https___www.usatranslate.com_sanskrit-vs-hindi-2_.xml
https___sansarnews.com_214692__1.xml
1.1 2.1 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 4.1 5.1 5.2 5.3 5.4 6.1 7.1 8.1 8.2 8.3 9.1 9.2 9.3 10.1 11.1 11.2 11.3 11.4 11.5 12.1 13.1 13.2 13.3 13.4 13.5 14.1 15.1 15.2 15.3 15.4 15.5 15.6 15.7 16.1 16.2 16.3 16.4 16.5 16.6 16.7 17.1 18.1 18.2 18.3 18.4 18.5 19.1 19.2 19.3 20.1 20.2 21.1 22.1 22.2 22.3 23.1 24.1 25.1 25.2 25.3 25.4 25.5 25.6 25.7 25.8 26.1 27.1 27.2 27.3 28.1 28.2 28.3 28.4 29.1 29.2 29.3 30.1 30.2 30.3 30.4 31.1 32.1 32.2 32.3 32.4 32.5 32.6
Sanskrit Vs Hindi This post was last updated on May 12th, 2021 at 08:18 am Sanskrit is one of the 22 official languages of India. It is also a sacred language in the Hindu religion. Ramayana and Mahabharat are also written using Sanskrit scripts. This classical language is also found in the scripts of Buddhism. It is a language that belongs to the Indo-Aryan group and rose to prominence in South Asia in the late Bronze Age. Sanskrit is the root of many Indian languages. It is called the Mother language of the north Indian languages. According to many Indian students, If you know Sanskrit, you can easily understand many Indian languages such as Hindi, Bengali, and Marathi. It is because most of the Hindi vocabulary is derived from Sanskrit. Yet when it comes to the linguistic wars, Sanskrit Vs Hindi is always a hot topic. The Role of Language In Building a Nation Language plays a vital role in nation-building. It keeps the people united. We can easily click and connect with a person who speaks the same language as us. Even if we meet them on a deserted island, it suddenly begins to feel like home. Language, more importantly, similar language has a huge impact on the mindset of a human. From text to tradition, music, culture, and values, nations have a gigantic ground to cover. Talking about the Subcontinent which was India, Pakistan, and Bangladesh together. Still to date, somewhere the root is the same to all three stems. Regardless of the distance between religious and political space. There is always a chance that all three nationals might sound similar or look similar to the world. It is mainly because they have been through the same process and lived the same life. Moreover, they survived through it because for once they belonged to the same motherland. Cultures & Values of Indic Languages India is a country of vast cultures. Indian languages and dialects have a huge variety that is deep-rooted to their foundations. The Indian constitution consists of 22 languages, which are Assamese, Bengali, Gujarati, Hindi, Kannada, Kashmiri, Konkani, Malayalam, Manipuri, Marathi, Nepali, Oriya, Punjabi, Sanskrit, Sindhi, Tamil, Telugu, Urdu, Bodo, Santhali, Maithili and Dogri. All of these living languages are among the popular Asian languages. Some of them are considered dead languages too as the linguists are hard to find. Beauty Of Heritage Languages Sanskrit and Hindi are also known as the Hindustani languages. Both belong to the same heritage and homeland of India. These languages have their own importance when we dug deep into them we found out that the Sanskrit language is more about the attachment of values, beauty, and emotions of people as all the holy scriptures including Vedic texts and Buddhist traditions are written in Sanskrit. Back in time, Hindi was not considered as a separate language and was considered to be a part of the Urdu language. But, now Hindi is the most common language spoken in India. Significance of Sanskrit Sanskrit is the ancient language spoken in India. In fact, it’s so old that Sanskrit scripts were found in China dating back to 402 BCE. If we begin to trace down how ancient it is, we can go back to 2000BC to find the oldest written form. For centuries, poets and authors used Sanskrit in books and ancient literature. Today, Sanskrit is taught in hundreds of schools in India. Kids not only learn the basics but also about vowels, consonants, grammar, nouns, phonology, and sometimes, even religious texts. School students start learning Sanskrit from early grades. In Uttarakhand, Sanskrit is considered the second official language. Unfortunately, Sanskrit doesn’t have an attested script. But we can find other Brahmic scripts