بررسی نظام معماری و تناسبات هندسی حیاط مرکزی و جداره های آن در خانه های تاریخی کاشان (مورد مطالعه: ده خانه ی تاریخی دوره ی قاجار شهر کاشان)

استفاده از پیمون و هندسه در طراحی ساختمان ها از گذشته در معماری ایران رواج داشته است. در معماری مرکز فلات ایران, خانه از اجزای گوناگونی تشکیل شده است که از مهم ترین آن ها می توان به حیاط مرکزی اشاره کرد. خانه های واقع در محدوده تاریخی شهر کاشان نیز از این امر مستثنی نیست و اکثر قریب به اتفاق آن ها حیاط مرکزی دارند که بر اساس مطالعات انجام شده, این حیاط ها بر اساس هندسه و تناسبات شکل گرفته اند. هدف از این پژوهش, استخراج نظام های معماری و تناسبات هندسی به-کار گرفته شده در طراحی حیاط مرکزی خانه های تاریخی کاشان و بررسی میزان فراوانی آن ها است. این پژوهش بر پایه ی روش تحلیل نظام های معماری و تناسبات هندسی, حیاط مرکزی و جداره های مشرف به آن را در ده خانه تاریخی کاشان مورد تجزیه وتحلیل قرار داده است. ابتدا با بررسی نظام های معماری و تناسبات هندسی, سه نظام معماری چهار و پنج و شش و سه تناسب هندسی √ 2, √ 3 و √ 4 به عنوان اصول هندسی شاخص برگزیده می شوند؛ سپس با توجه به این اصول, نقشه ی حیاط مرکزی ده خانه ی دوره ی قاجاریه کاشان, مورد تجزیه وتحلیل قرار می گیرند. نتایج این پژوهش نشان می دهند که در طراحی و ساخت حیاط خانه های کاشان از نظام های معماری و تناسبات هندسی یادشده با فراوانی متفاوت استفاده شده است. نظام معماری چهار و شش با فراوانی 15 و تناسب √ 3 با فراوانی 9 بیشترین کاربرد را داشته اند و حیاط خانه ی عباسیان با بهره گیری از 14 نظام معماری و تناسب هندسی, غنی ترین خانه به لحاظ به کارگیری اصول هندسی محسوب میشود.