بررسی الگوی سازوکار های دفاعی با توجه به میزان تفکر خلاق

هدف: در این پژوهش, برای فهم بیشتر ویژگی های شخصیتی متفاوت افراد دارای تفکر خلاق, کمیت و کیفیت سازوکار های دفاعی و سبک دفاعی آنها بررسی شده است. روش: ابتدا با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس, 258 نفر از دانشجویان دختر کارشناسی ارشد و دکترای دانشگاه تربیت مدرس, پرسشنامه تفکر خلاق عابدی را تکمیل کردند. سپس از میان این شرکت کنندگان, دو گروه 30 نفری از آزمودنی هایی که بیشترین و کمترین نمرات را در این آزمون گرفته بودند, به عنوان دو گروه مقایسه پژوهش انتخاب شدند. برای سنجش سبک و سازوکار های دفاعی از پرسشنامه سبک های دفاعی استفاده شد. در پایان, داده ها به وسیله آزمون t برای گروه های مستقل تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: افراد دارای تفکر خلاق و افرادی که از تفکر خلاق کمتری برخوردارند, در نرخ کلی استفاده از سازوکارهای دفاعی تفاوتی با هم ندارند. سبک دفاعی افراد دارای تفکر خلاق, رشدیافته تر از افراد دارای تفکر کمتر خلاق است؛ و افراد دارای تفکر کمتر خلاق, بیشتر از الگوی سازوکارهای دفاعی رشد نایافته استفاده می کنند. به طور کلی, ویژگی اصلی الگوی دفاعی گروه دارای تفکر خلاق, در مقایسه با گروه دارای تفکر کمتر خلاق, استفاده زیاد آنها از سازوکار های دفاعی رشدیافته والایش, طنز و پیشاپیش نگری و سازوکار های رشدنایافته دلیل تراشی, تجزیه و انکار است؛ در حالی که مشخصه اصلی الگوی دفاعی گروه دارای تفکر کمترخلاق, استفاده زیاد آنها از سازوکارهای دفاعی رشدنایافته فرافکنی, به عمل درآوری, دوپاره سازی, رفتار پرخاشگرانه  منفعلانه, خیال پردازی, جابه جایی و جسمانی سازی است. نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر بار دیگر بر اهمیت تفاوت گذاشتن بین دو حوزه عمده خلاقیت تاکید می کند. به علاوه, همسو با یافته های تحقیقات پیشین, نتایج نشان می دهند که افراد دارای تفکر خلاق به دلیل استفاده از نوعی سبک دفاعی خلاق, از افراد دارای تفکر کمترخلاق متمایزند.