کتاب «الجامعه» و نقش آن در فرآیند تبیین آموزه های شیعی

از شاخه های مساله علم امام موضوع منابع علم امام است. شناخت منابع علم امام, میزان حساسیت نسبت به گفتار ایشان را معین کرده و ملاکی روشن برای گونه مواجهه با سخنان ایشان است. در روایات, از منابع علم امام, نوشتاری بنام الجامعه دانسته شده که گاه از آن به صحیفه تعبیر شده است. الجامعه یکی از دو کانون اصلی علم امام علی (علیه السلام) به احکام و حلال و حرام الهی, در کنار سرچشمه دانش زای الف باب (هزار در علم) است که فرآیند آن آگاهی سایر پیشوایان شیعه به احکام الهی است. نگارش این نوشته در زمان پیامبر توسط امیرالمومنین, بر رو ی قطعات متعددی از پوست صورت یافته است. دانش این صحیفه, آنگونه که عنوان آن نیز نمایانگر است, امام را از دیگران بی نیاز و مردم را برای دسترسی به حقایق احکام, نیازمند امام می نماید. این امر نشانه ای بر تکمیل دین و عرضه کامل حلال و حرام توسط پیامبر اعظم (صل لله علیه و آله وسلم) است و نقشی موثر در تبیین معارفی از دین و استحکام بخشی از آن داشته است.