تاثیر فعالیت هوازی درمانده ساز بر ماتریکس متالوپروتئینازها در ورزشکاران و غیرورزشکاران

ماتریکس متالوپروتئیناز ها (MMPs) گروه بزرگی از پروتئازهایند که مسوول تجزیه ماتریکس خارج سلولی اند و فعالیت آنها تحت شرایط فیزیولوژیکی مثل ترمیم زخم و رگ زایی و ... مهم و ضروری اما موقت و زودگذر است و با مهارکننده های درون زا کنترل می شود. اما, در فرایندهای پاتولوژیکی مثل انواع بیماری ها, همین طور پس از فشارآفرین های فیزیکی و مکانیکی, بیان و فعالیت این نوع آنزیم های پروتئولیز به واسطه ترشح سیتوکین های پیش التهابی افزایش می یابد و باعث تجزیه انواع کلاژن ها و ژلاتین ها و به هم خوردن ساختار میکروآناتومی و بافتی بدن می شود که نتیجه آن تشدید التهاب و بروز بیماری های مختلفی مثل ضایعات قلبی, تخریب دیواره عروقی, تسریع گسترش سلول های سرطانی, استئوآرتریت و ... در طول زمان است.با این وجود, به دلیل تازگی بحث MMPs و پاسخ آنها به فعالیت های ورزشی, نظریه واحدی در این رابطه وجود ندارد. لذا هدف مطالعه حاضر, چگونگی فعالیت پیچیده ترین و بیشترین نوع MMPs یعنی MMP2 و MMP9 در پاسخ به یک جلسه فعالیت هوازی درمانده ساز (پروتکل بروس) در افراد تمرین کرده و بدون تحرک است. از این رو 11 مرد دونده استقامتی برتر که 5 سال سابقه شرکت در تمرینات منظم باشگاهی و اردوهای تیم ملی را داشتند (سن: 22.27±3.87 و VO2max = 60.68±6.19 ml/kg/min) و 10 مرد تمرین نکرده (سن: 23.00±4.04 و (VO2max = 37.9±5.9 ml/kg/min داوطلبانه در این تحقیق شرکت کردند. از هر دو گروه آزمودنی ها در سه مرحله شامل شرایط پایه یا 30 دقیقه قبل از فعالیت, 20 دقیقه و 24 ساعت بعد نمونه های خونی اخذ و از تکنیک آزمایشگاهی ژلاتین زایموگرافی جهت اندازه گیری متغیرهای تحقیق استفاده شد. برای آزمون فرضیه های مورد نظر از تحلیل واریانس و آزمون مقایسه های دو به دو (آزمون تعقیبی شفه) و آزمون t مستقل استفاده شد.نتایج نشان داد میزان MMP2 و MMP9 ورزشکاران متعاقب یک جلسه فعالیت هوازی درمانده ساز افزایش معنادار (p<0.001) و پس از 24 ساعت کاهش معنادار (p<0.001) نشان داد که البته نسبت به مقدار پایه (30 دقیقه قبل از آزمون) هنوز به طور معناداری بالاتر بود (p<0.001). در غیر ورزشکاران نیز تغییرات میزان فعالیت MMP2 و MMP9 در تمام مراحل اندازه گیری مشابه ورزشکاران بود, اما هیچ کدام ارزش معناداری نشان ندادند. علاوه بر آن مشخص شد میزان فعالیت MMP2 و MMP9 ورزشکاران در حالت پایه, 20 دقیقه و 24 ساعت بعد از فعالیت, به طور معناداری بالاتر از غیرورزشکاران بود (p<0.001).بنابراین می توان گفت پاسخ التهابی به محرک فیزیکی و مکانیکی (یک جلسه فعالیت ورزشی درمانده ساز) در هر دو گروه افراد تمرین کرده (با سازگاری بلندمدت به ورزش) و تمرین نکرده (بدون کسب سازگاری به ورزش), با افزایش فعالیت ماتریکس متالوپروتئیناز ها آغاز شد که تا 24 ساعت بعد نیز ادامه داشت. اما با مقایسه نتایج در ورزشکاران و غیرورزشکاران مشاهده شد میزان پاسخ شاخص های التهابی مذکور به مدت و شدت اجرای فعالیت بستگی دارد.