https___studybuddhism.com_en_tibetan-buddhism_about-buddhism_the-world-of-buddhism_types-of-buddhism_2.xml
https___studybuddhism.com_ne_tibbati-bud-dhadharma_bud-dhadharmaka-barema_baud-dha-jagata_bud-dhadharmaka-prakaraharu_1.xml
1.1 2.1 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 4.1 5.1 5.2 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 12.2 13.1 13.2 13.3 13.4 13.5 13.6 14.1 14.2 14.3 15.1 16.1 16.2
Let’s look at some of the distinctive features of the Theravada, Chinese and Tibetan forms of Buddhism as representative of the major systems extant today. Theravada Theravada, practiced in Southeast Asia, emphasizes the practice of mindfulness meditation. This is done by focusing on the breath and the sensations in the body while sitting, and on the movements and intentions to move while walking extremely slowly. With mindfulness of the arising and falling of each moment, one gains an experiential realization of impermanence. When this understanding is applied to analyzing all one's experience, one realizes that there is no permanent, unchanging self that exists independently of everything and everyone else. All is momentary changes. In this way, one gains an understanding of reality that will liberate oneself from self-centered concern and the unhappiness it brings. Theravada also teaches meditations on immeasurable love, compassion, equanimity and joy, but only in the last decades has it had a movement of what is called "Engaged Buddhism," starting in Thailand, for engaging Buddhists in programs of social and environmental help. Theravada monks study and chant the Buddhist scriptures and perform ritual ceremonies for the lay public. The monks go on daily rounds of silent begging for alms, and the householders practice generosity by offering them food. East Asian Mahayana The East Asian Mahayana traditions deriving from China have two main aspects: Pure Land, and what in Japan is known as Zen. - The Pure Land tradition emphasizes recitation of the name of Amitabha, the Buddha of Infinite Light, as a method for going to his Pure Land of Happiness, a type of paradise in which everything is conducive for becoming a Buddha. - Zen stresses strict meditation in which one quiets the mind of all conceptual thought so that the pure nature of the mind as compassionate and endowed with wisdom will shine forth. Monks and nuns in both traditions chant scriptural texts and, in keeping with Confucian culture, perform ceremonies especially for the deceased ancestors of the lay community. Tibetan Mahayana The Tibetan form of Mahayana Buddhism found throughout Central Asia preserves the full historical development of Indian Buddhism, particularly the traditions of the great monastic universities such as Nalanda. Thus, it emphasizes study, particularly about the nature of the mind, the emotions and reality, through the medium of logic and debate, carried out in conjunction with intense meditation on these topics. This approach is combined, in Tibet, with the Indian Buddhist tradition of tantra practice, in which one uses the powers of the imagination and works with the subtle energies of the body to transform oneself into a Buddha. This is done by concentrating on voidness (emptiness) and compassion, and within that context, imagining oneself to have become a specific Buddha-form. Although such forms are sometimes called "meditation deities," they are not the equivalent of God in meaning or function, and Buddhism is not in any way a polytheistic religion. Each Buddha-form is a symbolic representation of one aspect of a Buddha's enlightenment, such as wisdom or compassion. Visualizing oneself in such a form and reciting the sacred syllables (mantras) associated with it helps one to overcome one's deluded, negative self-image and to develop the qualities embodied by that figure. Such practices are very advanced and require close supervision by a fully qualified teacher. Tibetan Buddhism also has a great deal of chanting and ritual, often designed to eliminate negative forces and interference visualized in the form of demons. While performing such rituals, one imagines oneself in an extremely forceful form as a meditational aid for gaining the energy and confidence to overcome difficulties. There is also great emphasis on meditational techniques for cultivating love and compassion, also involving the use of visualization. Summary Whether one looks at the mindfulness practices of Theravada, the chanting of Amitabha Buddha’s name in China, or debate and visualization practices in Tibet, all forms of Buddhism fit within the same context. They each provide effective methods for overcoming suffering and realizing one’s potentials, not only for one’s own sake, but also for being able to benefit others as much as is possible.
