ریخت شناخت خوردگی در برنزهای تاریخی: تحلیل فرآیند مس زدایی در اشیا برنزی هفت تپه خوزستان

اشیا فلزی تاریخی و فرهنگی به مرور زمان در اثر عوامل مختلف محیطی, از طریق مکانیزم های مختلف تخریب می شوند. عوامل گوناگون مانند ترکیب شیمیایی آلیاژ, ریزساختار و نیز عوامل خورنده فعال در محیط دفن آنها در دراز مدت بر ترکیب شیمیایی و ساختار طبیعی پاتین شکل گرفته بر روی آنها موثر است. خوردگی به شکل های گوناگون در اشیا فلزی رخ می دهد و به تشکیل انواع خوردگی از دید ریخت شناسی می انجامد. یکی از بارزترین مکانیزم های خوردگی در اشیا تاریخی برنزی, مس زدایی یا انحلال انتخابی مس است که موجب شکل گیری ریخت شناسی های متفاوتی از خوردگی - بر حسب خورندگی محیط و سرعت خوردگی - در برنزهای تاریخی می شود.در این مقاله تعدادی از اشیا برنزی متعلق به محوطه باستانی هفت تپه خوزستان, برای بررسی فرآیند مس زدایی (انحلال انتخابی مس) با استفاده از روش آنالیز XRD و SEM-EDS مورد بررسی قرار گرفته اند. نتایج به دست آمده, بیانگر تاثیر فرآیند مس زدایی در تشکیل نوع خاصی از ریخت شناسی خوردگی در نمونه های هفت تپه و نیز رخ دادن خوردگی نوع دوم مرتبط با اشیا برنزی در این نمونه ها است.