بررسی تطبیقی مفهوم عدالت جهانی در اندیشه امام خمینی و نظریه نئوگرامشی

مفهوم عدالت جهانی در اندیشه سیاسی امام خمینی جایگاهی کانونی دارد. به نظر می رسد بدون توجه به این مفهوم نمی توان فهمی عمیق از اندیشه ایشان به دست آورد. جایگاه این مفهوم در اندیشه امام به گونه ای است که ادراک دیدگاه دیگر متفکرین در این رابطه می تواند فهمی همه جانبه تر از این مفهوم را منتج گردد. در میان مکاتب مختلف موجود در حوزه روابط بین الملل متفکرین مکتب انتقادی بیش از دیگران بر مفهوم عدالت جهانی تاکید نموده اند. در این میان نام نظریه پردازان انتقادی نئوگرامشی نظیر کاکس, گیل و روپرت از اهمیت زیادی برخوردار است. در میان این افراد البته تردیدی وجود ندارد که دیدگاه های کاکس از اهمیت زیادی برخوردار است. فردی که ایده های قابل توجهی را درباره عدالت جهانی مطرح نموده و با طرح قدرت, ایده و نهاد به عنوان سه مولفه اصلی تثبیت و تحکیم هژمونی, بی عدالتی نظم کنونی جهانی را به چالش کشیده است. چالشی که به فصل مشترک اندیشه امام و نظریه نئوگرامشی تبدیل شده است. با وجود تفاوتهای اساسی فرانظری میان این دو جریان اما در اصل وجود چالش تعارضی وجود ندارد. با توجه به لزوم واکاوی این چالش در این مقاله تلاش شده تا با بازخوانی اندیشه سیاسی امام خمینی و متفکرینی چون کاکس, گیل و روپرت درباره موضوع عدالت جهانی به تشابهات موجود در این رابطه پرداخته شود. بدین منظور با بهره مندی از روش تطبیقی پس از طرح دیدگاه امام خمینی و متفکرین مکتب نئوگرامشی درباره روابط بین الملل به طور عام و عدالت جهانی به طور خاص تلاش شده تا در نهایت به ارزیابی این دو دیدگاه پرداخته شود.