بررسی اسناد کاشی کاری حرم و اماکن متبرکه رضوی از صفویه تا قاجاریه

شکوه و معماری هر بنا به تزیین و آرایش آن بستگی دارد. هنرهای والای اسلامی به خصوص هنرهای تزیینی و کاربردی در احداث زیباترین بناهای مذهبی دارای ظرافت بسیاری است. این تزیینات که شامل آجرکاری, گچبری, کاش یکاری, منبت کاری, آینه کاری و طلاکاری است, در دوران مختلف تاریخی تغییرات زیادی یافته, اما هم چنان در اوج درخشش و زیبایی است. نمونه هایی از این تزیینات معماری که در نوع خود بی نظیر است, درحرم مطهر رضوی به وفور یافت می شود. کاشی کاری از جمله این تزیینات بی نظیر است که در حرم مطهر حضرت رضا (علیه السلام) خودنمایی ویژ های می کند. بررسی پیشینه تاریخی و تشکیلات اداری منظم آستان قدس درباره ساخت و تعمیر کاشی کاری های اماکن متبرکه رضوی از دوره صفویه تا قاجار (907-1344 ه.ق.) با استفاده از اسناد ارزشمند موجود در آرشیو مجموعه مدیریت اسناد سازمان کتابخانه ها, موزه ها و مرکز اسنادآستان قدس رضوی, اندیشه تدوین پژوهشی بر اساس اسناد را شکل داد. این اسناد که شامل 930 سند مربوط به کاشی و واژه های مرتبط با آن مثل کاشی تراش, خشت کاشی, کاشی ساز, کاشی دوال, کاشی گل تخت و کاشی معرق است, مورد بررسی قرارگرفت و در قالب مقاله حاضر به پژوهشگران علاق همند به این حوزه تقدیم می گردد.