http___psikoloji-psikiyatri.com_ipek-gokozan_panik-atak-nedir__1.xml
1.1 2.1 3.1 3.2 3.3 3.4 4.1 4.2 4.3 5.1 5.2 6.1 6.2 6.3 6.4 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 25.2 26.1 26.2 26.3 26.4 27.1 27.2 28.1 29.1 30.1 31.1 32.1 33.1 34.1 35.1 36.1 37.1 38.1 39.1 39.2 40.1 40.2 40.3 40.4 41.1 41.2
Don’t Panic! There is help for panic and anxiety disorders Bank manager Mark, 42, felt like he’d been hit by a sledgehammer when he was struck by a panic attack without warning. He was in his office preparing for an important management meeting when suddenly, his whole body was shaking, and his heart was pounding out of his chest. He experienced nausea, sweating, numb hands, dizziness and he couldn’t catch his breath – it felt like a heart attack! He was terrified and thought he was going to die. Luckily, his colleagues noticed that something was not right and immediately called an ambulance to take him to the nearest hospital. The emergency room doctor ruled out any life-threatening medical problems and assured Mark that he was physically healthy. However, to Mark’s surprise, he learned that he had just experienced symptoms of a severe panic attack! Having one or two panic attacks over the course of a lifetime may not be cause for concern. However, if an individual has more attacks, it could mean that he or she has panic disorder, a type of anxiety disorder. The Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition uses the term “panic attack” (not “anxiety attack”) to indicate the presence of panic disorder. People with panic disorder have sudden attacks of intense fear or discomfort that generally last for about ten minutes and then subside. These attacks, called panic attacks, literally hit individuals like a sledgehammer. During these attacks, individuals – like Mark – feel bodily and psychologically crushed to pieces. Panic attacks usually occur unprovoked and out of the blue, but they can also be caused by a phobia or by post-stress disorder. One of the worst side effects of panic attacks is the intense fear that follows, of having another panic attack in the future. It is the fear of the fear that something “sledgehammer-like” might happen at any moment (anticipatory anxiety), which makes their lives so physically frightening and unpredictable. Panic-ridden victims may start avoiding places associated with these attacks, like the office, the MRT or the supermarket. They may even feel unable to leave home because no place feels safe. Mark’s example clearly demonstrates that panic attacks are immensely frightening events and become a problem when they interfere with our performance (such as at work) or our everyday lives. Panic attacks are characterised by four or more of the following physical symptoms which cause the most distress: - Palpitations, pounding heart, or accelerated heart rate - Sweating - Trembling or shaking - Sensations of shortness of breath - Feeling of choking - Chest pain or discomfort - Nausea or abdominal distress - Feeling dizzy, unsteady, lightheaded or faint - Chills or heat sensations - Numbness or tingling sensations - De-realisation (feelings of unreality) or de-personalisation (being detached from oneself) - Fear of losing control or going crazy - Fear of dying The good news is, although panic attack feelings are horrible, you are neither going mad or having a heart attack, nor will you die of fright! Panic and Anxiety: What’s the difference? Many people use the terms “panic attack” and “anxiety attack” interchangeably. However, from a medical point of view, there are differences between panic and anxiety attacks, which are best described in terms of the intensity and duration of the symptoms. When faced with something that makes us anxious or fearful, we constantly ruminate about it and worry excessively. Anxiety generally builds up over a period of time, unlike panic attacks. Anxiety attacks often come in response to daily stressors, resulting in a feeling of ‘spider-like’ anxiety creeping up on you. For example, while on an airplane listening to your captain’s request to fasten your seatbelt because of air turbulence, you may be frightened and may feel your heart racing, but this kind of intense anxiety goes away as soon as the stressor goes away, such as when the “fasten seatbelt” sign is turned off. Panic attacks, on the other hand, are sudden, unpredictable and often, there is no clear reason or obvious stressor for these attacks. The symptoms of intense anxiety are very similar to those of panic attacks and may include: - Muscle tension - Disturbed sleep - Difficulty concentrating - Fatigue - Restlessness - Irritability - Increased startle response - Increased heart rate - Shortness of breath - Dizziness Some of these anxiety symptoms are similar to the symptoms linked with panic attacks. However, an important distinction is that they are generally less “sledgehammer-like” – less intense in their effect on people’s minds and bodies. Another important difference is that, unlike a panic (sledgehammer) attack, the symptoms of anxiety are persistent and often last for days, weeks or even months. When we are dominated by this kind of anxiety, we simply can’t turn off the thinking process. We are always preoccupied with worries and irrational fears about the past, present and future. Ultimately, our power to think and act intelligently becomes impaired! Whether you are dealing with (brief) panic attacks, persistent anxiety or both, talk to a health professional and seek help! Panic disorders and other anxiety disorders can be treated with counselling (psychotherapy), medicine or both.
