عنوان فارسی: دلالتهای تصویر های بیانی مبتنی بر حس ذائقه (طعام و شراب) در قرآن کریم (عنوان عربی: دلالات الصور البیانیة المبنیة على القوة الذوقیة (الطعام والشراب) فی القرآن الکریم

چکیده فارسی: نویسنده تصویر های حسی قرآن را که با استفاده از طعام و شراب و قوة ذائقه ابداع شده اند, برای پاسخ به این پرسش ها بررسی کرده است: الف: تصویرهای بنا شده از طعام و شراب و چشیدنی ها به چه شکل هایی در قرآن کریم تجلی یافته اند؟ ب: تصویر های ذکر شده, چه نقشی در رساندن اغراض قرآنی دارند؟ ج: کدام یک از فنون بیانی در نمایاندن معانی مرتبط با حس ذائقه نقش بیشتری دارد؟ روش اختیار شده برای انجام تحقیق, روش تحلیلی-توصیفی است. نتایج حاصل از تحقیق به این امور اشاره دارد: تصویر های مبنی بر طعام و شراب, در قرآن کریم به دو شکل تجلی یافته است: الف: تصویرهای حقیقی که در قرآن کریم فراوان است و آن ها را در آیات مختلف می توان یافت. ب: تصویرهای بیانی؛ که در قرآن کریم اندک است و محدود به یک مجاز مرسل و چند تشبیه و استعاره است. در تشبیه ها و استعاره ها, قرآن بهترین نظیر را برای مشبه برگزیده است. بسیاری از این گونه تصویرها, امور معقول را به شکلی محسوس به تصویر کشیده-اند و در اندکی از آن ها, برای روشن کردن امور حسی آن ها را در لباس همانندی محسوس ارائه کرده است. تصویر های بیانی قرآنی نقش آرایه ای ندارند بلکه اصلی ترین کارکرد آن رساندن معناست. چکیده عربی: تهدف هذه المقالة إلى دراسة صور حسیة فی القرآن الکریم ترتبط نوعا ما بالقوة الذوقیة والطعام والشراب إجابة عن الأسئلة التالیة: کیف تجلّت الصور التی أبدعت من الطعام والشراب والقوة الذوقیة فی القرآن الکریم؟ ما هو الدور الذی لعبته تلک الصور فی إیصال الأغراض القرآنیة؟ أی فنّ من الفنون البیانیة له الدور الأکبر فی تصویر المعانی المتصلة بالقوة الذوقیة؟ اعتمد الباحث فی هذه الدراسة على المنهج التحلیلی – الوصفی. توحی هذه الدراسة إلى النتائج التالیة: إنّ الصور التی أبدعت من الطعام والشراب, فی القرآن الکریم متجلیة فی القرآن الکریم فی صورتین: حقیقة وبیانیة. أما الصور الحقیقة فهی کثیرة فی القرآن الکریم تجدها فی الآیات المختلفة. وأمّا الصور البیانیة المبنیة على ما هو ذوقی فهی قلیلة فی القرآن الکریم وینحصر على أساس ما وصل إلیه الباحث فی مجاز مرسل و عدد من التشبیهات والإستعارات. إنّ القرآن الکریم فی تشبیهاته واستعاراته قد اختار أقرب مثیل للمشبه بحیث یصوره تصویرا واضحا. إنّ کثیرا من هذه الصور تصور الأمور العقلیة فی صورة محسوسة وقلیلا منها تلبس علیها ثیاب محسوس آخر أدلّ من الأوّل بالمقصود. وإنّ الصور البیانیة فی القرآن الکریم لم تأت لغرض جمالی وإنّما الغرض الأصیل منها إیصال المعنى إلى قلب المخاطب وهی قد أدّت هذا الغرض بشکل عجز البشر عن الإتیان بمثله.