https___myrepublica.nagariknetwork.com_news_think-the-heatwave-was-bad-climate-already-hitting-key-tipping-points-1_.xml
https___shukrabar.nagariknetwork.com_news_194_1.xml
1.1 2.1 3.1 4.1 4.2 4.3 5.1 5.2 5.3 5.4 6.1 6.2 7.1 8.1 8.2 9.1 9.2 9.3 10.1 11.1 12.1 13.1 13.2 13.3 14.1 14.2 15.1 16.1 17.1 18.1 18.2 18.3 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 28.1 29.1 29.2 30.1 30.2 31.1 31.2
World Hepatitis Day 2019 Published On: July 28, 2019 03:30 PM NPT By: Agencies World Hepatitis Day is observed annually on July 28 to raise awareness about the disease which causes inflammation of the liver and claims around 1.4 million lives every year. According to the World Health Organization (WHO), after tuberculosis, the second major killer infectious disease is Hepatitis. Since 2010, World Hepatitis Day has been celebrated every year with a new theme. This year, the WHO has proposed the theme — 'Invest in eliminating hepatitis'. As the name suggests, the motive of the campaign will be to achieve the global elimination of the disease by 2030. The idea is to spread awareness about the fact that "hepatitis is preventable and treatable. Hepatitis C is, in fact, curable. However, over 80 percent of people living with Hepatitis still lack prevention, testing, and treatment services," according to WHO. The host country for World Hepatitis Day 2019 is Pakistan. The global events related to the day is being held in Islamabad on July 27-28. What is Hepatitis? It is an inflammatory condition of the liver, which is caused by a viral infection. The use of drugs, toxins, alcohol and certain medications can also cause Hepatitis. Autoimmune Hepatitis is also common, which occurs when the body makes antibodies against liver tissue. In case you are overweight or obese, there's an underlying risk of non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) where extra fat builds upon liver cells. People with diabetes are also susceptible to NAFLD. Caused by different types of viruses, Hepatitis is of five types — Hepatitis A, B, C, D, and E. Among these, Hepatitis A, B, and C are the most common. History of World Hepatitis Day To initiate a global awareness campaign meant to completely eradicate Hepatitis from the world, WHO started observing World Hepatitis Day. Patient groups of European and Middle Eastern regions, earlier in 2004, observed it as International Hepatitis C Awareness Day. The World Hepatitis Alliance declared 19 May as the first World Hepatitis Day in 2008. Later, the date was changed to 28 July by the World Health Assembly in May 2010. The focus was to spread awareness about Hepatitis both on a national and international level. Notably, 28 July was picked as World Hepatitis Day to honor Nobel Laureate Baruch Samuel Blumberg on his birth anniversary, who had discovered the Hepatitis B virus. Significance of World Hepatitis Day According to WHO, in India, Hepatitis B affected around 40 million people and Hepatitis C around 6-12 million people in 2017. "If we look at the global picture, an estimated 290 million men, women and children are currently living with viral hepatitis unknowingly," says The World Hepatitis Alliance. It also stressed on the fact that if not proper measures are avoided, the number would increase by 76 million by 2030. The number of preventable deaths from viral Hepatitis would be around 18.1 million. The prediction definitely raises concerns and highlights the need to address this global burden. Some of the objectives of World Hepatitis Day Involve as many people as possible to focus together on this issue Raising awareness about various types of Hepatitis and their mode of transmission Educate people about prevention, diagnosis, and control of Hepatitis Spread awareness about Hepatitis A and B vaccines Notify the public about comprehensive care and treatment options available for the different forms of hepatitis Dismissing social stigma associated with this disease Increase number of skilled medical professionals in order to enhance quality care Liver-friendly food which must be added to your diet: Blueberries and cranberries: Rich in antioxidants named anthocyanins, both blueberries and cranberries are a storehouse of health benefits that can increase your immune cell response and antioxidant enzymes, thereby, keeping your liver healthy, according to the World Journal of Gastroenterology. Grape: A study published in the World Journal of Gastroenterology showed that grapes help lower inflammation, prevent damage and increase antioxidant levels in the liver. Grapes are also beneficial because of the presence of a plant compound like resveratrol. Beetroot juice: Beetroot juice contains nitrates and antioxidants called betalains which help in reducing inflammation in the liver. According to research published in the journal Nutrient, these compounds enrich natural detoxification enzymes. Fatty fish: Fishes rich in omega-3 fatty acids – salmon, mackerel, sardines – help reducing inflammation. According to a study published in the World Journal of Gastroenterology, omega-3 fatty acids help prevent the accumulation of fat in the liver, keep enzyme levels normal, fight inflammation and improve insulin resistance.
