http___psikoloji-psikiyatri.com_ipek-gokozan_panik-atak-nedir__1.xml
1.1 2.1 3.1 4.1 4.2 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 10.2 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 28.1 29.1 30.1 31.1 31.2 32.1 32.2 33.1 34.1 35.1 36.1 37.1 37.2 38.1 38.2 39.1 39.2 40.1 40.2 40.3 41.1 42.1 43.1 44.1 44.2 44.3 45.1 46.1 47.1 48.1 48.2 49.1 50.1 51.1 52.1 52.2 53.1 53.2 54.1 55.1 56.1 57.1 57.2 58.1 59.1 60.1 61.1 62.1 63.1 64.1 64.2 65.1 65.2 66.1 67.1 67.2 68.1 69.1 70.1 71.1 72.1 72.2 73.1 74.1 74.2 75.1 76.1 77.1 77.2 78.1 78.2 79.1 80.1 81.1 81.2 82.1 83.1 83.2 84.1 85.1 86.1 87.1 88.1 88.2 89.1 90.1 91.1 92.1 92.2 93.1 94.1 94.2 95.1 96.1 97.1 98.1 98.2 99.1 99.2 99.3 100.1 100.2 101.1 101.2 102.1 103.1 104.1 105.1 106.1 107.1 107.2 108.1 109.1 110.1 111.1
Anxiety Anxiety disorders are serious medical illnesses that affect approximately 19 million American adults.1 These disorders fill people’s lives with overwhelming anxiety and fear. Unlike the relatively mild, brief anxiety caused by a stressful event such as a business presentation or a first date, anxiety disorders are chronic, relentless, and can grow progressively worse if not treated. Effective treatments for anxiety disorders are available, and research is yielding new, improved therapies that can help most people with anxiety disorders lead productive, fulfilling lives. If you think you have an anxiety disorder, you should seek information and treatment. This brochure will - help you identify the symptoms of anxiety disorders, - explain the role of research in understanding the causes of these conditions, - describe effective treatments, - help you learn how to obtain treatment and work with a doctor or therapist, and - suggest ways to make treatment more effective. The anxiety disorders discussed in this brochure are - panic disorder, - obsessive-compulsive disorder, - post-traumatic stress disorder, - social phobia (or social anxiety disorder), - specific phobias, and - generalized anxiety disorder. Each anxiety disorder has its own distinct features, but they are all bound together by the common theme of excessive, irrational fear and dread. The National Institute of Mental Health (NIMH) supports scientific investigation into the causes, diagnosis, treatment, and prevention of anxiety disorders and other mental illnesses. The NIMH mission is to reduce the burden of mental illness through research on mind, brain, and behavior. NIMH is a component of the National Institutes of Health, which is part of the U.S. Department of Health and Human Services. Panic Disorder “It started 10 years ago, when I had just graduated from college and started a new job. I was sitting in a business seminar in a hotel and this thing came out of the blue. I felt like I was dying. “For me, a panic attack is almost a violent experience. I feel disconnected from reality. I feel like I’m losing control in a very extreme way. My heart pounds really hard, I feel like I can’t get my breath, and there’s an overwhelming feeling that things are crashing in on me. “In between attacks there is this dread and anxiety that it’s going to happen again. I’m afraid to go back to places where I’ve had an attack. Unless I get help, there soon won’t be anyplace where I can go and feel safe from panic.” People with panic disorder have feelings of terror that strike suddenly and repeatedly with no warning. They can’t predict when an attack will occur, and many develop intense anxiety between episodes, worrying when and where the next one will strike. If you are having a panic attack, most likely your heart will pound and you may feel sweaty, weak, faint, or dizzy. Your hands may tingle or feel numb, and you might feel flushed or chilled. You may have nausea, chest pain or smothering sensations, a sense of unreality, or fear of impending doom or loss of control. You may genuinely believe you’re having a heart attack or losing your mind, or on the verge of death. Panic attacks can occur at any time, even