بررسی پراکندگی و منشا فلزات سنگین (V ،Ti ،Mn ،Co ،Ni) در رسوبات بستر دریاچه زریوار

دریاچه تالابی زریوار یکی از زیست بوم های مهم آبی ایران می باشد که در غرب ایران و در استان کردستان واقع شده است. هدف از انجام این تحقیق بررسی رسوبات بستر دریاچه زریوار جهت تعیین غلظت عناصر سنگین (Ni و V, Ti, Mn, Co) منشا و پراکندگی عناصر می باشد. به این منظور نمونه های رسوب از 31 ایستگاه جمع آوری شدند. فلزات نیکل, وانادیم, منگنز, تیتانیم و کبالت در رسوبات توسط دستگاه ICP-OES اندازه گیری شدند. برای تعیین ارتباط بین عناصر و پارامترهای فیزیکوشیمیایی نمونه ها از روش های آنالیز خوشه ای و هم بستگی پیرسون استفاده شد. عناصر نیکل, وانادیم, کبالت و تیتانیم دارای هم بستگی بالایی با یکدیگر هستند و با منگنز هم بستگی منفی دارند. هم چنین نقشه پراکندگی 5 فلز سنگین نیکل, وانادیم, منگنز, تیتانیم و کبالت در محدوده مورد مطالعه با استفاده از نرم افزار ARC GIS 9.2 ترسیم شده است. نتایج نشان می دهد غلظت عناصر سنگین کم بوده و رسوبات توسط V, Ti, Mn, Co, Ni آلوده نشده اند. حضور این فلزات در رسوبات بستر دریاچه زریوار توسط واحدهای زمین شناسی منطقه کنترل می شود. تغییرات میانگین غلظت عناصر کل ایستگاه ها, به ترتیب Ti>Mn>V>Ni>Co تعیین گردید. نتایج شاخص زمین انباشت (Igeo) نشان می دهد که نمونه ها نسبت به این 5 عنصر عملا غیرآلوده می باشند. به نظر می رسد عنصر منگنز دارای منشا متفاوتی نسبت به سایر فلزات مورد مطالعه باشد. نتایج فاکتور غنی شدگی برای این 5 عنصر پایین تر از حد آلودگی بوده و غنی شدگی کمی را نشان می دهد. نتایج ضریب آلودگی نشان دهنده آلودگی متوسط رسوبات نسبت به عناصر نیکل, کبالت, وانادیم و تیتانیم و عدم آلودگی نسبت به عنصر منگنز بوده که نشان دهنده تاثیر عوامل انسانی بر غلظت این فلزات می باشد.