http___www.welfare.ie_ga_Pages_State-Pension-Contributory.aspx_2.xml
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 10.2 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 28.1 29.1 30.1 31.1 32.1 33.1 34.1 35.1 35.2 36.1 37.1 38.1 39.1 40.1 41.1 42.1 43.1 44.1 45.1 46.1 47.1 48.1 49.1 50.1 51.1 52.1 53.1 54.1 55.1 56.1 57.1 58.1 59.1 59.2 60.1 60.2 61.1 62.1 63.1 63.2 64.1 65.1 66.1 67.1 68.1 69.1 69.2 70.1 71.1 72.1 73.1 74.1 75.1 76.1 76.2 77.1 77.2 78.1 79.1 80.1 81.1 81.2 82.1 82.2 83.1 83.2 84.1 85.1 86.1 87.1 88.1 89.1 90.1 91.1 91.2 92.1 93.1 93.2 94.1 94.2 95.1 96.1 96.2 97.1 98.1 99.1 99.2 100.1 101.1 101.2 102.1 103.1 104.1 105.1 106.1 107.1 108.1 109.1 110.1 111.1 112.1 113.1 114.1 114.2 115.1 115.2 116.1 117.1 118.1 119.1 120.1 120.2 121.1 121.2 122.1 123.1 124.1 124.2 125.1 126.1 127.1 128.1 129.1 130.1 131.1 132.1 133.1 134.1 135.1 136.1 137.1 138.1 138.2 139.1 140.1 141.1 142.1 143.1 143.2 144.1 144.2 145.1 145.2 146.1 146.2 147.1 148.1 148.2 149.1 150.1 151.1 152.1 152.2 153.1 153.2 154.1 154.2 155.1 156.1 157.1 157.2 158.1 159.1 160.1 161.1 162.1 163.1 164.1 165.1 165.2 166.1 167.1 168.1 169.1 170.1 170.2 171.1 172.1 173.1 174.1 175.1 176.1 177.1 177.2 178.1 179.1 179.2 180.1 181.1 182.1 183.1 184.1 186.1 187.1 188.1 190.1 191.1 192.1 192.2 193.1 194.1 194.2 195.1 195.2 196.1 197.1 198.1 199.1 200.1 201.1 202.1 203.1 203.2 204.1 205.1 205.2 206.1 207.1 208.1 209.1 210.1 211.1 212.1 213.1 214.1 214.2 215.1 216.1 217.1 217.2 218.1 218.2 219.1
Rules To qualify for a State Pension (Contributory) you must be aged 66 or over and have enough Class A, E, F,G, H, N or S social insurance contributions. You need to: - Have paid social insurance contributions before a certain age - Have a certain number of social insurance contributions paid and - Have a certain average number over the years since you first started to pay Paid insurance before a certain age You must have started to pay social insurance before the age of 56. (The age limit is higher for people born before 1922.) Entry into insurance Your entry into insurance means the date on which you first started to pay social insurance. The rules that determine when you entered into insurance are quite complex for those with mixed insurance, that is, full social insurance for some of the time and modified at other times. Normally the date of starting insurable employment is taken as the date of the first paid employment contribution. However if you have a mixture of full- and modified-rate contributions and paid your first full-rate employment contribution before 6 April 1991 and before you reached 56 years of age, your entry into insurance can be the date on which you first started to pay the full rate of insurance if that would be to your advantage. If you started to pay full insurance after 6 April 1991, your entry into insurance is the time you first paid any social insurance. There are also special entry into insurance rules for self-employed people. If you started to pay self-employed contributions on 6 April 1988 and had previously paid employee insurance at any time, then the date of entry into insurance can be either 6 April 1988 or the date on which you actually first paid insurance, whichever is to your advantage. Number of paid contributions If you reach pension age on or after April 6 2012, you need to have 520 full-rate contributions (10 years contributions). In this case, only 260 of the 520 contributions may be voluntary contributions. However, if you were a voluntary contributor on or before April 6 1997 and you have a yearly average of 20 contributions, you may meet the requirement if you have a total of 520 full-rate contributions (of which only 156 need to be compulsory paid contributions). If you reached pension age on or after 6 April 2002, you needed to have 260 full-rate contributions (effectively 5 years contributions but they do not need to be consecutive). If you reached pension age before 6 April 2002, you needed 156 qualifying full-rate contributions (a total of 3 years but they did not have to be consecutive). Note that social insurance contributions fall into the four groups below. - Full-rate social insurance contributions are PRSI contributions at Classes A, E, F, G, H, N and S or at the 'ordinary' rate before 6 April 1979. - Modified-rate social insurance contributions are PRSI contributions at Classes B, C and D (paid by civil and public servants). - Voluntary contributions are made by people under age 66 who are no longer covered by compulsory PRSI provided they satisfy certain