قواعد رسم الخط میرعلی تبریزی بر اساس نسخه خسرو و شیرین نظامی (محفوظ در گالری فریر - 808 هجری قمری)

میرعلی بن حسن تبریزی ملقب به «قدوه الکتاب معلی» از بزرگ ترین خوشنویسان عصر تیموری برای نخستین بار خوشنویسی نستعلیق را تحت قاعده و هیاتی متمایز درآورد. تنها اثر مرقوم موثق میرعلی, نسخه خسرو و شیرین نظامی به تاریخ 808ه.ق/1406م محفوظ در گالری هنری فریر است که از منظر شیوه کتابت و رسم الخط اهمیت شایان توجهی دارد. برهمین اساس, موضوع این مقاله بررسی رسم الخط میرعلی تبریزی با تکیه بر این نسخه خطی است.هدف از انجام این مقاله شناخت شیوه و قواعد به کار رفته در خط میرعلی به عنوان نمونه های اولیه خوشنویسی نستعلیق است. همچنین در این راستا سعی شده است تا به این سوال ها پاسخ داده شود: 1. حسن تشکیل در رسم الخط میرعلی تبریزی چگونه است؟, 2. قواعد حسن وضع در شیوه کتابت نستعلیق میرعلی چگونه است؟این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی انجام پذیرفته و روش گردآوری اطلاعات, کتابخانه ای (اسناد مکتوب) و میدانی (مشاهده مستقیم) است.حسن تشکیل در نگارش میرعلی نشان می دهد که کشیدگی ها از قواعد معین و نسبتا ثابتی تبعیت می کنند و غالبا کوتاه, تند و تیز هستند. فرم و تناسبات حرکت دوم دوایر در تمام حروف به طور مشابه تکرار شده است. نقطه ها با شیبی یکسان, بدون گوشه های تیز و عرض کم تر از پهنای قلم اجرا شده اند. حسن وضع در کتابت میرعلی به صورت حداقل یک کشیدگی در اکثر مصرع ها و حذف حروف پایانی و برخی نقاط ضروری حروف ظاهر می شود. افزودن نقطه به پیروی از سنت قدیم کتابت است و اتصال برخی از حروف احتمالا تحت تاثیر خط تعلیق بوده است. اعراب گذاری و حرکات تزیینی به چند مورد جزئی محدود شده است.