سنجش عوامل موثر بر کیفیت زندگی سالمندان در مناطق روستایی (مطالعه موردی: شهرستان نیشابور)

توجه به مسائل و نیازهای دوران سالمندی ضرورتی اجتماعی در جهت ارتقای کیفیت زندگی سالمندان به شمار می رود. هدف اصلی پژوهش حاضر سنجش عوامل موثر بر کیفیت زندگی سالمندان در مناطق روستایی است. به همین منظور 150 نفر (72 مرد و 78 زن) از سالمندان مناطق روستایی شهرستان نیشابور, به صورت نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای, انتخاب شدند و درباره زندگی آن ها مطالعه شد. چارچوب نظری تحقیق تلفیقی از نظریات جامعه شناسی سالمندی و نظریات کیفیت زندگی است. یافته ها نشان می دهد حدود 36 درصد سالمندان روستای مورد مطالعه کیفیت زندگی خود را خوب و بسیار خوب, 55 درصد افراد کیفیت زندگی را متوسط, و حدود 9 درصد کیفیت زندگی را بد و بسیار بد ارزیابی کرده اند. نتایج تحلیل عاملی ده عامل کلیدی را برای تعیین ابعاد کیفیت ذهنی زندگی سالمندان نشان می دهد که این ده عامل 74.016 درصد از کل واریانس را تبیین می کند. نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان می دهد شش عامل سرزندگی در گام اول, بهزیستی ذهنی در گام دوم, توانایی جسمی و ذهنی در گام سوم, کیفیت خدمات بهداشتی و قابلیت دسترسی به آن در گام چهارم, روابط اجتماعی در گام پنجم, و تعامل اجتماعی در گام ششم, به ترتیب میزان اهمیتی که در تبیین متغیر وابسته دارند, وارد معادله رگرسیونی شده اند. در مجموع این شش عامل توانسته اند بیش از 60 درصد تغییرات کیفیت زندگی را در ناحیه مورد مطالعه تبیین کنند. بنابراین, برای ارتقای کیفیت زندگی سالمندان مناطق روستایی ضرورت توجه و اقدامات عملی در حوزه عوامل شناسایی شده احساس می شود.