تبیین مولفه الگوهای ماندگار حاکم بر مسکن بومی مشهد و اولویت بندی آنها با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی

اهداف و زمینه ها: مشهد شهری است با محله های تاریخی که روزگاری بسیاری از خانه های ارزشمند را در خود جای داده بود. اما به واسطه تغییر شیوه زندگی, طرح های توسعه, تغییرات اقتصادی و غیره بخش وسیعی از بافت ارزشمند شهر طی زمان دچار تغییر شده است. لذا اگر در مسیر ایده حفظ و به هنگام سازی گذشته با ایجاد خلاقیت و حساسیت گام برداریم, ساختمان های سنتی می توانند به منبع الهام بخشی تبدیل شوند که برای توسعه معماری معاصری که پاسخگوی فرآیندهای فرهنگی محلی باشد, به کار گرفته شوند. بر این اساس این پژوهش با هدف معرفی و پیشنهاد مولفه ها و شاخص های الگوهای بومی شهر مشهد صورت پذیرفت. روش شناسی: در این پژوهش توصیفی-تحلیلی, داده ها به صورت کتابخانه ای و در برخی موارد به صورت پیمایشی با تکمیل پرسش نامه توسط خبرگان جمع آوری شد. بدین ترتیب که با استفاده از رویکرد داده بنیاد و استفاده از نرم افزار Maxqda 10 مولفه ها و شاخص های مورد توجه در خانه های بومی استخراج شد و سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) مولفه الگوهای بومی تعیین اهمیت و وزن دهی شد. یافته ها: اولویت مولفه الگوهای بومی موثر بر مسکن شهر مشهد به ترتیب محرمیت, درون گرایی, پرهیز از بیهودگی, مردم واری, ارتباط با طبیعت, جامع نگری و وحدت گرایی, خودبسندگی, معنایی-نمادین و تداوم و تکامل بودند و مولفه الگوهای با امتیاز بالای 1/0 شامل محرمیت, درون گرایی, پرهیز از بیهودگی, مردم واری و ارتباط با طبیعت به ترتیب به عنوان مولفه الگوهای ماندگار بومی مشهد معرفی و انتخاب شدند. نتیجه گیری: مولفه الگوهای محرمیت, درون گرایی, پرهیز از بیهودگی, مردم واری و ارتباط با طبیعت در رتبه های اول تا پنجم مولفه الگوهای ماندگار بومی مشهد هستند.