conditions. - Credited contributions ('credits') are similar to the social insurance contributions you pay while employed and are usually awarded at the same rate as your last paid social insurance contribution. You may get credits when you are claiming a social welfare payment. Credits are not allowed after self-employed contributions (Class S). Average number of contributions per year You must meet the average condition. This is probably the most complex aspect of qualifying for a State Pension (Contributory). Normal average rule The normal average rule states that you must have a yearly average of at least 10 appropriate contributions paid or credited from the year you first entered insurance or from 1953, whichever is later to the end of the tax year before you reach pension age (66). An average of 10 entitles you to a minimum pension; you need an average of 48 to get the maximum pension. Alternative average rule This alternative average only applies to people who reach pension age on or after 6 April 1992. It requires that you have an average of 48 Class A, E, F, G, H, N or S contributions (paid or credited) for each contribution year from the 1979/80 tax year to the end of the tax year before you reach pension age (66). This average would entitle you to the maximum pension. There is no provision for a reduced pension when this alternative average is used. So, if you reach the age of 66 on or after April 6 1992, your average will be looked at in two ways - the usual average will be assessed and the alternative average will be assessed. Most employed or formerly employed people will be able to meet the alternative average. The alternative average will probably be looked at first because it is easier to assess. If you do not have an average of 48 contributions from 1979 then the normal method of assessing the average will be looked at and you may get a reduced pension (if you do not meet the alternative average, it is virtually impossible for you to have an average of 48 using the normal average rule). Working in the home and State pensions The Homemakers' Scheme makes it easier for people who stop working for a period to take care of children or adults to qualify for pensions. The scheme was introduced from 6 April 1994 and applies to anyone who provides full-time care for a child under age 12 or an ill or disabled person age 12 or over. It does not apply to time spent caring before the introduction of the scheme. It is most beneficial for people who work outside the home for a number of years and then spend a number of years as carers. It applies equally to women and men. From 6 April 1994, a contribution year spent as a homemaker may be disregarded in the calculation of the yearly average (see above) up to a maximum of 20 years. This has the effect of increasing your yearly average as the same number of total contributions are divided by a smaller number of years. So, the fact that you do not have any contributions in those years will not reduce your yearly average and will make it easier for you to qualify for a State Pension (Contributory). Pro-rata pensions There are a number of pro-rata pensions, which were introduced because of the exclusion of some people from the social insurance system at particular times. Pro-rata pension for mixed insurance Pro-rata pensions were introduced for people with mixed insurance records. Mixed insurance arises when a person spends part of his/her working life in the public service paying modified social insurance contributions and part in the private sector paying full rate social insurance contributions. Many people have had a career in both the public and private sector but do not have mixed insurance. This is because no insurance was payable by people whose incomes were above certain limits before 1 April 1974. Certain groups who are now insured were outside the scope of the system - Gardai are insurable since 1 April 1974; certain members of religious orders since 6 April 1988 and doctors and dentists in the civil service since 6 April 1988. People with mixed insurance may have enough full rate contributions to enable them to qualify for a State Pension (Contributory). This depends on the exact circumstances of each case. It could happen that one person would qualify while another, who might have more contributions, would not qualify. Since 1991, a State Pension (Contributory) may be payable on a pro-rata basis to people with mixed insurance. If you reach pension age on or after 6 April 2012, you need to have a total of at least 520 full-rate