عنوان فارسی: نوادر حکیم میرداماد در علم الحدیث (عنوان عربی: نوادر الحکیم المیرداماد فی علم الحدیث)

چکیده فارسی:میرداماد, حکیم مشهور دوره صفویه و بعد از آن, علاوه بر تدریس علوم عقلی و تخصص در آن, در علوم نقلی, همانند فقه و حدیث, درایه و رجال نیز صاحب نظر و دارای تصنیفاتی است. کتاب ها, رسائل و حواشی او در فقه و حدیث و تفسیر_ که افزون بر چهل اثر از هفتاد و سه اثر وی است_ نشان از توجه وی به نقلیات در کنار آثار عمیق فلسفی وی دارد. در این نوشتار نوادری از آرای میرداماد گردآوری شده و ضمن آن, علل نوادر با بیان نظریه تعدیل راویان توضیح داده می شود, نظریه ای که تاثیر خود را در همه آثار فقهی و حدیثی میرداماد گذاشته است. عدم ارسال و ضعف بسیاری از روایات, عدم دلالت جهالت راوی در ارسال سند, الحاق حدیث مضطرب احیانا بر مزید در اسناد, عدم تقدیم جرح به تعدیل هنگام تعارض جرح و تعدیل, قبول خبر واحد و... همه از آثار نظریه فوق است. مبنای نظریه تعدیل راویان, اصل صحت در فعل مسلم است. در این مقاله ضمن اثبات نظریه فوق, به دو پرسش نیز پاسخ می دهیم: اول, آیا اصاله الصحه در فعل مسلم شامل قول و احیانا اعتقاد هم خواهد شد؟ دوم, آیا از صحت قول می توان توثیق مخبر را نیز نتیجه گرفت؟ همچنین, بیان این نکته ضروری است که نظریات نادر میرداماد در تقابل با شهرت قبل از او و احیانا زمان خود, اوست.
چکیده عربی:المیرداماد, الحکیم المشهور فی العصر الصفوی و ما بعده, مضافا لتدریسه فی العلوم العقلیة و اختصاصه فیها, کان صاحب رأی فی العلوم النقلیة کالفقه و الحدیث و الدرایة و الرجال, وله فیها تألیفات. و کتبه و رسائله و حواشیه فی الفقه والحدیث والتفسیر - والتی تزید علی أربعین أثرا من مجموع آثاره البالغة ثلاثا وسبعین - شاهد لاهتمامه بالعلوم النقلیة الی جانب آثاره الفلسفیة العمیقة.و قد أحصینا هنا نوادر أقوال المیرداماد مع بیان عللها, و أوضحنا نظریته فی تعدیل الرواة, هذه النظریة التی ترکت آثارها علی جمیع آثاره الفقهیة والحدیثیة. و یعد الحکم بعدم إرسال و ضعف الکثیر من الروایات, عدم دلالة جهالة الراوی علی إرسال الروایة, إلحاق الحدیث المضطرب بالمزید سندا أحیانا, عدم تقدیم الجرح علی التعدیل عند تعارضهما, قبول خبر الواحد, و ..., من آثار النظریة المذکورة. والمبنی الذی تعتمده نظریة تعدیل الرواة هو أصالة الصحة فی فعل المسلم.سنتناول فی هذا المقال إثبات هذه النظریة و سنستعرض خلال ذلک الاجابة علی السؤالین التالیین:السؤال الأول: هل إن أصالة صحة فعل المسلم تشمل أقواله أیضا و کذلک اعتقاداته أحیانا؟السؤال الثانی: هل یمکننا استنتاج و ثاقة الراوی من أصالة صحة فعل المسلم؟کما إن بیان النقطة التالیة یعد ضروریا وهی أن آراء المیرداماد قد تخالف المشهور قبل عصره بل والمشهور فی عصره أحیانا.