https___raprapanepal.org_en_rpp-nepal-constitution-2078_.xml
https___raprapanepal.org_ne__E0_A4_B0_E0_A4_BE_E0_A4_AA_E0_A5_8D_E0_A4_B0_E0_A4_AA_E0_A4_BE-_E0_A4_A8_E0_A5_87_E0_A4_AA_E0_A4_BE_E0_A4_B2_E0_A4_95_E0_A5_8B-draftwork__1.xml
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 19.2 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 27.2 28.1 29.1 30.1 31.1 32.1 33.1 33.2 34.1 35.1 36.1 37.1 38.1 39.1 40.1 41.1 42.1 43.1 44.1 45.1 45.2 46.1 47.1 48.1 49.1 50.1 51.1 52.1 53.1 53.2 54.1 55.1 56.1 57.1 58.1 59.1 60.1 61.1 62.1 63.1 64.1 65.1 66.1 67.1 68.1 69.1 70.1 71.1 72.1 73.1 74.1 75.1 76.1 77.1 78.1 79.1 80.1 81.1 82.1 83.1 84.1 85.1 86.1 87.1 88.1 89.1 90.1 91.1 92.1 93.1 94.1 95.1 96.1 97.1 98.1 99.1 100.1 101.1 102.1 103.1 104.1 105.1 106.1 107.1 108.1 109.1 110.1 111.1 112.1 113.1 114.1 115.1 116.1 117.1 118.1 119.1 120.1 121.1 122.1 123.1 124.1 124.2 125.1 126.1 127.1 128.1 129.1 130.1 131.1 132.1 133.1 134.1 135.1 136.1 137.1 138.1 139.1 140.1 141.1 142.1 143.1 144.1 145.1 146.1 147.1 148.1 149.1 150.1 151.1 152.1 153.1 154.1 155.1 156.1 157.1 158.1 159.1 160.1 161.1 162.1 163.1 164.1 165.1 166.1 167.1 168.1 169.1 170.1 171.1 172.1 173.1 173.2 174.1 174.2 174.3 174.4 174.5 175.1 176.1 177.1 178.1 179.1 180.1 181.1 182.1 183.1 184.1 185.1 186.1 187.1 188.1 189.1 190.1 191.1 192.1 193.1 194.1 194.2 195.1 195.2 196.1 197.1 198.1 198.2 199.1 199.2 199.3 200.1 201.1 202.1 203.1 204.1 205.1 206.1 206.2 207.1 207.2 207.3 207.4 208.1 209.1 210.1 211.1 212.1 213.1 214.1 215.1 216.1 217.1 218.1 219.1 220.1 220.2 221.1 222.1 223.1 224.1 225.1 226.1 227.1 228.1 228.2 229.1 230.1 231.1 232.1 233.1 233.2 234.1 234.2 235.1 236.1 237.1 238.1 239.1 240.1 240.2 241.1 241.2 241.3 242.1 242.2 243.1 243.2 243.3 244.1 244.2 245.1 245.2 245.3 246.1 246.2 247.1 247.2 247.3 248.1 249.1 250.1 250.2 251.1 252.1 253.1 254.1 255.1 256.1 257.1 258.1 259.1 260.1 261.1 262.1 263.1 264.1 265.1 266.1 267.1 268.1 269.1 270.1 271.1 272.1 273.1 274.1 275.1 276.1 277.1 278.1 279.1 280.1 281.1 282.1 283.1 284.1 285.1 286.1 287.1 288.1 289.1 290.1 291.1 292.1 293.1 294.1 294.2 295.1 295.2 296.1 297.1 298.1 299.1 300.1 301.1 301.2 302.1 303.1 304.1 305.1 306.1 307.1 308.1 309.1 310.1 311.1 312.1 313.1 314.1 315.1 316.1 317.1 318.1 319.1 320.1 321.1 322.1 322.2 323.1 324.1 325.1 326.1 327.1 328.1 329.1 330.1 331.1 332.1 333.1 334.1 335.1 336.1 337.1 338.1 339.1 340.1 341.1 342.1 343.1 344.1 345.1 346.1 347.1 348.1 349.1 350.1 351.1 352.1 353.1 354.1 355.1 356.1 357.1 358.1 359.1 360.1 361.1 362.1 363.1 364.1 365.1 366.1 367.1 368.1 369.1 370.1 371.1 372.1 373.1 374.1 375.1 376.1 377.1 378.1 379.1 380.1 381.1 382.1 383.1 384.1 385.1 386.1 387.1 388.1 389.1 390.1 391.1 392.1 393.1 394.1 395.1 396.1 397.1 398.1 399.1 400.1 401.1 402.1 403.1 404.1 405.1 406.1 407.1 408.1 408.2 409.1 410.1 411.1 412.1 413.1 414.1 415.1 416.1 417.1 418.1 419.1 419.2 420.1 421.1 422.1 423.1 424.1 425.1 426.1 427.1 428.1 429.1 430.1 431.1 432.1 433.1 434.1 435.1 436.1 437.1 438.1 439.1 440.1 441.1 441.2 442.1 443.1 444.1 445.1 446.1 447.1 448.1 449.1 450.1 451.1 452.1 453.1 454.1 455.1 456.1 457.1 458.1 458.2 459.1 460.1 461.1 462.1 463.1 463.2 464.1 465.1 466.1 467.1 468.1 469.1 470.1 471.1 472.1 473.1 474.1 475.1 476.1 477.1 478.1 479.1 480.1 481.1 482.1 483.1 484.1 485.1 486.1 487.1 488.1 489.1 490.1 491.1 492.1 493.1 494.1 495.1 496.1 497.1 498.1 499.1 500.1 501.1 502.1 503.1 504.1 505.1 506.1 507.1 508.1 509.1 510.1 511.1 512.1 513.1 514.1 515.1 516.1 517.1 518.1 519.1 520.1 521.1 522.1 523.1 524.1 525.1 526.1 527.1 528.1 529.1 529.2 530.1 531.1 532.1 533.1 534.1 535.1 536.1 537.1 538.1 538.2 539.1 539.2 540.1 541.1 542.1 543.1 543.2 544.1 545.1 546.1 547.1 548.1 549.1 550.1 551.1 552.1 553.1 554.1 555.1 556.1 557.1 558.1 559.1 560.1 561.1 562.1 563.1 564.1 565.1 566.1 567.1 568.1 569.1 570.1 571.1 572.1 573.1 574.1 575.1 576.1 577.1 578.1 579.1 580.1 581.1 582.1 583.1 584.1 585.1 586.1 587.1 588.1 589.1 590.1 591.1 592.1 593.1 594.1 595.1 596.1 597.1 598.1 599.1 600.1 601.1 602.1 603.1 604.1 605.1 606.1 607.1 608.1 609.1 610.1 611.1 612.1 613.1 614.1 615.1 616.1 617.1 617.2 618.1 619.1 619.2 620.1 621.1 622.1 623.1 624.1 625.1 626.1 627.1 628.1 629.1 630.1 631.1 632.1 633.1 634.1 635.1 636.1 636.2 637.1 638.1 638.2 639.1 639.2 639.3 640.1 640.2 640.3 641.1
RPP Nepal Constitution 2078 Share Preface - To protect national unity, integrity, and sovereignty, - Keeping harmony and equality towards all religions, cooperating among all religions, being committed to the recognition of complete religious freedom, and having faith in the recognition of Sanatan Hindu Rashtra, to promote the Sanatan Dharma culture, values and traditions that have been passed down from tradition. - To strengthen inclusive democracy based on pluralism, - To implement the concept of rule of law based on the independent and impartial judiciary - To contribute to building a strong and prosperous Nepal on the ground of a liberal economy based on the principle of social justice and equality - Realizing the need for a common organization of the nationalist Nepali people, this legislation has been prepared to make the establishment, operation, and management of the “National Democracy Party Nepal” democratic, inclusive, clean, reliable and transparent. Paragraph-1 Initial Party Name and Commencement: (1) The name of this legislation shall be “National Democratic Party of Nepal Legislation 2078”. (2) This statute shall come into effect from the date of its passing by the Central Working Committee of the Party. Definition: In this Act, unless the context or context otherwise requires: (a) “Assembly” shall mean the assembly capable of exercising the rights according to the statute, including the election of the relevant level of the party held at the province, district, village/city and ward level as mentioned in the various articles of this statute. (b) “Commission” means the Election Commission constituted under Article 245 of the Constitution. (c) “Relevant Office of the Commission” shall mean the concerned District Election Office in case of Ward, Village/Town and District Committee, the concerned State Election Office in case of State Committee and the Election Commission Central Office in case of Central Committee. (d) “Act” means the Political Parties Act, 2073. (e) “Committee” means Central, State, District, Village/Town, Ward Working Committee. And this word will also refer to the various committees of the party. (f) “Executive authority” means the authority conferred by statute to make decisions on behalf of the parties. (g) “Central Working Committee” means the Executive Committee of the Party constituted and mobilized at the Central level. (h) “Central body” means the executive committee and other committees formed and operational at the central level. (i) “Fund” means the Fund of the Party. (j) “As prescribed” shall mean as prescribed in the regulations made by the party governed by this statute. (k) “Party/Party” means “National Democratic Party of Nepal”. (l) “Municipality” means municipality, sub-metropolitan municipality and metropolitan municipality as well. (d) “Officer” means all the members including the chairman, coordinator of the committee elected or formed in accordance with this statute. The term also refers to a representative appointed to represent a party in a body for a specific function. (d) “Municipality” means rural municipality and municipality. (n) “Province Committee” means the executive committee of the party formed and mobilized at the provincial level. (p) “Principal Officer” shall mean the Chairman or the Chief Minister and the term shall also refer to the Chairman/Convenor and Secretary of the Department or other Committee. (h) “Provincial body” means other committees including the executive committee formed and operating at the provincial level. (d) “Convention” means the assembly which is organized at the central level and is able to exercise the powers according to the law, including the election of the central level committee, amendment of the statute. (d) “Higher Committee” means village/town committee in case of ward level committee, village/town committee/committee, district committee/committee, state committee/committee in case of district committee/committee, central committee/committee in case of state committee/committee. should (N) “Statute” means the Statute 2078 of the “National Democratic Party of Nepal”. (p) “Member” means a person who is a member of the Party. (f) “Assembly/Council” means the Assembly/Council competent to exercise powers under the Act. (b) “Inclusive group” means women, dalits, tribals, Khas Aryas, Madhesi, Tharu, Muslims, backward areas, persons with disabilities, youth and other categories, areas and communities specified in the rules of the party. (b) “Parliamentary Party” means the mechanism of the party formed in the federal or state level parliament by including the members who represent the party in the federal parliament or state assembly. (m) “Mechanism” means the various bodies of the party which are formed and mobilized from the center to the local level for the operation of the party. (y) “Constitution” means the Constitution of Nepal. (r) “Associated Organizations” shall mean professional and professional brother and sister organizations of all levels formed while committed to the principles of the Party. Paragraph-2 Arrangements regarding party name and office Name and Office of the Party: (1) The name of this party shall be “Rashtriya Prajatantra Party Nepal” and shall be briefly referred to as “RPPA Nepal”. In English language it will be called Rastriya Prajatantra Party Nepal and in short it will be called RPP Nepal. (2) The central office of the party will be located in Ward No. 4, Kathmandu Metropolitan City, Kathmandu District. (3) The party shall establish and operate provincial and local offices in each province and local level for the operation and management of its programs in accordance with this statute. Party shall be a self-governing and organized body: (1) RPP Nepal shall be a self-governing organized body with unbroken succession. (2) The party may acquire, enjoy, sell or otherwise manage movable or immovable property like a person under the law. (3) A party may file a complaint in its own name and a party may file a complaint in the same name. (4) A party may enter into an agreement with a person subject to the Act and exercise rights or perform obligations under the agreement. Paragraph-3 Party seal, insignia, and flag5. Seal of the Party: The party shall have a separate seal as per schedule-1 for its work. Party symbol: The party symbol will be as provided in schedule 2. Flag: The flag of the party shall be as prescribed in Schedule 3. Party manifesto: (1) The party shall have its own manifesto. (2) A party may amend its manifesto as necessary. Paragraph-4 Principles, objectives, and programs of the party Philosophical philosophy and ideal men and guiding principles: (a) “Sambardanism” based on eternal Vedic values, recognition and nationalism and democracy will be the ideological philosophy of RPP Nepal. (b) RPP Nepal will honor the nation builder Shri 5 Badamaharajadhiraj Prithvi Narayan Shah as a role model and will adopt the “Divine Sermon” delivered by Shri 5 Badamaharajadhiraj Prithvi Narayan Shah as a guiding principle. Purpose: The purpose of the party will be as follows: Remaining committed to the sovereignty vested in the Nepalese people, the constitutional democracy and the prevailing constitution, The main objectives of RPP Nepal will be as follows- (a) To strengthen national unity by respecting and protecting the religious, social, cultural, linguistic, ethnic and class diversity existing in the Nepali society, (b) Protecting the geographical boundaries and national integrity of Nepal by imbibing the spirit of a united Nepal, (c) Not to allow pressure and interference of any nation in the internal affairs of Nepal and to protect national sovereignty and self-respect, (d) Protecting and promoting the culture, traditions and values of Sanatan Dharma (Hinduism, Buddhism, Kirat and Prakriti Pujan) which have been in vogue since tradition while keeping the recognition of all-religious equality and complete religious freedom intact. (e) To have faith, trust and commitment towards the belief of Sanatan Hindu Rashtra, (f) Adopting a liberal economic policy to raise the standard of living of every Nepali people, eliminate poverty and contribute to the overall economic development of Nepal, (g) to ensure inclusive and proportional representation in all organs of the State; (h) cause full observance of the principles of the rule of law; (i) Making human rights and human values the basis of state governance, (j) Maintaining good governance in the country by maintaining zero tolerance for corruption, (k) To expand peace and friendly relations with all countries of the world while remaining committed to non-alignment, principles of Panchsheel and the Charter of the United Nations. (l) To end all forms of discrimination, untouchability and inequality existing in the society, (D) To organize political activities by organizing people who are committed to the same political ideology, philosophy and program under the rule of the constitution and laws. Activities to achieve the objectives: (1) RPP Nepal will conduct various activities to achieve the objectives mentioned in Article 10. (2) To construct or rent or lease a building necessary for the party to achieve the objectives under Article 10, and to purchase or lease and use office equipment and vehicles such as computers, telephon 10000 es, typewriters, faxes, etc. (3) Appointing the necessary employees of the party and determining their terms of service. (4) Open an account in the bank and deposit the amount received by the party in the bank and operate the bank account. (5) To purchase immovable property as required for the operation of the party and to sell and sell the said property in accordance with the laws and regulations of the party. (6) To publicize its policies, programs, plans or strategies or to spread propaganda on the same. (7) Forming or causing the formation of affiliated organizations in accordance with the Constitution and the Act. (8) To organize peaceful processions, public meetings or rallies as necessary to implement or carry out their policies, programs or plans. (9) To promote the party’s aims and programs in order to obtain public support and cooperation. (10) Bringing the country’s economic, social or cultural development policies, plans and programs to the public. (11) To contribute to the development of a free and prosperous economy by making the national economy independent, independent and advanced. (12) Enhancing the political awareness of the people as a catalyst for political or civic development. (13) Identifying the rights, interests and concerns of citizens and the enforcement of such rights to make necessary efforts to address interests and concerns. (14) Contribute to building an egalitarian society by ending all kinds of social discrimination, violence, untouchability or discrimination. (15) Taking necessary initiatives in the government or non-government sector to implement the right of citizens to good governance in practice and supporting the government mechanism for that purpose. (16) To do or cause other necessary work for the promotion, development or strengthening of democracy. (17) To promote social harmony and unity by carrying out programs that encourage the development of voluntary spirit, promotion of sovereignty, human rights, social justice, peace and non-violence. (18) To do other necessary work as specified to fulfill the purpose of the party. Paragraph-5 Provisions relating to party membership, renewal fees and records Type of membership: The party will have the following members: (a) Ordinary (b) Active Eligibility required for getting membership: (1) In order to get membership of the party, the following qualifications should be met:- (a) being a Nepali citizen, (b) has attained the age of eighteen years, (c) Not having been sentenced to imprisonment for corruption, extortion, human trafficking and trafficking, drug sale, distribution and export or smuggling, money laundering, kidnapping or any other criminal offense showing moral turpitude, (d) not holding the position of professor, teacher or employee of a self-governing institution owned or controlled by the Government of Nepal, State Government or local level, (e) Not disqualified from being a member of a political party in accordance with the constitution and law due to holding any public office. Termination of Membership: (1) No person shall cease to be a member of the Party in the following cases:- (a) If unable to obtain membership as per section 14, (b) If the party is removed from membership after completing the procedure provided for in this By-law, (c) if his resignation from office is accepted, (d) in case of death, (e) If it is proved that the party has done any act which is not to be done according to the law, (f) If the concerned member gives written notice of resignation, (g) If he commits or commits an act which is deemed to be defection according to the Act, (h) on obtaining membership of another party, Membership Fee: The membership fee of the party will be as follows:- (a) Ordinary membership fee of ten (ten) rupees (b) Active membership fee is 100 (one hundred) rupees per annum and 300 (three hundred rupees) lump sum for four years. Procedure for providing membership of the party: (1) The procedure for the membership of the party for a person who has reached the qualifications according to Article 13 shall be as prescribed by the party. Renewal of membership: (1) Arrangements for renewal of membership shall be as prescribed by the party. Membership registration