and modified rate contributions paid. You must also have: - At least 260 paid contributions at the full rate since entry into insurance or 1953, whichever is later - A mixture of full and modified contributions, which when added together give you a yearly average of 10 (for the State Pension Contributory) from the time you first entered insurance or 1953, whichever is later, to the end of the contribution year before your 66th birthday. - Failed to qualify for a pension under EU regulations or under reciprocal arrangements with other countries or only qualified for a pension at a lower rate than this pro-rata pension would give you. If you meet all these requirements, you may qualify for a pension proportionate to the number of contributions that you have at the full rate. To take a very simple example, if you worked for 40 years up to age 66 and 10 of those were in the private sector, you would get one-quarter of the normal pension. The amount paid is in proportion to your full-rate contributions as a percentage of your overall contributions. To calculate your pension you add contributions at the full and modified rates together. The average is then measured in the normal way. If you have an average of at least 10 then you may qualify. Then the number of full rate contributions is divided by the total number of contributions to find out what proportion are full rate; you then get that proportion of the pension. The Increase for a Qualified Adult payable with this pension is proportioned as well. Pro-rata pension for intermittent insurance This pension applied to people with intermittent insurance and who had a yearly average of under 10. It no longer applies to new applicants (from January 2013). This pro-rata pension was only payable to people who meet specific conditions. That is, they had to have a broken insurance record and have re-entered insurance in 1974 because of the removal of the income limit. Their average is measured in the usual way and if that average is 10 or more they got a pension in the normal way. However, if it was between 5 and 9 they got a special partial pension which was one quarter of the maximum pension. See Further information below for more information on other pro-rata pensions that no longer apply to many people (because most people who would qualify are now over 66). Pro-rata EU pensions If you have worked in Ireland and one or more EU states your social insurance contributions from each EU state will be added to your Irish social insurance contributions to help you qualify for a social welfare payment. More information about combining your social insurance contributions to qualify for a state pension is available. Increases for a qualified adult and pensioners over 80 years of age are calculated in the same way as the personal rate of pension. Increases for a qualified child are payable from one country only and, if from Ireland, are paid in full. Bilateral social security agreements Ireland has bilateral social security agreements with Canada, the USA, Australia, New Zealand, Austria, Japan, Republic of Korea and Quebec (which has a separate system from the rest of Canada). These agreements are broadly similar and they generally provide that social insurance paid in Ireland and the other country can be combined to help people qualify for old age and retirement pensions. Again, in general, the method of calculation is similar to the EU rules. Rates *Increases for qualified adults are means-tested payments (see 'Adult dependants' below). From 1 September 2012, the rate band 20-47 was replaced by the bands 20-29, State Pension (Contributory) rates for people who qualified for pensions before 1 September 2012 *These qualified adult rates apply to claims made from 6 Extra benefits You are automatically paid an extra allowance of €10 per week when you reach 80 years of age. This increase is not paid to qualified adults. The Living Alone Increase may be payable to people who live completely alone. You may also be eligible for other benefits. Find out more about medical cards, the Household Benefits Package and Fuel Allowance. Adult dependant You can get an increase in your payment for an adult dependant (called a qualified adult). Your income is not taken into account in the assessment for a Increase for a Qualified Adult. Any income your adult dependant has from employment, self-employment, savings, investments and capital (for example, any property except your own home) is taken into account. If you have joint savings or investments with your spouse, civil