Một chuyến đi tuyến tính trong một cấu trúc phi tuyến tính. Đó là một thực tế rằng thời gian, trong 12 con khỉ, chảy theo lối đến và đi giữa hiện tại, tương lai và quá khứ. Tuy nhiên, tính tuyến tính của bộ phim không thể tránh khỏi: đó chính là công việc của máy chiếu, sự triển khai của câu chuyện.<br /><br />Đằng sau chủ đề thời gian, chúng ta có thể thấy một sự phản ánh về tính tất yếu của hành động của chúng ta. Thế giới trong phim của Terry Gilliam là một thế giới có ít không gian cho tự do ý chí.<br /><br />Ngay từ đầu, chúng ta được biết về lời tiên tri của một người bị phân tâm thần, theo đó một đại dịch sẽ thống trị Trái Đất vào năm 1997, buộc những người sống sót ít ỏi phải sống dưới lòng đất - nơi duy nhất không bị ảnh hưởng bởi virus.<br /><br />Nhiệm vụ của Cole (Willis) là rõ ràng: quay trở lại giữa những năm 90 để điều tra bất cứ điều gì và bất cứ ai liên quan đến việc phát tán virus. Không có cách nào để thay đổi quá khứ: tất cả những gì có thể làm là thu thập thông tin có thể giúp các nhà khoa học của hiện tại (đó, đối với chúng ta người xem, là tương lai) tìm ra phương thuốc chữa bệnh. Không phải để thay đổi những gì đã xảy ra (quá khứ là tất yếu), nhưng để làm cho hiện tại tốt đẹp hơn.<br /><br />Trong những "sự trở lại" của anh ta xuyên thời gian, Cole dần dần đến gần một nghịch lý đáng kinh ngạc: cuộc sống của anh ta trong quá khứ tốt hơn cuộc sống của anh ta trong hiện tại.<br /><br />Cuộc sống hiện tại của anh ta u ám và phi nhân tính, bị kiểm soát bởi những nhà khoa học toàn trị chọn "những người tình nguyện" (từ này mang tính châm biếm) để thực hiện những chuyến du hành xuyên thời gian.<br /><br />Các nhà khoa học chưa đạt đến trình độ cao nhất trong việc du hành thời gian, và Cole kết thúc ở những ngày tháng sai lầm - điều này sau đó trong cốt truyện, sẽ hoạt động như một bằng chứng về sự tỉnh táo của anh ta cho bác sĩ tâm thần Kathryn (Stowe).<br /><br />Chúng ta có thể thấy, qua sự tiến triển của câu chuyện, rằng tính tuyến tính và tính phi tuyến tính đan xen nhau trong một tính thời gian tuần hoàn.<br /><br />Có nhiều hơn một khoảnh khắc trong đó cảnh đầu tiên xuất hiện và kết thúc gần như là cảnh cuối cùng - và chắc chắn là cảnh cao trào - xuất hiện. Nó thay đổi theo sự gợi nhớ của Cole, xuất hiện trong những giấc mơ của anh ta.<br /><br />Ở một sân bay, một người đàn ông bị bắn chết khi đang chạy, có vũ khí, về phía người khác. Một người phụ nữ tóc vàng chạy theo người bị giết.<br /><br />Đây là cảnh kết nối quá khứ (trong đó Cole là một đứa trẻ đến thăm sân bay với bố mẹ), hiện tại (thời điểm của câu chuyện) và tương lai (Cole trưởng thành). Trong suốt câu chuyện, Cole có cảm giác đã từng sống qua thực tế mà anh ta đang trải nghiệm bây giờ. Những giấc mơ tiên tri của anh ta là bằng chứng rằng không thể trốn chạy hoặc tránh né những gì đã xảy ra. Những đặc vụ bắn anh ta ngăn anh ta giết bác sĩ Peters (Morse) điên loạn, người chịu trách nhiệm cho việc lây lan bệnh dịch.<br /><br />Những gì đã xảy ra không thể thay đổi. Và, trong trường hợp của Cole, những gì đã xảy ra là những gì sẽ xảy ra. Mãi mãi.<br /><br />Một bộ phim không được hiểu rõ bởi nhiều người. Đối với tôi, đó là một kiệt tác.<br /><br />Những bộ phim hay khác có chủ đề tương tự: Bộ ba Back to the future (có một góc nhìn khác về nhân vật "nhà khoa học điên", và mặc dù nó chia sẻ bầu không khí suy tàn - đặc biệt là trong phần phim thứ hai -, nhưng nó lạc quan hơn nhiều so với tác phẩm của Gilliam, đó là một hình ảnh Hollywood kỳ lạ).<br /><br />Trong một thể loại khác, có "Wild strawberries", một kiệt tác của Bergman, bao gồm một chuyến đi đáng kinh ngạc và khai sáng xuyên thời gian qua những giấc mơ và hồi tưởng.<br /><br />Tôi chưa bao giờ xem "La Jetée", chỉ đơn giản là vì tôi không thể tìm thấy nó.
