تبیین تعامل نماگرهای کیفیت زندگی و توسعه منطقه ای در ایران

این پژوهش با هدف بررسی تعامل نماگرهای مختلف کیفیت زندگی و ضریب تاثیر این شاخص ها بر توسعه منطقه ای و کاهش نابرابری ها در میان استان های ایران انجام گرفته است. بر این اساس شاخص توسعه انسانی و ابعاد مربوطه به همراه پنج شاخص شامل نرخ اشتغال, میزان مشارکت اقتصادی, دسترسی به آب سالم شهری و روستایی و در آمد متوسط خانوار شهری در طول دوره 1375, 1385 و 1390 به عنوان شاخص های پایه جهت سنجش کیفیت زندگی و رشد اقتصاد منطقه ای در میان استان ها به عنوان نماینده توسعه منطقه ای انتخاب شدند. بعد از ایجاد پایگاه داده لازم برای هر کدام از شاخص ها و بررسی توصیفی از وضعیت کیفیت زندگی, بحث همگرایی منطقه ای و تاثیر شاخص های مختلف کیفیت زندگی بر همگرایی میان استان های برخوردار و محروم با استفاده از تحلیل های همگرای بتا و سیگما مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصله بیان می دارند که به طور کلی رتبه بندی بین استان ها بر حسب کیفیت زندگی آنچنان تغییری نکرده است اما شاخص های کیفیت زندگی افزایش را نشان می دهند و همگرایی نسبی هم در تحلیل های بتا و هم سیگما (به استثنای شاخص اشتغال و مشارکت اقتصادی) مشاهده می شود. به عبارتی اگر چه هنوز نابرابری میان استان ها وجود دارد اما کیفیت زندگی در میان تمام استان ها افزایش داشته است اگر چه این حرکت در شاخص های مختلف و ضریب تاثیر آن ها بر توسعه منطقه ای متفاوت بوده است. یافته ها همچنین حاکی از آناند که همگرایی شاخص های اقتصادی مهم ترین مساله است و در حالی که این شاخص بیشترین ضریب تاثیر را بر کاهش نابرابری و فقر داشته, کمترین میزان همگرایی را در استان های مختلف به خود اختصاص داده است.