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1
वर्तमान युगमा प्रचलित बुद्धधर्मका प्रमुख प्रकारहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने थेरवाद, चीनियाँ र तिब्बती बुद्धधर्मका मूलभूत विशेषताहरूका बारेमा केही चर्चा गरौं। थेरवाद दक्षिणपूर्वी एशियामा प्रचलनमा रहेको थेरवादले स्मृति ध्यानमा बढी जोड दिन्छ। यो विधिमा श्वासमाथि, बसेको अवस्थामा शरीरमा भैरहेका संवेदनाहरूमाथि तथा अत्यन्तै सुस्तरी हिँड्दै शरीरको चाल र हिंड्ने इच्छामाथि होशपूर्वक ध्यान गरिन्छ। आउँदै गरेको र जाँदै गरेको प्रत्येक क्षणलाई होशपूर्वक हेर्दा अनित्यताको अनुभवजन्य ज्ञान हुन्छ। यो ज्ञानलाई आफूले भोग्ने हरेक भोगाइमा लागू गरेर हेर्दा साधकलाई ज्ञान हुन्छ कि अविकारी, अविनाशी आत्म भन्न मिल्ने कुनै पनि चीज हुँदैन जुन अरु सबै चीज र मानिससँग असम्बद्ध होस्। हरेक कुरा क्षणिक हुन्छ। यस प्रकारले साधकले यथार्थको बोध गर्छ जसले उसलाई आत्म–केन्द्रित चिन्ता र यसका कारण हुने बेखुशीहरूबाट मुक्त गराउन सक्छ। थेरवादमा असीम मैत्री, करूणा, उपेक्षा (समभाव) र मुदिताका विषयहरूमा पनि ध्यान गर्न सिकाइन्छ। विगतका केही दशकयता थाइल्याण्डबाट “संलग्न बुद्धधर्म” (इन्गेज्ड बुद्धिज्म) नामको अभियान शुरु भएको छ जसअन्तर्गत बौद्धमार्गीहरू सामाजिक तथा पर्यावरणीय संरक्षणका काममा संलग्न हुने गरेका छन्। थेरवाद भिक्षुहरू सर्वसाधारणका लागि बुद्धधर्मका ग्रन्थहरूको पाठ, उच्चार–गायन, तथा धार्मिक कर्मकाण्डको सेवा पनि प्रदान गर्छन्। भिक्षुहरू प्रतिदिन मौन रहँदै भिक्षाटनका लागि निस्कन्छन् र गृहस्थीहरू उनीहरूका लागि भोजन अर्पण गरेर दानशीलताको अभ्यास गर्छन्। पूर्वी एशियाली महायान चीनबाट विस्तारित पूर्वी एशियाली महायान परम्पराका दुई मुख्य शाखा छन्ः सुखावती (प्योर ल्याण्ड) र जापानमा प्रचलित जेन। - सुखावती परम्पराले अमिताभ बुद्धको नाम जपमा जोड दिएको छ। अमिताभ अनन्त प्रकाशपुञ्ज (विपुलप्रभ) बुद्ध हुन्। उनको नाम जपद्वारा आनन्दमयी सुखावती भूवनमा प्रवेश हुन्छ, जुन एक प्रकारको स्वर्गजस्तै हो। यहाँ बुद्ध बन्नका लागि सबै वातावरण अनुकूल हुन्छ। - जेन परम्परामा कडा ध्यान साधनाको माध्यमद्वारा चित्तलाई सबै वैचारिक अवधारणाहरूबाट अलग र शान्त राख्नेमा जोड दिइन्छ ताकि चित्तको करुणा र प्रज्ञायुक्त निर्मल स्वरूप प्रस्फूटित हुन सकोस्। दुवै परम्परामा भिक्षु र भिक्षुणीहरू धर्मग्रन्थको वाचन गर्छन् र कन्फ्यूशियन संस्कृति अनुरूप सर्वसाधारणका लागि पुर्वज–पितृ अनुष्ठानका विधिहरू सञ्चालन गरिदिन्छन्। तिब्बती महायान मध्य एशियामा फैलिएको तिब्बती स्वरूपको महायान बुद्धधर्मले भारतीय