تبیین نقش معماری نازی بر معماری بناهای دولتی ایران (دوره ی پهلوی اول، بین سال های 1312 تا 1320)

بیان مسئله: پس از به قدرت رسیدن حزب نازی در آلمان, روابط ایران و آلمان وارد دوران جدیدی شد. افزایش نفوذ آلمان در ایران و تبلیغات این کشور درباره ی برتری نژاد آریایی و مبارزه با قدرت های استعماری, نظیر انگلیس و روسیه, باعث شد ایرانیان آلمان را پشتیبان و منجی بالقوه ی خود تلقی کنند. به واسطه ی این تلقی, انبوهی از متخصصان و کارشناسان در زمینه های مختلف برای همکاری با حکومت پهلوی وارد خاک ایران شدند؛ در این بین حضور معماران و مهندسان و شرکت های ساختمانی آلمانی بیش از هر گروه دیگری به چشم می خورد و نقش آن ها در ساخت بسیاری از ساختمان های دولتی و حکومتی مشهود است. ساختمان هایی که در راستای نمایش قدرت و شکوه حکومت, متأثر از بناهای عصر نازی و با گرایش نئوکلاسیک, پدید آمدند. هدف پژوهش: مقاله ی پیش رو به دنبال بررسی معماری نئوکلاسیک و استخراج شاخصه های آن و تحلیل این شاخصه ها در آثار ساخته شده توسط معماران آلمانی در ایران است. پرسش اصلی مقاله بر این نکته استوار است که گرایش به معماری نازی (نئوکلاسیک) تا چه حد بر معماری معاصر ایران تأثیر گذاشته است؟ و چارچوب نظری مقاله نیز بر این نکته تأکید دارد که با گسترش روابط ایران و آلمان, در بین سال های حکومت حزب نازی در آلمان و پهلوی اول در ایران, بخشی از زمینه های شکل گیری معماری معاصر ایران تحت تأثیر کشور آلمان پدید آمد. روش پژوهش: مقاله ی پیش رو از نوع کیفی است و در آن از روش تحقیق تاریخی-تفسیری و همچنین روش توصیفی-تحلیلی به صورت آمیخته استفاده شده است. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می دهد که حضور افراد و گروه های متخصص آلمانی در ایران نقش بسیار مهمی در ورود عناصر معماری غربی به ایران داشته است. الگوها و شاخصه ها در هر سه حوزه ی عملکردی (پلان), کالبدی (فرم) و نمادین در معماری ایران تأثیرگذار بوده اند و در این بین, نفوذ مؤلفه های عملکردی, نسبت به دو مؤلفه ی دیگر, شاخص تر بوده است. همچنین ارتقای شیوه های ساخت وساز و استفاده از مصالح نوین یکی دیگر از زمینه های اثرگذاری آلمان ها در ایران بوده است.