http___psikoloji-psikiyatri.com_anksiyete-bozuklugu__1.xml
1.1 2.1 3.1 4.1 4.2 4.3 4.4 5.1 5.2 5.3 6.1 6.2 6.3 6.4
Anxiety Disorders and Major Thought Disorders CASSANDRA F. NEWKIRK Anxiety is often experienced as a normal emotion of everyday life because as Kaplan and Sadock (2002) state, anxiety is an alerting signal warning of impending danger that serves as an adaptive function to allow one to get out of harm's way. Pathological anxiety exists when the response to a situation is inappropriate in intensity and duration. Kaplan and Sadock describe anxiety as an awareness of physiological sensations such as palpitations, sweating, and awareness of being nervous. The anxiety causes cognitive changes such that a person has difficulty thinking and learning new information because of a sense of confusion. The American Psychiatric Association Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (2000) lists the following anxiety disorders: panic disorder, with and without agoraphobia, agoraphobia, specific phobia, social phobia, obsessivecompulsive disorder, post-traumatic stress disorder, acute stress disorder, generalized anxiety disorder, substance-induced anxiety disorder, anxiety disorder secondary to a medical condition and anxiety disorder not otherwise specified. Anxiety disorders may be difficult to distinguish from other major mental disorders, as anxiety can be associated with several diagnostic categories such as schizophrenia and depression. Anxiety may also be induced by medical conditions such as certain inflammatory diseases, or it may be an adverse reaction to medications. Several surveys have estimated the prevalence of anxiety disorders in the population, and women are affected by them more than men. The National Institute of Mental Health's Epidemiologic Catchment Area study showed that anxiety disorders had the highest overall prevalence rate among the mental disorders with a lifetime prevalence of 14.6 percent (Mendlowicz and Stein 2000). The National Comorbidity Study showed that women have a lifetime prevalence rate of 30.5 percent compared to 19.2 percent for men (Kaplan and Sadock 2002). Esti-
1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 11.1 12.1 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 19.1 20.1 21.1 22.1 23.1 24.1
Psikoloji & PsikiyatriPsikoloji ve psikiyatrinin internet adresi Anksiyete Bozukluğu, Kaygı Bozukluğu, Bunaltı Bozukluğu Anksiyete bozuklukları her biri kendine özgü nitelikler taşıyan bir çok hastalığı içeren bir tanı kümesidir. Bu kümede bulunan hastalıklar arasında yaygın anksiyete bozukluğu, panik bozukluğu, agorafobi, özgül fobi, sosyal fobi, obsesif kompulsif bozukluk, posttravmatik stres bozukluğu, akut stres bozukluğu, bedensel hastalıklara bağlı anksiyete bozuklukları, madde/ilaç kullanımına bağlı anksiyete bozuklukları bulunmaktadır. Yaygın anksiyete bozukluğu’nun temel belirtisi kişinin sürekli aşırı kaygılı olması ve bir çok konuda yersiz biçimde kötü bir şey olacağı endişesi (endişeli beklenti) içinde olmasıdır. Yaygın anksiyete bozukluğu olan hastalarda aşırı kaygı ve endişeli beklenti dışında, huzursuzluk, kolay yorulma, konsantrasyon güçlüğü, kolay parlama, kas gerginliği, uyku bozuklukları da görülmektedir. Panik bozukluğunda zaman zaman tekrarlayan anksiyete atakları söz konusudur. Panik atağı olarak adlandırılan bu anksiyete atağı sırasında hastada çarpıntı, terleme, titreme, nefes darlığı, baş dönmesi gibi şiddetli bedensel belirtiler görülür; hastalar panik atağı sırasında bu belirtiler yanında ölüm korkusu ya da kontrolünü kaybedeceği (“delireceği”) korkusu da yaşar. Bu anksiyete atakları dışında hastaların çoğunda atağın yineleyebileceği korkusundan başka belirti bulunmaz. Bazı hastalarda ise atağın yineleyebileceği korkusu nedeniyle yalnız başına kalmaktan ya da bir yere gitmekten kaçınma da görülür. Agorafobi, panik atağı ya da panik atağında görülen belirtilere benzer belirtilerin ortaya çıkacağı korkusu nedeniyle bazı yerlerden ve durumlardan kaçınmadır. Tek başına evde kalamama, tek başına dışarı çıkamama, bir araçla yolculuğa çıkamama bu hastalığa örnek olarak verilebilir. Özgül fobi, belli bir nesne ya da durumla karşılaşıldığında yaşanan mantıkdışı korkudur. Kişi yaşadığı korkunun saçma olduğunu bilir, fakat bu nesneyle ya da durumla karşılaşmaktan kaçınır. Kedi-köpek gibi hayvanlardan korkma ve asansör korkusu bu hastalığa örnek olarak verilebilir. Sosyal fobide, bir topluluk içinde diğer insanların gözünün üzerinde olabileceği durumlarda çeşitli etkinliklerde (konuşma, yemek yeme gibi) bulunmaktan ya da bir etkinlikte bulunduğunda küçük düşeceği ya da utanacağı davranışlar yapmaktan korkma söz konusudur. Sosyal fobisi olan kişiler bu nedenle topluluk içinde konuşmaktan kaçınırlar. Bir topluluk içinde bulunmak ya da konuşmak zorunda kaldıklarında da büyük sıkıntı yaşarlar. Obsesif-kompulsif bozuklukta kişide obsesyon ve/veya kompulsiyon bulunur. Obsesyon (saplantı) kişinin isteği dışında aklından geçen, saçma olduğunu bildiği halde bilinçli çaba ile kovulamayan, yineleyeci düşüncelerdir. Kompulsiyon (zorlantı) ise kişinin yapmak istemediği halde kendisini yapmaktan alıkoyamadığı yinelenen hareketlerdir. Hem obsesyon hem kompulsiyon, mantıkdışı olduğu bilindiği ve çaba harcandığı halde engellenemez. Post-travmatik stres bozukluğu ve akut stres bozukluğu ise herkes için ciddi zorlanmalar yaratabilecek kaza, doğal afet, işkence, savaş gibi koşullar sonrasında ortaya çıkan ve kişinin yaşadıklarının yeniden canlanması sonucu yoğun anksiyetenin yaşandığı klinik bir tablodur. Bedensel hastalıklara bağlı anksiyete bozukluklarında bedensel hastalığın doğrudan beyini etkilemesi sonucunda her türlü anksiyete belirtisinin (anksiyete, endişeli beklenti, panik atağı, obsesyon ve kompulsiyon) ortaya çıkması söz konusudur. Madde/ilaç kullanımına bağlı anksiyete bozukluklarında bir madde ya da ilacın kullanımı sırasında ya da bırakılmasından sonra her türlü anksiyete belirtisinin (anksiyete, endişeli beklenti, panik atağı, obsesyon ve kompulsiyon) ortaya çıkması söz konusudur. Prof. Dr. Erol Özmen Manisa Celal Bayar Üniversitesitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Bakınız: Travma Sonrası Stres Bozukluğu İlginizi çekebilecek diğer sayfalar: Geçinilmesi Zor İnsanlarla Geçinme İnatlaşan Bir Kişi İle Nasıl Baş Edebilirsiniz? En Kötü Karar Bile Kararsızlıktan İyidir Ben Haklıyım, Kabul Et! Hatalı Olan Sensin Depresyonla ilgili yanlış inançlar Duyguların İnsan Yaşamındaki Yeri ve Önemi