http___radyomavieylul.net_anemi-2_1.xml
1.1 2.1 3.1 3.2 3.3 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 5.1 5.2 5.3 5.4 6.1 6.2 7.1 8.1 8.2 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 9.6 9.7 10.1 10.2 10.3 10.4 11.1 11.2 11.3 11.4 12.1 13.1 13.2 14.1 15.1 15.2 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 25.2 26.1 27.1 27.2 27.3 28.1 29.1 30.1
Anemia Anemia Facts Anemia describes the condition in which the number of red blood cells in the blood is low. For this reason, doctors sometimes describe someone with anemia as having a low blood count. A person who has anemia is called anemic. Blood is comprised of two parts: a liquid called the plasma and a cellular part. The cellular part contains several different cell types. One of the most important and the most numerous cell types are red blood cells. The other cell types are the white blood cells and platelets. Only red blood cells are discussed in this article. The purpose of the red blood cell is to deliver oxygen from the lungs to other parts of the body. Red blood cells are produced through a series of complex and specific steps. They are made in the bone marrow (inner part of the femur and pelvic bones that make most of the cells in the blood), and when all the proper steps in their maturation are complete, they are released into the blood stream. The hemoglobin molecule is the functional unit of the red blood cells and is a complex protein structure that is inside the red blood cells. Contrary to most cells in the human body, red blood cells do not have a nucleus (metabolic center of a cell). Even though the red blood cells (or RBCs) are made within the bone marrow, many other factors are involved in their production. For example, iron is a very important component of the hemoglobin molecule; erythropoietin, a molecule secreted by the kidneys, promotes the formation of red blood cells in the bone marrow. The following are some key points summarizing anemia and red blood cells: - Having the correct number of red blood cells and prevention of anemia requires cooperation among the kidneys, the bone marrow, and nutrients within the body. If the kidneys or bone marrow are not functioning, or the body is poorly nourished, then normal red blood cell count and function may be difficult to maintain. - Anemia is actually a sign of a disease process rather than bring a disease itself. It is usually classified as either chronic or acute. Chronic anemia occurs over a long period of time. Acute anemia occurs quickly. Determining whether anemia has been present for a long time or whether it is something new, assists doctors in finding the cause. This also helps predict how severe the symptoms of anemia may be. In chronic anemia, symptoms typically begin slowly and progress gradually; whereas in acute anemia symptoms can be abrupt and more distressing. - Red blood cells live about 100 days, so the body is constantly trying to replace them. In adults, red blood cell production occurs in the bone marrow. Doctors try to determine if a low red blood cell count is caused by increased blood loss of red blood cells or from decreased production of them in the bone marrow. Knowing whether the number of white blood cells and/or platelets has changed also helps determine the cause of anemia. - In the United States, 2% to 10% of people have anemia. Other countries have even higher rates of anemia. Young