https___wagle.com.np_2008_12_13_india-white-tiger-2_.xml
https___wagle.com.np_2008_12_13_white-tiger-of-india__1.xml
1.1 2.1 3.1 4.1 4.2 5.1 6.1 7.1 7.2 7.3 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 9.6 9.7 10.1 10.2 10.3 11.1 11.2 11.3 11.4 11.5 11.6 11.7 11.8 11.9 11.10 12.1 12.2 12.3 12.4 13.1 13.2 13.3 13.4 13.5 14.1 14.2 14.3 14.4 14.5 14.6 14.7 15.1 15.2 15.3 15.4 15.5 16.1 16.2 16.3 16.4 17.1 18.1
Many Indians, it appears, find it very difficult to accept that their country is still part of the third world Dinesh Wagle Wagle Street Journal [This article originally appeared on the Op-Ed page of the Kathmandu Post today. See it here as it appeared on the paper.] In an interview with last week’s Tehelka magazine, leading Indian sociologist Andre Beteille mentioned the hotel that came under terrorist attack earlier this month and said: “The Taj Mahal Hotel is, of course, a symbol, but whose?” Of the elites of India. Kunju, provided further explanation in a letter to Outlook magazine last week: “All this disproportionately loud noise on the Bombay terror attack is because the affected come chiefly from the elite. The victims were people who could afford Rs. 10,000 for room rent and a few thousand on dinner. If this were a terrorist attack in which more people were killed at a religious place like Varanasi or Ajmer, the whole incident would have been written off in a couple of columns.” These two comments in two different magazines hint at a serious debate and division in Indian society that Aravind Adiga (pic) has highlighted in his novel The White Tiger. Satisfactory economic growth and relative success in the information technology industry has increased the buying capacity of many city dwellers. A section of mainstream media and politics have termed that improvement as the rise of India. But India isn’t completely shining as some have been claiming in the past several years. The rays of its partial shine haven’t reached the poor around the country. Millions of villagers and many others from cities themselves haven’t been covered by that ‘rise’. Those people still live in ‘darkness’, a word widely used by Adiga in his book. The White Tiger, which received the prestigious Man Booker Prize a few weeks ago, is the story of a son of the Darkness. The book chronicles the struggle of Balram Halwai, a driver who takes a journey from Darkness to the Light. Born in the heartland of poverty, our neighboring Indian state of Bihar (or Darkness), he finds a job of driving a rich man’s car. He kills the owner and goes to the southern city of Bangalore (or Light), the center of Indian affluence. Halwai who escapes from the torturous environment of feudal landlords to start his own business takes out some time one night to begin a letter to Chinese Prime Minister Wen Jiabao. Those letters, written in the span of seven nights, make up the book. Adiga tells story from the perspective of the main character — the servant/driver — and that makes the book, a volume of pain and misery, very interesting to read. The White Tiger is a rare animal. After being impressed by the talent of Halwai in a surprise test in the classroom of an improvised school in Darkness, a teacher gives him the name White Tiger. It’s an irony that even though the white tiger, the animal, is rare, people like Halwai who live in indescribable poverty are in the millions in India. The first intention of any prize is to recognize the talent and appreciate the contribution