تحلیلی بر رابطه زمانی نوسان اطلس شمالی و شاخص های دمای سطحی اقیانوس اطلس با تغییر پذیری بارش و دمای استان لرستان

در پژوهش حاضر, تاثیر پدیده نوسان اطلس شمالی و شاخص های دمای سطحی اقیانوس اطلس بر بارش و دمای استان لرستان و نیز تاثیر احتمالی این پدیده ها در وقوع خشکسالی ها و ترسالی های منطقه, مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور, از مقادیر عددی 9 شاخص ارتباط از دور به عنوان شاخص های تبیین کننده تغییرات فشار و دمای اقیانوس اطلس و مقادیر بارش و دمای سه ایستگاه سینوپتیک استان لرستان (خرم آباد, الیگودرز, بروجرد) طی دوره آماری بلندمدت استفاده گردید. روش اصلی مورد استفاده در این پژوهش, استفاده از ضرایب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه می باشد. نتایج این مطالعه نشان داد که شاخص نوسان اطلس شمالی در ماه های سرد سال دارای همبستگی بیشتری با بارش و دمای ایستگاه های مورد مطالعه است. همچنین فاز مثبت این شاخص با خشکسالی های الیگودرز و ترسالی های بروجرد مرتبط است. ماتریس همبستگی الگوهای SST نشان داد که اغلب این شاخص ها ارتباط مستقیم ناقص ولی نسبتا ضعیف با تغییرات بارش و دمای ایستگاه های مورد مطالعه دارند. خروجی معادلات رگرسیون چندگانه نشان داد که در مجموع, الگوهای مورد بررسی, تغییرات بارش ایستگاه های خرم آباد, الیگودرز و بروجرد را به ترتیب به میزان 53, 57 و 70 درصد و دمای این ایستگاه ها را به ترتیب 66, 45 و 58 درصد تبیین کردند. معادلات و خروجی های رگرسیون پس رونده نشان داد که الگوی TSA در بین سایر الگوها, موثرترین الگو در تبیین تغییرات بارش و دمای ایستگاه های مورد بررسی است. پس از آن, الگوهای AMM, NTA و TNA بیشترین نقش را در این تغییرات دارند.