زمین شناسی، ساخت و بافت، میان بارهای سیال و الگوی تشکیل کانه زایی مس طبیعی تیپ میشیگان در کانسار سه بندون، شمال شرق ایران

کانه زایی مس سه بندون در بخش شمال شرقی زیرپهنه سبزوار واقع شده است. سنگ های دارای رخنمون در منطقه سه بندون, مجموعه ای از سنگ های آتشفشانی-رسوبی بخش فوقانی سری افیولیتی با سن کرتاسه بالایی شامل تراکیت, تراکی آندزیت, بازالت, اسپلیت, شیل, داسیت و ماسه سنگ هستند. کانه زایی مس طبیعی در کانسار سه بندون به شکل چینه کران و محدود به واحد سنگی بازالت اسپلیتی رخ داده و به صورت دانه پراکنده, رگچه ای, پرکننده فضاهای خالی و جانشینی قابل مشاهده می باشد. کانی شناسی ماده معدنی شامل مس طبیعی, کوپریت و مالاکیت بوده و کانی های باطله بیشتر شامل زیولیت, کلسیت, کوارتز, کلریت و اپیدوت است. مطالعات میان بارهای سیال بر روی زیولیت های کانسنگ مس دار, نشانگر آن است که میان بارهای اولیه بیش تر از نوع دو فازی غنی از مایع هستند. دمای همگن شدگی سیالات کانه ساز در بازه 228 تا 340 درجه سانتی گراد و شوری آنها از 6/0 تا 7/5 درصد وزنی معادل نمک طعام اندازه گیری شده است. با توجه به ویژگی های اساسی کانه زایی مس در منطقه سه بندون, از جمله سنگ میزبان, کانی شناسی, دگرسانی, سیالات درگیر و محیط ژیودینامیکی, این کانسار را می توان در رده کانسارهای مس تیپ میشیگان طبقه بندی کرد که در طی دگرگونی تدفینی مس از سنگ های بازالتی شسته و با صعود به بخش های فوقانی, در اثر کاهش فشار و اختلاط با سیالات جوی, به دلیل کمبود گوگرد در محیط, مس به صورت طبیعی ته نشست یافته است.