Haber metni: Doğru gıdalarla dengeli beslenme vücut sağlığı için olduğu kadar sağlıklı nesillerin devamı için de büyük önem taşıyor. Çocuk sahibi olmak isteyen ancak sperm değerleri sınırda olan erkeklerin baba olma şanslarını artırmak amacıyla bitkilerden destek almaları öneriliyor. Memorial Şişli Hastanesi Androloji Bölümü’nden Prof. Dr. Mehmet Murat Başar, sperm kalitesi ve canlılığını artırmak için tüketilebilecek besinler hakkında bilgiler veriyor. Evli çiftlerin bir korunma yöntemi olmaksızın 1 yıllık düzenli ilişkiye rağmen çocuk sahibi olamamaları kısırlık olarak değerlendiriliyor. Karşılaşılan sorunlar incelendiğinde nedenlerin yüzde 50-60’ının erkek faktörlü olduğu belirtiliyor. Erkekte kısırlık nedenleri sperm sayısını ve kalitesini etkileyen üretim bozuklukları ile spermi dışarıya taşıyan kanallardaki tıkanıklıklardan kaynaklanıyor. Bunların içinde subfertil olarak değerlendirilen, sperm üretimi bulunan ancak sperm parametreleri sınırda hastalar bulunuyor. Bu hastaların mutlaka tam donanımlı merkezlerde uzman doktorlar tarafından değerlendirilmeleri gerekiyor. Sağlıklı beslenmenin bu süreçte babalık şansını artırma açısından önemli bir role sahip olduğu belirtiliyor. Erkek kısırlık olgularında spermin üretim ve olgunlaşma bozukluklarının en çok rastlanılan sorun olduğuna dikkat çekiliyor. Üretim bozukluğu sperm sayısıyla ilgili olabileceği gibi kadın yumurtasının döllenmesini engelleyen sperm hareketlerinin zayıflığı veya sperm şekillerinin anormalliğiyle de ilgili olabiliyor. Bu durumlarda spermin hareketini düzenleyen, antioksidan kapasitesine ve gelişimine katkı sağlayan ve sperm üretiminde temel düzenleyici olarak rol oynayan bitkilerin kullanılması büyük önem taşıyor.  Enerjium ve L-Karnitin, spermlerin hareketini artırdığı için sperm hareket bozukluğu sınırda olan erkeklerde bu maddeleri içeren gıdaların tüketilmesi önem kazanıyor. Enerjium, keçiboynuzu başta olmak üzere yulaf, yerfıstığı, badem, soya fasulyesi, ceviz, süt ürünleri ve kırmızı ette; L-Karnitin ise kuşkonmaz ve avokado gibi sebzelerin yanı sıra balıkta bulunuyor. Keçiboynuzu ayrıca spermin yumurtaya bağlanma mekanizması sırasında ortaya çıkan sorunları kontrol etmesi açısından da faydalı görülüyor.  ‘Eser element’ adı verilen çinko ve selenyum, antioksidan etki gösteriyor. Bunların sperm gelişiminde önemli olduğu belirtiliyor. Çinko; kabakçekirdeği, ayçekirdeği, ceviz, badem, süt, peynir ve deniz ürünlerinde, selenyum ise yine deniz ürünleri ve karaciğerde bulunuyor. Ayçiçeğinde bulunan arginin aynı zamanda sperm sayısını da artırıyor. Çinko ve selenyum tüketimi özellikle protein eksikliği olanlarda önemli bir sorun olarak görülüyor. Protein her 2 maddenin emilimini de artırıyor. Diğer taraftan lifli gıdalar çinko ve selenyum emilimini azaltıyor. Bitkisel tedaviler kullanılırken bu özelliklere dikkat edilmesi gerekiyor.  İçerdikleri çinko bakımından tüketilmesi özellikle tavsiye edilen bitkiler arasında yer alıyorlar. Özellikle zencefilin sperm sayısını ve hızını artırdığı biliniyor. B6 vitamini içermesi nedeniyle karnabahar tüketimi önemli görülüyor. B6, karnabaharın yanı sıra ıspanak, su teresi, muz, bamya, soğan, brokoli, kabak, karalahana, bezelye ve turpta da bulunuyor.  Vitaminler genellikle spermin genetik materyali üzerinde etki yapıyor. Turunçgillerde yaygın olarak bulunan C vitamini, oksidatif stresi azaltmanın yanında genetik materyalin gelişiminde de katkı sağlıyor.  Folik asit sinir sistemi oluşumunda önemli rol oynamakla kalmayıp erkeklerde spermin genetik materyalinin olgunlaşmasında çok önemli görülüyor. Mercimek, badem, fındık, fıstık ve baklagillerde yaygın olarak bulunuyor.  E vitamini spermleri oksidatif stresten koruyarak hızını artırmanın yanında, yumurta içerisine girme oranını yükseltici etki gösteriyor. E vitamini; domates, fındık, patates ve balıkyağında yaygın olarak bulunuyor.  Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaygın olarak bulunan çakşır otu, hormonal mekanizma üzerinde etki yaparak sperm yapımına katkı sağlıyor. Bununla birlikte Hindistan’da yetişen ve Hint tıbbında yaygın olarak kullanılan ‘demir dikeni’ bitkisi testosteron üzerinde artırıcı etki göstererek hem cinsel isteği artırıyor hem de testosteron üzerinden sperm üretimine fayda sağlıyor.  B12 vitamini DNA sentezi için gerekli görülüyor. Bu vitamin en çok et ürünleri ve sakatatta bulunuyor.  Kadınlarda hamilelik sırasında ortaya çıkan rahim iltihapları için ahududu yapraklarından yapılan çay öneriliyor.
Sperm değerleri sınırdaki erkeklerin babalık şansı artıyor