Haber metni: CHP Genel Başkanı  , anayasa değişikliğini "rejim değişikliği" olarak tanımlayarak "Rejimi değiştiriyorsanız ve bunu da bir oldubitti ile toplumun önüne koyup oradan sonuç almak istiyorsanız, bu doğru değil" dedi. "Sorun iktidar olup olmamakta değil, sorun demokraside. Tek adam rejiminde demokrasi olur mu? Aynı yetkiler bana verilse, ben bu yetkileri reddederim" diye konuşan Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı 'un "Teklif hayır çıkması halinde yeni bir reformla tekrar halkın önüne getirilebilir" şeklindeki sözlerine ilişkin olarak da "'Hayır' çıkacağı yönündeki düşün­ceyi kabul etmesi beni memnun etti. Ama halkın reddettiği bir şeyi yeniden gündeme getirmenin mantığı yok" diye konuştu. Kılıçdaroğlu, referanduma ilişkin anketlerde 'hayır'ın önde gittiğini bazı araştırmalarda ise 'evet'in önde gözüktüğünü belirterek "Herkes sandığa gidip oyunu kullansın, kesinlikle 'Hayır' çıkacak. Bir daha söylüyorum: Herkes sandığa gidip oyunu kullansın, kesinlikle 'Hayır' çıkacak!" diye konuştu.  Kılıçdaroğlu'nun  a verdiği söyleşi şöyle: Finale yaklaşıyoruz. “Hayır”ların önde olduğu görülüyor. Bazı araştırmalarda “Evet” 1-2 puan önde oluyor. Ama “Hayır”ın galip geleceğini düşünüyoruz çünkü ülkede bir rejim değişikliği yapıyorlar ve bu toplumsal bir uzlaşmayla gerçekleşmiyor. Anayasa değişikliğiyle, birine bir yetki verebilirsiniz veya seçim seklini yeniden düzenleyebilirsiniz. Ama rejimi değiştiriyorsanız ve bunu da bir oldubitti ile toplumun önüne koyup oradan sonuç almak istiyorsanız, bu doğru değil. AK Parti’de de MHP’de de kararsızlar var. Bunlara “Gizli ‘Hayır’cı” da diyebiliriz, çünkü düşüncelerini rahatlıkla ifade edemiyorlar. Yoğun bir baskı olduğunu biliyoruz. Zaten bu baskı atmosferi içinde bir Anayasa değişikliği yapılıyor. 12 Eylül 1982 Anayasası oylanırken de böyle bir baskı vardı, “Hayır” demek neredeyse suçtu. Şimdi de her taraf “Evet”lerle donatılmış vaziyette. Bir yerde “Hayır” afişi varsa yırtılıyor, bir afişe bile tahammül edemiyorlar. Dolayısıyla bu atmosfer kararsızların sayısını artırıyor. İnsanlar cesaretle, “Ben ‘Hayır’ oyu kullanacağım” diyemiyor. Herkes sandığa gidip oyunu kullansın, kesinlikle “Hayır” çıkacak. Bir daha söylüyorum: Herkes sandığa gidip oyunu kullansın, kesinlikle “Hayır” çıkacak! Çünkü bu ülkenin insanları demokrasiyi benim­sedi, tek adam rejimi istemiyor. Tek adam rejiminin ülkeye felaket­ler getireceğini biliyor. Suriye, Irak, Libya gözlerinin önünde, Çavuşesku göz­lerinin önünde. Bütün bu tabloya bakıldığı zaman, sandığa gidilip oy kullanılacak ve “Hayır” oyu çıkacak. Dolayısıyla, kimse de hayal kırıklığına uğramayacak. MHP’lilerin en temel özelliği vatanseverlik. Bu anayasa değişikliği Türkiye’nin bekası için ciddi bir sorun olarak karşımızda duruyor. Bir insana o kadar çok yetki veriyorsunuz ki bütün o yetkilere sahip olan kişi, eğer ikna edilebilirse veya kandırılabilirse Türkiye Cumhuriyeti’ni 24 saat içinde herhangi bir kuruma, kuruluşa veya kişiye teslim edebilir. Çünkü o yetkiyle bütün müsteşarları, komutanları, genel müdürleri, defterdarları, öğretim üyelerini tamamen değiştirme hakkına sahip. MHP tabanı da ülkenin bekasını düşünerek, baştaki kadro “Evet” demesine karşın, ağırlıklı