بررسی اثر فولویک اسید و متیل جاسمونات بر میزان کلروژنیک اسید، کافئیک اسید و برخی صفات فیتوشیمیایی در اندام هوایی و ریشه گیاه دارویی Echinacea purpurea (L. ) Moench

سرخارگل (. Echinacea purpurea (L. ) Moench) یکی از گیاهان دارویی متعلق به تیرة کاسنی (Asteraceae) است. اندام­های مختلف گیاه به‎ویژه ریشه­های آن حاوی ترکیب های دارویی ارزشمندی است که خواص ضدباکتریایی و ضدویروسی دارند که در صنعت داروسازی کاربرد دارند. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر غلظت­های مختلف فولویک­اسید و متیل­جاسمونات بر برخی صفات مورفوفیزیولوژیک و بیوشیمیایی ریشه و اندام هوایی گیاه سرخارگل انجام شده ­است. این تحقیق در قالب آزمایش فاکتوریل برپایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان به صورت گلدانی در سال زراعی 1397-1396 انجام شد. تیمار­ها شامل: فولویک­اسیددر سه سطح (0, 1000 و 2000 میلی­گرم در لیتر) و متیل­جاسمونات در چهار سطح (0, 90, 100, 110 میکرومولار) بوده است. متغیرهای اندازه­گیری شده شامل: میزان فنل­کل, فلاونوئید­کل, فعالیت آنتی اکسیدانی, کلروژنیک اسید و کافئیک­اسید بوده است. ارزیابی صفات بیوشیمیایی با متانول و استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر و اندازه­گیری کلروژنیک­اسید و کافئیک­اسید توسط HPLC انجام شد. نتایج نشان داد که تیمارها و اثر متقابل آن­ها بر صفات فیتوشیمیایی در سطح یک و پنج درصد معنی­دار بوده است. بر اساس نتایج مقایسه میانگین­ها بیش­ترین میزان کلروژنیک­اسید (46/7 میلی­گرم بر گرم) در غلظت 110 میکرومولار متیل­جاسمونات و 1000 میلی­گرم بر لیتر فولویک­اسید و بیش­ترین مقدارکافئیک­اسید (90/28 میلی­گرم بر گرم) در شاهد 1000 میلی گرم بر لیتر فولویک­اسید تولید شد. همچنین بیشترین میزان فنل کل (29/49 میلی­گرم در گرم) در متیل­جاسمونات 100میکرومولار و فولویک­اسید 1000 میلی گرم بر لیتر در ریشه و بیشترین میزان فلاونوئید کل (66/23 میلی­گرم در گرم) در متیل­جاسمونات 100 میکرومولار و فولویک­اسید 1000 میلی­گرم در لیترمشاهده شد. بیشترین فعالیت آنتی­اکسیدانی (03/76 درصد مهار رادیکال آزاد) در متیل­جاسمونات 110 میکرومولار و فولویک­اسید 1000 میلی­گرم در لیتر در ریشه نتیجه­گیری شد. از نتایج برداشت شد که بیشترین میزان متغیر­های اندازه­گیری شده در ریشه گیاه ودر غلظت 1000میلی­گرم بر لیتر فولویک­اسید بود.