رشد بهره وری در کشاورزی ایران: آیا همگرایی در بین مناطق مختلف تولید وجود دارد؟ مطالعه موردی کشت گندم

این مقاله موضوع همگرایی در بهره وری کل عوامل تولید گندم را در 8 استان مورد بررسی قرار داد. عوامل تولید شامل بذر, نیروی کار, کود و سموم شیمیایی می باشد. دوره زمانی تحقیق, از سال زراعی 64-1363 تا 84-1383 بوده است. برای اندازه گیری رشد بهره وری از روش ناپارامتری تابع تولید مرزی استفاده گردید. نتایج نشان داد استان فارس از بیشترین رشد بهره وری هم در کشت دیم و هم در کشت آبی گندم برخوردار بوده است. همچنین در سال 80-79 تا 81-80 رشد بهره وری بیش از سایر سالها بود. در مجموع بهره وری عوامل تولید در کشت آبی کمتر از دیم بوده است. آزمون های مربوط به همگرایی نشان داد گر چه در کوتاه مدت رشد بهره وری در مناطق مختلف متفاوت است اما در بلند مدت این روند در کلیه مناطق همگرا می باشد.