ارزیابی بصری مناظر روستایی بر مبنای شاخص های کیفی بررسی موردی: روستاهای منطقه الموت قزوین

ارزشهای زیباییشناسانه و جنبههای بصری مناظر بهعنوان یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین عوامل تعیینکننده بر حضور و تداوم سکونت در مناطق روستایی است و میتواند بهعنوان مبنایی برای برنامهریزی و طراحی این مناطق مطرح گردد. ازاینرو, چیستی شاخصهای مؤثر بر آن و چگونگی ارزیابی آنها در راستای کاهش مداخلات مقطعی در این حوزه بسیار اهمیت پیدا میکند. هدف کلی پژوهش حاضر شناسایی شاخصهای کیفی مؤثر بر ارزیابی مناظر روستایی است. در این راستا با روش تحلیل محتوای کیفی-استقرایی و نیز مبتنی بر استدلال منطقی, شاخصها از ادبیات پژوهش استخراج شدند و بر روی 10 روستا در منطقه الموت قزوین مورد آزمون تجربی قرار گرفتند. پژوهش با تکنیک ارزیابی بصری تصاویر در چند مرحله با پرسشنامه, تصاویر منتخب مناظر روستایی را مورد ارزیابی قرار داده و در تحلیل نتایج حاصل از آزمونهای T-Test و تحلیل رگرسیونی استفاده شده است. یافتههای پژوهش علاوه بر ارائه شاخصهای کیفی مؤثر بر ارزیابی بصری مناظر روستایی, شاخصهای «محدوده بصری», «زمین در منظر», «نبود اخلال و آشفتگی بصری», «وجود عناصر تماشایی, منحصربهفرد و نمادین», «توزیع ویژگیهای منظر» را دارای بالاترین میزان تأثیرگذاری تبیین میکند. نتایج نشان میدهد هرکدام از شاخصهای ارائهشده با درجات متفاوتی در ارزیابی تصاویر مناظر روستایی مؤثر هستند. لذا شناسایی شاخصها بر مبنای میزان اثربخشی میتواند راهنمای عمل برنامهریزان و طراحان مناظر روستایی قرار گرفته و راهگشایی هرچه مؤثرتر در اقدامات پیشرو باشد.