تبیین نقش خدمات وقف در توسعه شهر اصفهان

گل واژه سه حرفی معنوی و مادی وقف یکی از موثرترین و کاربردترین مقوله اجتماعی,اقتصادی و فرهنگی در سرزمین مشرق زمین است و آن مقدار مالی است که خیران و نیکوکاران به انتخاب و صلاح دیدشان از املاک و اموال شخصی خویش خارج می کنند و آن را به مالکیت حقیقی اش یعنی خداوند رازق و خالق برمی گردانند تا مورد استفاده عامه مردم قرار گیرد.در میان نیاکان آریایی, مسلمانان و بلاخص مردم ایران باستانی و اسلامی وقف پیشینه پارینه و دیرینه دارد و از روزگار حاکمیت امویان و بطورمسلم از زمان هشام بن عبدالملک دیوان موقوفات زیر نظر صدرالوقوف اداره می شد و از دیروز تا به امروز در میان ملل مختلف ایران و جهان کنونی با سلایق و علایق کمی و کیفی با ترویج بالندگی و سازندگی همراه بوده است و در دنیای امروز عامل وقف دیگر مختص به جوامع الهی و فرهنگ اسلامی نیست بلکه بسیاری از بنیادها و مراکز آموزشی, هنری, فرهنگی و پژوهشی از طریق وقف اداره می شوند. با ظهور و بروز دین مبین اسلام و توصیه پیامبر صلح و رحمت محمد مصطفی (ص) و ائمه معصموین (ع) بایستگی و پیوستگی وقف با احکام اسلام گره خورد و بعنوان یک عامل رشد و شکوفایی و فرهنگ حسنه در زمینه های گوناگون مالی و معنوی در میان مسلمانان آنچنان گسترش و بهبود یافت که امروزه اثرات آن در پراکندگی جغرافیایی محلی و کالبدهای فضایی موقوفه چون مساجد, مدارس علمیه,تکایاها, بقعه های متبرکه, کاروانسراها, گرمابه ها, آب انبارها, بازارچه ها و ... کاملا مشهود و هویدا است. در طول تاریخ بشریت عامل وقف در تداوم زندگی مردم و همچنین تاسیس ارگان ها, نهادها, ادارات, موسسات و مراکز فرهنگی, اجتماعی و اقتصادی نقش تعیین کننده و تاثیر گذاری بسزایی با خود به همراه داشته است و می توان گفت عامل وقف در تمام ادوار مختلف تاریخ هرسرزمین به ویژه سرزمین باستانی و اسلامی ایران زمین و دین و آئین جامعه بشری ازجمله زرتشتیان,کلیمیان, مسیحیان, مسلمانان و دیگر ادیان الهی نه تنها منشا خیر و برکت بلکه عامل و مایه توسعه آبادانی و عمرانی و حرکت های بسیار موثر مادی و معنوی در جهت پیشرفت و گسترش جوامع روزگار خویش بوده است.