olarak “Hayır” oyu kullanacaktır. Sayın Bahçeli düşüncesini neden değiştirdi, emin olun bilmiyorum. Ama bütün milliyetçilerin, bütün ülkücülerin Türkiye’nin geleceğini düşünmesi, sandığa giderken ona göre oy kullanması lazım. Korku üzerinden siyaset olmaz. “Hayır” çık­tığını farz edelim. Cumhurbaşkanı 2019’a kadar yerinde, Sayın Binali Yıldırım da yerinde. Bakanlar kurulu da görevine devam edecek. Türkiye’nin bu kadar sorunu varken bu referandumu gün­deme getirmek yanlıştır. İşsizlik sorunu var, taşeron sorunu var, çiftçinin sorunu var, memu­run sorunu var, dış politikada sorun var. Bu kadar sorun varken kalkıp rejim değiştirmemi­zin mantığı nedir? Efendim, “Her şey çok hızlı ola­cak” diyorlar. Bizde güzel bir laf var: “Acele işe şeytan karışır.” Neyimiz eksik? Parlamento çalışı­yor, son 1 ayda 100’ün üzerinde kanun çıktı. 15 yıla bakalım; ne istediler de olmadı? Herhangi bir karar almak istediler de birisi engel mi oldu? Darbeyi yapanlar ve onun arkasındaki güçlerin açığa çıkması lazım. Eğer bir siyasal ikti­dar darbeyi yapanları ve onun arkasındaki güçleri korumaya ya da gizlemeye çalışıyorsa, burada bir sorunumuz var demektir. Oybirliğiyle darbe komisyonu kuruldu. Neden bu komisyo­nun sağlıklı çalışmasına izin verilmedi? Darbenin 2 kilit ismi, iktidarın isteği üzerine parlamen­toya gelmedi. Hem “Darbe oldu, mağdurum” diyorsunuz hem de darbenin bütün ayrıntılarının TBMM tarafından bilinmesine engel oluyorsunuz. Yerde 250’ye yakın şehidin kanı var. Bunun açıklanması lazım. Ayrıca, Sayın Başbakan diyor ki: “FETÖ darbesinin siyasi ayağı yoktur.” Çaycı çıktı, manav çıktı, hâkim çıktı, savcı çıktı, general çıktı, öğrenci çıktı. Bir tane siyasetçi yok mu? Niye gizliyorsunuz? Eğer bir siyasal iktidar darbenin aydınlığa kavuşmasını istemiyorsa, orada bir sorun var demektir. Ben bu soruna dikkati çekiyorum. Referandum sonrası çok daha detaylı konuşacağız bunları. Ben şehitle­rimizi düşündüğüm için bunları dile getiriyorum. Onların kanları yerde kalmasın istiyorum. Bütün mücadelem bunun için... Eğer darbe­nin üstünü kapatırsanız, darbeyi sağlıklı soruşturmazsanız, gerçek darbecileri ortaya çıkarmazsanız, darbecilere destek verenleri ortaya çıkarmazsanız, o akan kanların hesabını kim verecek? “Hayır da saygındır” demesi güzel bir şey. İtirazım yok. Benim bulunduğum noktaya gelmiş olması beni memnun etti. “Hayır” çadırını da “Evet” çadırını da ziya­ret edebilir. Sonuçta Cumhurbaşkanlığı tarafsızlığını koruduğu sürece bizim eleştirimize muhatap olmaz. Ama tarafsızlığını koruma­dığı sürece, doğal olarak eleştiririz. Hayır, planlı değildi, spon­tane gelişti. Oradan geçerken davet ettiler. Güzel bir ziyaret oldu. Eminim, onlar benim sami­miyetimi görmüşlerdir. Fakat fark ettim ki genelde bizim ne söyle­diğimizden, neden karşı çıktığı­mızdan haberleri yok. Böyle bir körler-sağırlar diyaloğu yaşıyo­ruz. Binali Bey ve Erdoğan Bey, bunu çok iyi bildikleri için çıkıp televizyonda konuşmayı kabul etmiyorlar. Bu konuşmayı yapa­bilsek, 2 partinin tabanı da beraber izleyip gerçekleri daha net görmüş olacak. Fakat bunla­rın görülmesini istemiyorlar. Onu bilmiyorum ama sokakta görüştüğüm insanlar sempatiyle bakıyorlar. Toplumda bir yumuşama olması lazım. Artık gerginliklerden, kavgalardan