http___pure-h2o-learning.eu_tr_kitap_1.xml
1.1 1.2 2.1 3.1 3.2 3.3 3.4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 6.1 6.2 7.1 7.2 7.3 7.4 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 10.1 10.2 10.3 11.1 12.1 12.2 12.3 13.1 13.2 13.3 13.4 14.1 14.2 15.1 15.2 15.3 15.4 16.1 16.2 16.3 16.4 16.5 16.6 16.7 16.8 16.9 17.1
Water has two closely linked dimensions: quantity and quality. Water quality is an important concept related to all aspects of ecosystems and human well-being such as the health of a community, food to be produced, economic activities, ecosystem health and biodiversity. The quality of an aquatic environment can be defined as the set of concentrations, speciations, and physical partitions of inorganic or organic substances, the composition and state of aquatic biota in the water body and the description of temporal and spatial variations due to factors internal and external to the water body (http://www.who.int). In other words; water quality refers to the condition of the water, including chemical, physical, and biological characteristics, usually relative to the requirements of one or more biotic species and/or to beneficiary use of water to any human need or purposes. Water quality helps ecological processes to sustain. Good water quality supports native fish populations, vegetation, wetlands and birdlife and poor water quality can pose health risk for people and for ecosystems. Besides, many human uses depend on water quality that is suitable for drinking, irrigation, recreation (swimming, boating), industrial processes, navigation and shipping, production of edible fish, shellfish and crustaceans, scientific study and education, etc. Each freshwater body has an individual pattern of physical and chemical characteristics largely determined by the climatic, geomorphological and geochemical conditions of its drainage basin and the underlying aquifer. It should to be noted that water usually returns back to the hydrological system after its use and if discharged untreated, it can severely affect the environment. Thus, water quality is closely linked to the surrounding environment and land use. Water is affected by human uses such as agriculture, urban and industrial use, and recreation. Changes in water quality, including increases in levels of specific nutrients, can have serious adverse effects on aquatic life, thus in wildlife and eventually on human nature. Aquatic ecosystems play a crucial role in maintaining water quality. They are valuable indicators of water quality. If water quality is not maintained, the environment will suffer and the commercial and recreational value of our water resources will diminish, as well. Research studies indicate that worldwide water quality is declining mainly due to human activities. Increasing population growth, rapid urbanization, discharge of new pathogens and new chemicals from industries and invasive species are the main factors that contribute to the deterioration of water quality. In addition, climate change will further affect water quality. From a management point of view, water quality is defined by its desired end use. Water for recreation, fishing, drinking, and habitat for aquatic organisms require higher levels of purity, whereas for hydropower, quality standards are much less important. It is important to know that different beneficial uses have different needs and thus, there is no single measure that constitutes good water quality. For example, while water that is suitable for drinking purpose can be used for irrigation, water used for irrigation may not meet drinking water standards. However, fish and wildlife have other requirements. Fish need water that contains enough oxygen and nutrients since they get all of their oxygen and food from water. Therefore depending on the beneficiary use, we use guidelines, and standards must be met accordingly. For instance, the first edition of guidelines for drinking water quality was published by World Health Organisation (WHO) in 1984-1985 and was intended to supersede earlier European and international standards. The standards are also set