http___psikolektif.com_arsiv_film-kitap-incelemesi_danimarkali-kiz-the-danish-girl__1.xml
1.1 2.1 2.2 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 4.1 4.2 4.3 5.1 5.2 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7 8.1 8.2 9.1 9.2 9.3 10.1 11.1 11.2
Review: The Danish Girl This is a tough subject to make and for that I give full credit to director Tom Hooper, who weaved a classic-ish style narrative to this tender and emotional tale. Inspired by the book written about the diaries of 1920’s Danish artist Lili Elbe, The Danish Girl traces the story of Danish landscape artist Einar Wegener and his wife Gerda Wegener. The husband and wife duo work together and while Einar is more celebrated of the two and Gerda is still finding her feet, they share an unusual camaraderie that even when a prestigious Copenhagen gallery tells Gerda that she has talent but still needs the right subject, she is not threatened by the dominant husband artist in Einar. One day when a dancer friend is late for a session to pose, Gerda asks Einar to put on some stockings and sandals, because her painting is already long overdue. Einar is quite reluctant and hesitates, but as soon as Gerda hands him a dress, which he merely holds over his dapper suit, it’s as if something changes. The pivot of their lives does a one-eight, never to be turned back. This moment in the film though subdued, is quite powerful as Einar sits holding the dress and runs their finger down its side, feeling what is innate to them. Their lifelong identification as Lili is literally unraveled, something that apparently Einar had been suppressing since they were a young boy and their father walked in on them kissing another boy, while they were wearing their grandmother’s apron. Set in the 1920s Copenhagen, the film is laced with classical, aristocratic visuals, where the ‘common touch’ is completely absent. The lives that the Wegener’s live and the world they inhabit are completely cut off from the perils of everyday living. While this maybe true to their station in life, it does add a clinical sensibility to their story, the emotional journeys they traverse as well as the transition of Einar to Lili. While Gerda imagined Lili to be a one-off thing that Einar did as a favor to her, Lili becomes more frequent and Einar more uncomfortable with continuing to be Einar. They continue to present more frequently as Lili, though fearful of society, they seem to switch to the role of Lili with more certitude and begin inhabiting their home with Gerda. Eddy Redmayne is remarkable from the first moment you set eyes on him playing Einar, as he looks across the room at his wife. From that moment I wondered every time I saw his eyes on screen, as if the lines between Einar and Lili were completely blurred; that’s the brilliance of this actor. Not taking any credit away from the thoroughly phenomenal performance by Redmayne, but the hidden jewel of the film is Alicia Vikander (playing Gerda). The graceful strength and emotional turmoil that the actor demonstrates throughout the film is remarkable. While her role is relegated to Redmayne’s supportive, sometimes doubtful, but mostly supportive wife, Vikandar always had me wondering what her life was like, what she was feeling, where was she in all this? At one point when asking Lili that she wants her husband back and that she wants to talk to him and hold him, she blurts it out on Lili’s face that ‘not everything is always about you’. The unspoken tragedy of Gerda’s love is the foundation of The Danish Girl. Now for the problems that this film was obviously going to be laden with: the choice of Redmayne to play a trans character in a film like this is a shameful reflection of how casting works in the industry. And this has nothing to do with Redmayne personally, as I admire and respect his work greatly. But a cisgender person playing Einar/Lili is problematic. Also, though I confess not having explored the book that accounts Lili’s diaries, I find it fascinating that Tom Hooper only glances at Gerda’s continued infatuation with Lili’s form, which becomes the consistent subject matter of her work. No matter how much Gerda may have been responding to market forces, she was immersed in capturing all aspects of Lili. More so she continued to do so much after Lili was gone. This was never questioned, talked about or explored. Lastly, I go back to the clinical nature of the entire film. While brutality and the harsh realities of a trans person’s life are not a must have in such (or similar) representations, but the glamorized, bourgeois lens through which we encounter these characters negates (perhaps completely) the real life struggles that trans people face even today, let alone in the 1920s. Notwithstanding the above, I connected with the film and appreciate it making to the screen after over ten years of looking for actors, producers. The narrative lost some fluidity between the Gerda-Einar relationship and Einar’s struggles with finding a ‘cure’ and was quite often patchy. I must also note here that another one of my favorite budding actors Ben Winshaw is completely wasted here and is risking being typecast. The Danish Girl was thought provoking and emotionally affecting, for every time I see us loose our humanity for the falsity that is ‘normativity’, it leaves me wondering. The Danish Girl is in cinemas now. Click HERE for tickets.