in which Sanskrit is written, Devanagari. Royal families, rulers, brahmans, and priests used Sanskrit often. But its influence is still eminent today in modern languages. Sanskrit’s evolution and its translation to different relevant languages became the source of its survival. And the rest is history. Sanskrit Evolution Since the 18th century, western scholars have been studying Sanskrit along with regional languages. And by the start of the 19th century, Sanskrit played a very critical role in the development of Sanskrit studies. It emerged as a subject to be taught in schools during the British Raj. The western scholars made changes to the Sanskrit scripts which eventually made it survive. Also, Sanskrit grammar has a vital part in Indo-European Language Family. In the 20th century, however, Sanskrit has become less popular than the Hindi language. We can say that Hindi scripts and manuscripts are easier than Sanskrit manuscripts. This is also one of the reasons. Then there are Dravidian Languages, which include Tamil, Telugu, Malayalam, Kannada, etc. Dravidian languages do influence Sanskrit in terms of its phonology and syntax. How important are Indo-European Languages? South Asia is considered the discovery point for many languages. They hold a very significant place in Historical Linguistics. This Language family is considered to have the longest history after the Afroasiatic language family. One important reason for grouping the Indo-European languages is that they share several items of basic vocabulary such as grammatical affixes, suffixes, whose shapes in the different languages are relatable to one another by statable phonetic rules. How important is Hindi to the Indian community? Hindi has its own importance as it has the status of the official language in the country. It is also the national language. Playing its very important role in politics. It is also considered to be the language of leadership for India. Since it has played an important role in awakening the people of India. Being the mother tongue, Hindi definitely has its own place in the hearts of Indian nationals. It is their pride, their identity, and their culture. Government official letters are also written in Hindi and English language. The Similarities Between Sanskrit and Hindi The first and the most prominent similarity is that Hindi and Sanskrit use the same set of alphabets, which means they have the same script. Sanskrit and Hindi are written using the same script, Devanagari. However, not all Hindi readers can interpret and understand Sanskrit literature and scripts. It is said that if you know Sanskrit it is very straightforward for a person to understand Hindi, Marathi, and Bengali. Sanskrit is also known as Dev Vani. It means it is the language of God. This is why it has a very special holy place among all the languages originating in South Asia. Sanskrit is considered to be stirring up new controversy in a country where language politics has always been an emotive and sensitive issue for its people. Language politics is definitely an uncommittable topic. It is a feature that describes its speakers but the theory is not relevant anymore. The relation between Sanskrit and Hindi is stronger than ever. However, Sanskrit is not promoted in the course of studies like Hindi is. They write long paragraphs, learn different dialects of Hindi like- Braj Bhasa, Bhojpuri, recite complicated poems, keep check on various word meanings and spellings, etc. But Sanskrit is way more superior in terms of grammar and logic. Sanskrit a dead language A lot of people get offended when Sanskrit is referred to as a dead language. Because it is a sacred language. But perhaps, even in ancient times, people thought to themselves many times, What better language for the job than Sanskrit? This point leads us to our next deduction that Sanskrit itself may have only ever been a strict, formal, and scholarly language, probably from the period of the Rig Veda. In other words, it is entirely possible that even during early Vedic times people spoke Prakrits at home while they composed poetry in Sanskrit as it was even then, only the gold standard and perhaps not the spoken vernacular! If you’re looking to translate English to Hindi, then check this out.
