http___radyomavieylul.net_depresyon_1.xml
1.1 2.1 3.1 3.2 4.1 5.1 5.2 5.3 5.4 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 18.2 19.1 19.2 19.3 20.1 21.1 21.2 22.1 22.2 23.1 23.2 24.1 24.2 24.3 25.1 25.2 26.1 27.1 28.1 29.1 30.1 31.1 32.1 32.2 33.1 34.1 35.1 36.1 37.1 38.1 39.1 40.1 40.2 41.1 42.1 43.1 44.1 45.1 45.2 45.3 45.4 45.5 46.1 46.2 47.1
Bipolar disorder is a challenging mental health condition that can interfere with a person’s ability to function on a daily basis. Compounded with substance abuse, it can be even more frustrating to recognize, manage, and effectively treat this mental health disorder. Research from the journal Bipolar Disorders demonstrates that people with bipolar disorder have particularly high rates of co-occurring substance use disorders; substance abuse is prevalent in up to 60 percent of people with bipolar disorder. For this reason, it can be helpful for people struggling with these issues – and for the people who love them – to understand the challenges of dealing with co-occurring bipolar and substance use disorders. General Overview of Bipolar Disorder Everyone goes through emotional ups and downs. For those with bipolar disorder, the idea of mood swings takes on a more significant daily role. Also known as manic-depressive disorder, bipolar disorder results in mood swings that are much more severe than mood swings generally are for people without the disorder. These mood swings – fluctuating between the emotional high of a manic episode and the lows of a depressive period – result in the following symptoms: Mania - Racing mind and fast talking - Jumping from one project to another - Exhibiting restlessness, sleeplessness, and hyperactivity - Having unrealistic belief in capabilities - Taking extreme risks and impulsive behavior Depression - Losing interest in activities and abandoning projects - Inability to focus and memory problems - Feeling irritable, tired, and restless - Losing appetite - Thinking about or attempting suicide According to the National Institute of Mental Health, the severe mood changes that occur with bipolar disorder can result in damage to relationships, an inability to function well at work or school, and self-harm, including suicide. This form of bipolar disorder is diagnosed as bipolar I. Sometimes, extreme manic or depressive periods can result in hallucinations or even symptoms of psychosis. On the other hand, some people experience a milder form of bipolar disorder that is harder to recognize – referred to as bipolar II. With bipolar II, people experience a less extreme hypomania instead of mania. Other people with a mixed form of bipolar disorder may experience mania and depression at the same time. Bipolar Disorder and Substance Abuse Because of the discomfort experienced during both manic and depressive episodes, people who are struggling with bipolar disorder may use drugs or alcohol to help them feel more in control of their emotional state. According to another article from the National Institute of Mental Health, this behavior, called self-medicating, can lead to substance abuse and addiction. On the other hand, there is also evidence that substance use can trigger bipolar symptoms or extend a manic or depressive episode. Research in the journal Biological Psychiatry indicates that people with bipolar disorder who abuse or are dependent on alcohol or drugs tend to have more severe symptoms and worse outcomes than those who are not dealing with substance abuse problems. The journal Substance Abuse Treatment, Prevention, and Policy published a summary of studies that indicate that anywhere between 20 and 60 percent of people who are struggling with bipolar disorder of any type also have a substance use disorder at some point during their lives. This high level of co-occurrence, coupled with the negative effect that substance abuse has on the development and symptoms of bipolar disorder, makes it important to manage both disorders during the course of treatment. Research, such as a study from the Journal of the American Medical Association, shows that the major risk factor for bipolar disorder is a family history of