اثرات تغییر شرایط آب و هوایی بر بخش کشاورزی حوضه آبریز رودخانه خیرآباد: کاربرد مدل WEAP

مقدمه و هدف: با توجه به تأثیرات گسترده و متقابل اقلیم با بخش­, های مختلف تولیدی, امروزه از تغییر اقلیم به عنوان یکی از مهم­, ترین چالش­, های زیست محیطی قرن بیست و یکم یاد می­, شود که پیامدهای جدی اقتصادی به دنبال دارد. در این میان اثرپذیری بخش کشاورزی از تغییرات آب و هوایی نسبت به سایر بخش های دیگر بیشتر بوده و تولید محصولات کشاورزی به طور مستقیم به این تغییرات وابسته اند. در این مطالعه تلاش شد تا اثر تغییر شرایط آب و هوایی بر بخش کشاورزی حوضه آبریز رودخانه خیرآباد مورد ارزیابی قرار گیرد. مواد و روش­, ها: در این مطالعه به منظور ارزیابی اثرات تغییرات شرایط آب و هوایی از مدل شبیه سازی WEAP استفاده شده است. مدل WEAP یک ابزار برنامه­, ریزی منابع آب است که بر اصل بیلان آب استوار می­, باشد و زیرحوضه­, های مختلف, گره­, های تقاضای آب, زیرساخت­, ها, جریان­, های آب و کانال­, های انتقال آب که همگی با یکدیگر مرتبط هستند را نشان می­, دهد. روش MABIA موجود در نرم افزار WEAP ابزاری مناسب جهت شبیه­, سازی اثرات تغییرات اقلیم است می­, باشد. این روش نیازهای آبی و عملکرد محصولات را شبیه­, سازی و به کاربران اجازه می­, دهد که اثرات تغییرات آب و هوایی و آب در دسترس بر رشد محصول را در نظر بگیرند. یافته­, ها: نتایج نشان داد که تحت سناریو اقلیمی میانه میزان عملکرد محصولات افزایش و نیاز خالص آبی آن­, ها کاهش می­, یابد. در این بین بیشترین افزایش عملکرد مربوط به محصول جو و کمترین آن مربوط به محصول هندوانه است. این در حالی است که با تغییر شرایط دما و بارش بر اساس سناریو اقلیمی بدبینانه, عملکرد محصولات مورد مطالعه در سطح پایین­, تری نسبت به شرایط پایه قرار می­, گیرد. همچنین تحت این شرایط نیاز خالص آبی محصولات نیز افزایش یافته و برای دو محصول جو و گندم بیش از سایر محصولات دستخوش تغییر شده است و با تنش افزایش نیاز آبی مواجه می­, باشند. در نهایت نتایج نشان داد که شاخص بهره­, وری اقتصادی و فیزیکی آب محاسبه شده در شرایط اقلیمی میانه برای محصولات جو, گوجه و خیار بیشترین اثرپذیری را از تغییر شرایط آب و هوایی داشته است. بحث و نتیجه­, گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که با اعمال سناریوی اقلیمی بدبینانه بهره وری اقتصادی و فیزیکی نهاده آب نسبت به سناریو پایه برای تمامی محصولات کاهش می یابد که این امر پیامدهای منفی رخداد پدیده تغییر اقلیم را در محدوده مطالعاتی حوضه آبریز رودخانه خیرآباد و برای کشاورزان این منطقه بازگو می­, کند.