جستاری در تاویلات عرفانی امام خمینی (ره)

تفسیر عرفانی, گرایشی ویژه از تفسیر قرآن است که بر اساس آموزه های عرفانی و ذوقی و مبانی سیر و سلوک ویژه ای - که از طریق کشف و شهود باطن به دست می آید - استوار است و از این راه مفسر به بیان بطون و لایه های پنهان آیات می پردازد. از نگاهی دیگر, تفسیر عرفانی, نوعی تاویل است. گرایش و نگرش عرفانی امام خمینی (ره) در تاویل قرآن بر یک اصل بسیار مهم استوار است و آن تطابق کتاب تدوین الهی با کتاب تکوین است. از نگاه ایشان, قرآن و روایات بویژه ادعیه ماثوره ائمه علیهم السلام سرشار از تعابیر عرفانی و مضامین والای معنوی است؛ عباراتی که تنها با مبانی عرفانی قابل تفسیرند. اگر چه رویکرد و گرایش غالب حضرت امام (ره) در بسیاری از موارد, رویکردی عرفانی و مبتنی بر مبانی ویژه اهل عرفان است, همواره بر دو نکته کلیدی تاکید ورزیده است: یکی این باور که اصطلاحات اهل عرفان, برگرفته از قرآن و حدیث و آموزه های نورانی اهل بیت (ع) است و دیگر اینکه توجه به ظواهر شریعت شرط اساسی سیر و سلوک و رسیدن به مقامات معنوی و علم به باطن شریعت (حقیقت) است. نگارنده در این نوشتار بر آن است تا ضمن تبیین رویکرد عرفانی و ارایه نمونه هایی از تاویلات عرفانی امام خمینی (ره), شیوه و مبانی تاویل صحیح را از تاویلات ناروا و باطل از دیدگاه ایشان بازگو نماید.