book: (1) A membership registration book will be kept in the respective municipality, district, province and center in the prescribed format so as to reveal the type of membership of each member provided by the party in accordance with this paragraph. (2) From the date of grant of membership, the relevant municipality level committee shall maintain the record of the member in the registration book as per clause (1) within fifteen days, the district and state committee within one month and the central committee within three months. Other arrangements related to oath-taking: Active members of the party have to take the oath as per schedule-4 after getting membership. In addition, elected and nominated officials and members at all levels of the party must also take oath accordingly. Duties, duties and rights of members: The duties, duties and rights of members of the party shall be as follows:- (a) Ordinary Members: (1) To make the general public aware of the principles, ideas and programs of the party. (2) To participate in party programs. (b) Active Members: (1) Be active in party work for at least 40 hours a month. (2) To assist in the expansion of the party’s organization and influence in various classes, regions and communities. (3) To bear the responsibilities assigned by the party. (4) Giving necessary advice to the party. (5) Giving regular levy to the party and assisting in fund collection. Paragraph-6 Arrangements regarding the organizational structure of the party Organizational structure: (1) The organizational structure of RPP Nepal will be of five levels as follows: (a) Ward Level: Ward convention Ward Working Committee Booth Committee (b) Village and city level: Village convention Village Action Committee Metropolitan/sub-metropolitan/city convention Metropolitan/Sub-Metropolitan/City Working Committee (d) District level: District Convention District Working Committee (e) State level: Provincial convention State Working Committee (f) Central Level: Central Congress Central Council Central Working Committee Central Executive Committee (2) The central working committee of the party may make general changes in the organizational structure of the party as required without adversely affecting the structure as per sub-section (2). (3) After the decision to modify the structure according to sub-section (3) is made, it should be submitted for approval in the general assembly held soon after. Paragraph-7 Arrangements regarding working committee and officers Central Working Committee: (1) There shall be a Central Working Committee with executive powers at the Centre. (2) The committee under sub-section (1) shall have officers as follows. (a) Chairman (b) Vice President (c) General Minister (d) Treasurer (d) Joint Chief Minister (f) Spokesperson (g) Joint Treasurer (h) Assistant General Minister (i) Co-spokesperson (3) The election of the President from among the office bearers as per sub-section (2) shall be done every 5 (five) years by the Central Congress. Other officials will be nominated by the chairman from among the members of the central working committee. (4) There will be a total of 326 members including officers in the central working committee as per sub-section (1). Among them, 60 (sixty) percent ie 192 members will be elected by the convention. Forty percent i.e. 133 people will be nominated by the president. Out of 192 to be elected, 64 will be open to women and the remaining 128 will be open to both women and men. The following “clusters” will be separated for election purposes. a) The election of 64 women will be as follows: Madhesi – 10 Tribal tribes – 12 Oppressed – 4 Muslim – 2 Karnali – 2 Tharu – 2 Open – 32 b) The election of the remaining 128 people will be held as follows:- Madheshi – 14 Tribal tribes – 18 Oppressed – 4 Muslim – 4 Karnali – 2 Tharu – 2 Travel – 4 Open – 80 (5) At least one-third of the total number of members in the central working committee as per sub-section (1) shall be female members. (6) During the election or nomination in the central working committee as per sub-section (1), the number of members shall be as determined on the basis of the principle of proportional inclusion in order to reflect the social diversity of Nepal. Central Executive Committee: On the recommendation of the chairman, a central executive committee consisting of twenty-one (21) members and officers appointed by the central executive committee will be formed. The chairpersons of Disciplinary Committee, Judicial Committee, Election Committee and Audit Committee and Provincial Chairmen will be ex-officio members of the Central Executive Committee. Central Secretariat: There will be a central secretariat consisting of 11 (eleven) members of the central working committee including the party president. The Secretariat will be responsible for implementing the decisions of the Central Working Committee and the Central Working Committee and for running the party. Provincial Working Committee: (1) Each province will have a Provincial Working Committee with executive powers. (2) The constitution of the Provincial Working Committee under sub-section (1) shall be as follows: (a) There will be at least 35 (fifty) people excluding ex-officio members including Chairman-1, Vice-Chairman-3 including one woman, Secretary-1, Spokesman-1, Treasurer-1, Co-Secretary 2 and members. When calculating the number of members of the Provincial Working Committee, 35 people should be added in districts with only 8 (eight) districts and then 2/2 (two people) in each additional district. (b) The chairman and 60 (sixty) percent members will be elected by the provincial convention from among themselves. The remaining 40 (forty) percent members will be nominated by the president from among the members of the provincial convention. The office bearers will be appointed by the chairman from among the members of the Provincial Working Committee. (c) Central members of the party representing the respective provinces and MPs elected on behalf of the party in the relevant provincial assembly/representative assembly will be ex-officio members of the provincial working committee. (3) The election of office bearers as per sub-section (2) shall be done every 5 (five) years by the provincial convention. (4) At least one-third of the total number of members in the provincial working committee as per sub-section (1) shall be female members. (5) During the election, nomination or appointment of the provincial working committee as per sub-section (1), there will be the number of members as determined on the basis of the principle of proportional inclusion in order to reflect social diversity. District Working Committee: (1) Each district shall have a District Working Committee with executive powers. (2) The district working committee as per sub-section (1) shall have the following members and officers. (a) There will be 25 (twenty-five) to 65 (sixty-five) people ex-officio including Chairman-1, Vice-Chairman-3 including one woman, Secretary-1, Spokesperson-1, Treasurer-1, Joint Secretary-2 and members in the District Working Committee. When calculating the number of members of the District Working Committee, 25 people should be added in the district with only 1 (one) constituency and then 6/6 (six/six) people in each additional constituency. (b) District Working Committee Chairman and 60 (sixty) percent members will be elected by Zilla Parishad from among themselves. Wanki 40 (forty) percent members. The chairman will nominate from among the members of the Zilla Parishad. Officers will be appointed by the chairman from among the members of the district working committee. (c) The chairpersons of the Regional Coordination Committee of the State Assembly and the House of Representatives within the respective districts will be ex-officio members. (d) Central members of the party representing the respective districts and MPs will be ex-officio members. (e) The chairpersons of city working committees within the district will be ex-officio members. (f) The District Working Committee may form a District Working Committee consisting of office bearers and 9 more members to make decisions on urgent matters when the District Working Committee is not holding its meeting. Provincial Assembly Constituency Coordinating Committee: There will be the following members in the Provincial Assembly Constituency Coordinating Committee: (a) Chairpersons of Party Village Working Committees within the State Assembly constituencies, (b) Officials of the Party Municipal Working Committee within the respective State Assembly Constituencies, (c) MPs elected on behalf of the party in the federal and state parliaments from within the respective state assembly constituencies, d) Members representing the Central Working Committee, Provincial Working Committee and District Working Committee from within the respective Provincial Assembly constituencies, (d) Elected mayors and deputy mayors of villages and cities/sub-metropolitan/metropolitan municipalities within the respective state assembly constituencies, (f) The members of the coordination committee will elect a chairman from among themselves. (g) The meeting of Provincial Assembly Constituency Coordination Committee shall be held at least twice a year. The meeting will discuss about the strengthening of the party organization within their constituencies, distribution of active membership, training, preparations for elections at various levels and make necessary decisions. Assembly Constituency Coordinating Committee:- The Constituency Coordination Committee of the House of Representatives will consist of the following members: (a) Chairman of the Party Village Working Committee within the respective House of Representatives Constituency, (b) Office bearers of the party city working committee within the respective House of Representatives constituencies, (c) MPs elected on behalf of the party in the federal and state parliaments from within the respective House of Representatives constituencies, d) Members representing the Central Working Committee, Provincial Working Committee and District Working Committee from within the respective Provincial Assembly constituencies, (d) Elected mayors and deputy mayors in villages and cities/sub-metropolitan/metropolitan cities within the respective House of Representatives constituencies. (f) The members of the coordination committee will elect a chairman from among themselves. (g) The meeting of the Constituent Assembly Constituency Coordination Committee shall be held at least twice a year. The meeting will discuss about the strengthening of the party organization within their constituencies, distribution of active membership, training, preparations for elections at various levels, and make necessary decisions. Village/Municipal Working Committee: (1) Every village and municipality shall have a village and municipal working committee with executive powers. (2) The Municipal Working Committee as per sub-section (1) shall not have officers as per below. (a) There will be up to 31 members in the Village Working Committee consisting of Chairman-1, Vice-Chairman-3 including one woman, Secretary-1, Treasurer-1, Joint Secretary-2 and members. (b) City Working Committee will have 21 (twenty-one) to 43 (forty-three) people depending on the number of wards including Chairman-1, Vice-Chairman-3 including one woman, Secretary-1, Treasurer-1, Joint Secretary-2 and members. (c) The Chairman of the Village Working Committee and 60 (sixty) percent of the members shall be elected by the relevant convention, while the remaining 40 (forty) percent of the members shall be nominated by the elected chairman from among the members of the convention. The president will appoint officers from among the members of the relevant working committee. (d) The Chairman of the City Working Committee and 60 (sixty) percent of the members shall be elected by the relevant convention, while the remaining 40 (forty) percent of the members shall be nominated by the Chairman from among the council members. The president will appoint officers from among the members of the relevant working committee. (3) At least one-third of the total number of members in the Municipal Working Committee shall be female members. (4) When electing, nominating or appointing the municipal working committee, the number of members will be determined based on the principle of proportional inclusion in order to reflect social diversity. (5) Other arrangements related to village and city working committee shall be as prescribed. Ward Council/Ward Working Committee: (a) All ordinary members who have ordinary membership of the party in the wards of the rural municipality/municipality shall be members of the respective ward council. (b) There should be at least 51 (ninety one) ordinary members in the respective ward to form a ward work committee in the rural municipality. There will be up to 15 members in the Ward Working Committee of the rural municipality including Chairman – 1, Vice Chairman – 3 including one woman, Secretary – 1, Treasurer – 1, Joint Secretary – 1 and members. The members of the Ward Council will elect Chairman-1 and 11 members, i.e. 75 (seventy-five) percent members from among themselves. The chairman will nominate 3 people from among the council members, i.e. 25 (twenty-five) percent members. The president will appoint officers from among the members of the relevant working committee. c) In order to form a ward work committee in the municipality, there should be at least 75 (seventy five) ordinary members in the respective ward. There will be up to 21 people in the ward working committee of the municipality including chairman – 1, vice chairman – 3 including one woman, secretary – 1, treasurer – 1, joint secretary – 1 and members. The members of the Ward Parishad are the Chairman-1 and 15 members from among themselves, i.e. 75 (seventy-five) percent members elections will be held. The chairman will nominate 5 people from among the council members ie 25 (twenty five) percent members. The president will appoint officers from among the members of the relevant working committee. (d) In the sub-metropolitan city, there should be at least 101 (one hundred and one) ordinary members in the respective ward to form a ward action committee. There will be up to 31 people in the sub-metropolitan ward working committee including chairman-1, vice-chairman-3 including one woman, secretary-1, treasurer-1, joint secretary-1 and members. The members of the Ward Council will elect Chairman-1 and 23 members, i.e. 75 (seventy five) percent members from among themselves. The chairman will nominate 7 people, that is 25 (twenty-five) percent members from among the council members. The president will appoint officers from among the members of the relevant working committee. (e) In the metropolitan city, there should be at least 151 (one hundred and one) ordinary members in the respective ward to form a ward action committee. There will be up to 41 people in the ward working committee of the municipality including chairman – 1, vice chairman – 3 including one woman, secretary – 1, treasurer – 1, joint secretary – 1 and members. The members of the Ward Council will elect Chairman-1 and 30 members, i.e. 75 (seventy five) percent members from among themselves. The chairman will nominate 10 people from among the council members, i.e. 25 (twenty-five) percent members. The president will appoint officers from among the members of the relevant working committee. 