women are twice as likely to have anemia than young men because of regular menstrual bleeding. Anemia occurs in both young people and in old people, but anemia in older people is more likely to cause symptoms and be related to serious, underlying conditions. - In general, there are three major types of anemia, classified according to the size of the red blood cells: - If the red blood cells are smaller than normal, this is called microcytic anemia. The major causes of this type are iron deficiency (low level iron) anemia and thalassemia (inherited disorders of hemoglobin). - If the red blood cells size are normal in size (but low in number), this is called normocytic anemia, such as anemia that accompanies chronic disease or anemia related to kidney disease. - If red blood cells are larger than normal, then it is called macrocytic anemia. Major causes of this type are pernicious anemia and anemia related to alcoholism. Medically Reviewed by a Doctor on 2/18/2016 Must Read Articles Related to Anemia Acute Kidney Failure Kidney failure, or the ability of the kidneys to filter water and waste, is caused by learn more >> - prerenal, - postrenal, or - renal problems with the ki... Alcoholism Alcohol problems vary in severity from mild to life threatening and affect the individual, the person's family, and society in numerous adverse ways. Signs of a...learn more >> Antibiotics Antibiotics are prescribed to individuals to cure disease by killing bacteria. There are over 100 antibiotics. The main classes of antibiotics include learn more >> Patient Comments & Reviews The eMedicineHealth doctors ask about Anemia:
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 28.1 29.1 30.1 31.1 32.1 33.1 34.1 35.1 36.1 37.1 38.1 39.1 40.1 41.1 42.1 43.1 44.1 45.1 46.1 47.1 48.1 49.1 50.1 51.1 52.1 53.1 54.1 55.1 56.1 57.1 58.1 59.1 60.1 61.1 62.1 63.1 64.1 65.1 66.1 67.1 68.1 69.1 70.1 71.1 72.1 73.1 74.1 75.1 76.1 77.1 78.1 79.1 80.1 81.1 82.1 83.1 84.1 85.1 86.1 87.1 88.1 89.1 90.1 91.1 92.1 93.1 94.1 95.1 96.1 97.1 98.1 99.1 100.1 101.1 102.1 103.1 104.1 105.1 106.1 107.1 108.1 109.1 110.1 111.1 112.1 113.1 114.1 115.1 116.1 117.1 118.1
Anemi Tanısı Nasıl Konur? Doktorunuz tıbbi ve ailesel geçmişiniz, muayene bulguları ile yapılan tahlil ve tetkiklerden sonra anemi tanısını koyacaktır. Anemi her zaman belirtilere neden olmadığı için, doktorunuz başka hastalık ve durumları araştırırken bu durum ortaya çıkarılabilir. Tıbbi Öyküler ve Aile Öyküleri Doktorunuz size aneminin sık görülen bulgu veya belirtilerinin olup olmadığını sorabilir. Anemiye neden olabilecek bir hastalık ya da durumunuzun olup olmadığını da sorabilir. Kullandığınız ilaçlar, beslenme tarzınız ve ailenizden birilerinin anemisi veya anemi öyküsü olup olmadığı da sorulabilir. Fizik Muayene Doktorunuz aneminin ne derece ağır olduğunu anlamak ve olası nedenleri bulmak için sizi muayene edecektir. Doktorunuz muayene sırasında: -Hızlı veya düzensiz kalp atışı olup olmadığını anlamak için kalbinizi dinleyebilir -Hızlı veya düzensiz soluk alıp verme var mı diye akciğerlerinizi dinleyebilir -Karaciğer ve dalağınızın büyüklüğünü kontrol etmek için karnınıza eliyle bastırabilir. -Doktorunuz ayrıca kan kaybının sık görülen nedenlerini araştırmak için jinekolojik veya rektal (makattan) muayene de yapabilir. Tanı Testleri ve İşlemleri Hangi tip anemiye sahip olduğunuzu ve aneminin derecesini araştırmak için çeşitli kan