جستاری بر عوامل شکل دهنده معماری بومی منازل روستایی مطالعه موردی: روستاهای کوهستانی استان های ایلام، کرمانشاه و کردستان

معماری روستاهای به عنوان بخشی از میراث معماری ایران, از نیازهای مادی و معنوی روستاییان, مانند محیط طبیعی, نوع معیشت, شکل تولید و سیر تکوینی زندگی اجتماعی و قدرت فنی, ذوق هنری, معیارهای اجتماعی, بنیادهای خانوادگی و خویشاوندی, سنت ها, عقاید, پندارها و باورهای درونی انسان تاثیر می پذیرد. معماری روستاهای مناطق کوهستانی غرب ایران, دارای معماری مختص به خود و به دور از هر گونه تقلید از معماری سایر نقاط بوده که با تدبیر و تجربه ساکنینش توانسته اند زمینه های آسایش اهالی بدون صرف هزینه بالا فراهم نمایند. در مقاله حاضر نیز نگارندگان سعی کرده اند تا ضمن شناخت و بررسی و تحلیل عناصری از جمله بافت, جهت گیری بنا, وضعیت معابر, مصالح مصرفی در ایجاد بناها, قطر دیوارها, فضای اتاق ها, ایوان و حیاط, بام و فضای خدماتی طویله معماری بومی روستایی غرب ایران (استان های ایلام, کرمانشاه و کردستان) را معرفی و با استفاده از روش های میدانی و مطالعه اسنادی, نوشتار زیر را سامان دهند. بررسی ها نشان می هد ابنیه روستایی منطقه مورد پژوهش, ضمن بهره گیری از اصول معماری ایرانی, انطباق با محیط و عوامل اقلیم منطقه شکل گرفته اند. که بر اساس توپوگرافی منطقه به سه گونه؛ کوهستانی با شیب تند, کوهپایه ای با شیب متوسط و دشتی با شیب ملایم قابل تقسیم هستند و هر کدام دارای معماری و بافت خاص خود بوده و در عین حال دارای اشتراکی با دیگر گونه ها هستند.