اثر الگوهای تناوب گیاهان زراعی بر پویایی جوامع علف های هرز در ذرت علوفه ای

به منظور بررسی تغییرات جوامع علف های هرز ذرت تحت تاثیر الگوهای توالی گیاهان زراعی آزمایشی سه ساله (78-1375) با چهار گیاه گندم و کلزا (گیاهان زمستانه) و سورگوم و ذرت علوفه ای (گیاهان تابستانه) بصورت تناوب کشت مضاعف در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی مشهد اجرا شد. طرح آماری, بلوک های کامل تصادفی با تیمار تناوب در چهار سطح و با سه تکرار بود. مطالعه جوامع علف های هرز در دو مرحله قبل از بسته شدن کانوپی و قبل از برداشت گیاه انجام گرفت. اثر تناوب بر روی آخرین گیاه (ذرت علوفه ای) ارزیابی شد. نتایج نشان داد که ترتیب قرار گرفتن گیاهان زراعی در زمان و همچنین نوع گیاه ما قبل اثر معنی داری بر وزن خشک و تراکم علفهای هرز دارد. معیارهای تراکم و وزن خشک علفهای هرز در مرحله قبل از بسته شدن کانوپی بیشتر از مرحله قبل از برداشت بودند. در اکثر موارد علفهای هرز برگ پهن به لحاظ وزن خشک و تراکم بیشتر از گونه ای برگ باریک بودند. گونه غالب علف هرز نیز تحت تاثیر تناوب تغییر یافت. تناوب سوم ( گندم ـ آیش ـ گندم ـ ذرت ـ کلزا- ذرت) بیشترین وزن خشک و تناوب دوم (گندم ـ آیش ـ کلزا ـ سورگوم ـ گندم ـ ذرت) بیشترین تراکم علف هرز را داشتند. گیاه کلزا بصورت گیاه نابجا در گیاه بعدی فقط در مرحله اول حضور داشت. نتایج این آزمایش تاکیدی است بر ناپایداری جوامع علفهای هرز در سیستم های تناوبی. نوع و ترتیب گیاهان قبلی بر هر دو مرحله قبل و پس از بسته شدن کانوپی موثر بودند اما تاثیر گیاه ذرت بیشتر در مرحله دوم بود.