Haber metni: Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar, NTV canlı yayınında ''Kentsel Dönüşüm'' ile ilgili soruları yanıtladı. Bakan Bayraktar, yarın Gaziosmanpaşa'da Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da katılımıyla kentsel dönüşümün ikinci büyük adımını atacaklarını ve yaklaşık 35 bin birim bağımsız konutun dönüştürülmesini başlatacaklarını belirterek, ''2013'ün sonuna kadar 200 bin, 2014 yılı sonuna kadar da 400 bin birim bağımsız konut ve iş yerinin dönüşümünün başlatılmasını hedefliyoruz'' dedi. 
 
 Tabii kentsel dönüşüm 10 yılı aşkın süredir devam ediyor. Bu süre içindeki tecrübemizden gördük ki bu işin çerçevesi belli yasal dayanağı daha kuvvetli bir organizasyon tarafından yapılması gereği ortaya çıktı. Türkiye'de yaşanılır çevre ve marka şehirler misyonuyla bu hedef doğrultusunda bir bakanlık kuruldu. Bizim en temel görevlerimizden birisi yaşanılır çevre ile birlikte Türkiye'de afet riski altındaki binaların yapıların izole edilmesidir bunların yenilenmesidir. Bu konuda yasa çıkardık. 5 Ekim 2012 tarihinde sayın başbakanımızın katılımlarıyla Esenler'de büyük bir start verdik. Şimdi bir büyük adım daha atacağız ilk adımdan daha büyük bir adım. O gün yıktığımız binaların çoğu kamu binasıydı ve sayısı da 6 bin civarındaydı. O günden bugüne 13 bine yakın riskli binayı yıkmış olduk. Yarın da 35 bine yakın Türkiye'nin 7 bölgesinde binaların yıkımını başlatacağız. Türkiye'de yaklaşık birim konut sayısı 20 milyon civarında. Bu birim konutlardan yaklaşık 6 buçuk milyonu risk taşıyor. 20 yıllık bir priyot yaptık ve bunların mutlaka yenilenmesi lazım. 2 yıl içinde vatandaşımızı içselleştirmek ikna etmek için iyi bir performans göstermemiz lazım. 2013 yılı sonuna kadar 200 bin birim konutun yıkılmasını dönüştürmeye başlanmasını hedefliyoruz.  Yarınki rakamla biz 45 bine ulaşacağız. 2014 yılı sonuna kadar da bu rakamı 400 bine çıkarmak istiyoruz ki 20 yılda bu meseleyi halledelim. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 100.yılında da ciddi şekilde kentsel dönüşümünü ciddi şekilde halletmiş katı atık sistemlerini modernize etmiş, parkları bahçeleri zenginleşmiş, şehir için ulaşım sistemleri düzenli hale getirmiş, teknik altyapısını belli noktaya getirmiş, karbon salınımında Avrupa kriterlerini yakalamış bir Türkiye hedefliyoruz. Bir diğeri de modern hayatın gereklilikleriyle bezenmiş konfor bahşeden huzur veren bir hayat tarzını da getirmek istiyoruz. Kentsel dönüşüm yapmak isteyenlere diyoruz ki 'sen kendi evini yap biz 18 ay sana kira yardımı yapacağız' veya 'kredi almak istersen kredi faizinin yüzde 4'ünü vereceğiz.' KDV yok, harç yok, vergi yok, ruhsatlarda çok ciddi kolaylıklar var. Madem bu kadar kolaylık yapıyoruz ikna etmek bakımından talebi artıralım vatandaş müracaat etsin ki bugüne kadar 10 binin üzerinde müracaat oldu. 
 
 Şu anda yüzde 22'lere düştü Türkiye'de. Kira yardımı yaptık bugüne kadar belediye de bize bildiriyor. 650 lira oldu zannediyorum. Şu ana kadar vatandaş olarak bize müracaat eden risk tespiti yaptırdığımız birim konut sayısı 12 bin civarında. Ama belediyelerin de 5393 sayılı kanunun 73. maddesi var oradan da belediyeler geliyor orada da bir 65 bin konut var. Bizim riskli alan tespit ettiğimiz yaklaşık 250 bin birim konut var. Bunun bu sene sonuna kadar 200 bininin dönüştürülmesine başlamayı hedefliyoruz. 
 
 Erdoğan Bayraktar: Onu cebinden verecek. Veya biz ona verdiğimiz kiradan biraz daha ucuz ev bulacak hatta biz on taşınma masrafı da veriyoruz yıkımda da destek veriyoruz.  
 
