ГЕНУСА ШАЙИХ ГlАБДУЛАГЬ - ХlАЖИ\nГЕНУСА ШАЙИХ ГlАБДУЛАГЬ - ХlАЖИ رحمه الله\n1269 - 1335 гь.с. (1853 - 1916 м.с.)\nЖиндир заманада Дагъистаналда машгьурав, динияв хIаракатчи, гIалим, тIарикъатальул устар Генуса ГIабдулагь-хIажияв. (рахIимагьу Ллагь).\nБАХlАРЧИЯВ МУРИД ВА ШАМИЛИЛ ИМАМАСУЛ "ТlУХЬИТlА" ВА ГЬЕЛДА СВЕРУХЪЛЪИЯЛДА ВУКlАРАВ НАИБАСУЛ ВАС\n"РАЖАБИЛАВ", гьединаб букIана ГIабдулагь-хIажиясда цIар устарльун вахъинегIан . Гьев гьавуна I853 сональ Генуб росуль "КIудияв" ГIалимухIамадил хъизамалда, ГIалимухIамад вукIана имам Шамилил гIелбащатав, гьесул гьудул гьалмагъ, гIагарав чи. Льабавго имамасда цадахъ гьев бахIарчиго вагъана Кавказальул рагъ байбихьаралдаса ахиралде щвезегIан. Абула бажарибугевчи хIисабалда тIамунила Шамилица ГIалимухIамад наибльунгиян .\nЛебалав бахIарчияв мурид ГIалимухIамадил букIана залимаб къаркъалаги кутакаб къуватги . Гьесул цIайи букIана 9 пуд , ай I40 ялде гIагарун км . Гьединлъидал гьесда « КIудияв ГIалимухIамад » яги « ГIалимухIамад кабир » - абун рекIун букIана.\nАхIулгохIда тушбабазухъе квердеги инчIого , ГIанди гIорульеги кIанцIун шагьидаб хвел тIаса бищана имам Шамилил яц Патиматица . ПатIиматил яс Меседу Шамилица кьун йикIана ГIалимухIамадие росасе , амма гьезул цадахъаб гIумро гIемер халатаб букIинчIо . Меседо хвана I267 -(I850) абилеб сональ . Хадуй ГIалимухIамадица ячана цIияй чIужу -(Ражабиласул Гlаишат- Кlд Хlажигlабдуллагьица абуна I4II- I99I соналъ Бш Юсупил рокъоб,,виео запись)\nКlудияв ГIалимухIамад вукIана гIумру халатав чи . Гьев хвана гIага-шагарго II0 сон бараб мехаль -I306 - (I909) соналда . Маймунат хвана васасдаги хадуй .\nРажабилясул лъимерлъи данде ккана магIарулазул бахIарчияб гъазаваталъул ахирисел ва рагъда хадусел соназде . Жиндирго бераздальун гьесда рихьана имам Шамилги ва цогидал гъазаваталъул багьадурзабиги . Гьев гIуна гъазаваталъ куцарал гIадамазда гьоркьов .Гъазаваталъул тарихалда хурхарал рукIана гьесда рагIулел беценал , жалго цере рукIана биценазул гIахьалчагIи . Гьесда бихьулеб букIана бацIцIадаб динияб нух .\nГъазаваталъул ватIанлъун букIараб Генуб росулъ гIумру гьабулев Ражабиласе унго-унгояб шаргIияб тарбия щвечIого ресги букIинчIо. ГьитIинаб мехалдасаго Ражабиласе щвана гъазаваталъул къиматал дарсал, гьев лъадарана бахIарчияб ва захIматаб заманаялъул лъикIалщинал мисалаз . Гьес гIумруялде галаби тIамуна имам ГъазимухIамадил ва имам Шамилил лъалкIаздасан .