during sleep. An attack generally peaks within 10 minutes, but some symptoms may last much longer. Panic disorder affects about 2.4 million adult Americans1 and is twice as common in women as in men.2 It most often begins during late adolescence or early adulthood.2 Risk of developing panic disorder appears to be inherited.3 Not everyone who experiences panic attacks will develop panic disorder—for example, many people have one attack but never have another. For those who do have panic disorder, though, it’s important to seek treatment. Untreated, the disorder can become very disabling. Many people with panic disorder visit the hospital emergency room repeatedly or see a number of doctors before they obtain a correct diagnosis. Some people with panic disorder may go for years without learning that they have a real, treatable illness. Panic disorder is often accompanied by other serious conditions such as depression, drug abuse, or alcoholism4,5 and may lead to a pattern of avoidance of places or situations where panic attacks have occurred. For example, if a panic attack strikes while you’re riding in an elevator, you may develop a fear of elevators. If you start avoiding them, that could affect your choice of a job or apartment and greatly restrict other parts of your life. Some people’s lives become so restricted that they avoid normal, everyday activities such as grocery shopping or driving. In some cases they become housebound. Or, they may be able to confront a feared situation only if accompanied by a spouse or other trusted person. Basically, these people avoid any situation in which they would feel helpless if a panic attack were to occur. When people’s lives become so restricted, as happens in about one-third of people with panic disorder,2 the condition is called agoraphobia. Early treatment of panic disorder can often prevent agoraphobia. Panic disorder is one of the most treatable of the anxiety disorders, responding in most cases to medications or carefully targeted psychotherapy. You may genuinely believe you’re having a heart attack, losing your mind, or are on the verge of death. Attacks can occur at any time, even during sleep. Depression Depression often accompanies anxiety disorders4 and, when it does, it needs to be treated as well. Symptoms of depression include feelings of sadness, hopelessness, changes in appetite or sleep, low energy, and difficulty concentrating. Most people with depression can be effectively treated with antidepressant medications, certain types of psychotherapy, or a combination of both. Obsessive-Compulsive Disorder “I couldn’t do anything without rituals. They invaded every aspect of my life. Counting really bogged me down. I would wash my hair three times as opposed to once because three was a good luck number and one wasn’t. It took me longer to read because I’d count the lines in a paragraph. When I set my alarm at night, I had to set it to a number that wouldn’t add up to a “bad” number. “Getting dressed in the morning was tough because I had a routine, and if I didn’t follow the routine, I’d get anxious and would have to get dressed again. I always worried that if I didn’t do something, my parents were going to die. I’d have these terrible thoughts of harming my parents. That was completely irrational, but the thoughts triggered more anxiety and more senseless behavior. Because of the time I spent on rituals, I was unable to do a lot of things that were important to me. “I knew the ritual
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1 25.1 26.1 27.1 28.1 29.1 30.1 31.1 32.1 33.1 34.1 35.1 36.1 37.1 38.1 39.1 40.1 41.1 42.1 43.1 44.1 45.1 46.1 47.1 48.1 49.1 50.1 51.1 52.1 53.1 54.1 55.1 56.1 57.1 58.1