 İnşaat yapım teknolojisinde hem de malzemede biz dünya ile yarışıyoruz şu anda. 18 ayda biter bu bina müteahhide verilirse.  
 
  Bizim riskli alan ilan ettiğimiz bölgelerde bunun yüzde 98 belediyelerin talebiyle bunu yapıyoruz. Ama bizim de kendimizin tespit ettiği yer varsa biz de yapabiliriz. Bugüne kadar Van'da Trabzon'da Sakarya'da İzmir'de Diyarbakır'da Bursa'da çeşitli yerlerde riskli alanlar tespit ettik. İstanbul'da 10 tane var. Bağcılar'da, Bayrampaşa'da Esenler'de yeni bölgeler var bu bölgeler artacak tabi. Ama riskli bölgede sağlam bina yok manasına gelmez bu. Sağlam bina varsa o kalacak. Riskli bölgelerdeki riskli binalar daha kolay dönüşsün diye biz bunu yapıyoruz. Türkiye'de bize müracaat eden 83 bölge var. Şanlıurfa'da Vali beyi aradım riskli bir bina vardı hemen dedim git kira yardımı yap hemen orayı ikna et gitti boşalttı yıkıyoruz o binayı şimdi.  
 
 Türkiye'nin kendine mahsus bir pozisyonu var bunu iyi tahlil etmemiz lazım. Avrupa sanayileşmesini 20.yüzyılın ortalarında tamamladı modern duruma geldi. En son İspanya kalmıştı orada da çok ciddi yardımlar yapıldı o da yüzde 80-90 meselesini haletti. Bize matbaa 250 sene sonra geldi. Bizim şehirlerimize olan çok yoğun göç karşısında devlet aciz kaldı. 100 senelik bir mevzu bu. Şehirlerimizin etrafı sarıldı tarım alanları, su havzaları, tarihi doku yerleşim yeri oldu kilitlendi.  Bazı bölgelerde emsal 3. Arsası diyelim 300 metrekareyse 900 metre inşaat var orada. Ülkemizde barınmaya ihtiyacı olan insan alt gelir sınıfı. Yüksek gelir grubu insan zaten kirayı da yüksek veriyor evde alabiliyor. Ev alacak parası olmayan insanları ev sahibi yapmak asıl amacımız. Bunu yaparken de çok ciddi zorlanıyoruz. Esenler'de bana göre belediye başkanı başarılı. Gaziantep Şahinbey belediye başkanı başarılı, Beyoğlu belediye başkanı başarılı bizimle birlikte hareket eden belediye başkanlarımızda problem çıkmıyor.  İnanın gecekondu bölgesindeki halkın ya yüzde 100'ü ya da 95'i razı ve gelin benim orayı da yapın diyorlar. Armutlu'yu da orada anlaşıp çözeceğiz onların rızası doğrultusunda. Armutlu'yu oradaki kardeşlerimizde dedim siyaseti kenara bırakın çocuklarınızı düşünün. Burası şehir düzeni olmayan kaçak evler, düzensiz evler. Ama bir takım mahfiller bunu istemiyor rantsal dönüşüm yapıyorsunuz diyor. Biz vatandaşa kira veriyoruz vatandaş rant sağlıyorsa helali hoş olsun. Çocuklarımızın parklarda oynaması lazım yeşili görmesi lazım. Katı atık sorununu çözmemiz lazım, enerji tasarrufu sağlayacağız 10 milyar dolar eksilecek. 
 
  Kesinlikle düşünmüyoruz imar affını. İmara biz devlet olarak, hükümet olarak imara bir düzen getirmek istiyoruz. İmar hakkını hem vatandaşın lehine düzeltmek hem de gelişigüzel imar artışını engellemek mecburiyetindeyiz. İmar işini bir rant işine dönüştürmeyi engellememiz lazım.  Bazı belediye başkanları özellikle dertli hem Cumhuriyet Halk Partisi'nden hem de AK Parti'den. Beykoz, Sarıyer, Üsküdar meyilli yerler kot farkından dolayı alt katlar bodrum gösterilmiş ama yapılmış. O konuda bir düzenleme gelecek mi?   Belediye başkanı 'kanun bu kardeşim yapamayız' diyecek. Yoksa belediye başkanı olmaz diyor öbür taraftan dolanıyor geliyor. Bu yasayı çıkarttığımız zaman belediye başkanlarımızda rahatlayacak. Parsel bazında bakıyorsun bir sürü plan tadili talebi geliyor belediyeler bunun karşısında duramıyor. İmardan anlayan mimarlar, imar düzeninden anlayan şehir plancıları, hukukçular çok yoğun bir çalışma yapıyor son noktaya geldik. İnşallah güzel bir kanun yapacağız. İnşallah Meclis'ten de geçerse ülkemiz nefes alacak.  
 
