https___www.healthline.com_health_cancer_is-chemotherapy-only-for-cancer.xml
https___publickura.com_health_74576__1.xml
1.1 2.1 2.2 3.1 3.2 4.1 5.1 5.2 6.1 7.1 7.2 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 14.2 14.3 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 20.2 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 28.1 29.1 30.1 31.1 31.2 32.1 33.1 34.1 35.1 36.1 37.1 38.1 39.1 39.2 40.1 40.2
While chemotherapy drugs are commonly associated with cancer treatment, they’re also used to treat autoimmune diseases and blood disorders. Chemotherapy is a type of treatment often associated with cancer — and for good reason. It’s a mainstay of therapy for many different types of cancer. What’s not so well known is that chemotherapy isn’t just used to treat cancer. It’s also used to treat autoimmune diseases such as lupus and rheumatoid arthritis, as well as certain blood disorders, such as sickle cell anemia. This article reviews the different types of chemotherapy, how they work, and what they’re used for. There are many different types of chemotherapy drugs, and each type works in different ways. Most standard chemotherapy drugs are used to target cells at various phases in the cell cycle to stop cancer cells from replicating. Since cancer cells multiply much more rapidly than normal cells, chemotherapy helps to stop or slow the progression of cancer, according to the But chemotherapy drugs can’t differentiate between cancer cells and healthy cells, which means healthy cells can also sustain damage during treatment, which leads to side effects. This is why a doctor carefully considers the: - types of chemotherapy to use for your specific situation - the appropriate dose and duration - the best method for you to receive chemotherapy When it comes to noncancer conditions, such as autoimmune diseases, certain types of chemotherapy can be used in low doses to drive down an overactive immune system to ease symptoms. Chemotherapy can also be used for certain blood disorders to stop the excess production of red blood cells or platelets, as well as to prepare your body for a bone marrow transplant, per the Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Types of chemotherapy Different chemotherapy drugs work in different ways. Some can be broken down into general classes, but others don’t firmly fit into one classification. Here are the main types, according to the - Alkylating agents: This type of chemotherapy damages cell DNA, which stops cells from making copies of itself. - Antimetabolites: This type interferes with DNA and RNA in such a way that makes it impossible for the cells to reproduce. - Antitumor antibiotics: This type of antibiotic works by changing cancer cell DNA to stop them from multiplying. - Topoisomerase inhibitors: This type of chemotherapy works by interfering with certain enzymes responsible for helping cells replicate. - Mitotic inhibitors: This type stops enzymes from producing proteins necessary for cell division. Chemotherapy is most often used to treat cancer. The types of chemotherapy you receive will depend on the type of cancer you’re experiencing, where the cancer started, whether the cancer has spread, and your personal health history. Chemotherapy drugs used for cancer Since there are more than 100 chemotherapy drugs, it’s impossible to name which chemotherapy drugs are most often used for each type of cancer, but the National Library of Medicine offers a broad overview. Chemotherapy drugs used for autoimmune diseases and blood disorders When it comes to autoimmune diseases and blood disorders, there are a few key chemotherapy drugs to know. - According to a 2023 study, mercaptopurine is an antimetabolite that can be used for the treatment of ulcerative colitis, an autoimmune disease that affects your colon. - Cyclophosphamide is an alkylating agent often used to treat rheumatoid arthritis and lupus, among other conditions. - Methotrexate is an antimetabolite commonly prescribed to treat rheumatoid arthritis and psoriasis, according to research from 2013, as well as lupus, Crohn’s disease, and ulcerative colitis. - Mitoxantrone (Novantrone) is an antitumor antibiotic that can also be used to treat multiple sclerosis, according to a 2018 study. - Hydroxyurea (Hydrea, Dorxia) is an antimetabolite used for the treatment of sickle cell anemia, a genetic blood disorder that makes it difficult for blood cells to carry oxygen to all parts of your body. How you receive chemotherapy depends on what type of cancer or condition you’re experiencing. For cancer, chemotherapy is most often given as an intravenous (IV) infusion, which means the drugs will be given by inserting a tube or needle into a vein through your arm or through a port in your chest. Other methods of giving chemotherapy include: - pills - shots - creams or gels for certain types of skin cancer - administration into a specific area of your body, such as through the urethra into your bladder - direct injection to the cancer via a vein or artery that feeds the tumor, or where the cancer used to be after surgical removal Chemotherapy is used to treat many different kinds of cancer, as well as some autoimmune diseases and blood disorders. Because chemotherapy drugs can’t differentiate between healthy cells and cancer cells, they may damage healthy cells and cause side effects. It’s important to note that chemotherapy isn’t the only way to treat cancer and other health conditions. Targeted cancer therapy is being used more effectively to treat cancer with fewer side effects, and biologics are a powerful way to treat autoimmune diseases. Chemotherapy is simply another tool in the doctor’s treatment toolbox.
