عوامل موثر در تکوین و رشد بنیادگرایی در پاکستان

مقاله حاضر به تبیین نقش عوامل متعدد در تکوین بنیادگرایی در پاکستان در سه سطح داخلی, منطقه ای و بین المللی می پردازد. بدین منظور و برای تشریح دقیق تر موضوع, تئوری عمومی سیستم ها به عنوان چارچوب نظری مورد استفاده قرار گرفته است. پس از تعریف بنیادگرایی با بهره گیری از روش توصیفی - تحلیلی, عوامل داخلی, منطقه ای و بین المللی موثر در شکل گیری این پدیده بررسی شده است. نتایج مقاله نشان می دهد که وضعیت نامساعد سیاسی, اجتماعی, اقتصادی و فرهنگی پاکستان همراه با نقش اسلام در تحولات این کشور, از مهمترین عوامل داخلی در تکوین پدیده بنیادگرایی در پاکستان محسوب می شود. ایجاد مدارس مذهبی و رشد افکار رادیکالیستی با حمله شوروی به افغانستان به همراه مساله کشمیر و حمایت های مالی عربستان سعودی از گروه های افراطی و تزریق ایدئولوژی وهابیت در ذهن جوانان سنی افغان و پاکستانی از جمله عوامل موثر در رشد و گسترش روزافزون افراط گرایی در سطح منطقه ای بوده است. در سطح بین المللی نیز حضور غرب و در راس آن ایالات متحده در افغانستان و پاکستان به بهانه جنگ با روس ها و به دنبال آن حمایت از طالبان در گسترش افراط گرایی, نقشی تعیین کننده داشته است و مضافا این که پس از واقعه یازده سپتامبر, تغییر سیاست آمریکا مبنی بر مقابله با طالبان, نقش اساسی در رویکرد به خشونت از سوی گروه های بنیادگرا در پاکستان داشته است.