РАСУЛИЛ РОЛЬ Х1АЛАГО... - 10 Сентября 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Сентябрь » 10 » РАСУЛИЛ РОЛЬ Х1АЛАГО...\nРАСУЛИЛ РОЛЬ Х1АЛАГО...\nХ1амзатил Расулилги дирги цоцаздехун хурхен гьит1инаб къоялдаса нахъего бук1ана. Гьелъие г1иллаги ниж г1агарал чаг1и рук1ин бук1ана. Жеги лъимерлъиялдаго Расулил к1алдир ругьунал раг1аби рук1ана: "Эменги дунги к1иялго поэтал ругилан" абулеб. Г1емер гьел раг1аби Расулица такрар гьарун толареб мехалъ к1удияв вац Ахилчица абуна, веццарилев вук1инч1ого, цог1аги кеч1 щайха ц1алуларебилан. Гьаракьги биччан, чвахун бач1унеб хехаб лъаралда релълъун, Расулица ц1алана инсул "Талгиялда хъизаналъул культу­ра” абураб кеч1. Гьеб инсул кеч1 бугин цо дурабго ц1алеян абидал, Расулица жаваб кьуна жиндирги инсулги ирс жеги бикьун гьеч1илан.\nГ1араниб школа-интернаталдаги ниж цадахъ ц1алулел рук1ана. Дида лъик1го рак1алда буго Расул суфлерлъун Авар театралда х1алт1улеб мех. Артист х1исабалда сценаялда Расулил куч1дул ц1ализе дица байбихьана Ват1анияб рагъул соназда.\nРагъ ккана, къо щвана, кьвагье бах1арзал,\nТушман ракьалда лъе, ракь нилъейго те.\nХъубаб квер биххана, халгьабе вацал,\nФашист лъелъ къазаве, нилъго т1ад лъеде!...\nГьелдаса нахъе дица халкколеб бук1ана Расу­лил гьунаралда хадуб.\nЖеги г1олохъанго вук1адго жиндирго куч1дузе цебераг1илъун хъвараб Расулил гьаб кеч1алдалъун байбихьулаан дица гьесул шиг1раби халкъалъе ц1ализе:\nЙохъ, дица кеч1 хъвалеб кепалъе гуро,\nВа компаниязда ц1ализе гуро,\nДица кеч1 гьабула гьалагаб рагъда\nДирго гьудуласе кумек гьабизе...\nРасулил куч1дул руго ч1олохъжоги бахъун авлахъалде биччараб чуязул илхъи г1адал эркенал. Кибего х1ет1еги-берги щолел, рахъ гъваридав хурухъанасдаги, хариниб ч1ч1ва г1ат1идав вецарухъанасдаги релълъарал.\nРасул Х1амзатовасе хасиятаб жо буго жинца хъваралщинал асарал басмаялде кьелелде цин цереккун гьел поэтазе, артистазе ц1алулеб. «Г1ахьалаб чед» абураб т1ехь Расулица ц1алулелъул, гьелъухъ г1енеккаразда гьоркьов дунги вук1ана. Жеги редакторасул х1ухьел хъвач1еб - ц1ияб гьеб т1ехьалдасан дирго репертуаралде гьоркьобе бачун бук1ана дица «Ц1огьабазул кеч1». Гьеб кеч1алъе дандекколеб бакъанги ургъун, т1оцебе дица гьаб ах1ана телеэкраналдасан. Нахъисеб къоялъ обкомалъ дида ль\_ъазабуна цин т1ехь басмаялде бахъизег1ан г1едег1угейин ц1огьал какизеян. Гьеб paгlyца г1ин кьурарав дунги г1енеккун ч1езе ккана.\nГьеб хабар раг1идал Расулица жеги басмаялъул забру бакъвач1еб ц1ияб т1ехь бач1ана дие бит1ун. Т1адги хъван бугоан гьадин:\n"Мах1муд гьанже ц1але ц1огьазул сарин,\nСудалде мун ккани вихьизаве дуни.