بررسی جایگاه “ قصد هنرمند” در مداخلات حفاظتی و مرمتی در آثار فرهنگی-تاریخی

در فرآیند حفاظت و مرمت آثار فرهنگی-تاریخی, حفاظت-مرمتگر اخلاق مدار, پیش از هر اقدامی, بایسته به شناخت و درک راستین سوژه است و به شناسایی, مطالعه و «تفسیر » هر آنچه به گونه ای با اثر تاریخی پیوسته و همبسته است, می پردازد. از این روی نقش «هرمنوتیک » در این فرآیند انکارناپذیر است. استناد به «نیت مؤلف » یا «قصد هنرمند » از راه های شناخت معنا و تفسیر یک اثر در نقد ادبی و هنری است. این پژوهش به مطالعه در جایگاه قصد هنرمند در مداخلات حفاظتی و مرمتی پرداخته است. روش تحقیق, توصیفی-تحلیلی, گردآوری داده ها از طریق بررسی منابع مکتوب و نتیجه گیری از طریق تحلیل داده ها و استدلال بوده است. در ابتدا به مفهوم قصدگرایی در نقد هنر, ضد قصدگرایی, و انواع آن پرداخته شد. انواع قصدگرایی عبارت بودند از: قصدگرایی مطلق, قصدگرایی متعادل, قصدگرایی انحصاری, قصدگرایی شمولی و قصدگرایی فرضی. در ادامه انواع قصدگرایی در بستر حفاظت و مرمت آثار تاریخی تحلیل شد. قصدگرایی های مطلق, انحصاری و فرضی, جایگاهی در این فرآیند نداشتند. قصدگرایی شمولی با رویکرد رایج در حفاظت و مرمت آثار, نزدیکی داشت. در نهایت دو دیدگاه ارائه شد: 1. قصدگرایی متعادل, با احترام به اصالت مادی و معنوی اثر, شامل اصالت کاربرد, ماده, شکل, و محیط, رویکردی متناسب تر از سایر انواع قصدگرایی در فرآیند حفاظت و مرمت آثار ارائه می دهد. 2. اثر تاریخی موجودیتی است دارای هویتی پویا و مستقل که ورای نیت هنرمند سازنده به سیر حیات خود در طول تاریخ ادامه می دهد.