تحلیل جامعه شناسی سیاسی از چشم انداز گفتمانی: منطق و برآیندهای معرفت شناختی

در سال های اخیر در اثر تحولاتی مانند جهانی شدن, گسترش ارتباطات, شکل گیری جنبش های جدید اجتماعی, مفاهیم کلاسیک جامعه شناسی سیاسی مانند دولت, ایدئولوژی, قدرت, گروه ها و نظام اجتماعی, طبقه و... تحولات عمیقی یافته اند؛ به گونه ای که به نظر می رسد نظریه های مارکسیستی, نظرات اثبات گرایی و رفتارگرایی, تحلیل وبری از جامعه و دولت, نخبه گرایی, کارکردگرایی, پلورالیسم وکورپوراتیسـم برای تحلیـل جامعه امروز ناتوان و ضعیف به نظر می رسد. در سال های اخیر, نظریه گفتمان توانسته است بین عناصری مانند قدرت, ایدئولوژی و فرهنگ ارتباط برقرار کند و در حوزه های مختلف علوم انسانی به ویژه علوم سیاسی, کاربرد وسیعی پیدا کند. در این پژوهش تلاش شده پس از فهم نظریه گفتمان, ماهیت دولت, مبنای شکل گیری گروه های اجتماعی, قدرت, فرهنگ, «جنبش های اجتماعی جدید» و نحوه منازعه گفتمان ها در عرصه جامعه برای تبدیل شدن به گفتمان هژمون, نقش سوژه در مبارزات سیاسی و «جایگاه دولت» از منظر جامعه شناسی سیاسی تحلیل و بررسی شود. از جمله مهم ترین نتایج پژوهش حاضر می توان به اهمیت یافتن فرهنگ به عنوان عرصه منازعه و مواجهه, توجه به «بازنمودها» و وانموده ها, تکثر نگرش ها و منافع, تفکیک زدایی از حوزه های مختلف جامعه و کشیده شدن منازعه قدرت به سطح جامعه و عرصه «خیابان» و... اشاره کرد.