testleri ve diğer tetkik ve işlemleri yaptırmanız gerekebilir. Tam Kan Sayımı Genellikle, anemi tanısında ilk yapılan test tam kan sayımıdır (CBC/TKS/hemogram olarak da adlandırılır) . Hemogramda (Tam Kan Sayımı) kanınızın bir çok bölümü ölçülür. Bu test hemoglobin ve hematokrit değerlerinizi ölçer. Hemoglobin, vücuda oksijen taşıyan ve alyuvarlarda bulunan demirden zengin proteindir. Hemotokrit alyuvarların kandaki hacimsel oranını belirten bir ölçüdür. Hemoglobinin veya hemotokritin düşük olması anemi belirtisidir. Bu ölçümlerin normal değerleri ırka ve popülasyona bağlı olarak değişiklik gösterir. Doktorunuz test sonuçlarını size açıklayabilir. Hemogramda (Tam Kan Sayımı) ayrıca kanınızdaki alyuvarların, akyuvarların ve plateletlerin (trombositlerin) sayısına da bakılır. Anormal sonuçlar anemi, başka bir kan hastalığı, enfeksiyon veya başka bir durumun habercisi olabilir. Hemogramda (Tam Kan Sayımı) alyuvarların ortalama korpüsküler hacmine (MCV) de bakılır. MCV, alyuvarlarınızın ortalama büyüklüğüdür. Bu ölçüm aneminizin sebebi hakkında bir ipucu verir. Örneğin demir eksikliği anemisinde alyuvarlar genellikle normalden küçüktür. Diğer Test ve İşlemler Hemogram (Tam Kan Sayımı) sonucunuz anemi olduğunu gösteriyorsa aşağıdaki gibi diğer bazı testleri de yaptırmanız gerekebilir: Hemoglobin elektroforezi. Bu testte kanınızdaki farklı tip hemoglobinlere bakılır. Hangi tür aneminiz olduğunun teşhis edilmesinde yararlıdır. Retikülosit sayımı. Bu testte kanınızdaki genç alyuvarların sayımı yapılır. Bu test kemik iliğinin doğru hızda alyuvar üretip üretmediğini gösterir. Kanınızdaki ve vücudunuzdaki demiri ölçen testler. Bunlar arasında serum demiri ve serum ferritin testleri bulunur. Transferin düzeyi ve total demir bağlama kapasitesi de demir seviyelerinin ölçümünde kullanılır. Aneminin pek çok sebebi olduğu için, böbrek yetmezliği, kurşun zehirlenmesi (çocuklarda) ve vitamin eksikliği (B12 ve folik asit gibi) açısından da testlerin yapılması gerekebilir. Doktorunuz vücudunuzun içindeki bir kanamadan dolayı aneminiz olduğunu düşünüyorsa, kanamanın kaynağını belirlemek için bir çok testin yapılmasını önerebilir. Dışkıda kan aranması evde ya da doktor muayenehanesinde de yapılabilir. Doktorunuz dışkı örneği vermeniz için size bir kit verebilir. Bu kiti daha sonra muayenehaneye getirmenizi ya da laboratuara göndermenizi isteyebilir. Dışkınızda kan bulunursa, kanamanın kaynağını saptamak için başka testler de yapılabilir. Bunlardan biri endoskopidir. Bu işlem sırasında sindirim sisteminizin içi minik bir kamerayla görüntülenir. Doktorunuz kemik iliği testlerinin de yapılmasını isteyebilir. Bu testler kemik iliğinizin sağlıklı olup olmadığını ve yeterli kan hücresi üretip üretmediğini gösterir. Anemi Nasıl Tedavi Edilir? Anemi tedavileri ilgili durumun tipine, nedenine ve ağırlığına bağlıdır. Tedavide beslenme değişiklikleri, takviyeler (destek vitamin ve mineraller), ilaçlar veya işlemler yer alır. Tedavinin Amaçları Tedavide amaç kanınızın taşıyabileceği oksijen miktarını artırmaktır. Bu da alyuvarların sayısını ve/veya hemoglobin düzeylerini artırarak yapılır. (Hemoglobin, vücuda oksijen taşıyan ve alyuvarlarda bulunan demirden zengin proteindir.) Tedavide diğer bir amaç, aneminin altında yatan nedeni ya da durumu tedavi etmektir. Beslenme Değişiklikleri ve Takviyeler Vücuttaki demir düzeyinin düşük olması bazı tip anemilere neden olabilir. Demirdeki bu düşüklük