صفت های ایستا و نا ایستا در زبان فارسی

صفت در کاربرد اسنادی محمول جمله تلقی می گردد و از این نظر ویژگی فعلی پیدا می کند. زبان شناسان نقش گرا محمول های فعلی را به ایستا و نا ایستا تقسیم می کنند. هدف این مقاله آن است که بر اساس شواهد نحوی و معنایی نشان دهد که طبقه های ایستا و نا ایستا شامل کنشی و فرایندی محدود به محمول های فعلی نیستند, بلکه صفت ها نیز می توانند ایستا یا نا ایستا باشند. صفت هایی مانند «بزرگ, بلند, چاق, قرمز» که حالت یا وضعیتی ثابت و دائمی را بیان می کنند, ایستا هستند, در حالی که صفت هایی از قبیل «محتاط, مرتب, کمرو, گستاخ» بیان کننده ی حالات یا ویژگی هایی هستند که تا حدی تحت کنترل و اراده ی موضوع ها هستند و تابع شرایط و بافت های خاص می باشند. از این رو, این صفت ها ناایستا یا پویا تلقی می شوند. در این مقاله تلاش شده است تا با تجزیه و تحلیل داده های نوشتاری و گفتاری زبان فارسی, صفت های ایستا و نا ایستا مورد بررسی قرار گیرد. همچنین, آزمون های نحوی و معنایی متعددی برای تشخیص صفت های ایستا از نا ایستا معرفی شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که تقسیم بندی ایستا و پویا صرفاً محدود به طبقه ی فعل نمی باشد و این ویژگی ها را می توان در طبقه ی صفت نیز یافت. همچنین در این پژوهش مشخص شد که برخی از صفت ها قابلیت خوانش ایستا و نا ایستا را در بافت های زبانی و موقعیتی متفاوت دارا هستند.