عنوان فارسی: ملاصدرا و رویکردهای سه گانه در تعقل (عنوان عربی: الملاصدرا والمناهج الثلاثة للتعقل)

چکیده فارسی:ادراک عقلی در حکمت متعالیه ملاصدرا با سه رویکرد گوناگون بیان شده است. رویکرد نخست, مشاهده صورت های عقلیه از دور است. آنچه مشاهده می شود مثل نوریه یا عقول فعاله است. رویکرد دوم, افاضه صورت از عقل فعال است. در این رویکرد, نفس انسانی با صورت های معقوله موجود در عقل فعال متحد شده و در پی این اتحاد, صورت های معقوله برای او حاصل می شود. در رویکرد سوم که برای سالک واصل قابل تحقق است, نفس انسانی با اندکاک در ذات الهی و فنای باله به حقیقت امور خواهد رسید و در نتیجه, خلاق صورت ها خواهد بود.نگارنده در این نوشتار می کوشد تا با بررسی سخنان صدرالمتالهین به تبیین واپسین دیدگاه وی در ادراک عقلی که همان رویکرد سوم است بپردازد. افزون بر این به واکاوی و تبیین دو رویکرد نخست در نظام معرفت شناسانه ملاصدرا و هماهنگی آنها با مبانی حکمت متعالیه نیز خواهد پرداخت.
 
چکیده عربی:تم تبیین الإدراک العقلی فی الحکمة المتعالیة الصدرائیة من خلال ثلاثة مناهج. المنهج الأول, مشاهدة الصور العقلیة من بعید, فما یشاهد یکون من قبیل المثل النوریة اوالعقول الفعالة. المنهج الثانی, إفاضة الصورة من العقل الفعال. فی هذا المنهج تتحد النفس الإنسانیة مع الصور العقلیة الموجودة فی العقل الفعال وعلی أثر هذا الإتحاد تحصل الصور العقلیة لها. أما فی المنهج الثالث والذی یتحقق للسالک الواصل, تندک النفس الإنسانیة فی الذات الإلهیة وتفنی بالله فتصل إلی حقائق الأمور وفی النتیجة تصبح خلاقة للصور.الکاتب فی هذه المقالة سعی من خلال البحث فی کلام صدر المتألهین أن یبین نظره الأخیر فی الإدراک العقلی - والذی هو المنهج الثالث -. إضافة إلی ذلک البحث فی تحلیل وتبیین المنهجین الأول والثانی فی النظام المعرفی للملاصدرا و مدی انسجامهما مع مبانی الحکمة المتعالیة.