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1
सरकारले पनि संस्कृत शिक्षालाई पुनः स्वीकृति प्रदान गरेको छ र कक्षा १ देखि ८ सम्म आधारभूत तहको पाठ्यक्रम निर्माण गरेको छ तर यसलाई अनिवार्य भने गरेको छैन । अन्य मातृभाषाका पाठ्यक्रम निर्माण गर्ने क्रममा संस्कृतलाई पनि एउटा भाषाको रूपमा समावेश गरी ऐच्छिक बनाएको छ । विश्वले संस्कृतलाई खोज अनुसन्धानको विषय बनाइरहेको बेला संस्कृत शिक्षाले पुनः प्रवेश पाउनुलाई सकारात्मक लिनुपर्छ । यसले संस्कृतको महत्व बुझेका र संस्कृतलाई प्रेम गर्नेहरूमा खुशीको सञ्चार गरेको छ । हिमवत्खण्डमा हिमालयका धवल श्रृंखलाका काखमा, प्रकृतिको अनुपम सौन्दर्ययुक्त सुन्दर शान्त र पवित्र वातावरणमा बसेर हाम्रा ऋषिमुनिहरूले कठोर तपस्याद्वारा वेदका मन्त्र देखे र सुने । यी देखे सुनेका मन्त्रलाई लिपीवद्ध गर्न उनीहरूलाई यस्तो भाषाको आवश्यकता भयो जसले मन्त्रको शक्ति र शुद्धतालाई वहन गर्न सकोस् । जुन सर्वसाधारणको पहुँचमा सजिलै पुग्न सकोस् । यसका लागि उनीहरूले आफूले प्राप्त गरेको देववाणीलाई नै परिष्कृत गरे । त्यसलाई व्याकरणका शुत्रमा आबद्ध गरी सरल बनाए । यहीँ हिमालय क्षेत्रको पवित्र भूमिमा बसेर अथक साधनाद्वारा आफूले देखे सुनेका मन्त्रलाई उक्त परिष्कृत भाषामा लिपिबद्ध गरी थुप्रै ग्रन्थ तयार पारे र तिनमा वैज्ञानिक शोध, अनुसन्धान, इन्जिनियरिङ, वास्तु, ज्योतिष, खगोल, राजनीति, अर्थ, साहित्य र दर्शनजस्ता अनेकौ विधाहरूको ज्ञान प्रशस्त पोखिदिए । यिनै ग्रन्थमध्येको सबभन्दा प्राचीनग्रन्थ ऋग्वेद आज संसारकै सबभन्दा प्राचीनग्रन्थ र संस्कृतभाषा सबभन्दा प्राचीनभाषा प्रमाणित भएको छ । हिमालयक्षेत्रमा अवस्थित विश्वकै सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको काखमा रहेको हाम्रो देश नेपाल त्यो पवित्र भूमि मध्येको एक हो, जहाँबाट ज्ञानको मूल फुटेर निस्केका अजस्र ज्ञानधाराले विश्वलाई नै सिञ्चित गरिरहेका छन्। संस्कृतको अर्थ नै संस्कार गरिएको, शुद्ध पारिएको, परिमार्जन गरिएको, संशोधित, अलंकृत भन्ने हुन्छ । त्यसैले परिष्कृत गरिएकोले देवभाषालाई संस्कृत भनिएको हो । यो माधुर्य र लालित्यले भरिपूर्ण छ । यो अति शुद्व र वैज्ञानिक छ । यो ब्रह्माण्डमा व्याप्त ध्वनिमा आधारित छ । संस्कृतका विद्वानहरूका अनुसार ब्रह्माण्डबाट निस्कने १०८ध्वनिमा संस्कृतको वर्णमाला आधारित छ । यसमा अथाह शब्दभण्डार छ र थोरै शब्दमा अनन्त अर्थ समेट्न सक्ने वाक्य गठनको क्षमता छ । संस्कृत बोल्दा र लेख्दा एउटै संरचना हुने भएकोले यसमा द्विअर्थी वाक्य हुँदैन । सबभन्दा महत्वपूर्ण कुरा त यसमा लेखिएका ग्रन्थहरूमा सृष्टिको रहस्यदेखि आधुनिक टेक्नोलोजीसम्मका सम्पूर्ण ज्ञान निहित छ । यिनै ग्रन्थका आधारमा पूर्वीय सभ्यताबाट विश्वले शून्यअंक प्राप्त गर्यो । यसपछि मात्र नौ अंकमा सीमित रहेको गणितले पूर्णता पाएको हो । आज विज्ञानका हरेक चमत्कारमा शून्यले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ । अहिले आएर अन्तरिक्ष सम्बन्धि खोज अनुसन्धान गर्ने केन्द्र (नासा) ले ब्रह्माण्डको