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 28.1 29.1 30.1 31.1 32.1 33.1 34.1 35.1 36.1 37.1 38.1 39.1 40.1 41.1 42.1 43.1 44.1 45.1 46.1 47.1 48.1 49.1 50.1 51.1 52.1 53.1 54.1 55.1 56.1 57.1 58.1
Psikoloji & PsikiyatriPsikoloji ve psikiyatrinin internet adresi Panik Atak Nedir? Klinik Psikolog İpek Gökozan Panik atak, aniden gelen şiddetli bir korku ve kaygı yaşantısıdır. Kalbiniz çok hızlı atar ve kendinizi nefes alamayacak gibi hissedersiniz. Panik atak esnasında öleceğinizi veya aklınızı yitireceğinizi düşünürsünüz. Panik atak tedavi edilmezse panik bozukluğa veya başka psikolojik rahatsızlıklara yol açabilir. Örneğin tedavi edilmeyen panik ataklar, gündelik hayatınızdaki pek çok aktiviteden kendinizi geri çekmenize neden olabilir. Ancak panik atak veya panik bozukluk tedavi edilebilen bir durumdur. Doğru bir tedavi ile panik atak yaşantılarınızı en aza indirebilir, hayatınızın kontrolünü yeniden kazanabilirsiniz. Panik atak: Pek çok durumda panik atak aniden, zaman ve yer gözetmeksizin, hiç bir sinyal vermeden başlar. Panik atak yaşayan kişilerin en sık kullandığı cümle “O anda panik atak geçirmem için hiç bir neden yoktu” olur. Ataklar, en rahat olduğunuz durumlarda, hatta uyku esnasında bile yaşanabilir. Sıklıkla panik atak bir kez yaşanır, ancak bazı kişilerde ataklar birden fazla kez yaşanabilir. Tekrarlayıcı panik ataklar genellikle belirli durumlarla tetiklenir; köprüden geçmek veya topluluk önünde konuşma yapmak gibi. Hele ki, daha önceden benzer yerde panik atak yaşandıysa, tekrarlanan atakların aynı yerde yaşanma olasılığı daha yüksektir. Tekrarlayıcı panik atakları tetikleyici yerler çoğunlukla kaçması/çıkışı zor (tiyatro salonundaki en arka koltuk veya tren yolculuğu gibi düşünülebilir) ve kendinizi güvende hissetmediğiniz yerler (karanlık, ıssız bir sokakta) olabilir. Panik atak bir kez yaşandıktan sonra mutlaka birkaç kez daha yaşanacak diye bir durum söz konusu değildir. Ancak panik atak geçirdikten sonra benzer bir atağı geçirmekten korkmaya başlamak, atak geçirilen yerlerden veya durumlardan kaçmak ve gündelik yaşamı kısıtlayıcı bir biçimde yaşamaya başlamak, durumu farklı bir noktaya getirebilir. Bu duruma da panik bozukluk denir. Ayşe Hanım’ın öyküsü: Ayşe Hanım, ilk panik atak deneyimini 6 ay önce yaşamıştı. Ofisinde önemli bir projenin sunumuna hazırlanırken aniden şiddetli bir korku hissetmeye başladı. Kalbi yerinden fırlayacakmış gibi atmaya, nefesi kesilmeye, boğulacakmış gibi hissetmeye ve başı dönmeye başladı. Bedeni bir yaprak gibi titrerken ve terlerken kalp krizi geçirdiğini düşündü. Hastaneye gitti, bütün tetkikleri yapıldı; ancak fiziksel sağlığı gayet yerindeydi. Doktorlar tarafından panik atak geçirmiş olabildiği söylendi. Ayşe Hanım benzer bir panik atak deneyimini 3 hafta sonra yaşadı. Sonrasında panik atakların sıklığı artmaya başladı. Yeniden panik