ارزیابی ابعاد برنامه ریزی زیرساختها در طرحهای جامع شهرهای کوچک (مطالعه موردی: طرح جامع ماکو، ساوه و خرمشهر)

همواره زیرساخت ها به عنوان سنگ بنای توسعه منطقه ای, از مهمترین عوامل سازنده سازمان فضایی و شکل دهنده فرم شهرها به ویژه شهرهای کوچک بوده اند. از سویی طرح جامع شهر نیز به عنوان سند اصلی هدایت و برنامه ریزی شهرها تلقی می شود؛ بنابراین, برنامه ریزی مناسب زیرساخت ها همواره یکی از دغدغه های برنامه ریزان و شهرسازان در دوران معاصر برای دست یابی به رشد اقتصادی و بهبود کیفیت زندگی در شهرها و در نهایت حرکت به سوی توسعه پایدار از طریق طرح جامع شهری به ویژه در شهرهای کوچک بوده است. بر این اساس هدف مطالعه حاضر, ارزیابی برنامه ریزی زیرساخت ها در طرح های جامع شهرهای کوچک است تا شناختی مناسب از ابعاد, مؤلفه ها و ساختار برنامه ریزی زیرساخت ها در اختیار تصمیم گیران و تصمیم سازان شهری و ملی در تهیه و اجرای طرح های توسعه شهری قرار دهد. طرح های جامع شهرهای کوچک ساوه, ماکو و خرمشهر به عنوان نمونه ای برای سنجش توجه برنامه ریزان به این ابعاد انتخاب شدند. روش تحقیق مطالعه حاضر به صورت توصیفی-تحلیلی است که از تکنیک دلفی برای جمع آوری نظرات کارشناسان استفاده شده است و همچنین از روش سوآرا و آراس خاکستری برای اولویت بندی معیارها و رتبه بندی نمونه ها استفاده شده است. نتایج مطالعه حاضر نشان داد, از بین ابعاد مؤثر در برنامه ریزی زیرساخت, بعد فنی-موضوعی (0. 303) مهمترین است. همچنین در بین معیارهای فنی-موضوعی: شبکه حمل ونقل (0. 167)؛ در بین معیارهای نهادی-مالی: توان فنی مالی شهر (0. 079)؛ در بین معیارهای هنجاری اقلیمی: تأثیرات زیست محیطی (0. 065) و همچنین در ارتباط با معیارهای ریخت شناسی: ارتباط فرم شهر با زیرساخت های خطی (0. 54) دارای اولویت بیشتر نسبت به سایرین در نگاه برنامه ریزان است. در ارتباط با رتبه بندی طرح های جامع نمونه های موردی از لحاظ برنامه ریزی زیرساخت, طرح جامع شهر ماکو بالاترین امتیاز را به دست آورد و بعد از آن طرح های جامع شهرهای ساوه و خرمشهر در جایگاه های بعدی قرار گرفتند.