بررسی الزامات استقرار منشور حقوق بیمار در مراکز درمانی کشور: یک مطالعه دلفی

زمینه و هدف: حقوق بیمار یکی از محورهای اساسی حاکمیت خدمات بالینی و نیز از شاخص های مهم کیفیت خدمات ارائه شده در نظام سلامت است. حقوق بیمار در ایران در منشور حقوق بیمار بیان شده است که اجرا و رعایت آن نیازمند بستر سازی و فراهم کردن زمینه های لازم است. هدف از این مطالعه بررسی پیش نیازهای ضروری و تدوین سندی جهت استقرار منشور حقوق بیمار در مراکز درمانی کشور با استفاده از آراء خبرگان بوده است.روش بررسی: مطالعه با استفاده از تکنیک دلفی انجام شد و 30 نفر از صاحبنظران حوزه حقوق, پزشکی و اخلاق حرفه ای که به صورت هدفمند انتخاب شدند در 4 دور مطالعه شرکت کردند. در دور اول سوالی راجع به راهکارها و الزامات استقرار منشور حقوق بیمار در مراکز درمانی کشور ایران پرسیده شد؛ سپس پاسخ های این مرحله, استخراج و در یک قالب 7 گانه تدوین و وارد مراحل دلفی گردید. نظرات شرکت کنندگان با استفاده از مصاحبه حضوری و پست الکترونیکی از فروردین 1391 تا شهریور 1392 جمع آوری شد. سند نهایی در پایان دور چهارم تدوین شد.یافته ها: منشور حقوق بیمار در 7 حوزه شامل آموزش دانشگاهی, پژوهش, نظارت, مدیریت فرآیند, فضای فیزیکی, سازمان و مدیریت نیروی انسانی و 82 گونه دسته بندی و تنظیم شد. از مجموع 178 گویه در معرض قضاوت صاحبنظران, 51 گویه (34.8%) مورد توافق نهایی صاحبنظران قرار گرفته و در سند نهایی وارد شدند.نتیجه گیری: نتایج این مطالعه علاوه بر اینکه حوزه های نیازمند تحول و فرصت های اصلاح به منظور بهبود رعایت حقوق بیمار را مورد شناسایی قرار داده است, نشان داد که بسیاری از اهداف منشور حقوق بیمار می تواند با اصلاح فرآیندهای سازمانی و توانمندسازی نیروی انسانی و بدون صرف هزینه فراوان محقق شود.