سامانه های نوری طبیعی ارگونومیک در موزه های هنری

عرضه آثار عملکرد اولیه و قابلیت دیدن و لذت بردن از بازدید عملکرد متعالی موزه هایی با محوریت نمایش آثار هنری است. بر این اساس, استفاده از نور به عنوان عامل بنیادین ادراک بینایی یکی از راه های ارتقاء عملکرد موزه و لذت بخش کردن فضا برای انسان است. لذا پرداختن به چگونگی امکان تحقق نورپردازی ارگونومی به عنوان دانشی انسان محور در قالب سامانه های نوری طبیعی به عنوان کامل ترین طیف نور می تواند گامی مؤثر در بهبود عملکرد موزه های هنری1 تلقی شود. این پژوهش بر پایه فرضیه ای مبنی بر کاربرد ارگونومی در نورپردازی موزه های هنری و پرسشی کاربردی متکی بر استخراج سامانه های نوری طبیعی ارگونومیک در این موزه ها پی ریزی شده است. این نوشتار پژوهشی کیفی با هدفی کاربردی-توسعه ای است که مطالعات پایه در آن به صورت کتابخانه ای و پردازش داده ها به روش تحلیل محتوای توصیفی تطبیقی بر اساس اطلاعات متنی مستخرج صورت گرفته است. علاوه بر آن به جهت بررسی دقیق تر کاربرد متقابل دو به دوی مؤلفه های مطرح شده در ادبیات پژوهش تکنیک کاربردی SWOT و نیز نرم افزاری مرتبط با بررسی اصول نورپردازی ارگونومی جهت تدقیق نتیجه در بخش یافته ها به کار رفته است. سامانه های نوری طبیعی سقفی جهت نورپردازی در فضای موزه های هنری مناسب تر از سامانه های دیواری است. بررسی دقیق تر سامانه های متداول در موزه ها نشان می دهد سامانه فتوولتائیک و سپس سپر نوری مناسب ترین سامانه برای نورپردازی طبیعی در موزه است و در رده های بعد لوله های نوری و تاقچه نوری قرار می گیرد. تحقق شاخص های بصری نورپردازی ارگونومیک متکی بر کیفیت بالای نور طبیعی, کیفیتی مطلوب در نگریستن به آثار هنری است. در بهینه ترین شرایط ترکیب سامانه فتوولتائیک با سپر نوری می تواند موجب توزیع مناسب نور ضمن کنترل بیشتر خیرگی, درخشندگی, سایه اندازی و کنتراست در موزه های هنری شود؛ در این روند در نظر گرفتن نورگیر های دیواری جهت تأمین ارتباط دیداری درون و بیرون و منظره پردازی امری مناسب تلقی می شود.