by the national agencies based on their political and technical/scientific decisions about how the water will be used and referred to their international commitments where exist. There are also international standards such as regulations of International Organization for Standardization (ISO) which is covered in the section of ICS 13.060. The European Union has established a framework for Community Action in the field of water policy in the EU Water Framework Directive (Directive 2000/60/EC of the European Parliament and of the Council of 23 October 2000). The primary objective of the directive is to prevent further water deterioration and to implement the necessary measures to achieve “good water status” in all EU waters by 2015. Water quality guidelines and standards provide basic scientific information about water quality parameters and ecologically relevant toxicological threshold values to protect specific water uses. The most common standards used to assess water quality are related to health of ecosystems, safety of human contact and drinking water. Drinking Water Regulations are health-related standards that establish the Maximum Contaminant Levels. Drinking water should not present a risk of infection, or contain unacceptable concentrations of chemicals hazardous to health and should be aesthetically acceptable to consumer. The control of the feacal pollution depends on being able to access the risk from any water source and to apply suitable treatment to eliminate the identified risks. In order to describe and access water quality of a river, stream, lake, groundwater or marine environment, we need to have parameters that can be measured. Measurements of these parameters can be used to determine and monitor changes in water quality, and determine whether it is suitable for the health of the natural environment and the required uses. Water quality is measured by several factors, such as the concentration of dissolved oxygen, bacteria levels, the amount of salt (or salinity), or the amount of material suspended in the water (turbidity). In some water bodies, the concentration of microscopic algae and quantities of pesticides, herbicides, heavy metals, and other contaminants may also be measured to determine water quality. These parameters are mainly categorized under physical, chemical, and biological properties of water. Water quality is determined by measurements on site and by in situ examination of water samples or in the laboratory. Thus, on-site measurements, the collection and analysis of water samples, the study and evaluation of the analytical results, and the reporting of the findings are the main elements of water quality monitoring. The results of analyses conducted on a single water body are only valid for the particular location and time at which that sample was taken. To gather sufficient data (by means of regular or intensive sampling and analysis) to assess spatial and/or temporal variations in water quality is therefore one of the purposes of a monitoring programme. Physical measurements are those that include water temperature, depth, flow velocity and turbidity. These are all useful in analysing how pollutants are transported and mixed in the water environment, and can be related to habitat requirements for fish and other aquatic wildlife. For example, many fish have very specific temperature requirements, and cannot tolerate water that is either too cold or too hot. With chemical measurements we measure concentrations of wide range of chemicals and chemical properties. Test results are defined as milligrams of chemical per liter of water (mg/l). Chemical water quality studies focus on the chemicals that are most important for the problem at stake, since even the purest water contains countless chemicals and it would be impossible to measure all of them. Therefore; while in agricultural areas, studies measure chemicals found in manure, fertilizers, and pesticides, in an industrial area studies focus on measuring chemicals used by the nearby industries. With bacteriological analysis we measure the hygienic quality of water. The bacteriological