DE VIERDE MAN (còn được biết đến với tên gọi THE FOURTH MAN) là một trải nghiệm khá khó chịu nhưng cũng rất thú vị. Đây là một bộ phim tâm lý ly kỳ và kịch tính của đạo diễn người Hà Lan Paul Verhoeven, được thực hiện ngay trước khi ông trở nên nổi tiếng với bộ phim "vé vào cửa miễn phí đến Hollywood" mang tên FLESH + BLOOD. Trong nhiều bình luận của người dùng trên trang web này, tôi thấy có đề cập đến Alfred Hitchcock. Thực tế, bộ phim này có thể được coi là một tác phẩm của Hitchcock, nhưng tôi cũng nhận thấy những nét tương đồng với phong cách của Cronenberg ở giai đoạn đầu (tác động vào cảm giác), phong cách của David Lynch (hình ảnh siêu thực gắn liền với câu chuyện) và thậm chí là Roman Polanski (cách xây dựng cốt truyện). Điều thú vị là những bộ phim của các đạo diễn mà tôi nghĩ đến khi xem DE VIERDE MAN đều được thực hiện sau năm 1983, năm phát hành của THE FOURTH MAN. Vì vậy, bạn hãy tự suy ngẫm về điều đó.<br /><br />Chúng ta cần phải công nhận tài năng của tác giả Gerard Reve, người đã viết nên câu chuyện gốc trong cuốn tiểu thuyết mà bộ phim này dựa trên. Gerard Reve cũng là tên nhân vật chính hư cấu (một nhà văn bị ám ảnh, do Jeroen Krabbé thủ vai, luôn chật vật trên ranh giới của chứng tâm thần nguy hiểm). Một điều thú vị là từ "rêve" trong tiếng Pháp có nghĩa là "giấc mơ". Và bộ phim có nhiều cảnh giống như mơ hoặc giống như cơn ác mộng, đến nỗi bạn không thể chắc chắn liệu Gerard có đang tỉnh táo hay đang mơ. Liệu điều này có phải là một sự trùng hợp? Tôi nghĩ rằng không phải vậy. Renée Soutendijk rất tuyệt vời trong vai nữ chính (một vai diễn đòi hỏi cao). Đôi khi cô ấy có vẻ như đang diễn quá đà (một cách tinh tế). Tuy nhiên, khía cạnh này được sử dụng có chủ ý để thể hiện nhân vật của cô ấy, bởi vì khi bộ phim tiến triển, bạn sẽ không biết phải nghĩ gì về người phụ nữ này và ý định của cô ta. Điều này một lần nữa chứng minh tài năng diễn xuất xuất sắc của cô ấy. Tôi muốn thêm rằng bộ phim cũng có một số cảnh miêu tả hình ảnh khỏa thân toàn bộ của nam và nữ, cũng như một số cảnh tình dục khá rõ ràng (và bạn sẽ nhận thấy một số cảnh và khía cạnh trong phim rõ ràng là phác họa cho những cảnh quay sau này trong BASIC INSTINCT của Verhoeven).<br /><br />Một khía cạnh khác của bộ phim là sự hiện diện của nhiều biểu tượng và hình ảnh/tham chiếu đến Kinh Thánh, điều này khiến một số phong trào bảo thủ/Công giáo cực lực phản đối bộ phim vào thời điểm phát hành tại Châu Âu. Dù vậy, điều đó khiến bộ phim đáng xem lại một lần nữa. Gần đây, có người nói với tôi rằng họ có những nghi ngờ nghiêm trọng về DE VIERDE MAN. Một trong những lý do là bộ phim dường như tự đưa mình vào một vị trí mà nó cần đến sự can thiệp thần thánh của Đức Mẹ Maria để giải quyết cốt truyện. Bản thân tôi có những vấn đề lớn với cách Công giáo được miêu tả trong nhiều bộ phim thuộc nhiều thể loại khác nhau (không chỉ giới hạn ở các bộ phim kinh dị có chủ đề tôn giáo). Tuy nhiên, tôi không có bất cứ nghi ngờ nào về THE FOURTH MAN. Mặc dù khía cạnh Đức Mẹ Maria trong cốt truyện khiến tôi bối rối trong một khoảnh khắc, nhưng tôi cũng thấy thú vị theo một cách nào đó. Tôi nghĩ từ khóa giải thích tại sao nó không gây khó chịu cho tôi là "nhân tính". Bởi vì, bộ phim hoạt động trên hai cấp độ. Mặc dù "sự can thiệp thần thánh" có thể đã giải quyết cốt truyện từ góc nhìn của nhân vật chính... nhưng mặt khác, bộ phim ngụ ý rằng tất cả những điều này có thể chỉ là những lời nói lung tung của một kẻ điên loạn. Và đó là phần thú vị: Bạn không bao giờ biết chắc chắn. Và sau đó là câu hỏi: Liệu Gerard Reve có nhận được những thị kiến méo mó về những điều sắp xảy ra... giống như nhận được những điềm báo? Trong một cảnh của bộ phim, Gerard cố gắng lừa Christine rằng anh ta có khả năng tiên tri. Cách anh ấy diễn xuất trong cảnh đó thật tuyệt vời.<br /><br />Với cốt truyện hấp dẫn, diễn xuất thuyết phục và đạo diễn phù hợp, DE VIERDE MAN thực sự đáng xem (đặc biệt nếu bạn yêu thích những bộ phim kinh dị tâm lý Châu Âu chắc chắn). Tuy nhiên, hãy đảm bảo rằng bạn xem phiên bản gốc tiếng Hà Lan (chứ không phải bản lồng tiếng).
