http___ljubavnadjelu.hr_stranica.php_str_aplasticna_jezik_HRV_1.xml
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9 1.10 1.11 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 3.1 3.2 3.3 4.1 4.2 4.3 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5
There is a rare and very serious blood disorder called, “Aplastic Anemia”. It occurs when the bone marrow stops manufacturing new blood cells. These blood cells are called, “stem cells”. Stem cells consist of platelets, white blood cells and red blood cells. Each of these different types of blood cells has a unique function within the body. The body needs the bone marrow to make new blood cells consistently because cells do not live forever. The red blood cells live about 120 days, the platelets live about 6 days and the white blood cells only live for less than a day. When the red blood cell count is too low, the condition is usually referred to as anemia. When a person has the blood disorder, aplastic anemia, the production of all types of blood cells (red, white and platelets) is too low or the manufacture of all the cells has stopped. This condition is because the stem cells have been damaged. There is no known cause for this blood disorder. When an individual has aplastic anemia the body is not getting enough oxygen-rich blood that it needs to all the organs of the body. Red blood cells also have the function of removing carbon dioxide from the cells. Carbon dioxide is a waste product that is taken from the blood and carried to the lungs where it is then exhaled out of the body. Individuals with aplastic anemia feel tired all the time, have a heart that has to work harder to pump the blood to all the body’s organs and tissues and this causes a stress over time and can then cause the heart to beat irregularly or too fast; which may result in an enlarged heart, or may cause heart failure. If the body has too few white blood cells, the body is unable to fight off infection properly and the individual will contract illnesses and infections. The platelets are needed to form blood clots that help stop bleeding within the blood vessels. Without properly formed blood clots the individual can bleed to death. Thankfully aplastic anemia is a rare blood disorder. Approximately only 500 to 1,000 individuals in the U.S. develop aplastic anemia each year. In the Asian countries this number doubles or triples. There are two types of aplastic anemia: acquired and hereditary. Aplastic anemia can be acquired or triggered by toxic chemicals, chemotherapy medications, radiation, or viral infections. The direct cause of aplastic anemia is still not known. An individual can develop aplastic anemia slowly or it can develop suddenly. It often gets worse over time. You can get mild, moderate or severe aplastic anemia. A doctor treating the individual for aplastic anemia will check the blood count frequently and adjust treatment accordingly. Treatments for aplastic anemia include blood transfusions, bone marrow transplants, and medications to suppress the immune system, stimulate the production of stem cells, and to treat infections.
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 2.1 2.2 3.1 4.1 5.1 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 7.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 14.2 14.3 14.4 14.5 14.6 15.1 16.1 17.1 17.2 18.1 19.1 19.2 20.1
Aplastična anemija se javlja zbog nemogućnosti da se u koštanoj srži stvaraju sve vrste krvnih stanica. Razlikuje se od leukemije u tome da je defekt posljedica toga da se stanice ne dijele, umjesto da ne sazrijevaju. Kao rezultat, koštana srž sadrži velike količine stanica masnoće, umjesto stanica za stvaranje krvi, koje bi normalno bile nazočne. Može se pojaviti kod osoba bilo koje starosne dobi, ali se obično javlja kod osoba između 15 i 24 godina, i preko 60 godina. Bolest može u početku nalikovati na leukemiju. Smatra se da je uzrokovana oštećenjem zajedničke matične stanice iz koje se kasnije razvijaju sve loze krvnih stanica. Posljedica je slaba razvijenost ili nerazvijenost koštane srži. · Prirođeni uzroci: aplastična anemija javlja se kod Fanconijeve anemije i kongenitalne diskeratoze · Imunološki uzroci: liječenje lijekovima koji potiskuju obrambeni sustav (imunosupresivi) nakon zahvata presađivanja koštane srži može uzrokovati aplastičnu anemiju. · Lijekovi i otrovi: aplastična anemija česta je nakon liječenja lijekovima koji potiskuju obrambeni sustav (imunosupresivi), lijekovima protiv tumora (citostatici, kemoterapija), nakon zračenja, uzimanja derivata benzena i drugih ugljikovodika, kloramfenikola itd. Početak aplastične anemije je u većine bolesnika neprimjetan. Prvi su simptomi slabost i umor kojima je uzrok smanjen broj crvenih krvnih stanica (eritrocita). Manjak eritrocita uzrokovan je smanjenom proizvodnjom u koštanoj srži i krvarenjima iz nosa, zubnog mesa, vagine, probavnog sustava, potkožnog tkiva. U većine je bolesnika krvarenje blaže, u nekih se kao prvi simptom javlja krvarenje u mrežnicu oka ili mozak. Krvarenja nastaju zbog manjka krvnih pločica - trombocita. Bolesnici obično imaju jako nizak broj bijelih krvnih stanica koje služe za obranu organizma, ali je zanimljivo da nemaju tako često bakterijske infekcije. Bolesnici su jako blijedi, a po koži, očnoj spojnici, očnoj pozadini i zubnom mesu mogu se nalaziti točkasta krvarenja i krvni podljevi (hematomi). Vrućica je česta, a tipični znaci infekcije često izostaju zbog iznimno niskog broja leukocita (bijelih krvnih stanica). Dijagnoza aplastične anemije temelji se na: krvnim pretragama pri čemu se gleda broj stanica · punkcija koštane srži · biopsija kosti · koncentracija željeza i njegovog nosača (transferina) u krvi Sve ove pretrage pokazuju smanjenje svih vrsta krvnih stanica. Prognoza bolesti ovisi uglavnom o težini bolesti, manje o uzroku. Blaži oblik može prijeći u teži oblik, a u nekih bolesnika se proizvodnja jedne ili više grana krvnih stanica može posve normalizirati. Na tijek bolesti utječu infekcije te vrsta i mjesto krvarenja. Premda infekcije nisu prvenstveni simptom bolesti, s vremenom postaju jedan od najvažnijih faktora za tijek bolesti. Manjak eritrocita i trombocita često se liječi transfuzijama krvi, što je povezano s raznim komplikacijama kao što su upale jetre (hepatitis) i taloženje željeza u organizmu (hemosideroza). Kod ovih je bolesnika povećan rizik od obolijevanja od leukemija, mielodisplastičnog sindroma ili paroksizmalne noćne hemoglobinurije. Blagi oblici liječe se androgenima (muški spolni hormoni), a teški oblici presađivanjem koštane srži. U većine bolesnika nakon presađivanja koštane srži dolazi do oporavka krvotvorno sustava. Potporne mjere su važne kod svih oblika bolesti, a uključuju odstranjenje štetnih čimbenika iz okoline bolesnika, liječenje infekcija antibioticima te kod žena primjenu steroidnih kontracepcijskih sredstava (anti-baby pilule) da bi se spriječila obilna menstrualna krvarenja. Primjenjuju se još i transfuzije, čimbenici koji stimuliraju stanice koštane srži te lijekovi koji suzbijaju rad imunološkog sustava. Liječenje se obavlja imunosupresivnim lijekovima, presađivanjem matičnih stanica, sredstvima za stimuliranje rasta krvi i (anaboličnim) hormonima za izgradnju tkiva.