شناخت فرایند شکل گیری کالبد روستای سنگان (شهرستان تهران)

به رغم روند سریع شهرگرایی در ایران طی دهه های گذشته کشور ما هنور جامعه ای شهری - روستایی شناخته می شود و بسیاری از شهرهای کوچک کشور به رغم تغییرات ظاهری, از جهت مناسبات اجتماعی - اقتصادی و ویژگی های فرهنگی به روستا شبیه تر می باشند. روستاها سکونتگاه هایی پویا در ابعاد اجتماعی - اقتصادی و کالبدی - فضایی هستند که نگرش ها, علایق و پاسخگویی به نیازها یا رویا رویی با عوامل محدود کننده در آن ها در ساخت کالبد و شکل دادن به فضا مشاهده می شود. پویایی مستلزم تغییرات دایمی اما بطئی و کند در کالبد روستا بوده است. با توجه به عوامل موثر در شکل گیری و فرایند زندگی روستایی, این دگرگونی ها می تواند رمز توسعه آن ها برای آینده باشد. معماری روستایی ایران به لحاظ ماهیت کارکردی و پاسخگویی به نیازهای انسانی, فعالیت های مردمی, عناصر تولیدی و محیط زیست, مجموعه ای همگن از ارتباطات و کارکردها و نقش چند عملکردی فضاهای آن می باشد. روستای سنگان از این قاعده مستثنی نیست و کلیت آن متشکل از مجموعه اجزایی است که با رابطه ای منطقی بین مجموعه فعالیت ها, رفتارها و کالبد روستا به گونه ای انسجام یافته ادراک می شوند. کالبد سنگان طی فرایندی ارگانیک بر اساس تعامل بین عوامل طبیعی و انسانی شکل گرفته و تکامل یافته است. بافت و مسکن روستای سنگان متاثر از این فرایند و توسط معماران بومی شکل گرفته است. سنگان از توابع بخش کن در حاشیه تهران است که با توجه به موقعیت آن در کنار پایتخت و دخالت هایی که طی سالهای اخیر در معماری و بافت آن انجام شده تبیین و تدوین الگوها و ضوابط طراحی و ساخت و ساز در زمینه بهسازی بافت و مسکن مبتنی بر کالبد بومی می تواند در تثبیت هویت کالبدی آن مفید واقع شود.