Haber metni: olarak bilinen, geçen sene 25 Temmuz’da vefat eden ve Fatih Camii Haziresi’ne defnedilen çin, Cumhurbaşkanı ın talimatıyla mermerden ve geleneksel tarzda bir   inşa edildi. ’ın Fatih’teki mezarının üzerinde yapılan ve inşası dün tamamlanan kabirde,  nın ölüm yıldönümü olan önümüzdeki salı günü bir anma toplantısı düzenlenecek ve saat 16.30’da da Fatih Camii’nde mevlid okutulacak. İstanbul’da 1916’da dünyaya gelen   Balıkesir Lisesi’ni bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nden mezun olmuş,   başlıklı tezi ile   unvânını almış, daha sonra bu üniversitede profesörlüğe yükselmişti. Osmanlı tarihini sosyal ve ekonomik alanlara ağırlık vererek inceleyen   sonraki senelerde yurtdışındaki birçok üniversitede dersler vermiş, 1972 ile 1986 arasında da Amerika’daki Chicago Üniversitesi’nde hocalık yapmıştı. 1992’de Bilkent Üniversitesi tarafından davet edilen   bu üniversitenin Tarih Bölümü’nü kurdu, zengin kütüphanesini buraya bağışladı ve hayatının sonuna kadar Bilkent’te ders vermeye devam etti. Herbiri artık klâsik ve kaynak olan çok sayıda eseri bulunan  son senelerini Osmanlı Devleti’nin kuruluş yıllarını üzerinde durulmamış kaynaklara dayanarak yeniden yazmaya ayırdı, Osmanlı edebiyatı ve sosyal eğlence tarihi üzerine de önemli eserler verdi ve son günlerine kadar çalışıp yazmaya devam etti. 25 Temmuz 2016’da Ankara’da vefat eden  , Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü  ’ın girişimi ile çıkartılan Bakanlar Kurulu kararıyla Fatih Camii Haziresi’ne, 11. asırda  ’un kaleme aldığı ve Türkçe’nin ilk sözlüğü olan ü bulan, içerisinde çok önemli yazmaların yeraldığı kütüphanesini de Fatih’te  hâline getiren Osmanlı âlimi  nin kabrinin biraz ilerisine defnedildi.  , bu hazirede Osmanlı İmparatorluğu’nun yüksek rütbeli ve önemli askerleri ile bürokratlarının yanısıra Fatih Türbedârı ve   ve çok sayıda din âlimi ve yine Türk tarihçiliğinin en büyük isimlerinden olan   ile beraber yatıyor. Şimdi, kabir inşasının başından itibaren takip ettiğim safhalarını anlatayım: Cumhurbaşkanı  , cenazenin ardından   için bir kabir inşası talimatını verdi, vazifeyi Kültür Bakanlığı adına İstanbul Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile İstanbul Valiliği üstlendi. Türkiye’de asırlardan buyana âlimlerin kabirlerinin üzerine  , yani silindir şeklinde birer baş ve ayak taşı dikilirdi ve  ın kabrinde de bu âdete uyuldu. Organizasyonu İstanbul Kültür Müdürü   düzenledi, taşları Osmanlı  geleneğini devam ettiren   imal ettirdi ve ayaktaşındaki klâsik tezyinatı da   hazırladı. Gelenek uyarınca kabirlerin baş kısmındaki taşa yazılması gereken târih kitâbesini günümüzün önemli hattatlarından   yazdı ve  nın hattı günler süren bir çalışmanın neticesinde mermere yine eski usulle, yani el ile işlendi. Masrafları İstanbul Türbeler Derneği karşıladı ve İstanbul Valiliği ile Kültür Müdürlüğü’nün koordinasyonu ile yapılan kabir, dün tamamlandı. Önümüzdeki salı günü, bu büyük âlimin vefatının birinci yıldönümü münasebeti ile Fatih Camii’nde saat 16.30’da mevlid okutulacak... , geçmişi maziye uzanan bir neslin hayattaki son mensuplarından idi: İmparatorluk zamanında doğmuş, iki padişah görmüş, Cumhuriyet döneminin her ânını yaşayıp hemen her önemli hadiseye şahitlik etmiş, dünyaya geldiği sırada vatandaşı olduğu devletin tarihi konusunda verdiği eserleri ile bu sâhanın son büyük üstadı olmuştu. Üstelik sadece tarihin değil, eski edebiyatın da üstadı idi. Hususi sohbetlerinde edebiyat ile yeteri kadar uğraşamadığından yakınır,   derdi...  eski tarzda kaleme aldığı bir dörtlüğünde   diyordu. Eski edebiyata âşina olanlar, Hoca’nın klâsik edebiyata hâkimiyetini bu dörtlüğünü okuduklarında hemen anlayacaklardır... Mısrâlarındaki ifadesi ile   ve   son uykusunu Osmanlı İmparatorluğu’nun önde gelen protokol mezarlığı olan Fatih Haziresi’ndeki âlimlere mahsus kabrinde artık huzur içerisinde uyuyacak... ŞARK dünyasında ve Türkiye’de önemli olaylar hakkında, meselâ çok mühim bir siyasî gelişme yaşandığında, bir devlet büyüğü yahut âlim hayattan ayrıldığında yahut yeni bir bina inşa edildiğinde o olayı tarihe kaydetmek maksadıyla geçmişte yaygın olan ama şimdilerde nâdiren kullanılan  denen bir uygulama vardır. nin temeli şudur: Arap alfabesinde her harfin bir sayı değeri vardır; meselâ  bir, yani otuz, demek olan da ikiyüzdür ve bu hesaplama sistemine  denir. Ebced hesabını kullanarak bazı kelimelerin sayı karşılıklarını vereyim:   670,   550,   170,   de 1211 olur. Tarihi ebced ile düşürülecek olay önce şiir şeklinde ve aruz vezni ile kaleme alınır ama asıl zorluk son mısradadır: Son mısradaki harflerin sayı değerlerinin toplamının, olayın meydana geldiği hicrî tarih ile aynı olması gerekir. Böyle sıkı kurallar çerçevesinde kaleme alınan manzumeler, daha doğrusu   tarihler mezartaşlarına yazılır, mermer kitâbelere nakşedilerek binaların cephelerine konur yahut âbidelere yerleştirilir; daha doğrusu  ! ın vefatına da geçmişte bütün büyük âlimlere yapıldığı gibi tarih düşürüldü ve düşürülen tarih Türkiye’nin son büyük hattatlarından  ’ın icazetli öğrencilerinden olan ve kendisi de memleketin önde gelen hattatı sayılan  tarafından  ile kâğıda yazıldı ve kalıp olarak kullanılan bu yazı, mermer mezartaşına nakşedildi.  için   ile düşürülen ve son mısraı  ’nın vefat tarihi olan hicrî 1437’yi veren tarih manzumesi, şöyle: Şimdi de, mısraları günümüzün dili ve geniş yorumlama ile nakledeyim:
Halil İnalcık’a Cumhurbaşkanı’nın talimatıyla geleneksel ‘ulema kabri’ inşa edildi