چیستی و جاودانگی نفس از منظر ملاصدرا و اسپینوزا

در این مقاله به بررسی تطبیقی دیدگاه ملاصدرا واسپینوزا درباره چیستی و جاودانگی نفس پرداخته شده است . ملاصدرا و اسپینوزا با توجه به اصول, تعاریف و روش فلسفی خود به بقای نفس معتقدند و آن را جاویدان می دانند ملاصدرا برای جاودانگی نفس از اصل حرکت جوهری استفاده می کند و اسپینوزا از اصل صیانت ذات (کوشش برای حفظ ذات) بهره می گیرد.اسپینوزا نفس را جوهر نمی داند بلکه آن را صفت یا حالتی از علم خداوند بشمار می آورد و چون علم خداوند جاویدان است نفس نیز بواسطه آن جاویدان خواهد شد. در صورتی که ملاصدرا معتقد است که نفس جوهر است و دارای دو مرتبه وجودی و حادث به حدوث بدن است. در ابتدای حدوث, وجودی جسمانی دارد ولی در اثر حرکت جوهری استکمال پیدا می کند و به مرتبه تجرد عقلانی می رسد و در این مرتبه نیازی به بدن ندارد و تا ابد باقی و جاویدان خواهد ماند .