تأثیر خاک پوش های زیستی، شیمیایی و معدنی بر تثبیت منشاء گرد و غبار، مطالعه موردی: استان ایلام

یکی از پدیده های رایج اقلیمی در مناطق خشک و نیمه خشک توفان گرد و غبار است. در ایران نیز یکی از نگرانی های محیط زیست افزایش توفان های گرد و غبار می باشد. روش های مختلفی برای کنترل این پدیده وجود دارد که هر کدام دارای محدودیت هایی هستند. یکی از روش های کنترل و مهار گرد و غبار, استفاده از مالچ یا خاک پوش است. هدف این پژوهش, ارزیابی رفتار خاک پوش های زیستی, شیمیایی و معدنی به عنوان تثبیت کننده منشاء گرد و غبار, در شرایط آزمایشگاهی برای دوره های یک هفته ای و شش ماهه و همچنین, تعیین شرایط بهینه افزایش ماندگاری آن ها در خاک در استان ایلام است. به منظور بررسی اثر این خاک پوش ها در تثبیت گرد و غبار, آزمون های مختلفی از جمله بررسی اثر تنش های نور و دما بر دوام خاکدانه ها, مقاومت فشاری, پایداری خاکدانه و آزمون تونل باد بر هدررفت خاک انجام شد. تعیین مقاومت در برابر فرسایش بادی در شرایط آزمایشگاهی با استفاده از شبیه ساز فرسایش بادی با سرعت 25 متر بر ثانیه به مدت 15 دقیقه (برای هر تیمار) برای دوره های, یک هفته ای و شش ماهه انجام شد. با توجه به نتایج مقاومت فشاری, پایداری خاکدانه ها و تونل باد, سه فرمولاسیون F13, F4 و F15 (ترکیب پلیمر زانتان-کربنات کلسیم, پلیمر پلی ونیل استات-کربنات کلسیم و زانتان-پلی ونیل استات) برای استان ایلام, به عنوان فرمولاسیون های (تیمارهای) بهینه تثبیت منشاء گرد و غبار انتخاب شدند. به طور کلی, برای تثبیت خاک هر منطقه, نیاز به تعیین فرمولاسیون مناسب و متناسب با خصوصیات اقلیمی و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک منطقه است.