بررسی اخلاق عرفانی سلبی از نگاه مولوی و لائوتسه

اخلاق عرفانی سلبی مهم ترین بخش اندیشه های مولوی و لائوتسه به شمار می رود. این دو عارف, پیروان خود را به جنبه سلبی اخلاق و رعایت مولفه های آن نیز دعوت می کنند. از نگاه مولوی و لائوتسه, با تهذیب نفس و ریشه کن سازی انانیت و ترک رذایل, راه برای تخلق به اخلاق الهی و کسب فضایل فراهم تر می گردد. سوال این است که اخلاق عرفانی سلبی به چه معنا و بر چه مولفه هایی استوار است؟ وجوه شباهت و تفاوت میان اخلاق سلبی عرفانی مولوی و لائوتسه چیست؟ این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و تطبیقی و با استفاده از منابع کتابخانه ای, به بررسی مفهوم اخلاق سلبی عرفانی و مولفه های آن و تطبیق میان آرای مولوی و لائوتسه از این منظر می پردازد. این پژوهش نشان می دهد که میان این دو اندیشه وجوه تشابه و تمایز وجود دارد؛ چنان که هر دو در نظام اخلاقی و تنزیهی شان بر دو عنصر «سکوت و نیستی» و «ریاضت و کف نفس» به عنوان دو امر زمینه ساز ورود به سلوک عرفانی خویش تاکید کردند؛ اما به رغم شباهت های ظاهری, اساس تهذیب و ریاضت از نگاه مولوی بر مبنای عشق فطری و جبلی انسان به خدا استوار است و در این مسیر, از پشتوانه متابعت از شریعت و بهره گیری از عقل نیز برخوردار است.