روایتی نو از تدوین حماسه ملی (شاهنامه)

کوشش نویسندگان در این مقاله به بازخوانی روند پدید آمدن حماسه ملی شاهنامه معطوف بوده است. نویسندگان از زاویه ای تازه تر به روند پدید آمدن شاهنامه یا شاهکار حماسه ملی پرداخته اند. این درست است که ما امروز از متن به نسبت منقح شاهنامه یا به تعبیری دیگر, کتاب بزرگ حماسه ملی بهره مندیم, اما از این که در فرایند پدید آمدن این متن, که از باشکوه ترین متن های فرهنگی, اسطوره ای, زبانی, ملی, ادبی, و تاریخی ایران و زبان فارسی است, چه تحولاتی رخ داده یا این که در سیر سرودن آن کتاب چه حادثه هایی به وقوع پیوسته کم تر سخن در میان است. سبب این کاستی هم تا اندازه ای مشخص است, نبودن منابع کافی. نگارندگان این مقاله در بررسی های تاریخی و شواهد شعری در متن شاهنامه به این باور رسیده اند که شاهنامه فردوسی, که خود حاصل متن یا متن های نوشتاری و به حدس و گمان, روایت هایی شفاهی بوده است, در فضایی بسیار خطربار و با نقشه ای از پیش تعیین شده به دست حامیان حماسه ملی و همت والای فردوسی به گونه ای پیروزمندانه پدید آمده است. این پیروزی حاصل نقشه ای زیرکانه و مخفیانه به دست حامیان حماسه ملی بود و در مراحل گوناگون از آن حمایت شد تا سرانجام به همت فردوسی به شکل کنونی به دست ما رسید. بنابر نتایج این مقاله, در فرایند یادشده تا رسیدن به این نقطه از شکوه و به بار نشستن این نهال پربار بسیاری از بزرگان فرهنگ و ادب و خویشکاران وطن دوست ایرانی در این راه جان باختند.