واکنش جوانه زنی و صفات گیاهچه ای ژنوتیپ های بومی عدس به تنش خشکی و شوری و تجزیه علیت وزن گیاهچه تحت شرایط آزمایشگاهی

به منظور ارزیابی اثر تنش های خشکی و شوری روی جوانه زنی ژنوتیپ های بومی عدس, آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار با استفاده از 3 فاکتور (تنش خشکی, تنش شوری و ژنوتیپ های عدس) در آزمایشگاه دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز اجرا شد. سطوح فاکتورهای آزمایش شامل: دو سطح تنش خشکی ( شاهد با آب مقطر و تنش خشکی 8-بار, القایی توسط محلول پلی اتیلن گلیکول 6000), سه سطح شوری (شاهد با آب مقطر, شوری 2 و 4 دسی زیمنس بر متر با استفاده از آب شور دریاچه ارومیه) و 15 ژنوتیپ عدس بود. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که برهمکنش سه جانبه ژنوتیپ × تنش شوری × تنش خشکی برای کلیه صفات معنی دار بود که نشان دهنده تأثیر متفاوت اعمال توأم سطوح مختلف تنش شوری و خشکی روی ژنوتیپ ها می باشد. مقایسه میانگین صفات نشان داد که با افزایش سطوح خشکی و شوری از ارزش اکثر صفات جوانه زنی و گیاهچه ای در ژنوتیپ ها کاسته شد, اما میزان کاهش در بین ژنوتیپ ها متفاوت بود, به طوری که ژنوتیپ های کلیبر و شاوی ورزقان کمترین میزان کاهش صفات مربوط به گیاهچه را نشان دادند. نتایج تجزیه رگرسیونی و علیت برای وزن تر گیاهچه نشان داد که صفت طول ریشه چه با بیشترین اثرات مستقیم, نقش موثری در افزایش میزان وزن تر گیاهچه در شرایط تنش شوری و خشکی داشتند.