بررسی تحلیلی استملاک دو جانبه اتباع ایران و عثمانی 1890-1921 م /1340 -1308 ق

مطالعه روابط ایران با کشورهای همسایه همیشه در مدار دیپلماسی قابل تحقیق نیست. به ویژه در رفتار متقابل ایرانیان با عثمانی ها در خاک یکدیگر مسایل دیگری اهمیت می یافت که در پاره ای موارد سکان دیپلماسی دو کشور را به سمت و سوی دیگری هدایت می کرد. حجم آمد و شد اتباع دو کشور به خاک یکدیگر و علایق ایرانیان به زیارت و کار در آن سامان نمایشی از عمق روابط دو کشور در سطوح مردم معمولی دارد. مطالعه چگونگی رفتار این مردم در خاک دو کشور در اسناد موجود نشان از داد و ستد عمیق در همه جوانب زندگی روزمره است. آنجا که این داد و ستدها منجر به کشمکش های حقوقی می شد, جهت حل و فصل امور خود, ناگزیر از مراجعه به مقامات رسمی بودند. در این میان مساله استملاک که جزو مبانی پایه ای حقوق شهروندی بود, پیوسته دارای کش و قوس های زیادی می شد. این مقاله بر اساس منابع آرشیوی حول محور ذیل, سعی در ابهام زدای در این زمینه را دارد:- جغرافیای تملک اتباع بیگانه؛- چگونگی تملک و ثبت؛- انواع و تعدد مالکیت؛- مشکلات استملاک.