quality of a water body is very important especially when we use the water body for drinking purposes. To assess a water body in terms of quality, it is essential to gain a water quality data obtained in several intervals (monthly, seasonally, and annually) and monitor the changes of parameter values to point out the variations immediately after a specific intervention. The lack of water quality data and monitoring worldwide as well as lack of knowledge about the potential impact of natural and anthropogenic pollutants on the environment and on water quality is one of the major problems to define and solve water pollution problem. In many countries, the lack of prioritization of water quality has resulted in decreased allocation of resources, weak institutions and lack of coordination in addressing water quality challenges. Considering approximately 25% of the world’s population has no access to potable water, water quality is at most importance in human health. Monitoring the water bodies is particularly important to point out the reliability of source accessed for public use especially for drinking purposes. Water quality measurements for drinking purposes generally focus on health of the community and aestethic aspects. It should be ensured that the water intended for human consumption can be consumed safely on a life-long basis, and this represents a high level of health protection. Monitoring and control technologies provide the surveillance of source water quality and the detection of biological and chemical threats. They lead us to define the boundary conditions for the subsequent treatment and provide early warning in case of unexpected contaminations. They are mandatory for the high quality of finished water in treatment processes. Moreover, detection of changes in water quality during distribution and monitoring drinking water quality at consumers’ tap is essential. Water quality deterioration in distribution systems, mainly caused by inappropriate planning, design and construction or inadequate operation and maintenance and water quality control, may be the cause of waterborne and water-related illness. Rapid urbanization, population growth and aging of infrastructure stress the distribution sysytems. To ensure the water quality, the standards should be based on the latest scientific evidence and efficient and effective monitoring, assessment and enforcement of drinking water quality should be secured.
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 28.1 29.1 30.1 31.1
Bu bölümde, içme suyu arıtma tesislerinin tanıtımı yapılmakta ve insanlar ve canlı organizmaların yaşaması için suyun gerekliliği üzerinde durulmaktadır. Bundan dolayı da, çevremizin korunmasının yanı sıra, kaynakları çok dikkatli kullanarak su tasarrufunun da çok önemli olduğu vurgulanmaktadır. Suyun güvenli ve temiz olması, tüm dünya için büyük bir sorundur ve içme suyu arıtma tesisleri suyu, yüksek kaliteli, güvenli ve içilebilir su haline getirir. İçmede, yemek hazırlamada ve günlük yaşam için gerekli olan suyu arındırmak için arıtma tesisileri kullanılır ve çevreye saf içilebilir su sağlamak, insanlar ve canlı organizmalar için çok önemlidir, bu yüzden arıtma tesisleri hastalıklara neden olan parçacıkları ve organizmaları uzaklaştırmak ve halkın refahını korumak için kullanılırlar; ek olarak, arıtma tesisleri arıtma yaparken duyulara hoş içme suyu sağlamak: tat, görme ve koku ve hizmet verdikleri topluluklara güvenli, güvenilir içme suyu sağlamakta kullanılırlar. Halka içme suyu sağlamak toplulukların en önemli görevlerinden biridir ve bu suyu sağlayan sistemlerin tasarımı mühendislik bilimleri kurallarına uymalıdır ve bu sistemler farklı toplumlarda farklı şekilde dizayn teknikleri kullanılarak, farklı arıtma teknikleri uygulanarak temiz içmesuyu elde edilir. Ayrıca arıtma tesisine giren suyun kalitesi de, suyun iyi arıtılmasında, teknik bilgi ve pratik deneyimin yanısıra çok önemlidir. İçme Suyu Direktifleri, insani tüketim amaçlı suyun kalitesine ilişkindir. Bu direktiflerin amacı, sağlıklı ve temiz su sağlayarak, insani tüketim amaçlı suyun herhangi bir kirlenmeye maruz