Psikoloji & PsikiyatriPsikoloji ve psikiyatrinin internet adresi Panik Atak Nedir? Klinik Psikolog İpek Gökozan Panik atak, aniden gelen şiddetli bir korku ve kaygı yaşantısıdır. Kalbiniz çok hızlı atar ve kendinizi nefes alamayacak gibi hissedersiniz. Panik atak esnasında öleceğinizi veya aklınızı yitireceğinizi düşünürsünüz. Panik atak tedavi edilmezse panik bozukluğa veya başka psikolojik rahatsızlıklara yol açabilir. Örneğin tedavi edilmeyen panik ataklar, gündelik hayatınızdaki pek çok aktiviteden kendinizi geri çekmenize neden olabilir. Ancak panik atak veya panik bozukluk tedavi edilebilen bir durumdur. Doğru bir tedavi ile panik atak yaşantılarınızı en aza indirebilir, hayatınızın kontrolünü yeniden kazanabilirsiniz. Panik atak: Pek çok durumda panik atak aniden, zaman ve yer gözetmeksizin, hiç bir sinyal vermeden başlar. Panik atak yaşayan kişilerin en sık kullandığı cümle “O anda panik atak geçirmem için hiç bir neden yoktu” olur. Ataklar, en rahat olduğunuz durumlarda, hatta uyku esnasında bile yaşanabilir. Sıklıkla panik atak bir kez yaşanır, ancak bazı kişilerde ataklar birden fazla kez yaşanabilir. Tekrarlayıcı panik ataklar genellikle belirli durumlarla tetiklenir; köprüden geçmek veya topluluk önünde konuşma yapmak gibi. Hele ki, daha önceden benzer yerde panik atak yaşandıysa, tekrarlanan atakların aynı yerde yaşanma olasılığı daha yüksektir. Tekrarlayıcı panik atakları tetikleyici yerler çoğunlukla kaçması/çıkışı zor (tiyatro salonundaki en arka koltuk veya tren yolculuğu gibi düşünülebilir) ve kendinizi güvende hissetmediğiniz yerler (karanlık, ıssız bir sokakta) olabilir. Panik atak bir kez yaşandıktan sonra mutlaka birkaç kez daha yaşanacak diye bir durum söz konusu değildir. Ancak panik atak geçirdikten sonra benzer bir atağı geçirmekten korkmaya başlamak, atak geçirilen yerlerden veya durumlardan kaçmak ve gündelik yaşamı kısıtlayıcı bir biçimde yaşamaya başlamak, durumu farklı bir noktaya getirebilir. Bu duruma da panik bozukluk denir. Ayşe Hanım’ın öyküsü: Ayşe Hanım, ilk panik atak deneyimini 6 ay önce yaşamıştı. Ofisinde önemli bir projenin sunumuna hazırlanırken aniden şiddetli bir korku hissetmeye başladı. Kalbi yerinden fırlayacakmış gibi atmaya, nefesi kesilmeye, boğulacakmış gibi hissetmeye ve başı dönmeye başladı. Bedeni bir yaprak gibi titrerken ve terlerken kalp krizi geçirdiğini düşündü. Hastaneye gitti, bütün tetkikleri yapıldı; ancak fiziksel sağlığı gayet yerindeydi. Doktorlar tarafından panik atak geçirmiş olabildiği söylendi. Ayşe Hanım benzer bir panik atak deneyimini 3 hafta sonra yaşadı. Sonrasında panik atakların sıklığı artmaya başladı. Yeniden panik atak geçiririm korkusuyla bütün yaşamını kısıtlamaya başladı. Kalp atışı yükselmesin ve terlemesin diye çok sevdiği sporu bıraktı, çıkması zor olur diye sinemada sevdiği filmleri izlemeyi askıya aldı ve boş zamanlarını kendini en güvende hissettiği yer olan evinde geçirmeye başladı. Panik atağın belirtileri: Araştırmalar ilk panik atak deneyiminin genellike evden uzakta yaşandığını bildirmektedir. Ancak panik ataklar her yerde ve her saatte yaşanabilir. Örneğin alışveriş yaparken, ofiste çalışırken, sokakta yürürken gibi her durumda deneyimlenebilir. Panik atak belirtileri aniden başlar ve sıklıkla en fazla 10 dakika kadar sürer. Çok nadiren 20 veya 30 dakikaya kadar uzadığı durumlar görülebilir. Kişinin panik atak esnasında yaşadığı deneyim çok korkutucu olduğu için, 10 dakikalık süre genelde çok daha uzunmuş gibi gelir. Panik atak belirtileri şu şekildedir: * Nefes almada güçlük, kısa kısa ve sıkça nefes alıp verme, * Kalp atışlarında hızlanma, kalbin yerinden fırlayacakmış gibi çarpması, * Göğüste ağrı veya sıkışma hissi, * Ellerde veya bedende titreme, * Boğulma hissi, * Etraftan kopma ve gerçeklik hissini kaybetme, * Terleme, * Mide kasılmaları, mide bulantısı, kusma hissi, * Baş dönmesi ve bayılma hissi, * Sıcak basması veya üşüme hissi, * Ölüm düşüncesi, deliriyorum hissi. Kalp krizi mi panik atak mı? Panik atağın neredeyse bütün belirtileri fiziksel belirtilerdir ve o kadar ciddi yaşanır ki; kişi “Kalp krizi geçiriyorum” düşüncesine kapılır. Çoğu kez panik atak yaşayan kişiler soluğu acil serviste alır ve tıbbi bir durum yaşadığını düşünür. Kalp çarpıntısı, göğüs ağrıları ve nefes almada zorluk gibi belirtiler her ne kadar ilk etapta kalp