Шо́та Руставе́ли (гурж. შოთა რუსთაველი, хӀакъикъияб фамилия Торели гурж. ტორელი) гӀ.-ш.1172–1216 — гуржиязул пикручи, пачалихъияв хъулухъчи ва шагӀир. Жиб гуржи ва тӀолгодунялалъул адабимяталъул бищун кӀвар бугел асаразул цояблхун кколеб "ЦӀиркъил тӀом ретӀарав бахӀарчи" абураб хрестоматияб эпикияб шигӀруялъул автор.\n«Шота Руставели», Flerier, Париж, 1852 сон\nШагӀирасул гӀумруялъул хӀакъалъулъ информация буго цӀакъ мукъсанаб. ТӀибитӀараб версия буго, гьесул фамилия ггьев гьавураб Рустави абураб росдадаса бачӀараб бугилан. Живго Шотаца жиндирго фамилия хъвалеб букӀана «Руставели» гуреб, «Руствели» абун; гьелъ бихьизабизе бегьула Шота цо чӀван-къотӀараб росулъа гурев вукӀин. Рустави абураб цӀар бугел географиял пуктал гьеб заманалда букӀун буго чанго.\nБуго гьединго версия, Руставели абраб рагӀи тӀокӀцӀар бугилан абураб, жиб Рустави майорат кодоб букӀарав Шотал инсуего щун букӀараб. ШагӀирасул жиндирго фамилия буго батӀияб.\nЖакъа къоялъги гьечӀо мухӀканал баянал шагӀир гьавураб ва хвараб къо-моцӀалъул, гьесул лъугьиналъул ва биографиялъул гӀемерисел бутӀабазул хӀакъалъулъ. ГьечӀо лъалеб жого гьесул инсул хӀакъалъулъ; гьечӀо мухӀканаб информация Шотал вацал-яцал рукӀиналъул, книаб-букӀаниги информация гьесул эбелалъул хӀакъалъулъ. «ЦӀиркъил тӀом ретӀарав бахӀарчи» асаралъул ахириял мухъазда гьес жив месх вугилан хъван букӀаниги, чӀван-къотӀун абизе кӀоларо гьев месхетияв вукӀанин абун.\nШота цӀалулев вукӀун вуго Грециялда, вукӀун вуго Тамар пачахӀалъул хазиначилъун (батана гьесул гъолбас 1190 соналъул акталда). Гьеб букӀана Хъизихъалъул сиясияб къуваталъул ва лирикияб поэзия цебетӀеялъул заман.\nЦо-цо тарихиял баянал щвезе бегьула Мукъадасалда бугеб Хъанчилаб килисаялъул Синодикаялдаса. XIII гӀасруялъул хъвай-хъвагӀиялда Шота рехсон вуго хъулухъги бицун. Жибго килисаялда буго сурат, жиндир хъвай-хъвагӀиялда Русьавели рехсно вугеб. Гьанисан гьабизе бегьула Руставелица килисаялъе кутӀудияб квербакъи гьабун букӀанилан абураб натижат.\nГьомерил шигӀрабиги, Платонил философияги, теолгияги, риторикаги, парс ва гӀараб адабиятги лъалев Руставели вуссуна адабияталъулаб пишаялде ва хъвала шигӀру «ЦӀиркъил тӀом ретӀарав бахӀарчи» — гуржи адабияталъул ва хъвагӀиялъул чӀухӀи.\nБиценазул цоялда рекъон, цӀакъ Тамарахъ гӀищкъу ккарав Шотаца гӀумру рагӀалде бахъинабула килисаялъул хӀужраялъуб. Бицуна, XVӀӀӀ гӀасруялъул гуржи миторополит Тимофейида Мукъадасалда гуржиязул пачахӀзабаз бараб Хъанчил килисаялда Шотал хоб ва сурат бихьун бугилан. Цогидаб версиялда рекъон, Тамарахъ рокьи ккарава Шотаца ячун йигу Нина абурай гӀадан, ва бертадаса хадуб пачахӀалъул амру бачӀун буго гьелъие шагьас гьабураб адабияб сайигъат гуржи мацӀалде таржама гьабеян абун. Гьеб амру Шотаца тӀубан буго, амма жиндирго хӀалтухъ сайигъаталдаса инкар гьабун буго. Гьелдаса анкь индал, гьесул бетӀер къотӀараб жаназа батун буго. Гьев Мукъадасалде анин ва гьенив хванин абрал биценалги руго, амма гьезие далилал гьечӀо.\nРакӀалдещвей[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]\nЩота Руставелие бараб гӀарас.\nРуставелил цӀар кьун буго гуржи драматикияб театралъе, тТулписалда бугеб театралияб институталъе.\nРуставелил цӀар кьун буго:\nТулписалда ругел бетӀераб проспекталъе, аэропорталъе ва метроялъул станциялъе.\nЕреван бакьулъ бугеб къватӀалъе, ва гьединго Грузиялда ва цогидал пачалихъазда ругел гӀемерал къватӀазегиа.\nМукъадасалда Хъанчил килиса бугеб къватӀалъе.\nКавказалъул мугӀрузул цо тӀогьалъе — Шота Руставели.\nСССР-алда къватӀире риччан рукӀана почалъул маркабаи, Руставелил сураталгун.\nСССР-алъул почалъул марка, 1938\nИллюстрация к поэме «ЦӀиркъил тӀом ретӀарав бахӀарчи» шигӀруялъе иллюстрация:С. Кобуладзе, 1935–1937.\nССС-алъул почалъул марка, 1956\nСССР-алъул почалъул блок,шагӀирасул 800 сон тӀубаялде биччараб\nШагӀирасул 800 сон тубаялде биччараб марка.\n↑ 1,0 1,1 1,2 Яндекс. СловариХалип:Недоступная ссылкаХалип:Мёртвая ссылка\nШота Руставели Викицитатаялда\nШота Руставели Викимактабалда\nШота Руставели Викигъамасалда\nШота Руставели Максима Мошковасул библиотекаялда\nБосараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=Шота_Руставели&oldid=73230»\nАхирисеб нухалъ гьаб гьумералъул хиса-баси гьабуна: 17:52, 17 октябрь 2020.