kalmadan, sudan oluşabilecek olumsuz etkilerinden insan sağlığını korumaktır. İçme suyunun insan tüketimi için güvenli olduğundan emin olmak için, İçme Suyu Direktifleri minimum su kalite gereksinimlerini belirler ve belirli eşikleri aşması halinde insan sağlığı için risk oluşturabilecek mikrobiyolojik ve kimyasal parametreleri tanımlarlar. Böylece, içme suyunun kalite standartlarına ve yüksek uyum düzeylerine uygunluğunu sağlayarak, AB genelinde yüksek kalitede içme suyu elde edilmesine katkıda bulunurlar. Sanitasyon ve hijyen uygulamaları, insan ve çevre sağlığı açısından hayati önem taşımaktadır. Yılda yaklaşık 5 milyon kişi, suyun, kanalizasyon sistemlerinden ve enfekte hayvan ya da insanların dışkılarından oluşan kirlenmeden kaynaklı, su hastalıklarından ölmektedir. Temiz bir içme suyu, yıkanma, banyo tesisleri ve sanitasyon için: sürdürülebilir bir iletişim sağlamak için tek yol insanların hijyenik davranışlarını geliştirmek ve bazı temel ihtiyaçlarını onlara sunmaktır. Su kirliliği birkaç çeşitle görülebilir ; yanlışlıkla bulaşma yoluyla akut sağlık sorunlarına yol açabilir ; suyun birkaç kimyasal bileşenleri vardır ; çevre ve insan vücudunda biriken suda bulunan bileşikler arasında, başlıca olanları şunlardır: nitrat, florür, toksik metaller (kurşun, kadmiyum, arsenik, alüminyum, vs.), bromat ve trihalometanlar, pestisitler, kalıcı organik kirleticiler veya POP (PAH, PCB), metal (As, Pb, Cu), hormonal bozucular. Bundan dolayı, içme suyunda doğal olarak oluşan radyonüklidlerin varlığı ile ilişkili radyolojik sağlık riski de aynı zamanda dikkate alınmalıdır. Ancak, arıtılmamış su ile ilişkili en önemli risklerden biri mikrobiyal kontaminasyon ve su kaynaklı hastalıkların bulaşma riski ile ilişkilidir.**Su ile ilgili hastalıklar 4 ana kategoride sınıflandırılabilir: Su ile geçen, su yıkanmış, su bazlı ve su ile ilgili vektör kaynaklı. Düzenli sağlık risk değerlendirmesi yaptırılması, halk sağlığı ve çeşitli sıhhi standartlara kirlilik kaynaklarının ve su temini teknik koşulları ve dağıtım sistemleri de dahil olmak üzere su kaynaklarının gözlemlenebilir sıhhi tehlikeleri kayıt edilip tanıtılarak, bu tehditleri önlemeye yardımcı olur. Sudan olabilecek hastalıkların dışında, mikroorganizmalar, biyobozulma veya mikrobik olarak etkilenmiş / uyarılan korozyonları (MIC) provoke edebilirler. Bu olgu, bakteri ya da diğer mikroorganizmalar tarafından geliştirilmiş ve paslanmaz çelik gibi bir metal veya metal alaşımı olan, altta yatan bir alt tabaka üzerindeki etkilerin bir sonucudur. Biyobozulma su temini ve dağıtım cihazlarının elektrokimyasal / mekanik hasarında önemli bir nedendir. MIC’i tetikleyen mikroorganizmalar, bakterileri, mantarları ve yosunları içerir. Bunlar bireysel türler olarak görünürler veya sinerjik topluluklardan (konsorsiyumlar) oluşan biyofilm oluşturabilirler. MIC sorunları boru sistemlerinde, depolama tanklarında, soğutma kulelerinde ve su yapılarında bulunmuştur. Su hasarı genellikle bu 3 kategoriden birinde sınıflandırılır: Kategori 1 Su – “Temiz Su”; Kategori 2 Su – “Gri Su”; ve Kategori 3 Su – “Siyah Su”. Bir malzemenin kötü olmasını engellemek için, düzgün ve doğru tasarım, rutin ve uygun bakım ve malzemenin kusurlarını ve anormalliklerini sık sık muayene etmekle olur. Suyun birbirine bağlı iki boyutu vardır: miktar ve kalite. Su kalitesi; insan sağlığı, gıda üretimi, ekonomik faaliyetler, ekosistem sağlığı ve biyolojik çeşitlilik gibi ekosistemlerin ve insan refahının tüm yönleriyle ilgili olan önemli bir kavramdır. Su kalitesi; genellikle insanlar için ihtiyaç veya amaca yönelik kullanılan suyun kimyasal, fiziksel ve biyolojik özellikleridir. Farklı kullanımların farklı su kalitesi gerektirdiğini bilmek önemlidir. Bu durumda, su kalitesinin iyi olup olmadığını tayin etmek için tek bir ölçü yoktur. Kullanım türüne göre kılavuzlara bakar ve gerekli standartları uygularız. Su kalitesi kılavuzları ve standartları, belirli amaçlarla suyun kullanımlarını korumak için su kalitesi parametreleri ile ilgili temel bilimsel bilgileri ve ekolojik açıdan toksikolojik eşik değerlerini verir. Su kalitesini değerlendirmek üzere kullanılan ortak standartların