Một mảnh ghép nhỏ khác của bức tranh khổng lồ về cuộc diệt chủng Holocaust được lật ngửa trong bộ phim tài liệu này về cuộc biểu tình Rosenstrasse ở Berlin, một sự kiện mà tôi chưa từng biết đến, bắt đầu vào cuối tháng Hai năm 1943. Chi tiết được cung cấp trong phụ lục sau bài đánh giá này.

Kịch bản phim đặt câu chuyện về cuộc biểu tình này trong một câu chuyện khác, hiện đại, bắt đầu ở thành phố New York, vào thời điểm hiện tại. Ở đây, một người phụ nữ Do Thái giàu có, không tuân theo giáo điều, chồng vừa qua đời, khiến con cái và những người khác ngạc nhiên khi cô ấy khăng khăng thực hiện một nghi lễ tang lễ cực kỳ giáo điều. Cô ấy còn đi xa hơn, yêu cầu bạn trai không phải người Do Thái của con gái mình rời khỏi nhà.

Cô con gái đau khổ, Hannah (Maria Schrader), sau đó lần đầu tiên được một người họ hàng lớn tuổi cho biết rằng trong Thế chiến II, ở Berlin, mẹ cô, lúc đó 8 tuổi, đã được một người phụ nữ Aryan che chở và bảo vệ. Hannah bỏ mọi việc, đến Berlin và tìm thấy người phụ nữ này, Lena Fischer, lúc này 90 tuổi. Hannah dễ dàng thuyết phục người phụ nữ kể lại câu chuyện của mình. Mọi chuyện dường như khá suôn sẻ.

Phim sau đó được cải thiện, tập trung vào các sự kiện năm 1943 xung quanh cuộc biểu tình thông qua những hồi tưởng dài, với nhân vật trung tâm hư cấu là bà Fischer 33 tuổi (do Katja Riemann thủ vai), một nữ bá tước và nghệ sĩ piano tài năng, kết hôn với Fabian (Martin Feifel), một nghệ sĩ violin Do Thái, là một trong những người bị giam giữ tại địa điểm Rosenstrasse.

Kịch bản thỉnh thoảng lại quay trở lại hiện tại và cũng kết thúc ở thành phố New York. Trong khi các cảnh hiện tại có màu bão hòa, các cảnh năm 1943 lại mờ nhạt, với tông màu xanh xám mạnh mẽ.

Chất lượng diễn xuất nói chung khá tốt, điều mà chúng ta có thể mong đợi với nguồn tài năng dồi dào ở Đức và sự chỉ đạo của Margarethe von Trotta, nữ đạo diễn nổi tiếng nhất của Điện ảnh Đức mới, từng là một diễn viên.

Câu chuyện về cuộc biểu tình được kể một cách đơn giản. Chỉ có một yếu tố thiếu sót mà có thể giúp ích: ghi chú bằng văn bản tĩnh ở cuối phim cho biết kết quả cuối cùng của những người bị bắt giữ tại Rosenstrasse, một kết quả cực kỳ tích cực như được giải thích trong phụ lục dưới đây.

"Rosenstrasse" không được đánh giá cao bởi hầu hết các nhà phê bình phim. Phim bị cho là quá dài, không cần thiết, cổ súy cho định kiến giới tính và thao túng bằng âm nhạc. Phim thực sự dài. Tuy nhiên, tôi thấy trong phim này một giọng nói phản đối nghiêm nghị, mạnh mẽ và thuyết phục của những người phụ nữ giữ gìn sự tỉnh thức bên ngoài địa điểm Rosenstrasse nơi người thân Do Thái và những người khác bị giam giữ. Tôi không thấy bất cứ điều gì lộng lẫy, hiện đại hay thao túng trong miêu tả này.

