تحلیل نمادشناسانه نقش مایه های قالی باغی عصر زند

قالی باغی از جمله هنرهای مطرح در طول تاریخ هنر ایران بوده است. در عصر زند (1193-1163 ه.ق / 1779-1750 م .) بستری از نقش مایه های گوناگون در این قالی فراهم شد. این نقوش به گونه ای ترکیب بندی شده که در ضمن حفظ الگوهای سنتی دست آوردهای نو هم به دست آید. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و با مطالعه موردی بر روی نقوش یک نمونه قالی باغی عصر زند انجام شده است. شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و میدانی، همچنین ابزار گردآوری داده ها شامل منابع اسنادی، تهیه برگه شناسه (فیش) و مشاهده قالی های موجود در موزه فرش ایران و موزه های خارج از کشور، همانند متروپولیتن، هنرهای اسلامی برلین، ویکتوریا و آلبرت، بروکلین و آرمیتاژ بوده که از میان قالی های منسوب به دوره زند تنها یک نمونه قالی برای مقاله حاضر گزینش شده است. تحلیل نقوش نشان می دهد که نقش مایه های نمادین، بر مفاهیم اسطوره ای دلالت ضمنی داشته و با یکدیگر ارتباط مفهومی دارند. نقش مایه های عصر«زند» در قالی باغی از عناصر فرمی و مضمونی الگوهای گذشته الهام گرفته اند. این عناصر، علاوه بر تکرار نقوش سنتی، در ترکیب بندی نقوش خلاقیت داشته اند.