تاثیر اوضاع اقتصادی - اجتماعی خراسان بر نحوه حکومت امویان در این سرزمین

خراسان در اواخر عصر ساسانیان, به دلیل اختلاف های داخلی ساسانیان, به طور مستقل از سوی دهقانان و مرزبانان اداره می شد. این گروه با توجه به جایگاهی که در خراسان به دست آوردند, پس از سقوط ساسانیان, برای حفظ موقعیت سیاسی و اجتماعی خود به همکاری با اعراب مسلمان پرداختند و اعراب مسلمان نیز, به دلیل این که علاقه ای به امور اداری و کشورداری نداشتند, آن ها را در مشاغل خود ابقا کردند. دهقانان با اخذ مالیات و خراج از مردم, علاوه بر حفظ مقام و موقعیت خود, حتی در ازای پرداخت جزیه, توانستند دین آبا و اجدادی خود را نگه دارند. خلفای اموی در قرن اول هجری سعی در حفظ نظام اجتماعی - اقتصادی خراسان داشتند, زیرا اداره این ایالت وسیع, بدون همکاری حکام محلی, دشوار بود. گرایش مردم خراسان به دین اسلام منجر به کاهش درآمد مالیاتی حکام اموی در این سرزمین شد؛ بنابراین, فشارهای سیاسی و نظامی والیان اموی برای اخذ مالیات ها زمینه شورش مردم خراسان را در برابر آن ها فراهم ساخت. در نتیجه, از اواخر قرن اول هجری شورش هایی از سوی ایرانیان (خراسانیان) و سایر گروه های اجتماعی شکل گرفت و از نتایج این شورش ها تضعیف حکومت امویان در خراسان بود.