ماهیت حقوقی و کارکردهای اقتصادی قراردادهای توزیع

یکی از مهمترین ابزارهای نظام توزیع کالاها و خدمات, قراردادهای توزیع است که ازعناصر اساسی حقوق توزیع به شمارمی رود و به سبب پیامدهای ضدرقابتی و انحصارزایی که شبکه های حاصل از این نوع قراردادها –,درعین آثار رقابتی و کارایی اقتصادی غیرقابل انکار خود-به همراه می آورد, مورد توجه روزافزون کشورهای غربی قرار گرفته و دراین میان, قواعد حقوق رقابت با اعمال موازین و اصول آمره خود, نقش تعیین کننده ای در کنترل و هدایت این نوع قراردادها و کاهش مؤثر آثار ضد رقابتی آنها درعین حفظ و ارتقاء کارایی شبکه های قراردادی توزیع در تأمین بهینه نیازهای اقتصادی شهروندان ایفا می کند. این نوشتار که حاصل مطالعه تحلیلی داده های به دست آمده از منابع کتابخانه ای حقوق اتحادیه اروپا و برخی کشورهای اروپایی در زمینه قراردادهای توزیع است و ماهیت, انواع, فلسفه پیدایش و کارکردهای اقتصادی این نوع قراردادها را با هدف توسعه نظام حقوقی ایران, مورد تحلیل و تبیین قرارداده به این نتیجه رسیده است که قراردادهای توزیع در انواع سه گانه خود که به عنوان یک قرارداد معوض تجاری چارچوب عمودی, الحاقی وانحصارزا, توزیع محصول یا محصولات معینی را دریک بازه زمانی معین اما نسبتاً طولانی و یا نامحدود, ساماندهی و تنظیم می کند, در وضعیت کنونی حقوق موضوعه ایران, یک قرارداد نامعین است که می بایست بر اساس قواعد عام مندرج در مواد 44, 45 و 62 قانون اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی (مصوب 1386) از حیث شروط انحصارزای ضد رقابتی, از سوی شورای رقابت مورد کنترل و نظارت دقیق قرار گیرد و شاید بهتر باشد رژیم حقوقی عام قراردادهای توزیع به عنوان یک عقد معین-شامل تعریف عام, شرایط تشکیل, آثارعام واسباب پایان این نوع قرارداد-باحفظ انعطاف پذیری ازحیث تعیین انواع گوناگون قرارداد مزبور وآثاروشرایط انحلال آن بر اساس توافق طرفین در چارچوب قواعد آمره حقوق رقابت, در قانون تجارت ایران پیش بینی گردد.