bıktık. Yıllardır AK Parti’ye oy veren vatandaşlara mesajım şu olacak: Bir kişiye olağanüstü yetkilerin verilmesinin Türkiye’yi felakete sürükleyeceğini onlar da görmeliler. Sayın Cumhurbaşkanı’nı, Sayın Başbakan’ı çok sevip takdir edebilirler. Normal seçimlerde gidip oylarını verebilirler ama bu Anayasa değişikliği bunların dışında bir değişikliktir. Sandığa giderken ellerini vicdanlarına koymalarını ve öyle oy kullanmalarını istiyorum. Kadınlara da şöyle seslenmek istiyorum: Çocuklarınızı freni olmayan bir otobüse bindirmezsiniz. Bu Anayasa değişikliğinin freni yok. İnsanoğlu hata yapabilir. “Beşer şaşar” diye güzel bir sözümüz vardır. Eğer bir kişiye aşırı yetki verirseniz ve eğer hata yaparsa bunun faturasını bütün millet öder. Bu hareketlerin partilerle ilgisi yok. Başı açık ya da örtülü bir kız çocuğumuzun saldı­rıya uğramasını asla kabul edemeyiz. O ailenin hakla­rını savunuruz. Bize oy ver­sin diye ona yakınlaşmak veya uzaklaşmak gibi bir düşünce içinde olamayız. Ben çok sayıda başörtülü kadınla beraber çalıştım. İnsanların kılık kıyafeti üze­rinden siyaset yapmayı doğru bulmuyorum. Öncelikle, “Hayır” çıkacağı yönündeki düşün­ceyi kabul etmesi beni memnun etti. Ama halkın reddettiği bir şeyi yeniden gündeme getirmenin mantığı yok. Halkın nelere tepki verdiğini biz zaten biliyoruz. Siz bir rejimi değiştirirken toplumun ilgili kesimlerinin; sivil toplum örgütle­rinin, meslek kuruluşlarının, hukuk fakültelerinin görüşünü almadan bir partinin mutfağında Anayasa değişikliği gerçekleştirirseniz, bunun sonu Türkiye’ye felaket getirir. 12 Eylül Anaya­sa’sına yüzde 91.7 “Evet” dedi, bugün hepimiz şikâyet ediyoruz. 2010 referandumunda da top­lumun yüzde 58’i “Evet” dedi, şimdi o madde­leri değiştiriyorlar. O dönemde de yanlıştı, 12 Eylül’de de yanlıştı, şimdi de yanlış yapıyorlar. Yanlış sürekli tekrar ediliyor ve faturası sonunda hep topluma çıkıyor. 2010 referandumu, Tür­kiye’yi 15 Temmuz darbesine taşıdı. O zaman neden sürekli aynı hatayı tekrar ediyoruz? Kürt seçmende büyük bir karar­lılık var. Ağır bedeller ödediler. Terörle hiçbir ilgisi olmayan bin­lerce aile yerinden, yurdundan edildi. Bu da son 2.5 yıldır yaşanan fiili başkanlık sürecinde meydana geldi. Şimdi bu süreci anayasal süreç haline getiriyorsunuz. Her­halde onlar, kendileri için doğura­cağı sonuçları benden de İbrahim Kalın’dan da iyi biliyorlardır... Sorun iktidar olup olmamakta değil, sorun demokraside. Tek adam rejiminde demokrasi olur mu? Aynı yetkiler bana verilse, ben bu yetkileri reddederim. Tek partili hayattan çok partili hayata geçmiştik. Şimdi makarayı ter­sine çeviriyoruz. Hem eskiyi eleştireceksiniz hem de şimdi işi­nize geldi diye eskiye öyküne­ceksiniz. Allah akıl fikir versin! Bayraklar indi mi? İnmedi. Ha Erdoğan söylemiş, ha sıradan biri söylemiş fark etmiyor çünkü Türkiye’nin bölgede itibarı kalmadı. “Geldik Ankara’da bayrağı astık, siz izin verdiniz. Şimdi de Kerkük’e gidip asıyoruz” demiş oldular! Bahçeli Kerkük’e kızıyor. Senin işbirliği yaptığın kişiye bak. Türkiye Cumhuriyeti’ni teslim etmeye çalıştığın kişi, bunları yapıyor... Gönül ferman dinlemiyor! (Gülüyor) Heyecanlanmaz olur muyuz! Özellikle eşim Selvi Hanım çok telaşlıydı. Önce kızı tanıdık, sonra