عنایت به شاهنامه فردوسی و شاهنامه سرایی در عصر فرمانروایی مغولان بر ایران (بررسی موردی: دو شاهنامه خطی در تاریخ مغول)

از اواخر سده ششم هجری و به ویژه از دوره مغول به بعد, در کنار رونق تاریخ نگاری, شاهنامه سرایی تاریخی نیز مورد توجه قرار گرفته و شاهنامه هایی با هدف ثبت رویدادهای تاریخی پدید آمدند. در سرودن این شاهنامه های تاریخی, شاهنامه فردوسی همچون الگویی برای شاهنامه سرایان بود و به همین دلیل, روح حاکم بر آن نیز به طور مستقیم یا غیرمستقیم در این سروده های تاریخی جلوه یافت.این به رغم جایگزین شدن اسطوره ها و حماسه های مغولی در سروده های این دوران است که به اقتضای موضوع این شاهنامه ها, یعنی تاریخ قوم مغول و فرمانروایان برخاسته از آن بود. بررسی محتوای این تاریخ های منظوم می تواند به روشن شدن ابعاد تازه ای از تاریخ ادبی ایران و نیز تحولات تاریخی این عصر مدد رساند. در این میان, منظومه هایی که همچنان به صورت نسخه خطی باقی مانده اند, از تازگی بیشتری برخوردارند. «شهنامه چنگیزی» و «شهنشاه نامه» دو نمونه مهم از این شاهنامه ها هستند که در باب تاریخ مغول سروده شده اند. مقاله حاضر به معرفی و تجزیه و تحلیل این دو اثر برای ارائه تصویری از جایگاه شاهنامه و شاهنامه سرایی در دوره مورد بحث می پردازد.