تبیین انگاشت تاب آوری فضایی در طراحی شهری: یک مرور نظام مند کیفی

بیان مسئله: در پاسخ به طیف گسترد ه ای از چالش ها و معضلات ناشی از تغییرات اجتماعی و اقتصادی, تاب آوری فضایی به عنوان نظریة متأخر تاب آوری شهری, هم در حوزة نظری و هم حوزة عملی در حال توسعه و مفهوم سازی است. با این وجود, دلالت های مفهومی تاب آوری فضایی به ویژه در حوزة طراحی شهری هنوز به طور مشخص تبیین نشده است و مفاهیم آن در سایر حوزه ها به طور پراکند ه ای در حوزة طراحی شهری به کار رفته است. هدف پژوهش: تاب آوری فضایی از بسیاری ابعاد بیانگر یک رویکرد گفتمانی نوین و چند بعدی در نسبت با تاب آوری شهری با تمرکز بر مکان است, جایی که سیستم شهری در مواجهه با تغییرات, ویژگی های تطبیق پذیری و تغییرپذیری را تولید و بازتولید می کند. این مقاله بنا دارد فصل مشترک های مفهومی و متقنی را برای فضایی بودن تاب آوری فراهم کند. هدف این مقاله تعریف چارچوب مفهومی تاب آوری فضایی در حوزة طراحی شهری و بینش های تأثیرگذار و کلیدی آن است. روش پژوهش: این پژوهش بر اساس چارچوب مفهومی مکان تاب آور (RPA) مطالعات تاب آوری فضایی را بررسی کرده است. در این پژوهش بررسی نظام مند تاب آوری فضایی تحقق یافته و در چهار مرحله از طریق جستجوی واژة «تاب آوری فضایی» در پایگاه داده اسکوپوس از سال 1973 تا آوریل 2020 انجام شده است. نهایتاً 14 مقاله برای تحلیل محتوا انتخاب شدند. نتیجهگیری: فضایی بودن تاب آوری بر جنبه های مکانی و محلی سیستم شهری و یکپارچگی آن با مقیاس های فراتر تأکید دارد. تعاملات و تبادلات درون مقیاسی و بین مقیاس ها, تطبیق پذیری و تغییرپذیری, نوآوری و خلاقیت, هم تکامل بودن و هویت مکان از ویژگی ها و جنبه های پنج گانة تأثیرگذار تاب آوری فضایی است. تاب آوری فضایی ورای تاب آوری سنتی با رویکرد مهندسی, برای یکپارچه سازی و هم پیوندی سیاست های تاب آوری با دیگر سیاست ها و برنامه ها که بر ماهیت مکان ها و چگونگی عملکرد آن ها تأثیرگذارند اهمیت قائل است.