Hài kịch "ARMS AND THE MAN" - một tác phẩm từng bị thất lạc trong thời gian dài dưới dạng phim hoặc video - đã được trình diễn liên tục trên sân khấu kể từ khi ra mắt vào năm 1894, một phần là nhờ sự hài hước và châm biếm tinh tế của nó về bản chất của sự anh hùng và sự kinh doanh của chiến tranh. Mỗi khi thế giới rơi vào hỗn loạn, "ARMS AND THE MAN" lại trở nên thời sự và có ý nghĩa hơn bao giờ hết.

Đây là vở kịch mà Oscar Strauss đã chuyển thể (bỏ qua hầu hết những ý tưởng hay nhất của Shaw) thành vở opera hài "THE CHOCOLATE SOLDIER" (khi Hollywood chuyển thể tác phẩm này, họ đã loại bỏ những tàn dư cuối cùng của Shaw thay vì trả quyền tác giả cho ông - lúc đó, Shaw đã là một người đoạt giải Oscar). Mặc dù những điều tuyệt vời nhất của Shaw luôn là những ý tưởng và đối thoại của ông, chứ không phải là cốt truyện đơn thuần, nhưng trong "ARMS AND THE MAN", cốt truyện cũng lấp lánh và nhà soạn kịch đã mang lại kết thúc hạnh phúc cho tất cả các nhân vật.

Nhân vật chính, Raina trẻ tuổi (do Helena Bonham Carter thủ vai), là con gái của một sĩ quan và là người giàu có nhất thị trấn, đã đính hôn với một sĩ quan kỵ binh Bulgaria, và mọi thứ dường như rất tốt đẹp cho đến khi một lính đánh thuê người Thụy Sĩ tiều tụy (Pip Torrens) từ phía đối phương trèo lên ống khói nhà cô để trốn khỏi trận chiến mà quân đội của anh ta đã bị đánh bại. Như thường lệ trong những tác phẩm châm biếm của Shaw, mọi thứ không hề đơn giản như vẻ bề ngoài và những quy ước xã hội bị đảo ngược bởi lý lẽ đơn giản nhưng sâu sắc. Không có "người tốt" hay "kẻ xấu", chỉ có những con người từ nhiều tầng lớp khác nhau, sống bằng trí thông minh và sự khéo léo của họ - giống như trong cuộc sống thực, nhưng tốt đẹp hơn - và tất nhiên, với Shaw, trí tuệ được trau chuốt tỉ mỉ ở mọi nhân vật.

Phiên bản phim năm 1932 (dựa trên kịch bản của chính Shaw) của vở kịch hài hước và truyền thống này, một trong những tác phẩm đầu tiên của Shaw được đón nhận nhiệt liệt ở bên này Đại Tây Dương, đã bị thất lạc trong một thời gian dài. Shaw không bán quyền tác giả cho các tác phẩm của mình mà chỉ cấp phép sử dụng trong thời hạn 5 năm, và có vẻ như với công nghệ âm thanh phát triển nhanh chóng khiến các bộ phim năm 1932 trông lỗi thời chỉ sau vài năm, Shaw đã không gia hạn quyền trình chiếu tác phẩm này. Do đó, chúng ta rất biết ơn BBC vì đã phát hành phiên bản phát sóng năm 1987 của họ trong một bộ DVD cùng với chín vở kịch tuyệt vời khác. (Đáng buồn là "PYGMALION", tác phẩm được nhiều người coi là hay nhất của Shaw, lại là vở kịch được thực hiện kém nhất trong bộ DVD này, với sự tham gia của Lynn Redgrave và James Villiers.)

Ngay cả khi được ghép đôi với vở kịch một hồi "A MAN OF DESTINY" ít ấn tượng hơn, "ARMS AND THE MAN" vẫn là một kho báu quý giá.

Helena Bonham Carter, sau này trở thành một diễn viên điện ảnh nổi tiếng, đã bắt đầu sự nghiệp của mình với những vai diễn trên truyền hình như thế này. Những khán giả xem vai diễn này có thể sẽ tìm thấy những nét tương đồng với những vai diễn sau này của cô, bởi Bonham Carter đã thể hiện một màn trình diễn phù hợp với sự ngây thơ nhiều lớp mà khán giả mong đợi từ cô. Tuy nhiên, dưới sự chỉ đạo có phần bình thường của James Cellan Jones (và bất chấp sự sản xuất vật lý tuyệt đẹp và tỉ mỉ của BBC), sự tinh nghịch và sự phẫn nộ của nhân vật khi bị đánh giá thấp trong hồi cuối của vở kịch đã không được thể hiện hết tiềm năng.