çoğu ekosistemin sağlığına, temas güvenliğine ve içmesuyuna yöneliktir. İçmesuyu yönetmelikleri maksimum kirletici seviyelerinin belirlendiği sağlığa yönelik standartlardır. İçmesuları enfeksiyon riski taşımamalıdır ya da sağlığa zararlı, kabul edilemeyecek düzeyde kimyasal konsantrasyonları içermemelidir ve estetik açıdan tüketici tarafından kabul edilebilir olmalıdır. Fekal kirlilik kontrolü herhangi bir su kaynağındaki riski değerlendirebilmeye ve belirlenen riskleri gidermek için uygun arıtım uygulamaya bağlıdır. Su kalitesini belirlemek ve değerlendirmek için ölçülebilir parametreler gerekmektedir. Bu parametrelerin ölçümleri su kalitesindeki değişiklikleri belirleme ve izlemede, doğal çevrenin sağlığını ve kullanım amacına uygunluğunu belirlemede kullanılabilir. Fiziksel ölçümler ölçümlerin tümü su kütlesi içinde kirleticilerin nasıl taşındığını ve karıştığını analiz etmek için faydalıdır ve balıkların ve diğer sucul doğal yaşamın habitat ihtiyacı ile bağlantılı olabilir. Kimyasal ölçümlerle çok sayıda kimyasalın konsantrasyonunu ve kimyasal özelliklerini ölçeriz. Bakteriolojik analizler ile suyun hijyenik kalitesini ölçeriz. Su kütlesinin bakteriolojik kalitesi özellikle su kütlesini içme suyu temini amacıyla kullandığımız zaman çok önem kazanır. Yerleşim yerine su temininde kullanılan her su kaynağının bir çeşit arıtmaya tabi tutulması gerekir. Yerleşim yerine su temininde kullanılan su; Tüm su kaynaklarında, ev kullanımında veya diğer kullanımlarda uygun olan suyu üretmek için suyun arıtılması sırasında farklı inorganik ve organik maddeler arıtılır. Birçok arıtma prosesi (bazen birim süreçleri ve birim operasyonları olarak adlandırılır) istenen kalitede su üretmek için bir arıtma tesisi içerisinde birbirine bağlanırlar. Bu amaca ulaşmak için, arıtma süreçlerinde, suda istenmeyen bileşenleri kaldırmak veya azaltmak için çeşitli kimyasal ve fiziksel olayları kullanarak yaparlar. Kimyasal, mekanik ve fiziksel olan temel işlemler, temiz içme suyu üretmek için dikkate alınır.Fiziksel ve kimyasal prosesler, havalandırma, adsorpsiyon, membran prosesleri, iyon değişimi, koagülasyon ve flokülasyon, kimyasal oksidasyon ve su yumuşatılması sırasında kullanılan sedimentasyon ve filtreleme ise mekanik proseslerdir. Havalandırma, su bileşenlerinin kaldırmak veya değiştirmek için fırçalama işlemi ve oksidasyon kullanarak su arıtmada kullanılan bir prosestir. Adsorpsiyon bir sıvı ya da daha fazla mikro organik maddenin çıkarılması için bir katı yüzey üzerinde bir sıvı fazdan kimyasal türlerin zenginleştirmesine olanak tanıyan bir faz transfer işlemidir. Membran prosesleri suyun tadı, kirlenme, tuzdan arındırma, yumuşama ve parçacıklar, renk, mikrobiyal ve doğal organik maddelerin kaldırılması için kullanılan prosestir. İyon değişim işlemleri, ham suda istenmeyen iyonları katı bir maddeye uzaklaştırarak, su ve atıksu arıtımında kullanılırlar. Koagülasyon ve flokülasyon prosesleri kendi doğal çökme oranları etkili olmayıp, çok yavaş olduğunda, suda askıda kalan katı madde kısmı ayırmak için kullanılır. Kimyasal oksidasyon işlemleri, kimyasal türlere oksitleyici bir reaktif elektron transferini içerir. Su yumuşatılması işlemi, sert suda, kalsiyum, magnezyum ve bazı başka metal katyonların çıkarılması için yapılan bir işlemdir. Sedimantasyon süreci kil ve silt bazlı bulanıklık, doğal organik madde ve diğer ilgili kirlilikleri içeren birçok partikülü temizler. Filtrasyon, gözenekli bir malzeme tabakası üzerinden su geçirilerek, su içinde süspanse olan partikülleri ortadan kaldırmak için, sıvılardan katıların ayrılmasında kullanılan bir işlemdir. İçme suyu içinde patojenik mikroorganizmaların büyük bölümü, koagülasyon, çökeltme ve süzme gibi su arıtma teknikleri vasıtasıyla çıkarılır. içme suyu güvenliğinin artırılması için son arıtma adımı olarak, dezenfeksiyon uygulanır. Çoğu Avrupa ülkesi on dokuzuncu yüzyılın sonundan ya da yirminci yüzyılın başından beri içme suyu dezenfeksiyonu uyguladı. En yaygın olarak uygulanan dezenfektan klordur. Dezenfeksiyon sırasında hem zararlı, hem de zararsız mikroorganizmalar da öldürüldü. Dezenfeksiyon yaygın mikrobiyal hücre duvarının bozulmasına, ya