\nКак-диналъул ,иман-исламалъул кьучIал ва Къуръан цIализе ГIалимухIамадица васасда малъана жинцаго ва хIаракат бахъана гьев гьитIинго гIелмуялде машгъул гьавизе . Гьеб мурадалда тIаса рищана лъикIал мугIалималги . Ражабиласе лъикIаб гIелму лъай щвана добмехалда Генубросулъ дибирлъун вукIарав Унсоколоса ГIабдулагь –хIажияв , Муниса ГIабдусалим , Сугъралъа ГIабдурахIман-хIажияв гIадал гIалимзабазухъан.\nГьитIинав гIолохъанчи Ражабилав Сугъралъа ГIабдурахIман-хIажияв гIадал гIалимзабазухъан.\nГьитIинав гIолохъанчи Ражабилав Сугъралъ мажгиталде вачIарав тIоцебесеб къоялъ ккун буго гьадинаб лъугьа-бахъин : ЦIияв мутагIилльун цIех-рехалда рукIарал сугъулдерил чIахIиял чагIазул цояс гьесда гьикъун буго:«Щивчи кколев Генуса Ражабилав?»-абун хIикмалъи гьабунила гьев чияс,-ГIабдурахIман-ХIажияс дуг Iадулъ чанцIулго Генуса Ражабиласул цIар рехсолеб жубанила нахъеги гьес. Гьедин рукIаго тIаде вачIун вуго. ГIабдурахIман-хIажияв ва гьоболасде берщварабго гьев цIакъ вохун вуго. «Ража билав, дир вас, мун жакъа дир гьобол вуго. Дир рукъалда баракатги лъезе, дур шапагIат нижееги щвезе мун рокъове вилълъа!»-янги абун гъажалда кверги лъун гьес вачун ун вуго Генусев . Хадур ралагьун хутIарал гIадамазда бичIчIун буго Ражабилав щив кколевали.\nЦlИЯБ ЦlАР ВА УСТАРЛЪИЯЛЪЕ ИЗНУ КЬЕЙ.\nСугъралъа ГIабдурахIманхIажияв вукIана Дагъистаналда устар. Цогидал гIелмабазда цадахъго Ражабилас гьесдасан лъазабуна тIарикъатги ва лъугьана гьесул муридлъунги. ГIабдурахIман-хIажияв Сугъурияс цо къоялъРажабиласде «ГIабдулагь»- абун цIияб цIар ахIун буго ва гьеб баркун буго. Гьелъие гIиллалъун къадруяв шайихас рехсон буго, Генуса Ражабиласул цIар ГIаршалда ГIабдуллагь абун хъван букIин жиндиего загьирлъи. ГьебкъоялдасанахъеРажабилав лъугьана ГIабдулагьлъун ва хIеж борхаралдаса хадув ГIабдулагь-хIажиявлъун.\nСугъралъа Генуве ГIабдурахIман-хIажияс цIияб цIар кьурав гIолохъанчи вуссана гIицIго лъикIав, цеветIурав гIалимчилъун гуревги, тIарикъаталъул устарлъиялъе изну щварав, цIар ва къадру бугев динияв хIаракатчилъунги. Гьеб заманалда ГIабдулагьил букIана гIицIго 22-23 сон.\n1294 - (1877) соналда Дагъистаналъул Росабазул мугIрузда гIурус пачаясул зулму бакIлъарал гIадамал гъазаваталде лъугьана. ва жамагIатазул чапарал чанцIулго щвана Сугъралъе ГIабдурахIман-хIажиясда гъазаваталъе бетIерлъи гьабеян гьарун яги гьеб иш бажарулев чиясда цIар чIваян тIалаб гьабун. Имамлъи гьабизе мустахIикъал церехъабазда гьоркьоб рехсолеб букIана 24 сон барав ГIабдулагь-хIажиясул цIарги. Дагъистаналъул ункъабилев имамлъун цIар чIвана ГIабдурахIман –хIажиясул вас МухIамад-хIажиясда. Дагъистаниязго гIадин гъазаваталде хIадурлъи гьабулеб букIана чачаназги.