بررسی خون شناسی و آسیب شناسی بافتی در مسمومیت تجربی با دیازینون در ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio)

استفاده از دیازینون جهت کنترل آفات نباتی در بسیاری از مزارع کشاورزی که در مجاورت منابع آب شیرین واقع شده اند بسیار رایج می باشد. از اینرو در این مطالعه به بررسی سمیت زیر کشنده این آفت کش ارگانوفسفره‏ به عنوان یک آلاینده بوم سازگان های آبی, بر روی تغییرات آسیب شناسی بافت کلیه و طحال و تغییرات برخی از فاکتورهای خونی ماهی کپور معمولی‏, Cyprinus carpio‏, پرداخته شده است. در این آزمایش ماهی ها به مدت 10‏, 20 و 30 روز در معرض غلظت زیر کشنده 0.06 و 0.12 میلی گرم در لیتر دیازینون قرار داده شدند. کاهش معنی دار تعداد گلبول های قرمز, مقدار هموگلوبین و هماتوکریت‏‏‏, گلبول های سفید, لنفوسیت, مونوسیت و بازوفیل و افزایش معنی دار حجم متوسط گلبولی, غلظت متوسط هموگلوبین, نوتروفیل و ائوزینوفیل در ماهیانی که در معرض سمیت مزمن دیازینون قرار داشتند در مقایسه با ماهیان گروه شاهد کاملا مشهود بود. تاثیرات آسیب شناسی بافتی دیازینون بر روی بافت های کلیه, طحال و آبشش ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio)‏, نیز با میکروسکوپ نوری مورد بررسی قرار گرفت. سم دیازینون باعث از بین رفتن و تحلیل سلول های اپیتلیوم مجاری کلیوی, نکروز مجاری کلیوی, تحلیل گلومرول ها و افزایش فضای کپسول بومن در بافت کلیه ماهی ها گردید. افزایش اندازه و فراوانی قابل توجه مراکز ملانوماکروفاژی و تغییرات ریختی سلول های الیپسوئیدی در بافت طحال از مهمترین تغییرات مشاهده شده در این بافت است. هیپرپلازی لاملاها, بهم چسبیدگی لاملاها و افزایش ترشحات موکوسی از جمله تغییراتی است که در ساختار آبشش ماهی های تحت تیمار سم دیازینون دیده شد.