da hücre geçirgenliğine, protoplazmanın veya enzim aktivitesindeki değişikliklere neden olurlar. Hücre aktivitesinde, tüm bu rahatsızlıkların azaltılması veya mikroorganizmaların yayılmasının önlenmesi ve sistemden kaldırılması sağlanır. Dezenfeksiyon etkinliği CT parametresi ile ölçülmektedir. En sonuncusu, dezenfektan ve mikroorganizma ve dezenfektan konsantrasyonu arasındaki temas süresindeki fonksiyonu temsil etmektedir. Çeşitli faktörler su dezenfeksiyon ve CT belirlenmesi sürecini etkiler: tip ve mikroorganizmaların yaşı ; su doğa ; sıcaklık. Bu çerçevede, Avrupa Birliği 1998 yılında, insani tüketim amaçlı su için asgari standartların olduğu bir direktif oluşturmuş ve (98/83 / EC) yayınlamıştır. Bu belge, dezenfektanları ve yan ürün olan dezenfektanlar için, WHO tarafından yayınlanmış sınırları belirler. Direktif, 48 mikrobiyolojik, kimyasal ve gösterge parametrelerinin toplamını kapsayacak şekilde düzenli izleme ve testlere tabi tutar. 1998 yılında Biyosidal Ürünler Direktifi de (BPR, Yönetmelik (AB) 528/2012) hayata geçirildikten sonra, Biyosidal Ürünler Direktifi yürürlükten kaldırılmıştır (Direktif 98/8 / EC). Son direktifte, biyosidal ürünlerde bulunan aktif maddelerin, piyasa ve insanlar, hayvanlar, malzeme ya da haşerelere ya da bakteri gibi zararlı organizmalara karşı etkileri ve bunların korunması için kullanılan biyosidal ürünlerin kullanımına ilişkin işlemler ile ilgilidir. Bu bölümde, su temini ile ilgili temel konulardan bahsedilmiş olup, dağıtım sistemi, tüketicilere su dağıtmak, boru hatları, network ağları açıklanarak, system yeterince Günlük Kullanım, Ticari, Endüstriyel, İtfaiye kombinasyonu içerisinde su ihtiyacını karşılamak için tasarlanmıştır. Su dağıtım sistemleri gösterilmiş ve en yaygın olarak kullanılan hidrolik analiz incelenmiştir. Boru çeşitleri açıklanmış, kasabalara kullanılan büyük çaplı ana borular ve sokak veya bina ya da her bina içinde yer alan küçük çaplı boru grupları da gösterilmiştir. İyi planlanmış ve tasarlanmış su dağıtım şebekeleri gösterilmiş, suyun genel olarak dağıtımdan önce arıtıldığı ve klorlandığı ifade edilmiştir. Suyun nasıl elde edildiği anlatılmış ve kaynağında içme suyunu koruyarak, kirlilik riskinin minimize edilmesi gerektiği ve suyun topluma verilmeden önce gerekli olabilecek arıtma düzeyini düşürdüğü anlatılmaktadır. Rezervuarlar, barajlar anlatılmış, bu yapıların öneminden bahsedilmiş, su talebinin dünyada gittikçe arttığı ve su kaybının önlenmesi amacıyla önlemler alınması gerektiği, barajlar ve rezervuarlar vasıtasıyla su depolanmasının gerekliliği ve su sıkıntısı esnasında çok önemli olduğu vurgulanmıştır. Uygun bir arıtma prosesinin seçilmesi, güvenilir, kaliteli bir içme suyu sağlanmasında ve uygun bir fiyata yapılmada önemli bir adımdır. Su arıtma işlemi seçimi karmaşık bir iştir. Durumlar, kullanılan her bir kaynak için farklı olabilir, belki de aynı kaynak için bile farklı olabilir. Ekonomik olmasının yanısıra, en iyi suyu elde etmenin en önemli tarafı, kaynak seçimi ve arıtması ile ilgili verilecek karardır. Su hizmeti veren Kuruluşlar ve Mühendisleri, farklı ve pahalı arıtma sistemlerine karşılık, uygun ve daha ucuz sistemleri seçip, farklı kaynak arayışına girebilmelidirler. Arıtma tesislerinin tasarımı, tüm mühendislik, iktisadi, enerji ve çevre faktörleri göz önüne alınarak fizibilite çalışmaları ile belirlenmelidir. Tüm alternatiflerin tesbiti, yaşam döngüsü maliyet analiziyle değerlendirilmesi gerekir. Arıtılmış su kalitesi üzerindeki tüm işlemler, etkileşimi düzenleyici bağlamında ve su kalitesinin daha geniş bir bağlamda ele alınmasında düşünülmelidir. Ham su kaynağı bir düşman için bir hedef olabilir. Bir göl, nehir veya kuyu olsun, birçok kaynak, bir saldırganın bir kirlenme veya fiziksel saldırı girişimi için sayısız fırsat sunabilir. Proses seçimi güvenilirliği önemli bir husustur ve bazı durumlarda seçmek için hangi işleme karar vermenin önemli bir yönü olabilir. Arıtma tesisinin seçileceği alan, ön arıtma seçiminde ve çökeltme tanklarında kısıtlayıcı olabilir. Bir arıtma tesisinin planlanmasında, seçilen kaynağın su kalitesi de, arıtma prosesinin seçimi kadar önemlidir. Arıtma