\nГIабдулагь-хIажияв вукIана гъазават хIадурлъиялъул ва гьеб гIумруялде бахъинабиялъул жигарчагIазул цоявлъун. Цадахъ рекъон гъазават гьабиялъул суалал дандразе ГIабдурахIман-хIажиявгун цадахъ гьев чанцIулго дандчIвана чачаназул имам ГIалибег-хIажиявгун. Гъазаваталъул заманалда ГIабдулагь-хIажияс цевехъанлъи гьабуна "гъойсубуюназул", ай хьиндалазул бодуе. Муридзабазе вагIзаби гьарулев чилъун вукIана КIикIуниса ГIусманил МухIамад-хIажияв устар.\nГъазават къокъаб букIана гьелъул хIасил пашманаб ккана. Гъазизаби ва гъазаваталъе квер бакъарал Дагъистаналдаса къватIире ритIана гьезде гьоркьоре ккана ГIабдулагь-хIажиявги гьесул гьалмагъзабиги.\nГIабдулагь-хIажиясеги гьесул лъади РайхIанатиеги вас гьавидал ГIабдурахIман-хIажияв устар цIакъ вохун вуго. Гьес ихтияр тIалаб гьабун буго цIар жинца лъезе. Шайихас гьев васасе кьун буго, гьитIинаб гъазаваталда гIахьаллъи гьабиялъе гIоло гIурусаз кваридаги ван гIанкъарав жиндирго вас, Дагъистаналъул бахIарчияв имам МухIамад-хIажиясул цIар.\nКIудияв гIедал МухIамад-ХIажияв вахъана цIар арав гIалимчилъун. Гьев цIализавуна жиндирго инсуца. Гендерица гьесда къокъго абулаан устарасул МухIамад-ХIажия вилан.\nТIолабго Дагъистаналъего пашманаб лъугьа-бахъинлъун букIана 1299 - (1883) соналъ ГIабдурахIман-хIажияс абадиялъе бералкъанщи. ГIицIго гьелдаса хадуб гурони жиндирго устарасул адаб цIунарав ГIабдулагь-хIажияс тIарикъаталъул устарлъиялъе букIараб изну хIалтIизабичIо.\nГIабдурахIман Сугъурияс Гьесие кьураб изну, Гъазанушиса ГIалимчи Абу Суфяница бахъараб силсила:\nГЕНУБ РОСДАЛ АХАЛЪУДА МАДРАСА БАН, ХАЛКЪАЛДА ГlЕЛМУ ИСЛАМ МАЛЪИ, ВА ГЬЕЛЪ БИХЬИЗАБУРАБ ГВАНГЪАРАБ ХlАСИЛ\nГIурусазул тIадецуялда гъоркь, исламияб дин чучлъизе биччангутIи, шаригIат ва тIарикъат халкъалда гьоркьоб тIибитIизаби ва щула гьаби лъугьана ГIабдулагь-хIажияв устарасул гIумруялъул мурадлъунги масъалалъунги. Гьел гIумруялде рахъинариялъе гIолохъанав устарас рагьараб гъазаваталъул бакIалда тIаса бищана балъгояб «гъазават». Гъваридаб гIелмияб лъаялдаса, гIакъилаб вагIза-насихIаталдаса, пасихIаб рекIелъе бортулеб каламалдаса, гурхIел-рахIмуялдаса, цогидалги гIадамазе пайдаял тадбираздаса ва ресаздаса гIатIидго пайдабосана гьес халкъ жиндаго хадуб цIаялъе. Дагъистаналъул имамзабаз яргъил кумекалдалъун тIуразарулел рукIарал масъалаби гьес ракълилал къагIидабаз далъун тIуразарулел рукIана.\nГенуса Батирилас ГIабдулагь-хIажиясде гьабураб назмуялъулъ руго гьадинал рагIаби:\n«….Шамилиде руссинчIел нахъбакIазул росаби\nИсламалъул квелъги бан масжидалде рачарав….»