https___www.rxlist.com_hiv_vs_aids_article.htm.xml
https___www.apkhabar.com_2018_12_17_2736__1.xml
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 9.2 10.1 11.1 11.2 11.3 11.4 11.5 11.6 12.1 13.1 13.2 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 28.1 29.1 30.1 31.1 32.1 33.1 34.1 35.1 36.1 37.1 38.1 39.1 40.1 41.1 41.2 41.3 42.1 42.2 43.1 44.1 44.2 45.1 46.1 47.1 48.1 49.1 50.1 51.1 52.1 53.1 54.1 55.1 56.1 57.1 58.1 59.1 60.1 61.1 61.2 62.1 63.1 64.1 65.1 66.1 67.1 68.1 69.1 70.1 71.1 72.1 72.2 73.1 73.2
- HIV vs. AIDS - Causes - Symptoms - Diagnosis - Treatment - Life Expectancy - Prevention What is the difference between HIV vs. AIDS? - The difference between HIV and AIDS is in the strict definition of both words. For example, HIV (also termed human immunodeficiency virus) is defined as a virus that can be transmitted from person to person and damages the human immune system. - AIDS (also termed acquired immunodeficiency syndrome) is defined as a syndrome or condition that results when HIV damages the human immune system so severely that the person becomes very susceptible to additional problems, including infections like pneumonia or tuberculosis and/or the development of cancers like Kaposi's sarcoma. - HIV and AIDS are similar only because both of them involve the human immunodeficiency virus. Confusion exists between these two words because both the public and medical literature have tended to use HIV and AIDS interchangeably. Strictly speaking, the use of them interchangeably is incorrect. Consequently, for clarity, HIV should only refer to human immunodeficiency viruses and AIDS should only refer to the relatively end-stage syndromes that develop after HIV has extensively damaged a person's immune system. For example, a person can have HIV, or better termed, an infection caused by the human immunodeficiency virus but not have AIDS. A person can have AIDS caused by the human immunodeficiency virus, but AIDS is a syndrome (that is, a set of signs and symptoms that appear together and characterizes a disease or medical condition), and AIDS is not the human immunodeficiency virus (HIV). What are causes and risk factors for HIV and AIDS? The cause for HIV infection is the human immunodeficiency virus; it is spread by person-to-person contact mainly by body fluids during unprotected sex and/or the use of needles contaminated with the human immunodeficiency virus. Other less frequent ways HIV is transmitted are through contaminated blood or tissue during a transfusion or transplant, to a fetus by an infected mother, or to an infant via breast milk from an infected mother. The cause of AIDS is infection by human immunodeficiency viruses that eventually damage the person's immune system so severely that the person develops additional medical problems like opportunistic infections or cancers. The risk factors for HIV and AIDS include - unprotected sexual contact, - using contaminated needles, - mother-to-child transmission, - having a large number of sexual partners, - a history of sexually transmitted diseases, and - receipt of blood transfusions before 1985 in the U.S. However, AIDS has an additional risk factor; it is increased in people who do not treat HIV infection or live in areas where there is an epidemic or endemic presence of HIV infections without good treatment centers available (for example, in sub-Saharan Africa). SLIDESHOWSee Slideshow What are the signs and symptoms of HIV and AIDS? - The initial infection by a human immunodeficiency virus strain may or may not produce symptoms. - Acute HIV infections may cause flu-like symptoms about two to four weeks after infection. - HIV infections may produce flu-like illnesses with - Enlarged lymph nodes commonly occur and are often the first indication of HIV infection. - There are no specific physical findings for HIV infections; the patient's history is important because if they have had exposure to any risk factors as described above, the doctor will probably do some additional tests for HIV infection, which are listed below. - AIDS signs and symptoms may include all of the above because these patients are infected first with the human immunodeficiency virus. - However, AIDS signs and symptoms are more severe and can result in recurrent life-threatening infections with opportunistic viruses and bacteria and/or cancers with worsening symptoms if the patient has additional medical problems like diabetes. - In addition, patients can develop - AIDS-associated dementia, - encephalopathy, and - a wasting syndrome (severe weight loss and diarrhea). How are HIV and AIDS diagnosed? - Screening tests are recommended for patients who are at risk for developing HIV and AIDS. - Antibody tests were traditionally used to diagnose HIV. - An enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) blood test was used for screening for antibodies to the human immunodeficiency virus as evidence of infection. - Another blood test, the Western blot assay, was then used to confirm HIV infections. - There are also newer combined HIV tests that can detect HIV infection up to 20 days earlier than antibody screening tests. These are called combined antigen/antibody tests that look for the presence of a protein called p24 that's part of the virus that shows up two to four weeks after infection, as well as HIV antibodies. These combined tests are now recommended by the U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). - Another type of diagnostic test, the nucleic acid test (NAT), identifies the genetic material of the human immunodeficiency virus. The NAT can detect HIV infection about seven to 28 days after infection with HIV, but these tests are very expensive and not used for routine HIV screening. - If a person is diagnosed with an HIV