تخمین رسوب دهی شبکه جاده جنگلی با استفاده از مدل تحویل رسوب و سامانه اطلاعات مکانی

زمینه و هدف: جاده های جنگلی از مهم ترین واحدهای مدیریتی جنگل محسوب می شوند که در حمل و نقل چوب و استفاده از سایر خدمات جنگل مانند شکار, توریسم و غیره نقش ویژه ای را ایفا می کنند. یکی از بزرگ ترین مشکلات ناشی از جاده سازی در جنگل, به ویژه در صورت عدم رعایت اصول جاده سازی, ایجاد و افزایش اشکال مختلف فرسایش در اطراف جاده و بالطبع رسوب زایی در اثر از بین بردن پوشش گیاهی, تخریب ساختمان خاک, افزایش سرعت رواناب و ناپایدار کردن شیب دامنه است.روش بررسی: در این تحقیق, رسوب ناشی از جاده های جنگلی موجود در بخشی از جنگل آموزشی و پژوهشی دانشگاه تربیت مدرس, با استفاده از مدل تحویل رسوب و در محیط GIS تخمین زده شد. عوامل موثر بر فرسایش در این مدل شامل زمین شناسی, جاده, شیب, بارندگی, پوشش گیاهی و شبکه آب راهه می باشند.بحث و نتیجه گیری: فرسایش تولیدی از این شبکه جاده بدون در نظر گرفتن میزان تحویل رسوب در حدود 1576.4 تن در سال تخمین زده شد. با درنظر گرفتن میزان تحویل رسوب بر اساس فاصله از آب راهه, رسوب دهی از شبکه جاده در حدود 14.07 تن در سال به دست آمد. نتایج نشان داد سهم رسوب تولیدی جاده ها در حدود 1.33 درصد رسوب خروجی حوضه است, در حالی که این جاده ها تنها 0.017 درصد از سطح حوزه آب خیز را شامل می شوند.