ارزیابی تاثیرات مولفه های فضا بر سازماندهی رفتار محیطی شهروندان در فضاهای ورودی شهرها (نمونه موردی: دروازه قرآن شیراز)

فضاهای ورودی شهرها علاوه بر معرفی یک شهر و ایجاد اولین تصویر ذهنی مخاطبان از آن, به دلیل داشتن پتانسیل های مختلفی که باعث بروز فعالیت های متنوعی می شود, از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند؛ به همین جهت یافتن مهمترین مولفه های تاثیرگذار در الگوهای رفتاری کاربران و همچنین راه حلی مناسب جهت معیارهای تاثیرگذار در طراحی فضاهای ورودی شهرها, یکی از مهمترین مسایلی است که امروزه طراحان شهری به دنبال آن هستند. درواقع سوال اصلی پژوهش, درباره نحوه و نوع ارتباط ابعاد مختلف ادراکی, کالبدی, اجتماعی و غیره در فضاهای ورودی شهر با شکل گیری الگوهای رفتاری است. در همین راستا دروازه قرآن شیراز به عنوان یکی از نمونه های شاخص که دارای مولفه های مختلف فضایی و ادراکی در ابعاد گوناگون و همچنین یک فضای شهری با سطح کنش گری بالا و فعالیت های متنوع است, انتخاب و مورد تحلیل جامع الگوهای رفتاری قرار گرفته است. روش تحقیق پیش رو از نوع ترکیبی کمی و کیفی است و براساس هدف از نوع ارزیابی خصوصیات فیزیکی, فرهنگی, هویتی و ادراکی است. مشاهده و تحلیل کیفی با استفاده از تکنیک های نقشه برداری رفتاری, پرسش نامه, مصاحبه و تحلیل عکس است. مهمترین مولفه های محیطی تاثیرگذار بر رفتار کاربران در فضاهای ورودی شهرها, براساس دیدگاه های نظریه پردازانی نظیر لنگ, بارکر و کانتر در سه دسته عوامل فیزیکی و کالبدی محیط, عوامل فرهنگی, هویتی, اجتماعی و عوامل روانی و ادراکی محیط تقسیم بندی شده است. نتایج نشان می دهد که مولفه های هویتی و کیفیت مطلوب بصری بیشترین نقش را در جذب کاربران به فضای ورودی شهرها داشته و کیفیت بصری مناظر و چشم اندازهای اطراف ارتباط مستقیمی با میزان حضورپذیری و آرامش فضایی دارد و میزان تاثیرگذاری این مولفه بیشتر از مولفه هایی نظیر حریم خصوصی و چیدمان فضایی است.