کارکرد لایه واژگانی در بیان ایدئولوژی حاکم بر مدایح علوی عبدالله الوایل الاحسائی

در سال های اخیر سبک شناسان متون ادبی با رویکرد سبک شناسی لایه ای, موفق به تحلیل و تفسیر باریک بینانه و دقیق تری از این متون شده اند؛ لذا بررسی لایه های مختلف سبکی, نقش موثری در کشف معانی و ایدیولوژی متون دارد. در میان لایه های چندگانه یک متن, لایه واژگانی کاربردی ترین لایه در تفسیر و بازتاب سبک و به تبع آن, جهان بینی شاعر است. پژوهش حاضر تلاش کرده است تا با دو رویکرد تحلیل زبانی-محتوایی و آماری به بررسی سبک شناسی لایه واژگانی و تحلیل ایدیولوژی حاکم بر مدایح علوی عبدالله الوایل الاحسایی شاعر عربستانی بپردازد. نتایج نشان می-دهد, با عنایت به اینکه ایدیولوژی و سبک شاعر رابطه مستقیمی با هم دارند, با بررسی سبک واژگانی اشعار مدحی الاحسایی شاهد تجلی دیدگاه های اعتقادی و دین محور از طریق واژه گزینی متناسب هستیم. واژگان این اشعار در چهار محور عینی و انتزاعی, رمزگان, عناصر اشاره گر زبانی و محور آرکاییسم مورد نقد و بررسی قرار گرفته اند. از یک طرف, بسامد بالای واژگان انتزاعی بیانگر عقیده محور بودن اشعار الاحسایی است و از طرف دیگر, کاربرد چشمگیر رمزگان شریعت و عناصر اشاره گر که به عنوان دلایل عقلی و نقلی در دفاع از عقیده وی به کار رفته اند, متضمن تاکید بر نهادینه ساختن مضامین دینی و عقیدتی شاعر است.