پژوهشی در گونه شناسی معماری «دستکند»

شناخت و دسته بندی صحیح گونه های مختلف معماری می تواند در درک بهتر فضا, حفاظت از آن و نیز در دستیابی به شیوه های جدید طراحی مفید واقع گردد. معماری «دستکند» یکی از گونه هایی است که تاکنون در محافل تخصصی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این مقاله, که از طریق روش های علمی مطالعات اسنادی و میدانی گرد آمده است, تلاش می شود تا بتوان از طریق بررسی های توصیفی- تحلیلی به گونه بندی اصولی در این خصوص دست یافت و تحلیلی از ویژگی های هر یک ارائه کرد. در مجموع, نتایج این تحقیق نشان می دهد که در این نوع معماری, بستر طبیعی زمین, نخستین نوع دسترسی ایجاد شده به فضاها (عمودی و یا افقی) و کاربرد آن از عوامل اساسی شکل دهنده این آثار و تعیین کننده تنوع گونه بندی هاست. با بررسی داده ها و طبقه بندی انجام شده, تنوع و گوناگونی این نوع معماری به شکل محسوسی آشکار گردید افزون بر آن, مشخص شد که سرزمین ایران اکثر این گونه ها را در خود جای داده و از این لحاظ دارای پتانسیل بالایی است.