partner or cohabitant only half is taken into account. If you are getting a State Pension (Contributory) the Increase for a Qualified Adult is automatically paid directly to your adult dependant. This only applies to applications for State pensions received by the Department on or after 27 September 2007. Child dependants You can also get an increase in your payment for child dependants (known as qualified children). Since 6 July 2012 you can no longer claim an Increase for a Qualified Child (IQC) with your State Pension (Contributory) if your spouse, civil partner or cohabitant has an income of over €400 a week. You get a half-rate IQC if your spouse, civil partner or cohabitant earns between €310 and €400 a week. This only applies to claims made after 6 July 2012.
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 14.2 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 20.2 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 27.2 28.1 29.1 30.1 31.1 32.1 33.1 34.1 35.1 36.1 36.2 37.1 37.2 38.1 39.1 40.1 41.1 42.1 43.1 44.1 45.1 46.1 47.1 48.1 48.2 49.1 50.1 51.1 52.1 53.1 54.1 55.1 56.1 57.1 58.1 59.1 60.1 61.1 62.1 63.1 64.1 65.1 67.1 68.1 69.1 70.1 71.1 72.1 73.1 74.1 75.1 76.1 77.1 78.1 78.2 79.1 79.2 80.1 81.1 82.1 83.1 83.2 84.1 85.1 86.1 87.1 88.1 89.1 90.1 91.1 91.2 92.1 92.2 93.1 94.1 95.1 96.1 97.1 98.1 99.1 100.1 101.1 101.2 102.1 102.2 103.1 104.1 105.1 106.1 106.2 107.1 107.2 108.1 109.1 110.1 111.1 112.1 113.1 114.1 115.1 116.1 117.1 117.2 118.1 118.2 119.1 120.1 121.1 122.1 123.1 123.2 124.1 125.1 126.1 126.2 127.1 128.1 129.1 130.1 131.1 132.1 133.1 134.1 135.1 136.1 136.2 137.1 138.1 139.1 140.1 141.1 142.1 142.2 143.1 144.1 144.2 145.1 146.1 147.1 148.1 149.1 149.2 150.1 150.2 151.1 152.1 153.1 154.1 154.2 155.1 156.1 157.1 158.1 159.1 160.1 161.1 162.1 163.1 164.1 165.1 166.1 167.1 168.1 169.1 170.1 171.1 172.1 172.2 173.1 174.1 175.1 176.1 177.1 177.2 178.1 179.1 179.2 180.1 180.2 181.1 181.2 182.1 183.1 183.2 184.1 184.2 185.1 186.1 187.1 188.1 188.2 189.1 190.1 191.1 191.2 192.1 193.1 193.2 194.1 195.1 195.2 196.1 197.1 198.1 199.1 200.1 201.1 202.1 203.1 204.1 204.2 205.1 206.1 207.1 208.1 209.1 209.2 210.1 211.1 212.1 213.1 214.1 215.1 216.1 217.1 217.2 218.1 219.1 220.1 220.2 221.1 222.1 222.2 223.1 224.1 224.2 225.1 226.1 226.2 227.1 228.1 229.1 229.2 230.1 231.1 231.2 232.1 234.1 235.1 236.1 237.1 238.1 239.1 240.1 241.1 242.1 243.1 244.1 244.2 245.1 246.1 247.1 248.1 249.1 250.1 250.2 251.1 252.1 253.1 254.1 255.1 256.1 257.1 258.1 259.1 260.1 261.1 262.1 263.1 264.1 265.1 266.1 267.1 268.1 269.1 269.2 270.1 271.1 272.1 273.1 274.1 275.1 276.1 277.1 278.1 279.1 279.2 280.1 281.1 281.2 282.1 283.1 284.1 285.1 286.1 287.1 288.1 288.2 289.1 289.2 290.1 290.2 291.1 291.2 292.1 293.1 294.1 295.1 296.1 297.1 297.2 298.1 299.1 300.1 301.1 301.2 302.1 302.2 303.1 304.1 305.1 306.1 307.1 308.1 308.2 309.1 310.1 311.1 311.2 312.1 313.1 314.1 314.2 315.1 315.2 316.1 317.1 318.1 319.1 319.2 320.1 321.1 321.2 322.1 322.2 323.1 324.1 325.1 325.2 326.1 327.1 328.1 329.1 330.1 331.1 332.1 333.1 334.1 335.1 335.2 336.1 337.1 338.1
Rialacha Ní mór duit a bheith 66 bliana d'aois agus dóthain ranníocaíochtaí árachais shóisialta Rannóige A, E, F, G, H, N nó S a bheith déanta agat le bheith i dteideal an pinsean seo a fháil. Caithfidh tú: - Ranníocaíochtaí árachais shóisialta a bheith déanta agat roimh aois áirithe - Oiread áirithe ranníocaíochtaí árachais shóisialta a bheith déanta agat agus - Líon áirithe díobh a bheith déanta agat ar an mheán i rith na mblianta ó thosaigh tú ag íoc don chéad uair An t-árachas a bheith íoctha roimh aois áirithe Caithfidh tú a bheith tagtha isteach sa scéim árachais roimh aois áirithe. I gcás daoine atá faoi bhun 66 faoi láthair, caithfidh sé gur thosaigh siad ag íoc as árachas sóisialta roimh aois a 56. Tosú sa scéim árachais Séard atá i gceist le tosú sa scéim árachais ná an dáta ar thosaigh tú ag íoc as árachas sóisialta don chéad uair. Tá castacht ag baint leis na rialacha a dhearbhaíonn cathain ar tháinig tú isteach sa scéim árachais má tá árachas measctha ag an té sin. Is é sin le rá go raibh lán-árachas sóisialta aige nó aici cuid den am agus árachas athraithe uaireanta eile. De ghnáth glactar leis gur é an dáta tosú fostaíochta inárachais, dáta an chéad ranníocaíocht fostaíochta íoctha. Áfach, má tá duine le meascán de ranníocaíochtaí ráta iomlán agus ráta mionathraithe aige agus a chéad ranníocaíocht ráta iomlán íoctha roimh an 6 Aibreán, tógtar an dáta tosú fostaíochta is mó fabhar. Má thosaigh tú ag íoc lán-árachais roimh 