بررسی تاثیر المعجم فی معاییر اشعارالعجم بر بخش عروض معیار جمالی

مهم ترین کتابی که به زبان فارسی در عروض و قافیه و بدیع و نقد شعر تالیف شده «المعجم فی معاییر اشعار العجم» نوشته شمس الدین محمدبن قیس رازی است. این کتاب از حیث جامعیت و دقت و صراحت در بیان فنون شعر بی نظیر و از جهت شیوه نثر, از آثار برجسته زبان پارسی است. المعجم از همان آغاز تدوین, در شمار معتبرترین کتب فارسی در فنون ادبی شناخته شده و بعد از آن, مولفان در تالیف آثار خویش از آن بهره  گرفته اند. قدیم ترین کتابی که به پیروی از المعجم نوشته شده کتاب «معیار جمالی و مفتاح ابواسحاقی» از مولفات قرن هشتم است. این کتاب را شمس فخری اصفهانی در چهار فن عروض و قافیه و بدیع و لغت فرس به نام جمال الدین ابواسحاق اینجو تالیف کرده است. بخش لغت این کتاب به همت استاد فاضل شادروان دکتر صادق کیا ویرایش شده و با عنوان «واژه نامه فارسی بخش چهارم معیار جمالی», در سلسله انتشارات دانشگاه تهران به سال 1337 چاپ شده است و تصحیح سه بخش دیگر آن, پایان نامه دکتری نویسنده این سطور است.شمس فخری در تالیف عروض و قافیه و بدیع, از المعجم تاثیر پذیرفته و مطالبی از آن را با ذکر نام کتاب یا نویسنده آن آورده است. اما ماخذ عمده وی در بخش عروض, المعجم شمس قیس رازی است. نگارنده در مقاله حاضر, به بررسی تاثیر این بخش المعجم بر معیار جمالی می پردازد.