برآورد فرار آب از پی و تکیه گاه های سد آزاد کردستان با استفاده از روش زمین آماری شاخص چندگانه و مقایسه آن با مقادیر واقعی

هدف اصلی این مقاله محاسبه فرار آب از مخزن سد آزاد کردستان با استفاده از تلفیق اطلاعات زمین شناسی مهندسی و نتایج حاصل از روش زمین آماری چندمتغیره است. برداشت های صحرایی و نتایج حاصل از 38 گمانه اکتشافی منابع اصلی اطلاعاتی در بررسی های زمین شناسی مهندسی سد آزاد هستند. با توجه به محدود بودن تعداد گمانه ها و نیاز به تفسیر دقیق از شرایط زیر سطحی زمین در نقاطی که گمانه حفر نشده است, با استفاده از روش زمین آماری چندمتغیره, تغییرات نفوذپذیری در امتداد محور و تکیه گاه های سد آزاد تخمین زده شد. بررسی نتایج حاصل از مطالعات زمین آماری مؤید این نکته است که بخش اعظمی از پی و تکیه گاه های سد آزاد نفوذپذیری پایین دارد که خطر چندانی از نظر فرار آب ندارد و تنها در بخش هایی از تکیه گاه چپ نفوذپذیری بالا نشان داده شده است که تطبیق آن با نقشه های زمین شناسی مهندسی, محدوده برخورد توده نفوذی آذرین با سنگ های دگرگونی را نشان می دهد. سپس با استفاده از این نتایج و همچنین نتایج حاصل از مطالعات زمین شناسی مهندسی, مقدار نشت آب از پی و تکیه گاه ها با استفاده از روش عددی المان محدود برآورد شده است. نتایج حاصل از مدل سازی عددی, فرار آب در حدود 450 لیتر بر دقیقه (5/7 لیتر برثانیه) از پی و تکیه گاه های سد را نشان می دهد. از سوی دیگر در پایین دست سد مقدار آب نشتی از سد و چشمه های پایین دست به طور مرتب اندازه گیری شده است که در حدود 350 لیتر بر دقیقه را نشان می دهد و نشان دهنده ارتباط نزدیک میان مدل سازی انجام شده و مقادیر اندازه گیری شده است.