پدیده های بدیع معماری ایران از نیمه قرن اول هجری تا دوره ایلخانی

پدیده معماری خشتی مسجد فهرج یزد از اواخر نیمه قرن اول هجری باقی مانده است که در عین سادگی با اصول کامل, تا امروز پایدار و مورد استفاده معنوی بوده است. بنای بی همتای مقبره سلطان اسماعیل سامانی نیز از بارزترین اثر هنر ایران زمین است که از ارزش های هنر آجرکاری قرن سوم حکایت دارد. آثار به جا مانده از دوره سلجوقیان گویای خلاقیت, ابتکار, علم و هنر و در مجموع اجرای بدیع ترین آثار گوناگون برای ایران زمین است. از این آثار به میل مناره ها و برج مقبره ها و ..., که ارزش های والای اجرایی و هنری دارند, می توان اشاره کرد. دوره ایلخانی دوره بازسازی های همه جانبه برای سراسر ایران و سپس خلق آثار بسیار شگرف و منحصر به فرد است که در مواردی علم معماری با علم ریاضی و مکانیک پیوند خورده و بدیع ترین آثار جهانی را توسط معماران و سازندگان با ذوق و با ایمان به وجود آورده است, آثاری که بنیان معماری ایران گردیده است.