تاثیر تجاری شدن تریاک در تغییر وضعیت زمینداری و مناسبات شغلی در دوره قاجاریه

تا پیش از نیمه قرن نوزدهم میلادی/سیزدهم قمری, کشت تریاک در ایران رواج چندانی نداشت و تولید آن تنها با هدف مصرف داخلی صورت می گرفت. از نیمه دوم قرن نوزدهم/سیزدهم قمری, تحت تاثیر تحولات اقتصادجهانی, برخی از محصولات مثل تریاک در کشورهای پیرامونی مانند ایران, به محصولات تجاری تبدیل شد و بر برخی ابعاد اقتصادی این دوره, مانند زمینداری و اشتغال, تاثیر گذاشت. بازار پررونق جهانی تریاک و سود سرشار کشت خشخاش, موجب شد که تجار و شاهزادگان ثروتمند, با خرید زمین به تولید تریاک بپردازند و بدین صورت, قشر تجار و شاهزادگان زمیندار شکل گرفت. این مساله گران شدن زمین را باعث شد و به زودی, زمین به صورت یک کالای سرمایه ای درآمد. در بخش اشتغال نیز, افزایش کشت تریاک و نیاز فراوان این محصول به نیروی کار, برای جمع آوری, موجب شد افراد بسیاری در این بخش به کار گرفته شوند, همچنین سود تجار در پرداخت نقدی دستمزد و نوع خاص این محصول که مصرف کردنی برای همه افراد نبود, باعث شد که دستمزد کالایی به صورت نقدی پرداخت شود که این مساله به مناسبات کارمزدوری یاری رساند. این پژوهش بر آن است که بر اساس روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع و مآخذ تاریخی, به بررسی رابطه تجاری شدن تریاک و افزایش زمینداری و اشتغال و تبدیل مناسبات کاری, از کالایی به کارمزدوری, در دوره قاجاریه بپردازد.