infection, health care providers suggest the patient be screened for additional infectious diseases (for example, syphilis, cytomegalovirus, tuberculosis, and others) and/or other diseases that might indicate AIDS. - The diagnosis of AIDS is more complex than HIV diagnosis. One major blood test for the diagnosis of AIDS is the CD4 T-cell count. - Human immunodeficiency viruses can destroy an immune cell type termed CD4 cells, a T-cell type in our immune system. - When an HIV-infected patient has a CD-4 cell count of <200/µl, they are considered to have AIDS; when CD4 counts reach these low levels, patients often show one or more of the symptoms or signs (sometimes termed as an AIDS-defining illness) for AIDS listed above. QUESTIONSee Answer What are treatments and medications for HIV and AIDS? - Treatments and medications are best managed by an infectious disease consultant who will design a treatment program for the individual's problems. - In general, all patients with a history of AIDS with a low CD4 count should be treated with antiviral drugs. - You and your physicians should discuss treatment and/or medication options that will best fit your circumstances. What is the life expectancy of HIV and AIDS? - In patients with untreated human immunodeficiency virus infections, the overall prognosis is poor, with a life span ranging about eight to 10 years after the initial infection. - Once the infection has progressed and the diagnosis of AIDS occurs, the survival time is about two years in untreated patients. - However, remarkable progress has taken place since HIV infections became common worldwide; treatment with antiviral drug therapy has increased survival times. - In addition, aggressive antiviral therapy can delay the onset of AIDS for many years. - Consequently, treated individuals have a much better chance for a relatively longer life span and better prognosis if they undergo and adhere to therapeutic protocols. - Individuals with HIV can live a long time; however, their life spans average somewhat less than normal. - Future treatments may allow an HIV-infected person to live a normal life span. What is HIV/AIDS prevention? - It is possible to prevent HIV and AIDS by avoiding all of the risk factors that result in transmission of the virus. For example, drug users should never share needles. - Medical personnel need to follow disease-control methods for disposal of medical instruments and needles. - Safe sex practices with sexual partners who have HIV infection are some of the methods to prevent both HIV and AIDS. - According to the CDC, there is no vaccine currently available to prevent HIV and/or AIDS. - However, research is going on to develop a vaccine; a vaccine trial termed HVTN 072 is currently underway to determine if an experimental vaccine regimen can safely prevent HIV infection among South-African adults. - Positive results from this trial would be an important step forward in prevention of HIV and AIDS. From Resources for Staying Well Featured Centers Health Solutions From Our Sponsors Health Solutions From Our Sponsors AIDS.gov. "Vaccines." Bennett, N. "HIV Infection and AIDS." Medscape.
