نگاهی نو به تحولات حیاط در مسکن روستایی مطالعه ی موردی: روستاهای دشت مرکزی گرمسار

بررسی وضعیت روستایی کشور نشان می دهد پایداری مسکن روستایی, که در راستای تداوم حیات زندگی روستاییان است, تحت تأثیر روند-ها و سیاست های دهه های اخیر در ابعاد مختلف, ازجمله کالبد, اقتصاد, و وجوه فرهنگی تغییرات گسترده ای کرده است و این نابسامانی منجر به تهدید حیات روستانشینی و ناپایداری محیطی و انسانی شده است. در این پژوهش بخش مهمی از زندگی, حیاط, و سایر فضاهای باز مسکن روستایی مورد توجه است تا, با شناخت عوامل پایداری در مسکن روستایی, اهمیت نقش این فضا در ثبات و تداوم زندگی روستاییان بررسی و در دوره های مختلف مقایسه شود, بنابراین پس از شناخت و بررسی روستاهای مورد مطالعه در شهرستان گرمسار و جمع آوری اطلاعات از طریق مشاهده ی میدانی و اطلاعات دریافتی از پرسش نامه ها, به توصیف و تجزیه وتحلیل یافته ها پرداخته شده و به روش تحلیل عاملی و واریانس یک طرفه داده ها آنالیز گردیده است, نتایج نشان می دهد که از میان 9 عامل شناسایی شده 6 عامل اساسی و تأثیر گذار بر حیاط مساکن روستایی مورد توجه ساکنین است. عامل معیشتی و تولیدی حیاط, عامل کالبدی حیاط از منظر میزان مساحت و درصد فضای ساخته نشده, عامل سازگاری اجتماعی و کارکرد حیاط در تعاملات میان ساکنین و همسایگان, و عامل پایداری و سازگاری محیطی در مسکن روستایی بیشترین اثربخشی را در خانه های سنتی و بازسازی شده دارند. درمقابل, عامل زیستی و سکونتی حیاط ها از نظر کارکرد های ثابت زیستی و تأمین نیازهای بنیادی ساکنین و عامل خدماتی آسایشی در راستای تأمین نور رسانی فضاهای سکونتی و محل پارک اتومبیل و. . . در خانه های معاصر بیشترین اثر بخشی را نسبت به سایر خانه ها داشته است.