تاثیر تنش کمبود آب در انباشت متابولیت های سازگاری در ارقام مختلف یونجه

تنظیم اسمزی یکی از مکانیسم های کارآمد سازگاری گیاهان نسبت به تنش خشکی است و موجب حفظ آماس سلولها در شرایط کم آبی می شود. تغییرات میزان پرولین و قندهای محلول چهار رقم یونجه کریساری, قره یونجه,سربندی و استرالیایی - 2129 در شرایط کمبود رطوبت( آبیاری پس از رسیدن به 75 و 35 درصد ظرفیت مزرعه ای) و مقادیر مختلف نیتروژن (صفر,30 , 60و 90 کیلوگرم در هکتار) مورد بررسی قرار گرفت. این بررسی به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تنش خشکی موجب افزایش غلظت پرولین و قندهای محلول در همه ارقام گردید. کاربرد نیترات مقدار پرولین و پتانسیل آب برگ را افزایش داد. بیشترین مقدار انباشت پرولین و بالاترین پتانسیل آبی متعلق به قره یونجه و کریساری بود و کمترین مقدار این متابولیت ها در رقم استرالیایی 2129 و پایین ترین پتانسیل آبی در رقم سربندی مشاهده شد. این تحقیق نشان داد که نقش پرولین در حفظ پتانسیل آب برگ موثرتر از قندهای محلول است. کمبود آب میزان رطوبت نسبی (RWC) را نیز کاهش داده و میزان این کاهش در رقم سربندی و استرالیایی - 2129 بیشتر بود. قره یونجه کمترین کاهش RWC را داشت و میزان کاهش RWC در بین ارقام متناسب با پتانسیل آبی آنها بود. بیشترین میزان کاهش RWC و پتانسیل آب برگ مربوط به رقم سربندی و کمترین کاهش RWC و بالاترین پتانسیل آبی مربوط به رقم قره یونجه بود. افزایش غلظت پرولین و قندهای محلول در شرایط کمبود آب از طریق تنظیم اسمزی موجب حفظ فشار آماس (turgor) و RWC می گردد. افزایش نیتروژن با تاثیر بر روی انباشت متابولیت ها در شرایط خشکی احتمالا به تنظیم اسمزی کمک می کند.