\nКкана хIужаби имамзабазул заманалда гьаризе кIвечIел ишал ГIабдулагь-хIажиясда тIуразаризе кIвеялъул. Масала, гIагараб Генуб имамзабазул анищазулъ букIараб гIадин шаргIияб росуялде сверизабун бажарана устарасда. Доб заманалда Генуб росулъ жакъаМакка-Мадинаялда гьечIеб рацIцIалъи чIезабун букIана ГIабдулагь-хIажияв шайихасул баракаталдалъун. Чагъир гьекъолев чи киса гурин хъалиян цIалев чигицин вукIун гьечIо Генув. ЦIогь, гьереси ва цогидал шаргIалда дандекколареб хьвада-чIвадиялъул рахъал гIемерал соназ кIочон тун рукIана. Киналгоязде гIагарун гIадамал гьес гIелмуялде, лъай борхизабиялде машгъул гьарун рукIана.\nГIабдулагь-хIажиясул хIаракатчилъи гIицIго Генуб ва сверухъ ругел росабалъ къокълъулароан. Гьев машгьурав вукIана тIолабго Дагъистаналдаги Кавазалдаги. ГIабдулагь-хIажиясул рикIкIен гIемерал муридзаби рукIана Кавказалда гурелги цогидал бусурбабазул улкабаздаги, хасго Гьоркьохъеб Азиялда, хIатта Гьиндустаналдагицин.\nШайих ГIабдулагь-хIажияв чанцIулго къурбанлъун ккана пачаясул Россиялъ Кавказалда гьабулеб букIараб хъубаб политикаялъул. Жигарав динияв хIаракатчилъиялъе гIоло чанго нухалъ Дагъистаналдаса къватIиве витIана.\nДагъистаналъул машгьурал машаихзабазда хадуб букIараб хъаравуллъиялъул бихьизабиялда рекъон 1300гь - (1888м) соналда Дагъистаналдаса къватIиве Саратовалъул губерниялде витIун вуго анлъго шайих. ГIабдулагь-хIажиясда цадахъ гьенире ритIана ЦIадахIариса Иляс-шайих, КIикIуниса МухIамад-хIажияв, СалтIаса Узун-хIажияв, ХIабщиса Сулейман-хIажияв ва КъукIниса ХIажимуса-хIажияв.\nТурциялдехун лъутун ворчIарав КIикIуниса ГIусманил МухIамад-хIажияв хутIизегIан цогидал чанго соналдасан рокъоре тIад руссана.\nНахъеги живгоДагъистаналдаса къватIиве витIиялда хIинкъи букIин бичIчIун ва гьеб ахIвал-хIал гIодобцинабиялъул мурадалда ГIабдулагь-хIажияв 1899 соналда, цадахъ гIемерал муридзабигунана хIежалде. ХIежалдаса тIад вуссун вачIунаго, Феодосиялда гамидаса рештIараб бакIалдаса ккун вачун туснахъ гьавун витIана Калуга шагьаралде. ЛъагIелгун бащдаб гьенибги бан гурони ГIабдулагь-хIажияв рокъове тIад вуссинчIо.\nАхирисеб нухалда ГIабдулагь-хIажияв хъизан-лъималгун цадахъ Дагъистаналдаса къватIиве витIана 1903 соналда. Къиматалъ гьев кIиабизеги вачана гIурусаз асир гьавурав имам Шамилиеги гIумру гьабизе бихьизабун букIараб Калуга шагьаралде. Гьеб нухалда ГIабдулагь-хIажияв туснахъ гьавиялъе квербакъана доб заманалда Унсоколо НикIалайил наиблъун вукIарав ЧIикIаса ХIамзат-хIажияв Дациевас. Гьелъие нугIлъи гьабула 1917м соналда Дахадаев МахIачица магIарул мацIалда къватIибе биччараб «Нижер жаваб ХIамзат-хIажиясе»-абураб тIамачалда ругел гьадинал мухъаз: «….ШаргIалда батунищ дуца гьабун мацIгун Генуса устар ГIабдулагь-хIажияв князь Вахтаховасда кквезе гьавурав, ккун Калугаялде витIизе гьавурав?».