of the recipient. But prizes like the Booker, in addition to that, also help propel the sales of the book by bringing them into the limelight. I first heard about the book when the news of the announcement of this year’s booker winner emerged. The book became the topic of discussion among us for several days. Based on the reviews and interviews of the author that we read on the web, my friends and I spent several hours in chiya-guff in the canteen. News reports had suggested the writer once worked with Time Magazine so we tried to recall stories with that byline. Someone said that Adiga had interned in the Post in the early 90s. Journalists are particularly interested in the books written by one of them. You never know when you might write a book of your own. Several Nepali journalists have written both fiction and non-fiction in recent years and at least one book has received the highest literary prize of Nepal. I had to come to New Delhi to do journalism in India soon after the Booker announcement. The book, naturally, became the number one in my list of books that I wanted to buy. How can I live in India, I thought, without reading the story of India written by a journalist? I bought the book within few days of my arrival in a congested book shop in Connaught Place that apparently is the centre of affluence in New Delhi. It took me some time to finish the first chapter but that is not because the story wasn’t interesting. Other things were in priority as I was trying to adjust myself to the new place. When I started reading aiming to finish the book, the pages started to turn automatically. The best thing about stories by journalists is that you get the feel of reporting in them. I felt I was not reading a novel but a Time Magazine cover story by Adiga. To look for the reflection of reality in a work of fiction is a paradox. But a reader can’t resist comparing real life with what is in the work of fiction. On the other hand, writers of fiction also do research of all sorts to bring their fiction as near to reality as they possibly can. I felt that Adiga has wonderfully portrayed the Indian reality. But not all were impressed. Indian writer Amitava Kumar who was born and raised in Bihar has thrashed the book in reviews in Boston Review and The Hindu saying that the story is unauthentic, some descriptions in the book are far from reality and the representation of ordinary Bihari people is ‘offensive’. Surely not all can agree on the way a book is written or on the issues that are raised in it. Indians are hungry for progress and they often take more pride than necessary in what they have achieved so far. Whenever someone tells them “Your country is in the third world” they instantly jump into defensive mode. A month ago the Australian cricketer Matthew Hayden indirectly blamed poor ground conditions and excessive delays during the matches “that happen in third world countries” for his team’s 2-0 defeat in the series. Rajiv Shukla, an official with the Indian Cricket Board said: “A player of his stature should not have made the comment. If slow-over rate is your habit, why blame India for that and call India third world?” It’s a reality that India is a third world country. Just because a sportsman from Australia, a first world country, doesn’t call it so won’t make India part of the first world. But many Indians, it appears, find it very difficult to accept that fact. Aravind Adiga, who was born in Madras and has subsequently lived in India, Australia, the US, the UK (and currently in Mumbai) has accepted, in The White Tiger, this without any difficulties. (The writer is the New Delhi bureau chief of the Post.) kpost@wagle.com.np
