بررسی تنوع ژنتیکی برخی ژرم پلاسم های گندم با استفاده از صفات مورفوفنولوژیک

به منظور ارزیابی عملکرد و برخی صفات مورفوفنولوژیک گندم و بررسی تنوع ژنتیکی آن ها, بررسی های مزرعه ای و آزمایشگاهی روی 115 ژنوتیپ مختلف گندم در سال زراعی 94-1393 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه گنبد کاووس در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. طبق نتایج به دست آمده صفات مورد بررسی از تنوع بالایی برخوردار بوده و بین ژنوتیپ ها تفاوت معنی داری از لحاظ کلیه صفات مورد ارزیابی به جزء طول دانه وجود داشت. نتایج نشان داد که تعداد پنجه در مترمربع بیشترین همبستگی را با عملکرد دانه داشت (**79/0). بر اساس نتایج به دست آمده از رگرسیون مرحله ای تعداد کل پنجه در متر مربع بیشترین اثر را برروی عملکرد دانه داشت به طوری که اولین صفتی بود که وارد مدل شد. نتایج حاصل از تجزیه علیت نشان داد که صفت شاخص برداشت بیشترین اثر مستقیم را بر عملکرد دانه در مترمربع داشت (64/0) و بیشترین اثر غیر مستقیم مربوط به صفت تعداد کل پنجه در متر مربع از طریق عملکرد بیولوژیک بود (458/0). با استفاده از تجزیه خوشه ای دو گروه براساس دندروگرام حاصل شد که از لحاظ شجره ارقام و برخی صفات مورد بررسی شباهت بیشتری داشتند. بنابراین می توان از تعداد پنجه و شاخص برداشت به عنوان صفات برتر در برنامه های انتخاب غیر مسقیم استقاده نمود.