سیر و تداوم اندیشه های ایرانشهری در کلیله و دمنه

در این مقاله اندیشه های ایرانشهری نظیر شاهی آرمانی, فره ایزدی, توامان بودن دین و ملک, عدالت, راستی و مانند آن در کلیله و دمنه بررسی شده است. در کلیله و دمنه, پادشاهی عطیه الهی است که شاه در مرکز ثقل امور مملکتی قرار دارد, پس باید مهر ن‍ژادگی بر جبین وی نقش بندد, چه اگر جز این باشد, موجودی اهریمنی است که سبب دگرگونی نظم حاکم بر کاینات می گردد. وی باید در جولانگاه حکومت از پشتیبانی فرازمینی بهره مند باشد و این امر با فره ایزدی میسر می شود. چنین پادشاهی باید به حلیه عدل آراسته باشد تا هر کس به خویشکاری خود در طبقه خاص خود پرداخته و به رستگاری روان رسد. پادشاه باید به کمالات رزمیاری و فضایل دین یاری آراسته باشد. وی باید با عنصر «راستی» پیوند اجتماعی را مستحکم تر نماید که در نهایت با سیطره نیروهای اهورایی بر اهریمنی, آرمانشهر که مفری برای گریز از بی نظمی و بی, عدالتی است, تحقق می یابد.