بررسی اثر تیمارهای مختلف شیمیایی و غیرشیمیایی بر شکست خواب بذر گیاه دارویی Ferula gummosa Boiss.

باریجه (Ferula gummosa Boiss. ) یک گیاه دارویی با ارزش تجاری است که در لیست گیاهان در معرض انقراض قرار دارد. یکی از مشکلات عمده در کشت این گیاه خواب بذر و جوانه زنی است. این آزمایش با هدف بررسی اثر تیمارهای مختلف شیمیایی, هورمونی و دمایی بر شکست خواب بذر باریجه در قالب طرح کاملاً تصادفی با 21 تیمار در چهار تکرار انجام شد. درصد و سرعت جوانه زنی بذر مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. این آزمایش در سال 1394 در پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی انجام شد. نتایج نشان داد که تیمارهای مختلف شکست خواب اثر معنی داری بر درصد و سرعت جوانه زنی بذر گیاه باریجه در سطح یک درصد داشتند. بیشترین درصد جوانه زنی (95 درصد) در تیمار ترکیبی شامل 5 دقیقه خراش دهی با اسید سولفوریک 96 درصد +30 دقیقه آب شویی در آب 40 درجه سانتی گراد + 7 روز آبنوشی+40 روز سرمادهی مرطوب + اسید جیبرلیک 1000 پی پی ام مشاهده شد. بیشترین سرعت جوانه زنی بذر باریجه در تیمار ترکیبی شامل 10 دقیقه خراش دهی با اسید سولفوریک 96 درصد +60 دقیقه آب شویی در آب 40 درجه سانتی گراد + 40 روز سرمادهی مرطوب+ اسید جیبرلیک 1000 پی پی ام بود. بر طبق نتایج آزمایش, تیمار خراش دهی با اسیدسولفوریک و آب شویی(رفع رکود فیزیکی)؛ و در ادامه تیمار سرمادهی مرطوب + اسید جیبرلیک (رفع رکود مورفوفیزیولوژیکی)؛ باعث بهبود جوانه زنی بذر شده است. بنابراین, این پژوهش نشان داد که در بذر گیاه باریجه, هر دو رکود فیزیکی و مورفوفیزیولوژیکی وجود دارد.