چارچوب ارزیابی منظر بلوارهای تاریخی بر اساس مدل FVFL در تطابق با مفهوم HUL موردپژوهی: بلوار طاق بستان (بلوار شهید شیرودی) کرمانشاه

در مجموعه آثار شاخص میراث فرهنگی و تاریخی ایران و جهان محوطة طاق بستان نمایش دهندة بسیاری از ارزش های تاریخی و فرهنگی در تعامل با جلوه های ماندگار محیط طبیعی است. از دیدگاه معماری منظر, در روند توسعة شهری کرمانشاه و توأم با رشد جمعیت و افزایش تراکم در محیط مصنوع, برخی ناهنجاری ها در جلوه های بصری محیطی پدید آمده و کیفیت کالبدی در منظر شهری تاریخی و محدودة بلوار طاق بستان تنزل یافته است. هدف در این مقاله بیان نتایج پژوهش در زمینة ارزیابی منظر محوطه و بلوار طاق بستان و سنجش وضعیت این بلوار و درنتیجه ارتقای کیفیتِ منظر شهری تاریخی کرمانشاه است. در مدت یک سال پیمایش پژوهش کیفی, موردپژوهی بر اساس مدل «ارزش ها و عوامل سازندة منظر (FVFL)» به منزلة چارچوب راهبردی برنامه ریزی و طراحی در معماری منظر در تطابق با مفهوم «منظر شهری تاریخی (HUL)» انجام شده است. در این روشْ تطبیق عوامل و لایه های سه گانة مدل FVFL در زمینه های محیط طبیعی, محیط مصنوع, و مجموعه فعالیت های انسانی و ویژگی های فرهنگی در مفهوم HUL, چارچوب کلی مطالعة اسنادی و میدانی بلوار تاریخی طاق بستان و آسیب شناسی آن در منظر شهری تاریخی کرمانشاه را فراهم کرده است. بنابراین, نتایج پژوهش نشان داد که توجه به کیفیت طراحی منظر و هماهنگی در جلوه های بصری منظر با تکیه بر ارزش های فرهنگی و بومی, به ویژه عوامل محیط طبیعی در کنار ویژگی های ساخت و اجرا, نقش بسیار زیادی در ارتقای کیفیت منظر و هویت منظر شهری تاریخی دارد. به علاوه, مطالعه و ارزیابی نظام مند منظر و آسیب شناسی منظر متکی بر ارزش ها و عوامل اصلی و سازندة آن ها, در تطابق با شرایط متنوع محیطی و تغییرات اقلیمی, لازمة انجام فعالیت های برنامه ریزی و طراحی برای عرضة طرح های بهسازی منظر محوطه ها و بلوارهای تاریخی نظیر محوطه و بلوار طاق بستان است.