  Burada tabi biz 50 metreyi mutlak koruma bandı olarak yapılaşmaya kesinlikle kapattık. Zamanında yasal olarak yapmış bunlar. Zaman içinde buralar açılacak. 15-20 sene sonra yıkmak zorunda kaldığı zaman yenisini burada yapamayacak. Belli süre sonra tamirat izni de vermeyeceğiz buralara. Sahiller vatandaşın malıdır anayasa da hüküm var. Yeni bir yönetmelik çıkardık bu işi biraz daha netleştirdik. Diyelim ki deniz 30 metre aşağıda yol 30 metre yukarıda ve oradan yol geçiyor yolun genişliği 15 metre. Yoldan çekme mesafesi 10 metredir çekersin orada yapılır. Gelişmiş ülkelerde kayalıksa yol geçiyorsa bahçe mesafesini çekmek suretiyle binalar yapılıyor ki oralarda zenginleşsin güzel olsun diye.  
 
  Ben vatandaşlarımızdan kentsel dönüşüm Türkiye açısından kaçınılmazdır, şehirlerimizin fotoğraflarını güzelleştirmek açısından elzemdir. Risk oranını minimize etmek açısından önemlidir. Maksat deprem olduğu zaman karşısında yıkabilecek bina bulmasın veya bulduğu binanın içi boş olsun. Vatandaşlarımız kendi evlerinden şüpheleniyorsa evlerine test yaptırsınlar.  Bakanlığın sitesinden bizim lisans verdiğimiz firmalarını öğrenebilirler. Orada menfaatçilere açıkgözlere fırsat vermeyiz bize gelirlerse biz onları koruruz. Eğer binası yıkılacak bir risk taşıyorsa kendileri yıktırsınlar. Müteahhit bulamıyorlarsa belediyelere gitsinler, belediyeler yardımcım olamıyorsa bize gelsinler biz yardımcı olacağız. 3194 sayılı imar kanununa göre artık ayakta duramayan bir ev onu zaten eski kanuna göre de belediyeler yıkmak zorunda, belediye yıkmıyorsa valilik yıkmak zorunda. Onların dışında riskli yapıları istiyoruz ki vatandaştan yoğun talep gelsin bizde yetişmeye çalışalım elimizi taşın altına koyalım gece gündüz çalışarak ülkemizi güzelleştirelim.  
 
 Şimdi tabiî ki vatandaşımızı tamamına bakarsak her zaman haklıdır. Ben vatandaşımızdan da şunu istirham ediyorum yaşama hakkı, hayat hakkı, can emniyeti maldan daha önemlidir. Deprem olacak öleceğim bu Allahın işi ben buradan iki daire nasıl alırım diye düşünenlerde var. Ben bu deprem riski taşıyan evden nasıl kurtulurum bunu düşünmek lazım. İşin can boyutunu öne koyup düşünüp ve açıkgözlere fırsat vermeden, provokatörlere fırsat vermeden gelirler provoke ederler sonra kaybolurlar. Biz istiyoruz ki çocuklarımız güzel yerlerde yaşasın, depremler canlarımızı almasın, daha bunun sel var, heyelan var, taşkın var.  
 
  Biz rezerv alanlarda depo konut yapıp vatandaş derse ki bana ev verin eve gireceğim burayı da siz alın orada kendi aralarında kura çektiriyoruz. Ama kendisi yaptırırsa yıkılan binanın bu arsa üzerinde 15 daire vardı 3. katın güneydoğu cephesinde şu daire vardı sahibi şuydu bunu belirtiyoruz ki yapılırken bunlar dikkate alınsın diye.  
 
  Yeni yasada var. Müteahhitlere sertifika veriyoruz ama zaman içinde onları da ayıklayacağız gerçekten işini yapan müteahhitler acaba devletten ne kaparım diye düşünen müteahhitleri elbette ayıracağız. Kesinlikle ihale kanununda hak edene vermek lazım açık ihale yapmak lazım. En çok kırana vermek lazım ama aşırı kırım olursa onlara vermemek lazım.  Ama biz müteahhitleri yetiştireceğiz,ü ara teknik elemanları yetiştireceğiz, malzemeleri geliştireceğiz, teknik müşavirlik sistemini çok ciddi manada yetiştireceğiz, denetim sistemini çok ileri derecede arttıracağız. Zaten çürük elmalar kendiliğinden ayrılacak.''
Bayraktar: Vatandaşa helali hoş olsun