"Điện ảnh là nghệ thuật đồi trụy tột cùng. Nó không cho bạn điều bạn khao khát; nó dạy bạn cách khao khát."<br /><br />Đó là câu mở đầu của "The Pervert's Guide to Cinema" (Hướng dẫn của kẻ đồi trụy về Điện ảnh), nơi nhà triết học và phân tâm học người Slovenia Slavoj Zizek áp dụng lý thuyết Freud/Lacan vào điện ảnh thế giới. Phim tài liệu gồm ba phần này là tác phẩm thứ hai của đạo diễn Sophie Fiennes (vâng, chị gái của Ralph và Joseph), và đây là một thành tựu đáng chú ý, kéo dài 2 tiếng rưỡi với những lời bình luận của một người đàn ông nhưng vẫn hài hước và hấp dẫn từ đầu đến cuối. Về bản chất, đây là một bài giảng điện ảnh kéo dài, và có lẽ là bài giảng hay nhất mà bạn từng được nghe. Trong phim, Zizek dẫn dắt chúng ta qua một danh mục về sự ám ảnh và khát vọng trong lịch sử điện ảnh. Ông đề cập đến hơn 40 bộ phim và dành nhiều thời gian cho Hitchcock, Lynch, Chaplin, Tarkovsky, Marx Brothers, và Eisenstein. Nhưng ông cũng phân tích kỹ lưỡng các tác phẩm "Persona", "The Conversation", "Three Colors: Blue", "Dogville", "Fight Club", và "The Exorcist". Về chủ đề, cuộc điều tra của Zizek trong lĩnh vực điện ảnh bao trùm những suy ngẫm về bản năng sinh tồn, "tọa độ của khát vọng", và từ chủ nghĩa thần bí đến "các đối tượng một phần".<br /><br />"The Pervert's Guide" sẽ là một trải nghiệm thú vị hơn nếu bạn dành vài phút để tìm hiểu về thuật ngữ Freud cơ bản. Tuy nhiên, ngay cả khi bạn không am hiểu lý thuyết phân tâm học, tính cách sôi nổi và hài hước của Zizek cũng khiến bộ phim trở nên thú vị đến mức bạn sẽ không cảm thấy khó chịu với những thuật ngữ chuyên ngành. Phim thường cắt từ các đoạn phim đến những hình ảnh của Zizek *trong* bộ phim mà ông đang bàn luận - tức là, ở những địa điểm và bối cảnh gốc. Sự chuyển tiếp trong những phân đoạn này duy trì được sự căng thẳng và hài hước đến mức cách làm này không hề nhàm chán. Và Zizek luôn khiến chúng ta phải cười, dù là nhờ những câu đùa kỳ quặc hay sự nhiệt tình của ông trong việc đưa ra một cách giải thích Oedipal táo bạo về "The Birds". Và thái độ khuyến khích khán giả cười của cả Fiennes và Zizek là yếu tố then chốt tạo nên tính cách phóng túng của bộ phim. Đó là thìa đường giúp chúng ta dễ dàng tiếp nhận những lý thuyết kỳ lạ của Zizek. Cuối cùng, chúng ta đều cảm thấy rằng, ở một mức độ nào đó, các nhà lý thuyết tâm lý học chỉ đang đùa cợt chúng ta phải không?
"Cinema is the ultimate pervert art. It doesn't give you what you desire; it tells you how to desire."<br /><br />So begins "The Pervert's Guide to Cinema," in which Slovenian philosopher and psychoanalyst Slavoj Zizek applies his Freudian/Lacanian brain-scalpel to world cinema. This film in three parts is the second feature documentary directed by Sophie Fiennes (yes, sister of Ralph and Joseph), and it is a notable accomplishment, clocking in at 2 1/2 hours of talk from one man and yet remaining humorous and engaging throughout. In essence, it is an extended film lecture, and one of the best you may ever get. Over the course of the film, Zizek guides us through a catalog of obsession and desire in film history. He touches on more than 40 films and, in particular, spends a great deal of time with Hitchcock, Lynch, Chaplin, Tarkovsky, the Marx Brothers, and Eisenstein. But he also takes a close look at "Persona," "The Conversation," "Three Colors: Blue," "Dogville," "Fight Club," and "The Exorcist." Thematically, Zizek's inquiry into cinema ranges from thoughts on the death drive to the "coordinates of desire," and from Gnosticism to "partial objects."<br /><br />"The Pervert's Guide" will be a slightly better experience if you've taken a few minutes to bone up on your basic Freudian terminology. However, even if you're not steeped in psychoanalytic theory, Zizek's dynamic and hilarious personality carries the film forward with such gusto that you aren't likely to balk at the specialized lingo. The film frequently cuts from movie clips to images of Zizek *inside* the movie he is talking about--that is, in the original locations and sets. The transitions in these sequences sustain such tension and humor that the trick never gets old. And Zizek himself is constantly making us laugh, either from bizarre little jokes or from his enthusiastic insistence on, for example, a bold Oedipal interpretation of "The Birds." And this go-ahead-and-laugh attitude, on the parts of both Fiennes and Zizek, is essential to the gonzo character of the film. It is the spoonful of sugar that helps us digest Zizek's weird medicine. After all, don't we all have a sense that, past a certain point, psychology theorists are just pulling our legs?