1 Booth Assembly/Booth Working Committee: (a) There will be a booth meeting with all the members who are ordinary members of the party in the area under each booth of the village and municipality determined by the Election Commission. (b) The village working committee will form a booth working committee consisting of at least 5 members from among the members of the booth assembly. But when there is only one booth in a ward, booth committee will not be formed, toll committees can be formed according to need. Departments: (1) The party will form and mobilize departments at various levels as mentioned in this section to facilitate the operation of the party’s work and operations to all classes, communities, castes, languages and regions. (2) The following departments and committees will exist in the center: a) Department of Organization b) Social Department c) Research and Planning Department d) Economic Department d) Department of International Relations f) Local Authority Operations Department g) Training Department h) Publicity Department j) Department of Tribal Tribes J) Tarai Madhesh Division k) Non-Governmental Organization Coordination Department l) Coordinated Organization Coordination Department d) Department of Arts, Literature and Culture D) Department of Religion and Culture Coordination h) Sports Department t) Public Relations Department Th) Co-operative Societies Co-ordination Department D) Department of Information and Technology d) Department of Music and Film N) Migration Department C) Liaison Society Coordination Department f) Records and Assessment Department b) Disaster Management Department b) Disability Promotion Department M) Department of Human Rights and Law j) Environment and Natural Resource Management Committee and) Education Committee l) Industry and Commerce Sector Coordinating Committee b) Transport Sector Coordination Committee q) Tourism Sector Coordinating Committee (3) There will be a specified number of officials in the department as per sub-section (2). (4) The Provincial Working Committee, District Working Committee, Village and Municipal Working Committees shall form departments and committees as required. (5) There shall be a specified number of officers in the department as per sub-section (4). (6) Departments at different levels will be formed from the working committees of the respective levels. (7) At least one-third of the total number of members in the department shall be women members. (8) The department shall have the number of members determined on the basis of proportional inclusion principle from inclusive groups. (9) Other provisions regarding the department to be established in accordance with this section shall be as prescribed. Paragraph – 8 Parliamentary Party and Parliamentary Board Parliamentary Party: (1) Federal and Provincial Parliamentary Party shall be formed such that every member elected on behalf of the party in the election of the Federal Parliament or Provincial Assembly shall be a member of the Parliamentary Party. (2) Other arrangements related to the party’s federal and provincial parliamentary parties shall be as mentioned in the statutes of the respective parliamentary parties. Parliamentary Board: (1) A Parliamentary Board will be formed under the chairmanship of the party president or a central member appointed by him. The Parliamentary Board will consist of 7 (seven) members including the Chairman and (2) The Parliamentary Board shall formulate criteria and procedures for the selection of candidates participating in the elections to the Provincial Assembly and Federal Parliament on behalf of the party. Candidates will be selected and submitted to the Central Working Committee according to the criteria and procedure as mentioned above. Paragraph-9 Provisions relating to elections and nominations Election Committee: (1) There will be an election committee as a permanent structure at the central level to complete the election of the central working committee, state working committee, district working committee, village/city, ward working committee and other committees that are required to be elected according to the law. (2) The Central Working Committee shall form a “Central Election Committee” consisting of a Chairman, Member Secretary and nine (9) members from among the members of the Central Working Committee. (3) According to this statute, the Central Election Committee shall be responsible for conducting the election of the working committees at various levels of the party. (4) The Central Election Committee shall prepare and submit to the Central Working Committee the necessary rules and guidelines for the election of the party’s wards, working committees at various levels, representatives of the Central Congress and the Central Working Committee. After it is passed by the Central Working Committee, it will be the responsibility of the Central Election Committee to implement it accordingly. (5) One third of the election committee as per sub-section (1) shall not be women members. (6) Other arrangements related to the Election Committee shall be as prescribed. Elections will be held through congresses and conventions: (1) Elections of committees at the central, provincial, and local levels will be held only through congresses and conventions of the respective levels. (2) According to the law, if the number of women in the committee at the relevant level cannot be completed through the election, the said number will be completed from the number of nominations. No-confidence motion: (1) 33 (thirty-three) percent of the members of the session of the relevant level against the chairperson of the working committee of all levels can register a no-confidence motion in the working committee of the relevant level. (2) If the motion of no-confidence presented in accordance with sub-section (1) is passed by a two-thirds majority of all the members of the convention at the relevant level, he shall be relieved of his office. (3) Apart from subsection (1), 33 (thirty-three) percent of the members of the working committee of the relevant level may register a motion of no confidence against the president of the relevant level. (4) If the motion of no confidence presented in accordance with sub-section (10) or (11) is passed by a two-thirds majority of all the members of the working committee of the respective level, he shall be relieved of his office. (5) The Vice-Chairman shall preside over the meeting called to decide on the no-confidence motion against the Chairman. (6) Other arrangements regarding motion of no confidence shall be as prescribed. Paragraph – 10 Provisions relating to Conventions, Conventions, and Councils Conventions and Conventions: (1) The provisions regarding the conventions and conventions of the party shall be as follows:- (a) National Convention, (b) State convention (c) District Convention (d) Village/Town Convention (e) Ward Convention (2) The National Convention shall be the supreme body of the party (3) The convention as per clause (a) of sub-section (1) shall be held every five years. (4) Notwithstanding anything written elsewhere in this section, if a situation arises where the convention or convention cannot be held within the specified period due to a national calamity, epidemic or calamity, the central committee of the party in the case of the convention and the committee of the relevant level in the case of the convention of other levels shall be responsible for organizing the convention. A decision can be taken to organize the convention within the next six months at most. Convention Representative: (1) The arrangement regarding the party’s national convention representative shall be as follows:- Party presidents of all villages and cities/sub-metropolitan/metropolitan cities of the country, Party chairpersons of all Provincial Assembly Regional Coordination Committees, Regional Coordination Committees of the House of Representatives, District Working Committees and Provincial Working Committees, Convention delegates will be directly elected from the active members of the party within each House of Representative’s constituency as follows: Women – 2, oppressed – 1, 2 from tribal / tribe / Madhesi / Tharu / Muslim / minority / backward area and 2 from others. d) 4 people including 1 woman from each fraternal organization at the central level who have completed the central convention. e) Maximum 25 people from affiliated organizations affiliated to the party according to the criteria set by the central working committee. f) According to the above, 5 percent of the total number of congress representatives, persons nominated by the president from among the persons who have made special contributions to the activities of the party and who did not participate in the election due to special reasons. Central Council: The Central Council of the party will have the following members: 1) Central Working Committee members, 2) Sans elected by the party to the State Assembly and the House of Representatives 3) The Party’s State Working Committee, District Working Committee and Regional Coordination Committee of the Provincial Assembly, Regional Coordinating Committee of the House of Representatives and party chairpersons of the Metropolitan Municipality, Sub-Metropolitan Municipality and Municipalities, 4) The central presidents of the people’s class organizations affiliated with the party who have completed the central convention Provincial Convention: (a) The following members will be present in the provincial convention: Chairpersons of villages, towns, Provincial Assembly Election Committees, House of Representatives and District Working Committees within the respective provinces, (2) 4 representatives, including 2 women, selected and sent by the district working committee within the respective province District Convention (a) Representatives of the following districts will be present in the district convention: Chairpersons of all village working committees within the district, 4 people, including women-1, oppressed-1, selected by the chairman of all city working committees within the district and sent by the city working committee. Ward chairpersons of all municipalities/sub-metropolitan cities/metropolitan cities within the district, 4 people including the president from each of the affiliated organizations that have completed the district convention (b) In case of a district having only one representative assembly constituency, the formation of Zilla Parishad shall be as follows: Officers and members of the Provincial Assembly Election Regional Working Committee under the district, Chairpersons of all village working committees within the district, 4 people including women-1, oppressed-1, selected by the village working committee. 4 people, including women-1, oppressed-1, selected by the chairman of all city working committees within the district and sent by the city working committee. Ward chairpersons of all municipalities/sub-metropolitan cities/metropolitan cities within the district, 4 people including the president from each of the affiliated organizations that have completed the district convention (c) In the case of a district where there is no village working committee and there is only a city working committee, the formation of the Zilla Parishad shall be as follows: Officers and members of all city working committees within the district, Ward presidents of all municipalities/sub-metropolitan cities/metropolitan cities within the district and 4 people including women-1, oppressed-1 and sent by the ward working committee. 4 people including the president from each of the affiliated organizations that have completed the district convention Village/Town Convention: The following representatives will be present in the village/metropolitan/sub-metropolitan/city convention: (a) The village convention of the party with all the officers and members of the ward working committee of the village and the town convention of the party with all the officers and members of the ward working committee of the municipality/sub-metropolitan city/metropolitan city will be constituted. (b) The village convention will elect the village working committee and the metropolitan/sub-metropolitan/city convention will elect the city working committee of the respective level. Ward session: Ordinary members within the concerned ward will be representatives of the ward convention Special Conventions and Conventions: The provisions regarding the special conventions of the party shall be as follows:- (a) If 25 (twenty-five) percent of the representatives of the convention and related level’s session request it with reasonable reasons, the president of the related level shall call a special convention and session within sixty days. (b) In the special national convention and convention held in accordance with this article, the representatives of the convention and convention held immediately before the relevant level shall be the representatives of the special national convention and convention. Functions, Duties and Powers of the Convention and Convention: (1) Functions, Duties and Powers of the Central Convention: 1) Forming various mechanisms and committees necessary for conducting the convention, 2) To elect the chairman and 60 (sixty) percent of the members of the Central Working Committee, 3) To decide on the political issues of the party, 4) To discuss and pass the report of political, economic and social policies and programs and other contemporary proposals presented by the Central Working Committee, 5) Preparing the party’s ideological concept and future strategy, 6) Giving necessary instructions after observing the overall activities of the party, 7) Revise the legislation. Duties and Powers of the Central Council: The work, duties and powers of the Central Council will be as follows: 1) The Central Council will discuss the current political, economic, social and other contemporary issues in the country and clarify the concept of the party. 2) Review the activities of the party and provide necessary guidance to the Central Working Committee. 3) During the period between one general meeting and another general meeting, apart from the election of the central working committee, the general meeting may do any work or duty if there is a need to do so. 4) If there is a situation where an immediate decision is made on a matter of national importance, he will make the necessary decision on such matter and implement it. (5) Other provisions relating to the work, duties and powers of the Central Assembly/Council shall be as prescribed. Work, duties and rights of state, district, municipality and ward sessions: (1) Establishing various mechanisms and committees necessary for conducting the convention, (2) Discussing the report presented by the working committee of the relevant level in the convention and preparing the next roadmap, (3) Discussing and approving related level policies, programs and budgets, (4) To elect the chairman and 60 (sixty) percent of the members of the working committee of the relevant level (5) To delegate authority so that any work to be done by the convention can be done by the working committee of the relevant level, Announcement of the National Convention and Convention: (1) The Central Working Committee announces the date, time and place of the National Convention. (2) The working committee of the relevant level will announce the date, time and place where the state, district, village/city and ward sessions will be held. (3) Notwithstanding anything written in sub-section (2), if the working committee of the relevant level does not convene or is unable to hold a session within the period required to hold a session according to the statute, the working committee of the next higher level shall call the session, specifying the date, time and place for the session of such level. (4) According to clauses (1), (2), and (3) after the announcement of the convention and convention, the committee/committee of the relevant level will automatically be transformed into the convention and convention organizing committee. Verification of decisions of national conventions and conventions: (1) For verification of decisions of central conventions and conventions of other levels, the convention/convention should form a decision verification committee consisting of 7 members, including at least one-third women, from among the convention/convention representatives. Paragraph-11 Work, duties and rights of various levels of committees, departments and officials Functions, Duties and Powers of the Central Working Committee: (1) The work, duties and powers of the Central Committee/Committee shall be as follows:- The work, duties and powers of the Central Working Committee will be as follows: 1) To implement the policies, programs and decisions passed by the Central Congress and the Central Council, 2) Formulating and implementing various programs to achieve the party’s objectives, 3) Supervise, evaluate, monitor the work of various level working committees and give guidance and counseling as needed, 4) Make and implement a code of conduct for party workers. 5) To keep records of active activists throughout the state of Nepal, 6) To determine the criteria for candidates for the members of the National Assembly, the House of Representatives, the Provincial Assembly and the heads of the local level, 7) Forming committees, departments and commissions for various purposes of the party at the central level as required and assigning tasks, duties and rights. 8) Evaluating current national and international issues and problems and finding solutions, 9) Publication of party mouthpiece, 10) Dividing the responsibilities and areas of various tasks to the central officials and members and the party’s opponents, 11) To evaluate the programs conducted by the fraternal organizations, 12) If any body of the party is found to be inactive or involved in activities contrary to the law, it should be alerted, suspended, dissolved and reconstituted as necessary. 13) Those who cause irresponsible actions to harm the interests and interests of the party and who do not follow the instructions of the party and who create divisions in the party, warn, suspend and suspend the party officials and members and working committees on the recommendation of the disciplinary committee, and if discipline is not observed even after warning or suspension, expulsion from the party. and dissolve such working committee. 14) In case of dissolution according to sub-sections 12 and 13 of Article 25 of this statute, forming an ad-hoc committee in place of the relevant working committee of the party dissolved in that way until another election is held. 15) Increase and operate the party’s fund. 16) Doing necessary work to enhance the party’s organizational strength and expand the party’s influence on the public mind. 17) According to the constitution and existing laws of Nepal, if the structure of the state, parliamentary constituencies, villages and municipalities are changed, arrange the organizational arrangements as needed. 18) Investigate the reports received from the various bodies of the party and the sister organizations of the party and give necessary instructions and take action as required. 19) To evaluate the position of the party in the elections of the parliament and local bodies and to present a report to the council or convention to be held thereafter. 20) Maintain contact and friendly relations with international organizations and do necessary work to promote mutual interests. 21) Appointing an auditor to make the financial management of all levels of the party clear, transparent and regular. 22) To nominate specific persons who have made significant contributions to the party or who can fulfill them as senior leaders, senior members and other honorary positions, 23) To do all the necessary actions for strengthening the party. 24) Making policy decisions regarding whether to participate in the party government or not and whether to support someone or not. To determine the criteria for the ministers who will participate in the government. 