تحلیل حساسیت پارامترهای مؤثر بر هزینه سامانه های آبیاری قطره ای با استفاده از الگوریتم های فراابتکاری

این پژوهش با هدف تعیین مؤثرترین ویژگی ها بر هزینه سامانه های آبیاری قطره ای در چهار بخش شامل هزینه ایستگاه پمپاژ و سیستم کنترل مرکزی (TCP), هزینه لوازم داخل مزرعه (TCF), هزینه نصب و اجرای داخل مزرعه و ایستگاه پمپاژ (TCI) و هزینه کل (TCT) انجام شد. ابتدا داده ها و اطلاعات 100 پروژه آبیاری قطره ای اجراشده در نقاط مختلف کشور, جمع آوری گردید و بانک اطلاعاتی شامل 39 متغیر مهم و تأثیرگذار در هزینه بخش های ذکرشده, تهیه شد. بر اساس تحلیل حساسیت انجام شده, بهترین معیارهای ارزیابی در بخش TCP به دست آمد و مقدار عددی آماره گاما, خطای مطلق قابل انتظار, آماره گرادیان, خطای استاندارد آماره گاما, ضریب تبیین و شاخص V-Ratio به ترتیب برابر با 0/048, 0/219, 0/008, 0/024, 0/87 و 0/192 ثبت شد که این بیانگر همبستگی بالای متغیرهای مورد مطالعه با هزینه بخش مذکور است. برای یافتن ترکیب بهینه از داده ها جهت مدل سازی هزینه, از سه روش الگوریتم ژنتیک (GA), تپه نوردی (HC) و تعبیه کامل (FE) استفاده شد. نتایج این بخش نشان داد که تعداد متغیرهای مورد نیاز و ترکیب بهینه ورودی که در روش های GA و HC به ترتیب حدود 40 درصد و 90 درصد از متغیرها (به ترتیب 16 و 35 متغیر) در امر مدل سازی دخیل بودند, در روش FE به 20 درصد رسیده و فقط هشت متغیر جهت مدل سازی هزینه انتخاب شده است که نتایج این روش به عنوان مدل برتر انتخاب گردید. همچنین نتیجه مدل هیبرید نشان داد زمانی که از پنج متغیر QT (l/s) (مقدار کل دبی آب قابل دسترس), SR (m) (فاصله ردیف گیاهان), QE (l/s) (دبی گسیلنده), T (h) (تعداد ساعات کاری در شبانه روز) و NIT (n) (تعداد نوبت های آبیاری) به عنوان ترکیب بهینه ورودی جهت مدل سازی هزینه سامانه های آبیاری قطره ای استفاده شود, ساده ترین و بهینه ترین مدل به دست می آید.