http___www.irb.hr_Istrazivanja_Zavodi_Zavod-za-fizicku-kemiju_Laboratorij-za-spektrometriju-masa_Mjerenje-i-djelovanje-atmosferskih-oksidansa_1.xml
1.1 2.1 3.1 3.2 3.3 3.4 4.1 5.1 5.2 6.1
Properties and behaviour of atmosferic microconstituents Head: Dr Leo Klasinc Oxidation capacity of boundary layers atmosphere of the Earth is increasing during the last 100 years and there is no possibility to slow down this increase. Although a lot of present living species use atmospheric oxygen for their energetic needs, reactive oxygen species (ROS: ozone, peroxides, hydroxyl-, superoxide, hydroperoxyl- radicals and singlet oxygen) as well as oxygen itself are harmful and toxic for many parts of those living organisms. The same is true for some nitrogen oxides (e.g. peroxynitrite, peroxynitrate, nitrogen dioxide and nitrate radical) halogen and metal oxides. Their fraction in the atmosphere is increasing due to biomass burning and fossil fuel consumption in furnaces and motor engines. Harmful effect manifests in oxidation of important biological compounds in which they inactive and/or harmful for organisms (e.g. oxidation of lipids and proteins, breaking of DNA, forest degradation). In the framework of this project the levels of the above mentioned oxidants will be determined on chosen (urban, industrial and rural) locations and conditions which affect this levels. Laboratory investigations of reactions of different ROS and other oxidants with biological molecules (e.g. cholesterol, unsaturated phospholipids and phytoantioxidants) will be performed. - Project leader / principal investigator
1.1 2.1 2.2 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1
Mjerenje i djelovanje atmosferskih oksidansa Voditelj: Dr. Leo Klasinc Oksidacijski kapacitet prizemnih slojeva Zemljine atmosfere posljednjih je 100 godina u stalnom porastu i ne postoji način da se taj porast u doglednoj buducnosti smanji. Iako veliki dio postojećih oblika života koristi atmosferski kisik za pokrivanje energijskih potreba, reaktivne kisikove vrste (ROS: ozon, peroksidi, hidroksil-,superoksid-, i hidroperoksil-radikali te singletni kisik) pa i sam kisik za mnoge su dijelove tih organizama štetni i toksični. To vrijedi i za neke dušikove okside (npr. peroksinitrit, peroksinitrat, dušikov dioksid, nitrat radikal), halogene i kovinske okside kojih udio (posljednji u obliku čestica) u atmosferi raste zbog stalnog rasta izgaranja u prirodi, ložištima i motorima. Štetno djelovanje očituje se u oksidaciji važnih bioloških spojeva kojom ovi postaju inaktivni i/ili štetni za organizme (npr. oksidacija lipida i proteina, prekid DNK, propadanje šuma). Želimo u okviru projekta odrediti razinu navedenih oksidansa na odabranim (gradskim, industrijskim i ruralnim) lokacijama i modelirati uvjete koji djeluju na te razine. Istražit ćemo u laboratoriju reakcije raznih ROS i drugih oksidansa s biološkim molekulama, posebno kolesterolom, nezasićenim fosfolipidima i fitoantioksidansima. Instrumentacija Razne vrste monitora za mjerenje zagađenja zraka. Monitori: Ansyco O341M, Ansyco AC31M, Ansyco CO31M, Environics ozone analyzer series 300 Data logeri: DataTaker DT50 Series3, DataTaker 5, Campbell Scientific MicroLogger 21X Godine proizvodnje: od 1990. do 2005. - Glavni istraživač / voditelj