عنوان فارسی: ارزیابی اخبار و روایات تعامل محمد بن حنفیه با سیدالشهداء (ع) در قیام عاشورا (عنوان عربی: تقییم أخبار و روایات تعامل محمد بن الحنفیه مع سید الشهداء× فی واقعة عاشورا)

چکیده فارسی: وجود گزارش های ضد و نقیض درباره کیفیت تعامل محمدبن حنفیه و سیّدالشهداء× در رابطه با نهضت کربلا, نشان از لزوم ارزیابی و بررسی صحت و سُقم آن اخبار دارد. گزارش ابن اعثم مبنی بر نگارش وصیت نامه از سوی امام× برای محمدحنفیه پیش از ترک مدینه؛ مخالفت او با قیام آن حضرت در گزارش ابن سعد؛ دو نامه ارسالی سیّدالشهداء× برای وی از مکه و کربلا و نیز «روایت مشیّت» که از ابن طاووس نقل شده, از جمله این اخبار است. پژوهش حاضر بر آن است تا این اخبار را مورد بازخوانی قرار داده و به نقد و ارزیابی آنها بپردازد. کاوش در گزارش ها نشان از ضعف «روایت مشیّت» و وصیت نامه مشهور امام× به محمدحنفیه و ناسازگاری و تعارض خبرِ مخالفت او با قیام برادر در مکه دارد. همچنین براساس خوانشی جدید از دو نامه ارسالی امام×, مخاطب اصلی نامه ها, محمدحنفیه بوده و آن حضرت پیشاپیش از عدم دست یابیِ خاندان او به حکومت خبر داده است. چکیده عربی: الخلاصه: وجود التقاریر المتناقضة حول کیفیة تعامل محمد بن الحنفیة و سید الشهداء حول قیام کربلاء, دلالة علی ضرورة تقییم و دراسة صحة و سقم تلک الأخبار. تقریر ابن أعثم حول کتابة الوصیة من قبل الأمام× لأبن الحنفیة قل مغادرته المدینة؛ معارضته لقیام الأمام× فی تقریر ابن سعد؛ الرسالتان التی بعث بهما سید الشهداء× له من مکه و کربلاء و کذلک «روایة المشیئة» المنقولة من ابن طاووس, هی من ضمن هذه الأخبار. الدراسة الحالیة بصدد أعادة قراءة هذه الأخبار و نقدها و تقییمها. الغور فی التقاریر تشیر الی ضعف «روایة المشیئة» و وصیة الامام× الشهیرة لمحمد بن الحنفیة و عدم مماشاة و تعارض خبر مخالفته لقیام الأخ فی مکه. کما انه و حسب قراءة جدیدة للرسالتین المبعوثتین للامام× فان المخاطب الأصلی للرسالتین کان محمد ابن الحنفیة و إن حضرة الامام قد أخبر مسبقاً بعدم استحواذ أهل بیته علی الحکم.