ध्वनि पत्तालगाएको छ र यो ध्वनि संस्कृतको अति शक्तिशाली मन्त्र ॐसँग मिल्दोजुल्दो भएको बताएको छ । नासाले संस्कृतको महत्व बुझेर यस सम्बन्धि अध्ययन अनुसन्धान अघि बढाएको छ । थोरै शब्दमा वाक्य बन्ने, द्विअर्थी वाक्य नहुने र ध्वनिमा आधारित भएकोले आउदा दिनमा अन्तरिक्षमा कुनै पनि सन्देश पठाउनका लागि सबभन्दा उपयोगी भाषा संस्कृत हुनसक्ने अनुमान नासाका वैज्ञानिकहरूले गरेका छन् र यसको लागि विभिन्न खोज अनुसन्धान भइरहेका छन् । उनीहरूले भविष्यमा कम्प्युटरको भाषा संस्कृत हुने प्रवल सम्भावना रहेको बताएका छन् । विद्वानहरूका भनाइ अनुसार संस्कृत सबै भाषाको जननी हो । संसारका धेरै भाषाको नसा संस्कृतसँग जोडिएको हुनाले यसलाई विश्वभाषा मान्न सकिन्छ । संस्कृतको महिमा बुझेका पश्चिमाहरूले संस्कृत शिक्षाबाट ज्ञान आर्जन गर्नका लागि थुप्रै विश्वविद्यालयहरू स्थापना गरेका छन् । हाल विश्वमा ४० देशका २५४ वटा विश्वविद्यालयमा संस्कृत पढाइ हुन्छ । जर्मनीमा मात्रै १४ वटा विश्वविद्यालय तथा धेरै विद्यालयहरूमा संस्कृत पढाइन्छ । अमेरिकामा पनि केहीँ विश्वविद्यालयहरूमा संस्कृत अध्ययन अध्यापनको कार्य हुने गरेको छ । यस्तै अरू धेरै देशका विश्वविद्यालयहरूमा पनि संस्कृतको पठन पाठन भइरहेको छ । पश्चिमाहरूले हाम्रा ग्रन्थको अध्ययनबाट खगोल, गणित, वैज्ञानिकशोध तथा अनुसन्धान जस्ता विषयहरूको ज्ञान हासिल गरी त्यसलाई सूचना, प्रविधि र अनुसन्धानमा प्रयोग गरेर एकपछि अर्को अभुतपूर्व सफलता प्राप्त गरिरहेका छन् । हाम्रै ग्रन्थका अध्ययनबाट प्रभावित भएर धेरै कवि, साहित्यकार तथा दार्शनिकहरूले आ– आफ्ना क्षेत्रमा यसको प्रयोग गरेर ख्याति प्राप्त गरेका छन् र संस्कृत साहित्यको व्यापकताको मुक्तकण्ठले प्रशंसा गरेका छन् । तर दुःखका साथ भन्नुपर्छ हामी यति भाग्यमानी भएर पनि, यिनै ऋषिमुनीका सन्तान भएर पनि यो विशाल ज्ञानको भण्डारको स्रोतमै बसेर पनि यो गौरवगाथा गाउनु सिवाय अहिले हामीसँग केहीँ छैन । हामी रित्तो भएका छौ । हामीले संस्कृतको विराटता र बैज्ञानिकतालाई बुझ्नै सकेनौ । संस्कृतलाई धर्मसँग मात्र जोडेर यसको व्यापकतालाई साँघुरो बनाइदियौँ । पश्चिमी सभ्यताको चकाचौंधमा फसेर हामीले यो ज्ञानको भण्डारको उपेक्षा गर्यौ र यसलाई बिस्तारै छोड्दै गयौँ । नेपालमा लिच्छिविकालसम्म आइपुग्दा पनि संस्कृतभाषाको अत्यधिक प्रचलन रहेको पाइन्छ । लिच्छविकालका सबै अभिलेखहरू संस्कृतमै लेखिएका छन् । मल्लकालमा पनि यसको स्थिति मजबुत नै देखिन्छ । त्यसपछि समाजमा बिस्तारै अन्य भाषाहरू जन्मिदै गए र संस्कृतलाई प्रतिस्थापन गर्दै गए । राणाशासनकालसम्म आइपुग्दा संस्कृत निकै कमजोर बन्न पुग्यो । यद्यपि राणाहरूले ठाउँ ठाउँमा संस्कृत विद्यालयहरू खोलेका थिए तर यसले कर्मकाण्डबाहेक खासै उपलव्धि दिलाउन सकेन । २८ सालमा नयाँ शिक्षा योजना लागू भएपछि सरकारका तर्फबाट संस्कृत शिक्षाका लागि कुनै महत्व दिइएन जसले गर्दा कुनै कुनै विद्यालयमा ऐच्छिक विषयको रूपमा र गुरूकुलहरूमा मात्र यो सिमित भयो र झन्झन् ओझेलमा पर्यो । २०४३ सालमा संस्कृत विश्वविद्यालयको