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 28.1 29.1 30.1 31.1 32.1 33.1 34.1 35.1 36.1 37.1 38.1 39.1 40.1 41.1 42.1 43.1 44.1 45.1 46.1 47.1 48.1 49.1 50.1 51.1
क्यान्सरको उपचारमा किमोथेरापीः के हो र कसरी गरिन्छ ? अहिले धेरै सुनिरहने शब्द हो, किमोथेरापी । धेरैलाई लाग्दो हो, यो के हो ? कस्तो उपचार विधी हो ? किन गरिन्छ ? कसरी गरिन्छ ? किमोथेरापीमा क्यान्सर कोषहरुलाई नष्ट गर्न औषधिहरुको उपयोग गरिन्छ । यसले क्यान्सरको कोषहरुलाई अरु कोषहरुलाई बनाउन, बढ्न र विभाजित गर्नबाट रोकेर काम गर्छ । किनभने क्यान्सरका कोषहरु आमरुपमा सामान्य कोषहरुको तुलनामा तिव्र रुपमा बढ्छ र विभाजित हुन्छ । यसैले किमोथेरापी गर्दा यसले क्यान्सर कोषहरुमा अधिक प्रभाव पर्छ । तर किमोथेरापीको लागि उपयोग गरिने औषधिहरु यति धेरै शक्तिशाली हुन्छन् कि कहिँलेकाँही त्यसले उनीहरु स्वस्थ कोषहरुलाई पनि असर गर्न सक्छन् । विभिन्न प्रकारका किमोथेरापी यीनै शक्तिशाली औषधिहरुको साथमा उपचारलाई मानक किमोथेरापी, पारम्परिक किमोथेरापी वा साइटोटोक्सिक किमोथेरापी भनिन्छ । कैयौं अन्य प्रकारका औषधिहरुले पनि क्यान्सरको उपचार गर्छन् । कैयौं नयाँ औषधिहरुलाई लक्षित थेरापी भनिन्छ । लक्षित औषधिहरुले क्यान्सर कोषहरुमा पाइने जिन वा प्रोटिनलाई अवरुद्ध गरेर क्यान्सरको कोषहरुलाई नोक्सान पुर्याउँछ । यो उपचार विधिले विशेष रुपमा क्यान्सर कोषहरु रोक्ने काम त गर्छ तर, यो विभिन्न साइड इफेक्ट्हरुको कारण पनि बन्छ । यसले स्वस्थ कोषहरुलाई कम गर्छ । त्यस्तै अन्य प्रकारको क्यान्सर थेरापीमा हार्मोन र औषधिहरु समावेश छन् जसले क्यान्सरबाट लड्नको लागि प्रतिरक्षा प्रणालीको साथमा काम गर्छ । यसलाई एक प्रकारको उपचार इम्युनोथेरापी पनि भनिन्छ । किमोथेरापीले क्यान्सरको उपचार कसरी गर्छ ? सर्जरी वा विकिरण चिकित्साभन्दा पहिले ट्युमरलाई कम गर्नको लागि किमोथेरापी गरिन्छ । यसलाई नियोएड्जुभेन्ट किमोथेरापी भनिन्छ । सर्जरी वा विकिरण थेरापीपछि पनि शेष क्यान्सर कोषहरुलाई मार्नको लागि पनि किमोथेरापी गरिन्छ । यसलाई सहायक किमोथेरापी भनिन्छ । रक्त वा लिम्फोटिक प्रणालीको क्यान्सरको उपचार गर्नको लागि एकमात्र उपचारको रुपमा पनि किमोथेरापी प्रयोग गरिन्छ । जस्तैः ल्युकेमिया र लिम्फोमा । उपचार पछि फेरि बल्भिmने क्यान्सरको उपचारको लागि पनि किमोथेरापी गरिन्छ । जसलाई आवर्टी क्यान्सर भनिन्छ । शरीरको अन्य भागमा फैलिने क्यान्सरको उपचारको लागि किमोथेरापी गरिन्छ । जसलाई मेटास्टेटिक क्यान्सर भनिन्छ । किमोथेरापीको लक्ष्य किमोथेरापीको लक्ष्य कुन खाले क्यान्सर हो र यो कति टाढासम्म फैलिएको छ भन्नेमा भर पर्छ । कहिलेकाँही उपचारको लक्ष्य क्यान्सरबाट छुटकारा पाउन र यसलाई बल्भिmनबाट रोक्ने