سنگ زایی گدازه های بالشی با تکیه بر داده های کانی شناسی و زمین شیمیایی در بخش شرقی افیولیت سبزوار

گدازه های بالشی افیولیت سبزوار دارای بافت های واریولیتی, پورفیری با خمیره ریزسنگی, میان دانه ای و بادامی و کانی های پلاژیوکلاز, کلینوپیروکسن (اوژیت-دیوپسید), اولیوین, آمفیبول (منیزیوهاستینگزیت) و کانی های کدر هستند. ترکیب شیمیایی کلینوپیروکسن ها سری ماگمایی آهکی-قلیایی و محیط زمین ساختی بازالت های قلیایی درون صفحه ای نشان می دهند. این سنگ ها از نظر زمین شیمیایی, دو گروه 1) در اصل آندزیت, آهکی-قلیایی و دارای TiO2 پایین و 2) بازالت های قلیایی با TiO2 بالا تقسیم می شوند. با توجه به نمودار عناصر کمیاب بهنجار شده نسبت به بازالت های پشته های میان اقیانوسی مورب عادی ((N-MORB, گروه 1 غنی شدگی در Th, U, La و تهی شدگی در Ta, Nb و Ti و گروه 2 غنی شدگی Th, Ta و Nb نشان می دهند. سنگ های آهکی-قلیایی در محیط زمین ساختی فرورانش و در اثر پوسته قاره ای تولید شده و در جنوب صفحه توران فوران یافته اند. برخلاف آن, سنگ های قلیایی در صفحه اقیانوسی تشکیل می شوند و سپس به طور زمین ساختی به مجموعه جلوی قوس افزوده می گردند.