تحلیل فضایی توسعه شهری در ایران (رشد تعداد شهرها)

توسعه شهری زمانی رخ می دهد که ترکیب بخشی تولید از کشاورزی به صنعتی تغییر یابد و پیشرفت های فن شناختی در بخش کشاورزی باعث رهایی نیروی کار از این بخش و مهاجرت آن ها به شهرها شود. با انتقال جمعیت روستایی به مناطق شهری, شکل فضایی و اقتصادی کشور تغییر می یابد. این تغییر شکل مستلزم رشد شهرهای موجود, یا خلق شهرهای جدید و یا هر دو مورد است. در متون اقتصاد شهری, این مساله با عنوان توسعه شهری مورد بررسی قرار می گیرد. بنابراین, در مطالعه توسعه شهری دو جنبه مطرح است: رشد تعداد و اندازه شهرهای موجود در سیستم شهری, که در این تحقیق تنها به جنبه رشد تعداد شهرها پرداخته می شود. در این پژوهش تاثیر عوامل اقتصادی بر رشد تعداد شهرها در قالب مدل توسعه شهری هندرسن را مورد بررسی قرار داده و به منظور تعمیم مدل هندرسن برای در برگرفتن اثرات همسایگی, مدل را به صورت فضایی تصریح کرده و از طریق تکنیک داده های تابلویی مرسوم و فضایی و نیز مقطعی فضایی برای سیستم شهری ایران در دوره 75-1345 برآورد می کنیم. نتایج مطالعه نشان می دهد که عوامل مطرح شده در مدل بر رشد تعداد شهرهای ایران موثر بوده ولی وابستگی فضایی معناداری وجود ندارد.