بررسی نقش مورچه های همزیست در حفاظت از شپشک آرد آلود جنوب (.Nipaecoccus virdis (New در مقابل پارازیتوئیدها بر روی درختان مرکبات دزفول

امکان حمایت مورچه Crematogaster antaris (Forel) از شپشک آرد آلود جنوب Nipaecoccus viridis (Homoptera Pseudococcidae) در مقابل دو گونه زنبور پارازیتوئید Anagyrus dactylopii (How.) (Hym. : Encyritidae) و A. agraensis (Sara) در یک باغ مرکبات و آزمایشگاه مورد بررسی قرار گرفت. دو گروه 5 تایی از درختان لیموترش آلوده به شپشک آرد آلود بطوری انتخاب گردیدند که بر روی یک گروه فعالیت مورچه مشاهده می شد و در گروه دیگر فاقد مورچه بودند. برای جلوگیری از ورود مورچه بر روی درختان فاقد مورچه از گونی آغشته به محلول 5% از پودر و تابل کارباریل 85% بدور تنه استفاده شد. نمونه برداری در دو فصل بهار و پاییز انجام و در هر نمونه برداری پنج شاخه آلوده از هر درخت انتخاب شد. در آزمایشگاه شپشکها تشریح و درصد پارازیتیسم محاسبه و مقایسه گردید. شپشک آرد آلود و زنبورهای پارازیتوئید در شرایط آزمایشگاه بر روی کدو حلوایی و سیب زمینی پرورش داده شدند و مورچه های مورد نیاز از روی درختان مرکبات جمع آوری گردیدند. یازده تیمار که هر کدام شامل صفر, یک, دو, سه ... ده مورچه, 20 شپشک و سه جفت زنبور نر و ماده بود مورد استفاده قرار گرفت. پس از 24 ساعت زنبورها خارج و درصد پارازیتیسم محاسبه شد. در باغ مرکبات درصد پارازیتیسم درختان مورچه دار کمتر از درختان بدون مورچه بود. در شرایط آزمایشگاه با افزایش تعداد مورچه درصد پارازیتیسم روند کاهشی داشت. برحسب گونه پارازیتوئید مورد, آزمایش تعداد 1-4 مورچه با شاهد بدون مورچه فرقی نداشتند. بنابراین چنین نتیجه می شود که مورچه C. antaris Forel شپشک آرد آلود را در مقابل زنبورهای پارازیتوئید محافظت می کند. بهمین جهت در مواقعی که جمعیت مورچه ها بر روی درختان مرکبات زیاد است با جلوگیری از فعالیت مورچه ها بر روی درختان مرکبات می توان به کنترل بیولوژیکی با زنبورهای پارازیتویید کمک نمود.