تحلیل همدید بارش برف سنگین جاده های کوهستانی زاگرس مرکزی (مطالعه موردی: جاده چلگرد-شهرکرد-لردگان)

ریزش برف سنگین فصل سرد زاگرس مرکزی مشابه دیگر رخدادهای جوی, تحت تاثیر الگوهای گردش جو و پراکندگی فشار سطح زمین است. به منظور تعیین الگوهای جوی و شرایط دینامیکی در محور کوهستانی, دادهای روزانه ایستگاه همدید بروجن, شهرکرد, کوهرنگ و لردگان برای سال 1987-2010 از سازمان هواشناسی دریافت شد. روز برف سنگین با معیار بارش بیش از 15 میلی متر با دمای زیر صفر و کد دیدبانی 70-75 (کد برف), تعیین و تعداد 136 برف سنگین سینوپتیک, مبنای مطالعه گردید. الگوهای جوی با تحلیل مولفه اصلی بر روی داده های ارتفاع ژئوپتانسیل متر تراز 500 هکتوپاسکال تعیین شد. هفت الگوی سینوپتیک, ریزش برف سنگین زاگرس مرکزی را موجب می شوند. قرارگیری ناوه شرق دریای مدیترانه در غرب ایران و نزدیکی منطقه به محور ناوه, ناپایداری شدید را موجب گردید. شیب شدید فشار سطوح پایین جو با تاوایی منفی قوی قفقاز در شمال و شرق دریای عمان در جنوب و زاگرس مرکزی با تاوایی مثبت قوی می باشد. کم فشار در مرکز و شمال شرق ایران و پرفشار قوی سیبری تا مرز شرقی ایران, موجب تداوم شرایط دینامیک فوق می گردد. در روزهای بارش برف سنگین, پرفشار قوی سیبری از شمال ایران و دریای خزر با پرفشار روی ترکیه ترکیب و در ارتباط با تاوه قطبی در سطوح میانی جو, جریان هوای سرد به منطقه مطالعه را موجب می شوند؛ بنابراین جریانات سرد و مرطوب از دریای سیاه و دریای مدیترانه با حرکت چرخند در غرب ایران با گذر از خلیج فارس به منطقه کوهستانی زاگرس مرکزی می رسند. در همه الگوها, هم دمای صفر درجه خلیج فارس, ورود توده های سرد و مرطوب تا عرض های پایین, ریزش برف سنگین بر بام ایران را حکایت دارد.