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 28.1 29.1 30.1 31.1 32.1 33.1 34.1 35.1 36.1 37.1 38.1 39.1 40.1 41.1 42.1 43.1 44.1 45.1 46.1 47.1 48.1 49.1 50.1 51.1 52.1 53.1 54.1 55.1 56.1 57.1 58.1 59.1 60.1 61.1 62.1 63.1 64.1 65.1 66.1 67.1 68.1 69.1 70.1 71.1 72.1 73.1 74.1 75.1 76.1 77.1 78.1 79.1 80.1 81.1 82.1 83.1 84.1 85.1 86.1 87.1
काठमाडौं , पुस २ : विश्वभरका देशहरुमा जस्तै नेपालमा पनि हरेक वर्ष डिसेम्बर महिनाको १ तारिकलाई ‘एचआइभी परीक्षण गराऔँ, आफ्नो अवस्था थाहा पाऔँ’ भन्ने नाराकासाथ ३० औँ विश्व एड्स दिवस मनाइएको छ । विश्व एड्स दिवसको मूख्य उद्देश्य हरेक व्यक्तिले आफू एचआइभी संक्रमित भए–नभएको अवस्था र एचआइभी परीक्षणको महत्वबारे समुदायस्तरसम्म जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने र परीक्षणको पहुँच पु¥याउनु पर्ने हो । एचआइभी एड्स के हो ? मानवको प्रतिरक्षा प्रणाली नष्ट गर्ने जीवाणु शरीरमा प्रवेश गरे रगतमा यसको वृद्धि विकास हुनु नै एचआइभी संंक्रमण हो । एचआइभीले मानव शरीरको रोगसँग लड्नसक्ने क्षमता कमजोर बनाउँदै लैजान्छ । प्रतिरक्षा प्रणाली कमजोर भएपछि जुनसुकै रोगले पनि आक्रमण गरी रोगी तुल्याउने अवस्थालाई एड्स भनिन्छ । एचआइभी एड्सको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि कस्तो छ ? सर्वप्रथम सन् १९८१ तिर अमेरिकाली मुलुक हाइटीमा एचआइभी संक्रमणमा जस्तै चिन्ह र लक्षण भएका समलिंगी व्यक्तिको समूह पाइएको थियो । अनुसन्धान र परीक्षणान सन् १९८३–८४ तिर मात्र एचआइभी पहिचान भएको थियो । नेपालमा १९८८ मा पहिलो एचआइभी संक्रमित व्यक्ति पाइएको थियो । सन् २०१६ सम्म ८० लाख भन्दा बढी व्यक्ति एचआइभी एड्स परीक्षण गर्दा संक्रमित भएर उपचाररत पाइएका छन् । सन् २०१७ सम्ममा १८ लाख जति नयाँ एचआइभी संक्रमित पाइएका छन् भने करिब ९४ लाख जति एचआइभी सक्रमित भएपनि आफ्नो अवस्थाबारे थाहा नपाएका देखिन्छन् । एचआइभी एड्सको पछिल्लो अवस्था कस्तो छ ? सन् २०१५ सम्ममा दक्षिण पूर्वी एसियाली मुलुकमा हालसम्म प्रायः १५ देखि ४९ वर्ष उमेरका ३५ लाख जति व्यक्ति एचआइभी एड्स पीडित छन् । तीमध्ये १४ लाख जतिले औषधि सेवन गरिरहेका छन् । नयाँ एचआइभी संक्रमित व्यक्तिमध्ये सबैभन्दा बढी भारतमा ८६ हजार, नेपालमा १ हजार ३ सय र सवैभन्दा कम श्रीलङ्कामा १ हजार मात्र पाइएका छन् । एचआइभी संक्रमित भएर जीवन बिताइरहेका व्यक्तिमध्ये सबैभन्दा बढी भारतमा २१ लाख, नेपालमा ३९ हजार र भुटानमा १ हजार जति भएको तथ्याङ्क छ भने एचआइभी एड्सका कारणले मृत्यु भएका व्यक्तिमध्ये भारतमा ६८ हजार, नेपालमा २ हजार ३ सय, र श्रीलङ्कामा भने २ सयभन्दा कम रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । सन् २०१७ को प्रतिवेदनअनुसार, नेपालमा ३१ हजारभन्दा बढी व्यक्ति एचआइभी संक्रमित भएर जीवनयापन गरेको अनुमान गरिएको छ । तीमध्ये १५ देखि ४९ वर्ष उमेरका २९ हजार भन्दा बढी व्यक्ति एचआइभी संक्रमित भएर जीवन बिताइरहेको अनुमान छ । स्वास्थ्य सेवा विभागको २०७३–७४ को प्रतिवेदनअनुसार, यौनरोगका बिरामीको संख्या (१,४१,७८५) बढ्दो छ भने जम्मा २९ प्रतिशतले मात्र यौनसम्पर्क