bipolar disorder or other mental health disorders such as schizophrenia – particularly in parents or siblings. There is also some evidence of increased rates of bipolar disorder in children who lose a parent, particularly their mother, before the age of 5. Otherwise, there have not been any scientifically established risk factors for bipolar disorders. Rates of drug and alcohol abuse in people diagnosed with bipolar disorder seem to indicate that this diagnosis, in turn, is a high risk factor for people to develop substance use disorders. Substance abuse may also develop in people who have, among other risk factors: - High levels of stress - Exposure to alcohol or drugs early in life - Chaotic childhood or home life - Friends who abuse drugs or alcohol - Difficulty relating to other people - Family history of substance abuse or other mental illness The symptoms of the manic and depressive phases of bipolar disorder are listed above under the general description of bipolar disorder. If a person exhibits alternating periods with these types of symptoms, or seems to be experiencing both mania and depression at the same time, the person should seek help from a professional to determine whether bipolar disorder is present. According to the National Institute on Drug Abuse, the following signs may indicate that substance abuse is also present: - Losing interest in favorite activities due to the desire for substance use - Trouble with personal relationships because of substance use - Inability to keep up with work, school, or other responsibilities - Extensive amount of time thinking about or seeking out substances of abuse - A need for more of the substance to achieve the same effect as before - Engaging in risky behaviors while using substances Because some of these behaviors can also be related to bipolar disorder or other mental health disorders, it may be difficult to tell when a person is dealing with co-occurring substance abuse and bipolar disorder. If these types of symptoms are observed, it is important to work with a professional who has experience in dual-diagnosis cases to attain an accurate diagnosis. Most Commonly Abused Drugs with Bipolar Disorder Research from Biological Psychiatry and from the Journal of the American Medical Association indicates that alcohol, marijuana, cocaine, hallucinogens, and heroin are substances commonly abused by people who are struggling with bipolar disorder. According to this research, alcohol abuse in particular is heavily associated with those who have extensive depressive episodes, while marijuana is a major drug of choice for those who experience longer or more frequent periods of mania. Available Medications and Treatment Options Research demonstrates that treating co-occurring disorders requires integrated treatment. Both disorders should be treated together, rather than treating the disorders separately. In fact, research presented and summarized by the National Institute on Drug Abuse, including a study from Drug and Alcohol Dependence, indicates that a community, integrated group therapy model results in more positive outcomes for people with bipolar and substance use disorders than other therapy types. This is generally true regardless of medication or other therapies that are also used during treatment. However, mood-stabilizing medications are also helpful in order to enable people to focus on and engage in treatment. As stated above, substance abuse can make it harder to treat the symptoms of bipolar disorder, and vice versa, because of the negative effect each disorder has on the other. However, recovery from both disorders is possible. Treating co-occurring bipolar and substance use disorders with research-based models can result in positive outcomes and a higher chance of long-term recovery from both conditions.
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 28.1 29.1 30.1 31.1 32.1 33.1 34.1 35.1 36.1 37.1 38.1 39.1 40.1 41.1 42.1 43.1 44.1 45.1 46.1 47.1 48.1 49.1 50.1 51.1 52.1 53.1
