الگوی پایداری در بهینه سازی کاربری اراضی در حوضة آبخیز حبله رود

ترکیب مناسب کاربری اراضی از عوامل مهم در حفظ و پایداری منابع آب و خاک به ویژه در بستر حوضه های آبخیز است. در مطالعه حاضر, با در نظر گرفتن همزمان شاخص های اقتصادی, اجتماعی و زیست محیطی, نحوه بهره برداری بهینه و پایدار از اراضی حوضه آبخیز حبله رود بررسی شد. بدین منظور, از مدل ابزار ارزیابی آب و خاک (SWAT) و روش های فرا رتبه ای پرومتی (PROMETHEE) و الکتره (ELECTRE) به عنوان دو نمونه از مدل های تصمیم گیری چندشاخصه استفاده شد. داده های مورد نیاز در تعیین شاخص های زیست محیطی از جمله دما, بارش, رطوبت, تبخیر وتعرق برای یک دوره 26ساله و داده های مربوط به شاخص-های اقتصادی و اجتماعی شامل هزینه تولید, درآمد ناخالص و میزان اشتغال در سال 1396 گردآوری شد. نتایج نشان داد که کاربری باغ در جنوب حوضه هم از لحاظ اقتصادی-اجتماعی و هم از لحاظ زیست محیطی, در رتبه اول و کاربری مرتع در شمال حوضه در رتبه آخر انواع کاربری ها قرار دارند؛ همچنین, در کاربری های باغ در شمال حوضه و مرتع در جنوب حوضه, تضاد رتبه بندی چه از لحاظ شاخص های اقتصادی-اجتماعی و چه از لحاظ شاخص های زیست محیطی مشاهده شد. از این رو, بر مبنای ارزیابی به دست آمده, پیشنهاد-هایی در راستای بهبود وضعیت و توسعه اراضی مورد مطالعه ارائه شد.