شناخت و تحلیل شش خانه ایرانی در اقلیم های متفاوت گلشنی یزد، رسولیان یزد، امام جمعه تهران، بروجردی های کاشان، طباطبایی کاشان، حیدرزاده تبریز

خانه های گذشته ایران دارای مفاهیم اساسی مادی و معنوی نظیر حس تعلق, آرامش, ارتباط با معنویت و پیوند عمیق اجتماعی در جهت ارتقا فرهنگ و پاسخگو به اقلیم منطقه طراحی شده است. هدف اصلی مقاله شناخت شش خانه ایرانی در اقلیم های متفاوت, شناسایی مولفههای ساختمانی و چگونگی ظهور آن ها در خانه ها, عملکرد و ارتباطات فضایی, و ارتباط با طبیعت است. پرسش اول تحقیق "چگونه می توان آسایش ساکنین را با استفاده از تحلیل بناهای مسکونی ساخته شده, افزایش داد" و پرسش دوم, "ارتباط بین فضاها و نیاز انسان در گذشته به چه صورت است". برای یافت نتایج مطلوب و بیان پاسخ مناسب به سوال های پژوهش, شناخت خانه ها با روش پیمایشی, مولفه های شهرسازی و معماری خانه ها با روش توصیفی, و روش تحلیلی برای شناخت و مقایسه مولفه ها و ارتباط های فضایی خانه های گذشته در اقلیمهای متفاوت استفاده شده است. گردآوری اطلاعات با تکنیک کتابخانه ای مانند کتاب ها, مقاله ها, سایت های اینترنتی, نقشه ها, فیلم ها و عکس های بناها برای شناخت ساختمان های مسکونی قدیم و چگونگی کارکرد بنای ساخته شده در ارتباط با نیاز مصرف کننده است. فضاهای مورد مطالعه 6 خانه ی گذشته, گلشنی و رسولیان یزد, امام جمعه تهران, بروجردی ها و طباطبایی کاشان, و حیدرزاده تبریز است. پیچیدگی سازماندهی و فرم فضاهای خانههای ایرانی نیازمند تحلیل چند جانبه است, اقلیمی, فرهنگی, اجتماعی و روشهای ایجاد آسایش انسان در ابعاد مختلف, قلمروهای انسانی تفکیک و ارتباط فضای نیمه عمومی و عمومی, خصوصی و نیمه خصوصی بررسی شده, حیاط خانهها تعریف تفکیک و وحدت فضاها, کنترل نور با توجه به زاویه و میزان تابش خورشید, باعث تنوع و ترکیبات متفاوت و حفظ محرمیت نما شده است. خانه ایرانی موجود زنده که متناسب با اقلیم, فرهنگ و نیاز انسان رشد و توسعه پیدا کرده است, کدهای ارتفاعی متنوع, فرم فضا, دسترسیها و ارتباطات فضایی باعث تفکیک و تنوع فضاهای زیست انسانی و در نتیجه هماهنگی با نیازهای انسانی, حفظ خلوت و قلمرو انسانی نیازهای زیبایی شناسی و خودشکوفایی انسانها ارتقا یافته است.