PİPOLAR BOZUKLUK (MANİK DEPRESİF BOZUKLUK) NEDİR? Hepimizin hayatında iniş-çıkışları, iyi hissettiği günleri, kötü hissettiği günleri vardır. Fakat bipolar bozukluğa sahipseniz, bu iniş - çıkışlar çok keskindir. Bipolar bozukluk semptomları iş ve okul performansınızı düşürür, ilişkilerinize zarar verir ve günlük yaşamınızı engeller. Bipolar bozukluk tedavi edilebilir olmasına rağmen, birçok kişi belirtileri fark etmemekte ve gerekli yardımı almamaktadır. Bipolar bozukluk tedavi edilmezse kötüleşen bir rahatsızlık olduğundan bu bozukluğu ve belirtilerinin ne olduğunu bilmek oldukça önemlidir. Problemi fark etmek, kontrol altına almanın ilk adımıdır. BİPOLAR BOZUKLUK NEDİR? Bipolar bozukluk (aynı zamanda manik-depresif bozukluk olarak da isimlendirilir) mani dönemlerinde aşırı çoşkunluk ve depresyon dönemlerinde aşırı çökkünlük şeklinde kendini gösteren ve duygu hali, enerji, düşünce ve davranışlarda ciddi dalgalanmalara neden olan bir rahatsızlıktır. Bipolar bozuklukta görülen bu dalgalanmalar, duygu halinde olan sıradan ve geçici değişikliklerden ibaret değildir; haftalar ya da aylar boyunca aralıksız süren aşırı coşkunluk ve aşırı çökkünlük durumları söz konusudur ve kişinin işlevselliğine zarar verecek şekilde şiddetlidir. Manik dönemde kişi aniden işini bırakabilir, kredi kartını düşüncesizce kullanabilir, hayatıyla ilgili ani ve radikal kararlar alabilir. Bu dönemde günde birkaç saat uyusa bile kişi dinlenmiş ve enerjik hisseder, çevresindekilere karşı öfkeli tutum ve davranışlar içine girer, kendine güveni abartılı biçimde artar. Depresif dönemde aynı kişi yataktan kalkamayacak kadar yorgun hisseder, kendine güveni son derece azalır, umutsuzdur ve öfkesi kendisine döner. Bipolar bozukluğun ilk manik ya da depresif dönemi genellikle gençlikte ya da erken yetişkinlik döneminde görülmektedir. Kişinin gösterdiği belirtiler başka psikiyatrik belirtilerle karıştırılabildiğinden, manik dönemdeki belirtiler gözden kaçabildiğinden ve manik dönemde kişinin kendine güveni aşırı yüksek olduğundan kişi bu hastalığa sahip olduğu halde farkında olmayabilir ve teşhis konamayabilir. Aşırı çökkünlük durumunu aşırı enerjik hissetme ve kendine güven takip ettiğinde kişi bu durumu iyileştiği şeklinde yorumlar ve genellikle kendisi tedavi arayışına girmez. Bipolar Bozukluğun Belirtileri Bipolar bozukluk birçok kişide farklı şekilde görülebilir. Semptomların ne olduğu, sıklığı ve şiddeti kişiden kişiye değişkenlik gösterebilir. Bazı kişiler mani ya da depresyon dönemlerinde daha fazla kalmaya meyilliyken, bazıları iki dönemi de eşit sıklıkta ve yoğunlukta yaşayabilir. Bazıları sık aralılarla ve/veya uzun dönemler boyunca depresyon ve mani dönemleri arasında gelgit yaşarken bazıları yaşamları boyunca bu durumu sadece birkaç kez yaşar. Bipolar Bozuklukta Duygu Durum Halleri Bipolar bozuklukta farklı kişilerde farklı şekillerde kendini gösteren 4 tür duygu durum hali vardır; mani, hipomani, depresyon ve karma dönem. Her birinin kendine özgü semptomları yani belirtileri mevcuttur. Mani Belirtileri Manik dönemde yüksek enerji, yaratıcılık ve aşırı neşelilik hali yaygındır. Manik dönemdeki kişiler çok konuşur, az uyur ve aşırı hareketlidir. Ayrıca kendilerini çok güçlü ve yenilmez hissedebilirler. Manik dönem, başlangıcında kişiye kendini iyi hissettirse de büyük çoğunlukla kontrolden çıkar. Mani dönemindeki kişi umursamazca hareket eder ve gerçekdışı beklentilere girer; örneğin birikimleriyle kumar oynar, uygunsuz cinsel aktivitelere girer ya da mantıksız iş yatırımlarına girer. Çevresindekiler bu davranışları ve beklentileri doğal olarak hoş görmeyeceklerinden ve benimsemeyeceklerinden agresifleşirler, kavga çıkarırlar ve kendisini onaylamayanları suçlarlar. Bazı kişilerde gerçekdışı beklentiler ve hayaller öyle aşırı olabilir ki sanrılar bile başlayabilir. Maninin genel belirtileri şunlardır; - Olağandışı şekilde iyimser ve mutlu ya da aşırı boyutta sinirli ve düşmanca duygular hissetme - Yetenek ve gücü hakkında gerçek dışı, abartılmış inanışlar - Benlik saygısında abartılı bir biçimde artma ya da büyüklük düşünceleri (kimsenin yapamayacağı işleri yapacak şekilde güçlü, herkesten daha üstün ve yetenekli olduğunu hissetme) - Az uyuma fakat aşırı derecede enerjik hissetme (Günlerce sabahlara dek uyumama, sürekli bir şeyler yapmaya çalışma; yazılar yazma, telefon