بررسی اثر روش های مدیریت در بخش های تقاضا و عرضه بر برنامه ریزی انرژی بلندمدت در ایران

وابستگی اقتصاد ایران به درآمدهای حاصل از فروش فرآورده های منابع نفت و گاز کشور, توجه به برنامه ریزی بلندمدت انرژی و رویکردهای متنوع مدیریتی را اجتناب ناپذیر می کند. هدف این مطالعه بررسی اثر روش های مدیریت در بخش های تقاضا و عرضه بر برنامه ریزی بلندمدت انرژی در ایران تا سال 2030 می باشد. داده های سیستم انرژی کشور از ترازنامه انرژی که آخرین نسخه آن در سال 2009 منتشر شده, استخراج شده است. برای تحلیل نتایج سناریوهای ارائه شده, نرم افزار LEAP که از نگرش «پایین به بالا» برخوردار است, برای پیش بینی میزان تقاضای انرژی شبکه عصبی مصنوعی (ANN) به کار گرفته می شوند. به منظور آموزش شبکه عصبی, اطلاعات تولید ناخالص داخلی(GDP) , جمعیت (POP) و میزان مصرف انرژی در بازه سال های (2009-1991) مورد استفاده قرار گرفته است. در گام بعدی با استفاده از شبکه عصبی آموزش یافته و با استفاده از ورودی های تخمین زده شدهGDP و POP برای بیست سال آینده, میزان تقاضای انرژی پیش بینی می شود. با همین ورودی ها با استفاده از روش دیگری موسوم به معادله دارمستادتر نیز به پیش بینی تقاضای انرژی در همان بازه بیست ساله پرداخته شده است. اما به منظور تخمین پارامتر GDP در بیست سال آتی از روش های کلاسیک مدل Grey مرتبه یک و رویکرد مثلثاتی آن (TGM) و برای پیش بینی میزان POP در همان بازه زمانی, برازش خطی به داده های گذشته به کار رفته است. به منظور دست یابی به هدف مطالعه, سناریوهای (آ) جایگزینی لامپ های کم توان, (ب) جایگزینی اجاق های الکتریکی و (پ) ورود خودروهای الکتریکی به عرصه حمل و نقل, همگی در کنار تبدیل نیروگاه های توربین گازی به سیکل ترکیبی و ورود نیروگاه هسته ای مورد بررسی قرار گرفته اند و نتایج آن ها نشان می دهد که بر اساس روش پیش بینی (ANN-GM), تا پایان سال 2030, به ترتیب به میزان 2634.5, 2170.2 و 2553.9 میلیون بشکه نفت خام (MBOE) در مقایسه با ادامه وضع موجود, صرفه جویی ایجاد می شود. هم چنین در مدت زمان مشابه, سناریوی ورود سوخت زغال سنگ به شبکه تولید برق نیز به اندازه 2440.8 میلیون بشکه نفت خام برداشت از منابع نفت و گاز را کاهش می دهد. مقادیر فوق به ترتیب 1.85 و 1.52 و 1.80 و 1.72 برابر میزان تامین انرژی اولیه کل در ایران در سال 2009 هستند.