پیشگیری از جرائم مالیاتی در نظام حقوقی ایران با تاکید بر پیش نویس لایحه تحول نظام مالیاتی کشور

زمینه و هدف: مالیات یکی از روش های تامین منابع مالی دولتهاست که با صرف آن در امور اقتصادی و پروژه های تجاری و در پرتو حکمرانی مطلوب, در نهایت موجبات رشد و توسعه فراهم می گردد. در ایران نیز با هدف ارتقاء عملکرد سیستم مالیاتی در جهت اصلاح ساختار مالی دولت از طریق بهبود نقش آفرینی مالیات, در پیش نویس لایحه نظام مالیاتی کشور و با اجرای طرح جامع مالیاتی و استفاده از فن آوری اطلاعات و ارتباطات و روش های مکانیزه, شاهد تحول در نظام اخذ مالیات هستیم. این قانون برای صاحبان کسب و کار و مشاغل, تکالیف مالیاتی مشخصی را تعیین نموده که در صورت عدم اجرای به موقع این تعهدات, مشمول جرایم مالیاتی, محاکمه و به مجازات مقرر در قانون محکوم می شوند. روش شناسی: باتوجه به ماهیت موضوع, پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و به لحاظ گردآوری اطلاعات به روش اسنادی و از طریق مطالعه قوانین و منابع معتبر انجام شده و اطلاعات به دست آمده به صورت توصیفی-تحلیلی مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفته است. یافته ها: عوامل موثر در جرم مالیاتی شامل سیستم پیچیده مالیاتی, عوامل اقتصادی (فقر, نرخ مالیات, تورم) و عوامل اجتماعی (عدم عدالت و تبعیض) می باشد. در پیش نویس لایحه جدید مصادیق جرم مالیاتی شامل تنظیم اسناد و مدارک خلاف واقع, کتمان درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی, عدم ارسال اظهارنامه مالیاتی, عدم ایصال مالیات بر ارزش افزوده و انجام معاملات صوری می باشد. نتیجه گیری: در پیشگیری کیفری شاهد جرم انگاری در ماده 275 و تعیین صرفا مجازات حبس هستیم که محل تامل است. همچنین, ابهام در تعریف شروع به جرم و مصادیق و شیوه شناسایی آن وجود دارد. پیشگیری غیرکیفری از جرایم مالیاتی شامل پیشگیری وضعی (تعریف و تضمین قوانین و مقررات مالیاتی و حسابداری به طور جامع, حذف سیستم علی الراس, پر نمودن خلاء های قانونی, تدوین قوانین منطبق با نیازهای جامعه, اصلاح ساختار اقتصادی و مقررات زدایی) و پیشگیری اجتماعی (اقدامات پیشگیرانه آموزش محور و نقش رسانه در آگاهی بخشی) می باشد.