بررسی شکل و فرم در ریتون های ایرانی (هزاره چهارم قبل از میلاد تا پایان دوره ساسانی)

ریتون ها ظروف آشامیدنی هستند که در هنر ایران بسیار به چشم می خورند. در کل ظروفی را که جانور سان بوده و دارای روزنه ورود و خروج مایع باشند تحت عنوان ریتون طبقه بندی می نمایند. موجودات مورد استفاده در ساخت این ریتون ها شامل انواع حیوانات تخیلی و واقعی می شود. استفاده از ریتون ها از هزاره چهارم قبل از میلاد تا پایان دوره ساسانی در ایران متداول بوده است. تنوع شکل و فرم در ریتون ها نشان دهنده سبک های هنری متنوع در ساخت آنهاست, ضمن اینکه دقت در نوع نقوش و تزیینات این ظروف نشان دهنده اعتقادات اساطیری و آیینی موثر در شکل گیری آنهاست. پژوهش حاضر ضمن بررسی بیش از 140 نمونه ریتون های ایرانی بدست آمده از نقاط مختلف, ساختار ریتون ها و نیز شکل آنها را مطالعه می نمایند. بر این اساس سه دسته ریتون های مخروطی, شاخی شکل و کوزه ای شکل را می توان تشخیص داد. تزیینات عمده ریتون ها در گروههای مختلف عبارتند از: تزیین پیکره انتهایی به شکل موجودات مختلف, حکاکی نقوش روی بدنه و یا استفاده از حلقه های تزیینی.