دسته بندی تمثُل در هستی شناسی عین القضات (با رویکرد هرمنوتیک در تمهیدات)

زمینه و هدف: عین القضات همدانی (525-492ه. ق) در کتاب تمهیدات, براساس برداشتها و دریافتهای شخصی خود, تأویلات گسترده و عمیقی از مطالب عرفانی, دینی و قرآنی بکتابت آورده است. نگاه هستی شناسانه ی عین القضات براساس اصطلاح تمثّل, مفهوم پیدا میکند. هدف این مقاله تقسیم بندی مفهوم تمثل از نگاه عین القضات است. روش مطالعه: نگارندگان در این نوشتار, با بهره گیری از روش جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای و بصورت توصیفی-تحلیلی, به انجام پژوهش پرداخته اند. یافته ها: هستی شناسی عین القضات گاه منتج به وجودشناسی حضرت محمد و ابلیس میشود؛ بگونه ایی که بدون وجود آنها, هستی نامفهوم میشود. تجسم, تشبیه, وحدت وجود, تجلی الهی و مانند آنها دسته بندی حاصل از این نگاه هستی شناسانه و گاه وجودشناسانة عین-القضات است. نتیجه گیری: عین القضات در تبیین اصطلاح تمثّل کاملاً ریزبین و جزئی نگر بوده است. وی اصطلاح تمثل را بصورت غیرمستقیم به زیرمجموعه های تجسیم, تشبیه, وحدت وجود و تجلی و مانند آنها تفکیک کرده است.