تبیین مبانی، اصول و روش های اصلاح الگوی مصرف با تاکید بر متون اسلامی

با توجه به روند افزایش سریع جمعیت در دهه های اخیر و در نتیجه تمایل بیشتر به بهره برداری از منابع و نیز مصرف بیشتر, تدوین الگوی مصرف متناسب با وضع جامعه و افراد آن, امری ضروری به نظر می رسد. در دین اسلام برخلاف برخی نظریات غربی, مصرف به خودی خود اصالت نداشته و بلکه در جهتی قرار گیرد که انسان را به سوی اهداف غایی خلقتش سوق دهد. با توجه به نگاه همه جانبه ای که اسلام به مساله مصرف دارد, می توان بر اساس متون اسلامی, دستورالعمل جامعی برای اصلاح الگوی مصرف تدوین نمود. در این مقاله تلاش شده است تا با درنظر گرفتن جامعه دینی, به عنوان جامعه هدف, و با تحلیل اسنادی قرآن کریم و روایات معصومان (ع), مجموعه ای از مبانی, اصول و روش های اصلاح الگوی مصرف استخراج شود. که در نهایت پنج مبنا, یازده اصل و بیست روش در رابطه با اصلاح الگوی مصرف به دست آمده بدین شرح:مبانی: نیازمندی, عزت و استقلال, ایمان, اندیشه ورزی, تفاوت افراد و جوامع مختلف؛اصول: نیازسنجی, آینده نگری, اعتدال, زهدورزی, جهان را عرصه نعمت های خدا دیدن, مسوولیت, آخرت گرایی, دیگرگرایی, توجه به تعقل و تفکر, فرهنگ سازی, تذکر, توجه به اقتضائات فردی و اجتماعی؛روش ها: اولویت بندی, مدیریت منابع, رعایت میانه روی در مصرف, قناعت, شناخت سنت های الهی, ادای حقوق شرعی, امر به معروف و نهی از منکر, اصلاح انگیزه ها, محدود و مشروط نمودن مصرف, انفاق و ایثار, آگاه سازی, استفاده از تجربیات دیگران, الگوسازی, یادآوری محرومیت ها, توجه به کفو و شان هر فرد و جامعه.