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1
डा. दिलिप शर्मा कलेजो रोग विशेषज्ञ, वीर अस्पताल मानव शरीरका महŒवपूर्ण अंगमध्ये कलेजो पनि एक हो । कलेजोमा ‘हेपाटोट्रोपिक भाइरस’ का कारण हुने संक्रमणलाई भाइरल हेपाटाइटिस भनिन्छ । कलेजोलाई दुई प्रकारको भाइरसले असर गर्छ । एउटा ‘हेपाटोट्रोपिक’ र अर्को ‘नन–हेपाटोट्रोपिक’ । हेपाटोट्रोपिक भाइरसअन्तर्गत हेपाटाइटिस ‘ए, बी, सी, डी र ई’ पर्दछन् । यसले कलेजोलाई मात्र असर गरे पनि शरीरका अन्य भागमा दीर्घकालीन असर पु¥याउँदैनन् । नन–हेपाटोट्रोपिक भाइरसअन्तर्गत ‘हर्पिस सिम्लेक’ र ‘इब्स्टेनवार’ भाइरस पर्दछन् । यिनले भने कलेजोका साथै शरीरका अन्य भागलाई पनि असर पु¥याउँछन् । भाइरल हेपाटाइटिस ए, बी, सी, डी र ईलाई दुई समूहमा बाँडिएको हुन्छ । पहिलो समूहमा ‘ए र ई’ पर्छन् । यो विशेष गरी प्रदूषित पानी तथा खानेकुराबाट सर्छ । यसले तुरून्त असर गरे पनि दीर्घकालीन असर भने गर्दैन । अर्को समूहमा बी, सी र डी पर्छन्् । यो रगत, रगतजन्य पदार्थ, सिरिन्ज, शारीरिक तरल पदार्थ वा आमाबाट बच्चामा सर्छ । यो दीर्घकालीन प्रकृतिको पनि हुन्छ र कलेजोलाई असरसमेत गर्छ । हेपाटाइटिस बी एचआईभी÷एड्सभन्दा पनि खतरनाक भनेर प्रचार गरिए पनि शरीरको प्रतिरोधात्मक क्षमताका कारण ९० प्रतिशत वयस्क मानिसमा छ महिनाभित्र आफँै निको भएर जान्छ । बाँकी १० प्रतिशतमा यसले नरम कलेजोलाई कडा पार्दै लान्छ । जसलाई ‘लिभर सिरोसिस’ भनिन्छ । लिभर सिरोसिस भएर पछि क्यान्सर हुने सम्भावना हुन्छ । हेपाटाइटिस भयो भने जन्डिस देखिन्छ । यस्तो हुँदा मुख बार्ने, जडिबुटीको प्रयोग गर्ने, नाइटोमा लेप लगाउने जस्ता काम गरिन्छ । तर, मुख बार्दा पोषणको कमी हुन्छ । जसका कारण रोगसँग लड्ने क्षमतामा ह्रास आउन सक्छ । सरकारले जनचेतनामूलक कार्यक्रममार्फत खानाप्रतिको धारणाबारे आम समुदायलाई स्पष्ट पार्नु जरूरी छ । जन्डिस रोग होइन । यो रोगको लक्षण मात्र हो । उपचार गरेर त्यसको निदान गर्नुपर्छ । यसबारे हामीले न बिरामीलाई राम्ररी बुझाउन सकेका छौँ, न त उनीहरूका परिवारलाई । यसतर्फ ध्यान दिन जरूरी छ । हेपाटाइटिसबाट हरेक वर्ष संसारभर १५ लाख व्यक्तिको मृत्यु हुने गरेको छ । यो संख्या एचआईभी÷एड्सबाट हुने मृत्यु बराबर छ । एचआईभी÷एड्सलाई सरकारी तथा गैरसरकारी संस्था, अन्तर्राष्ट्रिय दातृ संस्थाहरूले जति महŒव दिएका छन्, त्यति हेपाटाइटिसलाई