رابطه رفتار مادرانه ناشی از تحریک واژن و گردن رحم با غلظت سرمی هورمون های استروژن، پروژسترون و پرولاکتین در بز

در بدو مطالعه نشان داده شد که تحریک واژن و گردن رحم موجب افزایش رفتار مادرانه در بز خصوصا در صورتی که در زایمان اول باشد, می گردد. با توجه به شواهدی دال بر مداخله هورمون های جنسی در این امر, در این پژوهش رابطه غلظت هورمون های پرولاکتین, استرادیول و پروژسترون با بروز رفتار مادرانه ناشی از تحریک واژن و گردن رحم مورد مطالعه قرار گرفت.از 15 راس بز که علی رغم گذشت 1 تا 3 هفته از زایمان آنها از پذیرفتن بزغاله خود امتناع می کردند, قبل و پس از 5 دقیقه تحریک مکانیکی واژن و گردن رحم نمونه خونی گرفته شد. ضمن یادداشت بروز یا عدم بروز رفتار مادرانه, غلظت سرمی هورمون پرولاکتین در گروه آزمون قبل و بعد از تحریک با آزمون Wilcoxon با هم و هورمون های استرادیول, پروژسترون و پرولاکتین گروه آزمون با گروه شاهد با آزمون t مورد مقایسه و تجزیه تحلیل آماری قرار گرفت.در گروه آزمون, غلظت سرمی پرولاکتین بعد از تحریک بطور معنی داری افزایش نشان می داد (P<0.05) در حالی که غلظت پرولاکتین قبل از تحریک تفاوت معنی داری با گروه شاهد نداشت. قبل از تحریک تفاوت معنی داری در غلظت پرولاکتین دسته ای از گروه آزمون که در اثر تحریک افزایش رفتار مادرانه نشان می دادند (n=8) با دسته ای دیگر از گروه آزمون که تغییر رفتار واضحی را نشان نمی داد (n=7) مشاهده نشد, در حالی که بعد از تحریک در دسته ای از گروه آزمون که رفتار مادرانه آنها افزایش می یافت, غلظت پرولاکتین بیش از دسته دیگر بود (P<0.05).غلظت سرمی استرادیول به طور معنی داری در گروه آزمون بیش از گروه شاهد بود (P<0.05), اما تفاوت معنی داری در غلظت پروژسترون در بین این دو گروه مشاهده نشد. در دسته ای از گروه آزمون که به تحریک پاسخ مثبت می دادند نسبت به دسته دیگر از همین گروه که پاسخ واضحی نداشتند, غلظت پروژسترون به طور معنی داری بیشتر بود (P<0.05) در حالی که تفاوت معنی داری در غلظت استرادیول در این دو دسته مشاهده نشد.نتایج حاکی از آن است که احتمالا غلظت پایه پرولاکتین در بروز یا عدم بروز رفتار مادرانه بی تاثیر است, لیکن افزایش غلظت پرولاکتین در اثر تحریک موجب بروز رفتار مادرانه می گردد. افزایش غلظت پرولاکتین در دسته ای از گروه آزمون موجب افزایش بروز رفتار مادرانه می گردد که غلظت پایه پروژسترون بالاتر باشد.