تغییرات زمانی و مکانی ردپای اکولوژیکی و ارزش اقتصادی آب در محصول گوجه فرنگی در ایران

در این مطالعه, تغییرات مکانی و زمانی اجزاء ردپای اکولوژیکی آب محصول گوجه فرنگی فاریاب و میزان ارزش اقتصادی آب مجازی طی دوره آماری 1384 تا 1396 در استان های تولید کننده برآورد شده است. نتایج نشان داد متوسط ردپای اکولوژیکی آب در محصول مذکور 2/327 متر مکعب در هر تن است که به ترتیب سهم آب سبز, آبی و خاکستری 6/4, 5/83 و 9/11 درصد است که به ترتیب استان بوشهر (8/86 مترمکعب بر تن) و استان قم (6/771 مترمکعب بر تن) دارای کمترین و بیشترین ردپای آب در ایران هستند. بالاترین سهم آب سبز مربوطه به استان های بوشهر, جنوب کرمان, مازندران و هرمزگان و بیشترین سهم آب آبی مربوط به استان های لرستان, کهگیلویه و بویر احمد و خراسان رضوی است. متوسط ارزش اقتصادی آب مجازی گوجه فرنگی در ایران 78/0 دلار در هر مترمکعب است که به ترتیب بالاترین (68/1دلار برمترمکعب) و پائین ترین (29/0 دلار برمترمکعب) مربوط به بوشهر و کهکیلویه و بویراحمد است. متوسط سالانه حجم آب مجازی تولید گوجه فرنگی 9/3925 میلیون متر مکعب است. سهم استان های قم, گیلان و خراسان جنوبی در صادرات آب مجازی بالاترین است. نهایتا نتایج این تحقیق مشخص کرد که با توجه به محدودیت آب و خاک در ایران, شاخص ردپای اکولوژیکی, میزان حجم آب مجازی و آگاهی از تجارت آب مجازی اطلاعات مفیدی را برای اولویت بندی کشت گوجه در مناطق مستعد ارائه می نماید و در نهایت پیشنهاد می شود که دیدگاه حاضر جهت تخصیص منابع آب کشاورزی و سیاستگذاری توقف و یا توسعه کشت در مقیاس استانی و ملی وارد گردد.