عنوان فارسی: تحلیل تفسیری رابطه آیه دحو الأرض با دانش بشری (عنوان عربی: التحلیل التفسیری للعلاقة بین آیة دحوالأرض والمعرفة البشریة)

چکیده فارسی: ویژگی های زمین ازجمله مسائلی است که با اهدافی خاص در قرآن کریم و دانش بشری مورد توجه قرار گرفته است. «دحو الارض» نمونه ای از این ویژگی هاست که خدای متعال در سی امین آیه سوره نازعات با طرح آن, به مرحله ای از آفرینش زمین اشاره دارد. مفسران از دیرباز به فراخور دانش خویش یا با توجه به فهم مخاطبان و نیز منابعی که در اختیار داشتند, تفاسیر گوناگونی از دحوالارض ارائه داده اند. برخی بر پایه روایات آفرینش زمین, خروج زمین از زیر آب و گسترده شدن آن را تفسیر معتبری برای این آیه شمرده اند. گروهی نیز با استناد به معانی واژه دحو و استخدام دانش های جدید بشری, آن را اشاره به حرکت و شکل زمین دانسته اند. مطالعات میان رشته ای قرآن و نجوم و بررسی واژگانی «دحو» و پذیرش قاعده امکان استعمال لفظ در بیشتر از یک معنا در قرآن کریم و نیز بهره گیری از یافته های قطعی علمی در حوزه کیهان شناسی و حرکت اجرام آسمانی نتیجه می شود که دحوالارض به یک روند بسیار طولانی اشاره دارد که با جداشدن زمین از جرمی دیگر و پرتاب شدنش در فضا آغاز شده و تا به شکل کروی درآمدن و فراهم شدن شرایط اولیه حیات بر آن ادامه می یابد. (چکیده عربی: تعتبر خصائص الأرض من بین القضایا التی تم أخذها فی الاعتبار مع أهداف محددة فی القرآن الکریم والمعرفة البشریة. ف"دحوالارض" نموذج من هذه الصفات التی یشیر الله سبحانه و تعالی من خلالها إلی مرحلة من مراحل خلق الأرض فی الآیة الثلاثین من سورة النازاعات. فمنذ زمن بعید قدم المفسرون بالإضافة إلی المصادر التی لدیهم تفاسیر مختلفة للأرض بناءً علی معرفتهم أو وفقًا لفهم البشر. وقد عدّ البعض استنادًا إلی روایات خلق الأرض ظهور الأرض من تحت الماء وامتدادها تفسیرًا صحیحًا لهذه الآیة. کما عدّته جماعة مشیرین إلی معانی کلمة "دحو" واستخدام العلوم البشریة الجدیدة الی حرکة الأرض وشکلها. فمن خلال دراسات بین التخصصات فی القرآن وعلم الفلک والفحص المعجمی ل "دحو" وقبول قاعدة إمکانیة استخدام الکلمة فی أکثر من معنی فی القرآن الکریم, وکذلک استخدام النتائج العلمیة القاطعة فی مجال علم الکونیات وحرکة الأجرام السماویة, یستنتج أن الأرض تشیر إلی عملیة طویلة جدًا بدأت بفصل الأرض عن جسم آخر وانطلاقها إلی الفضاء واستمرت حتی أصبحت کرویة توفرت شروط الحیاة علیها. )