स्थापना त भयो तर यसले पनि संस्कृतको ज्ञानपक्षलाई उजागर गर्न सकेन । माओवादी जनयुद्ध शुरूभए एता त झन् संस्कृत विद्यालयहरूमा नियोजित आक्रमण गरी त्यसलाई ध्वस्त बनाउने काम नै शुरू भयो । संस्कृतशिक्षा कै कारण जातपात छुवाछुत जस्ता कुप्रथा जन्मिएको हो, संस्कृत भनेको बाहुनहरूको मागीखाने भाडो हो, यो मरिसकेको भाषा हो भन्ने दुष्प्रचार गरियो र संस्कृत पढने पढाउनेमाथि शत्रुको व्यवहार गरियो । फलस्वरूप ०४६ सालको जनआन्दोलनबाट प्राप्त प्रजातान्त्रिक सरकारले सरकारी स्तरमा पढाइहुने सम्पूर्ण संस्कृत पाठ्यक्रमलाई नै खारेज गरिदियो । त्यसपछि केहीँ गुरूकुलहरूमा मात्र संस्कृत पढाइहुन थाल्यो जसले संस्कृतलाई बेहोशी अवस्थामा भएपनि जिवित राख्ने काम गर्यो । अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा संस्कृतको महत्त्वले तरंग पैदा गरेपछि नेपालमा जनस्तरबाट संस्कृतप्रति चासो देखाउन थालिएको छ । युवाहरू संस्कृततर्फ आकर्षित हुन थालेका छन् । अनलाइन कक्षाको माध्यमबाट संस्कृत सिकाउन थालिएको छ । सरकारले पनि संस्कृत शिक्षालाई पुनः स्वीकृति प्रदान गरेको छ र कक्षा १ देखि ८ सम्म आधारभूत तहको पाठ्यक्रम निर्माण गरेको छ तर यसलाई अनिवार्य भने गरेको छैन । अन्य मातृभाषाका पाठ्यक्रम निर्माण गर्ने क्रममा संस्कृतलाई पनि एउटा भाषाको रूपमा समावेश गरी ऐच्छिक बनाएको छ । विश्वले संस्कृतलाई खोज अनुसन्धानको विषय बनाइरहेको बेला संस्कृत शिक्षाले पुनः प्रवेश पाउनुलाई सकारात्मक लिनुपर्छ । यसले संस्कृतको महत्व बुझेका र संस्कृतलाई प्रेम गर्नेहरूमा खुशीको सञ्चार गरेको छ । हामी नेपालीहरूको त मूल नै संस्कृत हो । हामीले ज्ञानका लागि विगतमा लेखिएका शास्त्र पुराण पढ्नमात्र हैन आफ्नो ईतिहास जान्न पनि संस्कृत जान्न आवश्यक छ । राष्ट्रिय अभिलेखालयमा रहेका धेरै जसो अभिलेखहरू संस्कृत मै रहेका छन् । वुद्धका देशका हामीले वुद्धलाई जान्नका लागि पनि संस्कृत जान्न आवश्यक छ । वुद्ध धर्मका ग्रन्थहरू पनि प्रायः संस्कृतमै लेखिएका छन् । नेपालका सबै मातृभाषाको जननी संस्कृत भएकाले यिनको शुद्धताको लागि पनि संस्कृत अति आवश्यक छ । आफ्ना सन्तानलाई संस्कारी र नैतिकवान बनाउन पनि संस्कृत सिकाउन जरुरी छ । अहिलेको स्वार्थी र संकुचित सोच भएको समाजमा आफ्ना सन्तानलाई (वसुधैव कुटुम्बकम) र (विश्व बन्धुत्व) को अर्थ बुझाउन पनि संस्कृत आवश्यक छ । अब त झन नासाले नै संस्कृतको महत्वलाई स्वीकारिसकेको अवस्थामा भविष्यमा प्रविधि मैत्री हुन र अन्तरिक्षको अध्ययनमा सहभागी हुन समेत संस्कृत जान्न अत्यावश्यक भइसकेको छ । यस परिप्रेक्षमा आशा गरौँ ज्ञान विज्ञानमा संस्कृतको महत्व र उपादेयतालाई ध्यानमा राखी आउदा दिनहरूमा सरकारले आफुले चालेको यो सानो कदमलाई अझ फराकिलो बनाउने छ र संस्कृतको उद्गमस्थलकै बासिन्दाद्वारा विश्वलाई संस्कृत सिकाउने वातावरण तयार पार्नेछ । कामना गरौँ जनस्तरबाट पनि उत्साहका साथ संस्कृत शिक्षाको माग बढने छ र संस्कृत आउदा दिनहरूमा कक्षा १ देखि विश्वविध्यालयसम्म कै अनिवार्य विषयमा गनिने छ । अस्तु । जयतु संस्कृतम् ।