مقایسه ویژگی های هنر کتیبه نگاری عصر صفوی در دو مجموعه شاخص شیعی ایران (حرم مطهر امام رضا (ع) و بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی)

مجموعه حرم مطهر امام رضا (ع) در شهر مقدس مشهد و بقعه شیخ صفی الدین در شهر اردبیل از جمله مجموعه های مهم شیعی ایران می باشند که هریک دارای بخشهای متعلق به ادوار مختلف اسلامی است. از مهمترین ادوار ساخت, تزیین و مرمت این مجموعه ها, دوره صفوی می باشد. از آنجا که در دوران صفوی, فرهنگ هنری ایران زمین, وارد دوره جدیدی از شکوه و عظمت گردیده, بدین سبب از پایگاه خاصی در تاریخ هنر ایران برخوردار است. در دوره مزبور بنا بر دلایل مختلفی از جمله رسمیت مذهب تشیع, توجه به شهر مشهد مقدس به دلیل وجود حرم مطهر رضوی در آنجا (بعنوان شاخص ترین و مهمترین مجموعه شیعی ایران) و شهر اردبیل به دلیل وجود بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی (بعنوان کانون شکل گیری تشیع صفوی و نیز جایگاه مقابر نیاکان شاهان صفوی) بیشتر شد. بخصوص شاه عباس اول طی چند مسافرت جداگانه, اقدامات مختلفی در رابطه با مجموعه رضوی و بقعه شیخ صفی صورت داد. از آنجا که بررسی ابعاد مختلف هنری این مجموعه ها, یکی از بهترین روشها برای دست یافتن به شناخت کامل تر و عمیق تر از هنر مذهبی و تاثیر مذهب بر هنر ادوار مختلف اسلامی است, نگارنده سعی نموده براساس بررسی کتیبه های دوره صفوی حرم مطهر و بقعه شیخ صفی الدین در اردبیل که اسناد معتبر و ذیقیمتی به شمار می روند, مشخصات هنر کتیبه نگاری صفوی به لحاظ مضامین, تزیینات و را در این دو مجموعه مهم شناسایی نمایند. باتوجه به یافته های تحقیق علیرغم شباهتهای کلی مضمونی و تکنیکی کتیبه نگاری دوران صفوی در دو مجموعه, برخی تفاوتهای جزیی بخصوص در بخش مضامین نیز مشاهده می شود که اغلب به احادیث اختصاصی امام رضا (ع) در حرم رضوی مربوط می شود.اهداف مقاله:1- دستیابی به ویژگی و شاخصه های مشخصات هنر کتیبه نگاری دوره صفوی.2- بررسی, مقایسه و تطبیق.کتیبه های صفوی در دو مجموعه حرم امام رضا (ع) و بقعه شیخ صفی.سوالات مقاله:کتیبه های دوره صفوی حرم امام رضا (ع) و بقعه شیخ صفی الدین, هر یک شامل چه مضامین و محتوایی دارند؟ویژگی ها, شباهت ها و تفاوت های مضمونی, اجرایی و کاربردی کتیبه های مجموعه های مذکور کدام است؟