Haber metni: Bazı filmler bambaşka bir şey anlatsa bile yaşadığınız ülkenin ruhuna uygun okumalar yaparsınız ister istemez. Çocukların hapishanelerde yok olduğu, tecavüz edildiği, bombalar arasında parçalandığı, devleti tarafından 13 kurşunla vurulduğu bir ülkede yaşıyorsanız ‘Kayıp Çocuklar Şehri’ ismi de hoş tınılar bırakmaz elbette. Ne kadar fantastik bir hikaye olursa olsun bir kabusun içinde yaşıyorsanız izlediğiniz hikayenin gerçekliği de sizinle birlikte değişiyor mecburen.  Jean-Pierre Jeunet ve Marc Caro ikilisi solo çalışmalarından önce çektikleri ‘Kayıp Çocuklar Şehri’nde (La Cite des Enfants Perdus) çocukların kaçırıldığı, kobay olarak kullandığı ve çalıştırıldığı kabus bir şehir yaratırlar. Gökyüzü dahil siyah ve yeşilden başka rengin olmadığı, kasvet dolu bu liman şehrinde sadece kimsesiz çocuklar ve çocukların etrafındaki ‘normal’ olmayan yetişkinleri izleriz.  Jeunet-Caro ikilisi hepimizin bildiği o çocukluk masallarını hatırlatan bir hikaye anlatıyor ‘Kayıp Çocuklar Şehri’nde; türlü türlü canavarlar/ ucubeler, karanlık, bela dolu yollar, olaylar, hikayenin düğümünün çözüleceği baş kötü karakterler… Ama küçük dokunuşlarla ve yüzlerce ayrıntıyla tamamen kendilerine ait bir dünya yaratmayı beceriyorlar – ki onların sinemasının anahtarı da burada zaten. Sinema tarihinden, masallardan, çizgi dizilerden aldıkları ilhamı ve görselliği etkileyici bir şekilde yeniden yaratıyorlar.  Hikaye yine masalları hatırlatacak kadar basit. Çılgın bir bilim adamının yarattığı Krank ve onun klonlanmış adamları şehirdeki çocukları kaçırır. Rüya göremeyen Krank çocukların rüyalarına sahip olmak ister ancak çocuklar ondan korktuğu için sadece kabuslarına sahip olabilir. Diğer yandan ise güçlü ama bir çocuk kadar bile kafası çalışmayan One, kardeşi kaçırılınca onu aramaya başlar ve kimsesiz çocuklarla özellikle de en bilmişleri Miette ile işbirliği yapar. Ve bir dolu masal karakteri tabii; migreni olan bir beyin, üçüncü göz ile yaşayan bir çete, birbirinin kopyası klonlar(!), kötü yapışık ikizler, akerdiyon sesiyle harekete geçen sadık pire vs…  Filmin anahtarı ise çocuklar çünkü çocukların kendisi kayıp değildir, aslında onlar çocukluklarını kaybetmiştir.  Asıl yetişkin çocuklardır çünkü onlar doğduklarında gerçek hayatla tanışırlar. Kötü, karanlık dünyayla, gerçek kötülerle, kendilerini kullananlarla... One (Kurtarıcı) onları kullanmayan tek yetişkindir çünkü o da zihinsel yönden çocuk gibidir. Ve çocukları kurtaran da o olur. Miette’in ona olan sevgisi büyüktür çünkü One onun için hem koruyucu, hem sevdiği adam hem de anne, baba, ağabey, bir ailedir.  Filmin gerçeklikle kurduğu bağ bu açıdan son derece sağlamdır. Tüm tasarımlar ve atmosfer bile bu ‘kayıp çocukluk’ üzerinden okunduğunda bi’ kat daha anlam kazanır. Örneğin çuvalların üzerinde uyudukları sahnede Miette ile One arasındaki diyalogda çocuk-yetişkin dünyasına dair o kopuşu görmek mümkün. Miette, ne iş yaptığını sorduğunda One’ın cevabı şöyledir  Jeunet ve Caro’nun dünyası biraz böyle bir dünya zaten; çocuklukla yetişkinlik, hüzünle mizah, karanlıkla iç açıcı bir atmosfer arasında…  Filmin kötüsü Krank ise rüyaları olmadığı için mutsuz. Bu yüzden çocukların rüyalarını çalmak istiyor. (İnsanların anılarını çalmak isteyen Dark City’nin yabancıları akla geliyor) Dolayısıyla – rüyalar, çocukluk masumiyeti, güzel düşler diye sıraladığımızda- çocukluk yaşamadığını düşünebiliriz. Sonuçta çılgın bilim adamı tarafından yaratılmış çılgın tipler var karşımızda. Çocukların çocukluklarını çalan çocukluğu olmayan adam diye bir paradoks çıkıyor karşımıza. Bu da bizi yine filmin temel meselesine götürüyor. Çocukluğun kaybı.  ‘Kayp Çocuklar Şehri’nin yapım tasarımları hikaye anlatımı ve kurgu kadar önemli keza Jeunet ve Caro’nun hikayeyi görsel bir dünya üzerinden çizdikleri her kareden okunabiliyor. (Bu açıdan filmin DVD’sindeki storyboard çizimlerine göz atmak ayrı bir zevk) Her sahnede onlarca ayrıntı var ve her ayrıntının özenle tasarlandığını görmek için belki birden fazla kez izlemek gerekiyor. Özelikle gözyaşının şilebi batırdığı o muhteşem bölüm ya da kendi ölümünü izlemenin nasıl bir şey olduğunu gösteren sert ve karanlık sahne... İzlediğiniz ilk anda fark ediyorsunuz; başka bir dünya yaratıyor Jeunet ve Caro. Alman Dışavurumculuk akımından Terry Gilliam’a- özellikle de Brazil’e- Tim Burton’dan Alex Proyas’a birçok yaratıcı isimle yakın dünyalarda gezinen Jeunet ve Caro’nun tek başlarına aynı tadı veremediklerini de eklemek gerek.  İkili ‘Kayıp Çocuklar Şehri’nde orijinal olmayan bir hikayeyi eşsiz bir görsellikle farklı bir lezzete dönüştürmeyi başarıyorlar. Fazlasıyla huzursuz edici ve karanlık prodüksiyon tasarımına rağmen ikilinin alametifarikası olan karakterleri, mizahı ve her anı akılda kalan sahneleriyle kendini iyi hissettiren bir filme dönüşüyor 'Kayıp Çocuklar Şehri'.   Marc Caro, Jean-Pierre Jeunet  Giles Adrien, Marc Caro, Jean-Pierre Jeunet Oyuncular: Ron Perlman, Judith Vittet, Daniel Emilfork, Dominique Pinon
Karanlık bir peri masalı