बुद्धधर्मको ऐतिहासिक विकासक्रमलाई प्रतिनिधित्व गर्छ। त्यसमा पनि विशेष गरी नालन्दा लगायतका प्रमुख विहार–विश्वविद्यालयहरूको परम्परालाई यसले सम्पूर्ण रूपमा सुरक्षित राखेको छ। यसले चित्तको स्वरूप, क्लेश र यथार्थजस्ता विषयको अध्ययनलाई विशेष जोड दिएको छ। यी विषयहरूमा गहन ध्यानसाधना र तार्किक विश्लेषण तथा शास्त्रार्थका माध्यमद्वारा यसको अभ्यास गरिन्छ। तिब्बतमा यो पद्धतिलाई भारतीय बौद्ध परम्पराको तन्त्र साधनासँग जोडेर अभ्यास गरिन्छ। यसअन्तर्गत साधकले कल्पनाशक्तिको प्रयोग गर्दै शरीरका सूक्ष्म ऊर्जाहरूको साधनाद्वारा आफूलाई बुद्धत्वको स्तरसम्म लैजान्छ। यो उद्देश्यको प्राप्तिका लागि शून्यता र करूणामा ध्यान केन्द्रित गरिन्छ। यसअन्तर्गत साधकले स्वयंलाई एक निश्चित बुद्ध–स्वरूपमा परिवर्तित भएको कल्पना गर्छ। यी बुद्ध–स्वरूपहरूलाई कहिलेकाहीँ “ध्यान देवता” भनिन्छ, तर उनीहरू आफ्नो अर्थ या भूमिकाको दृष्टिले ईश्वरको पर्याय चाहिँ होइनन्। त्यसै पनि बुद्धधर्म कुनै दृष्टिले पनि ईश्वरहरू मान्ने धर्म होइन। प्रत्येक बुद्ध–स्वरूपले बुद्धको सम्बुद्ध अवस्थाको कुनै पक्ष (जस्तै ज्ञान वा करुणा) को प्रतीकात्मक प्रतिनिधित्व मात्र गर्छ। स्वयंलाई यो स्वरूपमा कल्पना गर्ने र सम्बन्धित मंत्रोच्चारण गर्नाले साधकले आफूभित्र भएको भ्रमपूर्ण र नकारात्मक छविमाथि विजय प्राप्त गर्न र उक्त “ध्यान देवता” का गुणहरू आफूभित्र विकसित गर्न सक्छ। यसप्रकारको अभ्यास एकदमै उन्नत श्रेणीको अभ्यास हो र यो एक पूर्णतः योग्य गुरुको प्रत्यक्ष निगरानीमा गर्नुपर्छ। तिब्बती बुद्धधर्ममा धेरै प्रकारका उच्चार–गायनहरू तथा अनुष्ठानहरू पनि हुन्छन्। तिनको उद्देश्य त्यस्ता नकारात्मक शक्तिहरू र अवरोधहरूलाई हटाउने हुन्छ जसलाई विभिन्न दानवहरूको रूपमा कल्पना गरिन्छ। यस्तो अनुष्ठान सम्पन्न गर्ने क्रममा साधकले आफूलाई एकदमै शक्तिशाली स्वरूपमा कल्पना गर्छन् जसले ध्यानमा आवश्यक पर्ने बल प्रदान गर्छ र अवरोधहरूलाई पन्छाउन सहयोग गर्छ। त्यस्तै मैत्री र करुणाको विकास गर्ने ध्यान विधिहरूमा विशेष जोड दिइएको छ। यसमा पनि कल्पनाशक्तिको सहायता लिइन्छ। सारांश चाहे थेरवाद पद्धतिको स्मृति ध्यानको अभ्यास होस् वा चीनमा अभ्यास गरिने अमिताभ बुद्धको नाम जप, अथवा तिब्बतमा गरिने शास्त्रार्थ वा कल्पनाशक्तिका ध्यानहरू – सबै पद्धतिहरू बुद्धधर्मको एउटै आधारभूत सन्दर्भको सेरोफेरोभित्र रहेका छन्। यी सबै पद्धतिहरूले दुःखबाट मुक्ति र आफ्ना क्षमताहरूको पूर्ण उपलब्धिका लागि प्रभावकारी विधिहरू सिकाउँछन्। सबै पद्धतिले केवल आफ्ना लागि मात्र नभई सबैका लागि सकेसम्म धेरै कल्याणको उद्देश्य बोकेका छन्।