تنش های فرمی معناساز در روایت های تعلیمی (مطالعه موردی و فرمالیستی بوستان سعدی)

متن, کلیتی منسجم از تنش نشانه هایی است که بر اساس روابطی چون تقابل و تشابه و ... با هم همنشین یا جانشین شده اند. در این میان, متونی که به قصد تعلیم و القای معنی خاصی نوشته شده اند, از تنش های فرمی معنادار و برجسته ای برخوردارند. حکایت های منظوم تعلیمی از جمله این متون هستند که نویسنده آن ها تلاش می کند تا از برآیند تنش میان نشانه های فرمی مانند نظم, شعر و روایت, بیشترین بهره معنایی را بگیرد. در این پژوهش تلاش شده تا با روشی توصیفی- تحلیلی و رویکردی فرمالسیتی و از طریق مطالعه موردی بوستان به عنوان یکی از اثرگذارترین متون تعلیمی, به تحلیل این نشانه های فرمی پرداخته شود و شیوه معناسازی و تعلیمی شدن حکایت های منظوم تعلیمی نشان داده شود. تنش نظم و شعر در معنای زبانی و فرمالیستی آن و برجسته شدن ساحت برونه ای زبان و در نتیجه پیشبرد بدون درنگ روایت, استفاده از توصیفات روایتگر, چرخش های زمانی و درونی کردن زمان, استفاده از فراروایت, مخاطب محوری و ... از مهمترین شگردهای فرمی معناساز است که منجر به تعلیمی شدن این اثر و متون مشابه شده است.