توسعه درونی، الگویی متوازن، متعادل و پایدار برای توسعه و ارتقاء کیفی شهر، برنامه ریزی برای توسعه مجدد اراضی نظامی درون شهری

گسترش بی رویه, شتابان و ناموزون کالبدی شهرها یکی از عوامل اصلی در بروز مسایل شهری به ویژه افت منزلت اجتماعی, عملکردی, زیست محیطی و کالبدی آنهاست. در مواجهه با این معضلات, توسعه درونی به عنوان پایدارترین الگوی توسعه برای شهرها معرفی شده است. توسعه درونی, سیاستی است که باهدف دستیابی به توسعه موزون, متعادل و پایدار شهری به شناسایی و برنامه ریزی برای استفاده بهینه از ظرفیت های موجود توسعه در درون محدوده شهر می پردازد. در این میان تاسیسات و اراضی نظامی درونی شهرها با پهنه های وسیع خود در شهرها, به عنوان یکی از مهم ترین ظرفیت های توسعه درونی میتوانند فرصتی برای تجدید حیات شهرها باشند. هدف این نوشتار دستیابی به برنامه تجدید حیات پایداراراضی نظامی درون شهری در قالب چارچوبی جامع است. در راستای دستیابی به این هدف, در مرحله اول با مروری بر ادبیات توسعه درونی و نظریات موجود و سابقه این سیاست در ایران و جهان, همچنین بازخوانی مفهوم توسعه مجدد اراضی نظامی و رویکردها به آن, اهمیت این موضوع در توسعه شهری تبیین شده است, سپس در مرحله دوم با مستندسازی دو تجربه داخلی و خارجی و بررسی نقاط ضعف و قوت برنامه های اجرا شده, زمینه ارتقاء دانش نظری در عرصه توسعه درونی و توسعه مجدد اراضی نظامی فراهم آمده تا با تکیه بر این دانش بتوان سیاست های کارآمدتری را اتخاذ کرد. روش تحقیق, از نوع تحلیلی- تفسیری بر پایه مطالعات و ارزیابی نمونه های موردی است وتلاش شده به کمک اسناد کتابخانه ای و اینترنتی به بررسی موضوع مورد نظر پرداخته شود. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد توسعه مجدد اراضی نظامی درون شهری یکی از مهم ترین فرصت های توسعه درونی است که علاوه بر کیفیت بخشی در عرصه پروژه, با تاثیرگذاری بر بافت پیرامونی به عنوان محرک برنامه های بازآفرینی شهری عمل می کنند. همچنین نتایج نشان می دهد رابطه معناداری بین حضور و مشارکت دولت, شهرداری ها, نهادهای محلی و بخش خصوصی با تحقق تجدید حیات موفق اراضی نظامی وجود دارد. مطالعات, بیانگر این امر است که مهم ترین اصل در فرایند تجدید حیات اراضی نظامی, برنامه ریزی و مشخص کردن جایگاه و نقش سازمان ها و نهادهای مربوطه و مشارکت و هماهنگی های بین آنهاست.