مطالعه ی ایزوتوپ های پایدار کربن و اکسیژن در نهشته ی تراورتن مجدر در جنوب شرق اردبیل

کربناتهای آب شیرین از نظر ویژگیهای ژئوشیمیایی و ایزوتوپی با یکدیگر متفاوت هستند. مطالعه ی ایزوتوپهای پایدار کربن و اکسیژن یکی از مهمترین ابزارهای مطالعاتی کربناتها از جمله نهشتههای تراورتن است. در گستره ی مجدر که بر روی کمربند زمین ساختی البرز غربی-آذربایجان قرار دارد, نهشتههایی از تراورتن به سن کواترنر در واحدهای آتشفشانی آندزیت پورفیری به سن ائوسن قرار میگیرند. تراورتنها بر اساس مطالعات کانیشناسی به طورکلی از آراگونیت تشکیل یافتهاند. مقادیر میانگین ایزوتوپهای δ, 13C و δ, 18O در تراورتنهای پهنه مورد مطالعه به ترتیب در محدوده ی ‰,47/6+ و ‰,77/8-قرار داشته و نشان دهنده ی منشأ ترموژن تراورتنهای گستره ی مجدر است. همچنین مقدار میانگین δ, 13C(CO2) معادل ‰,73/2-محاسبه شده است و منشأ غیرآلی و درونزادی برای CO2 پیشنهاد میکند. تصور میشود سیالات گرمابی غنی از CO2 پس از چرخش درون واحد آهکی موجود در پهنه و واکنش با آن, یون بیکربنات کلسیم لازم برای تشکیل تراورتن را فراهم کردهاند. سپس این سیالات از طریق سیستم-های گسلی موجود در ناحیه به بالا صعود کرده و در سطح نهشته های تراورتن را برجای گذاشته اند.