गर्दा कण्डम प्रयोग गर्ने गरेका छन् । सन् २०१८ जुलाइसम्ममा नेपालमा १ हजार ३ सयभन्दा बढी व्यक्ति एचआइभीबाट नयाँ संक्रमित भएका छन् भने १६ हजार ४ सयभन्दा बढी (५३ प्रतिशत) एचआइभी एड्स पीडित व्यक्तिले एन्टी रेक्ट्रोभाइरल थेरापी (एआरभी) सेवन गरिरहेका छन् । एचआइभी कसरी सर्छ ? + असुरक्षित यौन सम्पर्कः एचआइभी संक्रमित व्यक्तिसँग असुरक्षित यौनसम्पर्क गरे एचआइभी सर्दछ । + असुरक्षित रगतः स्वच्छ व्यक्तिले एचआइभीबाट प्रदूषित रगत लिए एचआइभी सर्दछ । + एचआइभी संक्रमित आमाः एचआइभी संक्रमित गर्भवती आमाबाट शिशुमा एचआइभी सर्ने सम्भावना ४५ प्रतिशत रहन्छ । + लागुपदार्थ औषधि सेवनः एचआइभी संक्रमित व्यक्तिले नसाद्वारा लागुपदार्थ, औषधि सेवन गर्दा प्रयोग गरेका प्रदूषित सिरिञ्ज–सुई स्वस्थ व्यक्तिले प्रयोग गरे एचआइभी सर्दछ । एचआइभी एड्सका चिन्ह र लक्षण के के हुन् ? १. विनाकारण हरेक महिना १० प्रतिशतसम्म तौल घट्नु । २. एक महिनाभन्दा बढी पखाला लागिरहनु । ३. जुनसुकै स्वास्थ्य समस्याले आक्रमण गरिरहनु । ४. एक महिनाभन्दा बढी ज्वरो आउनुका साथै अन्य संक्रमण भइरहनु । ५. मुखभित्र ढुसी देखिनु । ६. शरीर जीर्ण हुँदै जानु । ७. अन्त्यमा मृत्युसमेत हुनु । एचआइभी एड्स तथा क्षयरोगको सह–संक्रमण के हो ? + एचआइभी एड्स व्यक्तिमा प्रतिरक्षा प्रणाली कमजोर हुँदा क्षयरोगको समेत संक्रमण बढिरहेको छ र एचआइभी एड्स, क्षयरोग सह–संक्रमणका कारणले मृत्युसमेत बढिरहेको छ । यसबाट नागरिक, परिवार, समुदायका साथै देशकै सामाजिक, आर्थिक अवस्थामा समेत नकारात्मक असर परेको छ । + एचआइभी संक्रमित नभएका व्यक्ति भन्दा संक्रमित व्यक्तिलाई क्षयरोगको संक्रमण हुने सम्भावना १० गुणासम्म बढी रहन्छ । तसर्थ समयमै परीक्षण गरी पूरा उपचार गर्नु पर्दछ । + समयमैं परीक्षण, परामर्श, नियमित पूरा उपचार, माया र हेरचाह गरेमा एचआइभी क्षयरोगको सह–संक्रमणबाट हुने मृत्युदर घटाउन सकिन्छ । एचआइभी एड्स नियन्त्रणमा चुनौति के के छन् ? + कुनै व्यक्तिलाई एचआइभी संक्रमण भएको थाहा वा शंका लाग्नासाथ सामाजिक बहिष्कार तथा भेदभाव गरिन्छ । + एचआइभी एड्स नियन्त्रणमा राजनीतिक प्रतिबद्धता र दिगो राजनीतिक शासन व्यवस्था कायम नहुँदा पनि समस्या देखिन्छ । १५ देखि ४९ वर्षका उत्पादनशील व्यक्ति नै एचआइभी एड्सबाट संक्रमित र पीडित छन् । + स्वास्थ्य सेवा प्रणालीमा एचआइभी एड्स नियन्त्रणमा तालिमप्राप्त स्वास्थ्यकर्मीको कमी, औषधि, उपकरण आपूर्तिमा कमी, आवश्यक प्रयोगशाला कमी, भएका प्रयोगशालामा पर्याप्त परीक्षण क्षमतामा कमी, सुपरिवेक्षण अनुगमनमा कमीले चुनौति देखिन्छ । + विश्वव्यापी, सामाजिक, आर्थिक समस्याले एचआइभी एड्स स्वास्थ्य क्षेत्र प्राथमिकतामा पर्न सकेको छैन । + मुलुकबाट रोजगारीका सिलसिलामा बाहिर जाने कामदारलाई एचआइभी एड्सबारे चेतनाका साथै स्वास्थ्य प्रवद्र्धन गर्न सकिएको छैन । + संयुक्त राष्ट्रसंघीय संगठनबाट प्रदान गर्दै आएको एचआइभी एड्स नियन्त्रणमा प्राप्त बजेट धेरै वर्षदेखि एड्स, क्षयरोग तथा औलो रोग नियन्त्रणमा ग्लोबल फण्डमार्फत प्राप्त बजेट एउटा अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्था सेभ द चिल्ड्रेनलाई उपलब्ध गराइएको छ । तर सरकारी निकाय राष्ट्रिय एड्स तथा यौनरोग नियन्त्रण केन्द्र भने उसैको प्रस्तावमा सहीछाप गरेर बसेको छ । यसैले एचआइभी एड्स नियन्त्रणमा समुदायस्तरसम्म चेतना, परामर्श, परीक्षण र उपचार पुग्न सकेको छैन । + एचआइभी एड्स संक्रमित भएका तर जानकारी र