آسیب شناسی پسازلزله و توسعه بافت شهری با نگاهی انتقادی (مورد مطالعه شهرستان های زلزله زده استان کرمانشاه)

هدف مقاله حاضر؛ آسیب شناسی (اجتماعی, اقتصادی, فرهنگی و روان شناختی) پس از زلزله و توسعه بافت فیزیکی و روانی شهری مناطق زلزله زده استان کرمانشاه با نگاهی انتقادی بوده است. روش تحقیق مطالعه, به شکلی کیفی-میدانی بوده است. جامعه آماری مورد مطالعه تمامی افراد ساکن و حاضر در زمان وقوع زلزله در آبان ماه سال 1396 در سه شهرستان؛ گیلان غرب, سرپل ذهاب و ثلاث باباجانی بوده است. نمونه آماری شامل 30 نفر از افراد مورد مطالعه در سه شهرستان مذکور بوده است. داده های میدانی از راه نمونه گیری نظری و مصاحبه غیرساختمند, تا اشباع نظری (عدم دستیابی به نتیجه تازه) با استفاده از روش نظریه داده بنیاد در سه گروه کدگذاری شده (متن, مفهوم ومقوله) جمع آوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد بعد از گذشت چهار سال از پدیده زلزله, نزدیک به 85% خانه های مسکونی, مراکز آموزشی, مذهبی, کارگاه ها و مغازه ها در شهرستان سرپل ذهاب, ثلاث باباجانی وگیلان غرب تعمیر و بازسازی شده اند, به گونه ای که معماری و بافت جدیدی در دو شهرستان سرپل ذهاب و ثلاث باباجانی شکل گرفته است, اما به لحاظ آسیب های اجتماعی, اقتصادی, روحی و روانی؛ اغلب خانوارها به دلیل مشکلات اقتصادی, بیکاری های دوران زلزله و کرونا, بازپرداخت وام های ساخت و ساز, اجاره نشینی ها و بار تکفل در مضیقه هستند. به لحاظ روحی و روانی هنوز پیامدهای روحی و روانی در مناطقی که بیشتر تحت تأثیر بوده اند ماندگار است. بر طبق نظریات شهری-اجتماعی یکی از مهمترین فاکتورها پس از آسیب های طبیعی و انسانی در هر منطقه ای توجه به بازسازی روحی و نگاه ویژه به روایت بازماندگان در بطن حادثه است که در این مناطق به این امر کمتر توجه شده است و نگاه های پس از زلزله بیشتر نگاه های مهندسی, تکنوکراتیک و کالبدی بوده است تا نگاه روایتی و فرهنگی.