سناریوهای توسعه ی فناوری های تعدیل آب و هوا، به منظور مقابله با تغییرات اقلیمی در ایران (مطالعه ی موردی: هارپ)

تغییرات اقلیمی, پیامدهای مخرب بسیاری زیادی به همراه داشته است. پژوهش ها نشان می دهند مهم ترین پیامد این تغییرات, برهم خوردن الگوهای بارش در مناطق گوناگون بوده است. جاری شدن سیل و توفان در برخی کشورها همچون کشور ایالات متحده ی آمریکا, و وقوع خشکسالی در مناطق دیگر, همچون ایران, از پیامدهای متناقض این تغییرات است. ایران به منزله ی کشوری با تغییرات اقلیمی شدید-که به کاهش شدید بارش باران و تغییر الگو های فصلی منجر شده است-با تنش آبی شدیدی روبه رو بوده و چنین پیش بینی شده است که تا سال 2064 همچنان با وضعیت کم آبی و تغییرات اقلیمی مواجه خواهد بود. تلاش برای تعدیل این تغییرات به کمک فناوری ها از چند سال پیش آغاز شده و امکان سنجی ایجاد و بهره برداری از تأسیسات مشابه هارپ انجام گرفته است. در این مقاله به کمک پنل خبرگی و فرایند دلفی, مؤلفه های کلیدی تأثیرگذار در توسعه ی این فناوری ها در ایران بررسی و با مشخص شدن پیشران ها, سناریوهای توسعه ی این فناوری ها در ایران ترسیم شده است. با شناسایی سه پیشران با بیشترین عدم قطعیت, به چهار سناریوی مختلف رسیدیم. عواملی که بیشترین اثرگذاری و عدم قطعیت را در دسترسی ایران به فناوری هارپ دارند عبارت اند از: الف) روابط سیاسی با کشورهای تأثیرگذار بر اجرای این طرح (به دلیل بعد نظامی-امنیتی)؛ ب) حمایت مالی دولت و پ) دسترسی به دانش تخصصی اولیه. بر این اساس چهار سناریوی: 1. ادامه ی روند؛ 2. هارپ؛ 3. فلاکت و 4. راهکارهای جایگزین از این پیشران ها به دست آمد که الزامات راهبردی هر یک بررسی شد.