خوانش بیش متنی نقش مایه ی انار در زیورآلات ایرانی

بیان مسئله: تقلید و الهام از آثار هنری گذشتگان, در شکل گیری اثری نو و خلاقانه قدمتی طولانی دارد. زیورآلات نیز به عنوان یکی از هنرهای غنی ایران زمین, از این قاعده مستثنی نیست. زیورآلات فارغ از مفهوم سرمایه ای, همواره ابزاری برای بازتاب هویت فرهنگی جوامع است و نقشی بارز در مراسم آیینی یک جامعه, باورهای مردم در گذشته و شناخت اندیشه های آنان ایفا می کند. در جستار حاضر با توجه به اهمیت نقش مایه ی انار در فرهنگ ایران زمین, تکرار این نقش مایه در متن زیورآلات باستانی ادوار مختلف و رجعت به این نقش مایه در زیورآلات معاصر, آرایه ی پرکاربرد انار انتخاب شده است. هدف: هدف از این پژوهش, مطالعه و بررسی چگونگی ارتباط فرم های بازنمایی شده ی انار, در زیورآلات معاصر و پیش متن های برگرفته آنها در زیورآلات باستانی است. جستار حاضر در راستای پاسخ به این سؤال است که ارتباط زیورآلات معاصر با پیش متن های خود چگونه تبیین می شود؟ در فرآیند اقتباس این آثار از زیورآلات باستانی ملهم از نقش مایه انار چه تغییراتی صورت گرفته است؟ روش تحقیق: این پژوهش با هدف بنیادی به شیوه ی توصیفی– تحلیل و تطبیقی است که با روش ترامتنیت و رویکرد بیش متنی صورت گرفته است. نتیجه گیری: در جمع بندی نتایج این پژوهش چنین به نظر می رسد, هنرمندان معاصر با حفظ ماهیت انار با تغییرات فرمی, برهم زدن تقارن, استفاده از فضاهای منفی و مثبت, ترکیب رسانه های مختلف با زیورآلات, به بازنمایی فرم انار در پیکره ی زیورآلات معاصر مبادرت ورزیده اند. ارتباط میان متن های پیشین و پسین در زیورآلات با گستره های متفاوت برگرفتگی, صراحت و اشتقاق در هردو دسته ی تغییری و تقلیدی به وقوع پیوسته است.