6 Aibreán 1991 agus roimh a mbíonn tú 56 bliain d'aois, glacfar leis gur tháinig tú isteach sa scéim árachais ar an dáta ar thosaigh tú ag íoc an ráta iomlán árachais - más tairbheach duit an socrú seo. Má thosaigh tú ag íoc as lán-árachas i ndiaidh an 1 Aibreán 1991, glactar leis gur tháinig tú isteach sa scéim árachais an t-am a thosaigh tú ag íoc árachais shóisialta de chineál ar bith. Tá rialacha faoi leith ann maidir le teacht isteach sa scéim árachais i gcás daoine féinfhostaithe. Cuireadh ÁSPC do dhaoine féinfhostaithe isteach ar dtús an 6 Aibreán 1988. Má thosaigh tú ag déanamh ranníocaíochtaí féinfhostaithe ar an 6 Aibreán 1988 agus má bhí ranníocaíochtaí íoctha agat mar fhostaí uair ar bith roimhe sin, is féidir leat do rogha a dhéanamh idir an 6 Aibreán 1988 agus an chéad lá riamh ar íoc tú as árachas agus dáta is fearr a oireann duit a bheith agat. Má thosaigh tú ag íoc ranníocaíochtaí féinfhostaithe tar éis an 6 Aibreán 1988, is é dáta an iontrála árachais ná an dáta a íocadh an chéad ranníocaíocht ináirithe. Líon na ranníocaíochtaí a rinneadh Má shroicheann tú aois an phinsin ar nó i ndiaidh 6 Aibreán 2012, ní mór duit 520 ranníocaíocht a bheith déanta agat (ranníocaíochtaí 10 mbliana). Sa chás seo, ní féidir go mbeadh níos mó ná 260 den 520 ina ranníocaíochtaí deonacha. Más rud é, áfach, go raibh tú i do ranníocthóir deonach ar an 6 Aibreán 1997, nó roimhe, agus má tá 20 ranníocaíocht déanta ar an mheán agat in aghaidh na bliana, féadfaidh tú an riachtanas a shásamh má tá 520 ranníocaíocht déanta agat san iomlán, agus a chás sin, ní gá ach go mbeadh 156 díobh ina ranníocaíochtaí a rinneadh go héigeantach. Má shroicheann tú aois an phinsin ar nó i ndiaidh 6 Aibreán 2002, nár mhór duit 260 ranníocaíocht a bheith déanta agat (ranníocaíochtaí 5 bliana ach ní gá dóibh bheith comhleanúnacha). Má shroicheann tú aois an phinsin roimh 6 Aibreán 2002, nár mhór duit 156 ranníocaíocht a bheith déanta agat (ranníocaíochtaí 3 bliana ach ní gá dóibh bheith comhleanúnacha). Bíonn ranníocaíochtaí árachais shóisialaigh roinnte ina gceithre ghrúpa thíos - Is ionann ranníocaíochtaí árachais shóisialaigh ar lánráta agus ranníocaíochtaí ÁSPC in Aicmí A, E, F, G, H agus N nó ar 'ghnáthráta' roimh 6 Aibreán - Is ionann ranníocaíochtaí árachais shóisialaigh ar ráta mionathraithe agus ranníocaíochtaí ÁSPC in Aicmí B, C agus D (íoctha ag fostaithe sa tseirbhís phoiblí agus státseirbhísigh) - Bíonn ranníocaíochtaí deonacha déanta ag daoine faoi bhun 66 bliain d'aois nach bhfuil cuimsithe faoi ÁSPC éigeantach a thuilleadh, fad is go sásaíonn siad coinníollacha áirithe. - Tá ranníocaíochtaí creidiúnaithe ('creidmheasanna') cosúil leis na ranníocaíochtaí árachais shóisialaigh a íocann tú nuair atá tú fostaithe agus is gnách go mbíonn siad bronnta ar an ráta céanna le do ranníocaíocht dheireanach íoctha árachais shóisialaigh. Is féidir leat creidmheasanna a fháil fad is atá íocaíocht leasa shóisialaigh á héileamh agat. Ní cheadaítear creidmheasanna tar éis ranníocaíochtaí féinfhostaithe (Aicme S). Meán ranníocaíochtaí in aghaidh na bliana Ní mór duit an mheánchoinníoll a shásamh. Is dócha gurb é seo an ghné is casta a bhaineann le cáiliú le pinsean a fháil agus an ceann is mó a chothaíonn fadhbanna agus aimhrialtachtaí. Rial an ghnáth mheáin De réir riail an ghnáthmheáin ní mór duit deich ranníocaíocht chuí ar a laghad a bheith déanta agat nó creidiúnaithe duit mar mheánráta bliantúil ón bhliain a ndeachaigh tú isteach sa scéim árachais, nó ó 1953 i leith (cibé acu is déanaí) suas go dtí deireadh an bhliain chánach sula sroicheann tú aois an phinsin (66). Má bhíonn 10 gcinn mar mheán-ráta bliantúil agat tá tú i dteideal an bunphinsean a fháil. Ní mór duit 48 gcinn a bheith agat mar mheán-ráta chun an phinsean iomlán a fháil. Rial meán malartach Ní bhaineann an meán malartach seo ach leo siúd a shroicheann aois an phinsin ar an 6 Aibreán 1992 nó ina dhiaidh. Dar réir na rialach seo ní mór duit 48 ranníocaíocht Rannóige A, E, F, G, H, N nó S a bheith déanta agat, nó creidiúnaithe duit, ar an meán in aghaidh gach bliain íocaíochta ó an bliain ranníoca 1979/80 suas go dtí an bhliain ranníoca dheiridh iomlán agus an bhliain sin san áireamh go dtí do 66ú breithlá. Dá mbeadh an mheánuimhir seo agat bheifeá i dteideal pinsean iomlán a fháil. Níl aon fhoráil ann pinsean níos lú a chur ar fáil nuair a úsáidtear an meán malartach seo. Mar sin, má bhíonn an 66 bliana slán agat ar an 6 Aibreán 1992, déanfar do mheánuimhir ranníocaíochtaí a mheas ar dhá bhealach - faoin ngnáthmheán agus faoin meán malartach. Beidh