شبیه سازی الگوی توزیع رطوبت و تبخیر در آبیاری قطره ای زیرسطحی در یک خاک شنی

علاقه به استفاده از سامانه های آبیاری زیر فشار به دلیل کمبود منابع آب و بالا بودن بازده مصرف آب در این سامانه ها, در سالهای اخیر به صورت فزاینده ای افزایش یافته است. از جمله این روشها, که اخیرا در مناطق خشک ایران جهت آبیاری باغهای پسته مورد استفاده قرار می گیرد, سامانه آبیاری قطره ای زیر سطحی است. طراحی و مدیریت صحیح این سامانه ها مستلزم آگاهی از نحوه توزیع رطوبت در خاک است. در این تحقیق کارایی شبیه عددیHYDRUS-2D , که قادر به شبیه سازی حرکت آب, املاح, و گرما در شرایط اشباع و غیر اشباع می باشد, جهت شبیه سازی توزیع رطوبت در خاک در زمانهای مختلف زیر قطره چکان زیر سطحی واقع در عمق 30 سانتی متری در مزرعه ای با خاک شنی, بررسی شده است. همچنین, تاثیر متغیرهای مختلف از جمله مقادیر متفاوت بده (2 و 4 لیتر در ساعت) و کاربرد خاکپوش (خاکپوش پلاستیک) بر الگوی رطوبت نیز مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دادند که شبیه توانسته است روند تغییرات را مشابه آنچه درنیمرخ خاک رخداده شبیه سازی کند (R2=0.92), البته با حداکثر خطای RMSE=0.0192 به ازای 24 ساعت پس از پایان آبیاری. همچنین, افزایش در مقدار بده به ازا یک حجم ثابت آب آبیاری نه تنها باعث افزایش توزیع رطوبت در خاک نشد, بلکه به دلیل کاهش ابعاد ناحیه رطوبتی منجر به کاهش فاصله لوله فرعی و بالا رفتن هزینه نصب سامانه گردید. وجود پوشش پلاستیکی به عنوان خاکپوش, با توجه به نوع بافت خاک منطقه توانست با ثابت نگه داشتن تغییرات رطوبت و کاهش اختلاف مکش در لایه های سطحی و عمقی مانع از هدر رفتن آب از طریق تبخیر گردد.