واکاوی ظرفیت برندسازی شهری و عناصر برند در مقصد گردشگری مبتنی بر رویکرد هویت مبنا

هرگاه مقصدها و پروژه های تفریحی عظیم صنعت گردشگری, در سطح بین المللی جهت افزایش جذب گردشگران, سرمایه گذاری های کلان, توسعه اقتصادی و شهری خود با یکدیگر در حال رقابت تنگاتنگ هستند, مفهوم برند سازی شهری در عرصه گردشگری مطرح می گردد. این مفهوم, امکان ایجاد تصویر و ادراک موثر در ذهن گردشگران نسبت به ویژگی های منحصربه فرد و متمایز نسبت به هر مقصد را فراهم می کند و این ایجاد تمایز به وسیله برند سازی, به منظور ترغیب گردشگر برای پرداخت هزینه بیشتر در آن منطقه و افزایش استاندارد زندگی شهری, اعمال می شود. در بین شهرها و مناطق مختلف کشور ایران, شهر یزد, به عنوان یک تمدن شهری دیرینه که به ثبت سازمان جهانی یونسکو رسیده است, درزمینه برند شهری در سطح کشور و جهان به حد کافی موفق نبوده است و در تبدیل و توسعه ظرفیت های بالقوه خود به عنوان یک مقصد بالفعل دارای هویت برند متمایز, اهمال نموده است؛ بنابراین هدف عمده پژوهش حاضر, بررسی ظرفیت تبدیل شهر یزد به یک برند شهری درزمینه گردشگری؛ با رویکرد مبتنی بر هویت و با استفاده از عناصر نمادین برند (نماد, شعار و برند سازی) و مولفه های گردشگری شهری (فرهنگ, هویت و تصویر مقصد) می باشد. پژوهش حاضر با توجه به هدف, از نوع کاربردی و با توجه به نحوه گردآوری داده ها, از نوع تحقیقات توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی گردشگران داخلی ورودی به شهر یزد در پاییز 1398 بودند که با روش نمونه گیری غیر احتمالی در دسترس, 265 نفر به عنوان نمونه پژوهش (137 نفر مرد و 128 نفر زن) انتخاب شدند. پس از محاسبه روایی و پایایی ابزارها, داده ها با استفاده از شاخص های توصیفی میانگین, انحراف استاندارد و ضریب همبستگی پیرسون و نیز مدل معادلات ساختاری و رگرسیون چندگانه برای تایید روابط فرضی تحلیل شده اند. نتایج پژوهش نشان داد که فرهنگ مقصد و تصویر مقصد پیش بینی کننده معنادار هرکدام از عناصر برند شامل (نماد, شعار و برند سازی) هستند اما هویت مقصد (با ضریب رگرسیون منفی), پیش بینی کننده معنادار هیچ یک از عناصر برند (نماد, شعار و برند سازی) نیست. همچنین در مدل نهایی, مولفه های گردشگری شهری, بر عناصر برند اثر مستقیم و معنادار دارند.