طراحی روستایی، مشارکت و توسعه پایدار

شهری شدن کشور که نه تنها در ایران, که در مقیاس جهانی نیز در حال وقوع است سبب شده رفتارها و هنجارهای جدیدی در روستا پدید آید و به سبب این دگرگونی ها, نیازها و خواست های جدید در ارتباط با سازمان کالبدی فضایی از سوی جامعه روستایی طلب شود. بازسازی مناطق جنگ زده و پس از آن روستاهای آسیب دیده از زلزله و سیل نشان داد که تا چه اندازه کاربست سیاست ها, برنامه ها و اقدامات آموخته شده در مدارس معماری و شهرسازی می تواند در تناقض و تباین با سازمان اجتماعی, اقتصادی و فرهنگی کالبدی روستا قرار گیرد. ولی این تجربیات گران سنگ هیچ گاه به جمع بندی روشنی برای برنامه ریزی و طراحی روستایی منجر نشده است.بهسازی و نوسازی بافتهای با ارزش روستایی و تعدادی معدود از بازسازی های موفق پس از سانحه نشان می دهد که برنامه ریزی و طراحی روستایی جزء از طریق تعامل و روابط متقابل با روستاییان, آن هم در مقیاس اجرایی حاصل نتواند شد. لازم است که از همان آغاز کار, روستا در چرخه تصمیم سازی, تصمیم گیری, برنامه ریزی, طراحی و اجرا حضور مستقیم و تعیین کننده داشته باشد. مقیاس روستا, مشارکت واقعی را در دستور کار قرار می دهد و بازخوانی سازمان فضایی و کالبدی روستا جزء از طریق این مشارکت میسر نخواهد شد. استفاده از دانش بومی, بازآموزی و معاصرسازی این دانش, استفاده از مصالح بوم آور و باز تولید و معاصرسازی آنها, بسیج نیروهای خفته روستایی و آموزش آنان برای کاربست مجدد دانش بومی در زمینه بازتولید سازمان فضایی و کالبدی روستا, شرط لازم برای تدوین مبانی طراحی روستایی است.