formhór d'fhostaithe agus d'iarfhostaithe na tíre in ann an meán malartach a shásamh. Is dócha go ndéanfar an meán malartach a scrúdú ar dtús toisc gur fusa é a mheas. Mura bhfuil 48 ranníocaíocht déanta agat ar an mheán ó 1979 i leith déanfar an mheánuimhir a mheas ar an ngnáthbhealach agus b'fhéidir go bhfaighidh tú pinsean laghdaithe. (Mura n-éiríonn leat an meán malartach a shásamh beidh sé beagnach dodhéanta 48 acu a bheith agat mar mheán ar an ngnáthbhealach). Ag obair sa bhaile agus pinsin Stáit I 1994, rinneadh rialacháin a bheadh sé a dhéanamh níos éasca cáiliú le haghaidh pinsean, do dhaoine a ghlacann saoire chun cúram do bhaill teaghlaigh a thabhairt. Baineann an Scéim um Chúramaí Baile le daoine a bhí ina gcúramóirí ó 1994 i leith. Ní bhaineann sé leo siúd a bhí ina gcúramóirí roimh 1994 agus ní rachaidh sé chun tairbhe morán dóibh siúd a d'éirigh as a gcuid oibre go buan. Baineann sé go háirithe leo siúd a bhí ag obair taobh amuigh den bhaile ar feadh roinnt blianta, a chaith roinnt blianta mar chúramóir agus d'fhill arís ar an obair taobh amuigh. Baineann sé le fir agus le mná. Ón 5ú Aibreán 1994 i leith is féidir neamh-aird a dhéanamh ar aon bhliain síntiúis (ach teorann 20 bliain leis) a chaith duine mar chúramóir baile, nuair atá comháireamh á dhéanamh ar an meán bliantúil. Mar sin, cé nach bhfuil aon síntiúis íoctha agat ar na blianta sin, ní chuirfidh sé seo isteach ar do chuid cearta pinsin. Pinsin pro-rata Tá roinnt pinsean pro-rata ann a tugadh isteach toisc na bhfadhbanna agus na haimhrialtachatí a d'eascair ó fheidhmiú riail na meánuimhreacha ranníocaíochtaí agus toisc go raibh daoine áirithe eisiata ón gcóras árachais shóisialta ag uaireanta éagsúla. Pinsean pro-rata le haghaidh árachas meascaithe Is iad ar déanadh socrú faoi phinsean dá-réir dóibh, ná iad siúd a raibh árachas measctha acu. Thárlodh go mbeadh árachas measctha ag duine nuair a chaitheann sé/sí cuid dá s(h)aol ag obair sa tseirbhís póiblí agus ag íoc ranníocaíochtaí árachais shóisialaigh mionathraithe agus cuid eile dá s(h)aol sa rannóg phríobháideach ag íoc ranníocaíochtaí árachais shóisialaigh ag an ráta iomlán. Tá daoine ann a bhí fostaithe sa rannóg phoiblí agus sa rannóg phríobháideach nach bhfuil árachas measctha acu. Tharla sé seo de bhárr nach raibh gá do dhaoine a raibh a n-ioncam os cionn teorainn áirithe, aon árachas a íoc roimh ó 1 Aibreán 1974. Bhí grúpaí áirithe atá anois ag íoc árachais, taobh amuigh den chóras-thosaigh Gárdaí ag íoc árachais ó Aibreán 1974; thosaigh baill áirithe de na hoird rialta á íoc ó Aibreán 1988 agus dochtúirí agus fiaclóirí sa stát sheirbhís ó Aibreán 1988. D'fhéadfadh go mbeadh a ndóthain ranníocaíochtaí ag an ráta iomlán ag daoine chun go mbéidís i dteideal Pinsean Stáit (Ranníocach). Braitheann sé seo ar chuinsí gach cás ann féin. D'fhéadfadh go mbeadh duine amháin i dteideal an phinsin agus nach mbeadh duine eile, in ainneoin níos mó ranníocaíochtaí a bheith ag an dara duine. Ó 1991 i leith is féidir Pinsean Stáit (Ranníocach) a íoc ar bhonn pro rata le daoine a bhfuil árachas measctha acu. Má shroicheann tú aois a 66 ar nó tar éis 6 Aibreán 2012 caithfidh 520 ranníocaíocht idir an ráta iomlán agus an ráta mionathraithe a bheith agat. Caithfidh tú: - Ar a laghadh 260 ranníocaíochtaí a bheith íoctha nó curtha chun sochair duit ó chuaigh tú isteach in árachas nó ó 1953 pé acu is déanaí. - Meascán de lán ranníocaíochtaí agus de ranníocaíochtaí laghdaithe a bheith agat a thugann, nuair a shuimítear iad meán bliantúil 10 ón am a ndeachaigh tú isteach in árachas ar dtús, nó ó 1953 pé acu is déanaí, go dtí deireadh na bliana ranníocaíochtaí roimh do 66ú breithlá. - Gur theip ort pinsean a fháil faoi rialacha an AE nó faoi shocrú cómhalartach le tíortha eile, nó go raibh tú i dteideal pinsean a bhí ar ráta níos ísle ná an ceann a bheadh agat de bhárr an phinsin dá-réir. Má chomhlíonann tú na riachtanais seo ar fad, d'fhéadfá a bheith i dteideal pinsean a bheadh i gcomhréir leis an méid ranníocaíochtaí a bhí íoctha agat ag an ráta iomlán. Tóg sampla an-simplí, má bhí tú ag obair ar feadh 40 bliain suas go dtí aois a 66 agus gur chaith tú deich mbliana acu sin sa rannóg phríobháideach is aon ceathrú den ghnáth phinsean a bheadh ag dul duit. Tá an méid íoctha i gcomhréir do ranníocaíochtaí ag an ráta iomlán mar chéatadán iomlán do ranníocaíochtaí. Chun do phinsean a ríomh, suimítear le chéile na ranníocaíochtaí a bhí íoctha ag an ráta iomlán agus ag an ráta mionathraithe. Déantar an meán a thomhais ar an ngnáth bhealach, ansin. Má tá 10 ranníocaíocht ar an meán