کاربرد مدل خوشه مارشال و تحلیل لکه های داغ آماره گتیس-آرد جی در شناسایی و ایجاد خوشه های صنعتی استان بوشهر

خوشه های صنعتی مبین روش جدیدی از تفکر درباره مکان استقرار کسب و کار هستند که از طریق تخصصی سازی محصول, رقابت صنعتی را بهبود بخشیده و بازده کل را از طریق زنجیره های ارزش کسب و کار و کاهش هزینه های معاملات افزایش می دهند. در پژوهش حاضر با بهره مندی از مدل خوشه مارشال و استفاده از سه رویکرد کمی شاخص خوشه, تجزیه و تحلیل جدول داده-ستانده و آماره گیتس ارد جی به شناسایی و بررسی تشکیل خوشه های مستعد در استان بوشهر پرداخته شده است. بدین ترتیب, ابتدا جهت تعیین فعالیت های متمرکز با استفاده از نرم افزارهای Excel و Eviews6 و آمار اشتغال 46 رسته فعالیت به تفکیک کد 4 رقمی ISIC در بخش های متفاوت صنعت, معدن, خدمات و بازرگانی, آموزش, بهداشت و درمان و سایر خدمات عمومی و اجتماعی در سال (98-97), شاخص خوشه محاسبه شد و سپس با استفاده از تجزیه و تحلیل جدول داده-ستانده و محاسبه شاخص ضرایب فنی به شناسایی پیوندهای قوی میان فعالیت ها پرداخته شد. در ادامه آماره گیتس ارد جی جهت تعیین شهرستان های مستعد تشکیل خوشه صنعتی در نرم افزارArcGIS10. 2 محاسبه شد. نتایج حاصل از محاسبه شاخص خوشه نشان داد که از میان بخش های مختلف, بخش خدمات و بازرگانی در استان بوشهر از میزان تمرکز اشتغال بالایی برخوردار بوده است. از این رو امکان تشکیل خوشه از میان فعالیت های خدمات و بازرگانی رسته هتل داری و رستوران دارای بیشترین میزان تمرکز اشتغال در شهرستان بوشهر بوده است. سپس نتایج حاصل از تحلیل جدول داده-ستانده مشخص کرد که این رسته تامین کننده نهاده های واسطه ای فعالیت های کشاورزی, برق, آب و گاز و خدمات مالی بوده و متقابلا این رسته ها نیز تامین کننده نهاده های واسطه ای در رسته هتل داری و رستوران بوده است. همچنین این رسته تامین کننده نهاده های واسطه ای رسته های ماشین آلات, وسایل نقلیه, حمل ونقل و انبارداری و ارتباطات, مواد شیمیایی, خدمات آموزشی, خدمات فرهنگی و خدمات مربوط به آب بوده است. نتایج آماره گیتس ارد جی نشان داد که شهرستان بوشهر در فعالیت هتل داری و رستوارن با شهرستان های گناوه و دیلم امکان تشکیل خوشه را دارا بوده است.