بازشناسی تشابهات معماری بودایی با مقابر و عودسوزهای مفرغی سده های آغازین اسلامی

مطالعه تعاملات متقابل آثار هنری مرتبط با آیین های مختلف, یکی از مهم ترین مصادیق مطالعات تطبیقی جهت دستیابی به اطلاعات تازه در خصوص تکوین و تحول این آثار در سرزمین های مختلف است. مصادیق چنین مطالعاتی نشان می دهند که چگونه جریان های هنری در پی تکوین و توسعه آیین ها در جوامع, پدید آمده و گسترش می یابند و تا چه حد موجب کمیت و کیفیت های جدید هنری می گردند. تشابهات زیاد, فرم ها و نقوش معماری بودایی با آثار فلزی اسلامی, خصوصا عودسوزهای سده های آغازین و همچنین معماری مقابر اولیه اسلامی, یکی از همین تعاملات متقابل است. مقاله پیش رو کوشیده است تا به روش کتابخانه ای و به شیوه تاریخی-اسنادی و تحلیل محتوا و ارائه نمونه هایی مستند, و همچنین با بازشناسی این عناصر و مصادیق آن, احتمال وجود نمونه هایی از تاثیرات عناصر هنری وابسته به آیین بودا را بر روی هنر مناطق اسلامی, شناسایی و معرفی نماید. حاصل این بررسی, روشن کننده این حقیقت است که عناصر به کار رفته در بدنه این عودسوزها تا حد زیادی برگرفته از نمادهای بودایی است. البته ریشه نقوشی همچون شیر, گل لوتوس و... را باید در هنر پیش از اسلام (هخامنشی و ساسانی) که به نحوی از انحا مورد تقلید هند واقع شده است جست.