हुन्छ । यदि यो क्यान्सर पूर्ण रुपमा निदान गर्न सम्भव छैन भने क्यान्सरको विकास सुस्त बनाउन वा गति ढिलो बनाउन किमोथेरापी गर्न सकिन्छ । क्यान्सरको विकासमा ढिलाईको लक्ष्यको साथमा गरिने किमोथेरापीलाई कहिलेकाँही पेलिएटिभ किमोथेरापी भनिन्छ । किमोथेरापीको योजना क्यान्सरको उपचारका लगि कैयौं औषधिहरु उपलब्ध छन् । औषधिको साथमा क्यान्सरको उपचारमा माहिर डाक्टर जसलाई क्यान्सरको विशिष्ट चिकित्सक उनले तपाईको किमोथेरापी निर्धारित गर्छन् । तपाई औषधिहरुको संयोजन प्राप्त गर्न सक्नुहुन्छ किनभने कहिले काँहि यसले एउटा औषधिभन्दा राम्रो काम गर्छ । किमोथेरापी निम्न कारकहरुमा भर पर्छः -क्यान्सरको प्रकार -ट्युमरको आकार, यो कहाँ फैलिएको छ त्यो स्थान जसलाई क्यान्सरको बेसपनि भनिन्छ -तपाईंको उमेर र सामान्य अवस्था -तपाईं कुनै साइड इफेक्टलाई कति सामना गर्न सक्नुहुन्छ -तपाईंमा अन्य स्वास्थ्य समस्या -पछिल्लो क्यान्सरको उपचार किमोथेरापी कति समयसम्म लिइन्छ ? किमोथेरापी अक्सर एक विशिष्ट समयको लागि दिइन्छ जस्तो ६ महिना वा १ वर्ष । जबसम्म यसले काम गर्छ तबसम्म किमोथेरापी दिन सकिन्छ । कैयौं औषधीहरुबाट हुने साइडइफेक्टले हरेक दिन उपचार गर्न गाह्रो हुन्छ । डाक्टरहरुले आम रुपमा यी औषधीहरुलाई केही समयको अन्तरालमा दिन्छन् । यसैले तपाईंसँग अघिल्लो उपचार भन्दा पहिले आराम गर्न र ठिक हुने समय हुन्छ । यसले तपाईको स्वस्थ कोषहरुलाई ठिक गर्न दिन्छ । उदाहरणको लागि तपाईलाई पहिलो दिन किमोथेरापी दिइन्छ र त्यसपछि उपचारलाई दोहोर्याउन भन्दा पहिले ३ साताको रिकभरीको समय हुन्छ । प्रत्येक ३ साताको अवधीलाई उपचार चक्र भनिन्छ । कैयौं चक्रले किमोथेरापीको एक कोर्स बनाउँछन् । एक कोर्स आमरुपमा ३ महिना वा त्योभन्दा धेरै रहन्छ । केही क्यान्सर चक्रकमा रिकभरीको समय कम गरेर पनि उपचार गरिन्छ । यसले केही क्यान्सरको विरुद्धमा किमोथेरापीलाई अधिक प्रभावी बनाउन सक्छ । तर, यसले साइडइफेक्टको जोखिम पनि बढाउँछ । तपाईंको स्वास्थ्य हेरचाह टिमसँग सबैभन्दा राम्रो कार्यक्रमको बारेमा कुरा गर्नुहोस् । किमोथेरापी कसरी दिइन्छ ? पेरिटोनियम वा पेटको किमोथेरापीः केही क्यान्सरको लागि औषधिलाई सिधा तपाईको पेटमा राखिन्छ । पेट तपाईको लागि चिकित्सा शब्द हो । यस प्रकारको उपचारले पेरिटोनियमसँग जोडिएको क्यान्सरको लागि काम गर्छ । पेरिटोनियमले पेटको भित्रीसतहलाई ढाकेको हुन्छ । पाठेघरको क्यान्सर पनि एक प्रकारको क्यान्सर हो जो प्राय पेरिटोनियममा फैलन्छ । टोपिकल किमोथेरापीः तपाईं आफ्नो छालामा लगाइएको कि्रममा केही प्रकारको किमोथेरापी लिन सक्नुहुन्छ । तपाईले फार्मेसीमा आफ्नो औषधि लिएर र यसलाई घर लैजान सक्नुहुन्छ । अन्तःशिरा वा आइभी किमोथेरापीः कैयौं औषधीहरुलाई सिधै नशामा इन्जेक्सनको आवश्यकता