بررسی تاثیر سازندهای زمین شناسی در ناپایداری دامنه های حوضه آبریز بابلرود

حوضه آبریز بابلرود, یکی از حوضه های آبریز اصلی استان مازندران, آ ب های دامنه های شمالی رشته کوه های البرز را زهکشی و به دریای خزر هدایت می کند. با توجه به تراکم مراکز جمعیتی و وجود طرح های عمرانی بزرگ مانند سدهای البرز و شیاده و مسیرهای ارتباطی اصلی و روستایی در منطقه, اهمیت مطالعه حرکات دامنه ای ضرورت پیدا می کند. با شناخت مناطق مستعد زمین لغزش و تنوع آن می توان روش های مناسب جهت کاهش خطرات احتمالی و بهسازی شرایط زمین را مورد استفاده قرار داد.هرچند عوامل متعددی در ایجاد حرکات دامنه ای تاثیر گذارند, ولی در این تحقیق تاثیر جنس سنگ و نوع سازند در عملکرد زمین لغزش ها بررسی شدند. در این خصوص ضمن شناسایی زمین لغزش های رخ داده در منطقه, موقعیت آن ها در نقشه زمین شناسی ثبت, و ارتباط آن ها با سازندهای زمین شناسی مطالعه گردید. مناطق و واحدهای سنگی مستعد به وقوع زمین لغزش با در نظر گرفتن تراکم سطحی زمین لغزش ها و درصد فراوانی آن ها در هر واحد زمین شناسی و با بهره گیری از نرم افزار ARC GIS 9 به ترتیب اهمیت مشخص شدند. نتایج تحقیق نشان می دهد که نهشته های نئوژن بیشترین تراکم نسبی و از نظر تعداد سازند شمشک بیشترین درصد فراوانی زمین لغزش را دارند. سازندهای آهکی دلیچای, لار و الیکا مقاوم ترین واحدهای سنگی در مقابل انواع حرکات دامنه ای می باشند. همچنین می توان چنین بیان داشت با توجه به بالا بودن میزان بارندگی سالانه در منطقه, هرچه درصد فراوانی کانی های رسی در یک واحد سنگ شناسی بیشتر باشند استعداد آن واحد برای زمین لغزش بیشتر می شود. ضخامت پوشش خاکی, شیب دامنه و درصد رطوبت نیز در گسترش و تنوع حرکات دامنه ای منطقه موثر بوده اند.