نقش مجاز در انسجام دستوری متن

مقاله حاضر می کوشد تا نشان دهد مجاز فراتر از جایگزینی صرف واژه ها در انسجام متن نقش آفرینی می کند, بنابراین در این مقاله مجاز پدیده ای مفهومی و مربوط به شناخت و نه مربوط به زبان تلقی می شود. چرا که به باور ما مجاز با ایجاد تعامل بین سه گستره شناخت شناسی, هستی شناسی و زبان شناسی, انسجام متنی را رقم می زند. این امر خاص زبان ادبی نیست, بلکه در زبان روزمره هم شاهد آن هستیم. برای اثبات چنین مدعایی نگاهی نشانه شناختی و شناختی به مجاز را برمی گزینیم و با اتخاذ رویکرد انسجام هلیدی و حسن (1976) می کوشیم نشان دهیم با جایگزینی نگاهی مجازی به جای این رویکرد صوری می توان تحلیل هایی هم فراگیرتر و هم ساده تر ارائه داد. یافته های تحقیق حاکی از آن است که مجاز نه تنها می تواند چنین نقشی را ایفا کند, بلکه حتی خلق و سازماندهی متن را هم رقم می زند.