غلظت عناصر سنگین و سمی در پایین دست باطله های معدنی مس سونگون و نقش بستر آهکی رودخانه در کاهش غلظت آلاینده ها

هر رودخانه ظرفیت پذیرش آلاینده های ورودی و خودپالایی آن را تا حدود معینی دارد, بنابراین بررسی کیفیت آب رودخانه ها و آگاهی از روند تغییرات توان خودپالایی, از اهمیت زیادی برخوردار است. آب های خروجی فعالیت های معدن کاری مس سونگون واقع در شمال غرب ایران که در آبراهه ها و رودخانه ها جریان می یابد, منجر به افزایش بار فلزات سنگین در رودخانه ها می شود. به این منظور, در محدوده ی معدن مس سونگون در 9 ایستگاه از رودخانه های سونگون چای, پخیرچای, ارغنه چای, میانکافه و ایلگینه نمونه برداری انجام گرفت و پارامترهای pH, EC, TDS, TSS و غلظت فلزات سنگین آنالیز شد. شاخص فلزی و شاخص آلودگی فلز سنگین HPI برای بررسی آلودگی فلزات سنگین استفاده شد. میزان کاهش آلاینده ها طی مسیر رودخانه و همبستگی این تغییرات با pH که از مهم ترین عوامل مؤثر در خودپالایی رودخانه است, بررسی شد. همچنین, رابطه ی بین غلظت آلاینده ها در رودخانه با غلظت عناصر سنگین در خاک و رسوب منطقه مقایسه شد و مشخص شد که پراکندگی غلظت عناصر سنگین در آب با رسوب مرتبط است و تحت تأثیر تغییرات pH قرار دارد و افزایش pH در نتیجه ی واکنش آب با سنگ های آهکی در بستر رودخانه موجب افزایش توان خودپالایی رودخانه می شود و با دور شدن از معدن, غلظت آلاینده ها روند کاهشی دارد.