تیلریوز اسبی در دو راس مادیان اصیل عرب در شهرستان اهواز (گزارش علمی)

تیلریا اکوئی تک یاخته ای از شاخه اپی کمپلکسا می باشد که توسط کنه های سخت منتقل شده و باعث تب, کم خونی همولیتیک و زردی و در برخی موارد موجب مرگ اسب ها در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری دنیا می گردد. در خرداد ماه سال 1390 دو راس مادیان 2 و 8 ساله عرب با سابقه بی حالی, کاهش اشتها, عدم تمایل و سختی در حرکت به بیمارستان آموزشی دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید چمران اهواز ارجاع داده شدند. معاینه فیزیکی, دهیدراتاسیون ملایم, دپرسیون, زردی شدید همراه با نقاط پتشی در مخاطات چشم و واژن را آشکار ساخت. در مادیان اول و دوم به ترتیب درجه حرارت مقعدی 40.5oC و39.5oC , ضربان قلب 88 و 64 ضربه در دقیقه, تعداد تنفس 60 و 72 بار در دقیقه ثبت گردید. روی پوست نواحی مغابنی, پرینه و زیر بغل دام ها تعداد زیادی کنه سخت مشاهده شد. جهت انجام آزمایش های هماتولوژی, نمونه خون از ورید وداج دام ها اخذ و همچنین گستره خون از عروق خونی لب بالا برای بررسی وجود آلودگی با انگل های خونی تهیه و به آزمایشگاه ارسال گردید. در گستره های خون رنگ شده با گیمسا مربوط به هر دو اسب, در درون گلبول های قرمز پیروپلاسم های تک یاخته تیلریا اکوئی مشاهده شد. هر دو اسب کم خونی شدیدی نیز داشتند. دام های مبتلا به وسیله ایمیزول (4mg/Kg) سه مرتبه به فاصله 72 ساعت, فسفر و ویتامین ب 12 مورد درمان قرار گرفته و پس از گذشت یک ماه, بهبودی کامل در آنها حاصل گردید. با توجه به شیوع بیماری تیلریوز اسبی در کشورهای مجاور و اهمیت آن از لحاظ اقتصادی در صنعت اسبداری و همچنین وجود آلودگی به تیلریا اکوئی در استان, انجام مطالعات همه گیرشناسی جامع و مناسب در این خصوص ضروری به نظر می رسد تا ضمن شناسایی دام های حامل, راهکارهای مناسب برای پیشگیری و درمان این بیماری اتخاذ شوند.