Viewing DE VIERDE MAN (aka THE FOURTH MAN) is a slightly unsettling and rather fascinating experience. It's a very tight and intense psychological mystery/thriller from Netherlands's Paul Verhoeven. He directed this film just before he got big with his "free-ticket to Hollywood"-movie FLESH + BLOOD. In a lot of user-comments on this site I noticed the mentioning of Alfred Hitchcock. Indeed, this movie might very well be Hitchcockian, but I also noticed touches of early Cronenberg (the visceral), flavors of David Lynch (surreal story-linked visuals) and even Roman Polanski (plot-wise set-up). Funny thing is that the movies by those directors I was thinking of while watching DE VIERDE MAN weren't made until after 1983, the year of release of THE FOURTH MAN. So go figure.<br /><br />Very much credit indeed must be given to the story of the original novel by Gerard Reve this movie is based on. Gerard Reve is also the fictional name of the main character (a tormented writer, played by Jeroen Krabbé, balancing on the dangerous line of a severe psychosis). Now, has anybody stopped and thought about the fact that the word "rêve" is French for "dream"? And the film does feature a lot of dream-like/nightmarish sequences, often to that extend that you don't always know for sure if Gerard is awake or dreaming himself. Could this be coincidence...? Maybe it's just me, but I don't think so. Renée Soutendijk is pretty amazing as the leading lady (in a rather demanding role). She sometimes seems to be guilty of over-acting (in a subtle way). But that aspect was clearly intentional to portray the character she plays, since as this movie progresses, you become unsure about what to actually think of this lady and her intentions. Proves again what an excellent actress she is. I might add that the movie contains also several scenes portraying full frontal male & female nudity, as well as some rather explicit sex-scenes (and you will even notice that some scenes and aspects clearly were the blueprints of scenes later to be shot for Verhoeven's BASIC INSTINCT).<br /><br />Another aspect this movie has is a lot of symbolism and biblical references/images, which supposedly made the film thoroughly hated by some conservative/catholic movements at the time of its European release. Either way, it makes the movie worthy of a second viewing. Now, someone recently told me he had grave misgivings about DE VIERDE MAN. One of them being that the film supposedly manoeuvers itself into a position where it needs the divine intervention of the Virgin Mary to resolve itself. I myself have big issues with the way Catholicism has been, and still is sometimes, portrayed in many movies in any genre (so not only when it comes to religiously themed horror movies). But surprisingly, I had no misgivings whatsoever when it comes to THE FOURTH MAN. Although the Virgin Mary-aspect in the plot did make me scratch my head at one point, I also had fun with it, in a way. I think the keyword as to why it didn't bother me at all is 'duality'. Because, this movie works on two levels. Although 'divine intervention' might have resolved the plot-line from the protagonist's point of view... on the other hand: the movie implies that all this might have been the delirious ramblings of a raving madman. And that's the fun part: You never know for sure. And then there's the question: Could it be that Gerard Reve was somehow receiving distorted visions of things to come... like receiving omens? At one point in the movie, Gerard even tries to fool Christine into believing he is clairvoyant. The way he is playing Christine in that particular scene is exquisite to behold.<br /><br />So with its compelling story, convincing acting performances and adequate direction, DE VIERDE MAN is a very much recommended viewing indeed (especially if you enjoy a solid European psychological horror film). But make sure you see the original Dutch version (not the dubbed one).