Thật nghịch lý khi bộ phim được bàn tán nhiều nhất của Mỹ tại Liên hoan phim New York 2008 lại có tới 98% là tiếng Tây Ban Nha. Tranh cãi về bộ phim dài bất thường bắt đầu từ Liên hoan phim Cannes. Có những nhận xét yêu ghét trái chiều và nhiều nghi ngờ về triển vọng thương mại. Để an ủi, ngôi sao Benicio Del Toro đã giành giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất tại đó. Tôi đang nói về "Che" của Steven Soderbergh, tất nhiên. Đó là tên gọi của nó trong phiên bản này, được trình chiếu ở New York cũng như ở Cannes với hai phần dài hơn hai tiếng đồng hồ mà không có tựa đề mở đầu hay tên cuối. "Che" là tên gọi thích hợp vì Ernesto "Che" Guevara xuất hiện gần như trong mọi cảnh. Del Toro thật ấn tượng, kiên trì vững vàng trong mọi tình huống, từ những ngày vinh quang chiến thắng trong Phần Một cho đến những tháng ngày thất bại nhục nhã trong Phần Hai, anh ấy đều thể hiện một cách lôi cuốn và thân thiện trong mọi hình tượng khác nhau, ngay cả khi ngụy trang thành một người đàn ông trọc đầu bạc để lén lút xâm nhập vào Bolivia. Đây là một màn trình diễn tuyệt vời; người ta chỉ ước rằng nó có một bối cảnh tốt hơn.

Nếu bạn đủ kiên nhẫn để ngồi xem suốt hơn bốn tiếng đồng hồ, với một khoảng nghỉ giữa hai phần, bạn sẽ được đền đáp. Bộ phim mang lại cảm giác chân thực - may mắn thay, Soderbergh đã quyết định quay phim bằng tiếng Tây Ban Nha (mặc dù một số diễn viên, kỳ lạ thay, trong các phân đoạn tiếng Anh đặc biệt là như vậy, diễn xuất khá gượng gạo). Bạn sẽ có được một bức tranh phác họa về cuộc chiến tranh du kích theo phong cách Che: giảng dạy, tuyển dụng nông dân, đạo đức, kỷ luật, gian khổ và chiến đấu - cũng như sự biến đổi dần dần của Che từ bác sĩ công ty thành một nhà lãnh đạo quân sự toàn diện. Việc sử dụng máy quay phim kỹ thuật số hiệu suất cao RED 35 mm mới được phát triển, có trọng lượng 9 pound, được sử dụng lần đầu tiên ngay trước khi quay phim, đã giúp đạo diễn hình ảnh Peter Andrews và nhóm của ông tạo ra những hình ảnh có phần lạnh lùng nhưng đôi khi vẫn rất sống động, và luôn sắc nét, mượt mà.

Bộ phim được chia làm hai phần - Soderbergh gọi chúng là hai "phim", và kế hoạch là phát hành chúng thương mại như vậy. Phần đầu tiên là "The Argentine", mô tả vai trò lãnh đạo của Che trong cuộc chiến đấu trong rừng và thị trấn dẫn đến sự sụp đổ của Havana vào cuối những năm 1950, và phần thứ hai là "Guerrilla", liên quan đến nỗ lực không thành công của Che gần một thập kỷ sau đó ở Bolivia để lãnh đạo một cuộc cách mạng, một nhiệm vụ thành công đã dẫn đến việc bắt giữ và hành quyết Guevara vào năm 1967. Phần thứ hai được dự định là bộ phim gốc và được viết trước, và tôi nghĩ là được quay trước. Nhà sản xuất Laura Bickford cho biết Phần Hai mang tính chất phim ly kỳ hơn, trong khi Phần Một là một bộ phim hành động với những cảnh chiến đấu hoành tráng. Đúng vậy, nhưng cả hai phần đều có nhiều điểm chung - quá nhiều - vì cả hai đều dành phần lớn thời gian để theo chân những người du kích qua vùng đất hoang dã. Phần thứ Hai là một câu chuyện buồn không thể tránh khỏi vì cuộc nổi dậy Bolivia đã bị đinh mệnh từ đầu. Nhóm người Cuba cố gắng lãnh đạo nó không nhận được sự đón nhận thân thiện từ nông dân Bolivia, những người nghi ngờ người nước ngoài và coi những người cộng sản Cuba là những kẻ vô thần, hiếp dâm. Có một Phần Ba, một khoảng thời gian ăn mừng bằng phim đen trắng bao gồm bài phát biểu của Che tại Liên Hợp Quốc vào năm 1964 và các cuộc phỏng vấn với ông vào thời điểm đó, nhưng nó được xen kẽ trong Phần Một. Phần Một cũng có sự xuất hiện của Fidel và mang một sắc thái lạc quan hơn, dẫn đến chiến thắng ở Santa Clara vào năm 1959, dẫn đến sự sụp đổ của chế độ độc tài Fulgencio Batista ở Cuba.

