ماهیت صنعت فرهنگ و رسانه ‏های فنی از دیدگاه اندیشه و نظریه انتقادی

شرح و بیان صنعت فرهنگ از زبان تئودور آدورنو و ماکس هورکهایمر نویسندگان کتاب دیالکتیک روشنگری - مبتنی بر این گزارش است که عقل ابزار اندیش روشنگری (Aufklarung) که بر همسان سازی و این همانی بنیاد دارد گرچه بنا بود آزادی را از ترس از مراجع اساطیری ایمن دارد, خود از سلطه سیاسی - اجتماعی و فرهنگی تمامیت خواهانه ای سر در آورد که آدمیان را از آزادی و خلاقیت فردی محروم می سازد و هم فرد و هم جامعه را قلب به شیء می کند. آدورنو و هورکهایمر برآنند که رسانه ‏های فرهنگ ساز, به مدد بازتولید تکنیکی انبوه, در سرمایه داری پسین در خدمت شاکله سازی از پیش تعیین کننده کلیه محصولات فرهنگی عمل می ‏کنند. این کارکرد, کلیه تنوعات و تکثرات را به گونه ای استانده می ‏کند که اطاعت و آزادی دیگر از هم تمیز داده نمی ‏شوند. بدینسان, در نظام مبتنی بر ارزش مبادله صنعت فرهنگ هر ابژه‏ ای را مبدل به کالا می ‏کند؛ تفاوت نمی کند که این ابژه اقتصادی باشد یا فرهنگی. این مقاله روایتی است از چگونگی توجیه آدورنو و هورکهایمر در باب این سرکوب فاجعه بار که در جریان اتمیزه کردن, همه انسانها و سلایق و خلاقیت های آنها را همسطح می سازد. همزمان, این مقاله به اجمال آموزه یاد شده را در بوته ارزیابی انتقادی می ‏نهد.