महŒव दिएको पाइँदैन । संसारमा ‘मेडिकल डिजिज’ मा मानिसको ज्यान लिने रोगमध्ये आठौँ ठूलो रोग भाइरल हेपाटाइटिसलाई नेपालमा खासै महŒव दिएको पाइँदैन । अविकसित राष्ट्रमा मात्र होइन विकसितमा पनि यसलाई महŒव कम दिएको पाइन्छ । सरकारले हेपाटाइटिसलाई जनस्वास्थ्य कार्यक्रममा राखेर ग्रामीण स्वास्थ्य चौकीदेखि चिकित्सकसम्म तथा जनस्वास्थ्यसँग चासो राख्ने हरेक व्यक्तिलाई यसको रोकथाम, सर्ने माध्यम तथा उपचारबारे ज्ञान दिन जरूरी छ । आठौँ ठूलो रोग भए पनि मानिसले धेरै चासो नदेखाएका कारण विश्व स्वास्थ्य संगठनले संसारको हेपाटाइटिसप्रतिको धारणा बदल्न र यस रोगबाट पर्ने आर्थिक भारको चेतना जगाउन विश्व हेपाटाइटिस दिवस मनाउन सुरु गरेको छ । हरेक वर्षको जुलाई २८ का दिन हेपाटाइटिस दिवस मनाउने गरिन्छ । यस पटकको हेपाटाइटिस दिवस ‘हेपाटाइटिसको बारेमा पुनर्विचार गरौँ’ भन्ने नाराका साथ मनाइयो । त्यसैले जनचेतनामार्फत हेपाटाइटिस भइसकेका व्यक्तिले कसरी सावधानी अपनाउने र नभएकाले कसरी यसविरूद्ध खोप लगाउने भन्ने बारे बुझाउनुपर्छ । अहिले पनि धेरै व्यक्तिमा हेपाटाइटिसबारे चेतनाको अभाव छ । हेपाटाइटिसका कारण लिभर सिरोसिस तथा लिभर क्यान्सर हुन्छ भन्ने कुरा कतिपयलाई थाहा छैन । लिभर क्यान्सर दोस्रो ठूलो डरलाग्दो क्यान्सर हो । हेपाटाइटिसको रोकथाम गर्न सके ठूलो जनधनको क्षति हुनबाट बचाउन सकिन्छ । सबै हेपाटाइटिसको खोप उपलब्ध छैन । हेपाइटिस ए र बी को मात्र खोप उपलब्ध छ । हेपाटाइटिस बी को खोप लगाउन सकेमा दीर्घकालमा हुने क्षतिबाट बचाउन सकिन्छ । केही व्यक्तिमा हेपाटाइटिस एचआईभी÷एड्सभन्दा पनि डरलाग्दो रोग हो भन्ने भ्रम छ । त्यसैले यसलाई लुकाउने गरिन्छ । तर, यो रोग लाग्दैमा हात मिलाउन नहुने, सँगै बस्न नहुने, एउटै ओछ्यान प्रयोग गर्न नहुने भन्ने होइन । हेपाटाइटिसको भाइरस धेरै समयसम्म बाँच्ने हुनाले डरलाग्दो भनिएको हो । हेपाटाइटिसले कलेजोलाई मात्र असर गर्छ । समस्या देखिइसकेपछि यसलाई लुकाउनुभन्दा पनि समाधानतिर लाग्नुपर्छ । हेपाटाइटिसलाई निको पार्न पनि सकिन्छ । विश्वमा हेपाटाइटिसलाई महŒव नदिइरहेको अवस्थामा नेपालमा पनि सरकार हेपाटाइटिस बी र सी को जोखिमप्रति निकै उदास देखिन्छ । कलेजोका दीर्घ रोगीहरू दिनहुँ वृद्धि भइरहेको आजको समयमा स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनस्वास्थ्य कार्यक्रममा हेपाटाइटिस बी र सीप्रति चेतना अभियान