2) Other arrangements related to the work, duties and rights of the Central Working Committee shall be as prescribed. Functions, Duties and Powers of the Central Executive Committee: (1) Functions, duties and powers of the Central Executive Committee: (a) To do the work to be done by the Central Working Committee during the period when the Central Working Committee is not meeting, b) To implement and monitor the decisions of the Central Working Committee, c) Decisions made by the Central Working Committee must be approved by the Central Working Committee. d) Reviewing the activities of the Central Department and giving necessary instructions, (e) The meeting of the executive committee will be held at least once a month. (2) Other arrangements regarding the work, duties and powers of the Central Performance Committee shall be as prescribed. Work, Duties and Powers of Provincial Working Committee: (1) The work, duties and powers of the Provincial Working Committee shall be as follows:- Work, Duties, and Powers of Provincial Working Committee: (a) To complete the formation of the party’s ward, Davis, municipality, constituencies and district level units within the respective provinces and keep them continuously active. (b) Organizing provincial-level programs. (c) To always carry out the programs determined by the Central Working Committee with readiness, (d) Monitoring, supervising, supporting district-level programs, (e) To play a leading role in resolving the disputes of all the bodies of the districts assigned to him within his province, (f) Periodically visit his province and be active in strengthening the party, (g) To recommend to the Central Committee for disciplinary action if it is felt that any agency or official or member within the province has violated the code of conduct of the party, as necessary, (h) To coordinate and cooperate with the district in the selection process of candidates in all types of elections in which the party participates and recommends to the center. (i) Other a perform (j) Office: The office of the provincial working committee will be in the capital of the province. The central committee will remain in the place until the capital is designated. (k) The provincial executive committee may form a provincial executive committee consisting of office bearers and 9 more members to make decisions on urgent matters when the provincial executive committee is not holding its meeting. (2) Other provisions regarding the work, duties and rights of the Provincial Committee/Committee shall be as prescribed. Work, duties and rights of the local level working committee: (1) The work, duties and rights of the working committees of the various levels of the party from the ward to the district level will be as follows: a) To follow the policies, principles, programs and instructions of the party, b) Helping to solve people’s daily problems, c) Providing leadership for programs that benefit the people and conducting such programs, d) Conducting programs against various local problems including partiality, injustice, tyranny, oppression, e) To prepare a group of disciplined and diligent workers towards the party. f) To promote mutual cooperation, coordination and harmony between elected party members and organized organizations in local bodies at their respective levels. g) Always be active in making effective contributions to strengthen the party organization. h) To raise voice in matters of political, economic, social, educational, commercial, peace security and development and concerns of the people and take initiatives to solve those problems. j) Conducting meetings, conferences, seminars, conferences, trainings, etc. j) Continuously be active in enhancing the membership of the party, renewing the membership, recommending for active membership. k) To keep the records of the workers in a regular manner. f) According to the political and geographical conditions and needs of the district, the district working committee may form a party area coordination committee with a maximum of 9 members in the designated areas for the purpose of forming the district development committee for political mobilization. d) To suspend such party members if they act against the interests of the party, cause a split within the party, disturb the party unity, violate the party decision and become a candidate against the official candidate of the party, become a supporter or proposer and spread the propaganda of such candidate and so on. Recommend to the working committee and disciplinary committee one level above to take disciplinary action on the members. D) District Working Committee shall constitute a 3-member Disciplinary Committee to recommend disciplinary action against district and subordinate party workers at the district level. (h) Forming election committees at different levels under the instructions of the Central Election Committee to complete the elections at their respective levels i) To hold regular meetings, to follow and implement the decisions and policy directives of the center and the provinces from time to time, and to carry out other tasks deemed necessary by the working committee. Th) When choosing representatives from the local level to other higher levels and to the convention, the respective councils will choose by following the election process. D) At least one month before the local level election, the relevant working committee will recommend the list of candidates to the upper level. The recommendation made by the lower level should be decided by the working committee one level higher and sent to the higher body for approval. d) Assisting in the protection of local, religious, cultural, archaeological and historical heritage. N) Mobilizing the party by actively participating in development and public welfare activities in their area. C) Work in coordination with elected officials in local bodies on behalf of the party. f) If the different wards of the same municipality fall within different constituencies, the wards shall work in coordination with the respective constituency work committee and the city work committee with the district work committee. (2) Other arrangements related to the work, duties and rights of the local level working committee shall be as prescribed. Functions, duties and rights of the officers of the Central Working Committee: (1) The duties, duties and powers of the Chairman shall be as follows:- (a) Upholding and upholding the ideals, principles and dignity of the party; (b) To provide effective leadership to run the party as a strong and capable organization. (c) To preside over the meetings of the Party’s Central Congress, Central Council and Central Working Committee and Central Working Committee, (d) To give instructions to the relevant officials, members, committees and bodies to maintain discipline within the party and if necessary submit to the Central Working Committee to take action, (e) If it is found that any agency or official of the party is inactive or is involved in illegal activities, has acted irresponsibly against the principles and interests of the party, has not followed the instructions of the party, has acted to create division in the party, to warn such agency or official, to suspend, warn or if there is no improvement even after suspension, submit it to the central working committee for necessary action along with the recommendation of the disciplinary committee, (f) Until the next election, forming an ad hoc committee in place of the party body dissolved in that manner according to the decision of the Central Working Committee. (g) Allocating the work of various committees and officials at the central level of the party, monitoring the work progress and giving necessary instructions, (h) The President deems the persons who have made significant contributions to the party or who can contribute to the Central Working Committee necessary for the Central Committee 15 (fifteen) percent of its total members may nominate invited central members. (2) The duties, duties and powers of the Vice-President shall be as follows:- (a) Conducting the work of the Chairman in his absence. (b) Perform other duties as assigned by the President and the Party (3) The functions, duties and powers of the General Minister shall be as follows:- (a) It shall be the duty of the General Minister to carry out the daily work of the party, to call the meeting of the working committee according to the order of the chairman and to do the work assigned by the chairman from time to time. (b) It will be the responsibility of the Chief Minister to implement the decisions of the committee. (c) The General Minister will present the report of the party in the congress, council and committee meetings. (d) The General Minister will be responsible for running the office. (e) The General Minister shall be responsible for keeping all types of records of the party safe. (4) The functions, duties and powers of the Treasurer shall be as follows:- (a) The treasurer shall be responsible for the funds of the party. (b) To keep a statement of all the income and expenditure of the party and to have the accounts checked by the auditor and to keep the accounts correct and (d) To collect regular levies from the members of the central working committee of the party, (e) To collect levies regularly as prescribed by the Central Committee from various levels of persons elected or nominated or appointed after obtaining approval from the party, (f) Keeping records of the party’s material assets and safeguarding them (g) Conducting various programs to increase the funds of the party, (h) To give necessary policy instructions to state and local level party bodies to maintain income-expenditure balance, (j) To submit a financial report with details of income and expenditure in the meeting of the National Working Committee (5) The work, duties and powers of the Deputy General Minister shall be as follows:- (a) In the absence of the General Minister, perform the tasks delegated by the General Minister. (b) To carry out tasks assigned by the General Minister with authority. (c) To supervise and control the management of the central office of the party. (d) To do all the work assigned by the party. (6) The work, duties and powers of the spokesperson shall be as follows:- To put the party’s point of view on various contemporary and political issues officially before the public through the media. (7) The functions, duties and powers of the Joint Treasurer shall be as follows:- (a) Acting as Treasurer in the absence of the Treasurer. (b) The Treasurer has given the authority to do the assigned work. (c) To do other work imposed by the party. (8) The duties, duties and powers of the Assistant General Minister shall be as follows:- a) In the absence of the Deputy General Minister, perform the tasks delegated by the Deputy General Minister. b) To do all the work assigned by the party. (9) The duties, duties and powers of the Joint Spokesperson shall be as follows:- (a) To do the work done by the spokesperson in the absence of the spokesperson. (b) Spokesperson will do the assigned work with authority. (c) To do the work imposed by the party. Work, duties and rights of local level and provincial working committee officials: (1) The duties, duties and powers of the Chairman shall be as follows:- To preside over the meeting of the working committee and convention of the relevant level. To expand the Party’s organization and influence within its sphere of activity. Participating on behalf of the party in various organizations or sending representatives. To maintain discipline among the workers at the relevant level and to take action according to this law. To lead the relevant level. Do other tasks assigned by the working committee. (2) The duties, duties and powers of the Vice-President shall be as follows:- Acting as the President in the absence of the President. To do other tasks assigned by the chairman and working committee. (3) The functions, duties and powers of the Secretary shall be as follows:- The decisions made by the working committee of the relevant level will be implemented under the guidance of the chairman. Keeping records of meetings. To do other tasks assigned by the working committee. Conducting programs organized by the party. (4) The functions, duties and powers of the Treasurer shall be as follows:- To manage and operate the funds of the relevant level under the guidance of the chairman. To do the necessary work to increase the fund. Keeping income and expenditure account and submitting income and expenditure report every three months to the meeting of the relevant level. (5) Other arrangements related to the work, duties and rights of officials shall be as prescribed. Paragraph-12 Arrangements regarding meetings and decisions Provisions regarding meetings and decisions: Arrangements related to meetings and decisions will be as follows: 1) Meetings of working committees, conventions, and councils of different levels will be chaired by the president of the respective level. (2) The meeting of the Central Working Committee shall be held at least 1 (one) time in 3 (three) months and the meeting of the working committee of other levels shall normally be held 1 (one) time in a month. (3) The meeting of the Central Council shall be held at least once a year. However, the meeting of the Central Council will not be held in the year of the Central Convention. 4) The decisions of the meeting made by the working committee of all levels should be certified by the president of the respective level. The record of the meeting should be kept by the Chief Minister or the Secretary. (5) The decisions of the meeting should be sent to the body 1 (one) level above the party as soon as possible. (6) Meetings of working committees at different levels will be called by the Chief Minister or the Secretary as per the order of the Chairman. (7) If requested in writing by one-third of the members of the working committee, convention, central council, and central convention of any level, the chairman shall call the meeting of the relevant level. (8) The person presiding over the meeting of the relevant level shall not have the right to vote. When deciding the meeting, only if the number of votes is equal, the person presiding over the meeting will have the casting vote. (9) In the meeting, the decision made by the majority of the working committee will be considered, if not satisfied, any member can record a different opinion in writing. Paragraph-13 Disciplinary Actions and Appeals Disciplinary Committee: (1) The Central Working Committee shall constitute a Central Disciplinary Committee of 7 (seven) members including the Chairman from among the members of the Central Working Committee. (2) The Disciplinary Committee shall make recommendations to the Central Working Committee for action in the case of violation of the party’s code of conduct by any party’s officials and members at any level. (3) The Central Disciplinary Committee may delegate its authority to provincial and local level committees. Code of Conduct: (1) The Central Working Committee shall formulate and implement a code of conduct to be followed by the officers and members at all levels. (3) It shall be the duty of every officer at all levels and all other members to comply with the code of conduct as per sub-section (2). (4) Other provisions related to the code of conduct shall be as prescribed. Paragraph – 14 Party Funding Arrangements Fund: (1) There shall be a separate fund at all levels of the party in which the following funds shall be deposited:- (a) Amount received for membership fees (b) amount received by way of prescribed levy or membership renewal fee, (c) amount received from clean financial support to the party, (d) the amount collected by the party by organizing any event, (e) Proceeds from publication and sale of movable immovable property, (f) interest amount received from the bank for the amount in the fund, (g) amount received for assistance, (h) Any amount received by the party in accordance with the law. (2) The amount in the fund according to sub-section (1) shall be deposited by each level committee by opening an account in the bank. (3) Other arrangements related to the fund shall be as prescribed. Bank Account Operation: (1) The bank account of the party shall be operated with the signature of any two persons from among the chairman, general minister/secretary and treasurer of the working committee of the relevant level. (2) Other arrangements related to the operation of the party’s bank account shall be as prescribed. Audit Committee: (1) The Central Working Committee shall constitute a Central Audit Committee of 7 (seven) members including the Chairman from among the members of the Central Working Committee. (2) The work, duties and powers of the Accounts Committee shall be as follows:- (a) to examine the accounts of the various levels of the party; (b) To issue instructions for immediate correction if it is found to be satisfactory during the audit of the accounts as per clause (a), (c) arranging for internal audit; (e) to manage data and records of movable and immovable assets of the party, (3) Other arrangements related to the Audit Committee shall be as prescribed. Public audit report: (1) Submission of the party’s audit report to the Central Working Committee and to the Election Commission as provided by law. (2) Other provisions related to public audit shall be as prescribed. Other arrangements related to funds and financial management: (1) Records shall be kept in such a way that clear details of the party’s land, buildings, vehicles, machine tools, furniture fixtures and other assets are disclosed. (2) The details of the records kept