معناشناسی «وعده» و «تعهد» و تأثیر آن بر تفسیر مادة 1035 قانون مدنی ایران

مفهوم واژة «وعده» در اصطلاح حقوقی و تشابه یا تفاوت معنایی آن با مفهوم «تعهد», از موضوعات اختلافی میان حقوق دانان است. این واژه در قوانین ایران, تنها در مادة 1035 قانون مدنی و در باب «وعدة نکاح» به کار رفته است. از همین رو, اختلاف نظر دربارة معنای وعده سبب شده است تا حقوق دانان تفاسیر متفاوتی از این ماده ارائه دهند. هدف این پژوهش, بررسی دقیق معانی دو واژة «وعده» و «تعهد», بیان آرای متفاوت و تلاش در جهت برگزیدن معنای صحیح این واژگان است. درنهایت, تأثیر این اختلاف نظر در بروز برداشت های متفاوت از مادة 1035 قانون مدنی مورد بررسی قرار گرفته و تفسیر صحیح تر از مادة فوق, ارائه و تبیین خواهد شد. نوشتار حاضر پژوهشی از نوع توصیفی تحلیلی بوده و اطلاعات آن به روش کتابخانه ای گردآوری شده است. بررسی های به عمل آمده نشان داد که اولاً وعده به معنای قول و قرار ساده, مفهومی متمایز از تعهد و فاقد عنصر الزام آوری است؛ ثانیاً با این بیان, حکم مادة 1035 قانون مدنی مبنی بر الزام آور نبودن وعدة نکاح, محدود به موارد «وعدة صرف» به نکاح است و شامل مواردی که حاوی تعهد طرفین به ازدواج در آینده می باشد, نخواهد بود.