\nЦо чанго соналъ цебеги Генуса ГIабдулагь-хIажияв устарасул (1853-1916) (рахIимагьуллагь) хобалда тIад бараб рукъги, ай чIунтараб зияратги гьесул цIаралда хурхарал цо-цо бакIалги хутIун рукIин гурони, жалго гендеридагицин гьесулги гьесул ишазулги хIакъалъулъ лъапеб жо цIакъ мукъсанаб букIана. Гьединаб хIасилалде нилъ рачана 70 соналдаса цIикIкIараб заманалда диниял гIадамаздехун хIукуматалъул букIараб рокьукъаб, тушманлъиялъулаб бербалагьиялъ.\nАнцI-анцI соназ гьукъаниги гIадамазда тIуранго кIочон течIо доб заманалъул халкъиял церехъабиги, диниял хIаракатчагIиги, рухIаниял бутIрулги. Гьанже, цIияб ахIвал-хIалалда магIарулазги хIаракат гьабулеб буго кIочон толел рукIарал цIарал къватIире рахъизе. Газетал, журналал, радио, телевидение ва цогидал алатал гьоркьор ккун, халкъалъе загьирлъана анцI-анцI гIалимзабазулги, шайихзабазулги, устарзабазулги, халкъиял багьадурзабазулги ва цогидал машгьурал гIадамазулги цIиял цIарал.\nАмма гьезда гьоркьоб рагIулеб букIинчIо шайих ГIабдулагь-ХIажиясул (рахIимагьуллагь) цIap. Гьеб хIужаялъ рахIат хвезабуна гендерил хIаракатал гIадамазул. Чанго соналъ чIвачIадана гьел зиярат къачIаялъул хIалтIи гIуцIулаго ва устарасул хIакъалъулъ бицейилан радиоялдеги, газетаздеги, гIалимзабазухъеги ругьелал ритIулаго. Амма хIасил кколеб букIинчIо. Гендерил ХIаракатчагIазда бичIчIана Генусан гурони устарасул рухIияб ирсги гьесул цIарги цIилъулареблъи. Гьеб бичIчIидал, байбихьана унго-унгояб, parla-ракьанде щвараб хIалтIуде.\nКъокъаб заманалда жаниб гьабуна кIудияб хIалтIи. "ХIакъикъат" газеталъул чанго номералда къватIибе кьуна устарасул хIакъалъулъ макъалаби. Гьесул хIакъалъулъ назмаби рахъана Унсоколо районалъул "Ахихъан" газеталда. I996 соналъул 25 октябралда кIодо гьабуна ГIабдулагь-хIажияв устар (рахIимагьуллагь) шагьидлъаралдаса 80 сон тIубай ва гьеб къо сверана щибаб соналъ устарасул хIурматалда тадбир тIобитIулеб къоялде. КъачIана устарасул зиярат ва гьелда цебе букIараб баракатаб мажгит. I997 соналда къватIибе биччана кодоре щварал гьесул асарал данде росараб гьитIинабго тIехь. 2000 соналъул №5 «Гьудуллъи» журналалда бахъана гьесул цо вагIзаялъул хIакъалъулъ макъала, басмаялда бахъулеб буго Харахьиса шагIир МахIмуд-апандица гьесул хIакъалъулъ хъвараб поэма. Гьаб, I997 соналдаго хIадурун букIараб мажмугI басмаялда бахъиги ккола, гьеб рахъалъ тIамулеб, иргадулаб галилъун.