as per sub-section (1) shall be submitted to the Central Working Committee within the middle of Chaitra every year. (3) Other arrangements related to party fund and accounting management shall be as prescribed. Chapter-15 Legislative amendment Procedure for amendment of the constitution: (1) Amendment of the constitution of the party shall be done only by the convention. (2) Notwithstanding anything contained in sub-section (1), the Central Working Committee may amend the Bye-Laws until the cfufdL Mahadiveshanaf6 cg’df]bg. (3) Other provisions related to the legislative amendment process shall be as prescribed. Paragraph-16 Various Term of office: (1) The term of office of the central working committee and the provincial working committee and the committees and departments at the central and provincial levels will be five years. (2) The term of office of committees and departments at the district and village/city level will be three years. (3) The term of office of the committee, department, at the ward level will be one year. Can resign from the position: (1) The president can resign before the working committee of the relevant level and other members and officials can resign before the president. (2) The resignation registered according to sub-section (1) shall be accepted by the decision of the majority of the total number of members of the working committee of the relevant level. The position of office bearers and members shall be vacant: The position of office bearers shall be vacant in the following cases:- (a) on his death, (b) if his resignation from his office is accepted, (c) if he deserts the party, (d) if a motion of no confidence is passed against him, (e) In case of disciplinary action. Vacancy filling: (1) If the term of the elected chairman or member becomes vacant, it will be done through the meeting of the working committee of the relevant level. (2) The procedure related to cohabitation shall be as prescribed. (3) In the case of nominated members and office bearers, the appointment shall be made by the body or office bearer from which they were nominated. Staff Management: (1) The party can determine the facilities of staff recruitment and service conditions of the staff as required. (4) Other arrangements related to staff recruitment and service facility conditions shall be as specified in the Staff Administration Regulations. Provisions related to property details: The person elected as an officer and member of the party’s central committee must submit the details of his movable and immovable 8090 property to the party’s central office within sixty days of being elected. Delegation of Authority: The working committee of the relevant level can delegate its authority to any department, committee or officer of the relevant level. Interpretation of the Constitution: The final interpretation of the Constitution will be done by the party convention. Removal of obstacles: (1) If any obstacles are encountered during the implementation of the law, the central working committee of the party will decide to remove the obstacles. (2) If necessary amendments are to be made to the statutes in accordance with the decision made in accordance with sub-section (1), the proposal for the amendment of the statutes shall be submitted to the general assembly held immediately after completion of the procedure as per the statutes. (3) Procedures for clearing obstructions and other arrangements related to clearing obstructions shall be as prescribed. Transitional arrangement: (1) After the announcement of the convention or convention by the committee at the relevant level, the existing committee will be transformed into the convention or convention organizing committee. (2) The committee that has been converted according to sub-section (1) shall act as the executive committee of the relevant level until another committee is elected by the convention or convention. Can make regulations: The central committee of the party can make regulations and procedures as necessary to implement the provisions of this constitution. Affiliated Organizations: 1) The party will recognize various class and business organizations that have faith in the party’s objectives as affiliated organizations. 2) Generally, only one organization in a category or business will be recognized. In this way, the recognized organization has to support the party and follow the general instructions of the party. 3) The Central Working Committee of the Party may dissolve the joint organization that acts contrary to the principles, policies, and programs of the Party, does not follow the instructions of the Central Working Committee of the Party and forms an ad hoc committee in its place. Quorum: The quorum for the meetings of the Central Congress, Central Council, and other level councils shall be one-third of the total number of members. The quorum of various working committees will be 51 percent. Schedule-1 (Related to Article 5) Seal of the party Within the circular line, RPP Nepal will be at the top and below it will be the name of the working committee of the relevant level and the seal of the party with the location of the office in the middle. Schedule-2 (Related to Article 6) party sign “Arrow” will be the election symbol of RPP Nepal. Schedule-3 (Related to Article 7) party flag Horizontally it will be red, yellow, and blue in color and the arrow in the yellow part will be the flag of RPP Nepal. Schedule – 4 Sample of oath-taking of officials and members at various levels of the party RPP Nepal Oath-taking I…………………………………………… I swear in the name of the Nepali people and God that I will faithfully carry out my official duties in a non-partisan, non-partisan manner under the rule of the Constitution of Nepal 2078 as the RPP Nepal. Name of Sworn Officer Name of Sworn Officer Mr. ………………………………….. ………………………….. Position: …………………………………. Position: ……… …………………….. Signed by ……………….. Signed by ………………. ……………. Date: …………………………..
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 28.1 29.1 30.1 31.1 32.1 33.1 34.1 35.1 36.1 37.1 38.1 39.1 40.1 41.1 42.1 43.1 44.1 45.1 46.1 47.1 48.1 49.1 50.1 51.1 52.1 53.1 54.1 55.1 56.1 57.1 58.1 59.1 60.1 61.1 62.1 63.1 64.1 65.1 66.1 67.1 68.1 69.1 70.1 71.1 72.1 73.1 74.1 75.1 76.1 77.1 78.1 79.1 80.1 81.1 82.1 83.1 84.1 85.1 86.1 87.1 88.1 89.1 90.1 91.1 92.1 93.1 94.1 95.1 96.1 97.1 98.1 99.1 100.1 101.1 102.1 103.1 104.1 105.1 106.1 107.1 108.1 109.1 110.1 111.1 112.1 113.1 114.1 115.1 116.1 117.1 118.1 119.1 120.1 121.1 122.1 123.1 124.1 125.1 126.1 127.1 128.1 129.1 130.1 131.1 132.1 133.1 134.1 135.1 136.1 137.1 138.1 139.1 140.1 141.1 142.1 143.1 144.1 145.1 146.1 147.1 148.1 149.1 150.1 151.1 152.1 153.1 154.1 155.1 156.1 157.1 158.1 159.1 160.1 161.1 162.1 163.1 164.1 165.1 166.1 167.1 168.1 169.1 170.1 171.1 172.1 173.1 174.1 175.1 176.1 177.1 178.1 179.1 180.1 181.1 182.1 183.1 184.1 185.1 186.1 187.1 188.1 189.1 190.1 191.1 192.1 193.1 194.1 195.1 196.1 197.1 198.1 199.1 200.1 201.1 202.1 203.1 204.1 205.1 206.1 207.1 208.1 209.1 210.1 211.1 212.1 213.1 214.1 215.1 216.1 217.1 218.1 219.1 220.1 221.1 222.1 223.1 224.1 225.1 226.1 227.1 228.1 229.1 230.1 231.1 232.1 233.1 234.1 235.1 236.1 237.1 238.1 239.1 240.1 241.1 242.1 243.1 244.1 245.1 246.1 247.1 248.1 249.1 250.1 251.1 252.1 253.1 254.1 255.1 256.1 257.1 258.1 259.1 260.1 261.1 262.1 263.1 264.1 265.1 266.1 267.1 268.1 269.1 270.1 271.1 272.1 273.1 274.1 275.1 276.1 277.1 278.1 279.1 280.1 281.1 282.1 283.1 284.1 285.1 286.1 287.1 288.1 289.1 290.1 291.1 292.1 293.1 294.1 295.1 296.1 297.1 298.1 299.1 300.1 301.1 302.1 303.1 304.1 305.1 306.1 307.1 308.1 309.1 310.1 311.1 312.1 313.1 314.1 315.1 316.1 317.1 318.1 319.1 320.1 321.1 322.1 323.1 324.1 325.1 326.1 327.1 328.1 329.1 330.1 331.1 332.1 333.1 334.1 335.1 336.1 337.1 338.1 339.1 340.1 341.1 342.1 343.1 344.1 345.1 346.1 347.1 348.1 349.1 350.1 351.1 352.1 353.1 354.1 355.1 356.1 357.1 358.1 359.1 360.1 361.1 362.1 363.1 364.1 365.1 366.1 367.1 368.1 369.1 370.1 371.1 372.1 373.1 374.1 375.1 376.1 377.1 378.1 379.1 380.1 381.1 382.1 383.1 384.1 385.1 386.1 387.1 388.1 389.1 390.1 391.1 392.1 393.1 394.1 395.1 396.1 397.1 398.1 399.1 400.1 401.1 402.1 403.1 404.1 405.1 406.1 407.1 408.1 409.1 410.1 411.1 412.1 413.1 414.1 415.1 416.1 417.1 418.1 419.1 420.1 421.1 422.1 423.1 424.1 425.1 426.1 427.1 428.1 429.1 430.1 431.1 432.1 433.1 434.1 435.1 436.1 437.1 438.1 439.1 440.1 441.1 442.1 443.1 444.1 445.1 446.1 447.1 448.1 449.1 450.1 451.1 452.1 453.1 454.1 455.1 456.1 457.1 458.1 459.1 460.1 461.1 462.1 463.1 464.1 465.1 466.1 467.1 468.1 469.1 470.1 471.1 472.1 473.1 474.1 475.1 476.1 477.1 478.1 479.1 480.1 481.1 482.1 483.1 484.1 485.1 486.1 487.1 488.1 489.1 490.1 491.1 492.1 493.1 494.1 495.1 496.1 497.1 498.1 499.1 500.1 501.1 502.1 503.1 504.1 505.1 506.1 507.1 508.1 509.1 510.1 511.1 512.1 513.1 514.1 515.1 516.1 517.1 518.1 519.1 520.1 521.1 522.1 523.1 524.1 525.1 526.1 527.1 528.1 529.1 530.1 531.1 532.1 533.1 534.1 535.1 536.1 537.1 538.1 539.1 540.1 541.1 542.1 543.1 544.1 545.1 546.1 547.1 548.1 549.1 550.1 551.1 552.1 553.1 554.1 555.1 556.1 557.1 558.1 559.1 560.1 561.1 562.1 563.1 564.1 565.1 566.1 567.1 568.1 569.1 570.1 571.1 572.1 573.1 574.1 575.1 576.1 577.1 578.1 579.1 580.1 581.1 582.1 583.1 584.1 585.1 586.1 587.1 588.1 589.1 590.1 591.1 592.1 593.1 594.1 595.1 596.1 597.1 598.1 599.1 600.1 601.1 602.1 603.1 604.1 605.1 606.1 607.1 608.1 609.1 610.1 611.1 612.1 613.1 614.1 615.1 616.1 617.1 618.1 619.1 620.1 621.1 622.1 623.1 624.1 625.1 626.1 627.1 628.1 629.1 630.1 631.1 632.1 633.1 634.1 635.1 636.1 637.1 638.1 639.1 640.1 641.1 642.1 643.1 644.1 645.1 646.1 647.1 648.1 649.1 650.1 651.1 652.1 653.1 654.1 655.1 656.1
राप्रपा नेपालको बिधान २०७८ Share सम्वर्द्धनवाद ! सुशासन !! समृद्धि !!! प्रस्तावना - राष्ट्रिय एकता, अखण्डता र सार्वभौमिकताको रक्षा गर्न, - सबै धर्म प्रति सदभाव र समभाव राख्दै, सबै धर्मका बिच सहकार्य गर्दै, पूर्ण धार्मिक स्वतन्त्रताको मान्यता प्रति प्रतिवद्ध रहँदै तथा सनातन हिन्दुराष्ट्रको मान्यता प्रति आस्था राख्दै परम्परादेखि चलि आएको सनातन धर्म संस्कृति, मुल्यमान्यता र परम्पराको सम्वर्द्धन गर्न, - बहुलवादको मान्यतामा आधारित समावेशी प्रजातन्त्रलाई सुदृढ तुल्याउन, - स्वतन्त्र र निष्पक्ष न्यायप्रणालीको आधारमा कानुनी राज्यको अवधारणा कार्यान्वयन गर्न - सामाजिक न्याय र समानताको सिद्धान्तमा आधारित उदार अर्थतन्त्रको धरातलमा सबल र सम्बृद्ध नेपाल निर्माणमा योगदान पुराउन राष्ट्रवादी नेपाली जनताहरूको एक साझा संगठनको आवश्यकता महसुश गरेर संविधानको परिधिभित्र रही ”राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल”को स्थापना, संचालन तथा व्यवस्थापनलाई प्रजातान्त्रिक, समावेशी, स्वच्छ, विश्वसनीय र पारदर्शी बनाउनको निम्ति यो विधान तयार गरिएको छ। परिच्छेद–१ प्रारम्भिक १. दलको नाम र प्रारम्भः (१)यस विधानको नाम “राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपालको विधान २०७८” रहनेछ। (२) यो विधान पार्टीको केन्द्रिय कार्यसमितिबाट पारित भएको मिति देखी प्रारम्भ हुनेछ। २. परिभाषाः विषय वा प्रसङ 10000 गले अर्को अर्थ नलागेमा यस विधानमाः (क) “अधिवेशन” भन्नाले यस विधानको विभिन्न धारामा उल्लेख भए बमोजिमको प्रदेश, जिल्ला, गाउँ/नगर तथा वडा तहमा आयोजना हुने दलको सम्बन्धित तहको निर्वाचन लगायत विधान बमोजिमको अधिकार प्रयोग गर्न सक्षम भेलालाई सम्झनु पर्छ। (ख) “आयोग” भन्नाले संविधानको धारा २४५ बमोजिम गठन भएको निर्वाचन आयोगलाई सम्झनु पर्छ। (ग) “आयोगको सम्बन्धित कार्यालय” भन्नाले वडा, गाउँ/नगर र जिल्ला समितिको हकमा सम्बन्धित जिल्ला निर्वाचन कार्यालय, प्रदेश समितिको हकमा सम्बन्धित प्रदेश निर्वाचन कार्यालय र केन्द्रीय समितिको हकमा निर्वाचन आयोग केन्द्रीय कार्यालयलाई सम्झनु पर्छ। (घ) “ऐन” भन्नाले राजनीतिक दल सम्बन्धी ऐन, २०७३ लाई सम्झनु पर्छ। (ङ) “समिति” भन्नाले केन्द्र, प्रदेश, जिल्ला, गाँउ/नगर, वडा कार्यसमितिलाई सम्झनु पर्छ। र यो शब्दले दलका विभिन्न समितिहरुलाई समेत जानाउँनेछ । (च) “कार्यकारी अधिकार” भन्नाले दलको तर्फबाट निर्णय गर्न विधान बमोजिम प्राप्त अधिकार सम्झनु पर्छ। (छ) “केन्द्रीय कार्य समिति” भन्नाले केन्द्रीय तहमा गठन र परिचालन हुने दलको कार्यकारी समिति सम्झनु पर्छ। (ज) “केन्द्रीय निकाय” भन्नाले केन्द्रीय तहमा गठन र परिचालन हुने कार्यकारी समिति लगायत अन्य समिति सम्झनु पर्छ। (झ) “कोष” भन्नाले पार्टीको कोषलाई सम्झनु पर्छ। (ञ) “तोकिए बमोजिम” भन्नाले यस विधानको अधिनमा रही दलले बनाएको नियमावलीमा तोकिए बमोजिमको कुरा सम्झनु पर्छ। (ट) “दल/पार्टी” भन्नाले “राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल”लाई सम्झनु पर्छ। (ठ) “नगरपालिका” भन्नाले नगरपालिका, उपमहानगरपालिका र महानगरपालिका समेतलाई सम्झनु पर्छ । (ड) “पदाधिकारी” भन्नाले यस विधान बमोजिम निर्वाचित वा गठन हुने समितिका अध्यक्ष, संयोजक लगायतका सबै सदस्यलाई सम्झनु पर्छ। यो शब्दले कुनै निश्चित कार्यका लागि कुनै निकायमा दलको तर्फबाट प्रतिनिधित्व गर्न तोकिएको प्रतिनिधलाई समेत जनाउनेछ। (ढ) “पालिका” भन्नाले गाउँपालिका र नगरपालिकालाई सम्झनु पर्छ। (ण) “प्रदेश समिति” भन्नाले प्रदेश तहमा गठन र परिचालन हुने दलको कार्यकारी समिति सम्झनु पर्छ । (त) “प्रमुख पदाधिकारी” भन्नाले अध्यक्ष वा महामन्त्रीलाई सम्झनु पर्छ र यो शब्दले विभाग वा अन्य समितिका अध्यक्ष/संयोजक र सचिवलाई समेत जनाउनेछ। (थ) “प्रदेश निकाय” भन्नाले प्रदेश तहमा गठन र परिचालन हुने कार्यकारी समिति लगायत अन्य समिति सम्झनु पर्छ। (द) “महाधिवेशन” भन्नाले केन्द्रीय तहमा आयोजना हुने केन्द्रीय तहको समितिको निर्वाचन, विधान संशोधन लगायत विधान बमोजिमको अधिकार प्रयोग गर्न सक्षम भेलालाई सम्झनु पर्छ। (ध) “माथिल्लो समति” भन्नाले वडा तहको समितिको हकमा गाउँ/नगर समिति, गाउँ/नगर कमिटी/समितिको हकमा, जिल्ला कमिटि/समिति, जिल्ला कमिटी/समितिको हकमा प्रदेश कमिटी/समिति, प्रदेश कमिटी/समितिको हकमा केन्द्रीय कमिटी/समितिलाई सम्झनु पर्छ। (न) “विधान” भन्नाले “.राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल” को विधान २०७८ लाई सम्झनु पर्छ। (प) “सदस्य” भन्नाले दलको सदस्यता प्राप्त व्यक्ति सम्झनु पर्छ। (फ) “सभा/परिषद” भन्नाले विधान बमोजिमको अधिकार प्रयोग गर्न सक्षम सभा/परिषदलाई सम्झनु पर्छ। (ब) “समावेशी समूह” भन्नाले महिला, दलित, आदिवासी जनजाति, खस आर्य, मधेसी, थारू, मुस्लिम, पिछडिएको क्षेत्र, अपांगता भएका व्यक्ति, युवा लगायत दलको नियमावलीमा तोकिएको वर्ग, क्षेत्र र समुदायलाई सम्झनु पर्छ। (भ) “संसदीय दल” भन्नाले संघीय संसद वा प्रदेश सभामा दलको तर्फबाट प्रतिनिधित्व गर्ने सदस्यहरु सम्मिलित रहेर संघीय वा प्रदेश तहको संसदमा गठन हुने दलको संयन्त्रलाई सम्झनु पर्छ। (म) “संयन्त्र” भन्नाले दल सञ्चालनका लागि केन्द्र देखी स्थानीय तह सम्म गठन र परिचालन हुने दलका विभिन्न निकायलाई सम्झनु पर्छ। (य) “संविधान” भन्नाले नेपालको संविधानलाई सम्झनु पर्छ। (र) “संयोजित संगठन” भन्नाले पार्टीको सिद्धान्तप्रति प्रतिवद्ध रही गठन भएका सबै तहका पेशागत तथा व्यावसायिक भातृ तथा भगिनी संगठनहरुलाई जनाउने छ । परिच्छेद–२ दलको नाम र कार्यालय सम्बन्धी व्यवस्था ३. पार्टीको नाम र कार्यालयः (१) यस पार्टीको नाम “राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल” रहनेछ र संक्षेपमा “राप्रपा नेपाल” भनिने छ । अंग्रेजी भाषामा Rastriya Prajatantra Party Nepal भनिने छ र संक्षेपमा RPP Nepal भनिने छ । (२) पार्टीको केन्द्रीय कार्यालय काठमाण्डौ जिल्ला काठमाण्डौ महानगरपालिका वडा नं.४ मा रहनेछ। (३) पार्टीले यस विधान बमोजिमका आफ्ना कार्यक्रम सञ्चालन र व्यवस्थापनको लागि प्रत्येक प्रदेश र स्थानीय तहमा प्रदेश तथा स्थानीय कार्यालय स्थापना र सञ्चालन गर्नेछ। ४. पार्टी स्वशासित र संगठित संस्था हुनेः (१) राप्रपा नेपाल अविच्छिन्न उत्तराधिकारवाला एक स्वशासित संगठित संस्था हुनेछ। (२) पार्टीले ऐनको अधिनमा रही व्यक्ति सरह चल वा अचल सम्पत्ति प्राप्त गर्न, भोगचलन गर्न, बेचबिखन गर्न वा अन्य किसिमले व्यवस्थापन गर्न सक्नेछ। (३) पार्टीले आफ्नो नामबाट नालिश उजुर गर्न र दल उपर सोही नामबाट नालिश उजुर लाग्न सक्नेछ। (४) पार्टीले ऐनको अधीनमा रहि व्यक्ति सरह करार गर्न र करार बमोजिमको अधिकार प्रयोग गर्न वा दायित्व निर्वाह गर्न सक्नेछ। परिच्छेद–३ पार्टीको छाप, चिन्ह र झण्डा ५. पार्टीको छापः पार्टीको आफ्नो काम कारवाहीको निमित्त अनुसूची–१ बमोजिमको एउटा छुटै छाप हुनेछ। ६. पार्टीको चिन्हः पार्टीको चिन्ह अनुसूची– २ मा व्यवस्था भए बमोजिम हुनेछ। ७. झण्डाः पार्टीको झण्डा अनुसूची– ३ मा व्यवस्था भए बमोजिम हुनेछ। ८. दलको घोषणापत्रः (१) पार्टीको आफ्नो घोषणापत्र हुनेछ। (२) पार्टीले आफ्नो घोषणापत्रमा आवश्यकता अनुसार संशोधन गर्न सक्नेछ। परिच्छेद–४ पार्टीको सिद्धान्त, उद्देश्य र कार्यक्रम ९. बैचारिक दर्शन तथा आदर्श पुरुष तथा मार्गदर्शक सिद्धान्तः (क) सनातन वैदिक मुल्य, मान्यता तथा राष्ट्रियता र प्रजातन्त्रको चिन्तनमा आधारित “सम्बर्दनवाद” राप्रपा नेपालको वैचारिक दर्शन हुनेछ । (ख) राष्ट्रनिर्माता श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहलाई राप्रपा नेपालले आदर्श पुरुषका रुपमा सम्मान गर्नेछ तथा श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहबाट प्रतिपादित “दिव्य उपदेश“लाई मार्गदर्शक सिद्धान्तको रूपमा ग्रहण गर्नेछ । १०. उद्देश्यः पार्टीको उद्देश्य देहाय बमोजिम हुनेछः नेपाली जनतामा निहीत सार्वभौमसत्ता, वहुदलीय प्रजातन्त्र तथा प्रचलित संविधान प्रति प्रतिबद्ध रही, राप्रपा नेपालको मुख्य उदेश्य देहाय बमोजिम हुनेछ— (क) नेपाली समाजमा विद्यमान धार्मिक, सामाजिक, सांस्कृतिक, भाषिक, जातीय एवं वर्गिय विविधताको सम्मान र संरक्षण गर्दै राष्ट्रिय एकता सृदृढ तुल्याउने, (ख) अखण्ड नेपालको भावनालाई आत्मसात गर्दै नेपालको भौगोलिक सिमाना एवं राष्ट्रिय अखण्डताको रक्षा गर्ने, (ग) नेपालको आन्तरिक मामिलामा कुनैपनि राष्ट्रको थिचोमिचो र हस्तक्षेप हुन नदिने तथा राष्ट्रिय सार्वभौमिकता र स्वाभिमानको संरक्षण गर्ने, (घ) सर्वधर्म समभाव र पूर्ण धार्मिक स्वतन्त्रताको मान्यता अक्षुग्ण राख्दै परम्परादेखि प्रचलनमा रहेको सनातन धर्म (हिन्दु, बौद्ध, किरात तथा प्रकृति पुजन) संस्कृति, परम्परा एवं मुल्यमान्यताको संरक्षण र सम्बद्र्धन गर्ने, (ङ) सनातन हिन्दुराष्ट्रको मान्यता प्रति आस्था, बिश्वास र प्रतिवद्धता राख्ने, (च) उदार अर्थनितिको अबलम्बन गर्दै प्रत्येक नेपाली जनताको जीवनस्तर माथी उठाउने, गरीबी हटाउने तथा नेपालको समग्र आर्थिक बिकासमा योगदान पुराउने, (छ) राज्यका सबै अंगमा समावेशी र समानुपातिक प्रतिनिधित्व सुनिश्चत गर्ने, (ज) कानुनी राज्यको सिद्धान्तको पूर्ण पालना गर्ने गराउने, (झ) मानव अधिकार र मानविय मुल्यलाई राज्य संचालनको आधार बनाउने, (ञ) भ्रष्टाचारमा शुन्य सहनशीलता कायम गरी देशमा सुशासन कायम गर्ने, (ट) असंलग्नता, पंचशीलको सिद्धान्त र संयुक्त राष्ट्रसंघको बडापत्र प्रति प्रतिवद्ध रहँदै बिश्वका सबै मुलुकहरूसँग शान्ति र मैत्रिपूर्ण सम्बन्ध विस्तार गर्ने । (ठ) समाजमा विद्यमान सबैप्रकारका विभेद, छुवाछुत र असमानताको अन्त्य गर्ने, (ड) संविधान र ऐनको अधिनमा रही समान राजनीतिक विचारधारा, दर्शन र कार्यक्रममा प्रतिवद्ध व्यक्तिहरुलाई संगठित गरी राजनीतिक काम कारबाही सञ्चालन