परीक्षणको पहुँच नहुदा परामर्श परीक्षण तथा उपचारको अभावमा पिल्सदै अकालमा मृत्युको मुखमा पुग्नुपरेको छ । एचआइभी एड्सको परामर्श र परीक्षण कसरी गर्ने ? + १ सय ३६ सरकारी अस्पताल, ३९ निजी अस्पतालमा भोलुन्टरी काउन्सिलिङ तथा परीक्षण केन्द्रमा एचआइभी परामर्श तथा परीक्षण निशुल्क गरिन्छ । + एचआइभी एड्सको परामर्श र परीक्षणका फाइदा के के छन् ? + एचआइभी एड्सको परामर्श गर्दा संक्रमण नभए र संक्रमण भए गर्नुपर्ने सावधानीबारे थाहा पाउन सकिन्छ । + एचआइभी परीक्षणमा आफू एचआइभी संक्रमित भए नभएको अवस्था थाहा पाउन सकिन्छ । यसवर्षको विश्व एड्स दिवसको नारा पनि यही थियो । +एचआइभी संक्रमण नभए ढुक्क हुन पाइन्छ भने आगामी दिनमा एचआइभी संक्रमण हुनबाट सावधानी अपनाउन सघाउ पुग्छ । + संक्रमण भए परिवार, सन्तानसमेतको परीक्षण गराई औषधोपचार र स्याहारसुसार गर्न मद्दत पुग्छ भने यौनसाथीको समेत एचआइभीको अवस्था थाहा पाई आवश्यक कदम चाल्न सकिन्छ । + एचआइभी संक्रमित भए समयमै औषधि सेवन गरी स्वस्थ रहन र अरुलाई एचआइभी सर्न बचाउन सकिन्छ । + गर्भवतीले औषधि सेवन गरे गर्भको शिशुलाई एचआइभी सर्ने सम्भावना न्युन हुन्छ । एचआइभी एड्स रोकथाम कसरी गर्ने ? १.असुरक्षित यौनसम्पर्क गर्दा एचआइभी सर्ने जोखिम अत्यधिक बढ्ने हुनाले असुरक्षित यौनसम्पर्क गर्नु हुदैन । २. एकपटक प्रयोग गरिएका सिरिञ्ज, सुई तथा अन्य छाला छेड्ने औजार निर्मलीकरण नगरी प्रयोग गर्नु हुँदैन । ३. यौनरोग लागेको शंका लाग्नासाथ स्वास्थ्य संस्थामा निशुल्क परीक्षण तथा उपचार गर्नु पर्दछ । ४. एचआइभी संक्रमित आमाले आफू र शिशुलाई एचआइभी संक्रमणबाट बचाउन पूरा औषधि खानु पर्दछ । ५.एचआइभी संक्रमित भएको यकिन भएपछि स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाह लिई नियमित र पूरा उपचार गर्नु पर्दछ । बीचमा औषधि कदापि छोड्नु हुँदैन । ६.परीक्षण नगरिएको र असुरक्षित रगत प्रयोग गर्नु हुँदैन । ७. शंकास्पद साथीसँग यौनसम्पर्क गर्दा सही तरीकाले कण्डम प्रयोग गर्नु पर्दछ । ८.समुदायस्तरसम्म निशुल्क एचआइभीपरीक्षण सुविधा विस्तार गर्नु पर्दछ । ९.लागुपदार्थ औषधि सेवन गर्नु हुँदैन । १०.अत्यधिक मद्यपान सेवन गर्नु हुँदैन । ११.विश्व एड्स दिवस काठमाडौंका तारे होटलमा भन्दा खुला मैदान, हरेक स्थानीय तह र स्वास्थ्य संस्थामा जनचेतनामूलक कार्यक्रमकासाथ व्यापकरुपमा मनाइनु पर्दछ । एचआइभी एड्सको उपचार तथा हेरचाह कसरी गर्ने ? एचआइभी एड्स पीडित व्यक्तिलाई विभिन्न सरकारी अस्पतालमा ७४ वटा एआरटी सेन्टर तथा ३० वटा डिस्पेन्सिङ क्लिनिकबाट निशुल्क एण्टिरेट्रोभाइरल औषधि दिइन्छ । स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाहअनुसार समयमै नियमित औषधि सेवन गरे एचआइभी एड्स संक्रमित भए पनि सजिलोसँग जीवन बिताउन सकिन्छ । एचआइभी क्षयरोग सहसंक्रमण भए पनि दुवै समस्याका औषधि नियमित र पूरा उपचार गरेमा एचआइभी तथा क्षयरोगको समस्या समाधान गर्न सकिन्छ । एचआइभी एड्स पीडितलाई घरपरिवार अथवा समुदायस्तरसम्म निम्नानुसार हेरचाह गर्न सकिन्छः + एचआइभी एड्स पीडितलाई व्यक्तिगत सरसफाइ, स्वस्थ खानपान व्यवस्था गरिदिनुपर्छ । कुनै समस्या परे स्याहारसुसारका साथै सामाजिक तथा भावनात्मक सहयोग गर्नु पर्दछ । + आयआर्जन गर्न आर्थिक व्यवस्था तथा अन्य सरसल्लाह दिई सघाउनु पर्दछ । + जुनसुकै कारणले एचआइभी संक्रमित भए पनि निरासाको सट्टा सकारात्मक सोच लिई जिउन स्वास्थ्य प्रबद्र्धन गर्नु पर्दछ । + एचआइभी एड्स संक्रमितलाई हेरचाहका साथै