بررسی نشانه شناختی واژه «خشوع» در قرآن کریم

قرآن کریم در استفاده از نشانه, به عنوان ابزار زبانی, ارائه دهنده ی الگویی منحصربه فرد است. نشانه شناسی, به تحلیل نشانه ها در یک نظام می پردازد. بر اساس مکتب دوسوسور, هر نشانه کلیتی ناشی از پیوند دال و مدلول است. یکی از جلوه های هنری قرآن, کاربرد کلمات در قالب اسلوب های متنوع است که به آن ها مفاهیم متنوعی می بخشد. «خشوع» و مشتقات آن در قالب ساختارهای مختلف در قرآن کریم بکار رفته و معانی و دلالت های عمیقی در بردارد. در این جستار که به روش تحلیلی-توصیفی انجام می شود, واژه «خشوع» و مشتقات آنکه 16 بار در قرآن تکرار شده, بر اساس بافت متنی و موقعیتی و با استفاده از تفاسیر مختلف مورد کنکاش نشانه شناسانه قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد؛ خشوع در قرآن معانی متفاوتی دارد که از آن میان, خشوع چشم بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده و همگی آن ها تقریباً در یک معنا بکار رفته اند. پس ازآن خشوع نمازگزاران در مرتبه دوم قرار دارد. ازسوی دیگر, خشوع مردان و زنان مؤمن و خشوع خاندان زکریا (ع) از مفهوم کاملاً یکسانی برخوردارند.