تبیین آفرینش تعادل جنسیتی در فضا (نمونه موردی: مراکز خرید شهر تهران)

بیان مساله: محصول معماری خلق فضاست. فضا پس از حیات, از طریق کاربران روزانه تعریف و باز تعریف می شود. از اینرو شناخت کاربر و مطالعه زمینه های آنان مانند سن, جنسیت و قشرهای فرهنگی در فضا اهمیت شایانی می یابد. یکی از این عوامل, جنسیت است که مقوله ای اجتماعی است و اینکه هر جنسیتی چگونه رفتار می کند, محصول اجتماع است. بر مبنای این واقعیت زنان و مردان, تجارب متفاوتی در زندگی دارند و بر طبق تحلیل های جامعه شناختی به شکل های متفاوتی فضا را اشغال می کنند و بنابراین طراحی به شکل قابل ملاحظه ای بر الگوهای جنسیتی استفاده از فضا کاربرد دارد. سوال تحقیق: این پژوهش درصدد بررسی ارتباط جنسیت و فضا بوده و با تبیین مولفه های برگرفته از جنسیت و تحلیل آنان, در پی پاسخگویی به پرسش های نقش عامل جنسیت در طراحی معماری و چگونگی رسیدن به تعادل جنسیتی در فضا و تببین نقش جنسیت در مساله طراحی معماری می باشد هدف تحقیق: هدف پژوهش حاضر, تبیین جایگاه جنسیت در طراحی معماری می باشد. روش تحقیق: روش پژوهش, روش کیفی نظریه ی زمینه ای است و در راستای انجام پژوهش, 5 مرکز خرید در شهر تهران انتخاب شده و با کاربران این مراکز مصاحبه شده و پاسخ ها مورد سنجش و تحلیل قرارگرفته اند. مهم ترین یافته ها و نتیجه گیری: نتایج حاصله از تجزیه و تحلیل فضای مراکز خرید شهر تهران شاخص هایی را ارائه نمود که به عنوان عوامل موثر در سنجش مطلوبیت فضا تلقی شده و سنجش کارآیی طراحی فضا را در پی داشتند. بر اساس نتایج, در صورتی که مفاهیم منتج به مقوله های ارایه شده ی کمال گرایی, پذیرش فضایی, ترغیب به تداوم حضور در فضا, بازآفرینی آسایش در فضا, تناسب جنسیتی فضا در طراحی مورد توجه قرار گیرند, طرح حاصل به تعادل جنسیتی دست یافته و جنسیت به عنوان عاملی اجتماعی در مساله طراحی لحاظ شده و در نهایت با تناسب جنسیتی فضا, تعادل جنسیتی به معنای توجه به هر دو گروه و نیازهای آنان برقرار شده و فضا برای تمامی گروه های جنسیتی مطلوب خواهد.