\nНуг1зал г1емераб лъугьа-бахъин бугелъул бук1араб куцалда бицинин цоги лъугьа-бахъин: Мах1ачхъалаялда Авартеатралъ бихьизабулеб бук1араб Расул Х1амзатовасул "Рек1елъ бакараб ц1а” абураб спектаклялда Расулил роль х1алаго дун музыкантазул гвандиниве вортана. Лъавуде вач1индал дир бер реч1ч1ана Расулида. Киг1анго унтуца х1алгьабулеб бук1аниги, гьеб бахъизе г1адинго дица Расулида абуна: "Т1ок1алъ дир чорхол къуват г1олеб гьеч1о халкъалда цеве вахъине, дурго ролалъе ахир лъезе мунго щай сценаялде вахъунарев?" - ян. Цинги Расулица дида абуна: "Вай дир хирияв, гьудул Мах1муд, дица 50 соналъ х1алеб буго Расул Х1амзатовасул роль, дудайин абуни цо саг1атгун бащдалъ ях1 гьабизе к1веч1о дир ролалда. Бигьаяб жо гуро гьудулавчи, поэтлъун вук1ин". Гьеб лъугьа-бахъиналдаса хадуб хъвараб буго Расул Х1амзатовас: «Гьаб ккараб иш буго, ургъараб гуро» абураб бет1ер бугеб кеч1ги.\nГ1агарав чи, дир гьудул,\nЛъик1ав поэт лъик1ав г1аданлъунги вук1ине ккола. Г1адан х1исабалда Расул вуго х1алимав, xleренав, гурх1ел-ц1об жиндилъ бугев унго-унгояв маг1арулав.\nРик1к1адаб сапаралдаса вуссун хадуб Расулил т1оцебесеб суал бук1ана жив зигара базе ине кколеб бак1 бугебищилан. Унта-шокъав чи вугищилан. Нагагь батани, кинабго ишги рехун тун, т1оцеве гьениве вортула Расул.\nГьац1улъ х1еги xlaнилъ расги камуларин абухъего, киг1ан Пат1и­мат хадуй ч1аниги. Расулида ч1инкьа-г1инкьи тезабизе к1веч1о. Гьет1араб т1илил бит1араб раг1ад лъугьунарила, жив вижахъе теян абулаан гьелдаги Расулица.\nРасулил х1акъалъулъ цо-цо маг1арулаз дида гьикъула гъос как балищан, к1ал кколищилан? Дица гьединазе жаваб кьола, гьеб бугин Бет1ергьанасдаги Расулидаги гьоркьоб бугеб иш, дун гьезул ишалде гьоркьове лъугьунарилан. Амма цо рамазан моц1алъул бакъанил г1ужалда Расу­лица дида гьикъана марк1ач1ул мех саг1ат чамалдайин щолебан?\nРасулил х1акъалъулъ бицине гуреб жо батуларо, ургъанаг1ан гьел иргадал рак1алде щола. Цо нухалъ Расулил кабинеталда г1одорги ч1ун хабар-к1алалда ниж рук1аго т1аде лъугьун рач1ана мугжул хъах1лъарал хараби. Саламалда хадуб гьез Расулида абуна жал духъе рач1ун ругин рит1ухълъи балагьизеян. Расулица гьезда абуна рит1ухълъиялда хадур нуж халат хьвадизе кколила, къвариг1ел жинда бицеян. Гьез абуна: нижее Шураб мажгиталда мих1мара базе горкомалъ толеб гьеч1ин, гьелъие дудасан кумек гьарун рач1ун ругилан. Г1емерго халатбахъинч1еб телефоналъулгун к1алъа-басайги гьабун нужер мурад т1убанилан хараби нухт1а т1орит1ана.