हुन्छ । यसलाई अन्तःशिरा वा आइभी किमोथेरापी भनिन्छ । यस उपचारमा केही मिनेट लाग्छ । केही आइभी औषधिहरुले राम्रो काम गर्छन् । यसको लागि केही दिन वा हप्तामा प्राप्त गर्नुपर्छ । यसलाई एक सानो पम्पको माध्यमले लिइन्छ । यसलाई निरन्तर इन्फ्युजन किमोथेरपाी भनिन्छ । मौखिक किमोथेरापीः तपाईं मुखबाट पनि केहि औषधिहरु लिन सक्नुहुन्छ । औषधि क्याप्सुल वा तरलमा हुन सक्छ । यसको मतलब तपाई फार्मेसीमा आफ्नो औषधि लिएर घरमा जान सक्नुहुन्छ । क्यान्सरको लागि मौखिक उपचार धेरैले गर्छन् किनभने लक्षित चिकित्साको लागि उपायोग गरिने कैयौं औषधिहरुलाई यसरी नै प्रयोग गर्न सकिन्छ । यस उपचारमा केही औषधिहरु दैनिक दिइन्छ र अन्यलाई अक्सर कम दिइन्छ । उदाहरणको लागि ४ साताको लागि एक औषधि दिइन्छ त्यसपछि फेरि २ साताको ब्रेक दिइन्छ । इन्जेक्सन किमोथेरापीः तपाईंले एक सटको रुपमा किमोथेरापी प्राप्त गर्नुसक्नुहुन्छ । केही अवस्थामा औषधि मांसपेसीमा दिइन्छ जबकी अन्य अवस्थामा औषधिहरुलाई छालाको तल इन्जेक्सन दिइन्छ । हात, खुट्टा वा पेटबाट इन्जेक्सन दिइन्छ । धमनीमा किमोथेरापीः धमनी एक रक्त वाहक हो जसले तपाईंको मुटुबाट रगतलाई शरीरको दोस्रो भागमा लैजान्छ । कहिलेकाँही किमोथेरापीलाई धमनीमा इन्जेक्सनले दिइन्छ क्यान्सरको लागि अन्य औषधिउपचार किमोथेरापीको लागि उपयोग गरिने पारम्परिक औषधीहरु कैयौं क्यान्सरको उपचारको एक महत्वपूर्ण हिस्सा हो । यी औषधिले क्यान्सरको कोष र स्वस्थ कोष दुवैलाई प्रभावित गर्छ । अहिले वैज्ञानिकहरुले नयाँ औषधि तयार गरेका छन् जसले क्यान्सरको उपचारको लागि विशेष रुपले काम गर्छ । तर, यो उपचार विभिन्न साइडइफेक्टको कारण पनि बन्न सक्छ । डाक्टरहरुले यी नयाँ क्यान्सर औषधिहरुको उपयोग केवल औषधि उपचारको रुपमा गर्न सक्छन् । तर, उनीहरु आमरुपमा पारम्परिक किमोथेरापीमा जोडिन्छन् । यी प्रकारको उपचारमा निम्न समावेश छन् । लक्षित थेरापीः यो उपचारले क्यान्सर कोषहरुमा पाइने जीन वा प्रोटिनलाई लक्षित र अक्षम गर्छ । जसलाई क्यान्सर कोषहरु विकास गर्ने आवश्यकता हुन्छ । इम्युनोथेरापीः यस खालको उपचारले तपाइर्ंको शरीरलार्य प्राकृतिक सुरक्षा क्यान्सरबाट लड्नमा मद्धत गर्छ । यो उपचारको उपयोग आजकाल केही प्रकारको क्यान्सरको लागि गरिन्छ र भविष्यमा क्यान्सरको उपचारमा तिव्रतापूर्वक भूमिका निभाउँछ । हार्मोन थेरापीः यो उपचारले तपाईको शरीरमा हार्मोनको मात्रा बदल्छ । हार्मोन रसायनिक हुन्छ जसले तपाईको शरीरलाई स्वभाविक रुपले बनाउँछ । यसले केही कोषहरु वा अंगको गतिविधिलाई नियन्त्रण गर्नमा मद्धत गर्छ । हार्मोनको स्तरले कैयौं प्रकारको क्यान्सरलाई नियन्त्रित गर्ने भएकाले डाक्टरहरुले हार्मोन थेरापीको उपयोग गर्छन् । यसमा केही स्तन र प्रोस्टेट क्यान्सर समावेश छन् ।