مقایسه حکایت ابراهیم ادهم بر لب دریا بر اساس نظریه اضطراب تاثیر و بدخوانی خلاق در حکایات عطار نیشابوری و مولانا

اضطراب تاثیر و بدخوانی خلاق, دو نظریه ادبی است که هارولد بلوم آن ها را راجع به تاثیر و تاثرات شاعرانه مطرح می کند. پژوهش پیش رو می کوشد با بومی سازی نظریه غربی, به روش اسنادی و تحلیلی به مقایسه حکایت ابراهیم ادهم بر لب دریا بر اساس نظریه اضطراب تاثیر و بدخوانی خلاق در حکایات عطار و مولانا بپردازد. بررسی ها نشان می دهد مولانا برای رهایی از دلهره اجتناب نا پذیر قرار گرفتن در سایه عطار به تکاپو می افتد اثر خود را به شگردهایی خلاقانه مجهز کند تا آن را از آن خود کند و با طرزی نو به آفرینش گری هایی در ارایه بیان مطالب عرفانی بپردازد به شکلی که به اثر خود هویتی جدید داده و آن را به استقلال برساند؛ نمادسازی, بهره گیری به جا از اصطلاحات عرفانی, به کارگیری متمایز عناصر داستانی برای پرورش مطالب عرفانی, کاربست صنایع ادبی برای عمق بخشیدن به مضمون و معانی صوفیانه, تاکید بر کرامت اولیا در جهت بزرگداشت مرشد طریقت و توجه به صنعت التفات, شگردهایی است که مولانا ناخودآگاهانه با تمسک به آن ها تلاش دارد به برتری جویی کلامی پرداخته و اثری متفاوت ارایه کند. نتیجه تحقیق نشان می دهد که مولانا عمیقا موید عطار و مفتخر به تاسی از اوست؛ بنابراین, با وجود بازخوانی خلاقانه و دستیابی به عینیت مستقل در برخی مواضع, با تکرار ویژگی های سبکی فکری عرفانی عطار, تسلیم پدر می شود و در نهایت روایت عطار پدر در هییتی جوان تر و متفاوت تر از پیش در روایت مولانای پسر ظاهر می شود.