بررسی و تحلیل تصاویر و نقش برجسته ها در اساطیر آفرینش هند

تصور بشر اولیه از روز و شب جهان, در اساطیر آفرینش و رستاخیزش بازتاب یافته است. این اساطیر, شایع ترین شکل اسطوره در میان فرهنگ های بشری هستند که به عنوان حقایقی والا در نظر گرفته شده و دیدگاه و نگرش افراد آن جامعه را نسبت به جهان نشان می دهند. در ریگ ودا با دو دیدگاه درباره آفرینش روبرو می شویم, که یکی زایش و دیگری آفرینش است و آفرینش خود به دو دسته آفرینش از هیچ و آفرینش از تن غول خدای نخستین (پوروشا) تقسیم می شود. در اسطوره آفرینش هند و سخن از تثلیث اساطیری خدایان است. «برهما», «ویشنو» و «شیوا» از لحاظ جهانشناسی مقامی هم طراز یکدیگر دارند. برهما اصل آفرینش و ایجاد, ویشنو اصل همبستگی موجودات و بقای آنها و شیوا اصل فنا و بطلان موجودات و کائنات است. برخی ویژگی ها و نمادها در این اساطیر, در میان ملل مختلف یکسان است که در بازنمایی تصویری آنها نیز, قابل شناسایی است. هدف از این مقاله بررسی اساطیر آفرینش و تصاویرسازی های مرتبط با آنها در هند است. در جریان این بررسی, نمادهای موجود در این اساطیر و تصاویر شناسایی شده شرح داده شده اند. نتیجه به دست آمده حاکی از اهمیت حضور خدایان در هنر آنهاست؛ چرا که بیشتر از تصویرسازی روایت این اسطوره, ایزدان به تصویر کشیده شده اند. همچنین نمادهایی همچون نیلوفر آبی به کرات در این بازنمایی ها وجود دارند که حاکی از تقدس این گل در هنر و باورهای هند است.