ХIХ гIасруялъул тIоцебесеб бащалъиялда букIараб гъазаваталъул, хасго имам ГъазимухIамадил хIаракаталъул тарих, цо-цо гIалимзабазулги авторазулги хIалтIабазул хIаракаталдалъун, мекъаб рахъалде сверун букIиналъул хIакъалъулъ дица цебеги рехсей гьабун букIана. ХХ гIасруялъул ахиралда битIараб рахънибе ккезе рес букIараб тарих мекъаб рахъалда тIубанго щула гьабиялъе квербакъараб аслияб хIалтIилъун букIана Ахед Агъаевасул «МухIамад Ярагъияв» абураб тIехь чанго нухалъ басмаялда бахъараб ва басмаялдаса басмаялде жиб мекъаб рахъалде гъварилъараб. Гьеб, кьучI гьечIел пикраби жиндилъ гьарзаяб асаралъ тIуран хадур цIан ана имамзабазул заманалъул хIакъалъулъ бицунел тарихиял гIалимзаби.