görüşmeleri yapma, işyerlerini, tanıdıkları, bütün şehri dolaşma gibi) - Cinsel istek ve eylemlerde bir artış yaşama; düşüncesizce cinsel girişimlerde bulunma şeklinde davranışlar gösterme - Sıklıkla öfke ve olaylar karşında başkalarını suçlayarak tepki gösterme - Başkalarının takip edemeyeceği kadar hızlı konuşma - Bir düşünceden diğerine hızlı atlamalar - Konsantre olamama, aşırı dikkat dağınıklığı; dikkati belli bir noktada toplayamama ve dikkatin bir uyarandan diğerine kolaylıkla kayması - Zayıf muhakeme, düşünmeden hareket etme - Sonuçlarını düşünmeden hareket etme - Sanrı ve halüsinasyonlar (ağır vakalarda) Hipomani Belirtileri Hipomani, maninin daha az şiddetli şeklidir. Hipomani dönemindeki kişiler enerjik, üretken, mutlu hissederler fakat aynı zamanda günlük yaşamlarını sürdürürler ve gerçeklikle bağlarını koparmazlar. Hipomani halinin normal dışı olma durumu, kişinin kendisi tarafından ve çevresindekilerce fark edilmeyebilir ancak bu hal genellikle ilişkilerini, kariyerini ve itibarını bozan kötü kararlarla sonuçlanır. Hipomaniyi çoğunlukla manik ya da depresif dönem takip eder. Bipolar Bozuklukta Yaşanan Depresyon Belirtileri Geçmişte bipolar bozukluktaki depresyon dönemi normal depresyon olarak görülüyordu. Yapılan araştırmalar sonucunda aralarında özellikle uygulanması gereken tedaviler açısından ayırıcı farklılıklar olduğu görülmüştür. Bipolar depresyondaki kişilere çoğunlukla anti-depresanlar yardımcı olmamaktadır. Hatta anti-depresanların mani ya da hipomaniyi tetikleyerek, duygudurumda hızlı döngülere yol açarak ya da diğer duygudurum dengeleyici ilaçları etkileyerek bipolar bozukluğu kötüleştirme riskleri olduğu fark edilmiştir. Birçok benzerliğe rağmen belirli semptomlar, bipolar bozukluktaki depresyon döneminde normal depresyon ile karşılaştırıldığında daha yoğun görülmektedir. Örneğin, bipolar bozukluktaki depresyonda hırçınlık, suçluluk, önceden kestirilemeyen duygudurum değişiklikleri ve yerinde duramama belirtilerine daha fazla rastlanır. Bipolar bozukluğa sahip kişilerde gerçeklikle bağın koptuğu psikotik depresyon gelişebilir. Karma Dönem Belirtileri Bipolar bozukluk, hem mani ya da hipomani, hem de depresyon semptomlarının beraber görüldüğü ve ‘karma dönem’ (mixed episode) denilen şekilde de kendini gösterebilir. Bu türde, depresyonla birlikte ajitasyon, asabiyet, anksiyete, uyuyamama, dikkat dağınıklığı ve düşünce uçuşması da görülür. Yüksek enerji ve olumsuz duygu beraber seyrettiği karma dönemde intihar riski yüksektir. Karma dönem şeklinde yaşanan bipolar bozukluk, bir kişide, mani ya da depresyon dönemlerinden sonra ortaya çıkabildiği gibi, mani veya depresyon belirtilerinin birbirleri ardından geldiği klasik bipolar bozukluk tablosu olmadan da kendini gösterebilir. Bipolar Bozukluğun Farklı Tipleri Bipolar Bozukluk I (manik ya da karma dönem) - Rahatsızlığın klasik manik depresif formuna en az bir manik dönem ya da karma dönem eşlik eder. Her zaman olmasa da genellikle en az bir depresyon dönem içerir. Bipolar Bozukluk II (hipomani ya da depresyon) - Kişi tam gelişmiş manik dönemler geçirmez. Bunun yerine rahatsızlık, hipomani ve ağır depresyon dönemleri içerir. Siklotimi (hipomani ve hafif depresyon) – Siklotimi, bipolar bozukluğun hafif formudur. Döngüsel duygudurum değişiklikleri içerir. Fakat belirtiler tam gelişmiş mani ya da depresyondan daha hafiftir. Bipolar Bozukluk Hakkındaki Yanlış Varsayımlar Bipolar Bozukluğa sahip kişiler iyileşemez ya da normal bir yaşam süremez Bipolar bozukluk tedavi edilmezse kişinin hayatını son derece zorlar. Bipolar bozukluğa sahip birçok kişi uygun tedavi yapıldığında herhangi bir psikolojik sıkıntısı olmayan bir kimse gibi başarılı bir kariyere, mutlu aile yaşamına ve doyurucu ilişkilere sahip olmaktadır. Bipolar bozukluğa sahip kişiler manik ve depresif dönemler arasında sürekli gelgit yaşarlar Bipolar bozukluğa sahip bazı kişiler aşırı manik ve depresif dönemler arasında gidip gelseler de, çoğunlukla depresif dönemler manik dönemlerden daha çok yaşanır. Mani dönemi anlaşılamayacak kadar yumuşak bir süreç şeklinde olabilir. Bipolar bozukluğa sahip kişiler depresyon ve mani semptomlarının görülmediği uzun dönemler de