الگوی نظری محافظت از مرزهای جنسی خانواده براساس منابع اسلامی برای خانواده درمانگری سیستمی-معنوی

در روایات اسلامی افزون بر مرز فردی, خانواده نیز مرز جنسی دارد که مرد و زن را شامل می شود و آموزه های آن قابلیت مدل سازی دارد. پژوهش حاضر با هدف استخراج الگوی محافظت از مرز جنسی خانواده به روش تحلیلی-اسنادی کلاسیک در مطالعات اسلامی انجام شد. داده های پژوهش بااستفاده از روش تجزیه و تحلیل کیفی از نوع بررسی متون متقابل تحلیل و سپس الگوپردازی نظری در چارچوب مشاهدات بالینی و تحلیلی, انجام شد. بدین منظور پس از تحلیل و کدگذاری بیش از 100 حدیث و آیات مرتبط با موضوع پژوهش, 23 روایت پس از اعتباریابی و باتوجه به آیات قرآن در الگوپردازی, انتخاب و با سه مؤلفه مربوط به مرزهای خانواده (مرزهای درون-بیرون, خود-دیگری و زن-مرد), تجزیه و تحلیل شد. نتایج بررسی ها نشان داد که الگوی مرز جنسی خانواده ناظر به درون و بیرون خانواده بوده و شامل زن و مرد است. مدل ارتباط جنسی زن و مرد با غیرهمسر (خود-دیگری), مدلی بسته و ایمنی بخش و رفتار جنسی همسران با یکدیگر, مدلی باز و رضایت بخش است. بُعد بیرونی این الگو, ترکیبی از عفت و غیرت است که سبب احساس ایمنی جنسی برای همسران می شود و بُعد درونی آن تبرج و آمادگی است که نشانه توجه جنسی است. همچنین بین رفتار درون و بیرون سیستم رابطه ای معکوس برقرار است؛ یعنی منع جنسی نسبت به بیرون خانواده, باارضای جنسی درون خانواده ارتباط دارد و برعکس آن نیز برقرار است. براین اساس, برای امنیت مرز جنسی خانواده باید برنامه هایی جامع براساس مفاهیم عفت, غیرت, تبرّج و تهیأ طراحی کرد. این الگو می تواند برای ارتقاء امنیت و آرامش خانواده در تکنیک خانواده درمانگری معنوی مورد آزمون قرار گیرد.