باز تعریف الگوهای طراحی مسکن مطلوب ایرانی- اسلامی معاصر با ارزیابی کیفی خانه های سنتی

شاخص های کیفی مسکن همواره به عنوان حساس ترین ابزار برنامه ریزی مسکن محسوب می شوند. عرصه مسکن به منظور تامین رشد اجتماعی, علاوه بر خود واحد مسکونی, محیط پیرامون آن را نیز در بر می گیرد. در مقاله حاضر سعی بر این بوده تا با ژرف کاوی کیفیت مسکن در خانه های سنتی ایران, معیارهایی جهت تدوین راهکارهای موثر برای افزایش کیفیت مسکن معاصر به دست آید. این تحقیق به روش کیفی انجام شده و برای ارزیابی نهایی داده ها از روش تحلیل سلسله مراتبی بهره گرفته شده است. شیوه جمع آوری اطلاعات بر پایه چک لیست هایی برای تکنیک های مصاحبه, مشاهده, بررسی ویژگی های مکانی- فضایی و سنجش طرز برخورد بوده و در این مسیر از مطالعات اسنادی و کتابخانه ای و تحلیل نقشه ها استفاده گشته است. بدین منظور در ابتدا نظام های متعدد سنجش کیفیت محیط های مسکونی مطالعه و مدلی برای ارزیابی کیفی مسکن تدوین شد. در گام دوم با بررسی عوامل اصلی مدل, 5 شاخص کیفی برای ارزیابی مسکن تعیین گشت. در مرحله بعدی پارامترهای برگرفته از چک لیست ها در رابطه با هر شاخص طی بررسی های رفت و برگشتی نسبت به داده های دیگر شاخص ها و تاثیر کلی عوامل تحقیق, تحلیل و معیارهای به دست آمده در رابطه با شاخص های اصلی در خانه های سنتی ایران معرفی شد. سپس با تحلیل و تفسیر این معیارها و وارد ساختن تاثیرات سبک زندگی, نیازهای انسان و شرایط جامعه معاصر با امتیازدهی معیارها و الویت بندی شاخص ها, راهکارهایی جهت بهبود جنبه های کیفی مسکن معاصر پیشنهاد گشت. بر اساس نتایج این تحقیق رابطه معناداری بین کیفیت خانه های سنتی, انسان, معماری و سبک زندگی گذشته وجود دارد که از سنت ها و ارزش های اصیل سرچشمه می گیرد. همچنین به ترتیب اهمیت, شاخص های نیازهای انسان, کیفیت محیطی, کالبدی, عملکردی و ساختاری در این رابطه معنادار سهیم بوده اند که می بایست در طراحی مسکن معاصر مدنظر قرار گیرند. هر چند در مقایسه کلی همگامی متناسب تمامی شاخص های مطرح به کیفیتی ماندگار منتج شده است.