تاثیر فاصله از کانونهای بحران بر روی خصوصیات پوشش گیاهی و خاک مراتع

به دلیل تردد روزانه و چرای مداوم دامها در اطراف کانونهای بحران, این مناطق معمولا بیش از سایر بخشهای مرتع تخریب می شوند. لذا بررسی مکرر تغییرات کمی و کیفی پوشش گیاهی و خاک در این مناطق ضروری است. تا در صورت مشاهده هر تغییر پس رونده در وضعیت پوشش گیاهی و خاک, نسبت به اصلاح شیوه مدیریت مرتع مبادرت نمود. این تحقیق به مطالعه چگونگی و میزان تاثیر کانون بحران بر محیط اطراف خود و الگوی تغییرات پوشش گیاهی و خاک در اطراف کانونهای بحران مرتع در منطقه نیمه خشک می پردازد. برای بررسی تغییرات پوشش گیاهی و خاک در اطراف کانون های بحران از روش گرادیان چرا استفاده شد بدین منظور ابتدا داده ها در اطراف روستاها و آبشخوارهای موجود در منطقه, به عنوان دو کانون بحران اصلی در مراتع, جمع آوری شدند. در جمع آوری داده ها, از ترانسکت 200 متری و کوادرات 3 متر مربعی استفاده شد. بر روی هر ترانسکت پوشش تاجی, لاشبرگ گیاهی, تنوع گونه ای, سنگ و سنگریزه, و خاک لخت اندازه گیری شدند. برای تجزیه و تحلیل دادها از نرم افزار آماری SPSS و برای آزمون رابطه فاکتورهای اندازه گیری شده با فاصله از کانونهای بحران از همبستگی پیرسون و آنالیز رگرسیون استفاده شد. نتایج نشان داد که پوشش گیاهی با فاصله از روستاها همبستگی معنیداری دارد (r=0.95, p<0/01) ولی با فاصله از آبشخوار همبستگی معنی داری ندارد (r=0/63, p>0/05). شاخصهای لاشبرگ و تنوع گیاهی همبستگی قوی با فاصله از کانونهای بحران داشتند. در مورد لاشبرگ در اطراف روستا و آبشخوار مقادیر به ترتیب (r=0/96 p<0/01) و (r=0/99, p<0/01) بودند. در مورد تنوع گیاهی در اطراف روستا و آبشخوار مقادیر به ترتیب (r=0/97, , p<0/01) و (r=0/96, p<0/01) بودند. میزان سنگ و سنگریزه با فاصله از کانونهای بحران همبستگی معنی داری نشان نداد به طوری که در اطراف روستا مقادیر (r=0/75 , p<0/05) و در اطراف آبشخوار (r=0/47 , p>0/05) بودند. میزان خاک لخت با فاصله از روستاها همبستگی معنی داری داشت (r=097 , p<0/01) در حالی که با فاصله از آبشخوار همبستگی معنی داری نشان نداد (r=0/42 , p>0/05).