مطالعه فرایند تنشی گفتمان ادبی

مطالعه فرایند تنشی گفتمان ادبی, مبتنی بر بررسی تعامل بین گستره ها و فشاره های گفتمانی است. پایگاه اندیشه ای چنین مطالعه ای را باید در نظریه های زبانی مربوط به حوزه آواشناسی جست: تکیه برهای زبانی از دو ویژگی مهم پیروی می کنند؛ یا این که از فشار و شدت برخوردارند که اوج آن ها را در پی دارند و یا این که بدون فشار و ضعیف اند که افت آن ها را سبب می شوند. اما در گفتمان ادبی, به دلیل فرایندی بودن عملیات زبانی این اوج و افت خود را در طول گفتمان نشان می دهند. از تعامل بین فشاره ها و گستره های گفتمانی چهار طرح واره فرایندی شکل می گیرد که عبارتند از الف) طرح واره فرایندی افت فشاره عاطفی و اوج گستره شناختی؛ ب) طرح واره فرایندی اوج فشاره عاطفی و افت گستره شناختی؛ ج) طرح واره فرایندی اوج هم زمان فشاره ها و گستره ها؛ د) طرح واره فرایندی افت هم زمان فشاره ها و گستره ها. مطالعه این فرایند ها از یک سو نشان خواهد داد که گفتمان ادبی جریانی سیال است که هیچ گاه نمی توان آن را پایان یافته یا تثبیت شده دانست, و از سوی دیگر مشخص خواهد کرد که چگونه دو گونه شناختی و عاطفی در تعامل با یکدیگر سبب تولید معنا می شوند.