بررسی تنوع ژنتیکی جمعیت های مختلف سماق (Rhus coriaria L. ) ایرانی با استفاده از نشانگر ISSR

سماق (Rhus coriaria L. ) ازجمله درختچه های جنگلی است که در مناطق مدیترانه و آسیای شرقی به ویژه ایران پراکنش دارد و دارای کاربردهای مختلف دارویی و صنعتی می باشد. در این پژوهش, از نشانگرهای بین ریزماهواره به منظور مطالعه تنوع ژنتیکی ژنوتیپ های سماق جمع آوری شده از پنج رویشگاه طبیعی واقع در شمال غرب کشور (استان های آذربایجان غربی و شرقی) استفاده شد. بدین منظور از هر جمعیت 15 نمونه به صورت تصادفی انتخاب و بعدDNA ژنومی آنها با استفاده از 18 آغازگر ISSR انگشت نگاری شد. نتایج نشان داد که تنوع ژنتیکی مطلوبی در میان ژنوتیپ های مورد مطالعه سماق وجود دارد, به طوری که سهم تنوع ژنتیکی بین جمعیتی (8/79%) بیشتر از سهم تنوع ژنتیکی داخل جمعیتی (2/20) بود. کمترین فاصله ژنتیکی (18/14) بین جمعیت های آغبراز-هوراند (آ. ش. ) و نیر-ارسباران و بیشترین فاصله ژنتیکی (08/31) بین جمعیت های کچله-ارومیه و نیر-ارسبارن مشاهده شد. بر اساس نتایج حاصل از گروه بندی ژنوتیپ های مورد مطالعه, دو جمعیت آغبراز-هوراند و نیر-ارسباران در یک گروه و جمعیت های رویشگاه های دیگر در گروه های مجزایی قرار گرفتند. نتایج این مطالعه نشان داد که گروه بندی افراد با استفاده از نشانگر ISSR, با توزیع جغرافیایی آنها مطابقت دارد. نشانگرهای ISSR می توانند به صورت مؤثری نه تنها در ارزیابی تنوع ژنتیکی ژرم پلاسم سماق بلکه در شناسایی ارتباط ژنتیکی میان نمونه ها یا افراد شناخته شده و یا ناشناخته سماق به کار روند.