تحلیل سطح توسعه خدمات بهداشتی درمانی از منظر عدالت فضایی (مورد مطالعه: سکونتگاه های روستایی استان آذربایجان غربی)

در هر جامعه ای, بهداشت و درمان به عنوان یکی از بخش های مهم اجتماعی نقش تعیین کننده ای در سلامت و تندرستی افراد جامعه دارد. از این رو به عنوان یکی از حقوق جهانی بشر, مورد تاکید تمام کشورها در زمینه تامین رفاه اجتماعی است. مطالعه حاضر باهدف تحلیل سطح توسعه خدمات بهداشتی درمانی از منظر عدالت فضایی در سکونتگاه های روستایی استان آذربایجان غربی انجام شده است. روش تحقیق توصیفی و تحلیلی و نوع آن کاربردی است. جمع آوریداده ها در قالب 122 شاخص, به صورت اسنادی و کتابخانه ای بوده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از ضریب آنتروپی شانون و مدل های TOPSIS, MORIS و به منظور رسیدن به نتیجه واحد از روش میانگین رتبه ها استفاده گردید. با بکارگیری این مدل ها و آنالیز هر یک از آنها, سکونتگاه های روستایی شهرستان های آذربایجان غربی رتبه بندی و سطح بندی فضایی شدند. نتایج پژوهش نشان می دهد که سکونتگاه های روستایی شهرستان های ارومیه و خوی در هر دو مدل با رتبه 1و2 با وضعیت مطلوب در سطح اول و دوم قرارگرفته و سکونتگاه های روستایی شهرستان های سلماس, مهاباد, تکاب, پیرانشهر, نقده, شاهین دژ, سردشت, اشنویه, چالدران با کسب رتبه های ششم تا چهاردهم در سطح چهارم جای گرفته اند. نتایج مشاهدات میدانی صورت گرفته نشان داد در نابرابری فضایی موجود, علاوه بر تعداد جمعیت, عامل فاصله نیز اثرگذار است. به طوری که با افزایش فاصله از مرکز شهر, از شدت برخورداری از امکانات و خدمات کاسته می شود. این امر حاصل نتایج سیاست های رشد قطبی است که در نتیجه آن تمام امکانات و قدرت در یک یا چند منطقه تمرکز می یابد و سایر مناطق به صورت حاشیه ای عمل می کنند. در نهایت با توجه به عدم تعادل فضایی موجود, پیشنهادهایی ارائه شده است.