بازخوانی شخصیت عبداله ابن سلام و جایگاه وی در زمان حیات پیامبر و دوره خلفا بر اساس روایت ها و گزارش های تاریخی

بازخوانی گزارش های تاریخی حاکی از آن است که ابن سلام در سال نخست هجری مسلمان شد, اما در غزوات و رویدادهای شاخص عصر پیامبر (ص), نقش درخور توجهی ایفا نکرد. در حالی که پس از رحلت پیامبر (ص), با نزدیکی به دستگاه حکومت, به عنصری موثر تبدیل شد. چنان که در دوران ممنوعیت گسترش حدیث, جواز نقل روایت یافت و آشکارا از عملکرد خلفا, به ویژه در شورش علیه عثمان, دفاع می کرد. در مقابل, خلفا و بنی امیه نیز با انگیزه جایگزینی مراجع دینی ساختگی به جای اهل بیت پیامبر (ص), به ویژه حضرت علی (ع), با ادعای نزول فقرات متعدد وحی در وصف ایمان ابن سلام و جعل روایات مدح بی نظیر در شان او, برای ارتقای جایگاه دینی سیاسی او در جامعه تلاش کردند. هدف بنی امیه آن بود که از حمایت دینی وی, در راستای جلب افکار عمومی استفاده کنند و پایه های مشروعیت خویش را تحکیم بخشند. این سیاست باعث شد که تاکنون نیز, این امر بر بسیاری از محدثان و مفسران اهل سنت و تشیع مشتبه باشد و آنان ضمن نقل روایات وی, آیات بسیاری را در شان او بپندارند.