गर्नु। ११. उद्देश्य प्राप्तिका लागि गरिने कार्यः (१) राप्रपा नेपालले धारा १० मा उल्लेख भएका उद्देश्य प्राप्तिका लागि विभिन्न कार्य सञ्चालन गर्नेछ। (२) धारा १० बमोजिमका उद्देश्य प्राप्त गर्न पार्टीलाई आवश्यक पर्ने भवन निर्माण गर्ने वा भाडामा वा लिजमा लिने र कम्प्युटर, टेलिफोन, टाइपराइटर, फ्याक्स जस्ता कार्यालय सामान तथा सवारी साधन खरिद गर्ने वा भाडामा लिई प्रयोग गर्ने। (३) पार्टीलाई आवश्यक पर्ने कर्मचारी नियुक्त गर्ने तथा तिनको सेवाका शर्तहरु निर्धारण गर्ने। (४) बैंकमा खाता खोलि पार्टीलाई प्राप्त रकम बैंकमा जम्मा गरी बैंक खाता संचालन गर्ने। (५) पार्टीको कार्य सञ्चालनको लागि आवश्यकता अनुसार अचल सम्पत्ति खरिद गर्ने एवम् विधान र दलको नियमावली बमोजिम उक्त सम्पती बेचबिखन गर्ने। (६) आफ्ना नीति, कार्यक्रम, योजना वा रणनीति सार्वजनिक गर्ने वा सो विषयमा प्रचार प्रसार गर्ने। (७) संविधान र ऐन बमोजिम आफूसँग सम्बद्ध संस्थाको गठन गर्ने वा गराउने। (८) आफ्ना नीति, कार्यक्रम वा योजना कार्यान्वयन गर्न वा गराउन आवश्यकता अनुसार शान्तिपूर्ण जुलुस, आमसभा वा र्यालीआयोजना गर्ने। (९) पार्टीको उद्देश्य तथा कार्यक्रमप्रति जनसाधारणको समर्थन र सहयोग प्राप्त गर्नका लागि त्यसको प्रचार प्रसार गर्ने गराउने । (१०) मुलुकको आर्थिक, सामाजिक वा साँस्कृतिक विकासको नीति, योजना र कार्यक्रम जनसमक्ष ल्याउने। (११) राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई आत्मनिर्भर, स्वतन्त्र तथा उन्नतिशील बनाउँदै स्वतन्त्र र समृद्ध अर्थतन्त्रको विकास गर्न योगदान पुयाउने। (१२) राजनीतिक वा नागरिक विकासको उत्प्रेरक प्रतिनिधिको रुपमा जनताको राजनीतिक सचेतना अभिवृद्धि गर्ने। (१३) नागरिकका हक, हित र सरोकार पहिचान गर्ने र त्यस्ता हकको प्रचलन, हित तथा सरोकारको सम्बोधन गर्न आवश्यक प्रयास गर्ने। (१४) सबै किसिमका सामाजिक भेदभाव, हिंसा, छुवाछुत वा विभेदको अन्त्य गरी समतामूलक समाजको निर्माण गर्न योगदान पुर्याउने। (१५) सुशासन पाउने नागरिकको हकलाई व्यवहारमा कार्यान्वयनमा ल्याउन सरकारी वा गैर सरकारी क्षेत्रमा आवश्यक पहल गर्ने र त्यस प्रयोजनका लागि सरकारी संयन्त्रलाई सहयोग गर्ने। (१६) प्रजातन्त्रको प्रवर्द्बन, विकास वा सुदृढीकरणका लागि अन्य आवश्यक काम गर्ने वा गराउने। (१७) स्वयंसेवी भावनाको विकास, सार्वभौमिकताको प्रवर्द्बन, मानव अधिकार, सामाजिक न्याय, शान्ति र अहिंसालाई उत्प्रेरित हुने खालका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै सामाजिक सद्भाव र एकता अभिवृद्धि गर्ने। (१८) पार्टीको उद्देश्य पुरा गर्न तोकिए बमोजिम आवश्यक अन्य काम गर्ने। परिच्छेद–५ पार्टीको सदस्यता, नवीकरण शुल्क र अभिलेख सम्बन्धी व्यवस्था १२. सदस्यताको प्रकारः पार्टीमा देहाय बमोजिमका सदस्यहरु रहने छनः (क) साधारण (ख) क्रियाशील १३. सदस्यता प्राप्तिका लागि आवश्यक योग्यताः (१) पार्टीको सदस्यता प्राप्त गर्नका लागि देहाय बमोजिमको योग्यता पुगेको हुनु पर्नेछः– (क) नेपाली नागरिक भएको, (ख) अठार वर्ष उमेर पुरा गरेको, (ग) भ्रष्टाचार, जबरजस्ती करणी, मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार, लागूऔषध विक्री वितरण तथा निकासी वा पैठारी, सम्पत्ति शुद्धीकरण, अपहरण सम्बन्धी कसूर वा नैतिक पतन देखिने अन्य फौज्दारी कसूरमा कैदको सजाय नपाएको, (घ) नेपाल सरकार, प्रदेश सरकार वा स्थानीय तहको स्वामित्व वा नियन्त्रणमा रहेको वा स्वशासित संस्थाको बहालवाला प्राध्यापक, शिक्षक वा कर्मचारीको पदमा बहाल नरहेको, (ङ) कुनै सार्वजनिक पद धारण गरेको कारणबाट संविधान तथा कानून बमोजिम राजनीतिक दलको सदस्य हुन अयोग्य नरहेको। १४. सदस्यता समाप्तिः (१) देहायको अवस्थामा कुनै व्यक्तिको पार्टीको सदस्यता कायम रहने छैनः– (क) धारा १४ बमोजिम सदस्यता प्राप्त गर्न नसक्ने भएमा, (ख) यस विधान बमाजिमको प्रक्रिया पुरा गरी दलले सदस्यताबाट हटाएमा, (ग) आफ्नो पदबाट दिएको राजिनामा स्वीकृत भएमा, (घ) मृत्यु भएमा, (ङ) ऐन बमोजिम दलले गर्न नहुने भनी तोकिएको कुनै कार्य गरे गराएको प्रमाणित भएमा, (च) सम्बन्धित सदस्यले दल त्याग गरेको लिखित सूचना दिएमा, (छ) ऐन बमोजिम दल त्याग गरेको मानिने कार्य गरे वा गराएमा, (ज) अर्को दलको सदस्यता प्राप्त गरेमा, १५. सदस्यता शुल्कः पार्टीको सदस्यता शुल्क देहाय बमोजिम हुनेछः– (क) साधारण सदस्यता शुल्क १० (दश) रूपैया (ख) सक्रिय सदस्यता शुल्क वार्षिक १०० (सय) रूपैया र चार वर्षको एकमुष्ठ ३०० (तिन सय रूपैया) १६. पार्टीको सदस्यता प्रदान गर्ने कार्यविधिः(१) धारा १३ बमोजिमको योग्यता पुगेको व्यक्तिले दलको सदस्यता लिने कार्यविधि पार्टीले तोके बमोजिम हुनेछ। १७. सदस्यता नविकरणः(१) सदस्यता नविकरण सम्बन्धी व्यवस्था पार्टीले तोके बमोजिम हुनेछ। १८. सदस्यता दर्ता किताबः(१) यस परिच्छेद बमोजिम पार्टीले प्रदान गरेको प्रत्येक सदस्यको सदस्यताको प्रकार खुल्ने गरी तोकिएको ढाँचामा सम्बन्धित पालिका, जिल्ला, प्रदेश र केन्द्रमा सदस्यता दर्ता किताब राखिनेछ। (२) सदस्यता प्रदान गरेको मितिले सम्बन्धित पालिका स्तरको समितिले पन्ध्र दिनभित्र, जिल्ला र प्रदेश समितिले एक महिनाभित्र र केन्द्रीय समतिले तीन महिनाभित्र उपधारा (१) बमोजिमको दर्ता किताबमा सदस्यको अभिलेख कायम गर्नेछन। १९. शपथ ग्रहण सम्बन्धी अन्य व्यवस्थाः पार्टीको सक्रिय सदस्यले सदस्यता प्राप्त गरेपछि अनुसूची–४ बमोजिमको सपथ ग्रहण गर्नु पर्नेछ। साथै, पार्टीको सबै तहमा निर्वाचित र मनोनित पदाधिकारी र सदस्यहरुले पनि सोही बमोजिम शपथ ग्रहण गर्नु पर्नेछ । २०. सदस्यको काम, कर्तव्य र अधिकारः पार्टीको सदस्यको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछः– (क) साधारण सदस्यः (१) दलको सिद्धान्त, बिचार र कार्यक्रम वारे सर्वसाधरण जनतालाई वोध गराउने । (२) पार्टीको कार्यक्रमहरूमा सहभागी हुने । (ख) सक्रिय सदस्यः (१) महिनामा कम्तिमा ४० घण्टा पार्टीको काममा क्रियाशील रहने । (२) विभिन्न वर्ग, क्षेत्र र समुदायमा पार्टीको संगठन र प्रभाव विस्तारमा सहयोग गर्ने । (३) पार्टीले तोकिदिएको जिम्मेवारी वहन गर्ने । (४) पार्टीलाई आवश्यक सल्लाह दिने । (५) पार्टीलाई नियमित लेभि दिने तथा अर्थ संकलन कार्यमा सहयोग गर्ने । परिच्छेद–६ पार्टीको संगठनात्मक संरचना सम्बन्धी व्यवस्था २१. सङ्गठनात्मक संरचनाः(१) राप्रपा नेपालको संगठनात्मक ढाँचा देहाय बमोजिम पांच तहको हुनेछः (क) वडा स्तरः १. वडा अधिवेशन २. वडा कार्यसमिति ३. बुथ समिति (ख) गाउँ तथा नगरस्तरः १. गाउँ अधिवेशन २. गाउँ कार्य समिति ३. महानगर/उपमहानगर/नगर अधिवेशन ४. महानगर/उपमहानगर/नगर कार्य समिति (घ) जिल्ला स्तरः १. जिल्ला अधिवेशन २. जिल्ला कार्य समिति (ङ) प्रदेश स्तरः १. प्रदेश अधिवेशन २. प्रदेश कार्य समिति (च) केन्द्रीय स्तरः १. केन्द्रिय महाधिवेशन २. केन्द्रिय परिषद् ३. केन्द्रिय कार्य समिति ४. केन्द्रीय कार्य सम्पादन समिति (२) उपधारा (२) बमोजिमको ढाँचामा प्रतिकुल असर नपर्ने गरी पार्टीको केन्द्रीय कार्यसमितिले आवश्यकता अनुसार पार्टीको सङ्गठनात्मक संरचनामा सामान्य हेरफेर गर्न सक्नेछ। (३) उपधारा (३) बमोजिम भएको संरचनाको हेरफेरको निर्णय भए पश्चात लगत्तै सम्पन्न हुने महाधिवेशनमा अनुमोदनका लागि पेश गर्नु पर्नेछ। परिच्छेद–७ कार्यसमिति र पदाधिकारी सम्बन्धी व्यवस्था २२. केन्द्रीय कार्यसमितिः(१) केन्द्रमा कार्यकारी अधिकार सहितको एक केन्द्रीय कार्यसमिति रहनेछ। (२) उपधारा (१) बमोजिमको समितिमा देहाय अनुसार पदाधिकारीहरु रहनेछन। (क) अध्यक्ष (ख) उपाध्यक्ष (ग) महामन्त्री (घ) कोषाध्यक्ष (ड) सहमहामन्त्रि (च) प्रवक्ता (छ) सहकोषाध्यक्ष (ज) सहायक महामन्त्री (झ) सहप्रवक्ता (३) उपधारा (२) बमोजिमका पदाधिकारीहरू मध्य अध्यक्षको निर्वाचन केन्द्रीय महाधिवेशनबाट प्रत्येक ५ (पाँच) बर्षमा गरिनेछ। अन्य पदाधिकारीहरू केन्द्रिय कार्यसमितिका सदस्यहरु मध्यबाट अध्यक्षद्वरा मनोनित हुनेछन् । (४) उपधारा (१) बमोजिमको केन्द्रीय कार्यसमितिमा पदाधिकारी सहित कुल ३२६ सदस्यहरू रहनेछन् । त्यसमध्य ६० (साठी) प्रतिशत अर्थात १९२ जना सदस्यहरुको निर्वाचन महाधिबेशनबाट हुनेछ । चालिस प्रतिशत अर्थात १३३ जना अध्यक्षबाट मनोनित हुनेछन् । निर्वाचित हुने १९२ मध्ये ६४ महिलाको लागि तथा बाँकी १२८ महिला तथा पुरुष दुवैका लागि खुला रहने छ । निर्वाचन प्रयोजनको निम्ति देहाय बमोजिमको “कलस्टर” छुट्टाईने छ । क) ६४ जना महिलाको निर्वाचन देहाय बमोजिम हुनेछ ः मधेशी – १० आदिवासी जनजाति – १२ उत्पीडित – ४ मुस्लीम – २ कर्णाली – २ थारु – २ खुला – ३२ ख) बाँकी १२८ जनाको निर्वाचन देहाय बमोजिम हुनेछ ः– मधेशी – १४ आदिवासी जनजाति – १८ उत्पीडित – ४ मुस्लीम – ४ कर्णाली – २ थारु – २ प्रवास – ४ खुला – ८० (५) उपधारा (१) बमोजिमको केन्द्रीय कार्यसमितिमा कुल सदस्य संख्याको कम्तिमा एक तिहाई महिला सदस्य रहनेछन। (६) उपधारा (१) बमोजिमको केन्द्रीय कार्यसमितिमा निर्वाचन वा मनोनय गर्दा नेपालको सामाजिक विविधता प्रतिविम्वित हुने गरी समानुपातिक समावेशी सिद्धान्तका आधारमा तोकिए बमोजिमको संख्यामा सदस्य रहनेछन। २३. केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिः अध्यक्षको सिफारिसमा केन्द्रिय कार्यसमितिबाट तोकिएका एक्काईस (२१) सदस्यहरु तथा पदाधिकारीहरू रहेको केन्द्रीय कार्य सम्पादन समिति गठन हुनेछ । अनुशासन समिति, न्यायिक समिति, निर्वाचन समिति र लेखा समितिका अध्यक्षहरु तथा प्रदेश अध्यक्षहरु केन्द्रीय कार्य सम्पादन समितिको पदेन सदस्य हुनेछन् । २४. केन्द्रीय सचिवालयः पार्टी अध्यक्ष सहित केन्द्रीय कार्यसमितिका ११ (एघार) जना सदस्यहरू रहेको केन्द्रीय सचिवालय रहने छ । केन्द्रीय कार्यसमिति र केन्द्रीय कार्य सम्पादन समितिको निर्णय कार्यान्वयन गर्ने तथा पार्टीको कामकाज गर्ने जिम्मेवारी सचिवालयको हुनेछ । २६. प्रदेश कार्यसमितिः(१) प्रत्येक प्रदेशमा कार्यकारी अधिकार सहितको प्रदेश कार्यसमिति रहनेछ। (२) उपधारा (१) बमोजिमको प्रदेश कार्य समितिको गठन देहाय वमोजिम हुनेछः (क) अध्यक्ष–१, उपाध्यक्ष– एक महिला सहित –३, सचिव– १, प्रवक्ता –१, कोषाध्यक्ष–१, सह सचिव २ जना र सदस्यहरु समेत गरी पदेन वाहेक कम्तिमा ३५ (पैतिस) जनासम्म रहनेछन् । प्रदेश कार्य समितिको सदस्य संख्या किटान गर्दा ८ (आठ) मात्र जिल्ला क्षेत्र भएका जिल्लामा ३५ जना र त्यसपछि प्रत्येक थप जिल्लामा २/२ (दुई दुई जनाको दरले संख्या थप गर्नु पर्नेछ । (ख) अध्यक्ष र ६० (साठी) प्रतिशत सदस्य प्रदेश अधिवेशनले आफु मध्येबाट निर्वाचित गर्नेछ । वाँकी ४० (चालिस) प्रतिशत सदस्य अध्यक्षले प्रदेश अधिवेशनका सदस्यहरु मध्येबाट मनोनित गर्नेछ । प्रदेश कार्य समितिका सदस्यहरु मध्येबाट पदाधिकारीहरु अध्यक्षले तोक्नेछ । (ग) सम्बन्धित प्रदेशबाट प्रतिनिधित्व गर्ने पार्टीको केन्द्रीय सदस्य एवं सम्बन्धित प्रदेशसभा/प्रतितिनिधिसभामा पार्टीको तर्फबाट निर्वाचित सांसदहरु प्रदेश कार्यसमितिका पदेन सदस्य रहने छन् । (३) उपधारा (२) बमोजिमका पदाधिकारीहरुको निर्वाचन प्रदेश अधिवेशनबाट प्रत्येक ५ (पाँच) बर्षमा गरिनेछ। (४) उपधारा (१) बमोजिमको प्रदेश कार्यसमितिमा कुल सदस्य संख्याको कम्तिमा एक तिहाई महिला सदस्य रहनेछन। (५) उपधारा (१) बमोजिमको प्रदेश कार्यसमितिमा निर्वाचन, मनोनयन वा नियुक्ति गर्दा सामाजिक विविधता प्रतिविम्वित हुने गरी समानुपातिक समावेशी सिद्धान्तका आधारमा तोकिए बमोजिमको संख्यामा सदस्य रहने छन। २७. जिल्ला कार्यसमितिः (१) प्रत्येक जिल्लामा कार्यकारी अधिकार सहितको जिल्ला कार्यसमिति रहनेछ। (२) उपधारा (१) बमोजिमको जिल्ला कार्यसमितिमा देहाय अनुसार सदस्य तथा पदाधिकारीहरु रहनेछन। (क) जिल्ला कार्य समितिमा अध्यक्ष–१, एक महिला सहित उपाध्यक्ष–३, सचिव–१, प्रवक्ता–१, कोषाध्यक्ष–१, सहसचिव–२ जना र सदस्यहरु समेत गरी पदेन वाहेक २५ (पच्चीस) देखि ६५ (पैसट्ठी) जनासम्म रहनेछन् । जिल्ला कार्य समितिको सदस्य संख्या किटान गर्दा १ (एक) मात्र निर्वाचन क्षेत्र भएका जिल्लामा २५ जना र त्यसपछि प्रत्येक थप निर्वाचन क्षेत्र ६/६ (छ/छ) जनाको दरले संख्या थप गर्नुपर्नेछ । (ख) जिल्ला कार्य समितिको अध्यक्ष र ६० (साठी) प्रतिशत सदस्य जिल्ला परिषद्ले आफुमध्येबाट निर्वाचित गर्नेछ । वाँकी ४० (चालिस) प्रतिशत सदस्य अध्यक्षले जिल्ला परिषद्का सदस्यहरु मध्येबाट मनोनित गर्नेछ । जिल्ला कार्य समितिका सदस्यहरु मध्येबाट पदाधिकारीहरु अध्यक्षले तोक्नेछ । (ग) सम्बन्धित जिल्ला भित्रका प्रदेशसभा र प्रतिनिधिसभा क्षेत्रीय समन्वय समितिका अध्यक्षहरु पदेन सदस्य रहनेछन् । (घ) सम्बन्धित जिल्लाबाट प्रतिनिधित्व गर्ने पार्टीको केन्द्रीय सदस्य एवं सांसदहरु पदेन सदस्य हुनेछन् । (ङ) जिल्ला भित्रका नगर कार्य समितिका अध्यक्षहरु पदने सदस्य हुनेछन् । (च) जिल्ला कार्य समितिले आफ्नो बैठक नबसेको समयमा अतिआवश्यक बिषयमा निर्णय गर्नका लागि पदाधिकारीहरु र थप ९ सदस्यहरु रहेको जिल्ला कार्य सम्पादन समिति गठन गर्न सक्नेछ । २८. प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्रिय समन्वय समितिः प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्रिय समन्वय समितिमा देहाय बमोजिमका सदस्यहरु रहने छनः (क) प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्रभित्रका पार्टी गांउ कार्यसमितिका अध्यक्षहरु, (ख) सम्ब्न्धित प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्र भित्रका पार्टी नगर कार्यसमितिका पदाधिकारीहरु, (ग) सम्बन्धित प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्रभित्रबाट संघिय र प्रदेश संसदमा पार्टीको तर्फ निर्वाचित सांसदहरु, घ) सम्बन्धित प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्रभित्रबाट केन्द्रिय कार्यसमिति, प्रदेश कार्यसमिति र जिल्ला कार्यसमितिमा प्रतिनिधित्व गर्ने सदस्यहरु, (ड) सम्बन्धित प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्रभित्रका गांउपालिका र नगर÷उपमहानगर÷महानगरपालिकामा निर्वाचित मेयर तथा उपमेयरहरु, (च) समन्वय समितिका सदस्यहरुले आफु मध्यबाट एकजना अध्यक्ष निर्वाचित गर्नेछन् । (छ) प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्रिय समन्वय समितिको बैठक बर्षमा कम्तिमा दुईपटक बस्नु पर्नेछ । बैठकले आफ्नो निर्वाचन क्षेत्र भित्रका पार्टी संगठनको सुदृढिकरण, क्रियाशील सदस्यता वितरण, प्रशिक्षण, विभिन्न तहका चुनावको तयारीका वारेमा छलफल गरी आबश्यक निर्णय गर्नेछ । २९. प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्रिय समन्वय समितिः– प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्रिय समन्वय समितिमा देहाय बमोजिमका सदस्यहरु रहने छन्: (क) सम्बन्धित प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्रभित्रका पार्टी गांउ कार्यसमितिका अध्यक्ष, (ख) सम्ब्न्धित प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्र भित्रका पार्टी नगर कार्यसमितिका पदाधिकारीहरु, (ग) सम्बन्धित प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्रभित्रबाट संघिय र प्रदेश संसदमा पार्टीको तर्फ निर्वाचित सांसदहरु, घ) सम्बन्धित प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्रभित्रबाट केन्द्रिय कार्यसमिति, प्रदेश कार्यसमिति र जिल्ला कार्यसमितिमा प्रतिनिधित्व गर्ने सदस्यहरु, (ड)सम्बन्धित प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्रभित्रका गांउपालिका र नगर÷उपमहानगर÷महानगरपालिकामा निर्वाचित मेयर तथा उपमेयरहरु (च) समन्वय समितिका सदस्यहरुले आफु मध्यबाट एकजना अध्यक्ष निर्वाचित गर्नेछन् । (छ) प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्रिय समन्वय समितिको बैठक बर्षमा कम्तिमा दुईपटक बस्नु पर्नेछ । बैठकले आफ्नो निर्वाचन क्षेत्र भित्रका पार्टी संगठनको सुदृढिकरण, क्रियाशील सदस्यता वितरण, प्रशिक्षण, विभिन्न तहका चुनावको तयारीका वारेमा छलफल गरी आबश्यक निर्णय गर्नेछ । ३०. गाउ/नगर कार्य समितिः(१) प्रत्येक गाँउ तथा नगरपालिकामा कार्यकारी अधिकार सहितको गाँउ तथा नगरपालिका कार्यसमिति रहनेछ। (२) उपधारा (१) बमोजिमको पालिका कार्यसमितिमा देहाय अनुसार पदाधिकारीहरु रहनेछन। (क) गाउँ कार्य समितिमा अध्यक्ष–१, एक महिला सहितको उपाध्यक्ष–३, सचिव–१, कोषाध्यक्ष–१, सहसचिव–२ र सदस्यहरु गरी ३१ जनासम्म रहनेछन् । (ख) नगर कार्य समितिमा अध्यक्ष–१, एक महिला सहित उपाध्यक्ष–३, सचिव–१, कोषाध्यक्ष–१, सहसचिव –२ जना र सदस्यहरु समेत गरी वडाको संख्याको आधारमा २१ (एक्काइस) देखि ४३ (त्रिचालिस) जना सम्म रहनेछन् । (ग) गाउँ कार्य समितिका अध्यक्ष र ६० (साठी) प्रतिशत सदस्य सम्बन्धित सम्वन्धित अधिवेशनले निर्वाचित गर्नेछ, वाँकी ४० (चालिस) प्रतिशत सदस्य निर्वाचित अध्यक्षले अधिवेशनका सदस्यहरु मध्येबाट मनोनित गर्नेछ । अध्यक्षले सम्बन्धित कार्य समितिका सदस्यहरु मध्येबाट पदाधिकारी तोक्नेछ । (घ) नगर कार्य समितिका अध्यक्ष र ६० (साठी) प्रतिशत सदस्य सम्बन्धित अधिवेशनले निर्वाचित गर्नेछ, वाँकी ४० (चालिस) प्रतिशत सदस्य अध्यक्षले परिषद् सदस्यहरु मध्येबाट मनोनित गर्नेछ । अध्यक्षले सम्बन्धित कार्य समितिका सदस्यहरु मध्येबाट पदाधिकारी तोक्नेछ । (३) पालिका कार्यसमितिमा कुल सदस्य संख्याको कम्तिमा एक तिहा 10000 महिला सदस्य रहनेछन। (४) पालिका कार्यसमितिमा निर्वाचन, मनोनयन वा नियुक्ति गर्दा सामाजिक विविधता प्रतिविम्वित हुने गरी समानुपातिक समावेशी सिद्धान्तका आधारमा तोकिए बमोजिमको संख्यामा सदस्य रहने छन। (५) गाँउ तथा नगर कार्यसमिति सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। ३१. वडा परिषद/वडा कार्य समितिः (क) गाउँपालिका/नगरपालिकाको वडामा पार्टीको साधारण सदस्यता लिएका सबै साधारण सदस्यहरु सम्बन्धित वडा परिषदका सदस्य हुनेछन् । (ख) गाउँपालिकामा वडा कार्य समिति गठन गर्न सम्बन्धित वडामा कम्तिमा ५१ (एकाउन्न जना) साधारण सदस्य भएको हुनु पर्दछ । गाउँपालिकाको वडा कार्यसमितिमा अध्यक्ष – १, महिला एक सहित उपाध्यक्ष – ३, सचिब–१, कोषाध्यक्ष – १, सह सचिब – १ र सदस्यहरु समेत गरी १५ जना सम्म रहने छन् । वडा परिषदका सदस्यहरुले आफुमध्येबाट अध्यक्ष–१ र ११ जना अर्थात ७५ (पचहत्तर) प्रतिशत सदस्यहरु निर्वाचन गर्नेछन् । अध्यक्षले परिषद् सदस्यहरु मध्येबाट ३ जना अर्थात २५ (पच्चिस) प्रतिशत सदस्यहरु मनोनित गर्नेछन् । अध्यक्षले सम्बन्धित कार्य समितिका सदस्यहरु मध्येबाट पदाधिकारी तोक्नेछ । ग) नगरपालिकामा वडा कार्य समिति गठन गर्न सम्बन्धित वडामा कम्तिमा ७५ (पचहत्तर) जना साधारण सदस्य हुनु पर्दछ । नगरपालिकाको वडा कार्यसमितिमा अध्यक्ष – १, महिला एक सहित उपाध्यक्ष – ३, सचिव–१, कोषाध्यक्ष – १, सह सचिव – १ र सदस्यहरु समेत गरी २१ जना सम्म रहने छन् । वडा परिषदका सदस्यहरुले आफुमध्येबाट अध्यक्ष–१ र १५ जना अर्थात ७५ (पचहत्तर) प्रतिशत सदस्यहरु निर्वाचन गर्नेछन् । अध्यक्षले परिषद् सदस्यहरु मध्येबाट ५ जना अर्थात २५ (पच्चिस) प्रतिशत सदस्यहरु मनोनित गर्नेछन् । अध्यक्षले सम्बन्धित कार्य समितिका सदस्यहरु मध्येबाट पदाधिकारी तोक्नेछ । (घ) उपमहानगरपालिकामा वडा कार्य समिति गठन गर्न सम्बन्धित वडामा कम्तिमा १०१ (एकसय एक) जना साधारण सदस्य हुनु पर्दछ । उपमहानगरपालिकाको वडा कार्यसमितिमा अध्यक्ष – १, महिला एक सहित उपाध्यक्ष – ३, सचिव–१, कोषाध्यक्ष – १, सह सचिव – १ र सदस्यहरु समेत गरी ३१ जना सम्म रहने छन् । वडा परिषदका सदस्यहरुले आफुमध्येबाट अध्यक्ष–१ र २३ जना अर्थात ७५ (पचहत्तर) प्रतिशत सदस्यहरु निर्वाचन गर्नेछन् । अध्यक्षले परिषद् सदस्यहरु मध्येबाट ७ जना अर्थात २५ (पच्चिस) प्रतिशत सदस्यहरु मनोनित गर्नेछन् । अध्यक्षले सम्बन्धित कार्य समितिका सदस्यहरु मध्येबाट पदाधिकारी तोक्नेछ । (ड) महानगरपालिकामा वडा कार्य समिति गठन गर्न सम्बन्धित वडामा कम्तिमा १५१ (एकसय एकाउन्न) जना साधारण सदस्य हुनु पर्दछ । नगरपालिकाको वडा कार्यसमितिमा अध्यक्ष – १, महिला एक सहित उपाध्यक्ष – ३, सचिव–१, कोषाध्यक्ष – १, सह सचिव – १ र सदस्यहरु समेत गरी ४१ जना सम्म रहने छन् । वडा परिषदका सदस्यहरुले आफुमध्यबाट अध्यक्ष–१ र ३० जना अर्थात ७५ (पचहत्तर) प्रतिशत सदस्यहरु निर्वाचन गर्नेछन् । अध्यक्षले परिषद् सदस्यहरु मध्येबाट १० जना अर्थात २५ (पच्चिस) प्रतिशत सदस्यहरु मनोनित गर्नेछन् । अध्यक्षले सम्बन्धित कार्य समितिका सदस्यहरु मध्येबाट पदाधिकारी तोक्नेछ । ३१. १ बुथ सभा/बुथ कार्यसमितिः (क) निर्वाचन आयोगबाट निर्धारित गांउपालिका र नगरपालिकाको हरेक बुथ अन्तर्गतको क्षेत्रमा पार्टीको साधारण सदस्यता लिएका सबै सदस्यहरु भएको एक बुथ सभा रहने छ । (ख) बुथ सभाका सदस्यहरु मध्यबाट गांउ कार्यसमितिले कम्तिमा ५ जना रहेको बुथ कार्यसमिति गठन गर्नेछ । तर एउटा वडामा एउटा मात्र बुथ भएको अवस्थामा बुथ समिति गठन गरिने छैन, आवश्यकता अनुसार टोल समितिहरु गठन गर्न सकिनेछ । ३२. विभागहरुः (१) दलको काम कारबाहीलाई सबै वर्ग, समुदाय, जातजाति, भाषाभाषी र क्षेत्र सम्म सहज रुपमा सञ्चालन गर्न गराउन दलले यस दफामा उल्लेख भए अनुसार विभिन्न तहमा विभागहरुको गठन र परिचालन गर्नेछ। (२) केन्द्रमा देहाय बमोजिमका विभाग र समितिहरु रहनेछनः क) संगठन विभाग ख) सामाजिक विभाग ग) अनुसन्धान तथा योजना विभाग घ) आर्थिक विभाग ड) अन्र्तराष्ट्रिीय सम्वन्ध विभाग च) स्थानीय निकाय परिचालन विभाग छ) प्रशिक्षण विभाग ज) प्रचार विभाग झ) आदिवासी जनजाति विभाग ञ) तराइ मधेश विभाग ट) गैह्र सरकारी सँस्था समन्वय विभाग ठ) संयोजित सँगठन समन्वय विभाग ड) कला साहित्य तथा सँस्कृतिक विभाग ढ) धर्म तथा सँस्कृति