Sự vắng mặt của bạo lực cực đoan (không ai bị bắn hoặc đối xử tàn bạo về thể chất) khiến tôi cảm thấy căng thẳng, tăng dần theo tiến triển của phim. Bạn cứ chờ đợi một cuộc tấn công tàn bạo có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Sự u sầu của phim vẫn còn đọng lại sau khi xem xong. Tôi thường xuyên thức giấc vào những đêm sau khi xem phim, tâm trí tôi tràn ngập những hình ảnh và cảm xúc u ám, hỗn loạn mà bộ phim gợi lên. Đối với tôi, điều đó hiếm khi xảy ra. (Tiếng Đức và Tiếng Anh). Đánh giá của tôi: 8/10 (B+). (Xem vào ngày 31/05/05). Nếu bạn muốn đọc thêm đánh giá của tôi, hãy gửi tin nhắn cho tôi để biết hướng dẫn đến trang web của tôi.

Phụ lục: Cuộc biểu tình Rosenstrasse: Khoảng 1700 đến 2000 người Do Thái, chủ yếu là nam giới kết hôn với người không phải Do Thái, bị bắt từ nơi làm việc cưỡng bức trong cuộc tập hợp cuối cùng ở thủ đô, bị đẩy vào Rosenstrasse 2-4, một văn phòng phúc lợi cho cộng đồng Do Thái ở trung tâm Berlin.

Vì những người Do Thái này có người thân gốc Đức, nhiều người trong số họ có mối quan hệ tốt, Adolf Eichmann hy vọng rằng việc tách họ ra khỏi những tù nhân khác sẽ thuyết phục người thân rằng người thân của họ chỉ bị gửi đến các trại lao động chứ không phải đến những địa điểm đáng sợ hơn ở Ba Lan.

Thông thường, những người bị bắt giữ chỉ bị giam giữ trong hai ngày trước khi bị đưa lên tàu đi về phía Đông. Nhưng trước khi việc trục xuất tù nhân có thể diễn ra, vợ và người thân khác nghe tin và đến địa chỉ Rosenstrasse, trước tiên là từng người một, rồi ngày càng đông hơn.

Có thể có đến sáu ngàn người tham gia cuộc biểu tình, mặc dù không phải tất cả cùng một lúc. Những người phụ nữ đòi lại chồng của họ, ngày này qua ngày khác, trong một tuần. Không vũ trang, không tổ chức và không có lãnh đạo, họ đối mặt với những lực lượng tàn bạo nhất của Đế chế thứ ba.

Joseph Goebbels, Gauleiter (Thống đốc hoặc Lãnh đạo khu vực) của Berlin, mong muốn thanh tẩy chủng tộc thành phố này, cũng chịu trách nhiệm về tinh thần công chúng của quốc gia. Về cả hai mặt, ông lo lắng về những hậu quả tiềm tàng của hành động của những người phụ nữ. Thay vì gây ra sự bất đồng công khai bằng cách bắn hạ những người phụ nữ ngay trên đường phố và lo sợ làm ảnh hưởng đến bí mật của "Giải pháp cuối cùng", Goebbels, với sự đồng ý của Hitler, đã thả những tù nhân Rosenstrasse và thậm chí ra lệnh trả lại 25 người đã bị gửi đến Auschwitz!

