مطالعه نقوش سفال و منسوجات دوره سامانی و آلبویه در تطبیق با هنر ساسانی

هم زمانی تاریخی حکومت سامانی و آل بویه, نوزایی فرهنگی و هنری عمده ای را سبب شد. در این دوران, سامانیان و آلبویه در آثار هنری خود از هنر ساسانی تاثیر پذیرفتند, لکن تاثیرات آن ها از جهاتی با یکدیگر متفاوت است. هدف پژوهش حاضر مطالعه شباهت ها و بیان علل تفاوت ها در تاثیر پذیری هنر سامانی و آل بویه از هنر ساسانی است. از آنجا که هنر دوره سامانی و آل بویه در تحولات هنر دوره های بعدی سهم بسزایی دارند, شناخت خصوصیات هنری حاکم بر این دوره ها در مطالعه تاریخ هنر ایران امری ضروری است. لذا در راستای اهداف پژوهش, به این پرسش اساسی پرداخته شد که دلیل اصلی تاثیر پذیری متفاوت هنر سامانی و آل بویه از هنر ساسانی چیست؟ در این راستا, شاخص ترین هنر هر دوره, یعنی سفالگری سامانی و منسوجات آل بویه با یکدیگر و نیز با نمونه های هنر ساسانی به روش ترکیبی تاریخی و توصیفی و با رویکرد تطبیقی مطالعه شدند. نتایج حاکی از آن است که تاثیرپذیری هنر سامانی از هنر سغدی-ساسانی و هنر آل بویه از هنر عرب-ساسانی, یکی از دلایلی است که تاثیرپذیری متفاوت این دو دوره را از هنر ساسانی منجر شده است. در عین حال تلاش این دو حکومت برای کسب مشروعیت ملی نزد توده مردم, عامل اصلی بروز تفاوت در تاثیرپذیری آن ها از هنر ساسانی است.