ارائه راهکار ترسیمی نو جهت طراحی نوآورانه کاربندی نمونه مطالعاتی: کاربندی های بازار تاریخی تبریز

کاربندی, یکی از الگوهای پوشش تاقی است که ریشه در روش های دقیق هندسه ترسیمی دارد. این الگو به سبب داشتن هندسه مقیّد, از انعطاف زیادی برخوردار نبوده و در معماری ایران نیز تنها در زمینه های مشخص به کار رفته است. لذا همواره این سؤال مطرح است که روش های رایج ترسیم کاربندی چه محدودیت ها و مقتضیاتی دارند؟ و با شناخت این محدودیت ها و مقتضیات, چگونه می توان کاربردهای کاربندی را گسترش داد؟ تحقیق حاضر, با هدف پاسخ گویی به سؤالات مذکور شکل گرفته است؛ لذا به منظور یافتن محدودیت ها و الزامات هندسی کاربندی, ابتدا کاربندی های بازار تاریخی تبریز را بررسی و تحلیل می کند, سپس با در نظر گرفتن الزامات یافته شده, در صدد رسیدن به روشی است تا بتواند بر محدودیت های هندسی کاربندی فائق آمده و استفاده های آن را گسترش دهد. این پژوهش, با روش استدلال منطقی و با جمع آوری اطلاعات از طریق مشاهده عینی, بررسی های کتابخانه ای و مدل سازی رایانه ای, به ارائه راه حل هایی در جهت افزایش تنوع زمینه های کاربندی پرداخته است. نتایج بررسی نمونه های مطالعاتی نشان می دهد که شروط لازم و کافی برای پیاده سازی دقیق هندسه یک کاربندی n ضلعی در زمینه های چهار ضلعی این است که اولاً دو زاویه مقابل چهار ضلعی زمینه مکمل باشند, ثانیاً هر چهار زاویه به دست آمده از ترسیم یکی از اقطار آن, مضربی از حاصل تقسیم ° 180 بر تعداد اضلاع کاربندی باشد, ثالثاً مرکز دایره محیطی, داخل چهار ضلعی زمینه قرار گیرد. سپس با در نظر گرفتن شروط مذکور, روشی ارائه شد که در مقایسه با روش های ترسیمی موجود, محدودیت های کمتری دارد و استفاده از کاربندی را در زمینه های نامنتظم نیز ممکن می کند.