prosesleri seçildikten ve dizayn edildikten sonra, kaliteli su elde etmek için, bunları başarıyla işletmek gerekir. Maliyet hususu, proses seçimi sürecinde genellikle en önemli faktördür. Çevre uyumluluk sorunları, atık yönetimini, arıtma işlemlerinde boşa çıkan kaynak suyunu ve arıtma için gerekli enerji gereksinimlerini kapsar. Arıtma işlemleri su stabilitesini artırmak için seçilmelidir. Arıtma sürecinde prosesler için yapılacak olan alternatif seçimler, ham suyun temel özelliklerine ve bitmiş su kalitesine dayanmalıdır. Yüzey ve yeraltı suları arıtma prosesleri, kaynak suyu kalitesine bağlı olarak çeşitli şekillerde yapılabilinir. Analiz amaçlı olarak, sorunları "SHTEFIE (S- Sosyal, H- Sağlık, T-Teknolojik, E- Ekonomik, F- Finans, I- Kurumsal ve E- Çevre)" kriterleri etrafında toplayarak, kalkınma programlarının kapsamında ele alabiliriz. Konum ve design açılarından su arıtma tesislerine yeni yaklaşımlar getirmek, suyun zarar görmesini önlemeyle mümkün olur. Su arıtma tesisleri bir yandan güvenilir su üretirken, aynı zamanda kaçınılmaz bir şekilde atık ürünler de üretir. İçmesuyu kaynaklarını arıtma sürecinde, tüketim için sağlıklı olmayan ve istenmeyen kirleticiler su arıtma tesislerinde uzaklaştırılırlar. Oluşan bu yan ürünler “kalıntı” olarak adlandırılır ve su kaynaklarına, içmesuyu üretim hızına, içmesuyu arıtma tesisi sistem verimine, kullanılan arıtma kimyasallarının miktarına ve arıtılan su kaynağının türüne göre değişiklik gösteren sıvı, katı veya gaz formundaki organik veya inorganik bileşiklerdir. Kalıntılar genellikle koagülasyon/filtrasyon, çöktürücülü yumuşatma, membran ayrıştırıcı, iyon değişimi ve granül aktif karbon ünitelerinde oluşur. Su arıtma tesislerindeki kalıntı hacimleri çoğunlukla mevsimsel veya aylık değişimler gösterir. Su arıtma tesisi kalıntılarında bulunan kirleticiler alıcı ortamda çevresel etkiler yaratabilir. Bu nedenle, bu kalıntılar su arıtma tesisleri bütününde ele alınmalıdır. Su arıtma proseslerinde meydana gelen atık maddelerin tehlike seviyesi genellikle ham sudan uzaklaştırılmış olan materyalin hacmine bağlıdır ve tehlike seviyesi için bir maddenin asgari kabul edilebilir miktarının arıtma hacmine oranına bakmak gerekir. Bu asgari miktarlar yerel/uluslararası kanun – yönetmelik ve standartlarla tanımlanırlar. Yerel şartlara uygun olması ve hem sağlık hem de çevre üzerindeki olumsuz etkilerinden kaçınmak için arıtma tesisi atıklarındaki maddeler için belirlenmiş asgari kabul seviyelerin bilinmesi çok önemlidir. Su arıtma tesislerinde kirlilik önleme (ör: proses değişikliği) ve atık azatlımı (ör: kaynak geri kazanımı) seçenekleri kalıntı yönetimindeki ilk adımlardır ve kalıntı oluşumunun azaltılması hedeflenir. Tesiste oluşan kalıntılar yine tesis içinde arıtıma tabi tutulur. Arıtım sonunda elde kalan, şartlara uygun olarak susuzlaştırılmış olan katı atıklar yürürlükteki mevzuat çerçevesinde bertaraf edilir. Bu bölüm, Hollanda halkının su çevresi ile oluşmuş ilişkileri etrafında döner. Su ve fiziksel güvenliği, su ile tarihi ve kültürel deneyimleri olan Hollandalılar tarafından nasıl arıtıldığı ve ne yenilikler yaptığını anlatmaktadır. Bu bölümün amacı, su ile belirli bir ülke ilişkilerinin tarihini anlatmak ve tarihsel ve kültürel ve böylece su yönetimini Hollanda çerçevesinde inceleyerek, su ile etkileşimini göstermektir. İçme suyunun arıtmayla olan ilişkileri ne zaman olduğu belli olmayabilir ama Hollandalı’nın keşif ve güvenli içme suyuna erişimi bugün ülkedeki güveni sağlayan faktörleri ortaya çıkaracaktır. Bu bölüm, Hollanda ve coğrafyanın fiziki içeriği hakkında bazı bilgiler ile başlayacaktır. Sonra, çevre tarihi açıkça hem kurumsal ve müzakere modeli ile, sulu ortamda ve nasıl ilgilenildiği, ülkeyle olan ilişkisi ortaya konacak olup, böylece tarif edilecektir. Güvenli içme suyuna erişilebilirlik incelenecek olup, Hollandalı’ların “polder modeli” ne göre su yönetimini nasıl uyguladıkları anlatılacaktır. Son olarak, Hollanda'da geliştirilen yeni bir yenilikçi su arıtma işlemi açıklanacaktır. Meslek gruplarının büyük bir çeşitliliği (örneğin İnşaat Mühendisleri, Yüksek Çevre Mühendisleri, Kimya Mühendisi, Şehir ve