بهینه سازی کشت بافت و باززایی گیاه دارویی سنبل الطیب (Valeriana officinalis)

گیاه سنبل الطیب یکی از گیاهان دارویی مهم در ایران است. با توجه به اهمیت دارویی این گیاه در استفاده سنتی و داروسازی صنعتی, در این پژوهش, بهینه سازی کشت بافت, پینه زایی و باززایی گیاه کامل از دو نوع ریزنمونه برگ و دمبرگ روی محیط های حاوی ترکیبات مختلف هورمونی ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که ریزنمونه برگ برای پینه زایی در دو شرایط نوری تاریکی و روشنایی مناسب تر است. بیشترین مقدار پینه از ریزنمونه برگی در شرایط روشنایی و روی محیط حاوی 5/0 میلی گرم در لیتر BAP و 1 میلی گرم در لیتر BAP بدست آمد. پینه های القا شده در تاریکی, قدرت باززایی ساقه روی محیط های باززایی حاوی غلظت های مختلف BAP و TDZ را نداشتند و تنها رشد پینه و تولید اندام ریشه مشاهده شد. پینه های بدست آمده از ریزنمونه های برگی در شرایط روشنایی, قابلیت خوبی برای باززایی ساقه در محیط باززایی داشتند. حداکثر میانگین تعداد شاخه در محیط باززایی حاوی سه میلی گرم در لیتر BAP مشاهده گردید. این نتایج, علاوه بر فراهم نمودن اطلاعات پایه در مورد اثر برخی فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی روی پینه زایی و باززایی گیاه سنبل الطیب, یک سیستم کارآمد برای باززایی این گیاه را معرفی می نماید که می تواند در برنامه های اصلاح مولکولی با استفاده از مهندسی ژنتیک مورد استفاده قرار گیرد.