اثر سطوح فسفر و بور بر عملکرد، اجزای عملکرد و کیفیت دانه دو رقم کلزا در شرایط کشت گلخانه ای

به منظور ارزیابی اثر سطوح مختلف فسفر و بور بر عملکرد, اجزای عملکرد, کیفیت دانه (پروتئین و روغن) و مقدار فسفر و بور کلزا (Brassica napus L.), آزمایشی گلخانه ای (با هدف حذف سایر عوامل محیطی موثر بر پارامترهای رشد, که در مزرعه قابل کنترل نیستند) مرکب از دو رقم کلزا (طلایه و زرفام), سه سطح فسفر (صفر, 25 و 50 میلی گرم بر کیلوگرم) و سه سطح بور (صفر, 2 و 4 میلی گرم بر کیلوگرم) در سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که ارقام مورد آزمایش کلزا از نظر عملکرد دانه, ارتفاع ساقه, تعداد خورجین در بوته, وزن هزار دانه و مقدار نیتروژن, فسفر, بور و روغن دانه تفاوت معنی داری داشتند. افزایش سطح فسفر به طور معنی داری وزن خشک دانه, کاه و کلش, ریشه و عملکرد زیستی و نیز ارتفاع ساقه, تعداد خورجین در بوته, وزن هزار دانه, عملکرد پروتئین و عملکرد و درصد روغن دانه را افزایش داد (P£0.05). اما غلظت نیتروژن دانه در اثر کاربرد فسفر کم شد. کاربرد بور تنها غلظت و جذب کل بور و درصد روغن دانه را در هر دو رقم کلزا به صورت معنی داری افزایش داد. همبستگی مثبت و معنی داری بین عملکرد دانه با عملکرد پروتئین, تعداد خورجین در بوته و وزن هزار دانه وجود داشت. کاربرد فسفر و بور, غلظت و جذب کل فسفر و بور را در دانه هر دو رقم کلزا افزایش داد. اثر برهمکنش فسفر و بور بر بیشتر متغیرهای مورد مطالعه مثبت بود, ولی معنی دار بودن این اثر در دو رقم متفاوت بود. انجام آزمایش مزرعه ای با سطوح بیشتری از فسفر و بور و ارقام متنوع کلزا توصیه می شود.