واکاوی و تحلیل نارسایی های اثرگذار در معماری الگوی برنامه ریزی و سیاست گذاری آمایش سرزمین در ایران

گسست و ناپایداری معماری الگوی آمایش سرزمین, معلول نارسایی و کاستی های نظری و عملیاتی است که پایه و اساس این نوع رویکرد یکپارچه و هماهنگ کننده را همواره با شدت و ضعف, دچار تزلزل می کند. با توجه به کاربردی بودن اهداف نوشتار حاضر, واکاوی نارسایی های اثرگذار, خوشه بندی و تحلیل اثرات هرکدام از عوامل در معماری الگوی برنامه ریزی و سیاست گذاری آمایش سرزمین مورد نظر پژوهش حاضر است. با این توصیف, سوال راهبردی این است که نارسایی های (عوامل) موثر در معماری الگوی برنامه ریزی و سیاست گذاری آمایش سرزمین کدامند؟ برای پاسخ به سوال, از روش شناسی تحلیلی مبتنی بر ابزار دلفی و مدل سازی تفسیری-ساختاری استفاده شده است. ابزار و روش گردآوری اطلاعات, مبتنی بر شیوه کتابخانه ای (واکاوی پیشینه پژوهش) و پرسشنامه محقق ساخته (تحلیل اثرات متقاطع عوامل) است. بدین منظور براساس نظرات خبرگان موضوعی (15 نفر خبره آمایش سرزمین) امتیازبندی و با بهره گیری از نرم افزار میک مک تحلیل شده است. نتایج پژوهش نشان داده است که از بین مولفه های «معماری الگو», «اجرای معماری» و «پایش و ارزیابی», برنامه ریزی و سیاست گذاری آمایش سرزمین, «معماری الگو» به عنوان زیربنای فکری و فلسفی و با 1/74 درصد, بیشترین نارسایی را به خود اختصاص داده است. افزون براین, در بین مولفه های معماری الگو, بعد «اصول» دارای بیشترین نارسایی است. خوشه بندی, تحلیل و پراکنش پیشران ها بیانگر این واقعیت است که بیشترین پیشران های کلیدی مربوط به مولفه های «اصول» و «چارچوب» از بعد معماری الگو به ترتیب با 37 درصد و 36 درصد و در رده های بعدی «مدیریت الگو» از بعد «اجرای معماری» با 27 درصد دارای بیشترین پپیشران های کلیدی است.