beslenme bozukluğuna veya belli hastalıklara ya da durumlara bağlı olabilir. Vitamin ve demir düzeylerinizi yükseltmek için doktorunuz beslenmenizi değiştirmenizi veya ek vitamin ya da demir almanızı isteyebilir. Sık verilen vitamin takviyeleri B12 ve folik asittir (folat). Bazen vücudun demiri daha iyi emmesi için C vitamini de verilir. Demir Vücudunuzun hemoglobin yapımı için demire gereksinimi vardır. Vücudunuz etlerdeki demiri sebze ve diğer gıdalardaki demirden daha kolay emer. Aneminizi tedavi etmek için doktorunuz daha fazla et, özelikle kırmız et (sığır eti veya ciğer) yemenizi, bunun yanında tavuk, hindi, balık ve kabuklu deniz ürünleri de tüketmenizi önerecektir. Etin dışında, demir kaynağı olan gıdalar arasında şunlar bulunur: -Ispanak ve diğer koyu yeşil yapraklı sebzeler -Tofu (soya peyniri) -Bezelye; mercimek; fasulye ve barbunya; soya fasulyesi ve nohut -Kurutulmuş meyveler, örneğin erik üzüm ve kayısı -Erik suyu -Demirle zenginleştirilmiş mısır gevreği ve ekmek Paketlenmiş gıdalarda o gıdanın ne kadar demir içerdiğini üzerlerinde yazan “beslenme bilgi”sinden öğrenebilirsiniz. Paketlerin üzerinde günlük ihtiyacınız olan demirin yüzde kaçını içerdiği yazar. Demir takviye olarak da alınabilir. Genellikle multivitaminlerle ve demirin emilmesini kolaylaştıracak diğer minerallerle kombine halde satışa sunulur. Doktorlar erken doğan bebekler ve sadece anne sütü alan ya da demirle zenginleştirilmemiş mama ile beslenen bebekler için de demir takviyesi önerebilirler. Demirin fazlası zararlı olabilir, bu nedenle demir takviyelerini sadece doktorunuzun önerdiği şekilde almanız gerekir. B12 Vitamini B12 vitamini düzeylerinin düşük olması pernisiyöz anemiye yol açabilir. Bu tip anemi sıklıkla B12 vitamini takviyesiyle tedavi edilir. B12 vitamini kaynağı gıdalar arasında aşağıdakiler bulunur: -B12 vitamini eklenmiş kahvaltılık gevrekler -Kırmızı et, ciğer, kümes hayvanları ve balık gibi etler -Yumurta ve süt ürünleri (süt, yoğurt ve peynir gibi) -Soya bazlı içecekler ve vejetaryen burgerleri gibi B12 vitamini ile zenginleştirilmiş gıdalar Folik Asit Folik Asit (folat) gıdalarda bulunan bir B vitamini şeklidir. Vücudunuz yeni hücre yapabilmek ve bunları korumak için folik asite gereksinim duyar. Folik Asit ayrıca hamile kadınlar için de çok önemlidir. Anemiden korur ve fetüsün sağlıklı gelişmesine yardımcı olur. İyi birer folik asit kaynağı olan gıdalar arasında aşağıdakiler bulunur: -Ekmek, makarna, folik asit eklenmiş pirinç -Ispanak ve diğer koyu yeşil yapraklı sebzeler -Börülce ve kuru baklagiller -Sığır ciğeri -Yumurta -Muz, portakal, portakal suyu ve diğer bazı meyve ve meyve suları C Vitamini C vitamini vücutta demir emilimine yardımcı olur. Sebze ve meyveler, özellikle de turunçgiller (narenciye) iyi birer C vitamini kaynağıdır. Portakal, greyfurt, mandalina gibi meyveler turunçgillerdendir. Taze ve dondurulmuş meyve sebzelerde, konservelere oranla daha fazla C vitamini bulunur. İlaçlar kullanıyorsanız doktorunuza ya da eczacınıza greyfurt ve greyfurt suyu tüketip tüketemeyeceğinizi sorun. Bu meyveler bazı ilaçların gücünü ve yararlılığını etkileyebilir. Vitamin C açısından zengin diğer meyveler arasında kivi, çilek ve kavun bulunur. Sebzelerden ise brokoli, biber, Brüksel lahanası, domates, patates ve ıspanak ve turp yaprağı gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler C vitamininden zengindir. İlaçlar Doktorunuz vücudunuzdaki alyuvar