एचआइभी एड्सबारे जानकारीमूलक शिक्षा दिनु पर्छ । + एचआइभी एड्ससँगै क्षयरोग संक्रमण भए दुवैथरी औषधि सँगै खानु पर्दछ । + स्तनपान गराउने एचआइभीसंक्रमित आमाले स्तनपान गराइरहनु पर्दछ । + एचआइभी एड्स संक्रमितको रगतमा एचआइभीको बोझ २०० भन्दा कममा सीमित राखे दुःख दिन पाउँदैन । त्यसैले संक्रमित व्यक्तिले ३३ केन्द्रमा पाइने निशुल्क रगतको सिडिफोर काउन्ट नियमित गराइ भाइरसको बोझ यकिन गर्नु पर्दछ । एचआइभी एड्सको औषधि एआरटीले भाइरस बोझ घटाउँछ । + एचआइभी संक्रमितलाई समुदायस्तरसम्म स्वास्थ्य सेवाको पहुँच बढाउनु पर्दछ । + स्वास्थ्यकर्मीलाई सकेसम्म एचआइभी एड्सपीडित व्यक्तिको घरमै पुगेर स्वास्थ्य सेवा दिने व्यवस्था गर्नु पर्दछ । + एचआइभी एड्स पीडितलाई परिआउने स्वास्थ्य हेरचाह तथा संक्रमण रोकथाम गर्न परिवारका सदस्य, स्वास्थ्य स्वयम्सेवक तथा एचआइभी एड्स संक्रमित समेतलाई तालिम दिइ परिचालन गर्नु पर्दछ । + एचआइभी एड्स औषधि स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाहबमोजिम नियमित रुपमा र पूरा अवधिभरि सेवन गर्नु पर्दछ । + एड्स हेल्थ केयर फाउन्डेसनको सहयोगमा १५ वटा केन्द्रमा कर्मचारी परिचालन र १० वटाजति अस्पतालमा एआरटीबारे जानकारीमूलक होर्डिङबोर्ड राखिएको छ । यसको संख्या बढाउनु पर्दछ । एचआइभी एड्स संक्रमितलाई स्वास्थ्य प्रवद्र्धन कसरी गर्ने ? १. एचआइभी संक्रमणबाट बच्न यौन व्यवहारमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउनु पर्दछ । २. असुरक्षित यौन सम्पर्कका हानीबारे समुदायस्तरसम्म व्यापक चेतना जगाउनु पर्दछ । ३. यौनरोग एचआइभीसंक्रमण भए नभएको अवस्था थाहा पाउन समयमै परामर्श र परीक्षण गरी उपचार गर्नु पर्दछ । ४. एचआइभी एड्स संक्रमण भएमा पनि सकारात्मक भई स्वस्थ्य जीवन बिताउन लाग्नु पर्दछ । ५. व्यक्तिगत सरसफाइ र जीवनशैलीमा ध्यान दिनुपर्दछ । स्वास्थ्य समस्या देखिनासाथ तुरुन्तै नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा जँचाउनु पर्दछ । ६. हरिया तरकारी, फलफूलसहित स्वस्थकर र पोषिलो खानेकुरा खानुपर्दछ । ७. यौनसम्पर्क गर्दा सही तरीकाले कण्डम प्रयोग गर्नु पर्दछ । ८.विद्यालयस्तरदेखि शैक्षिक पठनपाठनमा यौन क्रियाकलाप, यौनरोग, एचआइभी एड्सबारे जोड दिनुपर्दछ । ९.एचआइभी एड्सपीडित गर्भवती आमाले आफू र आफ्नो गर्भको शिशुलाई संक्रमणबाट बचाउन स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाहबमोजिम नियमित र पूरा औषधि सेवन गर्नु पर्दछ । १०. हरेक जुन महिनाको २७ तारिखका दिन मनाइने एचआइभी परीक्षण दिवस नेपालका हरेक स्वेच्छिक काउन्सिलिङ तथा परीक्षण केन्द्र चलाउनुु पर्दछ भने हरेक प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रस्तर वा स्थानीय तहसम्म यस्ता केन्द्रको विस्तार गरिनुपर्दछ । ११.यौनरोग एचआइभी संक्रमण भएको शंका लाग्नासाथ नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा निशुल्क परीक्षण तथा उपचार गर्नु पर्दछ । १२. विद्यालयस्तरदेखि नै शैक्षिक पाठ्यक्रममा यौन, यौनरोग एचआइभी एड्स विषय समावेश गरिनु पर्दछ । १३. किशोरकिशोरीलाई यौन, यौनरोग एचआइभीबारे स्पष्ट जानकारी गराउनु पर्दछ । १४. विश्व एड्स दिवस काठमाडौंका तारे होटलभन्दा खुला मैदान, हरेक स्थानीयतह, शिक्षालय, स्वास्थ्य संस्था तथा टोलटोलमा व्यापक जनचेतना मूलक कार्यक्रमकासाथ मनाइनु पर्दछ । १५. सुरक्षित यौन व्यवहार परिवर्तनसम्बन्धी सूचना, शिक्षा तथा सञ्चार सामग्री व्यापक वितरण गर्नु पर्दछ । काठमाडौं , पुस २ :