جایگاه تذهیب های قرآنی در مطالعات هنر اسلامی از دیرباز تا امروز

هنر تذهیب در کنار خوشنویسی و نقاشی ایرانی, سه رکن اصلی در چرخه هنر کتاب آرایی ایران در دوران اسلامی به شمار می آید, با وجود آنکه ایرانیان از پیشگامان پیدایش, رواج دهندگان و برترین پدیدآورندگان آن بوده اند, جایگاه این هنر در میان دیگر هنرها و اهمیت توسعه و پیشرفت آن کمتر مورد توجه محققین غربی قرار گرفته است. در همین زمینه و با تاملی بر مجموعه کتب, رسالات و مقالات منتشرشده در جهان (در چند دهه اخیر) درباره هنر اسلامی و هنر ایرانی, درمی یابیم که رویکرد اکثر پژوهشگران هنر اسلامی بیش از همه متوجه خوشنویسی و نقاشی ایرانی بوده و مسائلی همچون پیشینه و خاستگاه تذهیب, مکاتب تذهیب و ویژگی هر دوره تاریخی, ساختار و ترکیب بندی, مبانی طراحی, تکنیک های اجرایی, هنرمندان و سبک کار آنان و نقد تحلیلی مستقل درباره این هنر کمتر به صورت تخصصی و علمی بررسی و تجزیه و تحلیل شده و متاسفانه در ایران نیز عموم آثار منتشرشده در زمینه تذهیب, کتب آموزشی بوده اند که فاقد اطلاعات تاریخی و تحلیلی دقیق درمورد این هنر ارزشمند هستند.از طرفی مساله پیدایش تذهیب همگام با توسعه خوشنویسی و به واسطه تزیین کلام الهی و شکوفایی آن در جغرافیای فرهنگی ایران, را می بایست از چشم اندازی توصیفی تحلیلی و فن شناسانه در حوزه نسخه شناسی و آموزش هنر در ایران مطالعه نمود. روش های شناخت پدیده ای چون هنر تذهیب, به ویژه قالب ها و مکاتب مختلف آن را باید تا آنجا که می شود, موشکافانه نقد و بررسی کرد.ایران به دلیل نقش محوری خود در شکل گیری هنراسلامی, از همان ابتدای قرن بیستم در کانون توجه مورخان, پژوهشگران, مجموعه داران و موزه داران هنراسلامی بوده است, به همین جهت در این گفتار برآنیم تا اهمیت پرداختن به چنین موضوعی را با توجه به آثار منتشرشده محققین غیر ایرانی (از دیرباز تا امروز) بررسی کنیم.