समन्वय विभाग ण) खेलकूद विभाग त) जनसम्पर्क विभाग थ) सहकारी संस्था समन्वय विभाग द) सूचना तथा प्रविधि विभाग ध) सँगीत तथा चलचित्र विभाग न) प्रवास विभाग प) सम्पर्क समाज समन्वय विभाग फ) अभिलेख तथा मूल्याङ्कन विभाग ब) विपद व्यवस्थापन विभाग भ) अपांग हित सम्बद्र्धन विभाग म) मानव अधिकार तथा कानुन विभाग य) वातावरण तथा प्राकृतिक स्रोत ब्यवस्थापन समिति र) शिक्षा समिति ल) उद्योग वाणिज्य क्षेत्र समन्वय समिति व) यातायात क्षेत्र समन्वय समिति श) पर्यटन क्षेत्र समन्वय समिति (३) उपधारा (२) बमोजिमका विभागमा तोकिएको संख्यामा पदाधिकारीहरु रहनेछन। (४)प्रदेश कार्यसमिति, जिल्ला कार्यसमिति, गाँउ तथा नगरपालिका कार्यसमितिहरूले आवश्यकता अनुसार विभाग र समितिहरु गठन गर्नेछन् । (५) उपधारा (४) बमोजिमका विभागमा तोकिएको संख्यामा पदाधिकारीहरु रहनेछन। (६) विभिन्न तहका विभागहरुको गठन सम्वन्धित तहको कार्यसमितिहरूबाट गरिनेछ। (७) विभागमा कुल सदस्य संख्याको कम्तिमा एक तिहाई महिला सदस्य रहनेछन। (८) विभागमा समावेशी समूहबाट समानुपातिक समावेशी सिद्धान्तका आधारमा तोकिए बमोजिमको संख्यामा सदस्य रहनेछन। (९) यस धारा बमोजिम गठन हुने विभागको सम्बन्धमा अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। परिच्छेद– ८ संसदीय दल तथा संसदीय बोर्ड ३३. संसदीय दलः (१) सङ्घीय संसद वा प्रदेश सभाको निर्वाचनमा पार्टीको तर्फबाट निर्वाचित प्रत्येक सदस्यहरु संसदीय दलको सदस्य रहने गरी सङ्घीय तथा प्रदेश संसदीय दल गठन गरिनेछ। (२) पार्टीको सङ्घीय तथा प्रदेश संसदीय दल सम्बन्धी अन्य व्यवस्था सम्बन्धित संसदीय दलको विधानमा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ। ३४. संसदीय बोर्डः (१) पार्टीका अध्यक्ष वा निजले तोकेको केन्द्रीय सदस्यको अध्यक्षतामा संसदीय बोर्ड गठन गरिने छ । संसदीय बोर्डमा अध्यक्ष सहित ७ (सात जना सदस्यहरू रहने छन् र (२) संसदीय बोर्डले पार्टीको तर्फबाट प्रदेशसभा तथा संघिय संसदको चुनावमा भाग लिनेउमेदवारको छनौट सम्बन्धि मापदण्ड र कार्यिविधि बनाउने छ । उपरोक्त बमोजिमकोमापदण्ड र कार्यविधि अनुसार उमेदवार छनौट गरी केन्द्रीय कार्यसमितिमा पेश गर्नेछ । परिच्छेद–९ निर्वाचन र मनोनयन सम्बन्धी व्यवस्था ३५. निर्वाचन समितिः(१) केन्द्रीय कार्यसमिति, प्रदेश कार्यसमिति, जिल्ला कार्यसमिति, , गाउँ/नगर, वडा कार्यसमिति लगायत विधान बमोजिम निर्वाचन गर्नुपर्ने अन्य समितिको निर्वाचन सम्पन्न गर्नका लागि केन्द्रीय तहमा स्थायी संरचनाको रुपमा एक निर्वाचन समिति रहनेछ। (२) केन्द्रिय कार्यसमितिले केन्द्रिय कार्यसमितिका सदस्यहरु मध्येबाट अध्यक्ष, सदस्यसचिव तथा नौ (९) जना सदस्यहरु भएको ”केन्द्रिय निर्वाचन समिति” गठन गर्नेछ । (३) यस विधान बमोजिम पार्टीको विभिन्न तहका कार्यसमितिहरुको निर्वाचन सम्पन्न गर्ने गराउने जिम्मेवारी केन्द्रीय निर्वाचन समितिको हुनेछ । (४) केन्द्रीय निर्वाचन समितिले पार्टीको वडादेखि विभिन्न तहका कार्यसमितिहरु, केन्द्रीय महाधिवेशन प्रतिनिधि तथा केन्द्रीय कार्यसमितिको निर्वाचनको निमित्त आबश्यक नियमावली, निर्देशिका तयार गरी केन्द्रिय कार्यसमितिमा पेश गर्नेछ । केन्द्रिय कार्यसमितिबाट पारित भएपछि सो अनुरुप कार्यान्वयन गर्ने जिम्मेवारी केन्द्रिय निर्वाचन समितिको हुनेछ । (५) उपधारा (१) बमोजिमको निर्वाचन समितिमा एक तिहाई महिला सदस्य रहनेछन। (६) निर्वाचन समिति सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। ३६. महाधिवेशन तथा अधिवेशनबाट निर्वाचन हुनेः (१) केन्द्रीय, प्रदेश, तथा स्थानीय तहका समितिहरुको निर्वाचन सम्बन्धित तहको महाधिवेशन तथा अधिवेशनबाट मात्र गरिनेछ। (२) विधान बमोजिम सम्बन्धित तहको समितिमा महिलाको संख्या निर्वाचनबाट पुर्ति हुन नसकेमा मनोनयन हुने संख्याबाट उक्त संख्या पुर्ति गरिनेछ। ३७. अविश्वासको प्रस्तावः (१)सबै तहका कार्यसमितिका अध्यक्ष लगायत पदाधिकारी विरुद्द सम्बन्धित तहका अधिवेशनका सदस्यहरुको ३३ (तेत्तिस) प्रतिशत सदस्यले अविश्वासको प्रस्ताव सम्बन्धित तहको कार्यसमितिमा दर्ता गराउन सक्नेछन। (२) उपधारा (१)बमोजिम पेश हुन आएको अविश्वासको प्रस्ताव सम्बन्धित तहको अधिवेशनको सम्पूर्ण सदस्य सङ्ख्याको दुई तिहाइ बहुमतबाट पारित भएमा निज पदमुक्त हुनेछन्। (३) उपधारा (१) बाहेक अन्य पदाधिकारी विरुद्द सम्बन्धित तहका कार्यसमितिका सदस्यहरुको ३३ (तेत्तिस) प्रतिशत सदस्यले अविश्वासको प्रस्ताव सम्बन्धित तहको अध्यक्ष समक्ष दर्ता गराउन सक्नेछन। (४) उपधारा (१०) वा (११) बमोजिम पेश हुन आएको अविश्वासको प्रस्ताव सम्बन्धित तहको कार्यसमितिको सम्पूर्ण सदस्य सङ्ख्याको दुई तिहाइ बहुमतबाट पारित भएमा निज पदमुक्त हुनेछन्। (५) अध्यक्षको विरुद्द परेका अविश्वासको प्रस्ताव माथि निर्णय गर्न बोलाईएको बैठकको अध्यक्षता उपाध्यक्षले गर्नेछ। (६) अविश्वासको प्रस्ताव सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। परिच्छेद – १० महाधिवेशन, अधिवेशन र परिषद सम्बन्धी व्यवस्था ३८. महाधिवेशन तथा अधिवेशनः(१) दलको महाधिवेशन तथा अधिवेशन सम्बन्धी व्यवस्था देहाय बमोजिम हुनेछः– (क) राष्ट्रिय महाधिवेशन, (ख) प्रदेश अधिवेशन (ग) जिल्ला अधिवेशन (घ) गाउँ/नगर अधिवेशन (ङ) वडा अधिवेशन (२) राष्ट्रिय महाधिवेशन दलको सर्वोच्च निकायको रुपमा रहनेछ (३) उपधारा (१) को खण्ड (क) बमोजिमको महाधिवेशन प्रत्येक पाँच पाँच बर्षमा आयोजना गरिनेछ। (४) यस दफामा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कुनै राष्ट्रिय विपत्ती, महामारी वा प्रकोपको कारण तोकिएको अवधिभित्रै महाधिवेशन वा अधिवेशन सम्पन्न गर्न नसकिने अवस्था सृजना भएमा महाधिवेशनको हकमा दलको केन्द्रीय समिति र अन्य तहको अधिवेशनको हकमा सम्बन्धित अधिवेशन आयोजना गर्नु पर्ने दायित्व भएको सम्बन्धित तहको समितिले बढीमा अर्को छ महिनाभित्र अधिवेशन आयोजना गर्ने गरी निर्णय गर्न सक्नेछ। ३९. महाधिवेशन प्रतिनिधिः (१) दलको राष्ट्रिय महाधिवेशन प्रतिनिधि सम्बन्धी व्यवस्था देहाय बमोजिम हुनेछः– क. देशका सम्पुर्ण गांउपालिका तथा नगर/उपमहानगर/महानगरपालिकाका पार्टीका अध्यक्षहरु, ख. देशका सम्पुर्ण प्रदेशसभा क्षेत्रीय समन्वय समिति, प्रतिनिधिसभा क्षेत्रीय समन्वय समिति, जिल्ला कार्यसमिति र प्रदेश कार्यसमितिका पार्टीका अध्यक्षहरु, ग. प्रत्येक प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्रभित्रका पार्टीका क्रियाशील सदस्यहरुबाट देहाय बमोजिम महाधिवेशन प्रतिनिधिहरु प्रत्यक्ष निर्वाचित हुनेछन् ः महिला –२, उत्पीडित – १, आदिवासी÷जनजाति÷ मधेसी÷ थारु÷ मुस्लीम÷अल्पसंख्यक÷ पिछडिएको क्षेत्र बाट २ र अन्यबाट २ गरी जम्मा ८ जना । घ) केन्द्रीय अधिवेशन सम्पन्न गरि सकेका केन्द्रीयतहका प्रत्येक भातृ संगठनबाट १ महिला सहित ४ जना । ङ) पार्टीसंग आबद्ध रहेका प्रवास स्थित संयोजित संस्थाबाट केन्द्रिय कार्यसमितिले तोकेको मापदण्ड अनुसार बढिमा २५ जना । च) उपरोक्त बमोजिम महाधिवेशन प्रतिनिधिको जम्मा संख्याको ५ प्रतिशत पार्टीको क्रियाकलापमा विशेष योगदान गरेको तथा निर्वाचनमा विशेष कारणबश भाग नलिएका व्यक्तिहरु मध्येबाट अध्यक्षले मनोनित गरेका व्यक्तिहरु । ४०. केन्द्रीय परिषदः पार्टीको केन्द्रिय परिषदमा देहाय बमोजिम सदस्यहरु रहनेछनः १) केन्द्रिय कार्य समितिका सदस्यहरु, २) पार्टीका तर्फबाट प्रदेशसभा र प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित सांसदहरु, ३) पार्टीका प्रदेश कार्य समिति, जिल्ला कार्य समिति र प्रदेशसभा क्षेत्रिय समनन्वय समिति, प्रतिनिधिसभा क्षेत्रीय समन्वय समिति तथा महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका र नगरपालिकाका पार्टीका अध्यक्षहरु, ४) केन्द्रिय अधिवेशन सम्पन्न गरी सकेका पार्टीसंग आवद्ध संयोजित जन वर्गिय संगठनका केन्द्रिय अध्यक्षहरु ४१. प्रदेश अधिवेशनः (क) प्रदेश अधिवेशनमा देहाय बमोजिमका सदस्यहरु रहनेछन्ः १. सम्बन्धित प्रदेशभित्रका गाउँ, नगर, प्रदेशसभा निर्वाचन समिति, प्रतिनिधिसभा र जिल्ला कार्य समितिका अध्यक्षहरु, (२) सम्बन्धित प्रदेशभित्रका जिल्ला कार्यसमितिले छनौट गरी पठाएका २ महिला सहित ४ जना प्रतिनिधिहरु ४२. जिल्ला अधिवेशन (क) जिल्ला अधिवेशनमा देहाय वमोजिमका प्रतिनिधिहरु रहनेछन् ः १. जिल्ला भित्रका सबै गाउँ कार्य समितिका अध्यक्षहरु, २. जिल्ला भित्रका सबै नगर कार्यसमितिका अध्यक्ष तथा नगर कार्यसमितिले छानी पठाएका महिला–१, उत्पिडित–१ सहित ४ जना, ३. जिल्ला भित्रका सबै नगरपालिका÷उपमहानगरपालिका÷महानगरपालिकाका वडा अध्यक्षहरु, ४. जिल्ला अधिवेशन सम्पन्न गरि सकेका संयोजित संगठन प्रत्येकबाट अध्यक्ष सहित ४ जना (ख) एउटा मात्र प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्र भएको जिल्लाको हकमा जिल्ला परिषद्को गठन देहाय वमोजिम हुनेछः १. जिल्ला अन्तर्गतका प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्रीय कार्य समितिका पदाधिकारी तथा सदस्यहरु, २. जिल्ला भित्रका सबै गाउँ कार्य समितिका अध्यक्षहरु त्था गांउ कार्यसमितिले छानी पठाएका महिला–१, उत्पिडित–१ सहित ४ जना, ३. जिल्ला भित्रका सबै नगर कार्यसमितिका अध्यक्ष तथा नगर कार्यसमितिले छानी पठाएका महिला–१, उत्पिडित–१ सहित ४ जना, ४. जिल्ला भित्रका सबै नगरपालिका÷उपमहानगरपालिका÷महानगरपालिकाका वडा अध्यक्षहरु, ५. जिल्ला अधिवेशन सम्पन्न गरि सकेका संयोजित संगठन प्रत्येकबाट अध्यक्ष सहित ४ जना (ग) एउटा पनि गाउँ कार्य समिति नभएको तथा नगर कार्य समिति मात्र भएको जिल्लाको हकमा जिल्ला परिषद्को गठन देहाय वमोजिम हुनेछः १. जिल्ला भित्रका सबै नगर कार्यसमितिका पदाधिकारी तथा सदस्यहरु, २. जिल्ला भित्रका सबै नगरपालिका÷उपमहानगरपालिका÷महानगरपालिकाका वडा अध्यक्षहरु तथा वडा कार्यसमितिले छानी पठाएका महिला–१, उत्पिडित–१ सहित ४ जना, ५. जिल्ला अधिवेशन सम्पन्न गरि सकेका संयोजित संगठन प्रत्येकबाट अध्यक्ष सहित ४ जना ४३. गाँउ/नगर अधिवेशनः गाउ/महानगर/उपमहानगर/नगर अधिवेशनमा देहाय बमोजिमका प्रतिनिधिहरु रहने छनः (क) गांउपालिकाका सम्पुर्ण वडा कार्यसमितिका पदाधिकारी तथा सदस्यहरु भएको पार्टीको गाउँ अधिवेशन तथा नगरपालिका/उपमहानगरपालिका/महानगरपालिकाको सम्पुर्ण वडा कार्य समितिका पदाधिकारी र सदस्यहरु भएको पार्टीको नगर अधिवेशन गठन हुनेछ । (ख) गाउँ अधिवेशनले गाउँ कार्य समिति र महानगर/उपमहानगर/नगर अधिवेशनले सम्बन्धित तहको नगर कार्यसमिति निर्वाचित गर्नेछ । ४४. वडा अधिवेशनः सम्वन्धित वडा भित्रका साधारण सदस्यहरु वडा अधिवेशनका प्रतिनिधि हुनेछन् ४५. बिशेष महाधिवेशन तथा अधिवेशनः दलको विशेष महाधिवेशन सम्बन्धी व्यवस्था देहाय बमोजिम हुनेछः– (क) महाधिवेशन तथा सम्बन्धित तहका अधिवेशनका २५ (पच्चिस) प्रतिशत प्रतिनिधिहरूले यथोचित कारण सहित माग गरेमा साठी दिन भित्र सम्वन्धित तहका अध्यक्षले बिशेष महाधिवेशन तथा अधिवेशन बोलाउनु पर्नेछ । (ख) यस धारा बमोजिम आयोजना हुने विशेष राष्ट्रिय महाधिवेशन तथा अधिवेशनमा सम्बन्धित तहको तत्काल अघि सम्पन्न महाधिवेशन तथा अधिवेशनका प्रतिनिधिहरु विशेष राष्ट्रिय महाधिवेशन तथा अधिवेशनका प्रतिनिधि हुनेछन। ४६. महाधिवेशन तथा अधिवेशनको काम कर्तव्य र अधिकारः (१) केन्द्रिय महाधिवेशनको काम, कर्तब्य र अधिकारः १) अधिवेशन सञ्चालन गर्नका लागि आवश्यक विभिन्न संयन्त्र तथा सामितिहरुको गठन गर्ने, २) केन्द्रिय कार्य समितिको अध्यक्ष र ६० (साठी) प्रतिशत सदस्यहरुको निर्वाचन गर्ने , ३) पार्टीको नीतिगत विषयहरुमा निर्णय गर्ने, ४) केन्द्रिय कार्य समितिको तर्फबाट प्रस्तुत राजनैतिक, आर्थिक र सामाजिक नीति तथा कार्यक्रमहरुको प्रतिवेदन र अन्य समसामयिक प्रस्ताव माथि छलफल गरी पारित गर्ने, ५) पार्टीका बैचारिक अवधारणा तथा भावी रणनीति तयार गर्ने, ६) पार्टीको समग्र क्रियाकलापको सिँहावलोकन गरी आवस्यक निर्देशन दिने , ७) विधान सशोंधन गर्ने । ४७. केन्द्रीय परिषदको काम कर्तव्य र अधिकारः केन्द्रिय परिषदका काम, कर्तब्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछः १) केन्द्रिय परिषदले देशमा विद्यमान राजनैतिक, आर्थिक, सामाजिक एवम् अन्य समसामयिक विषयहरुमा छलफल गरी पार्टीको अवधारणा स्पष्ट गर्नेछ । २) पार्टीको गतिविधिको समीक्षा गरी केन्द्रिय कार्य समितिलाई आवस्यक मार्गदर्शन गर्नेछ । ३) एक महाधिवेशन र अर्को महाधिवेशनको वीचको अवधिमा केन्द्रिय कार्य समितिको निर्वाचन बाहेक महाधिवेशनले गर्ने कुनै काम, कर्तब्य गर्नुपर्ने अवस्था आएमा सो समेत गर्न सक्नेछ । ४) राष्ट्रिय महत्वको विषयमा तुरुन्त निर्णय गर्नुपर्ने परिस्थिति सिर्जिएमा त्यस्ता विषयमा आवस्यक निर्णय गरी कार्यान्वयन समेत गर्नेछ । (५) केन्द्रीय सभा/परिषदको काम, कर्तव्य र अधिकार सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। ४८. प्रदेश, जिल्ला, पालिका र वडा अधिवेशनको काम, कर्तव्य र अधिकारः (१) अधिवेशन सञ्चालन गर्नका लागि आवश्यक विभिन्न संयन्त्र तथा सामितिहरुको गठन गर्ने, (२) अधिवेशनमा सम्बन्धित तहको कार्यसमिति बाट प्रस्तुत प्रतिवेदन उपर छलफल तथा आगामी मार्गचित्र तयार गर्ने, (३) सम्बन्धित तह स्तरीय नीति, कार्यक्रम तथा बजेट माथि छलफल र स्वीकृत गर्ने, (४) सम्बन्धित तहको कार्यसमितिका अध्यक्ष तथा ६० (साठी) प्रतिशत सदस्यहरुको निर्वाचन गर्ने (५) अधिवेशनले गर्नु पर्ने कुनै कार्य सम्बन्धित तहको कार्यसमितिले गर्न सक्ने गरी अधिकार प्रत्यायोजन गर्ने, ४९. राष्ट्रिय महाधिवेशन तथा अधिवेशनको घोषणाः (१) राष्ट्रिय महाधिवेशन सम्पन्न गरिने मिति समय र स्थान तोकि महाधिवेशनको घोषणा केन्द्रीय कार्यसमितिले गर्नेछ। (२) प्रदेश, जिल्ला, गाउँ/नगर तथा वडा अधिवेशन सम्पन्न गरिने मिति समय र स्थान तोकि अधिवेशनको घोषणा सम्बन्धित तहको कार्यसमितिले गर्नेछ। (३) उपधारा (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि विधान बमोजिम अधिवेशन गर्नु पर्ने अवधिमा सम्बन्धित तहको कार्यसमितिले अधिवेशन आव्ह्वान नगरे वा गराउन नसकेमा निकट माथिल्लो तहको कार्यसमितिले त्यस्तो तहको अधिवेशन गर्ने मिति, समय र स्थान तोकी अधिवेशन आव्हान गर्नु पर्नेछ। (४) उपधारा (१), (२), र (३) बमोजिम महाधिवेशन तथा अधिवेशनको घोषणा भएपछि सम्बन्धित तहको कमिटी/समिति स्वतः महाधिवेशन तथा अधिवेशन आयोजक समितिमा रुपमान्तरण हुनेछ। ५०. राष्ट्रिय महाधिवेशन तथा अधिवेशनको निर्णय प्रमाणीकरणः (१) केन्द्रीय महाधिवेशन तथा अन्य तहको अधिवेशनको निर्णय प्रमाणिकरणको लागि महाधिवेशन/अधिवेशनले महाधिवेशन/अधिवेशन प्रतिनिधिहरु मध्येबाट कम्तिमा एकतिहाई महिला सहित ७ जना सदस्य रहेको निर्णय प्रमाणित समिति गठन गर्नु पर्नेछ। परिच्छेद–११ विभिन्न तहका समिति, विभाग तथा पदाधिकारीको काम, कर्तव्य र अधिकार ५१. केन्द्रीय कार्यसमितिको काम, कर्तव्य र अधिकारः (१) केन्द्रीय कमिटी/समितिको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछः– केन्द्रिय कार्यसमितिको काम, कर्तब्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछः १) केन्द्रिय महाधिवेशन र केन्द्रिय परिषदबाट पारित नीति,कार्यक्रम तथा निर्णयहरु कार्यान्वयन गर्ने गराउने, २) पार्टीको उद्घेश्य प्राप्तीका लागि विभिन्न कार्यक्रमहरु तर्जुमा गरी कार्यान्वयन गर्ने, ३) विभिन्न तहका कार्य समितिहरुको कामको रेखदेख,मूल्याङ्कन,अनुगमन गर्ने र आवस्यकतानुसार निर्देशन र परामर्श दिने , ४) पार्टीका कार्यकर्ताहरुको लागि आचारसहिंता बनाइ लागू गर्ने , ५) नेपाल राज्यभरका क्रियाशील कार्यकर्ताहरुको अभिलेख राख्ने , ६) राष्ट्रिय सभा, प्रतिनिधि सभा, प्रदेश सभाका सदस्यहरु र स्थानीय तहका प्रमुखहरुको उम्मेदवारको मापदण्ड तय गर्ने, ७) आवस्यकतानुसार केन्द्रिय तहमा पार्टीको विभिन्न प्रयोजनका लागि समिति, विभाग र आयोगहरु गठन गर्ने तथा काम, कर्तब्य र अधिकार तोक्ने । ८) समसामयिक राष्ट्रिय तथा अन्र्तराष्ट्रिय प्रश्नहरु तथा देखिएका समस्याहरु मूल्याङ्कन गर्ने र सामधानका उपायहरु खोज्ने, ९) पार्टी मुखपत्रको प्रकाशन गर्ने, १०) केन्द्रिय पदाधिकारी तथा सदस्यहरु र पार्टीप्रति प्रतिवद्व ब्यक्तिहरुलाई विभिन्न कार्यको जिम्मेवारी र क्षेत्रको विभाजन गर्ने , ११) भातृ संगठनहरुले गरेका कार्यक्रमहरुको मूल्याङ्कन गर्ने, १२) पार्टीको कुनै निकाय निस्कृय रहेको वा विधान विपरित कार्यमा संलग्न देखिएमा आवस्यकतानुसार सचेत गनर्,े निलम्वन गर्ने र विघटन गरी पुर्नगठन गर्ने । १३) पार्टीको हित र स्वार्थमा आघात पुग्ने गरी गैरजिम्मेवारीपूर्ण कार्य गर्ने गराउने र पार्टीको निर्देशन पालन नगर्ने तथा पार्टीमा फूट सृजना गर्ने पार्टीका पदाधिकारी र सदस्य तथा कार्य समितिलाई अनुशासन समितिको सिफारिसमा सचेत गर्ने, निलम्बन गर्ने तथा सचेत वा निलम्बन गर्दा पनि अनुशासन कायम भएको नदेखिएमा पार्टीबाट निष्काशन गर्ने तथा त्यस्तो कार्य समितिलाई विघटन गर्ने। १४) यस विधानको धारा २५ को उपधारा १२ र १३ बमोजिम विघटन भएकामा अर्को निर्वाचन नभए सम्म त्यसरी विघटन गरेको पार्टीको सम्बन्धित कार्य समितिको स्थानमा तदर्थ समिति गठन गर्ने । १५) पार्टीको कोष बृद्धि र संचालन गर्ने । १६) पार्टीको संगठनात्मक शक्तिको अभिबृद्धि एवं जनमानसमा पार्टीको प्रभाव बिस्तार गर्न आवश्यक काम गर्ने । १७) नेपालको संबिधान र प्रचलित कानून बमोजिम राज्यको संरचना,संसदिय निर्वाचन क्षेत्र,गा वि स र नगरपालिकाहरु हेरफेर भएमा आवश्यकता अनुसार सांगठनिक ब्यवस्थाहरु मिलाउने । १८) पार्टीका विभिन्न निकाय र पार्टीका भातृ संगठनहरुबाट प्राप्त प्रतिवेदनको छानबिन गरी आवश्यक निर्देशन दिने र आवश्यकता अनुसार कारबाही गर्ने । १९) संसद र स्थानिय निकायको निर्वाचनमा पार्टीको स्थितिको मूल्याङ्कन गर्ने र त्यसपछि हुने परिषद वा महाधिवेशनमा प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्ने । २०) अन्तर्राट्रिय संघ संस्थाहरुसंग सम्पर्क तथा मैत्री सम्बन्ध कायम राखी परस्पर हित सम्बद्र्धन गर्न आबश्यक काम गर्ने । २१) लेखापरिक्षक नियुक्ति गरी पार्टीका सबै तहका आर्थिक ब्यवस्थापन स्पष्ट, पारदर्शी र नियमित पार्न लगाउने । २२) पार्टीमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएका वा पूर्याउन सक्ने विशिष्ट ब्यक्तिहरुलाई वरिष्ठ नेता, वरिष्ठ सदस्य एवं अन्य मानार्थ पदमा मनोनित गर्ने, २३) पार्टी सुदृढिकरणको लागि आवश्यक पर्ने सबै कार्यहरु गर्ने । २४) पार्टी सरकारमा सहभागी हुने वा नहुने तथा कसैलाई समर्थन गर्ने वा नगर्ने सम्बन्धमा नीतिगत निर्णय गर्ने । सरकारमा सहभागी हुने अवस्थामा सरकारमा जाने मन्त्रीहरुको मापदण्ड तय गर्ने । २) केन्द्रीय कार्यसमितिको काम, कर्तव्य र अधिकार सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। ५२. केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिको काम, कर्तव्य र अधिकारः (१) केन्द्रिय कार्यसम्पादन समितिको काम, कर्तब्य र अधिकारः (क) केन्द्रीय कार्य समितिको बैठक नभएको अवधिमा केन्द्रीय कार्य समितिले गर्नु पर्ने काम गर्ने, ख) केन्द्रीय कार्य समितिको निर्णय कार्यान्वयन गर्ने गराउने तथा अनुगमन गर्ने, ग) केन्द्रीय कार्य सम्पादन समितिले गरेका निर्णय केन्द्रीय कार्य समितिबाट अनुमोदन गराउनु पर्नेछ । घ) केन्द्रीय विभागका गतिविधिहरुको समिक्षा गरी आवश्यक निर्देशन दिने, (ङ) कार्य सम्पादन समितिको बैठक कम्तिमा महिनाको एक पटक बस्नेछ । (२) केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिको काम, कर्तव्य र अधिकार सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। ५३. प्रदेश कार्यसमितिको काम, कर्तव्य र अधिकारः (१) प्रदेश कार्यसमितिको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछः– प्रदेश कार्य समितिको काम, कर्तव्य र अधिकारः (क) सम्बन्धित प्रदेश भित्र पार्टीको वडा, गाविस, नगरपालिका, निर्वाचन क्षेत्र एवं जिल्ला स्तरीय इकाईहरुको गठनलाई पूर्णता दिने र तिनलाई निरन्तर क्रियाशील राख्ने । (ख) प्रदेशस्तरीय कार्यक्रमहरु आयोजना गर्ने गराउने । (ग) केन्द्रीय कार्य समितिद्वारा निर्धारित कार्यक्रमहरुको कार्यान्वयनमा सदा तत्परताका साथ सम्पन्न गर्ने, (घ) जिल्लास्तरीय कार्यक्रमहरुको अनुगमन, सुपरिवेक्षण, सहयोगीको भूमिका निर्वाह गर्ने, (ङ) आफ्नो प्रदेश भित्रका आपूmलाई तोकि दिएका जिल्लाहरुका सम्पूर्ण निकायहरुको विवाद समाधानमा नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्ने, (च) आवधिक रुपमा आफ्नो प्रदेशको भ्रमण गरी पार्टीलाई दुरुत बनाउन क्रियाशील रहने, (छ) आवश्यकतानुसार प्रदेश भित्रका कुनै निकाय वा पदाधिकारी वा सदस्यले पार्टीको आचारसंहिता उल्लंघन गरेको छ भन्ने लागेमा अनुशासनको कारवाही गर्न केन्द्रीय समिति समक्ष सिफारिश गर्ने, (ज) पार्टीले भाग लिने सबै प्रकारका निर्वाचनहरुमा उम्मेदवार छनौट प्रक्रियामा जिल्लासंग समन्वय र सहकार्य गरि केन्द्रलाई सिफारिश गर्ने । (झ) पार्टीले प्रदेश कार्य समितिले गर्ने भनी तोकिदिएका अन्य कार्य गर्ने । (ञ) कार्यालयः प्रदेश कार्य समितिको कार्यालय प्रदेशको राजधानीमा रहने छ । राजधानी नतोकिएसम्म केन्द्रिय समितिले तोकेको स्थानमा रहने छ । (ट) प्रदेश कार्यसमितिले आफ्नो बैठक नबसेको समयमा अतिआवश्यक बिषयमा निर्णय गर्नका लागि पदाधिकारीहरु र थप ९ सदस्यहरु रहेको प्रदेश कार्य सम्पादन समिति गठन गर्न सक्नेछ । (२) प्रदेश कमिटी/समितिको काम, कर्तव्य र अधिकार सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। ५४. स्थानीय तहका कार्यसमितिको काम, कर्तव्य र अधिकारः (१) वडादेखि जिल्लास्तनर सम्मका पार्टीका विभिन्न तहका कार्य समितिहरुको काम, कर्तव्य तथा अधिकार देहाय वमोजिम हुनेछ ः क) पार्टीको