اخلاق و مهارت های مناظره در مناظره های امام رضا (ع) (مطالعه موردی، مناظره امام رضا (ع) با متکلمان ادیان و مذاهب)

حضرت امام رضا (ع) با افراد مختلف از جمله نمایندگان یهودیان, مسیحیان, زردتشتیان, صابئان, زنادقه و مادی گرایان, فرقه های اسلامی و افراد دیگر به مناظره پرداخته است. یکی از این مناظره ها, مناظره مفصل آن حضرت با متکلمان ادیان و مذاهب درباره توحید و نبوت است. این مقاله با مطالعه موردی و با هدف شناساندن اخلاق توحیدی حضرت امام رضا (ع) در برابر رقیبان, این مناظره را از لحاظ اخلاق و مهارت های مناظره و به ویژه با مطالعه تطبیقی آن با معیار ها, شرایط, آداب مناظره و جدل در دانش منطق و نیز یافته های علم ارتباطات, تحلیل و مورد پژوهش قرار داده و به این نتیجه دست یافته است که در این مناظره, حضرت از 20 روش و مهارت و شیوه اخلاقی به صورت توامان استفاده کرده و در سخت ترین و طولانی ترین مناظره, بدون این که در دام کوچک ترین استدلال باطل یا غیر اخلاقی بیفتد, با استفاده از انواع مهارت های مناظره و روش های برتر ارتباطی, استدلال و بحث را تا غلبه بر رقیبان پیش برده است.