Điều tương tự cũng có thể nói về Pip Torrens, ngôi sao thực sự của vở kịch, trong vai Bluntschli người Thụy Sĩ. Đó là một màn trình diễn tuyệt vời và hấp dẫn, nhưng thiếu sự hài hước vật lý trong những cảnh đầu khi người lính trẻ không thể ngủ được bất chấp nguy hiểm cận kề.

Bất chấp những điểm trừ này, đây vẫn là một phiên bản xuất sắc của một vở kịch tuyệt vời được chuyển thể sang màn ảnh nhỏ một cách tinh tế. Nó xứng đáng được nhiều người xem và, lý tưởng nhất là, sẽ thúc đẩy việc thực hiện lại một phiên bản điện ảnh sống động và tràn đầy sức sống, giống như phiên bản làm lại gần đây của tác phẩm "AN IDEAL HUSBAND" của Wilde. Bất kỳ phiên bản "ARMS AND THE MAN" nào cũng đáng được trân trọng, và chúng ta có thể hy vọng rằng một ngày nào đó chúng ta sẽ được xem phiên bản gốc năm 1932. Cho đến khi đó, phiên bản này chắc chắn sẽ làm hài lòng những ai yêu thích Shaw.
Ironically for a play unavailable on film or video for so long, ARMS AND THE MAN has remained fairly constantly available on stage over the years since its debut in 1894 - in no small part because it has aged so well as a solid satire on the nature of heroism and the business of war. Whenever the world sinks into strife, ARMS AND THE MAN seems to soar as ever more timely and relevant.<br /><br />This is the play which Oscar Strauss converted (leaving out most of Shaw's best ideas) into the successful operetta, THE CHOCOLATE SOLDIER (when Hollywood got to *that,* they left out the last vestiges of Shaw rather than pay him for the rights - he was, by then, an Oscar winner in his own right). While the best of Shaw has always been his ideas and his dialogue rather than his bare plots, in ARMS AND THE MAN, the plot sparkles as well and the master manages happy endings for all concerned. <br /><br />Young Raina (Helena Bonham Carter), daughter of an officer and the wealthiest man in her town, is betrothed to a dashing officer in the Bulgarian cavalry and all seems well until a bedraggled Swiss mercenary (Pip Torrens) from the other side climbs up her drainpipe fleeing from the battle where his army has been routed. As usual in a Shaw satire, nothing is as it first appears and societal conventions are stood on their head in the light of simple - and not so simple reason. There are no "good guys" or "bad guys," just people of a variety of classes getting by on the best of their wits - just like life only better - and naturally with Shaw, the wit is finely honed from all concerned.<br /><br />The early (1932) motion picture version (from Shaw's own screenplay) of this most traditional and traditionally funny of Shaw's stage satires, and one of his first to make a real hit on this side of the Atlantic, has long been among the missing. Shaw didn't sell the screen-rights to his plays - only licensed them for 5 year periods, and it appeared that with rapidly evolving sound technology making 1932 films look primitive only a few years later, Shaw did not renew the license to show it. Consequently, we're immensely in the BBC's debt for finally putting out their 1987 broadcast version in a DVD box with nine other sparkling plays. (Somewhat sadly, PYGMALION, that many view as Shaw's best, comes off least well on this set in a production with Lynn Redgrave and James Villiers.)<br /><br />Even paired, as it is on its DVD, with the less impressive one act, A MAN OF DESTINY, ARMS AND THE MAN makes for a real treasure.<br /><br />Helena Bonham Carter went on, after cutting her teeth on televised roles like this, to a major film career that will bring many viewers to this early role. They should not be disappointed, for Ms. Carter gives a performance in line with the layered innocence audiences have come to expect from her, but under James Cellan Jones' somewhat pedestrian direction (and despite the BBC's uniformly beautiful and well observed physical production), the role's mischievous fire (and her outrage at being underestimated in the last act) is banked at only about 80% of it's potential. <br /><br />Much the same can be said of the real star of the piece, Pip Torrens, as Bluntschli the "Switzer." It's a fine, appealing performance, but doesn't go for the physical comedy implicit in the early scene where the young soldier can barely stay awake despite his mortal peril.<br /><br />These reservations notwithstanding, this is a solid production of a wonderful play transferred to the small screen with aplomb. It deserves to be seen widely and, ideally, prompt an even livelier big screen remake with the style and zest of the recent remake of Wilde's AN IDEAL HUSBAND. Virtually *any* ARMS AND THE MAN is to be cherished, and with a lot of luck perhaps we'll even eventually get to see the original 1932 version. 'Till one or the other surfaces, this production will please anyone who loves good Shaw.