần như ngẫu nhiên khi anh ấy tát một đứa trẻ gần đài phun nước, đều rất tuyệt vời theo cách riêng của chúng. Đây là một bộ phim rất tốt, và có thể thu hút sự chú ý của tôi khi tôi uống quá nhiều cà phê sau nửa đêm. Nhưng đây không phải là một bộ phim thiết yếu.
I can understand how fans of filmmaker Roman Polanski could love this movie- and I could understand how some could totally hate it (Ebert was one of the few who couldn't understand why people weren't running out of the theater). After a first viewing, I'm not sure I could fall into either category, however as someone who can't get enough of Kafka and bizarre dark comedies of paranoia The Tenant is effective enough for its running time. Or maybe not- this is one of those cases where it might have been more of a masterwork if it were a half-hour Twilight Zone episode, with Serling delivering the coda as Terkovsky (or whomever it might be(?)) writhes in his bed in bandages. It's very similar in the treatment of the doomed protagonist as Repulsion was, however it could be argued that there was more ambiguity, more of a sense of the surreal coming out through a sustained disintegration of character and location (and, quite frankly, a better lead performance) than the Tenant.<br /><br />As it stands, The Tenant does have an intriguing premise, the kind that one doesn't tire telling about to other people: Polanski is a Polish émigré to Paris who takes an apartment that was most recently acquired by Simone Choule, who jumped to her near death out of the window and died soon after. But the other tenants are conservative to the max in terms of noise; after a Saturday night at Terkovsky's with a few friends, there are complaints of too much noise. It won't happen again, Polanski's good-natured but slightly nervous tenant says, but there is no peace even in moving a cabinet or a chair. Soon complaints get registered against another tenant, but from him? Can he register complaints? This is a case of not so much mistaken identity but of there being a lack of peace of mind with oneself and the surrounding people. As the downward spiral goes on, Polanski ratchets up tension (and, dare I say, black-comedic laughs) by showing Terkovsky in the midst of a horrible dream- one of Polanski's strongest scenes from the period- and in finding teeth in the wall, not to mention the bathroom across the way (which, I might add, is always a cinematic lynch-pin of horror and surreal madness).<br /><br />But somehow, the film never really feels all that significant aside from its excessive design as a would-be mind-f*** machine, with Terkovsky's tenants only seeming to not be what they seem for a little while: there's not as much suspense when finding out that they really aren't out to get him, which makes the paranoia more self-fulfilling. At least once or twice I thought to myself as well 'why did Polanski take the title role for himself?' It's not that he's at all a bad actor, and he has appeared in several films and plays that aren't of his own direction. But aside from being great at looking awkward and tense, like in the church, or in his moments of sort of flipping out when thinking that they really are out to get him to kill himself, his transformation is less creepy than tongue-in-cheek, a test of himself to see if he can pull it off, which he doesn't entirely do. Despite Polanski working at it well to look like the meek and frazzled Terkovsky, I could see at least a few other actors who could pull it off with more subtlety and affecting personality. By the time one sees him in drag, it goes between cringe-worthy and true camp, particularly when he goes for the double-climax at the end (which, of course, is of little surprise).<br /><br />And yet there is pleasure for the film-buff and Polanski fan to see the supporting cast try and dig into the much more ambiguous characters (Winters and Douglas do this the best, even as they have to strain through limited characters), and the unexpected moments like Polanski and Adjani getting hot and heavy during a Bruce Lee movie, or when he gets really drunk, or in one almost random scene where he slaps a kid near a fountain, are rather brilliant in and of themselves. It's a very good film, and one that could maybe stick my attention up when on too many coffees after midnight. But an essential film? Not exactly.