\nГенуса ГIабдулагь-хIажияв (рахIимагьуллагь) гьавуна I853 соналда имам Шамилил наиб КIудияв ГIалимухIамадил ва мурид Рекъав Ражабил яс ГIайшатил хъизамалда. ТIоцебесеб цIар гьесда букIана Ражабилав абун. Гьев цIалана доб заманалда Генуб росулъ дибирлъун вукIарав Унсоколоса ГIабдуразакъ-хIажиясда, Унсоколоса ГIабдулагь-хIажиясда, Муниса ГIабдусамадида ва Сугъралъа ГIабдурахIман-хIажиясда цеве. I877 соналда гьев вукIана "хъанда шаригIаталъул", ай къокъаб гъазаваталъул жигарав гIахьалчилъун. Жигараб динияб хIаракатчилъиялъе гIоло пачаясул хIукуматалъ, чанцIулго туснахъ гьавун, гьев Дагъистаналдаса къватIиве витIана. I899 соналда, цадахъ муридзабазул кIудияб боги бачун ун, гьес борхана хIеж. Гьесул хIаракаталдалъун Генуб росулъ гьаруна цIакъ гIемерал, гIадамазе пайдаял, кири цIикIкIарал хIалтIаби. Гьезда гьоркьор рехсезе бегьула Гендерил парсазде кьурулъан нух бахъи, мажгит гIатIид гьаби, иххидаса росу цIунизе щулалъаби гьари, къулгIа бай, имам ГъазимухIамадил зиярат къачIай гIадал ишалги.\nГIабдулагь-хIажиясул (рахIимагьуллагь) гIумруялъулъ хасаб бакI ккола Генуб росулъ XX гIасруялъул авалалда гьес рагьараб мадрасаялъ. Мадрасаялъе устарас бан букIайа кIудияб, кIитIалаяб санагIатаб мина. МагIарухъ тIокIаб гьединаб, хасаб, киналго шартIал чIезарураб Мадраса букIин лъалеб гьечIо. ТIолабго Дагъистаналдаги, цIакъ къанагIат гурони, букIун батиларо гьеб тайпаялъул цIалул идара. Гендерил мадрасаялде хьвадулаан как-диналъул кьучIаздасан, Къуръан цIалиялдасан байбихьун камилаб гIелмуялде рахинегIан цIалулел цIивурзабиги, мутагIилзабиги, тIалибзабиги. Гьелги рукIана батIи-батIиял росабалъа рачIарал, батIи-батIиял миллатазул вакилзаби.\nКIудияв гIалимчи, шайих, цIаригIаталъулги тIарикъаталъулги устар, жамгIияв гIуцIарухъан, динияв хIаракатчи, мискинхалхъалъул гьудул, гIадатияв инсан Генуса ГIабдулагь-хIажияв устар (рахIимагьуллагь) халкъалда жаниб цIакъ къадру цIикIкIарав, гIадамазе живгоги жиндиего гIадамалги цIакъ рокьулев, гIаламалъул жинде кIудияб мугъчIвай бугев чилъун вукIана. Шагьидаб хвелалдалъун гьев гIумруялдаса ватIалъана I9I6 соналда.\nУстар ракьалдаса ин халкъалъего захIматлъараб, гIаламалдаго унтараб лъугьа-бахъинлъун букIин бихьула гьев лъалезул асарал цIалулаго. Машгьурал шагIирзаби гурел, гIалимзабиги, рекьарухъабиги, ахихъабиги, ай, къокъго абуни, гIадатиял магIарулал назмаби гьаризе, жидерго рагIи абизе лъугьиналъго бихьизабула ГIабдулагь-хIажияв (рахIимагьуллагь) халкъалда жаниб цIакъго кIвар бугев, кIудияб даражаялъул, жинде гIадамазул божилъи цIикIкIарав Аллагьасул вали вукIаравлъи.\nГьаб тайпаялъул асарал гьаб мажмугIалъ жанире рачараздаса цIикIкIун рукIараллъи хIакъаб буго. Цо-кIиго чияс гуреб, рагIи абизе дагьабниги гьунар бугел гIадамаз, бихьинал-руччаби, гIисинал-чIахIиял, цIаларал-жагьилал батIалъи гьечIого, гьарун руго доб заманалда гьесде марсиятал.