تأثیر میزان حفاظت و نوع بهره برداری بر تنوع گونه ای وترکیب فلورستیک گیاهان دارویی در مناطق حفاظت شده حاشیه پارک ملی گلستان

نوع مدیریت و شدت بهره برداری از مناطق حفاظت شده ممکن است بر تنوع گیاهان مناطق حفاظت شده تأثیرگذار باشد. ازاین رو در این پژوهش مناطق حفاظت شده در مجاورت 3روستای دشت, رباط قره بیل و چشمه خان, به ترتیب با بهره برداری اصلی توسط انسان, دام های اهلی و وحوش, در حاشیه پارک ملی گلستان انتخاب شد. در هر منطقه با استقرار 3پلات ویتاکر تعدیل شده در اردیبهشت ماه سال 1397 تعداد گونه های موجود و درصد پوشش آن ها ثبت شد. در داخل هر پلات 1000 متربعی ویتاکر, 3 کوادرات 100 مترمربعی, 6 کوادرات 10 مترمربعی و 30 کوادرات 1 مترمربعی مستقر شد. بیشترین تنوع گونه ای و تنوع گیاهان دارویی در روستای دشت و کم ترین مقدار در روستای چشمه خان مشاهده شد. چرای دام در روستای چشمه خان باعث شد تا درصد گیاهان دارویی نسبت به کل گیاهان 7درصد بیشتر از سایر روستاها باشد, اما اکثر گیاهان دارویی آن از گونه های یکساله و کم ارزش از نظر دارویی بود. در مقابل در روستای دشت که بهره برداری اندکی توسط انسان انجام می شد و بهره برداری توسط دام های اهلی ممنوع و حضور وحوش بسیار محدود بود, بیشترین تعداد گونه های دارویی و با ارزش و پرمصرف و نیز گونه های دارویی اندمیک مشاهده شد. بطور کلی براساس نتایج این تحقیق, چرای دام های اهلی, علاوه بر کاهش تنوع گیاهی کل, باعث کاهش تنوع گیاهان دارویی کل و گیاهان دارویی با ارزش مرتع می شود و اثرات منفی ان از چرای وحوش بیشتر است.