ارزیابی مولفه های زاویه انحراف قائم حاصل از تلفیق مدل ژئوپتانسیلی جهانی و مدل رقومی زمین در ایران

در حال حاضر بالاترین قدرت تفکیک مکانی مدل های ژیوپتانسیلی جهانی حدود 5 دقیقه می باشد, در حالی که مدل های توپوگرافی با قدرت تفکیک مکانی حدود 3 ثانیه و بالاتر در دسترس است. یکی از روش هایی که برای افزایش دقت مدل های ژیوپتانسیلی جهانی در تولید تابعک های مختلف میدان ثقل مورد استفاده قرار می گیرد, تلفیق این مدل ها با مدل های توپوگرافی با قدرت تفکیک مکانی بالاتر از مدل ژیوپتانسیلی است. در این مقاله هدف ارزیابی مولفه های زاویه انحراف قایم حاصل از تلفیق مدل ژیوپتانسیلی جهانی و مدل توپوگرافی با قدرت تفکیک مکانی بالا در ایران می باشد. تحقیق حاضر, از مدل EGM2008 با قدرت تقکیک مکانی حدود 5 دقیقه به عنوان مدل ژیوپتانسیلی جهانی, از مدل SRTM با قدرت تفکیک مکانی 3 ثانیه به عنوان مدل توپوگرافی و از مدل DTM2006 برحسب هارمونیک های کروی تا درجه 2190 به عنوان سطح هموار مرجع برای تولید مدل توپوگرافی باقیمانده (RTM) استفاده نموده است. روش تحقیق به این صورت است که ابتدا با استفاده از مدل جهانی, مولفه های زاویه انحراف قایم در 10 ایستگاه لاپلاس ایران محاسبه شده و سپس با استفاده از مدل توپوگرافی باقیمانده تصحیحی برای این مولفه ها بدست می آید. در پایان مولفه های زاویه انحراف قایم محاسبه شده توسط مدل جهانی به تنهایی و تلفیق مدل جهانی و مدل توپوگرافی باقیمانده با مولفه های زاویه انحراف قایم حاصل از مشاهدات نجومی و ژیودتیکی در 10 ایستگاه لاپلاس مقایسه می شوند. نتایج این مقایسه ها حاکی از آن است که تلفیق مدل جهانی EGM 2008 و RTM باعث بهبود حدود 15% در مولفه شمالی-جنوبی (ξ ) و 4/1% بهبود در مولفه شرقی-غربی (η )در منطقه تست ایران می گردد. همچنین ارزیابی ها نشان می دهند که خطای نسبی در محاسبه مولفهξ با استفاده از تلفیق مدل EGM2008 و RTM حدود 6% و در محاسبه مولفه η حدود 37% است.