گزارش کوتاه علمی عوامل عمده پوسیدگی ریشه لوبیا در زنجان، ایران

پوسیدگی ریشه بیماری مهمی در مناطق عمده کشت لوبیا در دنیا از جمله ایران است. در سال 1386 عوامل عمده پوسیدگی ریشه در نمونه های ریشه، بذر و خاک جمه آوری شده از مزارع لوبیای استان زنجان تعیین شدند. روابط رگرسیونی نشان دادند که بین میانگین میزان بیماری و فراوانی هر یک از عوامل بیماریزای جدا سازی شده از نمونه های ریشه د طول زمان نمونه برداری ( از V3 تا R9 مرحله رویشی لوبیا) رابطه مثبت معنی دار وجود دارد. بنابراین، بازای هر واحد افزایش میزان بیماری، فراوانی Fusarium oxysporum ، Fusarium ، F.solani ، Macrophomina phaswolina و Rhizoctonia solani تا 0.16 ، 0.41 ، 0.22 و 0.44 % افزایش یافت. میانگین CFU این عوامل بیماریزا در هر گرم خاک جمع آوری شده  از مزارع لوبیا در مراحل  V3و R9 با محل مزرعه، گونه قارچ و زمان نمونه برداری متغیر بود. F.solani بیشترین میانگین CFUدر هر گرم خاک را در V3 (1212) و R9(3077)در مزارع نشان داد و oxysporum .F ، R. solani و ،  M.phaswolinaبدنبال آن قرار گرفتند. میانگین CFU هر عامل بیماریزا و مجموع میانگین CFU این عوامل در هر گرم خاک در مرحله R9 بطور معنی داری بزرگتر از مرحله V3 بودند. فاکتورهای عملکردی رابطه معنی داری با CFU قارچ F. solani در هر گرم خاک در مرحله R9 نشان دادند. عوامل عمده پوسیدگی ریشه، oxysporum. F ، M. phaswolina  F.solani و R. solani از نمونه های بذر جمع آوری شده از مزارع مورد بررسی نیز جداسازی شدند. میانگین فراوانی این عوامل بیماریزا جدا شده از بذور با محل مزرعه و گونه قارچ متغیر بود. در مرحله R9 ، میزان شدت و شاخص بیماری رابطه معنی داری با فراوانی قارچ M. phaseolina جدا شده از بذور نشان دادند. نتایج این تحقیق می تواند در مدیریت بیماری پوسیدگی ریشه و انتخاب ارقام مقاوم در آینده مورد استفاده قرار گیرد.