تدوین و اعتبارسنجی شاخص های بومی حکمروایی خوب روستایی

حکمروایی خوب روستایی رهیافتی تطبیقی است که از طریق رفتار و قاعده مندی و نهادینه شدن پاسخگویی, مشارکت مردمی, شفافیت, قانونمندی, مسئولیت پذیری, اجماع محوری و مانند اینها تحقق پذیر است. بر همین اساس می توان حکمروایی خوب روستایی را کنش و واکنش متقابل مسئولان و برنامه ریزان در سطح کلان و خرد برای اجتماعات محلی با مردمی که از برنامه های توسعه متاثر می شوند تعریف نمود. قدر مسلم اینکه اهمیت و ضرورت واکاوی حکمروایی روستایی بدون شناسایی, تدوین و اعتبار سنجی شاخص های بومی و تاثیر گذار تحقق پذیر نخواهد بود. از اینرو, این مقاله در صدد تدوین و اعتبار سنجی شاخص های حکمروایی خوب روستایی است تا برنامه ریزان و محققان بتوانند در مطالعات مدیریت توسعه روستایی یا ارزیابی پروژه های روستایی از این مولفه ها, شاخص ها و گویه ها که به تأیید کارشناسان مسایل روستایی رسیده است, استفاده کنند. مطالعه حاضر از لحاظ هدف و ماهیت کاربردی و از لحاظ روش توصیفی-پیمایشی است. همچنین جامعه آماری شامل 35 نفر از متخصصین جهت بررسی 9 شاخص اصلی و 48 گویه است. برای اعتبار سنجی و دستیابی به اجماع نظر متخصصان برای اولویت بندی شاخص ها از روش های رتبه بندی مستقیم, توان رتبه ای, عکس پذیری رتبه ای, آماره های میانگین و انحراف معیار استفاده شده است. همچنین برای مشخص شدن کیفیت گویه ها از دو روش نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) استفاده شد. در این تحقیق نتایج مطالعه نشان داد از شاخص های 9 گانه مورد بررسی طبق میانگین استاندارد سه روش فوق برای اولویت بند شاخصها؛ مشارکت(0. 42) اجماع محوری(0. 28) عدالت محوری(0. 21) مسئولیت پذیری(0. 19) شفافیت(0. 33) پاسخگویی(0. 25) قانونمند(0. 20) مشروعیت (0. 24) کارایی و اثر بخش (0. 20) از نظر متخصصین کسب نمودند. همچنین در بررسی کیفیت گویه ها از مجموع 48 گویه, 42 گویه به عنوان گویه های مناسب برای حکمروایی خوب روستایی شناسایی شدند که از این تعداد 8 گویه به شاخص مشارکت, 4 گویه به شاخص اجماع محوری, 4 گویه به شاخص عدالت محوری, 4 گویه به شاخص مسئولیت پذیری, 7 گویه به شاخص شفافیت, 3 گویه به شاخص پاسخگویی, 6 گویه به شاخص قانونمندی, 4 گویه به شاخص مشروعیت و 8 گویه به شاخص اثربخشی تعلق دارند.