नीति, सिद्धान्त, कार्यक्रम तथ 10000 ा निर्देशनहरुको पालना गर्ने, ख) जनताको दैनिक समस्याहरु समाधान गर्न सहयोग गर्ने, ग) जनताको हकहित हुने कार्यक्रमको नेतृत्व प्रदान गर्ने र त्यस्ता कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने, घ) पक्षपात, अन्याय, अत्याचार, थिचोमिचो लगायत विविध स्थानीय समस्याहरुको विरोधमा कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्ने, ङ) पार्टीप्रति अनुशासन र लगनशील कार्यकर्ताहरुको जमात तयार गर्ने । च) आआफ्नो तहका स्थानीय निकायहरुमा निर्वाचित पार्टीका सदस्यहरु र सँयोजित सँगठनहरु बीच परस्पर सहयोग,समन्वय र सदभावना अभिबृद्धि गर्ने । छ) पार्टी सँगठनलाई सुदृढ बनाउन प्रभावकारी योगदान गर्न सदा सक्रिय रहने । ज) राजनैतिक,आर्थिक,सामाजिक,शैक्षिक,ब्यापारिक,शान्ति सुरक्षा तथा विकास लगायत जनताका पिरमर्का र सरोकारका विषयहरुमा आवाज उठाउने तथा ती समस्याहरुको सामधानमा पहल गर्ने । झ) सभा, सम्मेलन,सेमिनार,गोष्ठि,प्रशिक्षण तथा तालिम आदि गर्ने गराउने । ञ) निरन्तर पार्टीको सदस्यता अभिबृद्धि गर्ने, सदस्यता नवीकरण गर्ने, सक्रिय सदस्यताको लागी सिफारिस गर्ने कार्यमा क्रियाशील रहने ट) कार्यकर्ताहरुको रेकर्ड अध्यावद्यिक राख्ने राख्न लगाउने । ठ) जिल्लाको राजनीतिक तथा भौगोलिक परिस्थिती र आवस्यकता अनुसार राजनीतिक परिचालनको लागि जिल्ला कार्य समितिले जिल्ला विकास समितिको गठनको निमित्त तोकिएको इलाकाहरुमा बढीमा ९ जना सम्मको पार्टी इलाका समन्वय समिति गठन गर्न सक्नेछ । ड) पार्टीको हित विपरीत काम गर्ने,पार्टी भित्र फुट ल्याउने,पार्टी एकतामा खलल ल्याउने,पार्टी निर्णय उल्लँघन गर्ने तथा पार्टीको आधिकारिक उम्मेदवारका विरुद्ध उम्मेदवार बन्ने, समर्थक वा प्रस्तावक बन्ने र यस्ता उम्मेदवारको प्रचार प्रसार गर्ने जस्ता कार्य गरेमा यस्ता पार्टी सदस्यहरुलाई निलम्वन गर्न तथा त्यस्ता सदस्यहरु उपर अनुशासनको कारवाही गर्न एक तह माथिको कार्य समिति तथा अनुशासन समितिमा सिफारिस गर्ने । ढ) जिल्ला स्तरमा जिल्ला र मातहत तहका पार्टी कार्यकर्ताहरु उपर अनुशासनको कारवाहीको लागि सिफारिस गर्न जिल्ला कार्य समितिले ३ सदस्यीय अनुशासन समिति गठन गर्ने । ण) आ आफ्नो तहको निर्वाचन सम्पन्न गर्न गराउन केन्द्रिय निर्वाचन समितिको निर्देशन भित्र रही विभिन्न तहमा निर्वाचन समितिहरु गठन गर्ने तथा त) नियमित रुपमा बैठक गर्ने, केन्द्र र प्रदेशको समय समयमा हुने निर्णय तथा नीति निर्देशनको पालना एवं कार्यान्वयन गर्ने कार्य समितिले आवस्यक देखेका अन्य कामहरु गर्ने गराउने । थ) स्थानीय तहबाट अन्य माथिल्लो तहमा र महाधिबेशन प्रतिनिधि छनौट गर्दा सम्बन्धित परिषदले नै निर्वाचिन प्रक्रिया अपनाई छनौट गर्नेछ । द) स्थानीय तहको निर्वाचन हुनुभन्दा कम्तीमा एक महिना अगाडि नै सम्बन्धित कार्य समितिले उम्मेदवारहरुको नामावली माथिल्लो तहमा सिफारिस गर्ने । तल्लो तहले गरेको सिफारिस एक तह माथिको कार्य समितिले निर्णय गरी अनुमोदनको लागि माथिल्लो निकायमा पठाउनु पर्नेछ । ध) स्थानीय, धार्मिक, सांस्कृतिक, पुरातात्विक र ऐतिहासिक सम्पदाको संरक्षणमा सहयोग गर्ने । न) आफ्नो क्षेत्रमा भएका विकास निर्माण र जन कल्याणका कार्यहरुमा सक्रिय सहभागी भई पार्टी परिचालन गर्ने । प) पार्टीको तर्फबाट स्थानीय निकायमा निर्वाचित पदाधिकारीहरुसँग समन्वय गरी काम गर्ने । फ) एउटै नगरपालिकाका विभिन्न वडाहरु, अलग अलग निर्वाचन क्षेत्र भित्र परेमा वडाहरुले सम्बन्धित निर्वाचन क्षेत्रीय कार्य समितिसँग र नगर कार्य समितिले जिल्ला कार्य समितिसँग समन्वय गरी काम गर्नु पर्नेछ । (२) स्थानीयतहका कार्यसमितिको काम, कर्तव्य र अधिकार सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। ५५. केन्द्रीय कार्यसमितिका पदाधिकारीहरुको काम, कर्तव्य र अधिकारः (१) अध्यक्षको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय अनुसार हुनेछः– (क) पार्टीको आदर्श, सिद्धान्त र मर्यादालाई उच्च राख्ने र राख्न लगाउने, (ख) पार्टीलाई सबल र सक्षम संगठनका रुपमा संचालन गर्न प्रभावकारी नेतृत्व प्रदान गर्ने । (ग) पार्टीको केन्द्रिय महाधिवेशन, केन्द्रिय परिषद र केन्द्रिय कार्यसमिति र केन्द्रिय कार्यसम्पादन समितिका बैठकहरुको अध्यक्षता गर्ने, (घ) पार्टी भित्र अनुशासन कायम राख्न सम्बन्धित पदाधिकारी, सदस्य, समिति र निकायलाई निर्देशन दिने र आवश्यक परे कारवाही चलाउन केन्द्रिय कार्य समितिमा पेश गर्ने, (ङ) पार्टीको कुनै निकाय वा पदाधिकारी निस्कृय रहेको वा विधान विपरित कार्यमा संलग्न भएको, पार्टीको सिद्धान्त र हित विपरित गैह्र जिम्मेवारीपूर्ण कार्य गरेको, पार्टीको निर्देशन पालन नगरेको, पार्टीमा फूट सृजना गर्ने कार्य गरेको देखिएमा त्यस्तो निकाय वा पदाधिकारीलाई सचेत गर्ने, निलम्बन गर्ने, सचेत वा निलम्बन गर्दा पनि सुधार नभएमा अनुशासन समितिको सिफारिश सहित आबश्यक कार्वाहीको निमित्त केन्द्रिय कार्यसमितिमा पेश गर्ने, (च) अर्को निर्वाचन नभएसम्म त्यसरी विघटन गरेको पार्टी निकायको स्थानमा केन्द्रीय कार्य समितिको निर्णयानुसार तदर्थ समिति गठन गर्ने । (छ) पार्टीका केन्द्रिय तहका विभिन्न समिति तथा पदाधिकारीहरुको कामको बाँडफाँड गर्ने, कार्यप्रगतिको अनुगमन गर्ने तथा आबश्यक निर्देशन दिने, (ज) पार्टीलाई महत्वपूर्ण योगदान दिएको वा दिन सक्ने ब्यक्तिहरुलाई केन्द्रीय कार्य समितिमा आवश्यक ठाने अध्यक्षले केन्द्रीय समितिको कुल सदस्यको १५ (पन्ध्र) प्रतिशत आमन्त्रित केन्द्रीय सदस्य मनोनयन गर्न सक्नेछ । (२) उपाध्यक्षको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय अनुसार हुनेछः– (क) अध्यक्षको अनुपस्थितिमा निजको कार्य सञ्चालन गर्ने । (ख) अध्यक्ष र पार्टीले तोकेको अन्य कार्य गर्ने (३) महामन्त्रीको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय अनुसार हुनेछः– (क) पार्टीको दैनिक कार्य सम्पादन गर्ने, अध्यक्षको आदेशानुसार कार्य समितिको बैठक बोलाउने एवं अध्यक्षले समय समयमा तोकिदिएको काम गर्नु महामन्त्रीको कर्तव्य हुनेछ । (ख) समितिको निर्णयहरुको कार्यान्वयन गर्नु महामन्त्रीको जिम्मेवारी हुनेछ । (ग) महाधिवेशन, परिषद र समितिको बैठकहरुमा पार्टीको प्रतिवेदन महामन्त्रीले पेश गर्नेछन् । (घ) कार्यालय सञ्चालनको जिम्मेवारी महामन्त्रीको हुनेछ । (ङ) पार्टीको सबै प्रकारको अभिलेखहरु सुरक्षित राख्ने जिम्मेवारी महामन्त्रीको हुनेछ । (४) कोषाध्यक्षको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय अनुसार हुनेछः– (क) पार्टीको कोषको जिम्मेवारी कोषाध्यक्षको रहनेछ । (ख) पार्टीको सम्पूर्ण आय ब्ययको विवरण राख्ने र लेखापरिक्षक बाट जाँच गराई हिसाब किताब दुरुस्त राख्न लगाउने तथा (घ) पार्टीका केन्द्रिय कार्यसमितिका सदस्यहरुबाट नियमित लेभी संकलन गर्ने, (ङ) पार्टीबाट अनुमोदन प्राप्त गरि निर्वाचित वा मनोनित वा नियुक्ति भएका विभिन्न तहका ब्यक्तिहरुबाट नियमित रुपमा केन्द्रीय समितिले तोकेअनुसारको लेभी संकलन गर्ने, (च) पार्टीको भौतिक सम्पतिको अभिलेख राख्ने तथा त्यसको सुरक्षा गर्ने (छ) पार्टीको कोष अभिवृद्धि गर्न विभिन्न कार्यक्रमहरु गर्ने, (ज) प्रदेश तथा स्थानीय तहका पार्टी निकायहरुलाई आय–व्यय दुरुस्त राख्न आबश्यक नीत िनिर्देशन दिने, (झ) राष्ट्रिय कार्यसमितिको बैठकमा आय–व्ययको विवरणसहितको आर्थिक प्रतिवेदन पेश गर्ने (५) सह–महामन्त्रीको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय अनुसार हुनेछः– (क) महामन्त्रीको अनुपस्थितिमा महामन्त्रीद्धारा प्रत्यायोजन गरे बमोजिमका कार्यहरु गर्ने । (ख) महामन्त्रीले अख्तियार प्रदान गरी तोकेका कार्यहरु गर्ने । (ग) पार्टीको केन्द्रीय कार्यालयको ब्यवस्थापन तर्फको रेखदेख र नियन्त्रण गर्ने । (घ) पार्टीले तोकेको सबै काम गर्ने । (६) प्रवक्ताको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय अनुसार हुनेछः– विभिन्न समसामयिक र नीतिगत विषयहरुमा पार्टीको दृष्टिकोणलाई आधिकारिकरुपमा संचारमाध्यम मार्फत जनसमक्ष राख्ने । (७) सहकोषाध्यक्ष काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय अनुसार हुनेछः– (क) कोषाध्यक्षको अनुपस्थितिमा कोषाध्यक्षको काम गर्ने । (ख) कोषाध्यक्षले अख्तियार प्रदान गरी तोकेको काम गने । (ग) पार्टीले लगाएको अन्य काम गर्ने । (८) सहायक महामन्त्रीको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय अनुसार हुनेछः– क) सह–महामन्त्रीको अनुपस्थितिमा सह–महामन्त्रीद्धारा प्रत्यायोजन गरे बमोजिमका कार्यहरु गर्ने । ख) पार्टीले तोकेको सबै काम गर्ने । (९) सहप्रवक्ताको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय अनुसार हुनेछः– (क) प्रवक्ताको अनुपस्थितिमा प्रवक्ताले गर्ने काम गर्ने । (ख) प्रवक्ताले अख्तियार प्रदान गरी तोकिएको काम गर्ने । (ग) पार्टीले लगाएको काम गर्ने । ५६. स्थानीय तह तथा प्रदेश कार्यसमितिका पदाधिकारीहरुको काम, कर्तव्य र अधिकारः (१) अध्यक्षको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय अनुसार हुनेछः– - सम्बन्धित तहको कार्यसमिति र अधिवेशनको बैठकको अध्यक्षता गर्ने । - आफ्नो कार्य क्षेत्र भित्र पार्टीको संगठन र प्रभाव विस्तार गर्ने । - विभिन्न संघ संस्थाहरुमा पार्टीको तर्फबाट सहभागी हुने वा प्रतिनिधि पठाउने । - सम्बन्धित तहका कार्यकर्ताहरुमा अनुशासन कायम गर्ने तथा यस विधान बमोजिम कार्वाही गर्ने । - सम्बन्धित तहका पार्टो नेतृत्व गर्ने । - कार्यसमितिले तोकेका अन्य कार्यहरु गर्ने । (२) उपाध्यक्षको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय अनुसार हुनेछः– - अध्यक्षको अनुपस्थितिमा अध्यक्षले गर्ने कार्य गर्ने । - अध्यक्ष तथा कार्यसमितिले तोकेका अन्य कार्यहरु गर्ने । (३) सचिवको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय अनुसार हुनेछः– - सम्बन्धित तहको कार्यसमितिले गरेका निर्णयहरु अध्यक्षको मार्गदर्शन अन्तर्गत रही कार्यान्वयन गर्ने । - बैठकको अभिलेख राख्ने । - कार्यसमितिले तोकिदिएका अन्य कार्यहरु गर्ने । - पार्टीले आयोजना गरेका कार्यक्रमहरु संचालन गर्ने । (४) कोषाध्यक्षको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय अनुसार हुनेछः– - अध्यक्षको मार्गदर्शनमा रहि सम्बन्धित तहको कोषको व्यवस्थापन र संचालन गर्ने । - कोष अभिवृद्धि निम्ति आवश्यक कार्य गर्ने । - आय-व्यवको हिसाब राख्ने तथा प्रत्येक तीन महिनामा आय-व्यय प्रतिवेदन सम्बन्धित तहको बैठकमा पेश गर्ने । (५) पदाधिकारीहरुको काम, कर्तव्य र अधिकार सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। परिच्छेद–१२ बैठक र निर्णय सम्बन्धी व्यवस्था ५७. बैठक र निर्णय सम्बन्धी व्यवस्थाः बैठक र निर्णय सम्बन्धि व्यवस्था देहाय बमोजिम हुनेछः १) विभिन्न तहका कार्यसमिति, अधिवेशन र परिषदको बैठक सम्बन्धित तहका अध्यक्षको अध्यक्षतामा बस्नेछ । (२) केन्द्रीय कार्य समितिको बैठक कम्तीमा ३ (तीन) महिनाको १ (एक) पटक बस्नेछ र अन्य तहका कार्य समितिको बैठक सामान्यतया महिनाको १ (एक) पटक वस्नेछ । (३) केन्द्रीय परिषद्का बैठक कम्तिमा वर्षको १ (एक पटक) बस्नेछ । तर, केन्द्रीय महाधिवेशन हुने वर्षमा केन्द्रीय परिषद्को बैठक बस्ने छैन । ४) सबै तहको कार्य समितिबाट भएका बैठकका निर्णयहरु सम्बन्धित तहका अध्यक्षबाट प्रमाणित गुर्न पर्नेछ । बैठकको अभिलेख महामन्त्रि वा सचिवले राख्नु पर्नेछ । (५) बैठकका निर्णयहरु यथाशिघ्र पार्टीको १ (एक) तह माथिको निकायमा पठाउनु पर्नेछ । (६) विभिन्न तहका कार्य समितिको बैठक अध्यक्षको आदेश अनुसार महामन्त्रि वा सचिवले बोलाउने छ । (७) कुनै पनि तहका कार्यसमिति, अधिवेशन, केन्द्रिय परिषद् र केन्द्रीय महाधिवेशनकाा एकतिहाई सदस्यहरुले लिखित रुपमा माग गरेमा अध्यक्षले सम्वन्धीत तहको बैठक वोलाउनु पर्नेछ । (८) सम्बन्धित तहको बैठकको अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिलाई मताधिकार हुने छैन । बैठकको निर्णय गर्दा मत संख्या बराबर भएमा मात्र बैठकको अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिले निर्णायक मत दिन पाउनेछन् । (९) बैठकमा कार्य समितिको बहुमतले गरेको निर्णयलाइ मानिनेछ, चित्त नबुझेमा कुनैपनि सदस्यले लिखितरुपमा फरक मत अभिलेखमा राख्न सक्नेछ । परिच्छेद–१३ अनुशासन सम्बन्धी कारबाही र पुनरावेदन ५८. अनुशासन समितिः (१) केन्द्रीय कार्य समितिले केन्द्रीय कार्यसमितिका सदस्यहरू मध्यबाट अध्यक्ष सहित ७ (सात) जनाको केन्द्रीय अनुशासन समिति गठन गर्नेछ । (२) अनुशासन समितिले पार्टीको कुनै पनि तहका पदाधिकारी तथा सदस्यले पार्टीको आचार संहिताको उल्लंघन गरेमा सम्बन्धित आवश्यक छानवीन गरी कारबाहीको लागि केन्द्रीय कार्यसमितिमा सिफारिस गर्नु पर्नेछ। (३) केन्द्रीय अनुशासन समितिले आफ्नो अधिकार प्रदेश र स्थानीय तहका समितिहरूलाई प्रत्यायोजित गर्न सक्नेछ । ५९. आचार संहिताः (१) केन्द्रीय कार्यसमितिले सबै तहका पदाधिकारी तथा सदस्यले पालना गर्नु पर्ने आचार संहिता बनाई लागु गर्नेछ। (३) उपधारा (२) बमोजिम लागु भएको आचार संहिताको पालना गर्नु सबै तहका प्रत्येक पदाधिकारी तथा अन्य सबै सदस्यको कर्तव्य हुनेछ। (४) आचार संहिता सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। परिच्छेद– १४ पार्टीको कोष सम्बन्धी व्यवस्था ६०. कोषः (१) पार्टीको सबै तहमा छुट्टा छुट्टै कोष हुनेछ जसमा देहाय अनुसारको रकम जम्मा हुनेछः– (क) सदस्यता शुल्कवापत प्राप्त रकम (ख) तोकिएको लेवी वा सदस्यता नवीकरण शुल्कवापत प्राप्त रकम, (ग) दललाई प्राप्त हुने स्वच्छिक आर्थिक सहयोगबाट प्राप्त हुने रकम, (घ) दलले कुनै कार्यक्रम आयोजना गरी सङ्कलन गरेको रकम, (ङ) प्रकाशन तथा चल अचल सम्पत्ति बिक्रिबाट प्राप्त रकम, (च) कोषमा रहेको रकम बापत बैंकबाट प्राप्त व्याज रकम, (छ) सहयोगवापत प्राप्त हुने रकम, (ज) विधान बमोजिम दललाई प्राप्त हुने जुनसुकै रकम । (२) उपधारा (१) बमोजिमको कोषमा रहेको रकम प्रत्येक तहका समितिले बैंकमा खाता खोली जम्मा गर्नु पर्नेछ। (३) कोष सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। ६१. बैंक खाता सञ्चालनः (१) पार्टीको बैंक खाता सम्बन्धित तहको कार्यसमितिका अध्यक्ष, महामन्त्रि/सचिब र कोषाध्यक्ष मध्ये कोषाध्यक्ष अनिवार्य रहने गरी कुनै दुई जनाको दस्तखतबाट सञ्चालन गरिनेछ । (२) पार्टीको बैंक खाता सञ्चालन सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । ६२. लेखा समितिः (१) केन्द्रीय कार्य समितिले केन्द्रीय कार्यसमितिका सदस्यहरू मध्यबाट अध्यक्ष सहित ७ (सात) जनाको केन्द्रीय लेखा समिति गठन गर्नेछ । (२) लेखा समतिको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछः– (क) पार्टीको विभिन्न तहहरूको लेखा जाँच गर्ने, (ख) खण्ड (क) बमोजिम लेखा जाँच गर्दा कैफियत भएको पाईएमा तत्काल सुधारका लागि निर्देशन दिने, (ग) आन्तरीक लेखा परीक्षणको व्यवस्था मिलाउने, (ङ) दलको चल अचल सम्पत्तिको तथ्यांक तथा अभिलेख व्यवस्थापन गर्न लगाउने, (३) लेखा समिति सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। ६३. लेखा परीक्षण प्रतिवेदन सार्वजनिकः (१) पार्टीको लेखा परिक्षण प्रतिवेदन केन्द्रीय कार्यसमितिमा पेश गर्ने तथा कानुनमा व्यवस्था भए बमोजिम निर्वाचन आयोगमा (२) लेखा परीक्षण सार्वजनिक गर्ने सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। ६४. कोष तथा आर्थिक व्यवस्थापन सम्बन्धी अन्य व्यवस्थाः (१) दलको जग्गा, भवन, सवारी साधन, मेशिन औजार, फर्निचर फिक्चर लगायतका अन्य सम्पत्तिहरुको स्पष्ट विवरण खुल्ने गरी अभिलेख लगत राखिनेछ। (२) उपधारा (१) बमोजिम राखिएको अभिलेख विवरण प्रत्येक बर्ष चैत्र मसान्तभित्र केन्द्रीय कार्यसमितिमा पेश गरिनेछ। (३) पार्टीको कोष तथा लेखा व्यवस्थापन सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। परिच्छेद–१५ विधान संशोधन ६५. विधान संशोधनको प्रक्रियाः (१) दलको विधान संशोधन महाधिवेशनबाट मात्र गरिनेछ। (२) उपधारा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि cfufdL महाधिवेशनaf6 cg’df]bg नभएसम्म केन्द्रीय कार्य समितिले विधान संशोधन गर्न सक्नेछ। (३) विधान संशोधन प्रक्रिया सम्बन्धि अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। परिच्छेद–१६ विविध ६६. पदावधिः (१) केन्द्रीय कार्यसमिति र प्रदेश कार्यसमिति तथा केन्द्रीय र प्रदेश तहमा रहने समिति, विभागको पदावधि पाँच बर्षको हुनेछ। (२) जिल्ला तथा गाउँ/नगर तहमा रहने समिति, विभागको पदावधि तीन बर्षको हुनेछ। (३) वडा तहमा रहने समिति, विभाग, पदावधि एक बर्षको हुनेछ। ६७. पदबाट राजिनामा दिन सक्नेः (१) अध्यक्षले सम्बन्धित तहको कार्यसमिति समक्ष तथा अन्य सदस्य र पदाधिकारीले अध्यक्ष समक्ष राजिनामा दिन सक्नेछन। (२) उपधारा (१) बमोजिम दर्ता हुन आएको राजिनामा सम्बन्धित तहको कार्यसमितिको कुल सदस्य संख्याको बहुमत सदस्य संख्याको निर्णयबाट स्वीकृत हुनेछ। ६८. पदाधिकारी तथा सदस्यको पद रिक्त हुनेः देहायको अवस्थामा पदाधिकारीको पद रिक्त हुनेछः– (क) निजको मृत्यु भएमा, (ख) निजले आफ्नो पदबाट दिएको राजिनामा स्वीकृत भएमा, (ग) निजले दल त्याग गरेमा, (घ) निज विरुद्दको अविश्वासको प्रस्ताव पारित भएमा, (ङ) अनुशासनको कारवाही भएमा । ६९. रिक्त पद पुर्तिः (१) निर्वाचित अध्यक्ष वा सदस्यको पदावधि रिक्त हुन गएमा सम्वन्धित तहको कार्यसमितिको बैठकबाट सहवरणको माध्यमबाट गरिनेछ। (२) सहवरण सम्बन्धि कार्यविधि तोकिए बमोजिम हुनेछ । (३) मनोनित सदस्य र पदाधिकारीको हकमा जुन निकाय वा पदाधिकारीबाट मनोनित भएको हो सोही निकाय वा पदाधिकारीबाट मनोनयनद्वारा पुर्ति हुनेछ । ७०. कर्मचारी व्यवस्थापनः (१) पार्टीले आवश्कता अनुसार कर्मचारी भर्ना तथा कर्मचारीको सेवा शर्तका सुविधाहरु निर्धारण गर्न सक्नेछ। (४) कर्मचारी भर्ना तथा सेवा सुविधाको शर्त सम्बन्धी अन्य व्यवस्था कर्मचारी प्रशासन विनियममा तोकिए बमोजिम हुनेछ। ७१. सम्पत्ति विवरण सम्बन्धी व्यवस्थाः दलको केन्द्रीय समितिका पदाधिकारी र सदस्यमा निर्वाचित भएको व्यक्ति निर्वाचित भएको साठी दिनभित्र आफ्नो चल तथा अचल सम्पत्तिको विवरण सिलबन्दी गरी दलको केन्द्रीय कार्यालय समक्ष पेश गर्नुपर्नेछ। ७२. अधिकार प्रत्यायोजनः सम्बन्धित तहको कार्यसमितिले आफ्नो अधिकार सम्बन्धित तहको कुनै विभाग, समिति वा पदाधिकारीलाई प्रत्यायोजन गर्न सकिनेछ। ७३. विधानको व्याख्याः विधानको अन्तिम व्याख्या दलको महाधिवेशनले गर्नेछ। ७४. वाधा अड्काउ फुकाउनेः (१) विधानको कार्यान्वयन गर्ने क्रममा कुनै बाधा अड्चन आई परेमा दलको केन्द्रीय कार्यसमितिले बाधा अड्काउ फुकाउको निर्णय गर्नेछ। (२) उपधारा (१) बमोजिमको भएको निर्णय बमोजिम विधानमा आवश्यक संशोधन गर्नु पर्ने भए विधान बमोजिमको प्रक्रिया पुरा गरी तत्कालपछि बस्ने महाधिवेशनमा विधान संशोधनको प्रस्ताव पेश गर्नु पर्नेछ । (३) बाधा अड्काउ फुकाउको कार्यविधि तथा बाधा अड्काउ फुकाउ सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ। ७५. संक्रमणकालिन व्यवस्थाः (१) सम्बन्धित तहको समितिले महाधिवेशन वा अधिवेशनको घोषणा गरेपछि तत्काल कायम रहेको समिति महाधिवेशन वा अधिवेशन आयोजक समितिको रुपमा रुपान्तरण हुनेछ। (२) उपधारा (१) बमोजिम रुपान्तरण भएको समितिले महाधिवेशन वा अधिवेशनबाट अर्को समितिको निर्वाचन नभए सम्मको लागि सम्बन्धित तहको कार्यकारी समितिको हैसियतमा नै कार्य गर्नेछ। ७६. नियमावली बनाउन सक्नेः पार्टीको केन्द्रीय समितिले यो विधान बमोजिमको व्यवस्था कार्यान्वयन गर्न आवश्यकता अनुसार नियमावली र कार्यविधि बनाउन सक्नेछ। ७७. संयोजित संगठनहरुः १) पार्टीको उद्देश्यप्रति आस्था राख्ने विभिन्न वर्गीय तथा व्यवसायिक संगठनहरुलाई पार्टीले संयोजित संगठनको रुपमा मान्यता दिनेछ । २) साधारणतया एक वर्ग वा व्यवसायमा एक मात्र संगठनलाई मान्यता दिइनेछ । यसरी मान्यता प्राप्त संगठनले पार्टीलाई सहयोग गर्नु र पार्टीको सामान्य निर्देशनलाई पालन गर्नुपर्नेछ । ३) पार्टीको सिद्धान्त, नीति र कार्यक्रम विपरित काम गर्ने, पार्टीको केन्द्रीय कार्य समितिको निर्देशन पालन नगर्ने र निष्क्रिय रहेको संयोजित संगठनलाई पार्टीको केन्द्रीय कार्य समितिले विघटन गरी त्यसको ठाउँमा तदर्थ समिति गठन गर्न सक्नेछ । ७८. गणपुरक संख्या केन्द्रीय महाधिवेशन, केन्द्रीय परिषद् र अन्य तहका परिषद्हरुको बैठकको गणपूरक संख्या कुल सदस्य संख्याको एक तिहाई हुनेछ । विभिन्न कार्य समितिहरुको गणपूरक संख्या भने ५१ प्रतिशत हुनेछ । अनुसूची–१ (धारा ५ सँग सम्बन्धित) दलको छाप गोलाकार रेखाभित्र सबैभन्दा माथि राप्रपा नेपाल र सो मुनि सम्बन्धित तहको कार्य समितिको नाम र मध्य भागमा कार्यालय रहेको स्थान भएको पार्टीको छाप हुनेछ । अनुसूची–२ (धारा ६ सँग सम्बन्धित) दलको चिन्ह ”तीर” राप्रपा नेपालको चुनाव चिन्ह हुनेछ । अनुसूची–३ (धारा ७ सँग सम्बन्धित) दलको झण्डा तेर्सो गरि रातो, पहेंलो र नीलो रंगको हुनेछ पहेंलो भागमा तीर भएको राप्रपा नेपालको झण्डा हुनेछ । अनुसूची – ४ पार्टीको विभिन्न तहका पदाधिकारी र सदस्यहरुको शपथ ग्रहणको नमुना राप्रपा नेपाल शपथ ग्रहण म…………………………………………… राप्रपा नेपालको ……………..को हैसियतले नेपालको विधान २०७८ को अधिनमा रही विना मोलाहिजा, पक्षपात रहित तवरले आफ्नो पदीय जिम्मेवारी इमान्दारितापूर्वक पालना गर्दछु भनी नेपाली जनता र ईश्वरको नाममा शपथ ग्रहण गर्दछु । शपथ ग्रहण गराउनेको नाम शपथ ग्रहण गर्नेको नाम श्री …………………………………… श्री ……………………………….. पदः ………………………………… पदः …………………………….. दस्तखतः ………………………… दस्तखतः ……………………………. मितिः …………………………..