نگاهی به دلواپسی های وجودی در عزاداران بَیَل با رویکرد روان شناسی هستی گرا

در میان داستان نویسان ایرانی, غلامحسین ساعدی به عنوان نویسنده ای روان پزشک, توانسته است نمودهای اضطراب ناشی از دغدغه های وجودی را در شخصیت هایی رئالیستی و باورپذیر به تصویر بکشد. نویسندة مقاله کوشیده است نشان دهد برخلاف نظر برخی منتقدان که حضور بعضی از شخصیت ها و کنش آن ها را در آثار ساعدی, به ویژه در عزاداران بَیَل, نابجا و ناشی از ضعف داستان دانسته اند, با توجه به رویکرد روانکاوی هستی گرا, این شخصیت ها و کنش هایشان تبیین شدنی است. مسئلة اصلی در مجموعه داستان عزاداران بَیَل, احساس تنهایی برآمده از اضطراب مرگ است و شخصیت های داستان ها با انکار مرگ و تجربة اضطراب ناشی از آن, هر یک مکانیسم دفاعی خاصی را برمی گزینند تا بتوانند به زندگی خود ادامه دهند. ساعدی با این مکانیسم های دفاعی آشنایی داشت و توانسته است آن ها را در آثار خود به خوبی به تصویر بکشد و با جسارت این آشفتگی ها را به نمایش بگذارد تا خود خواننده به تأمل در آن بپردازد و متأثر از فضای داستان, به وضعیت خویش و دنیای پیرامونش بیندیشد.