مقایسه تأثیر عملیات حرارتی کوئنچ-بخش بندی (Q-P) و کوئنچ مستقیم (D-Q) بر ریزساختار و خواص مکانیکی یک فولاد استحکام بالای حاوی میکرو آلیاژ Ti

کوئنچ-­بخش ­بندی یکی از روش ­های تولید فولادهای پیشرفته استحکام بالا است. اصول عملیات حرارتی مذکور مبتنی بر نفوذ کربن از مارتنزیت به آستنیت باقیمانده (γR) و پایدارسازی γR است. در این پژوهش آلیاژ با ترکیب شیمیایی wt%Al054/0– wt%Si 5/1 –wt%Mn 2/2 –wt%C 21/0–Fe حاوی 08/0% Ti به ­عنوان یک میکروآلیاژ در یک کوره ذوب القایی در خلاء بصورت شمش ریخته گری گردید. شمش مزبور به­ مدت 3 ساعت در دمای °C1200 تحت عملیات حرارتی همگن سازی قرار گرفت. شمش همگن سازی شده توسط فرآیند نورد گرم و سرد به ­صورت ورقی به ضخامت mm 5/1 نورد شد. ورق تهیه شده تحت عملیات حرارتی Q-P و کوئنچ مستقیم قرار گرفته و از لحاظ ریزساختار و خواص مکانیکی مورد مقایسه قرار گرفته است. مقایسه تأثیر عملیات­ های مذکور بر ریزساختار و خواص مکانیکی فولاد توسط میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM), آنالیز اشعه ایکس (XRD), ریزسختی ­سنجی و متالوگرافی انجام شد. نتایج بدست آمده نشان داد که نمونه ­ای که تحت عملیات حرارتی کوئنچ-­بخش ­بندی قرار گرفته است, شکل ­پذیری بهتری نسبت به نمونه کوئنچ مستقیم دارد. استحکام و شکل­ پذیری نمونه حاصل از کوئنچ-­بخش ­بندی به ترتیب MPa 1062 و 52/24 درصد و استحکام و شکل­ پذیری نمونه حاصل از کوئنچ مستقیم نیز به ترتیب MPa 1484 و 21/15 درصد گزارش شد.