بررسی میزان عناصر سنگین جیوه، مس و روی در بافت عضله و کبد ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) پرورشی در منابع مختلف آبی استان آذربایجان غربی

در این مطالعه مقدار تجمع فلزات سنگین جیوه, مس و روی در عضله و کبد ماهی قزل آلای رنگین کمان در سه مزرعه پرورش ماهی با سه منبع آبی چاه, چشمه و رودخانه در استان آذربایجان غربی مقایسه شدند. پس از تهیه 20 نمونه ماهی از هر مزرعه با میانگین وزنی 220 گرم, فلزات سنگین بافت ها با تکنیک بخار سرد و دستگاه جذب اتمی شعله اندازه گیری شدند. نتایج بیانگر وجود ارتباط معنی دار بین نوع بافت, منبع آبی و جنسیت ماهیان با مقدار تجمع فلزات بود (05/0˂ P). بیشترین مقدار جیوه (18/0± 73/0 میلی گرم بر کیلوگرم) و روی (6/18± 2/101 میلی گرم بر کیلوگرم) در بافت کبد ماهیان با منبع آبی رودخانه و بیشترین مقدار مس (22/34± 84/88 میلی گرم بر کیلوگرم) در بافت کبد ماهیان با منبع آبی چاه مشاهده شد. صرفنظر از منبع آبی, مقایسه مقدار فلزات سنگین در بافت های ماهیان هر دو جنس نشان داد فلز روی تجمع یافته در بافت های جنس ماده بطور معنی داری بیشتر از جنس نر بود (05/0˂ P). رابطه رگرسیون خطی معنی داری بین تجمع فلزات با وزن و طول ماهیان مشاهده نشد. مقدار جیوه عضله ماهیان همه منابع آبی کمتر از استانداردهای EPA, FAO, WHO, UK MAFF, FDAو NHMRC بود و مقدار مس و روی هر سه منبع آبی به ترتیب کمتر از استاندارد های EPA و FAOو بیشتر از سایر استانداردها بود. طبق نتایج, چشمه بهترین منبع آبی تعیین شده و برای حفظ سلامت مصرف کنندگان ماهیان, پایش مداوم آلودگی آب و ماهیان پرورشیِ منبع آبی رودخانه, ضروری بنظر می رسد.