تحلیل راهبردی مناسبات جغرافیایی و اجتماعی با چالش های امنیتی طوایف اعراب در جنوب خوزستان

این مقاله با بررسی مخاطرات امنیتی متأثر از فضا و پراکنش طوایف محلی و اقوام, به تدوین یک چارچوب کلی برای تصمیم سازی و اولویت بندی راهبردهایی در مدیریت مسائل طوایف محلی پرداخته تا از خلال آن بتوان اثرات گرایشات افراطی طایفه ای نظیر پان عربیسم را بر امنیت ملی مدیریت کرد. روش تحقیق در این مقاله کیفی از نوع اکتشافی با تاکید بر نظرات کوهن و مینیون (1996) و مددگیری از مدل SWOT انجام گرفته است. جمعیت مشارکت کننده مشتمل بر چهار گروه از نخبه ها, اساتید, مدیران و فرماندهان داخل ناجا 18نفر و بیرون از ناجا 12نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدف مند تا اشباع نظری انتخاب شدند. پس از مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته با جمعیت مشارکت کننده های فوق, چالش های امنیتی طوایف عرب در جنوب خوزستان ابتدا در چهار محور نقاط ضعف, قوت, تهدید و فرصت دسته بندی شده, سپس هر محور در چهار بعد اجتماعی, سیاسی, اقتصادی و سیاسی تقسیم, انگاه ذیل هر یک از ابعاد چهارگانه مهم ترین نقاط ضعف, قوت, تهدید و فرصت در قالب گویه های قابل پرسش (احصاء شده از مصاحبه با نمونه ها) آورده شده و در انتها با استفاده از مدل چهارگانه سوات و ماتریس برنامه ریزی راهبردی کمّی QSPM هشت راهبرد تدافعی استخراج و اولویت بندی شد. نتایج بدست آمده نشان داد, «راهبرد رسیدگی به مشکلات طوایف محلی علی الخصوص طوایف عرب موجود در جنوب خوزستان در حوزه رفع محرومیت ها و بازسازی فضایی منطقه», «راهبرد نظارت بر عملکرد و فعالیت جایگاه های سوخت بنزین و CNG و تست سوخت عرضه شده جهت عاری بودن از مواد شیمیایی و فعالیت های عمرانی نظیر آن», «راهبرد برگزاری جلسات تعاملی با اعضای جامعه اطلاعاتی و اعضای شورای تأمین در خصوص بررسی راهکارهای تحکیم روابط بزرگان و متنفذین عشایر و سایر روسایی که پراکنده اند, با حاکمیت» به عنوان سه راهبرد از مهم ترین راهبردهای مدیریت مسایل قومی و ارتقاء امنیت ملی در جنوب استان خوزستان می باشد.