بررسی عملکرد و کیفیت علوفه اکوتیپ های مختلف یونجه (Medicago sativa) در شرایط دیم استان آذربایجان شرقی

در پژوهش حاضر عملکرد و کیفیت علوفه 49 اکوتیپ یونجه در قالب طرح لاتیس مربع ساده با 2 تکرار در شرایط دیم به مدت سه سال (1384 تا 1386) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی خسروشهر (آذربایجان شرقی) مورد ارزیابی قرار گرفتند. طی سال های دوم و سوم صفات: عملکرد علوفه خشک, ارتفاع بوته, قدرت رشد, تاریخ گلدهی, نسبت برگ به ساقه و صفات کیفی شامل قابلیت هضم, پروتئین خام, کربوهیدرات های محلول در آب, خاکستر کل, فیبرخام و فیبرهای محلول در شوینده اسیدی و خنثی اندازه گیری شد. نتایج تجزیه مرکب بیانگر وجود تفاوت معنی دار بین سال ها و بین اکوتیپ ها بود. میانگین عملکرد علوفه خشک در سال دوم و سوم به ترتیب 5/43 و 4/45 تن در هکتار بود. نتایج تجزیه همبستگی نشان داد که برای رسیدن به عملکرد علوفه بالا باید اکوتیپ های زودرس, پابلند با قدرت رشد بالا را انتخاب کرد. با توجه به رابطه منفی عملکرد با کیفیت علوفه بایستی از بین اکوتیپ های منتخب با عملکرد علوفه بالا اکوتیپ هایی را برگزید که دارای نسبت برگ به ساقه, پروتئین خام, قابلیت هضم, قندهای محلول و خاکستر کل بالا و میزان فیبر خام و فیبرهای محلول در شوینده اسیدی و خنثی پایین باشند. لذا اکوتیپ های خرم آباد, قره یونجه, فلاورجان, قزاقستان و کردستان با کیفیت علوفه مطلوب و متوسط عملکرد علوفه 6/5 تا 8/5 تن در هکتار برای تولید یک واریته سنتتیک پیشنهاد می شوند.