geçirebilir. Bipolar bozukluk sadece kişinin duygu halini etkiler Bipolar bozukluk kişinin enerji düzeyini, özgüvenini, konsantrasyonunu, muhakeme becerisini, belleğini, cinsel enerjisini, iştahını ve uyku düzenini de etkiler. Ek olarak bipolar bozukluk, kaygı bozukluğu, madde kötüye kullanımı ve şeker, kalp, migren yüksek kan basıncı gibi rahatsızlıklarla beraber de görülebilir. İlaç almaktan başka bipolar bozukluğu kontrol altında tutabileceğiniz bir şey yoktur Bipolar bozukluğun tedavisinde ilaç temel olsa da psikoterapi ve kişinin kendi kendine yardım etmesi ile ilgili destekleyici yaklaşımlar da oldukça önemli rol oynar. Düzenli egzersiz yaparak, yeterli ve kaliteli uyuyarak, düzgün ve düzenli beslenerek, kontrol edilebilecek stres kaynaklarını azaltarak ve destekleyici ve iyi hissettiren kişilerle birlikte olarak bipolar bozukluğun belirtilerinin kontrol altında tutulmasını sağlamak mümkündür. Ancak ilaç ve psikoterapi bu sorunu yaşayan kişiler için temel yöntemlerdir. BİPOLAR BOZUKLUĞUN TEDAVİSİ Bipolar bozukluk belirtileri kişinin kendisi ya da çevresindekiler tarafından fark edildiğinde zaman geçirmeden profesyonel yardım almak gereklidir. Tedavi edilmemiş bipolar bozuklukla yaşamak, kişinin ruhsal sağlığının giderek bozulmasına yol açmakla kalmaz aile hayatını, iş yaşamını, insanlarla ilişkilerini ciddi biçimde bozar. Bu rahatsızlık mümkün olduğunca erken dönemde teşhis edildiğinde tedavi daha hızlı ve etkili olmaktadır. Uygun tedavi yaklaşımı ile bu sorunların giderilmesi ve normal bir yaşam sürdürülmesi tamamen mümkündür. Manik dönemdeki olumlu hislerin tedavi arayışına engel olmaması son derece önemlidir. Bu enerji ve mutluluk halinin ciddi bedelleri olduğu unutulmamalıdır. Mani ve hipomani genellikle yıkıcı hale dönüşmekte, kişinin kendisine ve çevrendeki insanlara zarar vermesine yol açmaktadır. Kişi bu rahatsızlığın depresyon döneminde iken tedavi arayışına girmişse normal depresyonla karıştırılabilmekte ve yanlış teşhisler konabilmektedir. Bipolar bozukluğun tedavisi, depresyona göre farklı bir seyir gerektirir; ilaç tedavisi ve psikoterapi süreçleri bipolar bozuklukta normal depresyondan oldukça farklıdır. Bipolar bozukluk uzun dönemli tedavi gerektirmektedir. Bipolar bozukluk kronik, tekrarlayan bir rahatsızlık olduğundan kişi kendisini iyi hissettiğinde dahi tedaviye devam edilmelidir. Bu bozukluğa sahip birçok kişinin mani ve depresyon dönemlerini önlemek ve belirtiler olmadan yaşamak için ilaç kullanması gerekmektedir. Tedavide ilaçtan fazlası gerekir. Bipolar bozukluğun semptomlarını tamamen kontrol altına almak için sadece ilaç tedavisi yeterli olmaz. Bu bozukluğun en etkili tedavi stratejisi ilaç tedavisi ve psikoterapinin beraber yürütülmesidir. Ayrıca yaşam stili değişikleri ve sosyal destek ağının daha nitelikli hale dönüştürülmesi bu rahatsızlığın tedavisinde oldukça önemli hususlardır. Bu rahatsızlıkta deneyimli olan bir psikiyatrist ve psikoterapist ile tedavi yürütülmelidir. Bipolar bozukluğun tedavisi diğer psikiyatrik rahatsızlıklarla karşılaştırıldığında daha karmaşık ve zordur. Ancak, deneyimli uzmanlar ve uygun tedavi prosedürü ile bu zorluk ortadan kalkar. İlaç kullanımının yakın takibe alınması ve bu rahatsızlığa uygun psikoterapi çalışmasının yapılması gerekir. Bipolar bozuklukta genetik faktör de söz konusu olabildiği gibi, bipolar bozukluğa sahip insanların büyük çoğunluğunda geçmişte yaşadıkları ağır travmalar en çok dikkatimizi çeken belirleyicidir. Hastalığın tekrarlamaması için bu travmaların etkilerinin psikoterapide travma çalışması yapılarak giderilmesi gerekmektedir. EMDR yöntemi bu konuda oldukça başarılı sonuçlar almamızı sağlamaktadır. Bipolar Bozukluğun tedavisinde karşılaştığımız en büyük sorun bu hastalığa sahip kişilerin tedavi arayışına girme eğiliminde olmamalarıdır. İyi hissettikleri manik dönemde aşırı kendine güven durumu söz konusu olduğundan iyileştiklerini zannederler. Halbuki bu hal hem abartılıdır hem de geçicidir. Genellikle birkaç mani-depresyon dönemine girip çıkıldıktan sonra ve ne yazık ki bir çok sıkıntı yaşanmış olduktan sonra tedavi arayışına girilir. Derleyen Gülayşe DELEN Sağlıklı günler dilerim. Sevgi Saygılarımla.