atak geçiririm korkusuyla bütün yaşamını kısıtlamaya başladı. Kalp atışı yükselmesin ve terlemesin diye çok sevdiği sporu bıraktı, çıkması zor olur diye sinemada sevdiği filmleri izlemeyi askıya aldı ve boş zamanlarını kendini en güvende hissettiği yer olan evinde geçirmeye başladı. Panik atağın belirtileri: Araştırmalar ilk panik atak deneyiminin genellike evden uzakta yaşandığını bildirmektedir. Ancak panik ataklar her yerde ve her saatte yaşanabilir. Örneğin alışveriş yaparken, ofiste çalışırken, sokakta yürürken gibi her durumda deneyimlenebilir. Panik atak belirtileri aniden başlar ve sıklıkla en fazla 10 dakika kadar sürer. Çok nadiren 20 veya 30 dakikaya kadar uzadığı durumlar görülebilir. Kişinin panik atak esnasında yaşadığı deneyim çok korkutucu olduğu için, 10 dakikalık süre genelde çok daha uzunmuş gibi gelir. Panik atak belirtileri şu şekildedir: * Nefes almada güçlük, kısa kısa ve sıkça nefes alıp verme, * Kalp atışlarında hızlanma, kalbin yerinden fırlayacakmış gibi çarpması, * Göğüste ağrı veya sıkışma hissi, * Ellerde veya bedende titreme, * Boğulma hissi, * Etraftan kopma ve gerçeklik hissini kaybetme, * Terleme, * Mide kasılmaları, mide bulantısı, kusma hissi, * Baş dönmesi ve bayılma hissi, * Sıcak basması veya üşüme hissi, * Ölüm düşüncesi, deliriyorum hissi. Kalp krizi mi panik atak mı? Panik atağın neredeyse bütün belirtileri fiziksel belirtilerdir ve o kadar ciddi yaşanır ki; kişi “Kalp krizi geçiriyorum” düşüncesine kapılır. Çoğu kez panik atak yaşayan kişiler soluğu acil serviste alır ve tıbbi bir durum yaşadığını düşünür. Kalp çarpıntısı, göğüs ağrıları ve nefes almada zorluk gibi belirtiler her ne kadar ilk etapta kalp krizini düşündürse de, yapılan tetkikler çoğunlukla durumun panik atak olduğunu gösterir. Ancak;bu belirtileri yaşayan kişilerin mutlaka iyi bir sağlık kontrolünden geçmesi gerekir. Panik Bozukluğun belirtileri: Pek çok kişi, hayatının bir kısmında bir veya iki panik atak deneyimi yaşayabilir. Bu korkulacak bir durum değildir. Ancak; bazı kişiler bir kez panik atak geçirdikten sonra benzer belirtileri bir daha yaşamaktan çok korkarlar ve hayat düzenlerini bir daha panik atak yaşamamak adına değiştirirler. Bu duruma panik bozukluk adı verilir. Panik bozukluğun belirtileri şu şekildedir: * Sıkça, herhangi bir durumla bağlantısı olmayan panik ataklar yaşamak * Bir daha panik atak geçirmeye dair ciddi kaygılar yaşamak * Gündelik hayatında önemli değişiklikler yapmak, örneğin daha önce panik atak geçirdiği yerlerden kaçınmak veya gerektiğinde kaçamayacağını düşündüğü için asansöre binmeyerek 12. kata merdivenle çıkmak. Panik atak her ne kadar birkaç dakika sürse de, panik bozukluk yaşayan kişilerde panik atağın psikolojik etkileri günlerce sürer. Panik atak esnasında yaşanan fiziksel belirtiler bu kişilerde öyle derin izler bırakmışır ki, devamlı o anı düşünmeden