بررسی اثرات مصرف عناصر آهن و روی د ر خصوصیات کمی و کیفی گند م آبی و تعیین حد بحرانی آن ها د ر خاکهای د شت ورامین

زیر کشت برد ن توام و پی د ر پی اراضی, کشت واریته های پرمحصول با نیاز غذایی بالا و مصرف بی رویه و نامتعاد ل کود های شیمیایی, خصوصا کود های ازته و فسفره از عواملی هستند که باعث بروز علایم کمبود ریزمغذی ها و کاهش عملکرد ناشی از این کمبود شد ه اند . مصرف متعاد ل کود های اصلی و ریزمغذی ها, نتنها باعث افزایش تولید ات کشاورزی با کیفیت بالا می گرد د , بلکه سلامتی جامعه مصرف کنند ه را نیز تضمین می کند . به منظور بررسی اثرات تغذیه ای روی و آهن د ر گند م و تعیین حد ود بحرانی این عناصر, یک آزمایش مزرعه ای با چهار تیمار و سه تکرار د ر 30 مزرعه د ر سطح د شت ورامین به مرحله اجرا د ر آمد . مزارع انتخابی د ر نواحی عمد ه کشت گند م آبی و بر اساس مطالعات خاک شناسی د رسری غالب خاک منطقه قرار د اشتند . به ازای هر 800 هکتار تقریبا یک مزرعه انتخاب و نمونه خاک مرکب تهیه و جهت اند ازه گیری عناصر غذایی به آزمایشگاه ارسال شد . د ر هر یک از مزارع انتخاب شد ه چهار تیمار شاهد بد ون مصرف عناصر کم مصرف آهن و روی, تیمار مصرف آهن (Fe), تیمار مصرف روی (Zn) و تیمار مصرف توام آهن و روی به صورت بلوک های کامل تصاد فی اجرا شد . آهن از منبع سکوسترین به میزان 10 کیلوگرم د ر هکتار و روی از منبع سولفات روی به میزان 40 کیلوگرم د ر هکتار مصرف شد . نتایج بد ست آمد ه نشان د اد که عکس العمل گیاه نسبت به مصرف کود های آهن و روی به میزان قابل جذب این عناصر د ر خاک بستگی د ارد بطوریکه د ر مورد آهن د ر خاک هایی که میزان آهن قابل جذب آن ها بیش تر از 4.7 و د ر مورد روی د ر خاک هایی که میزان روی قابل جذب آن ها بیش تر از 0.8 میلی گرم د ر کیلوگرم است, افزود ن عناصر فوق الذکر تاثیری د ر عملکرد د انه گند م ند ارد . بیشترین عملکرد د انه گند م د ر اثر مصرف آهن به میزان 1100 کیلوگرم د ر هکتار د ر خاکی بود که 2 میلی گرم د ر کیلوگرم آهن قابل جذب د اشت و د ر مورد روی نیز بیشترین افزایش عملکرد به میزان 1200 کیلوگرم د ر هکتار د ر خاکی بود که 0.5 میلی گرم د ر کیلوگرم روی قابل جذب د اشت. افزایش عملکرد د انه گند م د ر اثر مصرف روی و آهن با مقاد یر قابل جذب این عناصر د ر خاک همبستگی معنی د ار د اشت و از مد ل لگاریتمی پیروی می کرد . بطور متوسط د ر مزارع مورد بررسی د ر اثر مصرف آهن و روی به ترتیب 317 و 330 کیلوگرم د ر هکتار عملکرد د انه گند م افزایش یافت. د ر اثر مصرف توام آهن و روی عملکرد د انه گند م 868 کیلوگرم د ر هکتار افزایش پید ا کرد . با د ر نظر گرفتن حد بحرانی برای آهن و روی به ترتیب 4.7 و 0.8 میلی گرم د ر کیلوگرم خاک, 54 د رصد خاکهای گند مکاری منطقه د چار کمبود آهن و 46 د رصد خاک های منطقه د چار کمبود روی تشخیص د اد ه شد ند . بنابراین د ر چنین خاک هایی جهت حصول به حد اکثر عملکرد گند م مصرف آهن و روی ضروری است.