تحلیل پایداری بندهای سنگی-ملاتی آبخیز کِلِستان شیراز

ارزیابی عملیات آبخیزداری اطلاعات باارزشی را برای برنامه ریزی بلند مدت در اختیار مدیران و تصمیم گیران قرار می دهد. این ارزیابی در 70 بند کوتاه سنگی-ملاتی در آبخیز کِلِستان شیراز اجراشده در سال 1385 انجام شد. با برداشت های میدانی اطلاعات سازه ها نظیر موقعیت, تعداد, نوع سازه, وضعیت مصالح, کارآیی فعلی, وضعیت تخریب (شدت و محل), نوع و عامل های آسیب دیدگی سازه ها در برگه های اطلاعاتی ثبت, و نقشه ی پراکنش سازه ها تهیه شد. پایداری در برابر نشست, واژگونی و لغزش بررسی شد. آب دهی طراحی بندها با دوره ی بازگشت های متفاوت مشخص, و بیش ترین آب دهی رخ داده در طول دوره ی پژوهش تعیین شد. نتایج نشان داد که از آن جا که از زمان ساخته شدن تا ارزیابی (سال 1393) آب دهی پیش بینی شده ی بندهای کوتاه با دوره ی بازگشت 25 ساله رخ نداده است, براساس آب دهی نمی توان پایداری این بندها را ارزیابی کرد. نشست در هیچ یک از نقطه های اندازه گیری مشاهده نشد. تحلیل ها نشان دهنده ی پایداری 98/6 % از بند ها از نظر واژگونی و لغزش بوده, و فقط 1 بند (1/4 %) به طور کامل تخریب شده است. اگرچه بندها دربرابر نشست, واژگونی و لغزش پایداری نشان دادند, نشانه های آسیب دیدگی در آن ها دیده شد. علت اصلی آسیب دیدگی بندها در این آبخیز به کاربردن مصالح نامناسب, آب شستگی و اجرا کردن نامناسب به ترتیب با احتمال تاثیر 53/7, 27/78 و 18/52 % است. برای جلوگیری از پدیده ی زیرشویی باید خاک بستر در محل قرارگیری بند برداشته و در لایه های مختلف متراکم شود.