پیش بینی فصلی جریان رودخانه های دریاچه ارومیه با استفاده از شاخص های اقلیمی

جریان رودخانه یکی از مولفه های اصلی منابع آب محسوب می شود. به همین لحاظ پیش بینی میزان جریان رودخانه ها چندماه یا چند فصل زودتر برای مدیریت منابع آب مخصوصا در خشکسالی ها از اهمیت خاصی برخوردار است. تاثیر پدیده های اقلیمی بر جریان رودخانه ها به منظور پیش بینی مقدار جریان برای زمان آینده موضوعی است که در مجامع علمی به آن پرداخته می شود. جهت بررسی این موضوع در ایران, حوزه دریاچه ارومیه که در حدود 51000 کیلومتر مساحت دارد انتخاب گردید. در حوزه دریاچه ارومیه تعداد زیادی ایستگاه اندازه گیری دبی وجود دارد. از بین آنها 9 ایستگاه که دارای آمار طولانی مدت بوده انتخاب گردید. از بین شاخص های اقلیمی, شش شاخص SOI, PDO, PNA, NOA, NINO3,4 و NOI که به عنوان شاخص های تاثیر گذار در فواصل دور مطرح هستند انتخاب شدند. به منظور بررسی تاثیر پدیده های اقلیمی بر جریان رودخانه ها, جریان ماهانه, فصلی دور مطرح هستند انتخاب شدند. به منظور بررسی تاثیر پدیده های اقلیمی بر جریان رودخانه ها, جریان ماهانه, فصلی و سالانه رودخانه ها و شاخص های اقلیمی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بررسی های به عمل آمده نشان می دهد که ارزیابی فصلی, تاثیر این پدیده ها را بهتر مشخص می کند. به لحاظ اهمیت جریان رودخانه ها در فصل بهار برای فعالیت های کشاورزی و تامین آب شرب در این تحقیق روشی ارایه گردیده است که با استفاده از شاخص های اقلیمی می تواند دبی متوسط بهار رودخانه ها را از یک سال قبل پیش بینی نماید. نتایج این تحقیق نشان می دهد که جریان فصل بهار اکثر رودخانه ها ناشی از شاخص های SOI منفی, PDO مثبت و NOA است که به کمک آنها می توان مقدار متوسط جریان فصل بهار را پیش بینی نمود. ارزیابی مقادیر پیش بینی شده نشان می دهد شاخص PDO در مقایسه با SOI مناسب تر است. همچنین مقادیر پیش بینی شده برای حوزه های کوچک از دقت بیشتری نسبت به حوزه های بزرگ برخوردار است. این روش پیش بینی در برنامه ریزی مدیریت منابع آب مخصوصا خشکسالی ها می تواند نقش مهمی ایفا کند.