بررسی کتاب های چاپ سنگی مصور دوره قاجار

با انتشار کتاب های چاپ سنگی دردوران قاجار زندگی دوباره مصور سازی کتب ایرانی آغاز گردید. علی رغم این که مصور سازی کتاب های چاپ سنگی از نظر کیفیت تفاوت های قابل توجهی با نگارگری قدیم ایران داشت, اما با ادامه یافتن برخی سنت های کتاب آرایی و تاثیر پذیرفتن از هنر عامیانه و تاثیر متقابل بر آن, برخی سنت های کتاب آرایی ایران در شکل و محتوای متفاوت, مجددا احیا شد.هدف مقاله حاضر معرفی ویژگی های ساختاری کتاب های چاپ سنگی مصور است و در این راستا با ارائه تاریخچه کوتاهی از صنعت چاپ و معرفی انواع مضامین کتب چاپ سنگی به بررسی فضای تصویری این نوع کتب می پردازیم.خصوصیات و جلوه های تصویر این نسخ, اغلب ساختاری واحد را دنبال می کند. این ساختار تصویری که ریشه هایش گاه به دوران کهن باز می گردد, در مواقعی به مدد هنرهای عامیانه ای چون عیدی سازی و خیالی نگاری ارزش های تازه ای را در مصور سازی ارائه می دهد. یک بررسی کوتاه و اجمالی نشان میدهد که ساختار کتاب آرایی در کتب چاپ سنگی مبتنی بر حرکت های سنتی کتاب سازی ایرانی است و نحوه استفاده از عناصر بصری و سایر اصول از همان مبانی هنری دوره های قبل, نظیر استفاده از سطر, جدول کشی, کتابت و تصویر پیروی می کند.