رویکرد شناخت درمانی و بررسی دو تحریف شناختی (تعمیم مبالغه آمیز و نتیجه گیری شتابزده) مبتنی بر تمثیل های مثنوی مولوی

تضادها, ناسازگاری ها, اختلاف ها, تغییرها و تبدیل های سریع و پیاپی دنیای امروز, ممکن است انسان معاصر را به چالش های جدی, بی امنیتی روانی و اجتماعی دچار کند؛ همچنین گاه تحریف باورها و شناخت های انسان به نوعی نارضایتمندی می انجامد. کسب مهارت های لازم برای تغییر نگرش های ناسازگارانه و سازگاری با خویشتن و جهان بیرون از جمله راهکارهای ایمنی در برابر این چالش هاست.در روان درمانی به طور عام و در درمان های شناختی- رفتاری به طور خاص, تجربه نوعی تغییر در مسیر مطلوب, به افراد آموزش داده می شود. این آموزش ها در چارچوب ساختارمند تمثیل ها و قصه ها بسیار مفید و موثر است؛ توضیح و تبیین برخی مفاهیم پیچیده برای افراد بسیار دشوار است و با استفاده از تمثیل این مفاهیم به صورت کاملا ساده و عینی بازآفرینی می شود؛ همچنین با تمثیل افزون بر اینکه تفکر انتزاعی فرد برون سازی می گردد, به شکل مفاهیم ملموس نیز ترجمه می شود.تمثیل های مثنوی مولانا, به سبب ویژگی های خاصی, جایگاه مهمی در درمان های شناختی دارد؛ ساختار مناسب, نکته های ظریف در چگونگی ارائه تمثیل در متن و فرایند انتقال مفاهیم, پیوند مفاهیم نظری و انتزاعی با تصاویر روشن و پویا, ازجمله این ویژگی هاست. در این جستار مبحث شناخت درمانی و دو تحریف شناختی, تعمیم مبالغه آمیز و نتیجه گیری شتابزده, مبتنی بر چند تمثیل مرتبط با موضوع بررسی شده است.