گونه‏ هایی از هنجارگریزی نحوی در شعر ناصرخسرو

انحراف از قوانین حاکم بر همنشینی واژه ‏ها و به ‏هم ریختن نحو جمله ها در زبان معمول و معیار, روشی است که تمامی شاعران برای رسیدن به زبان شعر از آن بهره می ‏برند. در شعر کلاسیک فارسی, هنجارگریزی ‏های نحوی عموما به منظور حفظ نظام موسیقایی شعر, مثلا برای رعایت قوانین عروض و قافیه صورت می ‏گیرد و از این روی, این فرایند, جزیی از «فن ‏شعر» محسوب می ‏شود. ناصرخسرو از جمله شاعرانی است که برای متمایز ساختن زبان شعر خود به این نوع هنجارگریزی توجه نشان داده است و می ‏توان در دیوان او با مصادیق فراوانی از هنجارگریزی ‎های نحوی رو به ‏رو شد؛ تا جایی که باید عمده‎ تلاش او را برای تشخص سبکی شعرش در همین مورد جست ‏و جو کرد. این مقاله بر آن است که به بررسی هنجارگریزی نحوی در شعر ناصرخسرو و مقایسه‏ آن با شعر سه شاعر هم ‏عصر وی یعنی عنصری, فرخی و منوچهری بپردازد و تعدادی از مصادیق آن را برشمارد. دستاورد مقاله, ناظر بر این است که ناصرخسرو در مقایسه با سه شاعر هم ‏عصر خود, از چهارده مورد عمده‏ هنجارگریزی شعرش, در هفت مورد دست به هنجارگریزی برجسته زده است.