عنوان فارسی: تاملی در مهلت پرداخت دیه در قتل شبه عمد (عنوان عربی: إنعام نظر فی مهلة دفع الدیة فی القتل شبه العمد)

چکیده فارسی:قانون گذار قانون جدید مجازات اسلامی در فصل پنجم از مواد عمومی دیات, ذیل بند «ب» ماده 488, مهلت پرداخت دیه در قتل شبه عمد را دو سال مقرر نموده است؛ به گونه ای که جانی موظف است در هر سال نیمی از دیه مقدر را تادیه نماید. این نظریه مسبوق به موافقت مشهور فقهای امامیه می باشد. عمده دلیل مشهور بعد از اجماع, وجود «مقتضی تفاوت» است. ایشان معتقدند از آن جا که قتل شبه عمد خفیف تر از قتل عمدی و نسبت به قتل خطایی شدیدتر است و با توجه به این که در قتل عمد موجب دیه و قتل خطایی, قاتل باید به ترتیب در ظرف یک سال و سه سال نسبت به پرداخت دیه اقدام نماید؛ لذا در قتل شبه عمد طبیعتا باید این مدت دو سال باشد. نگارنده با مناقشه در اجماع ادعایی و رد دلیل اعتباری مذکور و به استناد اطلاقات ادله مهلت دیه و نیز تمسک به اصل عملی در مقام, مهلت و مدت تادیه دیه را سه سال می داند.
 
چکیده عربی:المقنن لقانون العقوبات الإسلامیة الجدید فی الفصل الخامس من العناصر العامه للدیات ذیل بند (ب) لمادة 488, قد قرر أن مهلة دفع الدیة فی القتل شبه العمد سنتان, حیث الجانی ملزم بتأدیة نصف الدیة المقدره فی سنة. و هذا الرأی علی الموافقة المشهورة من جانب فقهاء الإمامیة. و السبب الأساسی بعد الإجماع, و جود «مقتضی التفاوت» فیه. و الفقهاء یرون أن القتل شبه العمد أخف من قتل العمد و أشد من القتل الخطأی. و بالنظر إلی أن القاتل واجب التأدیة فی قتل العمد مدة سنة و فی القتل الخطأی مدة ثلاث سنوات, فلذلک من الطبیعی أن تکون المدة فی القتل شبه العمد سنتان و المحققون بالمناقشة فی الإجماع الادعائی و رد الدلیل الاعتباری و استنادا بأدلة مهلة دفع الدیة و التمسک بأصل عملی فیها, یرون أن مهلة دفع الدیة ثلاث سنوات.