آشکارسازی پهنه های مستعد جهت کشت زعفران از نظر آب و هوایی در استان همدان

شناخت اقلیم و بررسی نیازهای اکولوژیکی و فیزیولوژیکی گیاهان زراعی و داروئی از مهم ترین عوامل مؤثر در تولید محصول می باشند. زعفران به عنوان گران ترین محصول کشاورزی و داروئی جهان نقش مهمی در تولید محصولات خوراکی و داروئی دارد. بنابراین اگر بتوان با توجه به نیازمندی های حرارتی و رطوبتی این محصول, مناطق کشت زعفران را شناسایی نمود, عملاً می توان به عملکرد بیشتری در واحد سطح دست یافت. هدف از انجام این پژوهش, شناسایی توان های بالقوه اقلیمی و تعیین میزان انطباق آنها با نیازهای اکولوژیک زعفران در استان همدان می باشد. به همین منظور پارامترهای اقلیمی مانند: میزان بارندگی سالیانه, حداقل درجه حرارت در طول دوره رشد, میانگین درجه حرارت, ساعات آفتابی, روزهای یخبندان, از پایگاه داده های اقلیمی در بازه زمانی 20ساله(1996تا 2015) و پارامترهای محیطی از جمله: نوع خاک, از لایه خاک های استان همدان سازمان جهاد کشاورزی استان همدان, شیب منطقه و ارتفاع از سطح دریا از لایه نقشه های توپوگرافی25000/1 استان همدان سازمان نقشه برداری کشور تهیه شد. در این تحقیق اثرات عناصر اقلیمی و عوامل محیطی فوق بر پهنه بندی اقلیمی زعفران به صورت انفرادی و گروهی(همپوشانی لایه های اطلاعاتی) با استفاده از GIS و نرم افزار Arc Map در یک مدل اقلیمی-مکانی با استفاده از مدل همپوشانی وزن دار و روش سلسله مراتبی AHP بررسی شده و طبق نتایج بدست آمده استان همدان از نظر استعداد کشت زعفران در حدود35 % بسیار مناسب, 72/25 درصد از سطح مساحت آن مستعد کشت بوده و این محدود به شهرستان های جنوبی و شرقی استان که شامل شهرستان های ملایر, نهاوند, تویسرکان و اسدآباد و نواحی شرقی همدان و قهاوند می باشد.