سیر تحول خط کوفی در نگارش قرآن های سده اول تا پنجم هجری و بررسی ساختار آن

نخستین کمال خوشنویسی در اسلام در خطی به نام کوفی تجلی یافت که در نیمه دوم سده (دوم ﻫجری قمری) به اوج زیبایی در نگارش رسید و نخستین بار توسط اعراب به کار گرفته شد. خاستگاه این خط از شهر کوفه است ولی استفاده از آن به عنوان یک طرح هنری نه تنها در کتاب ها بلکه در بناها, ظروف و نساجی اساسا توسط هنرمندان ایرانی بوده است. از مهم ترین پژوهش های مورد نیاز حوزه های پژوهشی دانشگاهی در زمینه (خط کوفی) درک و تشخیص اهمیت ساختار حروف نسخه های قرآنی است. این مجموعه نسخه ها در موزه ها و دیگر مراکز هنری سراسر جهان پراکنده است و هنوز به طور کامل توصیف و تحلیل شایسته خود را پیدا نکرده است .روند این پژوهش به صورت توصیفی-تحلیلی بوده و هدف از آن آشنایی با تحول خط کوفی و شناخت ساختار حاکم بر این خط است. در این مقاله دو اصل برای رسیدن به شناخت کامل در زمینه ساختار طراحی حروف مورد توجه بوده: -1سیر تحول خط کوفی در قرآن های سده یک تا پنج هجری-2  بررسی ساختار طراحی حروف کوفی.برای رسیدن به این دو اصل پس از شناسایی و جمع آوری نمونه های خط کوفی در قرآن های موجود در پنج سده مذکور, این حروف بر اساس محور های افقی و عمودی غالب بر هر حرف سنجیده شده است. این خط به دلیل قدرت بیانی در ساختار مستحکم و منسجم خود نوعی تعادل با فضای زمینه خود برقرار کرده و همین ویژگی می تواند الگوی مناسبی برای طراحان گرافیک در زمینه طراحی حروف باشد به طوری که این هنرمندان می توانند با بهره گیری از ویژگی های آن به تجربیات نوینی در زمینه طراحی حروف دست یابند.