نقد و بررسی سرمشق های نظری مردم شناختی و جامعه شناختی از فرهنگ 
(عنوان عربی: استشراف النماذج النظریه لموضوع الثقافه فی علم الانسان و علم الاجتماع)

تحلیل مفاهیم مورد استفاده در علوم, یکی از فعالیت های جدی در حوزه روش شناسی و فلسفه علم است. در این مقاله, برای کسب بصیرت نظری از موقعیت فرهنگی جامعه, به سرمشق های نظری (پارادایم) در جامعه شناسی و مردم شناسی پرداخته شده است. این مقاله با کند و کاوی در مورد مفهوم فرهنگ و با بهره مندی از مطالعه مقایسه ای و مدل هایی که از پارادیم ها مشتق می شوند, انجام شده است. با الهام از نظریه ها و مفاهیم جامعه شناسی و مردم شناسی, دو گروه اساسی از مفاهیم در انسان شناسی و سه گروه پایه در جامعه شناسی شناسایی شدند. فرضیه عمومی مقاله این است که مفهوم فرهنگ در پارادایم جامعه شناسی و مردم شناسی متفاوت است. در اولین گام, به دلیل رابطه انسان با خود, سایر انسان ها و خداوند, مفهوم عالی از فرهنگ را به دست آورده ایم که دو بعد اساسی دارد: «داخلی - ذاتی» و «خارجی - رفتاری». در این رابطه, «معنای معنوی از فرهنگ در رابطه انسان با خداوند», هدف اصلی مفهوم سازی انتقادی ما را شکل داده است.
چکیده عربی:
تتعرض المقاله من خلال دراسه نظریه للمکانه التی تحتلها الثقافه فی المجتمع الی بحث النماذج النظریه فی علم الانسان و علم الاجتماع. و تقدم تحلیلا حول مفهوم الثقافه و الاراء المطروحه یعتمد علی دراسه مقارنه و علی الصیغ المشتقه من المعاییر النحوذجیه.یستدل من النظریات و المفاهیم التی یطرحها علم الاجتماع و علم الانسان بان هناک مجموعتین رئیسیتین من المفاهیم فی علم الانسان و ثلاثه مجموعات رئیسیه فی علم الاجتماع. تفترض المقاله و بشکل اجمالی أن مفهوم الثقافه فی النموذج النظری لعلم الاجتماع یختلف عن النموذج النظری لعلم الانسان. بعد الأخذ بنظر الاعتبار علاقه الانسان بطبیعته الذاتیه و علاقته بالآخرین و بالمتغیرات التی تؤلف علاقه الانسان مع خالقه تبین لنا بأن للثقافه مفهوم رفیع, و لمفهوم الثقافه هذا بعدین اساسین: بعد داخلی- ذاتی و بعد خارجی- سلوکی. و فی هذا السیاق نجدان المفهوم المعنوی للثقافه فی علاقه الانسان بالخالق یمثل الهدف الاساسی لتحدید المفهوم النقدی المطروح فی هذا البحث.