وصف و جایگاه آن در شعر بهار

وصف در آثار ادبی اهمیّت ویژه­ ای دارد چرا که یکی از ملاک­ ها و معیارهای اصلی پذیرش یا عدم پذیرش یک شعر است و هنری بودن یک شعر را می­ تواند رقم بزند. ملک الشعرای بهار, یکی از شاعران سنّت­ گرای معاصر است که در اشعار خود هم به قدما نظر داشته و هم نگاه معاصر خود را نیز به پدیده­ های اطراف خود حفظ کرده است. در این مقاله به شیوه ی توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه­ ای به بررسی و تحلیل جایگاه توصیف در اشعار بهار پرداخته شده است. این بررسی و تحلیل هم جایگاه شعری بهار را از منظر چگونگی وصف برای ما نشان می­ دهد و هم تفاوت و شباهت توصیف را در شعر بهار با قدما روشن می­ سازد. نتایج حاکی از آن است که بهار در وصف هم به قدما توجّه داشته است و هم به معاصرین. او در اشعار تقلیدی خود بیشتر توصیفات به سبک خراسانی (توصیفات بیرونی) و توصیفات به سبک آذربایجانی (توصیفات چندباره از یک پدیده) را اساس کار خود قرار داده است. این اشعار هرچند از نظر هنری, والایی و اعتبار خود را دارند؛ اما عموماً تشخّص سبکی بهار را نشان نمی­ دهند. در اشعار غیرتقلیدی بهار, وصف با دامنه­ ای فراخ­ تر (البتّه با حفظ و غلبه ی همان توصیفات بیرونی و حسی) و با کارکردهایی دیگر مطرح است. او هم به جنبه ی هنری توصیفات خود توجّه داشته و هم اهداف و کارکردهایی برای آن­ ها متصوّر بوده است.