کاراندیشی؛ چارچوبی برای تحلیل نسبت کار و معنای زندگی

مسئلۀ اصلی در مقالۀ پیش رو این است که چگونه می توان در چارچوب نگرشی فلسفی که می توان آن را «کاراندیشی» نامید, به مهم ترین پرسش ها دربارۀ «معنابخشی» کار و مباحث مرتبط با آن پرداخت. به همین منظور تلاش شده است تا ابتدا معنا و اهمیت کاراندیشی تبیین و در پرتو آن, نسبت کار با انسان و انسانیت بررسی شود و دو رویکرد کاراندیشی با «رویکرد بازآفرینی معنای کار» و کاراندیشی با «رویکرد معنوی» توضیح داده شود. در ادامه, نشان داده شده است که کار لزوماً ابزار نیست و می تواند هدفی ذاتی در زندگی قلمداد شود؛ به همین دلیل, برخلاف نظر رایج در میان بسیاری از اندیشمندان, می تواند نه پدیده ای ذاتاً نامطلوب و معنازدا, بلکه خوشایند و معنابخش در شمار آید؛ بنابراین, مرز میان ساعات اشتغال و اوقات فراغت بسیار سیال می شود. به تعبیر بهتر, اوقات فراغت نباید به گونه ای معنا شود که در مقابل کار قرار گیرد یا حتی به مثابۀ مکملی برای آن باشد. اوقات فراغت, زمان بیکاری نیست, بلکه شرایطی است مساعد برای انجام دادن کارهای مهم, اما مورد علاقه ای که بدون کنترل بیرونی یا انگیزه های صرفاً اقتصادی شایسته است که آن را از سر اختیار, علاقه و داوطلبانه پی گرفت. البته بر پایۀ سطح بندی ارائه شده از مراتب کار (شغل, حرفه, رسالت یا ندای درون), همۀ افراد نمی توانند به این مرتبه از معنابخشی کار دست پیدا کنند و کار آرمانی خویش را یافته یا خلق نمایند.