ترجمان تصویری صور خیال ادبی در شش نگاره شاهنامه تهماسبی

صور خیال در ادبیات, بالاخص در شاهنامه ی فردوسی, قابلیت های تصویری نگارگری را گسترش داده است. هدف اصلی از بررسی و تطبیق داستان های شاهنامه با عناصر تصویری نگاره های شاهنامه ی تهماسبی 944 ه. ق, معرفی صورت های خیال شامل تشبیه, استعاره و کنایه, به عنوان عواملی تأثیرگذار و پیش برنده در روند روایت تصویری بوده است. روش تحقیق توصیفی – تحلیلی و شیوه جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای بوده است, و به منظور دست یابی به بخشی از داده ها, عناصر تصویری 6 نگاره – به عنوان نماینده ی نسخه-با صورت های خیال همان داستان در شاهنامه فردوسی و دیگر متون ادبی, مطابقت داده شده و چگونگی ترجمان تصویری متن داستان و آرایه های ادبی آن به شیوه ی تطبیق و تحلیل محتوا مطالعه شده است. سؤالات این تحقیق عبارت است از 1. آیا عناصر تصویری نگاره های مذکور با صور خیال در داستان مربوط و دیگر ابیات شاهنامه نسبتی دارند؟ 2. صور خیال شاهنامه, چگونه در نگاره ها به کار رفته و چه کارکردی در روایت تصویری دارند؟ نتایج تحقیق با توجه به سوال اول نشان می دهد بخشی از عناصر تصویری 6 نگاره چون اژدهای درون ابر, شاهین و سیمرغ, آب, گرفت و گیرها و سروها, با صور خیال در اشعار شاهنامه ی فردوسی نسبت دارند. با توجه به یافته ها, پاسخ سوال دوم چنین به دست آمد؛ برخی از عناصر تصویری در نگاره های تهماسبی با کارکرد نمادین, برگردان تصویری صور خیال شاهنامه ی فردوسی بوده و نقش تکمیلی برای روایت تصویری داستان داشته اند.