agat d'fhéadfá a bheith i dteideal an phinsin. Ansin roinntear an líon ranníocaíochtaí atá agat ag an ráta iomlán ar an líon iomlán ranníocaíochtaí chun a fháil amach cén codán acu atá ag an ráta iomlán. Gheobhaidh tú an codán sin den ghnáth pinsean. Bíonn an Méadú do Dhuine Fásta Cáilithe, a théann leis an bpinsean seo, comhréireach freisin. Pinsin pro-rata d'árachas uaineach Baineann an pinsean seo le daoine atá árachas uaineach acu le meánuimhir bliantúil 10 nó níos lú. Ní bhaineann sé le hiarratasóirí nua a thuilleadh (ó Eanáir 2013). Níor íocadh an pinsean pro-rata seo ach amháin le daoine a chomhlíonann na coinníollacha speisialta. Caithfidh siad taifead briste a bheith acu agus a tháinig isteach in árachas arís sa bhliain 1974 nuair a cuireadh deireadh leis an teorainn ioncaim. Déantar an mheánuimhir a mheas ar an ngnáthbhealach agus má tá 10 nó breis acu ar an meán faigheann siad pinsean ar an ngnáthbhealach. Áfach, má tá sí idir 5 agus 9, fuair siad pinsean pro-rata, (ceathrú den uasphinsean). Féach ‘Tuilleadh eolais’ chun faisnéis bhreise maidir le pinsin pro-rata eile nach baineann le go leor daoine (tá an chuid is mó den daoine incháilithe os cionn aois 66) Pinsin AE pro-rata Má d'oibrigh tú in Éirinn agus i mballstát nó i mballstáit de chuid an AE, cuirfear do chuid ranníocaíochtaí árachais shóisialta ó gach ballstát le do chuid ranníocaíochtaí árachais shóisialta in Éirinn le gur fearr do theideal ar íocaíocht leasa shóisialaigh. Tá tuilleadh eolais ar fáil faoi do chuid ranníocaíochtaí árachais shóisialta a chur le chéile le teideal a fháil ar phinsean stáit. Oibrítear amach na liúntais le haghaidh daoine fásta agus le haghaidh daoine ós cionn 80 ar an mbealach seo freisin. Ní féidir an liúntas le haghaidh páiste cleithiúnaigh a fháil ach ó thír amháin agus más as Éirinn atá sé ag teacht íocfar ina iomláine é. Comhaontuithe déthaobhach leasa ahóisialaigh Tá comhaontuithe déthaobhach leasa shóisialaigh ag Éirinn le Ceanada, na Stáit Aontaithe, An Astráil, An Nua Shéalainn, An Eilbhéis, an Ostair, an tSeapáin, Korea, agus le Quebec (a bhfuil córas éagsúil aici ón gcuid eile de Cheanada). Tríd is tríd tá na haontais seo cosúil le chéile agus go hiondúil socraíonn siad gur féidir árachas sóisialta a íoctar in Éirinn agus i dtíortha eile, a chur le chéile chun go mbeadh daoine i dteideal pinsin sean-aoise agus pinsin scoir. Go hiondúil bíonn an módh a úsáidtear chun méid an phinsin a oibriú amach, cosúil le rialacha an AE. freisin. Ón 6 Iúil 2012, má tá ioncam ag do chéile, pháirtnéir sibhialta nó chomhchónaitheoir de bhreis ar €400 sa tseachtain, ní féidir leat Méadú i leith Leanbh Cáilithe (MLC) a éileamh. Má thuilleann do chéile, pháirtnéir sibhialta nó chomhchónaitheoir idir €310 agus €400 sa tseachtain, gheobhaidh tú MLC leathráta. Ní bhaineann seo ach amháin le héilimh déanta i ndiaidh 6 Iúil 2012. Ó Aibreán 2012 is féidir éilimh déanacha ar phinsin ranníocacha bheith siardhátaithe suas go 6 mhí ar a mhéid. Baineann sé seo le Pinsean Stáit (Ranníocach agus Eatramhach) agus Pinsean Baintrí, Baintrí Fir nó Páirtnéara Shibhialta Mharthanaigh (Ranníocach). Léigh tuilleadh inár ndoiciméad faoi Cá háit a dheánfaidh mé iarratas? Ba cheart aon cheist a bhaineann le do theideal ar Phinsean Stáit (Ranníocach) a chur chuig d'Ionad Intreo nó d'Oifig Bhrainse Leasa Shóisialaigh nó chuig: An Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí Seirbhísí Leasa Shóisialaigh Bóthar an Choláiste Sligeach Éire Uaireanta Oscailte:Ní thairgeann an oifig seo seirbhís do chuairteoirí pearsanta. Caithfidh gach ceist a bheith cur isteach tríd an fhoirm fiosraithe ar líne a úsáid, tríd an teileafón nó i scríbhinn. Teil: (071) 915 7100 (If calling from outside the Republic of Ireland please call + 353 71 915 7100) Lóghlao: 1890 500 000 (Note: the rates charged for using 1890 (Lo-call) numbers may vary) Láithreán Gréasáin: http://www.welfare.ie/ Is féidir leat ríomhphost don Rannóg Pinsean Stáit (Ranníocach) a sheoladh tríd an fhoirm fhiosraithe daingnithe Pinsean Stáit (Ranníocach) a úsáid. Más mian leat labhairt duine-le-duine faoi do theidlíochtaí, is féidir leat cuairt a thabhairt ar d'Ionad Faisnéise do Shaoránaigh áitiúil, d'Ionad Intreo nó d'Oifig Bhrainse Leasa Shóisialaigh. Ba cheart ceisteanna a bhaineann le do thaifead árachais shóisialta a chur chuig: Rannóg um Taifead ÁSPC Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí Bóthar Mhic Artúir Ard Rámhann Bun Crannacha Dún na nGall Éire Teil:(01) 471 5898 (If calling from outside the Republic of Ireland please call +353 1 471 