بررسی تأثیر مؤلفه های آهنگین متون ادبی در آموزش زبان فارسی؛ مطالعه موردی شاهنامة فردوسی

نگرش های نوین در آموزش زبان, رویکردهای تازه پدید آورده است. یکی از آن ها, توجه به کاربست ادبیات است. پژوهش هایی در به کارگیری ظرفیت های ادبی در آموزش زبان فارسی صورت گرفته که اغلب بر کارکرد انتقال فرهنگی, صحه می گذارند؛ برخی نیز تأثیر ادبیات را بر توانش زبانی سنجیده اند. این که کدام متن ادبی و چه ویژگی هایی از آن می تواند در آموزش زبان, کارآمد باشد, پرسش اصلی است. با جست وجویی در پیشینه ی ادبی زبان فارسی, متن های بسیاری می توان یافت که علاوه بر کارکرد فرهنگی, توانسته اند در طول زمان, واژگان و ساختار دستوری زبان را حفظ کنند؛ اما از آنجا که اثرگذاری شاهنامه در زبان فارسی, پیش و بیش از هر متن دیگری بوده, مرجع این پژوهش است. یکی از ویژگی های اصلی شاهنامه, وزن و موسیقی آن است؛ بنابراین پرسش این پژوهش عبارت است از: «آیا به کارگیری عناصر موسیقایی شاهنامه در محتوای آموزشی, تفاوت معناداری در درک مطلب زبان آموزان گروه آزمایش و کنترل, ایجاد می کند»؟ برای این منظور, عناصر موسیقی شعر, در 500 بیت تصادفی از شاهنامه گردآوری شد و پایایی داده ها, توسط نرم افزار اس پی اس اس 22 تأیید گردید. سپس, برای دو گروه 15 نفری از زبان آموزان بزرگسال سطح میانی ملل مختلف بخش هایی از شاهنامه انتخاب و به نثر بازنویسی شد. برای گروه آزمایش, متن بازنویسی شده و متن اصلی, و برای گروه کنترل, تنها متن بازنویسی شده, در 16 ساعت آموزشی, تدریس شد. نتایج ارزیابی اولیه و پایانی نشان داد فرایند مداخله در آموزش با تکیه بر عناصر موسیقایی متن, تأثیر معناداری در افزایش میزان یادگیری واژگان و درک مطلب گروه آزمایش داشته است.