krizini düşündürse de, yapılan tetkikler çoğunlukla durumun panik atak olduğunu gösterir. Ancak;bu belirtileri yaşayan kişilerin mutlaka iyi bir sağlık kontrolünden geçmesi gerekir. Panik Bozukluğun belirtileri: Pek çok kişi, hayatının bir kısmında bir veya iki panik atak deneyimi yaşayabilir. Bu korkulacak bir durum değildir. Ancak; bazı kişiler bir kez panik atak geçirdikten sonra benzer belirtileri bir daha yaşamaktan çok korkarlar ve hayat düzenlerini bir daha panik atak yaşamamak adına değiştirirler. Bu duruma panik bozukluk adı verilir. Panik bozukluğun belirtileri şu şekildedir: * Sıkça, herhangi bir durumla bağlantısı olmayan panik ataklar yaşamak * Bir daha panik atak geçirmeye dair ciddi kaygılar yaşamak * Gündelik hayatında önemli değişiklikler yapmak, örneğin daha önce panik atak geçirdiği yerlerden kaçınmak veya gerektiğinde kaçamayacağını düşündüğü için asansöre binmeyerek 12. kata merdivenle çıkmak. Panik atak her ne kadar birkaç dakika sürse de, panik bozukluk yaşayan kişilerde panik atağın psikolojik etkileri günlerce sürer. Panik atak esnasında yaşanan fiziksel belirtiler bu kişilerde öyle derin izler bırakmışır ki, devamlı o anı düşünmeden edemezler. Bu kişilerin gündelik hayatları ve kendilerine güvenleri artık olumsuz etkilenmeye başlamıştır. Panik bozukluk yaşayan bireyler artık korkunun kendisinden korkmaya başlamıştır. Günün her saatinde gerginlerdir ve her an bir panik atak yaşanabilirmişçesine tetikte olurlar. Bu tedirginlik hali, panik atak yaşantılarını daha da arttırır. Agorafobili panik bozukluk: Panik bozukluk yaşayan bireylerin bir kısmı da ilerleyen zamanlarda panik atak geçirme olasılığını düşünerek kaçması zor olan veya rezil olma olasılığının olduğunu düşündükleri yerlerden ciddi anlamda sakınırlar. Bu duruma agorafobili panik bozukluk adı verilir. Agorafobisi olan kişilerin kaçındıkları durumlar: * Evden uzaklaşmaktan kaçınırlar. * Yanlarında güvendikleri birisi olmadan evden çıkmak istemezler. * Fiziksel aktivitelerden kaçınırlar (kalp atışlarının hızlanması panik atağı hatırlattığı için). * Kaçması veya çıkması zor olan yerlere gitmezler (alışveriş merkezi, sinema, tiyatro, kalabalık konserler, toplu taşıma araçları, metro gibi). * Araba kullanmaktan kaçınırlar. * Alkol, kafein gibi kalp atışını hızlandırabilecek yiyecek ve içeceklerden kaçınırlar. Panik atağın nedeni ve görülme sıklığı: Panik yaşantıları, günümüzde her 75 kişiden 1 tanesinde görülen bir durumdur*. Genellikle ergenlik döneminde başlayan bu durum tedavi edilmezse yetişkinlikte de devam edebilir. Uzmanlar tarafından panik atağın nedeni tam olarak açıklanmamıştır. Ancak stresli hayat şartlarının, kişinin hayatında kaygı yaratabilecek önemli değişikliklerin (evlenme, boşanma, bir yakınını kaybetme, çocuğunun olması, taşınma, ayrılık vs.) ve düşünce yapısı olarak felaketleştirme eğilimine sahip olmanın panik atakları tetiklendiği gözlemlenmiştir. Ayrıca, genetik geçişin de önemli bir role sahip olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Yani, anne veya babanızda panik bozukluk gözüküyorsa, sizde de görülme olasılığı diğer bireylere göre daha yüksektir. Panik Bozukluğun tedavisi: Panik atak veya panik bozukluk yaşayan bireylerin öncelikle fiziksel olarak muayene olması tavsiye edilir. Eğer doktorlar tarafından fiziksel bir durumun söz konusu olmadığı söylenirse, panik atak yaşayan kişilerin psikolojik ve psikiyatrik destek almaları önerilir. Panik atağın tedavisinde psikoterapi ve ilaç tedavisi önemli bir yer tutar. Bir uzman psikolog veya psikiyatrist tarafından yapılan değerlendirmelerden sonra tedaviye başlanır. Klinik Psikolog İpek Gökozan Yazılı olarak izin alınmadan alıntı yapılamaz. Klinik Psikolog İpek Gökozan’ın diğer makaleleri için lütfen tıklayınız İlginizi çekebilecek diğer sayfalar: Geçinilmesi Zor İnsanlarla Geçinme İnatlaşan Bir Kişi İle Nasıl Baş Edebilirsiniz? En Kötü Karar Bile Kararsızlıktan İyidir Ben Haklıyım, Kabul Et! Hatalı Olan Sensin Depresyonla ilgili yanlış inançlar Duyguların İnsan Yaşamındaki Yeri ve Önemi