5898) Lóghlao:1890 690 690 (Note: the rates charged for using 1890 (Lo-call) numbers may vary) Láithreán Gréasáin: http://www.welfare.ie/ Tuilleadh eolais Athruithe ar an bPinsean Stáit (Ranníocach) Rinne an tAcht Leasa Shóisialaigh agus Pinsean 2011 roinnt athruithe ar an aois cháilitheach do na pinsin Stáit. Beidh an aois cháilitheach ardaithe go dtí 67 bliain i 2021 agus 68 bliain i 2028 mar a leanas: - Má saolaíodh tú an 1 Eanáir 1955 nó ina dhiaidh ní cháileoidh tú don Pinsean Stáit go dtí go mbeidh tú 67 bliain ar a laghad. - Má saolaíodh tú an 1 Eanáir 1961 nó ina dhiaidh ní cháileoidh tú don Pinsean Stáit go dtí go mbeidh tú 68 bliain ar a laghad. Athruithe molta Faoin gCreatlach Náisiúnta um Pinsin tá roinnt athruithe eile pleanáilte do na choinníollacha cáilitheacha don Phinsean Stáit (Ranníocach) (ó 2020). Teastaíonn reachtaíocht sula dtagann na hathruithe seo i bhfeidhm. Is é an príomhathrú atá molta ná tabhairt isteach cur chuige ranníocaíochtaí iomláin chun teacht in áit an chórais atá ann faoi láthair. Ciallaíonn sé seo go mbeidh méid an phinsin a íocfar leat díreach ar aon dul le líon na ranníocaíochtaí árachais shóisialaigh agus/nó creidmheasanna a d'fhéadfadh a bheith íoctha agat thar do shaol oibre. Pinsin pro-rata Pinsean pro-rata do dhaoine féin-fhostaithe Tá dualgas ar dhuine féin-fhostaithe árachas sóisialta a íoc ó 1988 i leith. Roimhe sin bhíodh roinnt daoine féin-fhostaithe ag íoc árachais go deonach. Bhí roinnt daoine féin-fhostaithe os cionn an íos-aois cheana féin nuair a thosaigh siad ag íoc árachais i 1988. Í mí Aibreáin 1999 tugadh isteach pinsean speisialta dá-réir, don dream seo. D'fhéadfá a bheith i dteideal an phinsin dá-réir má bhí tú 56 nó ós a cionn ar an 6ú Aibreán 1988 (gur rugadh thú ar nó roimh 6ú Aibreán 1932). Pinsean pro-rata do dhaoine a d'íoc ranníocaíochtaí roimh 1953 Tugadh an pinsean seo isteach den chéad uair i mí Bealtaine 2000. D'fhéadfá a bheith ina theideal má tá 260 ranníocaíochtaí ar a laghad agat ag an lán-ráta agus cuid acu a bheith íoctha roimh 1953. Déantar gach 2 ranníocaíochtaí a bhí íoctha roimh 1953 a áireamh mar 3 ranníocaíochtaí. Má chomhlíonann tú na riachtanais sin d'fhéadfá pinsean dá-réir ag leath ráta a fháil. Íoctar an liúntas le haghaidh páiste cleithiúnaigh ag leath an ráta freisin. Íoctar an liúntas le haghaidh duine os cionn 80 ag an ráta iomlán. Pinsin pro-rata d'árachas uaineach Ní bhaineann an pinsean seo le hiarratasóirí nua ó Eanáir 2013. Socraíodh pinsin pro-rata ar dtús dóibh siúd a raibh árachas acu tráth amháin agus tada acu uair eile de thoradh na dteorainneacha ioncaim a cuireadh ar ranníocaíochtaí. Roimh 1974 ní raibh sé de dhualgas ar oibrithe nach raibh obair láimhe ar siúl acu ranníocaíochtaí árachas sóisialta a dhéanamh ach amháin má bhí a n-ioncam faoi bhun leibhéal áirithe. Cuireadh deireadh leis an teorainn ioncaim seo in Aibreán 1974. D'íoc a lán daoine as árachas sóisialta ar feadh tamaill, d'éirigh as ansin ó thaobh ioncaim os cionn teorainn agus d'fhill ar an gcóras in Aibreán 1974 toisc gur cuireadh an teorainn ioncaim ar ceal. Ní raibh siad ábalta an meánriachtanas a shásamh mar d'éirigh siad as íoc ar feadh tamaill. Rinneadh socruithe an 14 Meán Fómhair 1988 chun go mbeadh siad incháilithe pinsin pro-rata a fháil. Déantar an mheánuimhir a mheas ar an ngnáthbhealach agus má tá 10 nó breis acu ar an meán faigheann siad pinsean ar an ngnáthbhealach. B'fhéidir go bhfaighidh siad pinsean pro-rata, (ceathrú den uasphinsean), áfach, má tá sí idir 5 agus 9. Is féidir an pinsean pro-rata, seo a íoc le daoine a chomhlíonann na coinníollacha speisialta seo a leanas. Is féidir an pinsean pro-rata, seo a íoc le daoine a bhfuil bearnaí ina gcuid árachais acu agus a tháinig isteach in árachas arís sa mbliain 1974 nuair a cuireadh deireadh leis an teorann ioncaim. Má tháinig tú isteach in árachas arís sa bhliain sin ar aon chúis eile (mar shampla, mar gheall ar go raibh tú féin-fhostaithe roimhe sin nó amuigh as an tír), ní chomhlíonann tú na riachtanais agus ní bheidh tú i dteideal pinsean pro-rata. Má tá tú incháilithe an pinsean pro-rata seo a fháil féadfaidh tú liúntas cáilithe an duine fásta a fháil agus liúntas iomlán do leanaí cleithiúnacha. Ní bhaineann an pinsean pro-rata seo ach amháin le Pinsean Stáit (Ranníocach) agus le Pinsean Baintrí, Baintrí Fir nó Páirtnéara Shibhialta Mharthanaigh (Ranníocach). Tá sé níos éasca cáiliú le haghaidh Pinsin Baintrí, Baintrí Fir nó Páirtnéara Shibhialta Mharthanaigh (Ranníocach) agus dá bhrí sin tá méid an-bheag de dhaoine atá pinsin pro-rata ag teastáil uathu.