تبیین ریشه های قرآنی اندیشه ی کلامی اعجاز قرآن

برخی اندیشمندان میان «اعجاز» قرآن در اصطلاح متکلمان و «الهی بودن» این کتاب فرق نهاده, در همسویی اندیشه ی اعجاز قرآن با آیات قرآن تشکیک کرده اند. از سوی دیگر بعضی دانشمندان برای دفاع از اعجاز ذاتی قرآن در برابر اندیشه ی «صرفه», دلالت آیات موسوم به تحدّی را کافی ندانسته و بر اجماع امّت تکیه دارند. گویا نقش قرآن به عنوان سرچشمه ی اندیشه ی کلامی اعجاز قرآن چندان شناخته نیست. در این پژوهش با استناد به بیان های گوناگون قرآن روشن می شود که این کتاب آسمانی, همه ی مولفه های مذکور در تعریف کلامی معجزه را دارد؛ یعنی علاوه بر الهی بودن, خارق العاده و موجب اتمام حجّت است. در نتیجه, ریشه ی قرآنی اندیشه ی اعجاز قرآن به آیات تحدّی محدود نیست بلکه تعبیر های گوناگونی در قرآن مانند اطلاق لفظ آیه بر عبارت های قرآن و بر معجزات پیامبران پیشین بر خلاف کتب آسمانی دیگر, اوصاف شگفت انگیز قرآن, شهادت قرآن بر رسالت پیامبر(ص), ارجاع به قرآن دربرابر درخواست معجزه از سوی کافران, . . . مبیّن اعجاز ذاتی این کتاب آسمانی است.