Haber metni: Melodi Baç sinema bölümü üçüncü sınıf öğrencisi. Ve fantastik kurgu türünde üç romanı var. “Okul ve yazmak dışında ne var hayatında? diye soruyorum, bol bol kitap okuduğunu, şarkı söyleyip gitar çaldığını, resim ve spor yaptığını anlatıyor. Seyahat etmeyi, tarihi mekânlarda dolaşmayı da seviyormuş. Bu tatlı, enerjik ve kesinlikle kafasına koyduğunu yapacak kadar kararlı kızın müthiş bir hayvan dostu olduğunu da ekleyeyim. “Sokakta gördüğüm hiçbir hayvanı affetmez, saldırırım. Bir köpeğim var ama elimde olsa tüm hayvanları eve doldururdum” diyor gülerek. Ama biz onunla bunları değil, Destek Yayınları’ndan çıkan yeni romanı “Anka’nın Dönüşü”nü konuşacaktık değil mi? O halde başlayalım... ■ Anka kuşu efsanesinden esinlenerek yazdım ve iki ölümsüz kardeşin taht savaşını anlattım. Bir de Carmen var, bizim gibi bir dünyalı. Kendini bu savaşın içinde, hem de onun çok önemli bir parçası buluyor. ■  Evet, galiba Carmen yazdığım karakterlerden bana en benzeyeni. ■  Kesinlikle. Yazarken gerçekten Crictus’a gidiyor, karakterlerin gözünden görüyorum her şeyi. Bir savaş anında kalbim gerçekten oradaymışım gibi çarpıyor. Kısacası Melodi olmaktan çıkıyor, Carmen, Ron, Edmund, Derick, Jonathan oluyorum teker teker. Aynı anda hepsinin gözünden görüyor, hepsinin yaşadıklarını ayrı ayrı hissediyorum. Evet, yazarken macera yaşamak inanılmaz bir his. ■  Genelde bir efsaneyi alıp onu kendime göre şekillendiriyor ve insanların gerçek hayattan tanıdığı şeylerle harmanlayarak hikâye haline getiriyorum. Kulağa karmaşık gelebilir ama efsanelerden yola çıkıp onları bildiğimiz hayatın içine yedirmeye bayılıyorum. Anka kuşu efsanesini herkes bilir. Bu kuş doğar, yaşar, ölür ve tekrar doğar... Herkesin bildiği bu masalı iyinin ve kötünün ezeli savaşına çevirmek bana çok büyük bir zevk verdi. ■  Gerçek hayatta hep iyiler kazanmıyor. Ayrıca benim kitaplarımda da hep iyiler kazanmıyor. “Yasak”ta mesela ne iyi ne de kötü kazanıyor. Daha doğrusu bu, hangi açıdan baktığınıza göre değişiyor. Ben, iyiyle kötünün birbirini tamamladığına inanıyorum. Biri olmazsa diğeri de olamıyor, aralarındaki denge ve gitgeller hayatın ta kendisi. Özetle kitaplarımda iyilik de kötülük de biraz kazanıyor sanırım. ■  Evet, ben de âşık olmuştum. Bir çocukluk aşkıydı belki ama onu saf ve güzel yapan şey de buydu zaten. Yazdığım iki “Yasak” romanında aşk ön plandaydı. Büyük bir aşkı o duygudan beslenerek, onu içimde büyüterek anlatmıştım. “Anka’nın Dönüşü”yse farklı. İçinde bir yerlerde aşk olsa da bu bir aşk romanı değil. Ama bir şey itiraf edeyim: Sanırım “Yasak”taki Kathy ve Michael’ın yaşadığı aşk kadar büyüğünü bir daha asla yazamam. ■ Çok fazla çizgi film izliyordum. Hâlâ da izlerim. Bir de çok çizgi roman ve kitap okurdum. Christine Nöstlinger’in kitaplarına bayılırdım mesela. Fantastik değillerdi ama ben çok severdim. Her kitabını okumuşumdur. Serge Brussolo’nun “Peggy Sue” serisine de bayılırdım. ■ Kitaplarımın film olduğunu görmek en büyük hayalim. Ve ben şimdiye kadar hayallerimden vazgeçmeyi hiç düşünmedim.     