نقش عوامل انسانی بر تشدید فرسایش بادی در منطقه هامون هیرمند

دخالت های انسان بر روند طبیعی رخدادها و بهره برداری بی رویه از منابع طبیعی, روند احیاء طبیعت را مختل و باعث تسریع در روند تخریب آن شده است. هدف از تحقیق حاضر تعیین عوامل انسانی تشدید کننده فرسایش بادی در منطقه هامون سیستان می باشد. جامعه آماری تحقیق شامل دو گروه است, گروه اول شامل تمامی کارشناسان مربوط به بخش منابع طبیعی در شهرستان زابل, به تعداد 36 نفر که همه پرسی شدند و گروه دوم شامل کلیه خانوارهای موجود در بخش هامون سیستان به تعداد 4121 خانوار می باشد که با استفاده از فرمول کوکران, حجم نمونه 221 خانوار به دست آمد. نتایج حاصل از استخراج پرسشنامه کارشناسان نشان داد که کشت خارج از فصل خربزه در بستر دریاچه هامون, حفر گوال های ذخیره آب و برهم زدن بستر تثبیت شده دریاچه و رقابت در چرای دام در بستر دریاچه هامون, از مهمترین عوامل تشدید کننده فرسایش بادی در منطقه هستند. برای بررسی رابطه بین عوامل اقتصادی و اجتماعی و سه عامل تشدید کننده فرسایش بادی از روش همبستگی پیرسون استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که تجربه بهره برداران از منطقه و تعداد اعضای خانوار ساکنان هر دو تاثیر معنی دار مثبتی در سطح اطمینان 99 درصد بر افزایش میزان سطح زیر کشت خارج از فصل خربزه در بستر دریاچه هامون, حفر گودال های ذخیره آب و میزان چرای دام در بستر دریاچه هامون دارند. از طرفی افرادی که زمین زراعی بیشتری دارند و از سطح تحصیلات بالاتری برخوردار هستند و همچنین, درآمد اقتصادی آن ها بالا است, کمتر اقدام به بهره برداری بی رویه و تخریب منطقه می کنند.