مدل سازی آماری میانگین سالا نه دما در ایستگاه مهرآباد تهران

با توجه به اهمیت پدیده تغییرات آب وهوایی و گرمایش جهانی, آگاهی از رفتار گذشته, حال و آینده عناصر آب وهوایی از اهمیت شایان توجهی برخوردار است. در همین راستا, در پژوهش حاضر تلاش می شود داده های میانگین سالانه دما در ایستگاه مهرآباد تهران از سال 1330 تا 1394 بررسی شود. بدین منظور و برای شناسای تغییرات زمانی میانگین دمای سالانه, مدل سازی آماری–خانواده مدل های آریما (ARIMA) به کار گرفته شد. برای نیل به این هدف, معنی داری آماری مراتب و اجزای مختلف مدل, برای پیش بینی وارسی شد. در نهایت دو مدل ARIMA(0, 1, 1)con و ARIMA(2, 1, 0)con به عنوان مدل های رقیب انتخاب شدند. معیارهای نهایی نشان دادند که مدل ARIMA(0, 1, 1)con به عنوان مناسب ترین مدل برازنده بر دمای سالانه ایستگاه مهرآباد تهران است. همچنین, آزمون های آماری خودهمبستگی, ضریب همبستگی پیرسون, همگنی نرمال استاندارد, وانیومن, انحرافات تجمعی, نقاط عطف, علامت و پورت مانتئو برای وارسی رفتار باقی مانده های مدل پیش بین استفاده شد. علاوه بر این, شیوه های ترسیمی برای نرمال بودن باقی مانده ها, استقلال, ثابت بودن واریانس بر روی باقی مانده های مدل ARIMA(0, 1, 1)con, در راستای بالا بردن اطمینان آماری عدم قطعیت مدل پیش بین انجام شد. یافته های حاصل از مدل نشان می دهد که به طور میانگین هر سال نسبت به سال قبل از خود حدود میزان 038/0 درجه سلسیوس افزایش دما را تجربه می کند. میانگین دمای 16 ساله پیش بینی به طور میانگین برابر 742/17 درجه سلسیوس خواهد بود. نتایج آزمون ها نیز نشان دادند باقی مانده های مدل ARIMA(0, 1, 1)con رفتار تصادفی دارند, که نشان می دهد مدل حاصل, برازنده پیش بینی برای سری زمانی میانگین سالانه دما در ایستگاه مهرآباد تهران است.