رتبه بندی شهرستان های استان سیستان و بلوچستان بر اساس ظرفیت گردشگری فرهنگی و میراثی با استفاده از روش آراس

گردشگری فرهنگی و میراثی ابزاری از توسعه اقتصادی است که با جذب گردشگران از خارج از جامعه میزبان به رشد اقتصادی منجر می شود. توجه و کاربست ارزش ها موجب حفاظت از میراث فرهنگی و محرک احیای الگوهای محلی می شود. استان سیستان و بلوچستان با جاذبه های فرهنگی و میراثی شهرت بسیاری دارد و می تواند گردشگران فراوانی را جذب کند. بیشتر مطالعات انجام شده پیرامون گردشگری فرهنگی و میراثی و عمدتا بر موضوعاتی نظیر ظرفیت سنجی براساس زیرساخت های گردشگری, ارزیابی کلی خدمات و امکانات شهرهای تاریخی, حفظ بافت تاریخی شهر به منظور جذب گردشگرند. اما در خصوص معرفی ظرفیت های گردشگری و همچنین فراهم کردن تجهیزات و زیرساخت ها اقداماتی صورت نگرفته و یا به صورت نامتوازن انجام پذیرفته است که این موضوع موجب جذب نشدن گردشگر و بی توجهی به عناصر جاذب گردشگری این استان شده است. هدف این پژوهش رتبه بندی شهرستان های استان سیستان و بلوچستان براساس ظرفیت گردشگری فرهنگی و میراثی, به منظور تدوین راهبردهای توسعه آن, برای جذب گردشگران است. پژوهش حاضر, براساس هدف, کاربردی و, براساس ماهیت, توصیفی تحلیلی است. بدین منظور, ابتدا با مروری بر ادبیات و دیدگاه های مرتبط با پژوهش, شاخص های موردنیاز جمع آوری شدند و سپس, به دلیل همکاری نکردن سازمان های مربوطه در خصوص ارایه آمار و اطلاعات موردنیاز, با تجمیع شاخص ها و حذف شش شاخص «میزان جرم و جنایت», «میزان رشد سالانه», «میزان حوادث مربوط به تصادفات», «سرمایه گذاری دولتی», «سرمایه گذاری غیر دولتی» و «امنیت», شاخص های نهایی انتخاب شدند. در گام بعدی, وزن شاخص ها براساس آرای کارشناسان و با به کارگیری روش بهترین بدترین شاخص در نرم افزار لینگو مشخص شد. درنهایت, با استفاده از روش آراس, شهرستان های استان براساس شاخص های ظرفیت گردشگری فرهنگی و میراثی رتبه بندی شدند. نتایج نشان می دهند که, براساس محاسبات و امتیاز مطلوبیت کل و نسبی, شهرستان های زاهدان (0. 804), چابهار (0. 486), زابل (0. 379), ایرانشهر (0. 354) و سراوان (0. 304) در رتبه های 1 تا 5 و سایر شهرستان ها در رتبه های بعدی قرار گرفته اند. در ادامه, راهکارهایی برای ارتقای گردشگری فرهنگی و میراثی شهرستان های این استان نیز ارایه شده است. درمجموع, این طبقه بندی و ارایه راهبردها و راهکارهای پیشنهادی می توانند, در گام اول, مسیر روشنی را پیش روی سیاست گذاران دولتی و به طور خاص مدیران وزارت خانه میراث فرهنگی, گردشگری و صنایع دستی قرار دهند تا زمینه های مناسبی را برای برنامه ریزی, ایجاد تسهیلات و زیرساخت های مناسب برای گردشگری فرهنگی و میراثی و, مهم تر از همه, تسهیل شرایط سرمایه گذاری و تشویق ورود بخش خصوصی (داخلی و خارجی) فراهم کند.