علل رویکرد آل زبیر، همسران و موالی ایشان به نقل احادیث و روایات در صدر اسلام

زبیر بن عوام ـ از اصحاب پیامبر (ص) ـ فرزندان, همسران و موالی ایشان احادیث نبوی و اطلاعات تاریخی رویدادهای صدر اسلام را روایت کرده اند. آگاهی های حدیثی و تاریخی آنان از این جهت اهمیت دارد که نه تنها ماخوذ از کسانی است که خود شاهد و دخیل در رویدادهای مذکور بودند بلکه به عنوان حافظان اطلاعات اختصاصی خاندان, آنها را به نسل های بعدی و موالی خود انتقال دادند تا با بکارگیری روش های خاصی که به مرور زمان شکل گرفته, از منابع احادیث و اخبار صدر اسلام بشمار آیند. اگرچه ابعاد سیاسی-نظامی آل زبیر در تاریخ اسلام برجسته تر به نظر می رسد, ولی ابعاد علمی-فرهنگی این خاندان نیز قابل توجه و تامل است و نباید از نظرها دور بماند, بویژه این که علل و انگیزه های رویکرد آنان به نقل احادیث و اخبار جای توجه و دقت نظر دارد. بدین منظور بررسی این عوامل موضوع مقاله حاضر است.