\nГьезда тIадеги, гьездаса тIокIги халкъалда жаниб инсанасул къадруги Аллагьасда цебе даражаги бихьизабизе киналниги рагIаби хIажалъиларилан ккола. Халкъалъул рекIел бухIи загьир гьарулел гьел марсиятазда цере, кигIан берцинго абуниги, гьединал рагIабазул асарги тIагIина, къуватги хвела.\nЦо дагьаб цебегIан къватIибе биччараб тIехьалде ракIарарал асарал нилъехъе щвеялъе кIудияб квербакъи ккана жидер заманалда гьел данде ракIариялъе хIалтIи гьабурал, гьанже нилъеда цадахъ гьечIел, жидер мунагьал чураял гендерил гIалимзаби, устарасул мадрасаялда цIаларал ва гьенир мугIалималлъун хIалтIарал Гъазааил ГIабдулагьилги ГIалил ГIабдулагьилги ва гендерил колхоз-совхозалъе гIемерал соназ нухмалъи гьабурав устарасул васасул вас МухIамадов ХIажигIабдулагьил. Асарал ракIаризе ва мажмугI хIадуризе квербакьана Генуса МухIамаднурасул МухIамадил МухIамадхIажияс, ХIажи-дадал МуртазагIалица ва ГIашилтIаса Халидов ГIабдулхIамидица. Баянал кьезе, лугъат гIуцIизе ва цогидалъеги цIакъго кIудияб кумек гьабуна Генуса исламияв гIалимчи ГIалил ГIабдулагьил МухIамадил вас МухIамадсултанхIажияс. МажмугI басмаялда бахъизе гIарцудалъун квербакъана Рихьуни ГЭСалъул директор Генуса Мансуров Шамилица. Гьездаса Аллагь разилъаги ва, ГIабдулагь-хIажиясул (рахIимагьуллагь) баракатги щвезабун, Аллагьас гьел рохизареги. КIудияб баркала гьел киназего.\nТIехь биччаялдалъунги лъугIуларо, даража тIадегIанлъаяв ва гьеб нилъее киназего насиблъаяв кIудияв шайих Генуса ГIабдулагь-хIажиясул (рахIимагьуллагь) хIаракатчилъиги бечедаб рухIияб ирсги лъазабиялъул хIалтIи. Аллагьас нилъее киназего тавпикъ кьеги хадубккунги, бажарараб куцалда, гьеб баракатаб ишалъе квербакъизе. Амин!\nДугIаялде хьулгун МухIамаднаби.\nГьаниб нижеца бахъулеб буго Генуса ГIабдулагь-хIажиясде (рахIимагьуллагь) гьарурал гIемерал асаразул цояб:\nБисмиллагьи ррахIмани ррахIимI\nНилъер Халикъасул тавпикъалдалъун\nХIабибасул нухда халкъ тIобитIулев.\nДагъистаналдаго ц lap машгьурлъарав,\nЧIахIиял ханзаби мукIур гьарурав,\nТIолго устарзаби жинде мутIигIав,\nГенуб шагьаралда чIвалеб шагьримоцI.\nДуниял гвангъулеб багIар бакъ гIадав,\nЩваги дур даража, XIажи-ГI абдулагь.\nВачIине рагIула муршидун камил\nМоцIрол хьибил ккурав, канаб цIва гIадав,\nГIелмуялда жаниб сирру гIадинав,\nХIабибасда хьолбохъ Сиддикъун агIзам,\nГъов жиндирго муршид цадахъги вачун,\nДиналъул вацазде гьоболлъи базе.\nКванан гIорцIулареб хъахIаб чамасдак\nГьурщун бищун кванай диналъул вацал.