Trong "Guerrilla", tôi không ngừng nghĩ về việc nó có thể thực sự hoạt động như một bộ phim truyền hình kiểu châu Âu chất lượng cao, có thể bắt đầu với một phiên bản rút gọn của "Motorcycle Diaries" của Walter Salles và tiếp tục đưa chúng ta đến cuộc gặp định mệnh của Guevara với Fidel ở Mexico và sự gia nhập của ông vào Phong trào 26 tháng 7. Có thể có nhiều hơn về những chuyến đi và nhiệm vụ ngoại giao rộng rãi của ông. Đây là một bức tranh chưa hoàn chỉnh về con người đó, sự quan tâm đến cờ vua từ khi còn nhỏ, niềm yêu thích thơ ca suốt đời, những cuốn sách ông viết; ngay cả danh tiếng quốc tế của ông cũng chỉ được đề cập sơ sài. Còn gì nữa về mặt tối tăm, tàn nhẫn của ông? Thực ra, điều mà Soderbergh quan tâm nhất không phải là Che, mà là cuộc cách mạng và chiến tranh du kích. Ấn tượng còn lại sau hơn 4 giờ là sự vất vả băng qua rừng và rừng nhiệt đới cùng với những người đàn ông và phụ nữ bị thương và bệnh tật, cùng với sự tận tâm lý tưởng cho mục tiêu chấm dứt sự áp bức của người giàu. Ai đó nói rằng họ được nhắc nhở về "The Thin Red Line" của Terrence Malick, và đúng vậy, cách tiếp cận chiến tranh lang thang, theo từng giai đoạn là tương tự; nhưng "The Thin Red Line" có những nhân vật mạnh mẽ hơn (hầu như không ai nổi bật ngoài Che), và đó là một bộ phim thực sự tốt. Đây là một nỗ lực ấn tượng nhưng chưa hoàn thành và không may mắn.

Bộ phim được ấp ủ trong 8 năm, được nghiên cứu kỹ lưỡng (bao nhiêu bộ phim "Ocean's" nữa phải đến để trả tiền cho nó?) là một dự án tự thân, quá dài cho một phiên bản rạp chiếu phim thông thường và quá ngắn cho một bộ phim truyền hình. Việc chỉnh sửa triệt để - hoặc mở rộng đáng kể - sẽ biến nó thành một tác phẩm thành công hơn, và như nó đang có, đó là một cuộc hành trình dài, đặc biệt là trong nửa sau.