Đối với Hitler và Goebbels, quyết định này chỉ là việc hoãn lại điều không thể tránh khỏi. Nhưng họ đã lầm. Hầu hết những người được thả từ Rosenstrasse sống sót qua chiến tranh. Những người phụ nữ đã giành chiến thắng ngoạn mục trước những lực lượng hủy diệt. (Được chuyển thể từ một bài viết đăng trên trang web Đại học Nam Florida, "Hướng dẫn cho giáo viên về Holocaust").
Another small piece of the vast picture puzzle of the Holocaust is turned face up in this docudrama about the Rosenstrasse Protest in Berlin, an event I had not known of, that began in late February, 1943. The details are given in an addendum that follows this review.<br /><br />The film narrative sets the story of this protest within another, contemporary story that begins in New York City, in the present. Here a well off, non-observant Jewish woman, whose husband has just died, shocks her children and others by insisting on an extremely orthodox mourning ritual. She goes even further, demanding that her daughter's non-Jewish fiancé leave the house.<br /><br />The distressed daughter, Hannah (Maria Schrader) then learns for the first time from an older cousin that during WWII, in Berlin, her mother, then 8 years old, had been taken in and protected by an Aryan woman. Hannah drops everything, goes to Berlin, and finds this woman, Lena Fischer, now 90. Hannah easily persuades the woman to tell her story. It all seems rather too pat.<br /><br />The film thereafter improves, focusing through long flashbacks primarily on the events of 1943 that surrounded the protest, in which the fictitious central character is the same Mrs. Fischer at 33 (played magnificently by Katja Riemann), a Baroness and accomplished pianist who is married to Fabian (Martin Feifel), a Jewish concert violinist, one of the men detained at the Rosenstrasse site.<br /><br />The narrative does briefly weave back to the present from time to time and also ends in New York City once again. While scenes in the present are color saturated, the 1943 scenes are washed out, strong on blue-gray tones.<br /><br />The quality of acting is generally quite good, what we might expect given the deep reservoir of talent in Germany and the direction of Margarethe von Trotta, New German Cinema's most prominent female filmmaker, herself a former actress.<br /><br />The story of the protest is told simply. Only one feature is lacking that would have helped: still-text notes at the end indicating the eventual outcome for those people taken into custody at Rosenstrasse, an outcome that was, as the addendum below makes clear, incredibly positive.<br /><br />"Rosenstrasse" has not fared well in the opinions of most film critics. Overly long, needlessly layered, purveyor of gender stereotypes, manipulative with music: so go the usual raps. It is too long. But I found in this film an austere, powerful, spontaneous and entirely convincing voice of protest from the women who kept the vigil outside the place on Rosenstrasse where their Jewish relatives and others were detained. I found nothing flashy, contemporary or manipulative in this depiction.<br /><br />The very absence of extreme violence (no one is shot or otherwise physically brutalized) intensified my tension, which increased incrementally as the film progressed. You keep waiting for some vicious attack to begin any minute. The somberness of the film stayed with me afterward. I awoke often later in the night I saw the film, my mind filled with bleak, melancholic, chaotic images and feelings conjured by the film. For me, that happens rarely. (In German and English). My rating: 8/10 (B+). (Seen on 05/31/05). If you'd like to read more of my reviews, send me a message for directions to my websites.<br /><br />Add: The Rosenstrasse Protest: Swept up from their forced labor jobs in what was meant to be the Final Roundup in the national capital, 1700 to 2000 Jews, mostly men married to non-Jewish women, were herded into Rosenstrasse 2-4, a welfare office for the Jewish community in central Berlin.<br /><br />Because these Jews had German relatives, many of them highly connected, Adolf Eichmann hoped that segregating them from other prisoners would convince family members that their loved ones were being sent to labor camps rather than to more ominous destinations in occupied Poland.<br /><br />Normally, those arrested remained in custody for only two days before being loaded onto trains bound for the East. But before deportation of prisoners could occur in this case, wives and other relatives got wind of what was happening and appeared at the Rosenstrasse address, first in ones and twos, and then in ever-growing numbers.<br /><br />Perhaps as many as six thousand participated in the protest, although not all at the same time. Women demanded back their husbands, day after day, for a week. Unarmed, unorganized, and leaderless, they faced down the most brutal forces at the disposal of the Third Reich.<br /><br />Joseph Goebbels, the Gauleiter (governor or district leader) of Berlin, anxious to have that city racially cleansed, was also in charge of the nation's public morale. On both counts he was worried about the possible repercussions of the women's actions. Rather than inviting more open dissent by shooting the women down in the streets and fearful of jeopardizing the secrecy of the "Final Solution," Goebbels with Hitler's concurrence released the Rosenstrasse prisoners and even ordered the return of twenty-five of them who already had been sent to Auschwitz! <br /><br />To both Hitler and Goebbels, the decision was a mere postponement of the inevitable. But they were mistaken. Almost all of those released from Rosenstrasse survived the war. The women won an astonishing victory over the forces of destruction. (Adapted from an article posted at the University of South Florida website, "A Teacher's Guide to the Holocaust.")