عقل گرایی در مدرسه امامیه بغداد و معتزله

عقل در معتزله با تعابیری چون علم, منع, فکر, نظر, راه رسیدن به علم و درک واجبات تعریف شده است. ایشان اولین گروه از اهل سنت بودند که از عقل نظری در شناخت دین بهره گرفتند و از طریق عقل عملی بر حسن و قبح افعال استدلال و فعل قبیح را از خدا رد و به انجام تکلیف استدلال کردند.در مدرسه امامیه بغداد, شیخ مفید و سید مرتضی , عقل را بر قوه ای اطلاق کرده اندکه اقتضای تمییز دارد و شیخ طوسی عقل را مجموعه علوم تعریف کرده است. در این مکتب کارکردهای عقل, یعنی نظری و عملی پذیرفته شده است.در زمینه رابطه عقل و وحی, در حالی که شیخ مفید همچون متکلمان مکتب کوفه و برخلاف معتزله, عقل را نیازمند وحی می داند, سید مرتضی و شیخ طوسی چنین نیاز و وابستگی را قبول ندارند.معتزله و امامیه بغداد بحثی در حجیت عقل ارائه نکرده اند و گویا آن ر ا امری بدیهی پنداشته اند و در عمل از عقل به عنوان منبع و ابزار استفاده می کنند.