طراحی شهری در ایران: نگرشی نو

طراحی شهری در دهه 1960 با هدف جستجو برای کیفیت شهر به وجود آمد. این جستجو تا به امروز نیز همچنان با دو هدف عملکردی و زیبایی شناختی ادامه یافته است. در کشور ما حرفه و رشته طراحی شهری به مفهوم امروزی آن, سابقه چندان طولانی ندارد. طی حدود 30 سالی که از معرفی این زمینه در کشور ما می گذرد, علی رغم تجارب متعددی که به دست آمده, نتایج مطلوبی عاید نشده و نمونه های موفقی ارایه نگردیده است. در این مقاله با تحلیل و ارزیابی دو نمونه طراحی (محور نواب در تهران و محور عمار یاسر در قم), با استفاده از معیارهایی به مقایسه این دو پرداخته, و نگرشی نو در طراحی شهری ارایه خواهد شد. نگرشی که طراحی شهری را از حالت انفعالی به فعال, از شکل گرایی صرف به عملکرد – شکل گرا, از طرح – محوری به فرایند – محوری و از دستوری به تعاملی – مشارکتی تبدیل کرده, ارتقای واقعی کیفیت محیط شهری را هدف غایی خود قرار می دهد.