Elimde Neslihan Önderoğlu’nun hazırladığı iki öykü seçkisi duruyor. (Haldun Taner Öykü Ödülü sahibi Önderoğlu yeni kuşağın parlak, dikkat çekici edebiyatçılarından.) Notos Kitap’tan çıkan seçkilerden ilki “Geri Dön Hayat” adını taşıyor ve intihar eylemini konu alıyor. Çeşitli kuşaklardan edebiyatçılar, intihar etmiş bir yazar ya da şairin son gününü gerçeklere bağlı kalma zorunluluğu olmaksızın anlatıyor. Başka bir deyişle, Gerard de Nerval, Romain Gary, Richard Brautigan, Cesare Pavese, Yukio Mişima, Sadık Hidayet, Ernest Hemingway, Yasunari Kawabata, Sylvia Plath, Virginia Woolf, Anne Sexton, Hür Yumer ve Nilgün Marmara gibi farklı kültürlerden pek çok yazar ya da şairin intihara giden yoldaki son 24 saati günümüzün önemli öykücüleri tarafından yeniden tasarlanıyor. Böylece ortaya 21 öykülük gören, soran, hisseden, acı çeken, isyânkar ve dokunaklı ama hayatı ve umudu kutsayan küçük ve güzel bir kitap çıkıyor. Kayıplarımızı konu eden ikinci seçkinin adıysa, “Burada Öyle Biri Yok”. Şöyle anlatayım: Hayatınızdaki birinin ansızın yok olduğunu ve ondan bir daha hiç haber alamadığınızı düşünün. Herhangi bir ipucu peşinde yıllarca koştuğunuzu ama umutlarınızın hep boşa çıktığını, her seferinde başladığınız noktaya elinizde koskoca bir “hiç”le geri döndüğünüzü... İşte bu seçkide “gidenler”, kaybolanlar var. “Geri Dön Hayat” ve “Burada Öyle Biri Yok” “zor lokma” denecek türden iki kitap. Pembe hayaller ve romantik masallar içermiyorlar belki ama zihni fazlasıyla meşgul edecek konular üzerinde düşünmek ve şahane yazarlar keşfetmek isteyenlere kesinlikle iyi geliyorlar. Tavsiye ediyorum. Tesadüfen gerçekleşen bir olay, peşi sıra gelen ani bir ölüm, kulak misafiri olunan tuhaf bir diyalog... İspanyol yazar Javier Marias, Yapı Kredi Yayınları’ndan çıkan yeni romanı “Karasevdalılar”da, “Tesadüf diye bir şey yoktur” diyor. “Tesadüf sandığımız şey, çevremizde olup bitenlere kayıtsızlığımızdan bir an için sıyrıldığımızda fark ettiğimiz şeydir çoğu zaman. Halbuki dikkatimizi her daim hazır tutsak, şahit olduğumuz şeyleri önce zihnimizin süzgecinden geçirsek, hayatı çalakalem bir şekilde değil de, tıpkı polisiye okurken yaptığımız gibi önemli önemsiz ipuçlarını kaydederek ve felsefe okurken yaptığımız gibi sürekli bağlantılar kurarak yaşasak, her şey çok daha başka olacak. İşte o zaman görmediklerimizi görecek, duymadıklarımızı duyacak, belki de yaşamadıklarımızı yaşayacağız.” Yani böyle bir şey demiyor aslında ama ben, yeni romanının satır aralarında bize sanki böyle söylüyormuş gibi hissediyorum. Marias “Karasevdalılar”da şu soruyu da soruyor belki: “Aldatmak eski eşlerin ya da sevgililerin hiç var olmamışçasına hayatımızdan atılması, yok edilmesiyle sonlanan bir cinayet şekli olabilir mi?” “Karasevdalılar”da önce insanları kitap gibi okuyan ve onlara bakıp hikâyeler kuran María Dolz’la tanışıyoruz, yani anlatıcımızla. Maria her sabah işe gitmeden önce kahvaltı ettiği kafede rastladığı evli bir çifti izlemeye başlıyor. Mutluluk