معاصرسازی هویت-مبنا؛ نمونه موردی: بافت های شهری معاصر ایران در دوره پهلوی

وسیع ترین عملیات معاصرسازی بافت های کهن شهری ایران از دوره پهلوی اول آغاز شد. در این دوره, با روی کارآمدن دولت نوگرای رضاشاه, پروژه های نوسازی آغاز و چهره بسیاری از شهرهای ایران دگرگون شد. در این راستا بررسی جایگاه مساله هویت از دو بعد نظری و عملی در این دوره قابل بررسی و ضروری به نظر می رسد. سئوالی که در اینجا مطرح می شود این است که مساله هویت در ابعاد نظری و اقدامات عملی برنامه ریزی و اجرای طرح های نوسازی و بهسازی شهری انجام شده در فاصله سال های 1300 تا 1357 از چه جایگاهی برخوردار بوده است؟ . برای پاسخ به این سئوال, مطالعه حاضر با روش تحقیق تحلیلی-توصیفی انجام شده است. در این راستا طرح های اجراشده در سال های 1300 تا 1357 در دو دوره پهلوی اول و دوم دسته بندی شده اند. نهایتاً رویکرد هر دوره نسبت به مساله هویت و اقدامات آن از منظر توجه به گرایش به تمایز و تشابه و وحدت در تحقق هویت مندی تحلیل شده است. نتایج نشان دهنده آن است که رویکرد هویتی دوره پهلوی اول در گرایش به نوگرایی و رویکرد نوسازی, به عنوان نماد توسعه یافتگی است و در دوره پهلوی دوم, با گرایش به الگوهای بازآفرینی و معاصرسازی شهری, از غلبه وجه تمایز هویت به سوی وجه تداوم و حفظ وحدت در هویت در حرکت است.