trafik planlayıcısı vs.) içme suyu temini sistemi içinde yer almaktadır. Bu profesyonellerin tümü, içme suyu temini sistemlerinin yapısı ve bakımı hakkında bilgi ve merkezi kentsel, merkezi olmayan ve kırsal besleme sistemlerinin önemli unsurları (örn.: dağıtım ve arıtma ile ilgili yönleri) ile uğraşmak için öğrenmek zorunda kalacaklardır. Arıtma tipleri kaynağı, boyut ve bu kadar geniş bir sistemin değiştirilmesi tedariğe bağlıdır ve bu nedenle, bir sistem yaklaşımı gereklidir. (TEL) öğrenme ortamları gelişmiş teknoloji ile desteklenen multidisipliner vaka çalışmaları gibi yenilikçi Eğitim düzenlemeleri, bir daha entegre bir şekilde bu konuyu öğretmeye katkıda bulunabilir. TEL ortamları, ek olarak, mesafeler arasında ve zamanla öğrenmeyi de göz önüne alır. Her su sistemi birçok bağlantıyı birbirine bağladığından, işbirlikçi çalışma gerektirir, tek başına ele alınamaz, böylece su kalitesi ve miktarı için eş bağımlıdır ve birkaç birbirine bağlı bileşenleri içerir. Bu interkonektivite anlayışı su sisteminin herhangi bir yönetiminin temelini oluşturur. Bu tüm kısımlar için geçerlidir, yerel ve sık sık ulusötesi ülkeler, su ile ilgili çıkarları en iyi şekilde paylaşmalıdırlar, böylece içme suyu temini sisteminin karmaşıklığı ve bağımlılıkları beraberce daha rahat çözülebilecektir. Teknoloji gelişmiş öğrenme (TEL) İçmesuyu İsale sisteminde yer alan profesyoneller için öğrenme ve işbirliği için yeni yollar etkinleştirebilir. Açık Eğitim Kaynakları ve Massive Açık Online Kurslar (MOOCs) gibi yenilikçi çözümler uluslararası su yönetimi gibi küreselleşmiş ve birbirine bağlı sistemlerin artan ihtiyaçları ve zorlukları karşılamak için fırsatlar sunmaktadır. Bu bölümde disiplinler arası takımlarda, içinde öğrenmeye dayalı entegre bir yaklaşım geliştirilmiştir. Disiplinler arası ekipler yerel durumlara göre uygulanabilir içme suyu teminindeki zorluklar, kendi yenilikçi çözümlerini geliştirmek için öğrenebilirler. Onları taklit ve su sistemi bileşenlerinin performansını ve çalışmasını tahmin senaryoları birlikte gelişebilir. Buna ek olarak, bu bölümde Açık Eğitim Kaynakları (OER), vaka çalışmaları etrafında çözüm mühendisliğinde senkron ve asenkron sosyal medya uygulamaları için nasıl bir örnek tarif edilmesi gerektiği gösterilecektir. Ayrıca bu kitabın bölümleri temel alınarak geliştirilen PURE-H2O MOOC, MOOCs’ a da bazı referanslar sağlayacaktır. Bu bölümde, su ekonomisinde kullanılan kilit kavramları ve teorileri kavrayabilmeniz için bir temel sunulmuştur. Bu yaklaşım doğrultusunda, öncelikle suyun ekonomik yaklaşım uyarınca nasıl kavrandığı ve diğer ürünlere göre hangi farklı özelliklere sahip olduğu açıklanmıştır. Sonrasında ise, evde kullanılan suyun arz ve talebinin nasıl gerçekleştiği değerlendirilmiştir. Suyun kendine özgü özellikleri suyun arzını ve talebini etkilediğinden, musluk suyu piyasası denge koşullarını da etkiler. Bu nedenle de; suya olan arzın ve talebin su ekonomisindeki fiyatları nasıl etkilediğine ve su fiyatlarının neden piyasa fiyatlarını yansıtmadığına odaklanacağız. Sonrasında ise su piyasasındaki ekonomik verimlilik ile ilgili kilit konulara açıklık getireceğiz. Bu bölüm; içme suyunun ve su arıtma tesislerinin ekonomik ve finansal yönlerinin ne şekilde evrim geçirdiğini irdeleyerek başlamaktadır. Sonrasında ise, içme suyunun ekonomik ve finansal prosedürlerini incelemektedir. Buna uygun olarak bu bölümde; stratejik içerikler tanımlanmakta ve su artıma tesisleri için çevresel etkiler değerlendirilmektedir. İçme suyu arıtma tesisleri talep analizleri, ekonomik ve finansal prosedürler başlıklı kısım içerisinde detaylı olarak yapılmıştır. Bu kapsamda; talep tahminleri ile ilgili temel parametreler, bunların nasıl değerlendirileceği ve talep değerlendirmesi ile ilgili farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Ardında içme suyu arıtma tesislerinden elde edilen suyun maliyeti irdelenmiş ve çeşitli sınıflandırma sistemleri ile ilgili seçim olanakları sunulmuştur. Bölümün sonunda ise; altyapı hizmetleri için arıtma ve sanitasyon maliyetleri genel olarak değerlendirilmiştir. Bu bölümde ortakların ülkelerinde ayrıntılar içme suyu tedavileri açıklar.