برآورد آب پایه به منظور ارزیابی جریان زیست محیطی در رودخانه های مناطق خشک و نیمه خشک (مطالعه موردی: رودخانه شامکان، سبزوار)

جریان پایه درصدی از جریان رودخانه است که با تخلیه آب زیرزمینی ارتباط داشته و معرف میزان مشارکت آبهای زیرزمینی در کل رواناب می باشد. بنابراین جریان پایه نقش مهمی در مطالعات هیدرولوژیکی و منابع آب همچون ارزیابی کمیت و کیفیت منابع آب, مدل سازی هیدرولوژیکی, واسنجی و اعتبارسنجی این مدل ها و برآورد حقابه زیست محیطی مناطق مختلف دارا می باشد. در تحقیق حاضر به منظور برآورد جریان پایه, آمار 30 ساله جریان روزانه رودخانه در رودخانه شامکان واقع در حوزه آبخیز سنگرد انتخاب گردید. مقدار جریان پایه روزانه طی سال های 1365 تا 1394 با استفاده از روش های BFI, لین و هولیک, اکهارت و حداقل محلی محاسبه گردید. با توجه به عدم وجود داده های مشاهداتی جریان پایه, روش BFI به عنوان روش مبنا در نظر گرفته شد و نتایج سایر روش ها با نتایج روش مذکور مقایسه گردید. نتایج نشان داد که جریان پایه برآوردی توسط روش های مختلف به طور متوسط بین 71 تا 81 درصد جریان رودخانه را تشکیل می دهد. نتایج حاصل از معیارهای خطا نشان داد روش لین و هولیک با فیلتر 95/0 مناسب ترین روش جداسازی جریان پایه در منطقه مطالعاتی می-باشد. در حالی که روش اکهارت با فیلترهای 99/0 و 995/0 دارای بیشترین مقادیر مجذور میانگن مربعات خطا و میانگین مطلق خطا و همچنین کمترین مقادیر نش-ساتکلیف می باشند.