نقش ژئوپلیتیک دریای خزر در راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران

از جمله متغیرهای مؤثر در شکل گیری خط مشی و راهبرد دفاعی کشورها, ویژگی های ژئوپلیتیک آن کشور است؛ به عبارت دیگر راهبرد تا اندازةزیادی متأثر از قابلیت ها و محدودیت های ژئوپلیتیک است. تأثیر ژئوپلیتیک در اتخاذ راهبردهای مناسب و اثرگذار همواره یکی از دغدغه های ذهنیپژوهشگران حوزه ی مطالعات راهبردی بوده که طی سال های گذشته دوچندان شده است. منطقه ی خزر ازجمله مناطقی است که با برخورداری ازمزیت های ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی, جایگاه مهمی در راهبرد دفاعی ج. ا. ایران دارد و نگاه های بسیاری را به سمت خود جلب کرده است؛ از این رو با شناخت منطقه ی خزر در بستر تحلیل ژئوپلیتیک می توان, سیاست ها و راهبردهای دفاعی مناسب و مؤثری در این منطقه اتخاذ کرد. هدف از پژوهش حاضر بررسی و تبیین جایگاه ژئوپلیتیک دریایی خزر در راهبرد دفاعی ج. ا. ایران است. این پژوهش از لحاظ هدف, کاربردی است و به روش توصیفی و تحلیلی انجام شده است؛ داده ها و اطلاعات مورد نیاز آن نیز به روش کتابخانه ای (کتب, نشریات و اینترنت) و پرسشنامه ای گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان داد که دریای خزر به دلیل برخورداری از ویژگی های منحصربه فرد در ابعاد سیاسی, اقتصادی, ارتباطی, فرهنگی, نظامی, ژئواستراتژیکی, زیست محیطی و حقوقی در تثبیت قدرت ملی و پیشبرد راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران, نقش مهم و اثرگذاری را ایفاء می کند.