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1
2015 İngiliz-Amerikan yapımlı sözde-biyografi türündeki Danimarkalı Kız, David Ebershoff’un ressam Lili Elbe ve Gerda Wegener’ın hayatından esinlenerek yazdığı aynı adlı kitaptan sinemaya uyarlanmış bir filmdir. Yönetmenliğini Tom Hooper’ın yaptığı filmin başrollerini Eddie Redmayne ve Alicia Vikander paylaşmaktadır. Lili Elbe tarihte bilinen ilk cinsiyet değiştirme ameliyatını olan kişidir. Film, onun yaşadığı süreci anlatmaktadır. Einar ve Gerda evli iki ressamdır. Evliliklerindeki roller zıttır. Gerda, Einar’ın yanında daha erkeksi bir duruşa sahiptir. Einar ise daha nazik ve titiz bir yapıya sahiptir. Gerda çizdiği resimleri satmak için götürdüğünde henüz çizeceği doğru şeyi bulamadığı için etkili resimler ortaya çıkaramadığını belirtirler ve kariyeri pek iyi gitmemektedir. Gerda bir resmini tamamlaması için Einar’ın modelin çorabını, ayakkabısını giymesini ister ve elbiseyi üstüne tutar. Einar’ın içindeki kadın ruhu ilk olarak bu şekilde ortaya çıkar. Bu sırada bir arkadaşları odaya girer ve Einar’ı o şekilde görünce ona ‘Lili’ diyerek hitap eder. O gece Einar karısının geceliğini normal kıyafetinin içine giyer. Sanatçılar Balosu Einar’ın sevmediği ama Gerda’nın gitmesi gereken bir etkinliktir. Gerda ona kadın kılığında baloya gelme fikrini sunar. Bir gecelik bu oyun için bir süre hazırlık yaparlar. O gece geldiğinde davranışlar, saç, makyaj ve kıyafet hazırdır. O gece çoğu erkeğin gözü Lili’nin üzerindedir. Lili bir erkekle yakınlaşır ve öpüşürler. Gerda bunu görmüştür. Lili’nin burnunun kanamasıyla eve dönmüşlerdir. Ertesi gün Einar dün geceki olaylardan Lili’yi soyutlayarak bahseder. Farklılığını bastırma yolunu seçmiştir başlarda. Gerda bu oyunu bitirmesini ister, Einar deneyeceğini söyler. Fakat o gün elbisesini aldığı yere gider, soyunur ve kadın vücuduna sahip haline bakar. Onu mutlu eden bu görüntüdür ve oradan bir elbise seçip balodaki adamın evine gider. Döndüğünde Gerda’nın çizdiği Lili resmini görür. Gerda, yaptığı Lili resimlerini Rasmussen’e satmayı başarmıştır. Artık çizeceği doğru şeyi bulmuştur. Bu sırada Einar, Lili olarak balodaki adamın yani Henrik Sandahl’ın evine tekrar gider ve tekrar öpüşürler. Henrik bu sefer onun Einar olduğunu anlamıştır bu yüzden Einar evden hemen çıkar. Gerda eve geldiğinde Einar’ı kadın kıyafetleriyle bulur. Henrik Sandahl ile görüştüğünü söylemiştir. Konuşmaya başladıklarında Einar çocukluk arkadaşı Hans’ı öptüğünü ve babasının onları bu şekilde gördükten sonra Hans’ı dövdüğünü söyler. Aslında Einar’ın içindeki kadın çocukluk yaşlarında ortaya çıkmıştır. Bunları anlattıktan sonra karnına kramp girer ve hastaneye gider. Einar kendinde tedavi edilecek bir hastalık olmadığını söylese