اعتدال بهاری در مخزن الاسرار (توضیح مصراعی از معراج نامه)

زبان متفاوت نظامی در مخزن الاسرار گاهی به دشواری و پیچیدگی سخن او می انجامد. به همین سبب از دیرباز شرح نویسی بر مخزن الاسرار رواج داشته است, اما متاسفانه بسیاری از این شرح ها گره گشا نیست, زیرا شرح کنندگان به زبان استعاری نظامی توجه نداشتند و یا حتی با این زبان آشنا نبودند, همچنین از آثار دیگر نظامی و آثار مشابه هم عصران یا شاعران گذشته در شرح متن استفاده نکرده اند.اعتدال بهاری یکی از موضوعاتی است که شرح کنندگان به آن بی توجه بودند و نکته اساسی و ظریف آن را درنیافتند. نظامی این موضوع را در میان سخن گفتن از معراج پیامبر بیان کرده است. نگارنده در این مقاله با روش توصیفی تحلیلی, نظر شرح کنندگان مخزن الاسرار را درباره مصراع اول بیت زیر نقد و بررسی می کند:شب شده روز اینت بهاری شگرف              گل شده سرو اینت سواری شگرفهمچنین با بیان شاهد و مثال از نظامی و شاعران قبل و بعد از او, منظور اصلی شاعر از این مصراع تبیین می شود.نظامی با کاربرد آرایه حسن تعلیل, سبب اعتدال بهاری را ورود پیامبر (ص) به برج حمل می داند و آن را از بخشش های معراج رسول اکرم به شمار می آورد.