عنوان فارسی: ترکیب های نحوی قاعده گریز در قرآن کریم و دلالت های آن (عنوان عربی: التراکیب العدولیة ومقاصدها الدلالیة فی القرآن الکریم)

چکیده فارسی: هدف از کتابت این پژوهش, پرداختن به عباراتی است که ظاهرا بر خلاف نمط و شیوه نحویان به کار برده شده اند و قواعد نحوی مورد پذیرش, در آن نادیده گرفته شده است تا از این رهگذر, به تحلیل عبارات فوق پرداخته شده و دلالت های آن از منظر معنی شناسی مورد بررسی قرار گیرد و هنجار گریزی آن ها برجسته شود. در این تحقیق, با شیوه توصیفی-تحلیلی و با رویکرد نظریات زبانشناسی نوین, به ویژه رویکرد نقشگرا و نگاه عملگرایانه به زبان, با تکیه بر دانش نحو و با بهره بردن از نظرات مفسرین, این نتیجه به دست آمد که علم نحو در شناخت ساختار ترکیبی کلام مؤثر است کما این که تفسیر رویکردی غایت محور و ارتباطی را دنبال می کند و با ترکیب آن دو می توان دلالت ها و اسرار نهفته کلام الهی را در قرآن جست وجو کرد. چکیده عربی: یحاول هذا البحث معالجة التراکیب النحویة فی العربیة التی اعتنى البحث النحوی بتحدید المنازل التی تتنزل فیها, ولذلک سلّط الضوء على تلک التراکیب اللغویة التی عدلت عن النمطیة فی التعبیر من وجهة نظر تداولیة؛ بغیة الوصول إلى دراسة نحویة تعنى بالترکیب والتحلیل ودلالات الجمل من خلال مقاماتها. وقد انتفع البحث بالأنظار اللسانیة الحدیثة, وبخاصة الاتجاه الوظیفی منها ونظرته التداولیة إلى اللغة, واستکنه أنظار النحاة, وتوقف عند أعمال المفسرین فانتهى إلى أن مباحث النحو یتحقق بها فهم البنیة الترکیبیة ودلالتها, وأعمال المفسرین یتحدد بها أهداف التعبیر والتواصل, وبهما یوقف على دلالة التراکیب وأسرارها, مع اتخاذه من المنهج الوصفی إلى ذلک سبیلا.