سید اسماعیل جرجانی بنیانگذار پزشکی فارسی و تصحیح کتاب «الاغراض الطبیه» ایشان

سید اسماعیل جرجانی یکی از بزرگترین دانشمندان و پزشکان ایران و جهان است. او در 434 ق/ 1042 م در گرگان زاده شد و در 531/ ق 1136 م در «مرو» درگذشت. او با نگاشتن کتاب های «ذخیره خوارزمشاهی» و «الاغراض الطبیه» که به ترتیب دایره المعارف های بزرگ و متوسط پزشکی به زبان فارسی هستند, پزشکی نویسی به زبان فارسی را اعتلا داد. اگرچه نوشتن کتاب هایی به زبان فارسی حتی قبل از زمان ابوعلی سینا نیز مرسوم بوده ولی آن نه چنان بوده که با آن پزشک بپرورند. ذخیره خوارزمشاهی و الاغراض الطبیه بهترین کتاب های پزشکی پارسی هستند که تاکنون نگاشته شده است. اگرچه مانند هر کتاب پزشکی کهن دیگری قسمت هایی از این کتاب ها اکنون منسوخ شده اند ولی اگر آنها را در ظرف زمان بنگریم همانا بهترین کتاب های طب کهن می باشند که به شیوه ایی به زبان فارسی بیان شده است. اینجانب کتاب الاغراض الطبیه جرجانی را با توسط به پنج نسخه کهن تصحیح کرده و همراه با فرهنگ پزشکی اغراض طبی در دو جلد در سال های 1385-1384 حدودا در 1500 صفحه به چاپ رسانیده ام. قدیمی ترین نسخه خطی برای تصحیح نیمه اول کتاب متعلق به کتابخانه حراجچی اوغلوی ترکیه مورخ 599 هجری قمری است و برای نیمه دوم کتاب نسخه خطی کتابخانه مسجد ایاصوفیه ترکیه مورد استفاده قرار گرفته است. نسخه های دیگر متعلق به کتابخانه مسجد سپهسالار, دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران و کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران است.