بررسی پوشش ایمن سازی کودکان زیر یکسال در جامعه عشایری استان کهگیلویه و بویراحمد سال 1382

مقدمه و هدف: یکی از مهمترین برنامه های کشوری در کلیه سطوح شبکه بهداشت و درمان, واکسیناسیون کودکان زیر یکسال علیه بیماریهای قابل پیشگیری به وسیله واکسن می باشد. جامعه عشایری به دلیل پراکندگی جغرافیایی و کوچ در فصول مختلف سال در زمینه خدمات واکسیناسیون آسیب پذیرتر از سایر اقشار می باشند, لذا این پژوهش به منظور بررسی پوشش ایمن سازی کودکان زیر یکسال در جامعه عشایری استان کهگیلویه و بویراحمد انجام شده است .
مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی به صورت مقطعی است و بر روی 69 کودک زیر یک سال جامعه عشایری استان کهگیلویه و بویراحمد که در محدوده سنی 1/1/1381 لغایت 29/12/1381 متولد شده بودند انجام گرفته است ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ای بود که با استفاده روش تمام شماری تکمیل گردید. پرسشنامه شامل مشخصات فردی, انواع واکسن های معمول, تاریخ تلقیح واکسن ها و علل احتمالی تاخیر واکسن ها بود. جهت کسب اعتبار علمی ابزار گردآوری داده ها از روش اعتبار محتوی استفاده گردید داده ها از طریق نرم افزار SPSS و شاخص های آمار توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت .
یافته ها: بر اساس یافته ها, پوشش کلی واکسن ب.ث.ژ 97.1 درصد, پوشش کلی واکسن قطره خوراکی فلج اطفال نوبت اول, دوم و سوم به ترتیب 98.4 درصد, 98.2 درصد و 97.7 درصد و پوشش کلی واکسن ثلاث نوبت اول, دوم و سوم مشابه واکسن فلج اطفال بود پوشش کلی واکسن هپاتیت ب نوبت اول, دوم و سوم به ترتیب 98.6 درصد, 95.2 درصد و 95 درصد بود. پوشش کلی واکسن سرخک نوبت اول 95 درصد و پوشش کلی واکسن قطره خوراکی اطفال نوبت صفر 85.5 درصد بود. همه واکسن ها با تاخیر دریافت شده بودند بالاترین تاخیر مربوط به واکسن های هپاتیت ب نوبت اول (27.6 روز) هپاتیت ب نوبت دوم (74.3 روز) و سرخک نوبت اول (295.4 روز) و کمترین تاخیر مربوط به واکسن های فلج اطفال صفر (10.9 روز) و هپاتیت نوبت سوم (272.4 روز) بود. عمده ترین دلایل تاخیر عبارت دوری راه 27.3 درصد, عدم مراجعه مامورین واکسن 26.2 درصد و عدم آگاهی مادران 14.2 درصد بودند .
نتیجه گیری: با توجه به تاخیرات فواصل واکسیناسیون و تاثیر آن در اثر بخشی واکسن ها, ضرروی است تا با تجدید نظر در برنامه پایش و نظارت تیم های سیار عشایری و آموزش و باز آموزی آنان در جهت بهبود وضعیت موجود اقدام شود.