گفتمان مشروعیت حکومت در تاریخ نگاری عصر ایلخانی براساس سه نسخه شهنامه چنگیزی، شهنشاه نامه و جامع التواریخ

تاریخ نگاری در دوره ایلخانی با حمایت ایلخانان رشد فزاینده ای یافت؛ ازاین رو مقاصد سیاسی حامیان به گونه ای هدفمند در متون تاریخ سفارشی این عصر رسوخ یافت و به شکل گیری گفتمانی برای مشروعیت ایلخانان انجامید. در این پژوهش با هدف بازشناسی گفتمان مشروعیت حکومت ایلخانان, سه نسخه سفارشی شهنامهچنگیزی, شهنشاه نامه و جامع التواریخ بررسی می شود. این پژوهش به شیوه تحلیل گفتمان انتقادی (ون لیوون, 2008 م) و با استناد بر مطالعات کتابخانه ای درپی پاسخ به این پرسش هاست: چگونه می توان مشروعیت سازی برای ایلخانان را در محتوا و موجودیت نسخ تحلیل کرد؟ مولفان این نسخه ها چه راهبردهایی برای تولید گفتمان مشروعیت ایلخانان به کار گرفته اند؟ برپایه یافته های این پژوهش, در کنار جاودان سازی ایلخانان, مشروعیت سازی برای آنان نیز از مهم ترین دلایل تولید این متون تاریخی بوده است؛ چنانکه مولفان با تکیه بر چینش روایت ها, مضمون سازی, استفاده از آیات قرآن و تقلید از شاهنامه فردوسی, به عنوان عنصر تاثیرگذار در هویت ایرانیان, به دنبال مشروعیت سازی بوده اند. همچنین مولفان این آثار نمودهایی از گفتمان های مغولی, ایرانی و اسلامی را به طور هم زمان در بازتعریف مشروع هویت ایلخانان و مشروعیت بخشیدن به کنش های آنان در موقعیت های سیاسی و اجتماعی به کار برده اند. در این باره, کاهش کاربرد مضامین گفتمان مغولی در شهنشاه نامه با کاهش نقش عنصر مغولی در اواخر حکومت ایلخانی هم خوانی دارد.