تحلیل فضایی گرد و غبار در شمال شرق ایران

اهداف: گردوغبار پدیده طبیعی اقلیم مناطق خشک و نیمه خشک جهان, خاورمیانه و ایران است. در این مقاله, رفتار زمانی و مکانی این مخاطره طبیعی در شمال شرق ایران با داده ساعتی دید افقی, جهت و سرعت باد 10 ایستگاه سینوپتیک از 1961 تا 2010 بررسی شد.روش: با شاخص دید کمتر از 10 کیلومتر و ثبت کد هواشناسی 06-09 و 30-35 در یک نوبت دیده بانی, روز گردوغبار تعریف گردید. فراوانی ماهانه, فصلی, سالانه, تداوم, درصد وقوع, مسیر ورود و رژیم ساعتی گردوغبار در هر ایستگاه, تعیین شد.یافته ها / نتایج: بیشینه گردوغبار در نواحی شرق, غرب و جنوب خراسان رضوی و ناحیه مرکز تا شمال, کمترین گردوغبار را تجربه می کنند. سرخس, غبارآلوده ترین و قوچان و کاشمر, پاک ترین هوا را دارد و بیشترین تداوم گردوغبار در سرخس و مشهد حادث می گردد. بیشترین ثبت گردوغبار منطقه در ساعت 12 و 15 گرینویج, به جز سرخس که در ساعت 6 است و کمترین گردوغبار منطقه در شب می باشد. مسیر عمده گردوغبار, بیابان ترکمنستان و شرق منطقه با جهت شرقی, شمال و شمال غربی است و در زمستان با ناپایداری هوا و موقعیت سیکلون ها, گردوغبار از غرب می وزند. بنابراین برنامه های موثر روی کانون های ریزگرد شمال شرقی و شرق منطقه, جهت مدیریت ریسک و بحران گردوغبار مفید است.