ارتباط شاخص رقابت با برخی ویژگی های درختان در جنگل هیرکانی (پژوهش موردی: جنگل راش سوادکوه-مازندران)

رقابت بین درختان بر ویژگی های ساختاری آنها در جنگل تأثیرگذار بوده و اندازه گیری شاخص رقابت درختان جنگلی و تعیین همبستگی با ویژگی های درختان بسیار مهم است. برای انجام پژوهش, قطعات نمونه ی دایره ای (24 =n) با مساحت 400 متر مربع در یک شبکه ی آماربرداری 100 × 150 متری در توده ی جنگلی راش منطقه ی سوادکوه مازندران استقرار یافت. در هریک از قطعات نمونه, فراوانی گونه های درختی, ارتفاع, قطر تاج و قطر برابرسینه در اشکوب فوقانی اندازه گیری شد. شاخص غنا, تنوع درختان و شاخص رقابت برای هر قطعه نمونه محاسبه شد. نتیجه نشان داد که بین مقدار شاخص رقابت برای سه گونه ی درختی اختلاف معنی دار وجود دارد. شاخص رقابت با ارتفاع, قطر برابرسینه و قطر تاج برای هر سه گونه ی درختی در رویشگاه همبستگی مثبت معنی دار, ولی با نسبت ارتفاع به قطر برابرسینه برای راش و توسکا همبستگی منفی معنی دار و برای ممرز همبستگی مثبت معنی دار نشان داد. بین شاخص رقابت راش با شاخص غنای درختی, همبستگی منفی معنی دار و بین شاخص رقابت توسکا با شاخص تنوع درختی, همبستگی مثبت معنی دار مشاهده شد. با افزایش ارتفاع از سطح دریا, مقدار شاخص رقابت فقط برای گونه ی ممرز کاهش یافت. اختلاف معنی دار بین سه گونه ی درختی از نظر قطر تاج, قطر برابرسینه, ارتفاع و نسبت ارتفاع به قطر برابرسینه مشاهده شد. براساس ارتباط بین برخی متغیرهای درختان و شاخص رقابت در رویشگاه جنگلی, این اطلاعات می تواند در انتخاب و به کارگیری عملیات جنگل شناسی نظیر تنک کردن و نشانه گذاری در جنگل پهن برگ معتدله ی هیرکانی مورد توجه مدیریت جنگل قرار گیرند.