timsali saydığı bu “kusursuz” çifti gözlemek, onun için adeta güne daha zevkli başlamanın bir yolu oluyor. Ta ki adamın bir meczup tarafından öldürüldüğünü öğrendiği güne kadar... Derken olaylar gelişiyor ve Maria, ölen adamın karısı Luisa’yla ve en yakın arkadaşı Javier Díaz- Varela’yla tanışıyor. Hatta Javier’le aralarında seksüel bir ilişki başlıyor. Fakat adam aslında Luisa’ya tutkun ve günün birinde onunla olmaktan başka arzusu yok. Tüm bunlar olurken cinayetle ilgili çok çok acayip bir sır öğreniyoruz. Sarhoş edici bir sevda, kalbi kırık karakterler, asimetrik bir kurgu, insan ruhunun cömertliğine ve bencilliğine dair haller, suçların cezasız kalması, ölenlerin hayatımızda yer işgal etmeyi sürdürmesi, hafızanın işleyişi, mutlak hakikatin bilinemezliği... Bunlar, elimdeki oyunbaz ve felsefi romanın muammalarından sadece bazıları. Bir eleştirmen Marias için “Ruhun karanlık köşelerini elinde bir fenerle aydınlatıyor” demiş, doğru. Yarattığı karşılıksız aşk hikâyesinin esas karakterlerinden birinin adının Maria diğerinin Javier olmasına bakarak, aydınlatmaya kendi ruhundan başladığını da anlayabiliriz. Müzisyen ve siyasetçi kimliği bir yana Zülfü Livaneli romanları 30 dilde yayımlanan, Yunus Nadi Edebiyat Ödülü ve Orhan Kemal Roman Ödülü sahibi bir yazar. Başka memleketlerden de ödülleri var. İlk akla gelenler, ABD’de okurların verdiği Barnes and Noble Büyük Yazar Ödülü, İtalya ve Fransa’da Yılın Kitabı Ödülü ve elbette Balkan Edebiyat Ödülü... Livaneli şimdilerde yeni romanı “Konstantiniyye Oteli”yle yeniden karşımızda. Zengin bir insan panoraması eşliğinde İstanbul’un derinliklerine iner, en karanlık köşelerini aydınlatmayı denerken okuru şehrin büyülü ama acımasız atmosferinde sıra dışı bir yolculuğa davet ediyor. Konu 2014’ün son günlerinde başlıyor. Yedi yıldızlı Konstantiniyye Oteli’nin açılış töreni ve erken bir yılbaşı kutlaması başlamak üzeredir. İstanbul’un seçkin, kalburüstü simaları, Sultanahmet’teki eski Bizans sarayının kalıntıları üzerine inşa edilen otelde bir araya gelir. Aralarında politikacılar, belediye başkanları, Amerikan büyükelçisi, Fener Rum patriği, ünlü gazeteciler, gazete patronları, televizyon yıldızları, eski ve yeni zenginler, büyük işadamları vardır. Ve elbette bir otelin olmazsa olmazları, yani çalışanları; garsonları, komileri, güvenlik görevlileri... Hatta bu kadarla da kalmaz, şehrin yüzlerce yıldır yeraltında yatan ölüleri davete çağrılmadıkları halde arzı endam etmekte sakınca görmeyip cümbüşe dahil olurlar. Bize gelince; bir yandan romana mekân olan düşsel Konstantiniyye Oteli’nin bu en parıltılı tek gecesinde olup bitenleri okuyoruz, bir yandan da yukarıdakileri, aşağıdakileri ve daha da aşağıdakileriyle binlerce yıllık koskoca bir şehrin tekinsiz tarihini hatırlıyor, bu tarihin bilmediğimiz hadiselerini öğreniyoruz... İstanbul denen büyüleyici şehrin upuzun tarihinin hemen her döneminde niçin şiddetin başrolde olduğunu, niçin bu kadar kan döküldüğünü de her satırda merak ediyoruz.
Bu hafta ne okusak?