ارزیابی مدل های سری زمانی خطی و غیر خطی بی لینییر در پیش بینی تبخیر- تعرق گیاه مرجع در ایستگاه سینوپتیک ارومیه

پیش بینی تبخیر-تعرق گیاه مرجع یکی از مهمترین عناصر در بهینه سازی مصرف آب کشاورزی است. یکی از روش های پیش بینی مقادیر تبخیر-تعرق گیاه مرجع استفاده از مدل های استوکاستیک سری زمانی است. در این پژوهش مدل های خطی AR(p) و ARMA(p,q) به همراه مدل غیر خطی بی لینییر در پیش بینی مقادیر ماهانه تبخیر-تعرق گیاه مرجع در ایستگاه سینوپتیک ارومیه مورد مقایسه قرار گرفت. برای انجام پژوهش, مقادیر ماهانه تبخیر-تعرق گیاه مرجع از سال 1350 تا 1389 محاسبه شده و داده های یاد شده در طول سال های 1384-1350 و 1389-1385 به ترتیب برای واسنجی و صحت سنجی مدل ها بکار گرفته شد. در مرحله بعد, مدل خطی مناسب انتخاب شد و سپس نتایج این مدل و نتایج مدل غیر خطی بی لینییر با مقادیر استاندارد فائو-پنمن-مونتیث مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد مدل سری زمانی AR(11) نتایج بهتری در مقایسه با مدل های خطی دیگر داشت. مقایسه نتایج مدل AR(11) و نتایج مدل BL(11,0,1,1) نسبت به مقادیر ماهانه فائو- پنمن- مونتیث نیز نشان داد که ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) و درصد خطای نسبی (VE) در مدل AR(11) به ترتیب 1.85 میلی متر و 3.8 درصد و در مدل BL(11,0,1,1) نیز به ترتیب 1.76 میلی متر و 3.6 درصد است. بنابراین, مدل غیر خطی بی لینییر توانایی بیشتری در مدل سازی و پیش بینی مقادیر ماهانه تبخیر- تعرق گیاه مرجع در مقایسه با مدل خطی داشت. در مرحله بعد مقادیر ماهانه تبخیر- تعرق گیاه مرجع برای پنج سال آینده با استفاده از مدل غیرخطی بی لینییر پیش بینی گردید.