سبک شناسی مؤلّفه های مؤثّر بر سرشت ادبی در شرح مثنوی سُروری

هرچند فارسی زبانی یگانه و دارای یک دستور زبان است امّا شیوه های فارسی گویی در هریک از اقوام و ملل همجوار تفاوت دارد که این گوناگونی گاه در گویش و گاه در سبک ادبی خود را نموده است. ترکان پارسی گو که از دوران سلجوقی بخشی از بار سنگین ادب فارسی را بر گرده ی ستبر خود به دوش کشیده اند آثار گرانبها و ارزشمندی به زبان فارسی رقم زده اند که همواره از دسترس پژوهشگران ایرانی دور و بررسی آنها بهمین سبب تا دوران ما به تأخیر افتاد. بهمین جهت است که شیوه ی متن پردازی تُرکانِ فارسی گو, در کمتر پژوهشی دستمایه ی بررسی قرار گرفته است, حال آنکه بررسیِ متونِ تألیف شده در عهد عثمانی در سرزمین روم (آناتولی) حاکی از اختصاصات سبکی و استقلال آنان در شیوه ی متن پردازی است. این نوشتار ضمن ارائه ی چارچوب نظری سبک شناسی ادبی و زبانی با بررسی متنی کهن از آن سامان با عنوان شرح مثنوی سروری, کهنترین شرح جامع مثنوی به زبان فارسی شیوه ی متن پردازی فارسی تُرکان را مورد بررسی قرار میدهد و پاسخی اجمالی به این پرسش میدهد که اختصاصات سبکی ترکان پارسیگو کدامند. محدوده ی این بررسی, نیمه ی نخست از دفتر اوّل این شرح را در بر گرفته است.