edemezler. Bu kişilerin gündelik hayatları ve kendilerine güvenleri artık olumsuz etkilenmeye başlamıştır. Panik bozukluk yaşayan bireyler artık korkunun kendisinden korkmaya başlamıştır. Günün her saatinde gerginlerdir ve her an bir panik atak yaşanabilirmişçesine tetikte olurlar. Bu tedirginlik hali, panik atak yaşantılarını daha da arttırır. Agorafobili panik bozukluk: Panik bozukluk yaşayan bireylerin bir kısmı da ilerleyen zamanlarda panik atak geçirme olasılığını düşünerek kaçması zor olan veya rezil olma olasılığının olduğunu düşündükleri yerlerden ciddi anlamda sakınırlar. Bu duruma agorafobili panik bozukluk adı verilir. Agorafobisi olan kişilerin kaçındıkları durumlar: * Evden uzaklaşmaktan kaçınırlar. * Yanlarında güvendikleri birisi olmadan evden çıkmak istemezler. * Fiziksel aktivitelerden kaçınırlar (kalp atışlarının hızlanması panik atağı hatırlattığı için). * Kaçması veya çıkması zor olan yerlere gitmezler (alışveriş merkezi, sinema, tiyatro, kalabalık konserler, toplu taşıma araçları, metro gibi). * Araba kullanmaktan kaçınırlar. * Alkol, kafein gibi kalp atışını hızlandırabilecek yiyecek ve içeceklerden kaçınırlar. Panik atağın nedeni ve görülme sıklığı: Panik yaşantıları, günümüzde her 75 kişiden 1 tanesinde görülen bir durumdur*. Genellikle ergenlik döneminde başlayan bu durum tedavi edilmezse yetişkinlikte de devam edebilir. Uzmanlar tarafından panik atağın nedeni tam olarak açıklanmamıştır. Ancak stresli hayat şartlarının, kişinin hayatında kaygı yaratabilecek önemli değişikliklerin (evlenme, boşanma, bir yakınını kaybetme, çocuğunun olması, taşınma, ayrılık vs.) ve düşünce yapısı olarak felaketleştirme eğilimine sahip olmanın panik atakları tetiklendiği gözlemlenmiştir. Ayrıca, genetik geçişin de önemli bir role sahip olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Yani, anne veya babanızda panik bozukluk gözüküyorsa, sizde de görülme olasılığı diğer bireylere göre daha yüksektir. Panik Bozukluğun tedavisi: Panik atak veya panik bozukluk yaşayan bireylerin öncelikle fiziksel olarak muayene olması tavsiye edilir. Eğer doktorlar tarafından fiziksel bir durumun söz konusu olmadığı söylenirse, panik atak yaşayan kişilerin psikolojik ve psikiyatrik destek almaları önerilir. Panik atağın tedavisinde psikoterapi ve ilaç tedavisi önemli bir yer tutar. Bir uzman psikolog veya psikiyatrist tarafından yapılan değerlendirmelerden sonra tedaviye başlanır. Klinik Psikolog İpek Gökozan Yazılı olarak izin alınmadan alıntı yapılamaz. Klinik Psikolog İpek Gökozan’ın diğer makaleleri için lütfen tıklayınız İlginizi çekebilecek diğer sayfalar: Geçinilmesi Zor İnsanlarla Geçinme İnatlaşan Bir Kişi İle Nasıl Baş Edebilirsiniz? En Kötü Karar Bile Kararsızlıktan İyidir Ben Haklıyım, Kabul Et! Hatalı Olan Sensin Depresyonla ilgili yanlış inançlar Duyguların İnsan Yaşamındaki Yeri ve Önemi