تاثیر برخی مواد اصلاحی آلی و معدنی برکاهش زیست فراهمی و توزیع شکل های شیمیایی سرب و کادمیوم در یک خاک آهکی آلوده به عناصر سنگین

آلودگی منابع آب و خاک به فلزات سنگین, از چالش های مهم عصر کنونی است؛ به همین دلیل, آلودگی-زدایی چنین خاک هایی, پیش نیاز هرگونه بهره برداری بهینه از این منابع است. یکی از روش های مقرون به-صرفه برای پیش گیری از انتشار فلزات سنگین در منابع آب و خاک, تثبیت و جامدسازی آن هاست. طی این فرایند, فلزات سنگین در خاک های آلوده با اصلاح کننده هایی همچون مواد آلی و معدنی واکنش داده و با تشکیل موادی کم محلول یا نامحلول در محیط, به صورتی پایدار باقی می مانند. در این پژوهش, به منظور بررسی اثر مواد اصلاحی آلی (بیوچار تهیه شده در دمای 640 و زمان 30 دقیقه از کاه و کلش برنج و بیوچار تهیه شده در دمای 420 و زمان 2 ساعت از کاه و کلش برنج) و معدنی (پومیس, لیکا, زئولیت و بنتونیت) در سه سطح صفر, 1 و 5 درصد وزنی بر عدم تحرک و تثبیت دو فلز کادمیوم و سرب در خاک های آلوده, آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که افزودن مواد اصلاحی به خاک, موجب کاهش غلظت کادمیوم و سرب عصاره گیری شده با DTPA و EDTA شد. بیشترین کاهش غلظت سرب عصاره گیری شده با DTPA و EDTA (بخش محلول یا زیست فراهمی) در تیمار سطح 5٪ بیوچار 640 مشاهده شدکه در مقایسه با شاهد, به ترتیب کاهشی معادل 68 و 2/41 درصد داشتند؛ همچنین بیشترین کاهش غلظت کادمیوم عصاره گیری شده با DTPA و EDTA به ترتیب مربوط به تیمارهای سطح 5٪ پومیس و زئولیت بود که به ترتیب 39 و 8/28 درصد نسبت به شاهد کمتر بودند. بیشترین کاهش غلظت سرب و کادمیوم در بخش تبادلی در سطح 5٪ بیوچار 640 مشاهده شد که در مقایسه با شاهد, به ترتیب کاهشی معادل 96/54 و 41 درصد داشتند. کاربرد اصلاح کننده ها, اثری معنی-دار بر مقدار کل سرب و کادمیوم خاک نداشتند. بنابراین, تکنیک حاضر, می تواند به طور مؤثری, زیست فراهمی سرب و کادمیوم را در خاک کاهش دهد که این مساله می تواند در اصلاح خاک استفاده شود.