تحلیل بینامتنی نشان خطی مربع درخطوط ایلامی و دست بافتههای معاصر ایرانی

بافته­ های ایرانی, نقوشی را به نمایش می­ گذارند که سینه به سینه منتقل شده­ اند. پرسش اصلی تحقیق حاضر این است که, نشانه ­ های هندسی شکل یافته بر اساس مربع در خطوط کهن ایلامی چه تفاوت­ ها و چه شباهت­ هایی با نقوش هندسی دست بافته­ های معاصر ایران دارند و چه رابطه بصری میان نشانه ­ های مربع شکل در خطوط کهن ایرانی و نقوش دست بافته ­ های ایرانی می­ توان مطرح کرد. در حقیقت, چگونگی تداوم حیات نشان­ های مربع شکل در خطوط ایلامی بر دست بافته ­ های ایرانی پرسش اصلی تحقیق حاضر است. تحلیل رابطه بینامتنی صریح و ضمنی نقوش مربع شکل میان نقوش بافته­ ها و علایم خطی از اهداف پژوهش حاضراست. مقایسه تطبیقی میان نشانه ­ های خطی مربع ­ شکل پیشاایلامی و مخطط ­ ایلامی با نقوش دست بافته ­ ها از دیگر موارد مورد توجه است. روش تحقیق, توصیفی تحلیلی است. روش گردآروی مطالب, کتابخانه ­ ای از طریق فیش ­ برداری و تصویرخوانی است. براساس نتایج تحقیق, می­ توان گفت خطوط کتیبه ­ های ایلامی کهن­ ترین پیش­ متن شکل­ گیری نقوش هندسی دست بافته ­ هاست. 21 نشان هندسی برگرفته از نقش هندسی مربع در خطوط کهن ایلامی و دست بافته ­ های ایرانی مشابه ­ اند. برخی از نشانه ­ ها, کاملا منفرد و به صورت نقش تکراری بر متن و حاشیه دست بافته ­ ها تکرار شده­ اند و برخی از نشانه ­ ها ساختار کلی یک بافته را تشکیل می­ دهند که تداعی­ کننده رابطه بینامتنی ضمنی هستند. آنچه مسلم است, 21 نشان خطی, که تاکنون تصور می­ شد به فراموشی سپرده شده, تا عصر حاضر در بافته­ های ایرانی تداوم یافته ­ اند. تفاوت اصلی این دو دسته نقش ­ پردازی نشانه ­ ها, تغییر نظام چیدمان نشانه ­ ها از خط و نگارش تحت قواعد زبان ایلامی به نقش هندسی تکرار شونده بر متن بافته ­ های ایرانی است.