de Gerda’nın ısrarıyla tedaviye başlar. Ancak tedavi başarılı olmamış ve Lili aklından gitmemiştir. Doktor bunu dile getirirken Einar’ı sapkın olarak nitelendirmiştir. Bu sırada Lili’nin resimleri Paris’te bir müzede sergilenecektir ve birlikte Paris’e giderler. Gerda orada Hans ile görüşür ve Einar ile görüşmesi için bir buluşma ayarlar. Einar buluşmaya gitmediği için Gerda Hans’ı eve davet eder. Karşılarında Einar değil Lili vardır… Lili, Hans ile çekinmeden konuşur. Belki de Hans onun ilk aşkıdır. Evlilik ve çocuklardan bahsederken Lili kendini kötü hissedip odasına gitmiştir. Hans’ın durumu anlaması üzerine Gerda ondan gitmesini ister. O gece Lili, Gerda’dan gecelik ödünç alıp alamayacağını sorar. Gerda bu fikre karşı çıkmıştır çünkü Lili daha önce onunla bir gece geçirmemiştir fakat Lili ne giydiğinin önemli olmadığını, gördüğü rüyaların bile Einar’a değil Lili’ye ait olduğunu söyler. Gerda için direnmenin bir anlamı kalmamıştır ve ona geceliği vermiştir. Ertesi gün Lili daha neşelidir. Kendine yeni bir elbise, Gerda’ya ise yeni bir fular almıştır. Bir süre görüşmeyen Hans ve Gerda tekrar bir sergide buluşuyorlar. Hans, Gerda’nın başarısını kutlamak için onu yemeğe çıkarmak istemiştir ama Gerda hala Einar’ın karısı olduğunu belirterek onu geri çevirmiştir. O gece eve döndüğünde Lili ona kutlama için yemek hazırlamıştır. Gerda böyle yürümediğini, kocasını geri istediğini ve bu oyunu kesmesini söyler ama Lili buna oyun demesini istemez. Gerda evden uzaklaşır, döndüğünde Einar geri gelmiştir ama duruşu bile Lili’ye benzer. Birbirlerine bağlılıklarını sorgulamaya başlarlar. Einar içinde bulunduğu durumla ilgili cevap bulmak için kütüphaneye gider. Çıkışta onu kadın sanıp sonradan erkek olduğunu anlayan iki adam peşine takılır ve döverler. Kim olduğunu anlamak, farklı olan şeyi anlamak için doktora gitmeye başlar. Her gittiği doktor ayrı bir teşhis koymaktadır. Homoseksüellik, kimlik karmaşası hatta şizofreni… Son olarak arkadaşının tavsiye ettiği doktora gitmeye karar verir. Bu doktor kadın kliniğinde çalışmaktadır ve daha önce Einar gibi bir hastası olmuştur. Diğer doktorlardan daha açık görüşlüdür ve Einar kadın olduğunu, kadın gibi hissettiğini söylediğinde haklı olabileceğini belirtmiştir. Ona tam anlamıyla kadın olabileceği bir ameliyattan bahseder. Bu ameliyat daha önce denenmemiştir ve yüksek risk taşımaktadır. Bu Einar’ın tek umududur ve ameliyatı kabul edip doktorun kliniğine tek başına gider. Gerda dayanamayıp destek olmak için yanına gitmiştir. İlk ameliyat başarılı geçmiştir. Lili artık daha rahat ve mutludur. Kendine sadece kadınların çalıştığı bir mağazada iş bulmuştur. Hayatına devam ettiğini ve Gerda’nın da devam etmesi gerektiğini söylemiştir. Bu sırada ikinci ameliyatı olma kararına Gerda karşı çıkmıştır. Onunla gelmeyeceğini söylemesine rağmen desteğini esirgemeyip birlikte kliniğe gittiler. Hans da onlarla birliktedir. İkinci ameliyat sırasında Lili çok kan kaybetmiştir ve ateşi düşmemektedir. Doktor çok fazla zamanının olmadığını söyler. Lili ertesi gün kendine geldiğinde Hans ona ‘Lili, nasılsın?’ der, Lili ise ‘ tamamen kendimim’ cevabını verir. Gerda onu bahçeye çıkarır ve konuşurlar. Lili, ameliyat gecesi rüyasında bebek olduğunu ve annesinin onu kucağına alıp ‘Lili’ dediğini görmüştür ve bunu en güzel rüyası olarak tanımlamıştır. Bu cümleleri kurduktan sonra ölür. Hans ve Gerda, Einar’ın çocukluğunun geçtiği şehre giderler. O sırada Lili’nin aldığı fular uçar. O da Lili gibi özgürdür artık… Filmde Einar’ın yaşadığı kimlik bunalımı, bunun zorlukları çarpıcı bir şekilde yansıtılmıştır. Başlarda Einar karısının geceliğini giyerek ve kadınsı hareketler yaparak farklı olduğunu hissettirmiştir. Buna rağmen Lili’den başka biri gibi söz ederek durumunu tam olarak kabul edemediğini, Lili’nin ikinci bir kişilik olduğunu anlıyoruz. İlk defa kadın kıyafetleriyle dışarı çıktığında ise yaşadığı his onu mutlu etmiş ve sonrasında bu hissi tekrar yakalayabileceği şeyler yapma peşinde olmuştur. Gerda oynadığı oyunlar ve Einar’a yaptırdığı modellik yüzünden kendisini suçlamıştır ama Einar bunların sadece içindeki kadının ortaya çıkmasına ’yardımcı’ olduğunu belirterek önemli bir noktaya değinmiştir. Bu durumun sonradan değil doğuştan olduğunu belirtmiş ve ‘doğanın hatası’ olarak nitelendirmiştir. Filmde birçok doktor Einar’ın içindeki kadını tedavi etmek istemişse de başarılı olamamıştır çünkü transeksüellik bir hastalık değildir. Bu süreçte en büyük destekçisi karısı olmuştur. Durum Einar için ne kadar zorluysa Gerda içinde öyledir. Çok sevdiği kocasını tamamen kaybedecek olmasına rağmen hep arkasında durmuştur. Onu yaşadığı bunalımdan kurtarma çabaları kendisini ne kadar mutsuz etse de pes etmemiştir. Filmde en etkileyici kısımlardan biri budur. Zaman içinde kocası önce ruhsal anlamda değişmiş sonrada bedenen değişmiştir. Son ameliyat gerçekleştikten sonra Lili’nin tamamen kendimim demesi ve rüyasında annesinin Lili dediğini görmesi yaşadığı mutluluğu en güzel şekilde açıklamıştır. Böylece Einar Wegener, Lili Elbe olmuştur. Özetle film, transeksüel bir bireyin kendini anlama ve sonrasında istediği hayata ulaşmak için geçtiği zorlu yolu işlemiştir. Bununla birlikte bu durumdan etkilenen çevresini de dikkat çekici bir şekilde işlemiştir. Film Lili Elbe’nin sürecini anlatsa da Gerda ikinci planda kalmamıştır. Herkesin istediği gibi yaşayabildiği, yargılanmadığı, anlaşılmaya çalışıldığı bir dünya dileğiyle… HAZIRLAYAN: Ayşe Çokyavaş Yeditepe Üniversitesi