تعاملات اجتماعی در محوطه های کارگری دوره هخامنشی و معماری شهرک های صنعتی نوین

از مهمترین ویژگی های فضا, فراهم نمودن فرصت هایی در جهت تعاملات اجتماعی است. هنگامی که مردم یک اجتماع با یکدیگر در تعامل هستند, رابطه احساسی قوی تری با مکان و فضای اجتماعی خود برقرار می کنند. این تعامل نه تنها بر روان اجتماعی آن جمع تاثیرگذار است که موجب رشد و پیشرفت اقتصادی اجتماعات حاضر در آن فضاها همچون محوطه/ شهرک های کارگری-صنعتی نیز می شود. از همین رو, هدف این پژوهش, بررسی و تببین تعاملات اجتماعی در محوطه کارگری دوره هخامنشی و معماری شهرک صنعتی نوین است. نگارندگان, از میان عوامل کالبدی, کارکردی و معنوی معماری, عامل فضا/کالبد را مورد توجه قرار داده اند. روش این پژوهش توصیفی-تحلیلی و تاریخی, به شیوه اسنادی و براساس مطالعه کتابخانه ای است. پس از بررسی اسناد دیوانی پارسه در ارتباط با کارگران و متخصصان حاضر در محدوده اطراف پارسه/ تخت جمشید و همچنین کندوکاو در متون مختلف مرتبط با تعاملات اجتماعی این نتیجه دست آمد: کیفیت محیط کالبدی محوطه / شهرک های کارگری-صنعتی برای جذب افراد, به عوامل گوناگونی بستگی دارد که یکی از این عوامل مرتبط به ساختار کالبدی محیط مانند ایمنی و امنیت, تنوع و سازگاری کاربری ها, آسایش اقلیمی, تراکم و ظرفیت مناسب, دسترسی, زیبایی و سرزندگی است. باتوجه به اسناد ارایه شده, محوطه های کارگری دوران هخامنشی با امکانات و اندیشه های منطبق بر آرای زمان خویش, نه تنها توانستند موجب تعاملات اجتماعی بین کارگران ایرانی و غیرایرانی شوند, بلکه محیطی سرزنده و جذاب را نیز برای کارگران خلق نمودند که انعکاس آن را می توان در اسناد دیوانی پارسه-الواح خزانه و بارو-به نظاره نشست؛ اما در شهرک های صنعتی نوین, متاسفانه به علت عدم توجه و کم توجهی به مولفه های بالا, آنها فضاهایی تعامل پذیر برای کارگران نیستند. بنابراین, باتوجه به اهمیت و نقش انسان در فضا, یکی از کارهای مهم در طراحی معماری شهرک های صنعتی توجه به فضاهای تعامل پذیر است که اگر به درستی این امر در طراحی لحاظ شود, موجب رشد و توسعه اقتصادی در آن شهرک صنعتی و به تبع در کل کشور خواهد شد.