aileyle tanıştık. Damat Trabzonlu. Karadenizlilerle bir bağımız var herhalde. Kız kardeşim de bir Ordulu ile evlendi. Oğlum askere gidip gelecek, ondan sonra nikâh olacak. Kendi içinde dengeleri olmayan, tutarlı olmayan, güçlerin bir kişinin elinde toplanmasını öngören bu değişikliğin dünyada hiçbir topluma yarar getirmediğini görüyoruz. Tarih bunun yüzlerce örneğiyle dolu. Bu hataları görerek böyle bir düzenlemeyi getirmek gerçekten anlaşılmaz. Doğrular kamuoyuna yeteri kadar anlatılmadı. Pankartlarında “Güçlü Meclis” diyorlar. Yetkileri alınan bir Meclis güçlü olur mu? 600 milletvekili olduğu için güçlüymüş. O zaman sayıyı 1000’e çıkaralım, daha güçlü olsun! Yazıp hazırlayacaklar, kendi partilerinin milletvekillerine verecekler ve “Bunu yapın” diyecekler. Muhtarlıkların kaldırılması örneğinden gidelim. Cumhurbaşkanı’nın yetkisi var. İsterse kaldırır, kararı bir sabah resmi gazetede görürüz. Mevcut uygulamada, böyle bir niyet varsa hükümet tasarıyı hazırlar. Tasarı Meclis’e gelir, komisyonlarda görüşülür. Sivil toplum örgütleri ve muhtar kuruluşları da komisyonlara gelirler. Komisyonlarda ya itiraz ederler ya da düzeltirler. Orada olgunlaştırılan metin genel kurula gelir. Genel kurulda kabul edilir ya da reddedilir. Şimdi nedir? Bunların hiçbirisi olmayacak. Başkan’ın Meclis’te çoğunluğu varsa o kararı alabilir. O milletvekillerini başkan seçti. “Meclis aksine karar alır” diye toplumu kandırıyorlar. Yahu senin zaten çoğunluğun var. Yani benim söylediğime geliyor. İşte asıl çift başlılık o zaman ortaya çıkacak. Parlamentoda çoğunluğu olan partinin genel başkanı, Başkan olamayacak. Başkan başka bir partiden olacak. Parlamento çoğunluğu ile Başkan arasında sorun çıkacak. Türkiye yönetimi asıl o zaman karışacak. Bunu görüyorlar. Türkiye bir kişinin hırsına kurban edilmemeli. Devletin gücüyle yapılan bir kampanya. Devletin arabaları, devletin uçakları, devletin paraları, devletin televizyonlarıyla yapılan bir kampanya. Eğer bu kampanya başarılı bulunuyorsa, oturup düşünmemiz lazım. Silahlar eşit değil, koşullar eşit değil. Ben de olmasam zaten hiç miting yapamayacaklar! Anayasa’nın maddelerini konuşmak yerine sürekli bana saldırıyorlar. Bu bir parti seçimi değil. Bu Anayasa değişikliğinin toplumda ne tür sıkıntılar yaratacağını, toplumu nasıl böleceğini vatandaşa anlatmaya çalışıyoruz.Miting tek boyutlu oluyor; biz sadece anlatıyoruz, karşıdaki vatandaş da dinliyor. Ama kafasındaki soruyu ne kadar gideriyoruz, o belli değil. Kızan yok. Soru soranlar var. En çok sorulan soru: “’Evet’ çıkarsa ne olur, ‘Hayır’ çıkarsa ne olur?” İkisinin de sonuçlarını anlatıyoruz. “Cumhurbaşkanı hangi gerekçeyle bir partinin genel başkanı olur?” Bu da en çok sorulanlardan birisi. 600 milletvekiline çıkış nedeni de yine çok soruluyor. “Bu Anayasa değişikliği geçerse Meclis ne iş yapacak?” Bu da haklı olarak soruluyor. Biz de bu ayrıntıları veriyoruz. Bir karar değildi. Vatandaş öyle diyor, öyle söylenebilir. Adalet ve Kalkınma Partisi de denebilir, AK Parti de denebilir. Vatandaşa hangisi kolay geliyorsa ona da saygı duymamız lazım. Bize de bazen “CHP” bazen “Halk Partisi” diyorlar.
Kemal Kılıçdaroğlu: Rejim oldu bitti ile değiştirilmez; bu yetkileri bana versinler reddederim