تناسب آوا و مضمون در غزلیات هم زمینه حافظ و عماد فقیه

درباره ی شعر حافظ همواره این مسیله مطرح بوده که علت محبوبیت بیشتر شعر او در مقایسه با شعر شاعران هم روزگار او پس از آن چیست. عماد فقیه از جمله شاعران هم عصر حافظ است که شعرش توجه حافظ را به خود جلب کرده و حتی حافظ در استقبال از برخی اشعار وی, غزل هایی سروده است؛ اما شعر عماد فقیه به زیبایی و دلپذیری شعر حافظ نیست. بنابر فرضیه ی این پژوهش, یکی از تفاوت های غزل حافظ با غزل عماد در جنبه های موسیقایی شعر نهفته است. موسیقی از جمله عواملی است که در همان خوانش اولیه ی شعر حافظ, هر خواننده ای را حتی بدون درک و دریافت آرایه های ادبی و معانی و مفاهیم تخصصی و فنی نهفته در آن, مجذوب خود می کند. این تفاوت زمانی آشکارتر می شود که حافظ اشعاری هم زمینه با اشعار عماد فقیه سروده است؛ بنابراین لازم است, موسیقی این گونه اشعار سنجیده شود تا بتوانیم فرضیه ی خود را اثبات یا رد کنیم. یکی از جنبه های موسیقایی شعر, کاربست واج های متناسب با فحوای شعر است. واج و نقش القاگری آن در نظریه ی موسیقی گرامون مطرح شده است. در این پژوهش برآنیم با بهره گیری از این نظریه, به این پرسش پاسخ دهیم که شعر حافظ چه ویژگی ها و شاخص هایی از نظر آوایی دارد که سبب برتری شعر او بر شعر عماد فقیه گردیده است. به همین منظور به تحلیل سنجشی ده غزل هم زمینه ی این دو شاعر به روش توصیفی تحلیلی و آماری پرداخته ایم. نتیجه ی این پژوهش گویای تایید فرضیه ی تحقیق است که به طور مفصل به آن پرداخته شده است.