sayısını artırmak ya da aneminin altında yatan sebebi tedavi etmek için size ilaç yazabilir. Bu ilaçlardan bazıları şunlardır: -Enfeksiyon tedavisi için antibiyotikler. -Genç kızlarda ve kadınlarda aşırı adet kanamasını önlemeye yönelik hormonlar. -Vücudunuzun daha fazla alyuvar yapmasını uyarmak için yapay üretilmiş eritropoietin. Bu hormonun bazı riskleri vardır. Siz ve doktorunuz bu tedavinin yararlarının risklerinden fazla olup olmadığına karar vereceksiniz. -Vücudun bağışıklık sisteminin kendi alyuvarlarını yok etmesini önleyecek ilaçlar. -Kurşun zehirlenmesi için kelasyon tedavisi. Kelasyon tedavisi en sık çocuklar için uygulanır. Bunun nedeni demir eksikliği anemisi olan çocukların kurşun zehirlenmesi açısından daha fazla risk altında olmasıdır. İşlemler Aneminiz ağırsa bunun tedavi edilmesi için tıbbi bir işlem yapılması gerekebilir. Bu işlemler arasında kan nakli ile kan ve ilik kök hücre nakli bulunur. Kan Nakli Kan nakli, sık uygulanan ve oldukça güvenli bir işlemdir. Toplardamarlarınızdan birinin içine kan verilir. Kan naklinde alıcı ile vericinin kanlarının uyuştuğundan emin olmak gerekir. Kan ve İlik Kök Hücre Nakli Kan ve ilik kök hücre nakilleri hasar gören kök hücrelerinin yerine başka bir kişiden (donör) sağlıklı kök hücrelerinin verilmesidir. Kök hücreleri kemik iliğinde bulunur. Bu kök hücreler alyuvar, akyuvar ve plateletlere (trombositlere) dönüşürler. Nakil sırasında göğsünüzdeki bir toplardamara yerleştirilen bir tüp yoluyla bağışlanan kök hücreleri size aktarılır. İşlem bu bakımdan kan nakline benzer. Kök hücreleri vücudunuza girdiklerinde kemik iliğine ulaşarak yeni kan hücrelerini üretmeye başlarlar. Cerrahi Anemiye neden olan ve hayati tehlike oluşturan ciddi bir kanamanız varsa cerrahi müdahale gerekebilir. Örneğin devam eden bir mide ülseri ya da kalın bağırsak kanseri nedeniyle oluşan kanamanın kontrol edilmesi için ameliyat gerekebilir. Vücudunuz alyuvarları çok hızlı bir şekilde yıkıma uğratıyorsa, dalağınızın alınması gerekebilir. Dalak, yaşlanmış ve yıpranmış alyuvarları vücuttan uzaklaştıran bir organdır. Büyümüş veya hastalanmış bir dalak normalden daha fazla alyuvarı ortadan kaldırarak anemiye yol açabilir. Anemi Nasıl Önlenebilir? Bazı anemi tiplerinin, özellikle demir veya vitamin eksikliklerine bağlı anemilerin tekrar tekrar oluşmasını önlemek olasıdır. Beslenmede yapılacak değişiklikler veya takviyeler bu çeşit anemilerin tekrarlamasını önler. Anemide altta yatan nedeni tedavi etmek durumu önleyebilir (veya yeni kansızlık ataklarını önler). Örneğin, bir ilaç sizde anemiye sebep oluyorsa, doktor başka bir tip ilaç yazabilir. Aneminin kötüleşmesini önlemek için, doktorunuza bulgu ve belirtilerinizi anlatın. Testler ve gereksinim duyabileceğiniz tedavi planı ile ilgili olarak doktorunuzla konuşun. Orak hücreli anemi gibi bazı tür kalıtsal anemiler önlenemez. Kalıtsal aneminiz varsa tedavi ve sürekli bakım için doktorunuzla konuşmalısınız. Anemi ile Yaşamak Anemi çoğu durumda tedavi edilebilir ve kontrol altına alınabilir. Anemi bulgu ve belirtileriniz varsa bir an önce tanı ve tedavi için bir sağlık kuruluşuna başvurun. Tedavi ile enerjiniz ve hareket kapasiteniz artabilir, yaşam kaliteniz yükselebilir ve daha uzun yaşayabilirsiniz. Uygun tedavi ile anemilerin çoğu hafif derecede ve kısa süreli olur. Bununla birlikte, anemi ağır, uzun süreli, hatta kalıtsal ise veya kronik hastalığa ya da travmaya bağlıysa ölümcül bile