جلوه های تصویری منظومه مخزن الاسرار نظامی در نگاره های خمسه تهماسبی

هنر نگارگری اسلامی ایران همواره در پیوند ناگسستنی با ادبیات غنی و آکنده از اشارات و تعبیرات عرفانی و حکیمانه قرار داشته است و نگارگران نیز, به سهم خویش تلاش نموده اند تا این معانی را به زبان تصویر متجلی سازند. یکی از مهم ترین منابع مصورسازی برای نگارگران ایرانی در طول دوره های مختلف, خمسه نظامی است. به دلیل ویژگی های بیانی نظامی در تجسم و توصیف تصویری داستان های گوناگون این مجموعه, هنرمندان نگارگر اشتیاق و علاقمندی فراوانی به مصور ساختن آن نشان داده اند. یکی از نسخه های مصور خمسه متعلق به مکتب تبریز عهد صفوی و دوران شاه تهماسب است که در آن آثار ارزشمندی به قلم هنرمندان بزرگ آن زمان تصویر شده است. در این کتاب از اولین منظومه نظامی, مخزن الاسرار سه نگاره به یادگار مانده است که منسوب به دو تن از نامدارترین نگارگران ایرانی, سلطان محمد و آقا میرک است. بررسی جلوه های تصویری این سه اثر با عناوین «پیرزن و سلطان سنجر», «نوشیروان و گفتگوی جغدان در ویرانه» و «مجادله طبیبان» و توجه به ارتباط بین ویژگی های بصری با متن داستانی آنها موضوع این مقاله است که, به روش توصیفی و تحلیلی انجام گرفته است.