بررسی رفتار زمین شیمیایی عناصر اصلی و کمیاب خاکی در گارنت های پگماتیت های دره ولی (شمال شرق بروجرد، پهنه سنندج-سیرجان)

پگماتیت های منطقه دره ولی در شمال شرق بروجرد و در پهنه ساختاری سنندج-سیرجان واقع شده اند. این پگماتیت ها به صورت دایک هایی با روند شمال غرب-جنوب شرق, واحدهای گرانودیوریتی منطقه مورد مطالعه را قطع کرده اند. این سنگ ها از نظر کانی شناسی شامل کانی های کوارتز, فلدسپار های آلکالن (ارتوکلاز و میکروکلین), پلاژیوکلاز, مسکوویت, گارنت (آلماندین-اسپسارتین), آندالوزیت, تورمالین و آپاتیت هستند. الگو های REE بهنجار شده نسبت به کندریت در پگماتیت های دره ولی, بیانگر غنی شدگی اندک LREE نسبت به HREE )04/4-76/1(LaN/YbN=, الگوی نسبتاً مسطح HREE و بی هنجاری منفی شدید Eu (54/0-20/0 (Eu/Eu*= است. بررسی شیمی عناصر اصلی گارنت های درون این پگماتیت ها بیانگر منطقه بندی ترکیبی با افزایش FeO و کاهش MnO از مرکز به حاشیه است. مقادیر بسیار بالای منگنزwt. %) 18/13-27/10 (MnO= و مقدار کم کلسیمwt. %) 29/0-15/0(CaO= گارنت های موجود در پگماتیت دره ولی, مشابه گارنت های ماگمایی درون مذاب های پگماتیتی است. ترکیب بلور های گارنت بر روی نمودار MnO+CaO در مقابل FeO+MgO (برحسب درصد وزنی), بیانگر تبلور آنها در بخش حاشیه ای رگه پگماتیتی و از مذاب های کم تر تفریق یافته است. نتایج LA-ICP-MS حاکی از غنی شدگی گارنت های مورد مطالعه از عناصر کمیاب خاکی سنگین (HREE), تهی شدگی از عناصر کمیاب خاکی سبک (LREE) و بی هنجاری منفی شدید Euدر مرکز )41/0-0(Eu/Eu*= و مثبتEu )22/3-0(Eu/Eu*= در حاشیه ها است. عناصر Y, HREE, Ti, Zr, Nb, Ta, Hf, U و Mn از مرکز به سمت حاشیه کاهش نشان می دهند. این تغییرات از مرکز به حاشیه, به افزایش فاز سیال و اکتیویته H2O در ماگما و افزایش تفریق ماگمایی نسبت داده شده است. الگوی REE و بی هنجاری های Eu در گارنت های دارای منطقه بندی, بیانگر تبلور آنها در شرایط احیایی تا اکسیدان است.