olabilir. Anemi ve Çocuklar/Gençler Bebekler ve küçük çocuklar hızlı büyüdüklerinden dolayı daha fazla demire gereksinim duyarlar. Yetersiz demir anemiye neden olabilir. Erken doğan ve düşük doğum ağırlıklı bebekler demir eksikliği açısından yakından takip edilir. Bebeğinizi sadece anne sütü ile ya da demir katılmamış hazır mama ile besliyorsanız özellikle 6 aydan sonra çocuk doktorunuzla konuşun. Doktorunuz demir takviyesi önerebilir. Çocuğunuzun gereksinim duyduğu demirin çoğu gıdalardan elde edilir. Sağlıklı bir beslenme ve demir, B12, C vitaminleri ile folik asit (folat) kaynağı gıdalar hakkında (ör., çocuğunuzun doktorundan) bilgi alın. Çocuğunuza demir takviyesini sadece doktor reçeteye yazdıysa verin. Bu takviyeleri çocuğunuza nasıl vermeniz gerektiği konusundaki talimatlara uyun. Çocuğunuzda anemi varsa doktor kurşun zehirlenmesi ile ilgili de sorular sorabilir. Çocuklardaki kurşun zehirlenmesi demir eksikliği anemisiyle ilintilidir. Gençler de anemi riski altındadırlar. Hızlı büyüme çağında olduklarından dolayı 20 yaş altı gençlerde özellikle demir eksikliği anemisi görülebilir. Anemi için rutin tarama testlerine sıklıkla 20’li yaşlardan önce başlanır. Belli tipte ağır anemisi olan daha büyük yaştaki çocuklar ve 20 yaş altı gençler yaralanma ve enfeksiyon açısından daha fazla risk altında olabilirler. Doktorunuzla çocuğunuzun temas gerektiren sporlar gibi yüksek riskli aktivitelerden sakınması gerekip gerekmediğini konuşun. Adet görmeye başlayan kızlar her adet dönemi demir kaybına uğrarlar. Bazı kızlar ve kadınlar aşırı adet ya da başka nedenle kan kaybettikleri, yetersiz demir aldıkları veya ailelerinde anemi öyküsü olduğu için anemi riski altındadırlar. Bu kişilerin anemi açısından düzenli tarama testleri yaptırması ve takip edilmeleri gerekir. Anemi ve Gebe/Loğusa Kadınlar Gebelik süresince demir ve folik asit düzeylerinin düşük olmasından dolayı veya kandaki değişimlere bağlı olarak anemi oluşabilir. Gebeliğin ilk 6 ayı boyunca kadınlardaki kanın sıvı bölümü (plazma) hacmi alyuvar sayısından daha hızlı bir artış gösterir. Bu da kanı sulandırarak anemiye neden olabilir. Ağır anemi erken doğum ve düşük doğum ağırlıklı bebek riskini artırır. Bu nedenle, hamilelerin doktora ilk başvurduklarında anemi açısından taranmaları gerekir. Doğum öncesi bakım için ayrıca düzenli kontrollere gitmeleri gerekir. Aşağıdaki durumlardan biri söz konusu ise doğumdan sonra da anemi için testler uygulanmalıdır: -Gebeliğin son 3 ayına (üçüncü trimester) dek devam etmiş anemi varsa -Gebelikte, doğum sırasında ya da doğumdan sonra aşırı kan kaybı oluşmuşsa -Çoğul gebelik varsa Anemi ve Yaşlılar Yaşlılarda kronik hastalıklar, demir eksikliği ve/veya genelde kötü beslenme anemiye neden olabilir. Bu yaş grubunda, anemi çoğu kez diğer tıbbi durumlarla beraber ortaya çıkar. Bu nedenle aneminin bulgu ve belirtileri sıklıkla pek belirgin olmaz ve gözden kaçabilir. Aneminiz varsa doktorunuza başvurun. bulgu ve belirtiler Anemi tanısı konursa doktorunuz: -Yeterli vitamin alıp almadığınızı anlamak için beslenmenizle ilgili sorular sorabilir. Size vitamin veya demir ya da folik asit takviyesi yazabilir. -Aneminiz kansere, böbrek hastalığına ya da bu hastalıkların tedavilerine bağlıysa doktorunuz size yapay eritropoietin hormonu yazabilir. Bu hormon kemik iliğinde alyuvar yapımını uyarır. -Anemi çok ağırsa kan nakli önerebilir Derleyen: Gülayşe DELEN Sağlıklı ve huzurlu günler dilerim.