عملکرد تجسمی مکان « نقطه» در نوشتارنگاری فارسی

مساله مورد توجه این تحقیق این است که در گرافیک ایران پیوسته ساختار شکنی هایی در نوشتارنگاری انجام می شود, نظیر شکستن حروف از حالت متصل به شکل منفصل, جابه جایی نقاط, پر کردن حفره های حروف مدور, حذف نقطه ها, . . . که گاهی دارای هدف صرفاً زیباشناسانه است و نوشتار را از کارکرد اصلی خود – یعنی خوانش پیام کلامی-دور می سازد. هدف این پژوهش, دستیابی به عملکرد تجسمی نقطه ی حروف در نوشتارنگاری فارسی به منظور ترغیب خلق آثارجدید که در عین ایجاد چالش های بصری منطقی و هماهنگ با محتوای پیام, به حفظ توام جنبه های زیبایی وکارکردی نوشتارنگاری در پیام گرافیکی بپردازد. در این مقاله کنش تجسمی (جهت, تاًکید, تعادل, چرخش, حرکت, و. . . ) بر مکان نقطه در نوشتارنگاری فارسی از طریق تحلیل حروف نقطه دار _درکاربرد عنوان و شعار که در آنها به دلیل بزرگ بودن نسبت به سطح محدوده, نقطه ی حروف در موقعیت نقطه تجسمی قرار می گیرد _ بر اساس قوائد مبانی هنرهای تجسمی با رویکرد نظریه گشتالت در هنر بررسی گردیده است. نمونه های مورد بررسی حروف نقطه دار فونت های ساده و بدون تزئینات فارسی و در دسترس عموم طراحان گرافیک بود, که از لحاظ ساختار تجسمی دارای ویژگی مشابهت هستند. در تحلیل ها تاکید بر حروف منفصل و نمونه ای از اتصالات به عنوان جمله انجام شده است. نتایج حاصله نشان می دهد که مکان نقاط در حروف نقطه دار, در نوشتارنگاری کاربردی ساده و بدون تزئینات فارسی, از منظر شکل گیری روابط دیداری قانونمند, اهمیت دارد و بر این نکته تأکید شد که جابجایی غیر قانونمند نقاط در نوشتارنگاری فارسی, روابط دیداری حاکم بر آن را مختل می کند. کاربرد این جستار, لزوم ایجاد هر گونه تغییر و نو آوری در نوشتارنگاری فارسی, در چارچوب شناخت دقیق قوائد مبانی دیداری حاکم بر آن ها, و در عین حال حفظ فرایند سهولت خوانش بود.