चलाउनुपर्ने अवस्था आएको छ । जनचेतनाको कमी भएका कतिपय ठाउँमा मानिसहरू हेपाटाइटिस भएका बिरामीलाई छुन रुचाउँदैनन् । तर, हेपाटाइटिस छोएर सर्ने रोग होइन । आम मानिसमा हेपाटाइटिस कसरी सर्छ भन्ने नै थाहा छैन । विशेष गरी, यो रगत तथा शरीरको तरल पदार्थबाट सर्ने गर्छ । हेपाटाइटिस बी र सी लाग्यो भने पछि गएर उपचार महँगो पर्छ । यो हेपाटाइटिस बीको औषधि दुई वर्ष या जीवनभर पनि सेवन गर्नुपर्ने हुन सक्छ । जसका कारण आर्थिक अवस्था कमजोर भएका व्यक्तिलाई यसको खर्च धान्न मुश्किल पर्न सक्छ । हेपाटाइटिसमा ‘टेनोफोविर’ नामक औषधिको प्रयोग हुन्छ । यो औषधि एचआईभी÷एड्सका बिरामीमा पनि प्रयोग हुन्छ । टेनोफोविर एचआईभीका बिरामीलाई सरकारले निःशुल्क प्रदान गर्दै आएको छ । जबकि, एचआईभीसँगै बराबर मृत्यु हुने हेपाटाइटिसमा सरकारले चासो दिएको छैन । हेपाटाइटिस बी मा न्यून आय भएका बिरामीलाई पनि टेनोफोविर निःशुल्क दिइँदैन । त्यसकारण नेपाल सरकारले हेपाटाइटिस बी भएर उपचार गर्न नसक्ने व्यक्तिलाई भविष्यमा लिभर सिरोसिस र क्यान्सर हुनबाट बचाउन निःशुल्क टेनोफोविर उपलब्ध गराउनुपर्छ । नेपालमा हेपाटाइटिस बी र सीका बिरामी कति छन् भन्ने यकिन तथ्यांक छैन । करिब २ प्रतिशत अर्थात् छ लाखको हाराहारीमा हेपाटाइटिस बी र एक लाख हेपाटाइटिस सीका बिरामी भएको अनुमान छ । तर, सरकारको तथ्यांकमा ५८ हजार मात्र बिरामी देखिएका छन् । यो तथ्यांक पुरानो भएकाले सरकारले नयाँ सर्भे गरेर हेपाटाइटिस बीका बिरामी संख्या तथा हेपाटाइटिस बीले गर्दा लिभर सिरोसिस र क्यान्सर भएका बिरामीको तथ्यांक राख्नुपर्छ । यदि हेपाटाइटिस बी भयो भने टेनोफोविर औषधिको सेवनमा महिनामा तीन हजार खर्च हुन्छ । यदि लिभर क्यान्सर भयो भने सरकारले उपचारका लागि एक लाख रूपैयाँ दिने गरेको छ । तर, हेपाटाइटिस बीको अवस्थामा उसलाई टेनोफोविर निःशुल्क दिन सकिए उसको जीवनको गुणस्तर पनि राम्रो हुने र क्यान्सरविनाको जीवन जिउन सक्छ । सबै बिरामीलाई सरकारले टेनोफोविर निःशुल्क उपलब्ध गराउन सक्दैन भने न्यून आय भएका बिरामीको पहिचान गरी सुविधा दिनुपर्छ । हेपाटाइटिस भएका बिरामीलाई स्वास्थ्यकर्मीले पनि त्यति चासोका साथ नहेर्ने भएकाले स्वास्थ्यकर्मीको पनि धारणा परिवर्तन गर्नुपर्छ । समाजमा यस रोगलाई नकारात्मक रूपमा लिने गरिन्छ । त्यसैले सरकारले अभियान नै चलाएर हेपाटाइटिसबारे जनचेतना फैलाउनु नितान्त आवश्यक छ ।