بررسی کیفیت آب رودخانه حبله رود با استفاده از شاخص کیفیت منابع آب سطحی ایران (IRWQISC) و روش سطح پاسخ

هدف پژوهش حاضر ارزیابی کیفیت رودخانه حبله رود در استان سمنان بر اساس شاخص کیفیت منابع آب سطحی ایران (IRWQISC) است. پارامترهای COD, BOD5, اکسیژن محلول, هدایت الکتریکی, کلیفرم گوارشی, آمونیوم, نیترات, فسفات, کدورت, سختی کل و pH, طی چهار فصل از زمستان سال 1398 تا پاییز سال 1399 در سه ایستگاه نمونه برداری شامل بالا دست روستای بن کوه (A), پایین دست روستای بن کوه (B) و ده سراب (C) مورد پایش قرار گرفتند. بیشترین مقدار IRWQISC, عدد 6/55 در ایستگاه بالادست روستا در فصل تابستان و کمترین مقدار آن, عدد 40/4 در ایستگاه پایین دست روستا در فصل زمستان به دست آمد. بنابراین, کیفیت آب رودخانه در ایستگاه بالا دست روستای بن کوه در فصل تابستان نسبت به ایستگاه ها و فصول دیگر بهتر بوده است. به منظور بررسی مقدار تاثیر هر پارامتر بر روی شاخص کیفی آب رودخانه و نیز بررسی اثر متقابل پارامترها, با استفاده از نرم افزار Design Expert طراحی آزمایش در سه ایستگاه مورد مطالعه و در فصل تابستان انجام شد. ابتدا با روش پلاکت-برمن پارامترهایی که اثر بیشتری بر مقدار IRWQISC داشتند غربال گری شدند و سپس برای تحلیل داده ها از روش سطح پاسخ RSM-BBD استفاده شد. پارامترهای EC, فسفات, نیترات, کدورت و pH با %51/61, %23/13, %14/44, %3/17 و %2/38 به ترتیب بیشترین سهم مشارکت را در پارامتر IRWQISC داشتند. مقدار R2 با استفاده از روش BBD برابر با 0/9982 به دست آمد که نشان دهنده اعتبار مدل به کار رفته است.