خاستگاه شناسی متمهدیان در ادعای مهدویت بررسی موردی سید محمد نوربخش

ظهور و بروز طیف های گسترده و متنوع با اندیشه های متقابل در حوزه مدعیان مهدویت, آموزه مهدویت و مهدی باوری را, که عامل انسجام بخش ملل و فرق اسلامی و حتی سایر ادیان الاهی انگاشته می شد, به صورت نوعی مساله و آسیب دینی و مذهبی در آورده است, چه اینکه فقدان مفهوم شناسی دقیق مهدویت در عرصه های اجتماعی, سیاسی, فرهنگی, اخلاقی, عرفانی و کلامی, و همچنین تفکیک نکردن در معانی لغوی و اصطلاحی مهدویت و تعیین مصادیق هر کدام, باعث شده است هر تلاش اصلاحی, هرچند در قالب جنبش های ضد استعماری و استقلال طلبانه, نیز در زمره نهضت های مهدوی و رهبران چنین جریان هایی به عنوان مدعیان مهدویت شناخته شوند. این تحقیق با تکیه بر منابع کتاب خانه ای و با رویکرد توصیفی- تحلیلی در صدد پاسخ گویی به این پرسش است که خاستگاه و عامل اصلی در دعاوی و حرکت سید محمد نوربخش کدام یک از بسترها و محرک های اندیشه ای و اجتماعی بوده است. در این مقال, پس از تحقیق, بررسی و برشمردن خاستگاه های وی در ادعای مهدویت روشن شد که ادعای مهدویت وی بیش از آنکه منشا کلامی یا حدیثی داشته باشد منشا و رویکرد صوفیانه, عرفانی, خانوادگی و اجتماعی داشته است.