فرایند طراحی: از ایده تا عرضه بر اساس تفکر تأملی و سبکهای یادگیری در هنرجویان معماری

طراحی معماری یکی از برنامه های درسی هنرجویان معماری است که در سطوح متفاوتی تدریس می شود و شناسایی عوامل و متغیرهای مؤثر بر طراحی هنرجویان را می طلبد. اندیشمندان ازجمله متغیرهای تأثیرگذار بر روند و شیوة طراحی را تفکر و سبک های یادگیری فراگیران می دانند. هدف در پژوهش حاضر بررسی رابطة تفکر تأملی و سبک های یادگیری با توانایی طراحی هنرجویان بود. روش پژوهش حاضر توصیفی همبستگی و جامعة آماری آن شامل کلیة هنرجویان رشتة نقشه کشی معماری هنرستان های پسرانه (سال تحصیلی 1398-1399) در شهر همدان بود. نمونة مورد نظر در همدان تعداد 120 هنرجوی در دسترس انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در پژوهش شامل پرسش نامة سنجش تفکر تأملی کمبر و لیونگ در چهار مؤلفة عادی شدن, فهمیدن, تأملی, و انتقادی و پرسش نامة سبک یادگیری کلب در چهار مؤلفة سبک یادگیری واگرا, هم گرا, جذب کننده و انطباق یابنده و آزمون ارزیابی طراحی محقق ساخته بر اساس کتاب درسی رشتة نقشه کشی معماری بود. داده ها با استفاده از روش های آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام) تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان دادند که بین تفکر تأملی و میزان توانایی طراحی هنرجویان رابطه وجود دارد؛ به عبارتی با تفکر تأملی و توانایی فکری می توان به پیش بینی خوبی برای طراحی معماری دست یافت. همچنین توانایی طراحی و قدرت ترسیم با نوع و سبک یادگیرنده بخصوص سبک یادگیری واگرا ارتباط دارد. بر اساس نتایج پژوهش پیشنهاد می شود, جهت تربیت و آموزش هنرجویان معماری در زمینة قدرت ایده سازی و نهایتاً عرضه و نمایش یک طرح نهایی به زمینة فرایندهای شناختی ازجمله تفکر و سبک یادگیری توجه جدی شود. به این معنی که تدوین کتب درسی به گونه ای باشد که پردازش ذهنی و آموزش تفکر و شیوة یادگیری را در بر داشته باشد.