کاربرد ادبی و هنری حرف الف در پهنه ادب پارسی (با تکیه بر اشعار جامی و شاعران سبک عراقی)

آ, الف, ا, (همزه), اولین حرف الفبای زبان فارسی و عربی است و نیز نخستین حرف از حروف جمّل و ابجد بوده و به حساب جمّل نماینده عدد یک است. الف, رمز برج ثور است. الف در ادبیات عرفانی و کلامی و فلسفی کنایه از ذات یکتای احدیت, روح اعظم, عالم تجرید و تفرید و سرّ بیچون. . . است. حرف الف به واسطه شکل و جایگاه خاص و برخی از ویژگیهای منحصر به فرد, یکی از پرکاربردترین حروف در ساخت مضامین بکر و فضاهای شاعرانه و ترکیبات و تعبیرات نغز و ظریف ادب پارسی بویژه در اشعار شعرای سبک عراقی است. در اکثر اشعار این شاعران, الف؛ سابق, پیشوا, صدرنشین, نامور است. الف؛ نمادِ قد موزون, استوار, مستقیم و رعنا است. الف؛ مظهرِ سرافرازی, سربلندی, لاغری, ضعف, قیام, استقامت, قائم بودن است. الف, عاشق بالای خود است. الف چون سرکش دارد, پس سرکش است. الفِ زبان دار و دوزبان, در عین داشتن زبان, خاموش است. الف, فقیرترین به حساب می آید. الف؛ نماد بی چیزی, فقر, گدایی, عدم و ترک اوصاف است. الف؛ عریانی, شادابی, بی سری, میان بستگی و آراستگی را به ذهن متبادر می کند. الف؛ مظهرِ تنهایی, تجرد, تفرد, صداقت, درستی و پاکی است. الف, بی حرکت و ساکن است. آفرینش الف با نقطه آغاز می شود. جمله حروف و اعداد بر محور حرف الف می گردند. الف, اولین حرف آفرینش است. الف, نمادِ خُردی و کوچکی و ریزی هم است. الف یکی از مشبه به های پرکاربرد ادب پارسی است و شعرا در تصاویر و مضامین شعری, خار, هلال ماه, عصا, قلم, انگشت, سرو, ماه نو, کمر باریک و. . . را به الف مانند می کنند. در این مقاله سعی شده است به کاربرد ادبی و هنری الف در اشعار شاعران سبک عراقی با تکیه بر اشعار جامی پرداخته شود.