راهکارهای اجرای صحیح عقدهای مشارکتی در نظام بانکی ایران

چکیده فارسی:
اغلب صاحب نظران حوزه بانکداری اذعان دارند که نظام بانکی در پیاده سازی عقدهای مشارکتی که در بسیاری از متون علمی به عنوان شاخصه نظام بانکی اسلامی از آن یاد می شود, عملکرد قابل قبولی از خود نشان نداده است.تحقیق پیش رو شامل سه بخش اصلی است. در بخش نخست, ضمن بیان وضعیت فعلی عملکرد نظام بانکی کشور در جهت پیاده سازی قانون عمیات بانکی بدون ربا, تحلیل روند اجرایی این قانون را با رویکرد آماری و با استناد به داده های سری های زمانی بانک مرکزی ارائه شده درباره عقدهای بانکی به انجام رسانده ایم؛ سپس در بخش دوم, به تبیین چالش های موجود در اجرای درست عقدهای مشارکتی پرداخته و بیان شده که بروز عملکرد فعلی شبکه بانکی در اجرای عقدهای مشارکت محور به چه عامل هایی وابسته بوده است. در بخش سوم پس از کنکاشی اجمالی در ماهیت بازار پول, نقاط ضعف ساختاری آن در اجرایی کردن این دسته از عقدها را برشمرده ایم و سرانجام استفاده از سازوکار بازار سرمایه در قالب تشکیل صندوق های سرمایه گذاری به منظور اجرایی شدن هر چه بهتر عقدهای مشارکت محور را به همراه مشکل ها و مانع های پیش روی آن, پیشنهاد کرده ایم.
چکیده عربی:
یعترف جمیع الخبراء فی المجال المصرفی أن النظام المصرفی الحالی لم یکن أداوها مقبولا فی تنفیذ عقود المشارکة التی تعتبر فی کثیر من النصوص العلمیة من موشرات النظام المصرفی الإسلامی.تتکون هذه الدراسة من ثلاثة أجزاء رئیسة. فی الجزء الأول من البحث و مرورا علی الأداء الحالی للنظام المصرفی الإیرانی فی تنفیذ «قانون العملیات المصرفیة اللاربویة», قمنا بتحلیل العقود المصرفیة مستخدمین فیه المنهج الأحصائی و معتمدین علی السلاسل الزمنیة للبنک المرکزی الإیرانی. و أما فی الجزء الثانی تم شرح التحدیات الموجودة فی التطبیق الصحیح لعقود المشارکة و قد ذکرنا فی نفس الجزء العوامل الموثرة علی الأداء الحالی للنظام المصرفی فی تنفیذ هذه العقود. و فی الجزء الثالث من البحث و بعد مداولة قصیرة علی طبیعة سوق المال, ذکرنا نقاط الضعف الهیکلی لهذا السوق فی تنفیذ عقود المشارکة, و أخیرا اقترحنا استخدام آلیات سوق رأس المال فی إطار تأسیس صنادیق الاستثمار من أجل الحصول علی أفضل أداء لتنفیذ العقود المبنیة علی أساس المشارکة مع ذکر المشکلات و العقبات التی تحول دون تطبیقها.