A linear travel within a non-linear structure. It's a fact that time, in 12 monkeys, flows in this come-and-go between present, future and past. However, the movie's linearity can't be avoided: it's the very work of the projector, the unfolding of the narrative.<br /><br />What we can see underlying the temporal theme is a reflection on the inevitability of our actions. The world of this Terry Gilliam film is a world with little space for free-will.<br /><br />Right from the beginning we are informed about a schizophrenic's prophecy, according to which a plague would rule the Earth in 1997, forcing the few survivors to live underground - the only place not affected by the virus.<br /><br />Cole's (Willis) mission is clear: return to the mid 90's to investigate whatever and whoever is related to the release of the virus. There's no way to change the past: all that can be done is gather information that can help the scientists of the present (that, for us viewers, is the future) find the cure. Not to change what happened (the past is inevitable), but make the present better.<br /><br />In his "returns" in time, Cole gradually comes near a striking dilemma: his life in the past is better than his life in the present.<br /><br />The latter is dark and dehumanizing, controlled by totalitarian scientists that elect "volunteers" (this word is incisively ironic) to embark on the journeys to the past.<br /><br />The scientists have not yet reached the highest level of achievements in time travel, and Cole ends up on wrong dates - this will, later in the plot, work as a proof of his sanity for the psychiatrist Kathryn (Stowe).<br /><br />We can see, through the evolution of the story, that linearity and non-linearity interlace in a circular temporality.<br /><br />There is more than one moment in which the scene that is the first and ends up being almost the last - and certainly the climactic - appears. It modifies itself, according to the evocation of Cole's memories, that come up in his dreams.<br /><br />In an airport, a man is shot dead while running, armed, toward someone else. A blonde woman runs after the murdered one.<br /><br />This is the scene that connects the past (in which Cole is a kid that visits the airport with his parents), the present (the time of the narrative) and the future (adult Cole) Throughout the narrative, Cole has the feeling of having already lived the reality he is experiencing now. His prophetic dreams are the proof that it is impossible to escape or avoid what happened. The agents that shoot him stop him from killing the mad scientist, doctor Peters (Morse), that is the responsible for the dissemination of the disease.<br /><br />What was can't be changed. And, in Cole's case, what was is what will be. Eternally.<br /><br />A film not quite well understood for many. To me, nothing less than a masterpiece.<br /><br />Other good movies with similar theme: The Back to the future trilogy (that has another angle regarding the "mad scientist" character, and although it shares the atmosphere of decay - particularly in the second film -, it is way more optimistic than Gilliam's work, that is an odd Hollywood picture).<br /><br />In another register, there is "Wild strawberries", one of Bergman's masterpieces, that involves a striking and enlightening travel to the past through dreams and reminiscences.<br /><br />I've never watched "La Jetée", but only because I can't find it.