\nГьабураб лъик1лъи бицине батула. Бицун х1алк1веларо Расулил сахаватлъиялъул. Гьесде ва гьесул гьунаралдехунги бугеб рокьи маг1арулазул чучич1о ва чучизеги гьеч1о. Гьесул гьайбатаб, роц1ц1араб, г1урул чвахиялда релълъараб куч1дузул байрамги рак1-рак1алъ баркулаго коч1ол мухъаздалъун дие абизе бокьун буго:\nКьварарав Шамилил бах1арчияб халкъ\nХалкъул г1аламалда т1атинабунин.\nГьанже дур кеч1 бугин Дагьистаналда\nДуниялги сверун гъаст1е буссунеб,\nГьит1инаб халкъалъул к1удияб гьаракь\nК1удияб халкъалда раг1изабураб.\nГьеб гьаркьихъ г1енеккун къункърабазул т1ел\nКъилбаялде руссун, роржунел руго,\nГьеб гьаркьихъ г1енеккун кьварарав\nМах1ач Мах1ачхъалаялда чот1а эхетун.\nРасул, дур кеч1 буго куркьбал щулияб\nРасул, дур кеч1 буго Кавказ ч1ух1араб,\nРасул, дур куч1дузул гьаб мажлисалда\nРасул, мунго тун лъик1 гьелъул тамада.\nАнкьил тарихалда хадуб нолги лъун\nМун херлъизавизе хиялищ азул?\nЦебе цойилги лъун лъабгоги тарих\nТела дуца нахъа хъван батанани.\nжужах1алъуре щал рехулел\nКинаб хъит1ниб лъаларо,\nКинаб к1к1алахъ лъаларо,\nК1удияб жужах1 бугин\nМаг1арул аби буго.\nАза-азар сонил ц1а\nГьалагаб бац1илаб к1ал,\nК1улал рач1еб, рагьараб.\nГьелъул к1алт1а эхетун,\nК1иго хъаравул вуго –\nЦо ч1ег1ерав, цо хъах1ав.\nК1иявго – маг1арулав, -\nНак1к1икь кьураби г1адал;\nГьезда цебе т1ибит1ун\nТ1олго Дагъистан буго.\nАзарил сонал рарал\nДица гьезда гьикъана\nБищун цере жулица\nЖужах1алъуй щал гъолел?\nБищун цере гъец1алъ ц1ан,\nЦ1адулъе щал рехулел?\nХъалиян ц1алеб къавмищ,\nЦ1уял жалазда хадур\n- Гуро, - ян жаваб кьуна\nЖужах1алъул бут1руца, -\nЖулица бищун цере\nГьел цере рит1ич1ого,\nГьез ч1варабщинаб рокьи,\nГьайбатаб сардил макьу!\nХ1айранаб т1егьалъул гьез\nТ1езабун заз гьабуна,\nПанаяб г1ищкъул каранлъ\nГ1умруялъ гьеб х1енсана.\nГьез бах1арзал лъукъана,\nГьез коч1охъаби ч1вана, -\nКиб бугеб гьез лъукъич1еб\nМашгьурлъи, ц1ар, берцинлъи!\nГьезул мац1аз ц1ун буго.\nЦ1огьал г1адин гьедула,\nЦ1ук1ай г1адин г1одула.\nГьелдасаги квешаб жо –\nКеп щвеч1ого релъула.\nГьанже жужах1 гьеч1илан\nГьаб нилъер улкаялда,\nГьел ц1акъго ч1ух1ун руго,\nИях1 тун лъугьун руго...\nГьедин жаваб кьуна дий\nБит1ун гьабулеб буго\nРах1ат теч1ев инсул вас,\nРак1 лъукъарав коч1охъан.\nДица абулеб буго\nЖужах1 гьеч1еб батани,\nГьеб гьабизе ккун бугин;\nГъванщаги ккун, рехизе\nГьанибги ч1алг1ун буго,\nХвезеги бокьун гьеч1о, -\nГьаб хасалил халатаб\nСордо кида рогьунеб?\nЦ1ва хьулалъул боржана,\nЦ1а г1ищкъуялъул свана, -\nГ1умруйищ гьаб, хвелищ гьаб –\nЛъица дида бицинеб?\nГ1умруйищ гьаб бук1инеб,\nЧияца ккун гурони\nВахине к1оларев дир?\nЧ1аго вугин абилищ,\nМакьилъ гурони дица\nКъвал балареб мехалда?\nГ1олохъанлъи кинаб гьаб,\nКоч1ое гьаракь къараб?\nКодобе кьураб к1ат1ах1\nК1алдиб босзе к1олареб?