اندکس کیفیت آب (WQI)

تامین آب سالم یکی از ضروریات حیات موجودات زنده بخصوص انسان می باشد که برای کنترل آن نیاز به کنترل کیفیت با استفاده از تست های آزمایشگاهی و اندکس های مختلف می باشد. برای ایجاد استانداردهای شاخص کیفیت آب در منابع آب (اعم از رودخانه, دریاچه و ...) از کارشناسان مختلف کنترل کیفیت استفاده می گردد که اساسا این شاخص از طریق محاسبه نتایج چندین آزمایش بدست می آید که نشان دهنده سطح کیفیت منابع آب می باشد. اندکس کیفیت آب برای مقایسه کیفیت منابع آب با سایر منابع موجود و همچنین برای تعیین سلامتی یک آبخیز در نقاط مختلف به کار می رود. ضمنا کنترل کیفیت آب برای یک دوره زمانی خاص جهت پی بردن به تغییرات اکوسیستم آبی نیز استفاده می گردد.روش کار: برای تعیین اندکس کیفیت منابع آب اختصاصا 9 پارامتر که عبارتند از BOD, DO, T.D.S, PH, دما, فیکال کلیفرم, نیترات, توتال فسفات و کدورت می باشند که توسط روش های استاندارد آزمایش می شوند و نتایج در جدول WQI work sheet ثبت شده و سپس با استفاده از نمودارهایی, مقادیر Q value را برای هر پارامتر محاسبه, سپس مقادیر ذکر شده را در فاکتور weighting ضرب می کنیم (این فاکتور در work sheet می باشد) و سپس جواب را در ستون Total ثبت می کنیم. فاکتور weighting اهمیت هر تست را برای کیفیت آب نشان می دهد. در پایان اعداد ستون Total با هم جمع می شوند و overall water quality برای منبع آب مورد نظر تعیین می شود و سپس نتیجه بدست آمده را با مقیاس مربوطه اندکس کیفیت آب در یک محدوده صفر تا 100 (صفر تا 25 ضعیف, 26 تا 50 نسبتا خوب, 51 تا 70 متوسط, 71 تا 90 خوب, 91 تا 100 بسیار خوب) مقایسه کرده و رنج اندکس کیفیت آب را برای منبع مورد نظر تعیین می کنیم. برای مثال فاکتور ذکر شده برای فیکال کلیفرم 0.16 است و برای نیترات تنها 0.1 است بنابراین فیکال کلیفرم در overall water quality مهم تر از نیترات است.بحث و نتیجه گیری: از تجزیه تحلیل اندکس منابع آب می توان پی برد که موجودات آبزی با گونه های مختلف قادر به حیات در این گونه آب ها می باشند. اندکس با رنج متوسط تنوع کمتری از موجودات آبزی را داشته و اغلب سبب رشد جلبک ها می شود و اندکس نسبتا خوب از تنوع پائینی از موجودات آبزی برخوردار بوده و احتمالا با مسائل آلودگی آب مواجه خواهد شد و اندکس در رنج ضعیف تنها تعداد محدودی از موجودات آبزی را داشته و دارای مشکلات کیفی فراوانی می باشد و اندکس ضعیف طبیعتا غیر قابل قبول بوده و نمی توان برای مصارف مختلفی از جمله تفریحی استفاده کرد. ضمنا از اندکس کیفیت آب برای کنترل مصارف تفریحی, آشامیدنی و غیره منابع آب استفاده می گردد. که در اصل مقاله بصورت کامل در خصوص اندکس کیفیت منابع آب توضیحات لازمه داده شده است.