تحلیل چند انگاره در نهج البلاغه

«انگاره» یا «تصویر هنری» نمایانگر یک فرایند ترکیب تخیلی است, فرایندی که به سخن, مفهومی هنری می بخشد. انگاره رسانه ای است که نمایش معانی پنهان را بر عهده دارد و در انتقال گنجینه های ذهنی به مخاطب و عمق بخشیدن به معانی مراد کارآمد است. تبلور این هنر در چکامه های بلیغ کهن ادب عربی و بسامد آن در آیات شریفه قرآن و نهج البلاغه, نشانه دیرینگی و جایگاه و نقش این هنر در رسایی زبان عربی است. در این مقاله, به منظور شناسایی ابعادی از جمالیات بلاغی و معانی انگاره های نهج البلاغه, با روش توصیفی تحلیلی نمونه هایی مانند «التقوی مطایا ذلل», «یخضمون مال اله خضمه الابل», «فتن انجذم فی ها حبل الدین» واکاوی و تحلیل شده اند. برآیند این پژوهش نشان می دهد استخدام انگاره ها برای رسایی بیشتر سخن است و در سبک گروهی ادب جاهلی و صدر اسلام رایج بود. امیر مومنان امام علی (ع) نیز در سخن خویش, سبک گروهی ادیبان صدر اسلام دارد. آن حضرت متناسب با موضوع سخن, از عناصر طبیعت ساکن و متحرک و نام اشیای شناخته شده وام گرفته است. در اکثر انگاره های نهج البلاغه از رهگذر انواع تشبیهات, امور معنوی, محسوس گشته اند.