ضرورت وجود انسان کامل در نظام هستی در عرفان نظری با تکیه بر آرا امام خمینی

هر یک از اصحاب کلام, فلسفه و عرفان به روش خاص خویش به تبیین و اثبات ضرورت وجود انسان کامل پرداخته اند. متکلمان به «قاعده لطف»استناد کرده اند. فلاسفه به وسیله «قوه قدسیه حاصل شده برای عقل مستفاد» و نیز «حکمت خدا» وجود انسان کامل را اثبات می کنند, اما عرفا این دلیل وجود را ضرورت ظهور غیب الغیوب و عیان شدن تفصیلی اسم اعظم «اله» می دانند. از دیدگاه عرفا و از جمله امام خمینی, دلایل ضرورت وجود انسان کامل از این قرار است: ضرورت ظهور ذات حق تعالی در مظهری تام, ضرورت وجود مثل اعلای ذات الهی, ضرورت وجود حلقه اتصال ذات الهی با کثرات, ضرورت ظهور کثرات و کائنات.