\nМун гьудулзабаз тараб,\nГьудулзай дуца тараб,\nГьалда лъолеб ц1ар кинаб,\nТ1ерхьун унеб ц1ва, бице?\nЦ1ваялъ дида абула,\nДуй жеги зани ч1вач1ин,\nАхираб ригьде щванин.\nЖеги дур къоял инч1ин,\nАмма дол къункърабаца\nДуй бак1 къач1алеб бугин.\nГьанже гьаб дир гьоко эхебе ана, -\nАхириял ц1аял г1асрудал гъасда.\nДихъе хвел бит1уге хасало, Аллагь, -\nХабада дир гьудул квачазе гурин.\nДихъе хвел рещт1унге г1урччинаб ихдал, -\nАваралъ ч1ег1ераб ч1инч1у т1ад ч1вазе.\nДун хвезе виччаге, мех ц1араб бертин\nЦ1ада г1олохъабаз нахъ т1амиледухъ.\nТ1адег1анав Аллагь, хвезе виччай дун,\nЦох1о лъиданиги лъалареб куцалъ.\nГьудул пашманлъич1еб, тушман вохич1еб\nАхир цо машгьураб гьеч1еб гьабе дий.\nБиччай дун рехараб чу х1их1идизе:\n«Х1амзатов сапаралъ анин, вуссини».\nНуха дандч1вараца дун гьикъанани,\n«Рокъов танин абе, хехго вач1инин».\nАбе, сардалги ч1ван, сариналги хъван,\nСвакарав цодагьалъ кьижун вугилан;\nГьаб ц1ад къот1арабго, къо бач1арабго,\nГъов «рорч1амийилан» вач1ине вугин...\nДун анилан абе Мадинаялде,\nМуг1рул имамасул хабаде щвезе.\nЯги бице, танин дун Карпаталда\nЦо кавказиясул кагътал ц1алулев.\nДун вугеб бак1 лъазе поэтал ц1ехе,\n-Гьел кир рук1аниги, дир росдал чаг1и.\nЦ1ехе дун ватизе гьайбатал ясал, -\nГьел к1очараб къоялъ дун къаникь вугин.\nДоб Мексика, Куба - киб бук1аниги...\nКодоб ккураб бокал, гьелда ц1ехе дун,\nДоб Ц1ада росулъа чи лъаларищан.\nЦ1ехе, ватила дун... Амма ц1ехоге\nГьал-дол собраниялъ, гьегьал сессиялъ.\nГьениб дунги кеч1ги нек1ого хвана\nЯги дун хисарав, бат1ияв вуго.\nАхирияб хведер г1асрудал гъасда...\nКьоге дихъе чагур\nКьоге, кьоге, кьоге дихъе гьеб чагур, -\nЧоца г1ypy г1адин, танин гьаб г1умру.\nТ1оге, т1оге, т1оге т1ок1аб гьеб чагъир, -\nЧашкаялъул т1инда бихьулин загьру.\nЗамана - техтеро... Гъугъадулеб зоб,\nГъулдузде бараб ц1ад, ана дир гlacpy.\nГ1урччинаб рохалил пашманал хурдул\nХабазда шуршула, лъуг1ана шиг1ру.\nЛъукъарал дир къасдал, къоринир ккарал,\nКъват1ире харизе кварго кварилан.\nДихъе рехараб квар кколаго т1ола,\nТ1аде харулев дун г1одой вортула.\nДир г1ищкъул х1исабал, х1орда ц1ерги т1ун,\nГъоре т1инде арал, - кверго кверилан.\nДихъе бегьараб квер кколеб борч1ула,\nДун, гамач1 кинигин, ахаде уна.\nМун ккураб оцалъул лълъурдул рекунищ?\nЛъутун унеб буго унтараб дунял.\nРагьунги ч1оларел, къанги ч1оларел,\nДаим къиркъидулел къарнудал нуц1би.\n... Кьоге, кьоге, кьоге дихъе гьеб чагур, -\nЧоца гlypy г1адин, тана гьаб г1умру.\nTIoгe, т1оге, т1оге т1ок1аб гьеб чагьир, -\nЧашкаялъул т1инда бихьула загьру.\nПросмотров: 252 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0