Rõ ràng là việc vất vả này có thể được cắt giảm, mặc dù không rõ bộ phim sau đó sẽ có hình dạng như thế nào - nhưng với một chút may mắn, nó có thể trở thành một bộ phim rất tốt.
Ironically the most talked-about American film in the 2008 New York Film Festival is 98% in Spanish. The extra-long film's controversy began at the Cannes Festival. There were love-hate notices, and considerable doubts about commercial prospects. As consolation the star, Benicio Del Toro, got the Best Actor award there. I'm talking about Steven Soderbergh's 'Che,' of course. That's the name it's going by in this version, shown in New York as at Cannes in two 2-hour-plus segments without opening title or end credits. 'Che' is certainly appropriate since Ernesto "Che" Guevara is in almost every scene. Del Toro is impressive, hanging in reliably through thick and thin, from days of glorious victory in part one to months of humiliating defeat in part two, appealing and simpatico in all his varied manifestations, even disguised as a bald graying man to sneak into Bolivia. It's a terrific performance; one wishes it had a better setting.<br /><br />If you are patient enough to sit through the over four hours, with an intermission between the two sections, there are rewards. There's an authentic feel throughout--fortunately Soderbergh made the decision to film in Spanish (though some of the actors, oddly enough in the English segments especially, are wooden). You get a good outline of what guerrilla warfare, Che style, was like: the teaching, the recruitment of campesinos, the morality, the discipline, the hardship, and the fighting--as well as Che's gradual morphing from company doctor to full-fledged military leader. Use of a new 9-pound 35 mm-quality RED "digital high performance cine camera" that just became available in time for filming enabled DP Peter Andrews and his crew to produce images that are a bit cold, but at times still sing, and are always sharp and smooth.<br /><br />The film is in two parts--Soderbergh is calling them two "films," and the plan is to release them commercially as such. First is 'The Argentine,' depicting Che's leadership in jungle and town fighting that led up to the fall of Havana in the late 50's, and the second is 'Guerrilla,' and concerns Che's failed effort nearly a decade later in Bolivia to spearhead a revolution, a fruitful mission that led to Guevara's capture and execution in 1967. The second part was to have been the original film and was written first and, I think, shot first. Producer Laura Bickford says that part two is more of a thriller, while part one is more of an action film with big battle scenes. Yes, but both parts have a lot in common--too much--since both spend a large part of their time following the guerrillas through rough country. Guerrilla an unmitigated downer since the Bolivian revolt was doomed from the start. The group of Cubans who tried to lead it didn't get a friendly reception from the Bolivian campesinos, who suspected foreigners, and thought of the Cuban communists as godless rapists. There is a third part, a kind of celebratory black and white interval made up of Che's speech at the United Nations in 1964 and interviews with him at that time, but that is inter-cut in the first segment. The first part also has Fidel and is considerably more upbeat, leading as it does to the victory in Santa Clara in 1959 that led to the fall of the dictatorship of Fulgencio Batista in Cuba.<br /><br />During 'Guerilla' I kept thinking how this could indeed work as a quality European-style miniseries, which might begin with a shortened version of Walter Salles's 'Motorcycle Diaries' and go on to take us to Guevara's fateful meeting with Fidel in Mexico and enlistment in the 26th of July Movement. There could be much more about his extensive travels and diplomatic missions. This is far from a complete picture of the man, his childhood interest in chess, his lifelong interest in poetry, the books he wrote; even his international fame is only touched on. And what about his harsh, cruel side? Really what Soderbergh is most interested in isn't Che, but revolution, and guerrilla warfare. The lasting impression that the 4+ hours leave is of slogging through woods and jungle with wounded and sick men and women and idealistic dedication to a the cause of ending the tyranny of the rich. Someone mentioned being reminded of Terrence Malick's 'The Tin Red Line,' and yes, the meandering, episodic battle approach is similar; but 'The Thin Red Line' has stronger characters (hardly anybody emerges forcefully besides Che), and it's a really good film. This is an impressive, but unfinished and ill-fated, effort.<br /><br />This 8-years-gestating, heavily researched labor of love (how many more Ocean's must come to pay for it?) is a vanity project, too long for a regular theatrical release and too short for a miniseries. Radical editing--or major expansion--would have made it into something more successful, and as it is it's a long slog, especially in the second half.<br /><br />It's clear that this slogging could have been trimmed down, though it's not so clear what form the resulting film would have taken--but with a little bit of luck it might have been quite a good one.