مایه زنی قارچ های Piriformospora indica و Trichoderma virens جهت بهبود صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی مرتبط با عملکرد برنج در مقادیر مختلف کود فسفر

حفظ محیط زیست و تولید محصولات کشاورزی سالم از اهداف کشاورزی پایدار می باشد. در این زمینه, استفاده از ریزجانداران افزاینده رشد جهت کاهش نهاده های شیمیایی می تواند مفید باشد. بنابراین, آزمایشی به صورت طرح کرت های خردشده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط مزرعه زارعین در شهرستان قائم شهر, استان مازندران, در سال 1394 انجام شد. تیمارهای مورد بررسی شامل سه سطح کود فسفر (صفر (شاهد), 50 و 100 کیلوگرم در هکتار از منبع سوپر فسفات تریپل) و روش مایه زنی توام قارچ های T. virens و P. indica در چهار سطح (شاهد, تلقیح بذر, تلقیح نشاء و تلقیح توام بذر و نشاء) بودند. نتایج آزمایش حاکی از تاثیر مثبت و معنی دار قارچ ها بر صفات مورفوفیزیولوژیک و عملکرد شلتوک گیاه برنج در هر سه سطح کودی بود. برای نمونه در شرایط کود فسفر صفر, 50 و 100 کیلوگرم در هکتار, مایه زنی به روش تلقیح بذر باعث افزایش معنی دار تعداد خوشه در بوته (به ترتیب حدود 33, 19 و 40 درصد), تعداد دانه پر در بوته (به ترتیب حدود 21, 45 و 58 درصد), عملکرد بیولوژیک (به ترتیب حدود 31, 6 و 18 درصد) و عملکرد شلتوک (به‎ترتیب حدود 37, 48 و 43 درصد) گیاه برنج شد. مایه زنی قارچ ها با روش های تلقیح بذر, تلقیح گیاهچه و تلقیح توام بذر و نشاء نیز عملکرد شلتوک را به ترتیب حدود 48, 53 و 53 درصد در سطح فسفر 50 و حدود 43, 44 و 15 درصد در شرایط مصرف 100 کیلوگرم در هکتار افزایش داد. به طور کلی, نتایج این آزمایش نشان داد که هر سه روش مایه زنی قارچ ها در سطوح صفر, 50 و 100 کیلوگرم در هکتار کود فسفر مصرفی, باعث بهبود عملکرد شلتوک برنج شدند, که می توان علت این نتیجه را با بهبود صفات مورد بررسی از جمله تعداد خوشه در بوته و عملکرد بیولوژیک مرتبط دانست. درمجموع, کاربرد هم زمان ریزجانداران مورد مطالعه و کود شیمیایی فسفر اثر افزایشی بیشتری نسبت به کاربرد جداگانه کود شیمیایی فسفر به همراه داشت.