تعیین عناصر دارای پتانسیل غنی شدگی در باطله های کانه آرایی معدن مس سرچشمه رفسنجان، استان کرمان

باطله های کانه آرایی مهم ترین نوع باطله معدنی می باشند که در طی فرایند فرآوری کانسنگ های سولفیدی؛ بویژه باطله های کانه آرایی مهم ترین نوع باطله معدنی می باشند که در طی فرایند فرآوری کانسنگ های سولفیدی؛ به ویژه مس پورفیری در حجم بسیار زیادی تولید می گردند. هدف اصلی از انجام این پژوهش تعیین عناصر دارای غنی شدگی در باطله های کانه آرایی معدن مس سرچشمه, به عنوان یکی از بزرگترین معادن مس پورفیری دنیا می باشد. برای این منظور تعداد 90 نمونه سطحی و عمقی (تا عمق تقریبا 10 متر) از باطله های تازه و همچنین از باطله های غیر هوازده در بخش های قابل دسترس سد باطله نمونه برداری شدند. از این تعداد, 14 نمونه مرکب برای انجام آنالیز چند عنصری به روش طیف سنجی جرمی با پلاسمای جفت شده القائی (ICP-MS) و تهیه مقاطع صیقلی آماده گردید. مطالعه میکروسکوپی مقاطع صیقلی نشان داد که باطله ها اغلب حاوی کانی سولفیدی پیریت و در مواردی حاوی کالکوپیریت و کالکوسیت می باشند. از مجموع بیش از 60 عنصر بررسی شده نتایج حاصل از شاخص نرمال شده غنی شدگی نشان می دهد که در مقایسه با غلظت متوسط پوسته ای عناصر و همچنین غلظت آنها در سنگ گرانودیوریت غیرکانه زا (1) عناصر آنتیموان (mg/kg 1/1 ± 9/3), تنگستن(mg/kg 8/8 ± 4/21), آرسنیک (mg/kg 3/2 ± 4/21), بیسموت (µ g/kg 10 ± 33), طلا (µ g/kg 10 ± 33) و نقره (mg/kg 15/0 ± 02/1) دارای غنی شدگی با اهمیت, (2) عناصر مس (mg/kg 478 ± 1350) و آهن (%52/0 ± 4) دارای غنی شدگی خیلی زیاد و (3) عناصر گوگرد (%6/0± 75/2), رنیُم (mg/kg 07/0 ± 21), تلوریم (mg/kg 23/0 ± 38/0), سلنیم (mg/kg 95/0 ± 81/4) و مولیبدن (mg/kg 7/18 ± 91) دارای غنی شدگی بی نهایت زیاد می باشند (میانگین غلظت ± انحراف معیار). این عناصر یا کالکوفیل بوده و یا پتانسیل بالایی برای حضور در فازهای سولفیدی مانند پیریت و کالکوپیریت را دارند. نتایج بدست آمده به خوبی با علائم ژئوشیمایی عناصر در کانسارهای مس پورفیری همخوانی داشته و به خوبی مبین عناصر دارای پتانسیل اقتصادی-زیست محیطی در باطله های کانه آرایی معدن مس سرچشمه می باشند.