بررسی زیستی اقتصادی قره قات (‏Ribes biberistentii Berl. & DC‏) در حوزۀ آبخیز ایلگنه چای ‏ جنگل های ‏ارسباران

هدف اصلی این پژوهش, بررسی مقدار تولید قره ­قات (Ribes biberistentii Berl. & DC) و نقش آن در اقتصاد خانوارهای روستایی ارسباران است. این پژوهش با استفاده از پژوهش­ های کتابخانه ­ای و بررسی ­های میدانی در تابستان 1396 در جنگل های ارسباران انجام شد. با استفاده از پرسش نامه, اطلاعات اقتصادی اجتماعی از 32 بهره ­بردار این گونه در روستای کلاسور واقع در حوزۀ آبخیز ایلگنه­ چای ارسباران جمع ­آوری شد. از تحلیل همبستگی پیرسون بین مشخصه ­های مختلف درخت با مقدار میوه تولیدی برای تحلیل رگرسیون انجام شد. با استفاده از مصاحبه با افراد محلی, مشخصه ­هایی از قبیل قیمت میوۀ خام و فرآوری­ شده, نوع و روش فرآوری, مقدار برداشت و مصرف میوۀ خام و فرآوری­ شده, نحوه فروش و بازاررسانی و کاربردهای دارویی این گونه بررسی شد. نتایج اندازه­ گیری میوه­ های برداشت شده قره­ قات نشان داد که وزن 1000 میوه قره ­قات, 240 گرم بود. مقدار میوه تولیدی هر پایه با مشخصۀ میانگین قطر تاج, بالاترین مقدار همبستگی (767/0) در سطح یک ­درصد معنی ­داری را داشت. نتایج نشان داد که مهم ­ترین مصرف دارویی قره­ قات, مربوط به میوه آن بوده که برای درمان فشارخون توسط مردم محلی استفاده می­ شود. با توجه به قیمت میوۀ خام و مقدار برداشت, ارزش اقتصادی برداشت قره ­قات برای 32 خانوار بهره ­بردار در سال 1396, 2/19 میلیون تومان بود. میانگین ارزش اقتصادی سالانه برداشت و فروش سالانه قره­ قات برای هر خانوار به طور متوسط 6078 هزار ریال بود.