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1
दिनेश वाग्ले वाग्ले स्ट्रिट जर्नल अग्रणी भारतीय समाजशास्त्री एन्ड्रे बेटेलीले गत साताको ‘तहल्का’ म्यागेजिनसँगको अन्तर्वार्तामा हालैको मुम्बई आतंकवादी हमला परेको एउटा होटलको नाम लिँदै भनेका छन्, ‘ताजमहल होटल पक्कै एक प्रतीक हो तर कसको ?’ धनाढ्यहरूको । गत साताकै ‘आउटलुक’ म्यागेजिनको ‘चिठी’ स् तम्भमा दिल्लीका पाठक एन कुन्जुले त्यसलाई यसरी प्रस्ट्याएका छन् । ‘बम्बे आक्रमणबारेको यो सबै असमानुपातिक होहल्लाका कारण त्यसमा प्रभावितहरूमा मुख्यतः ठूलाठालूहरू पर्नु नै हो,’ कुन्जु लेख्छन्, ‘-तिनीहरू) जसले कोठाको १० हजार तिर्न र एक छाकमै केही हजार खर्चिन सक्थे । बनारस र अजमेरजस्ता धार्मिक स्थलमा धेरै मान्छे मर्ने आतंकवादी हमला भएको भए त्यो पूरै घटनालाई (अहिले कोकोहोलो मच्चाउने मिडियाले) एक/दुई कोलममै सिध्याइदिने थियो ।’ फरक पत्रिकाका फरक पन्नामा छापिएका ती टिप्पणीमा एउटा गम्भीर विवाद र विभेदको झल्को पाइन्छ जसलाई उजिल्याएका छन् अरविन्द अडिगाले आफ्नो उपन्यास ‘द ह्वाईट टाइगर’ मा । भारत अझै विपन्न र पिछडिएको छ । हालैका वर्षहरूमा केहीले दाबी गर्ने गरेजस्तो पूरै चम्किएको छैन र जति चम्किएको छ, त्यसको प्रकाश गरबिहरूसम्म पुगेको छैन । सन्तोषजनक आर्थिक वृद्धि र सूचना प्रविधिको क्षेत्र मा केही हदसम्मको सफलताका कारण सहरी मानिसहरूको क्रय क्षमतामा सुधार आउँदा मिडिया र राजनीतिको एउटा पक्षले त्यसलाई भारतीय उदयको संज्ञा दिँदै आएको छ । तर त्यो उदयमा सहरकै थुप्रै र गाउँका प्रायः सबै समेटिन सकेका छैनन् । उनीहरू अझै अडिगाको किताबमा व्यापक रूपमा प्रयोग भएको शब्द ‘अन्धकार’ मा छन् । त्यही अँधेरो भारतको छोरो बलराम हलवाईको कथा हो ‘द ह्वाइट टाइगर’ जसले दुई महिनाअघि प्रतिष्ठित बुकर पुरस्कार पायो । भारतीय गरिबीको केन्द्र, हाम्रो छिमेकी विहार राज्य (या अन्धकार) मा जन्मे हुर्केको बलरामले आफूले चलाउने गाडीको मालिकलाई हत्या गरेर भारतीय सम्पन्नताको केन्द्र, दक्षिणी सहर बैंगलोर (या उज्यालो) तिर गरेको यात्रा र पाएको तुलनात्मक सम्पन्नतालाई किताबले कथामा उनेको छ । सामन्ती जमिन्दारहरूको ज्यादतीपूर्ण परिवे शबाट उम्किएर आफ्नै नेतृत्व र स्वामित्वको व्यवसाय थालेको हलवाईले कुनै एक मध्यरात समय निकालेर चिनियाँ प्रधानमन्त्रीलाई सम्बोधन गर्दै चिठी कोर्न थाल्छ । सात रात लगाएर लेखिएको त्यो विवरण नै पुस्तक हो । अर्थात् अडिगाले कथा मुख्य पात्र नोकर/ड्राइभरको दृष्टिकोणबाट भनेका छन्, जसले पूरै किताबलाई दुःखको ठेली हुँदाहुँदै पनि पठनीय र रोमाञ्चक बनाएको छ । ‘ह्वाइट टाइगर’ अर्थात् ‘सेतो बाघ’ बिरलै पाइने जनावर हो । संयोगले कक्षा निरीक्षण गर्न आएका एक शिक्षकले हलवाईको क्ष्ामता देखेपछि उसलाई त्यही नाम दिन्छन् । व्यंग्यै हो, ‘ह्वाइट टाइगर’ बिरलै भए पनि हलुवाईजस्ता गरिबीको चापमा परेकाहरू भारतमा करोडौं छन् । पुरस्कारहरूको पहिलो उद्देश्य तिनलाई पाउनेको योगदानको कदर गर्नु हो । तर बुकरजस्ता पुरस् कारले योगदानको कदर मात्र गर्दैनन्, किताबलाई व्यापक चर्चामा ल्याइदिएर बिक्रीमा ठूलो सहयोग पुर्याउँछन् । बुकर पाएको समाचारसँगै मैले पहिलोपल्ट ‘ह्वाइट टाइगर’ बारे सुनेको थिएँ र त्यसपछिका थुप्रै दिन त्यो साथीहरूमाझ चर्चाको विषय भयो । इन्टरनेटमा त्यसबारेका समीक्षा र लेखकका अन्तार्वार्ता पढियो । त्यसैमा आधारति भएर क्यान्टिनमा थुप्रै चिया गफ पनि गरियो । कसैले भन्यो, ‘ए, अडिगा कुनै जमानामा काठमान्डू पोस्टमा इन्टर्न (प्रशिक्षार्थी) थियो रे यार ।’ टाइम म्यागेजिनका पूर्वपत्रकार भन्ने कुरा समाचारहरूमै आएको थियो । त्यसैले हामीले टाइममा अडिगाका बाइलाइनका रिपोर्टहरु सम्झिने प्रयत्न पनि गर्यौं । पत्रकारले लेखेको किताबमा पत्रकारलाई विशेषै रुचि हुन्छ । के पत्तो, कुनै बेला आफैंले पनि लेखिने हो कि ? हालैका केही वर्षमा नेपालमा थुप्रै पत्रकारले आख्यान र गैरआख्यान दुवैमा पुस्तक लेखेका छन् र तिनैमध्येको एक किताबले नेपाली साहित्यको सबैभन्दा उच्च पुरस्कार पाएको छ । संयोग कस्तो पर्यो भने डेढ महिनाअघि भारतमै पत्रकारिता गर्न नयाँदिल्ली आउनुपर्ने भयो । अब त त्यो किन्ने सूचीको नम्बर एकमा परिहाल्यो । भारतमा बस्नु छ अनि भारतकै कथा- त्यो पनि पत्रकारले लेखेका- नपढी कहाँ हुन्छ ? आएको केही दिनमै मैले त्यो किताब नयाँदिल्लीको सम्पन्नताको केन्द्र मानिने कनाट प्लेसको एउटा खँदिलो पुस्तक पसलमा किनेको थिएँ । सुरुको पाठ सिध्याउन केही समय लाग्यो तर त्यो कथा नमीठो भएर होइन बरु नयाँ ठाउँमा आएपछि अनेकौं कुरा प्राथमिकतामा परेकाले । तर जब सिध्याउने लक्ष्य लिएर पढ्न थालें, पन्नाहरू त्यसैत्यसै पल्टिन थाले । पत्रकारले लेखेको किताबमा एउटा मज्जा के हुन्छ भने त्यसमा रिपोर्टङको झल्को प्रशस्तै पाइन्छ । लाग्यो, म उपन्यास होइन, अडिगाले टाइममा लेखेको कभर स्टोरी पढिरहेको छु । उसो त काल्पनिक सिर्जनामा पाठकले वास्तविकताको झल्को खोज्नु आफैंमा एक विरोधाभाष हो । तर आख्यानलाई पाठकले वास् तविक जीवनसँग तुलना नगरी रहनैसक्दैन । कतिपयले त वास्तविक समाजको तस्बिर नै कल्पनामा आधारति पुस्तकबाट बनाएका हुन्छन् । अर्कोतिर, कल्पनामा आधारति पुस्तक लेख्नेहरूले सकेसम्म वास्तविकतासँग नजिक तुल्याउन विषयवस्तुको गहिरो अनुसन्धान गरेका हुन्छन् । ‘ह्वाइट टाइगर’ मा अडिगाले भारतीय वास्तविकतालाई छर्लंग उतारेका छन् । तर विहारमै जन्मे हुर्केका भारतीय लेखक अमिताभ कुमारले वास्तविकताभन्दा अलि टाढा रहेको, केही पात्रको वर्णन बेइज्जतीपूर्ण भएको र कथा ‘बाहिरिया’ ले भनेजस्तो सुनिएको दाबी गर्दै ‘बोस्टन रिभ्यु’ र ‘द हिन्दु’ मा प्रकाशित एउटा समीक्षामा ‘ह्वाइट टाइगर’ लाई ‘च्यातचुत’ पारेका छन् । पक्कै एउटा किताब र त्यसले उठाएका मुद्दामा सबै सहमत हुने भन्ने कुरै छैन । छ दशकअघिसम्म बेलायती शासन र डेढ दशकअघिसम्म लाइसेन्स राजमा रहेका भारतीयहरू दिल्लीमा अहिले विश्वस्तरको मेट्रो रेलमा चढ्छन्, बैंगलोरमा विश्वका प्रतिष्ठित कम्पनीहरूलाई आतिथ्यता दिन्छन् र चन्द्रमामा रकेट पठाउँछन् । तर ‘चन्द्रयान’ सफल हुँदैमा जनसंख्या अध्येता आशिष बोसले सिर्जना गरेको शब्दावली ‘बिमारु’ (बिरामी) समस्या हल हुँदैन । जनसंख्यामा आधारति भारतीय राजनीतिमा बलियो प्रभाव भएका विहार, मध्यप्रदेश, राजस्थान र उत्तरप्रदेश (अंग्रेजी छोटकरी-बिमारु) मा व्याप्त गरिबीले पूरै देशको आर्थिक उन्नतिमा भाँजो हालेको अनुभवलाई सन् २००५ को राष्ट्रसंघीय मानव विकास प्रतिवेदनले उल्लेख गरेको छ । विश्वकै सबैभन्दा गरबिहरूको उल्लेख्य संख्या भारतमै छ र डलरमा (भारुमा मात्र हैन) अर्बपतिहरूसमेत यहाँ बर्सेनि बढिरहेका छन् । ‘अँध्यारो’ र ‘उज्यालो’ भारत वास्तविकता हुन् । उन्नतिका लागि भारतीयहरू भोका छन् र उनीहरू अहिलेसम्म हासिल भएको प्रगतिका लागि यदाकता चाहिनेभन्दा बढी नै गौरव गर्छन् । उनीहरू आफूलाई निरन्तर चीनसँग तुलना गर्छन् र मौका पर्नेबित्तिकै अमेरिकामा यस्तो छ, हाम्रोमा पनि हुनुपर्छ भन्न बाँकी राख्दैनन् । मुम्बई आक्रमणकै सन्दर्भमा पनि केही मिडिया र समाजका केही तप्काले त्यसलाई भारतको सेप्टेम्बर ११ भएको उल्लेख गर्दै अमेरिकाले अफगानिस्तानमाथि आक्रमण गरेझैं भारतले पनि पाकिस्तानमा हमला गर्नुपर्ने तर्क गरे । कसैले उनीहरूलाई ‘तिमीहरू तेस्रो विश्व’ भनिदियो भने तत्काल प्रतिवाद गरिहाल्छन् । एक महिनाअघि अस्टे्रलियाली क्रिकेटर म्याथु हेडेनले भारतीय खेल मैदानको खराब अवस्था औल्याउँदै ‘तेस्रो विश्वको मुलुक त्यस्तै हुने’ बताएपछि यहाँको क्रिकेट बोर्डका एक अधिकारी राजीव शुक्लले प्रतिक्रिया जनाए, ‘उनीजस्तो स्तरको खेलाडीले त्यस्तो टिप्पणी गर्नु नहुने ।’ हुनलाई भारत तेस्रो विश्व नै हो । हेडेनले नभन्दैमा भारत पहिलो विश्व हुने होइन । तर त्यो स्विकार्न थुप्रै भारतीय अप्ठेरो मान्छन् । मद्रासमा जन्मेका, अस्ट्रेलिया, अमेरिका र बेलायतमा बसेका र अहिले मुम्बईमा बस्ने अडिगाले ‘ह्वाइट टाइगर’ मा त्यसलाई बिना कुनै अप्ठेरो स्वीकार गरेका छन् । यो लेख पहिलो पल्ट आजको कान्तिपुर कोशेलीमा प्रकाशित भएको हो । पत्रित्रकाकै पन्नामा हेर्ने भए माथिको तस्बिरमा क्लिक गरौ । अग्रेजीमा यहाँ छ- India’s “White Tiger”