قرآن خطی شماره 106 به خط عبدالقادر حسینی شیرازی در موزه آستان قدس رضوی

سیر تحول کتابت کلام الله مجید معمولا تابع سنت خاصی است که در طول قرون و در مناطق مختلف دارای ویژگی هایی متمایز بوده است. دوره صفوی یکی از دوره های درخشان هنر ایرانی است که اوج شکوفایی این هنر را می توان در آن عهد مورد بررسی و مطالعه قرار داد. مطالعه تاریخ این دوره نشان می دهد که ارتباط گسترده دو کشور هند وایران از نظر سیاسی, اقتصادی و مذهبی, همچنین هنرمندان ایرانی که تحت حمایت سلاطین آن قرار گرفته بودند, تاثیر مهمی بر هنر این دوره گذاشته اند و موجب تلفیق نقش مایه های هندی این دو سرزمین شده که دارای ریشه های مشترک نیز بوده اند, چنانکه مذهبان ایرانی که در دوره صفوی به هند مهاجرت کردند, بنیانگذار مکتب نقاشی و تذهیب در هند شدند. قرآن خطی شماره 106 در موزه آستان قدس رضوی یکی از قرآن های نفیس و منحصربه فرد قرن دهم هجری است که به خط ریحان خوش, توسط میرعبدالقادر حسینی شیرازی کتابت و توسط ابراهیم قطب شاه, از سلاطین قطب شاهی, وقف آستان مقدس رضوی شده است. اهمیت این قرآن از نظر کتابت و کتاب آرایی, کاتب, واقف, نقش و رنگ متنوع و آرایه های تزیینی دقیق, ظریف و پرکار آن است که باعث شده تا این اثر در این نوشتار مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد. در این مقاله با روش توصیفی – تحلیلی و کتابخانه ای به معرفی و بررسی ویژگی های این قرآن نفیس پرداخت هایم. مطالعه ویژگی های تزیینی این نسخه نفیس نشان می دهد با وجود اینکه هنر کتابت و کتاب آرایی در این دوره از هنر ایرانی نشات گرفته است اما با حضور هنرمند در دربار سلاطین هند با عناصر هنری این سرزمین نیز تلفیق گشته و منجر به خلق سبکی نوین شده است.