اثر مایه زنی توام قارچ اندومیکوریز و باکتریهای ریزوبیوم ملیلوتی و سودوموناس آئروژینوزا برگیاه یونجه (Medicago sativa) در شرایط تنش آبی

گیاهان در معرض انواع تنشهای زیستی و غیر زیستی از جمله خشکی قرار می گیرند که بر رشد و محصول دهی آنها تاثیر منفی دارد. همزیستی گیاهان با قارچ میکوریزی از رایج ترین استراتژیهای گیاهی به منظور کنار آمدن با تنشهای محیطی می باشد. به همین منظور در پژوهش حاضر برهمکنش قارچ اندومیکوریز و باکتریهای سودوموناس آئروژینوزا و ریزوبیوم ملیلوتی در آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه بلوکهای کاملا تصادفی در سه سطح آبیاری و سه تکرار بر گیاه یونجه مورد بررسی قرار گرفت. اسپور قارچ اندومیکوریز همزیست با یونجه از منطقه باقرآباد کرمان در مجاورت گیاه ذرت تکثیر و مورد استفاده قرار گرفت. بذر یونجه رقم بمی با اسپور قارچ مزبور و باکتریها به صورت منفرد و توام تلقیح شدند و در سه سطح آبیاری 70, 50 و 20 درصد ظرفیت زراعی بمدت سه ماه پرورش داده شدند. نتایج نشان داد تنش آبی به طور معنی دار باعث کاهش پروتئین ولی افزایش پرولین وقندهای احیائی در گیاه یونجه شد اما نیتروژن تغییر معنی داری نداشت. تلقیح با قارچ اندومیکوریز و باکتریها میزان پروتئین, پرولین, قندهای احیائی و نیتروژن را در شرایط تنش و غیر تنش در مقایسه با شاهد به طور معنی داری افزایش داد. علاوه بر این اندومیکوریز و باکتریها بر یکدیگر اثر هم افزایی نشان دادند به طوری که در اکثر موارد تلقیح توام موثرتر از تلقیح منفرد بود. بر اساس این نتایج تلقیح توام باکتریهای سودوموناس آئروژینوزا, ریزوبیوم ملیلوتی و قارچ اندومیکوریز به منظور افزایش تحمل گیاه یونجه در برابر تنش آبی پیشنهاد می گردد.