\nГьекъон къеч чIвалареб Замзамалъул лъим\nЧIалгIинегIан гъекъе диналъул яцал.\nРиццалъарал ракIал тIерен гьарулев,\nГъафлаталъул чурхдул чурун рацIцIунев,\nСиратIалъул кьотIа цадахъ рачунев\nЩваги дур даража, хIакъав мусаниф.\nЖиндир гъапуялде цихIин сверарав,\nЖиндир хIужрабахъе xlacpaт бергьарав,\nЖиндир каламалъухъ гIашикълъарав чи\nГIарасалъул къоялъ къварид толарев.\nАллагь вокьулесе рокьул сабаблъун\nРухI бахъулеб къоялъ къаданив чIолев,\nXIабиб хириясе даруялъул лъим,\nЩвайги дур даража, жагIфару сиддикъ.\nМухтарасул камиллъи кинахъего щун буго\nВоре, щула гьабун ккве, диналъул вацал-яцал,\nБецIаб сордо гвангъизе релъедал моцI баккула,\nБаккун буго нилъее гьекъон гIорцIулареб лъим.\nАлжаналъул нуцIида ц lap хъван батаяв шайих,\nДуца квер тIад лъеч Iони кинанха ниж рукIинел?\nФирдавсалъул мусудал насиб гьарун ратаяв,\nМун нижее щвеялъе щибаб рецц АллагьасеI\nАлжаналда жанивго хIавагIечул гъветI гIадав,\nХIасратаца кваназе Аллагьас нилъей кьурав,\nXIежрукъалда сверулеб тIавафалъул милъиршо,\nДур рокъосан баккулеб зикруялъул гьуинлъи.\nХIабибасул силсилат сабаблъун ккурав шайих,\nМун цевеса тIерхьани къиямасеб къо гурищ?\nЧIегIерлъарал ракIаздажаниббакулеб чирахъ,\nДур калам рагIарасул керен нуралъул цIолеб.\nЧIагIа-гIаракъи гьекъон гIабдаллъун мехтарасе\nГьекъезе шарабги кьун, гIакъил гьавун витIулев,\nКъасаваталъул цIеца гьалаглъарал гIадамал\nРакIал чурун, черх бацIцIун тавбуялде ахIулев.\nXIабибасул РавзагIан нур гвангъарал хIужраби\nБайтул магIмур абураб гIилиюналде аги.\nАллагьас дуе кьурал дунялалъул мусудул\nГIайишат, Хадижатгун ГIарасалде ахIаяв.\nБичас насиб гьарурал бараках бугел васал\nТIагьир Лайибгун цадахъ Фирдавсалде ахIаяв.\nPaxIматлъун дуй гьарурал адаб бугел дур ясал\nРасуласул ясазул силсилагун ахIаяв.\nТIоцебе Халикъасде, хадуб Расуласдеги,\nЦинги устарасдеги аманат нижер, Аллагь\nГIарасаталъул къоялъ къварид тогеян абун.\nУстарас квер тIад лъурай муъминзабазул эбел,\nМуъминзабаз кваналеб алжанул нигIмат гIадай,\nАхIаги мун РабигIат-ГIадавиятгун цадахъ\nФирдавус алжаналда Аллагь вихьун хIалхьизе.\nШайихас квербакъулел киналго загьидинал\nКавсаралъул лъималде ПатIиматгун ахIаги.\nГьесул балагьи щолел тIолго мутакъиназе,\nАллагь разилъиги щун, xIуснул хатимат кьеги.\nГьесул адаб цIунулел тIолго муъминзабазда\nАлжанул рохел бицун Ризван малаик щваги.\nКаранда цIа бакидал абурал рагIабазда,\nГI абдалалъул paгI иян, воре, гIемер релъуге.\nЛугбуда сири байдал угьун биччараб хIухьел,\nАхIмакъалъул хабаран, халгьабичIого тоге.\nХарачIиса Аминтил цIакъаб урхъараб салам\nГенуса ГIайиштиде, диналъул яцаздеги.