ویژگی های منظر فرهنگی عشایر بختیاری و تاثیر آن در ساختار معماری کوچ نشینی

بیان مساله: منظر فرهنگی, منظر متاثر از فرهنگ و برآمده از تعامل بین انسان و طبیعت در طول زمان است. در این میان, فرهنگ نقش عامل و طبیعت نقش واسطه را بر عهده داشته و منظر فرهنگی محصول این دو است. منظر فرهنگی اقوام ایران بسیار متنوع و گوناگون است, به طوری که در مکان های جغرافیایی به ظاهر مشابه نیز شاهد تفاوت های عمیق و بعضا متفاوت آنها با یکدیگر هستیم. باید اذعان داشت که عدم توجه به عناصر منظر فرهنگ ساز در دهه های اخیر سبب از بین رفتن برخی از خصوصیات بومی و تخریب منظر فرهنگی عشایر شده است. شناسایی این عوامل کمک شایانی به استمرار حیات این میراث غنی و احیای این مناظر می کند. در این پژوهش در پی یافتن این تفاوت ها و عوامل به وجودآورنده آنها در بین این اقوام و تاثیر آن بر الگوی مسکن و ساختار معماری آنها و به طور خاص, در بین عشایر بختیاری هستیم. سوالی که مطرح می شود این است که آیا گون به گون شدن فرهنگ سبب شکل گیری مناظر فرهنگی متفاوتی می شود؟ و اگر چنین است, متغیرهایی که سبب شکل گیری فرهنگ عشایر می شوند, کدامند و چگونه در معماری آنان نمود پیدا می کند؟هدف: پژوهش حاضر با تکیه بر مطالعات میدانی, به بررسی مهم ترین ویژگی های منظر فرهنگی عشایر پرداخته و تاثیر این ویژگی ها را بر ساختار معماری آنها در قالب بحث منظر فرهنگی بررسی می کند. بنابراین هدف انجام مطالعات معماری عشایری و بررسی شناخت ویژگی های منظر فرهنگی آنان, تلاش برای شناسایی و ارایه الگوی منظر فرهنگی برآمده از زندگی عشایری است.روش تحقیق: پژوهش مبتنی بر روش کیفی و به لحاظ روش شناسی بر توصیف و تحلیل متکی است.نتیجه گیری: یافته ها مبین آن است که عامل اقلیم, مرتع, کوچ, قرارگاه های عشایری, معیشت, مصالح و تکنولوژی ساخت و منابع در دسترس, جایگاه زن, سنت و زبان, تفریح و سرگرمی, مذهب, دین و باورها, رنگ, امنیت و خویشاوندی در ایجاد الگوی منظر فرهنگی عشایر نقش به سزایی دارند. نتایج نشان می دهد که عوامل جغرافیایی و اقتصادی بر شکل گیری فرم چادر و نحوه قرارگیری آنها, استفاده از مصالح بوم آورد و ساخت بناهای مکمل اثرگذار است. عامل باور بر رنگ های مورد استفاده, استقرار مطبخ در چادر و جایگاه زنان موثر است. عامل مهم نیاز با تشکیل قرارگاه اجتماعی و قرارگیری چادرها به نحوی که دید هر چادر دیگری را تکمیل کند و فضاهای مرتبط با تفریح و سرگرمی مانند «کله» بر معماری عشایر تاثیر می گذارد.