МахIмуд вукIана цIакъ ракI цIодорав чи: цо нухалъ ахIулеб рагIараб кечI букIа, бицунеб рагIараб лъугьа-бахъин букIа – гьесда кIолаан чанго сон гьоркьоб араб мехалъги рагIи хисичIого бицине. Бокьараб ахIвал-хIалалда гьесда кIолаан рекъон кколеб кочIол рагIиялдалун, яги кици-биценалдасан жаваб гьабизе. Бицуна ЧIалда росулъ ЧIанкIа дибирлъун вугеб мехалъ, МахIмуд ккун вуго гьесда аскIове. МахIмудил бугеб гьунарги бихьун, ЧIанкIаца гьесулгун гьуинаб гьудуллъи гьабун буго, ва цо чанго жиндирго кечI цIалун буго гьасие. МахIмудица цо-цо байтал хисизарун руго, ЧIанкIаги тIад рекъон вуго. Гьелдаса хадуб МахIмуд живгоги лъугьун вуго гьесухъего рокьул кучIдул хъвазе. ЧIанкIадаса МахIмудил букIана цоги цебетIураб рахъги: МахIмудица берцинго кечI ахIулаан цо сунда букIаниги квералъ къалиги кIутIун, Тажудинил гьеб букIинчIо. ЖамагIаталъ гьарун МахIмудица лъабго соналъ тIатIала дибирлъи гьабуна ХъахIабросдае. Гьеб мехалъ ячарай йикIана РабигIат. Лъимер гьабуларей чIужугун вас тезе бокьичIей ГIашураца РабигIат нахъе йитIана. Хадуб лъана лъица лъимер гьабуларого букIарабали. Дибирлъиги нахъе кьун батагъалде араб соналдаса хадуб МахIмудил гьудул-гьалмагъзаби гIемерлъана, гьев гIемерисеб мехалъ рокъов чIолароан. Гьедин къватIире хIалтIизе аралъукб ккараб букIана гьудуллъи чIугIладерил гIолохъабазулгун (ГIабдула, Муслим, Дада) ва гIемерал цогидал бакIахъа васазулгунги. Киназего бокьулаан гьев гьоболлъухъ ахIизе, гьесулгун гьудуллъи кквезе. Хасго гьев ругьунав вукIана Гертма, Хубар, Буртунай росабалъ. Гьелго соназ раккана кочIохъабаз ахIун гьесул цо-цо кучIдулги («КъватIиб росулъе сапар» ва гь.ц.). Гьудул-гьалмагъзабаз дандги бан (ГIахьалчIиса МагIад, ИнкIвалитIаса Шайхулислам, ХъахIабросулъа ГIусман ва гь.ц.) хIукму гьабуна гьесие хъизан гьабизе. Гьеб ишалъулъ кIудияб кумек гьабуна ЦIатIанихъа МуртазагIалицаги МухIумаханасги. ЦIатIанихъ ятана чIурканай, камилай Жамилат. ЦIатIанихъе берталъе ахIана МахIмудги цоги гьудулзабиги. МахIмуд разилъана Жамилат ячине. Жамилатил яц Написатил рос ХIусенил ГIумарицаги кумек гьабун МахIмудги Жамилатги данде гьаруна. Байбихьуда ГIашурал кIудияб ахIи-хIур букIана батIияб росулъа ячарай нус жиндие къваригIун гьечIила, жиндие йокьун йигила радал боцIиги тIобитIулей бакъанида хурисаги юссуней нус, амма Анасилав гьелда хадув рекъечIо – къадар бугила къадар, гьелда дагIба балев чи капурлъулила… КIиго-лъабго моцIалъ барщунги рукIун, якьадги вакьадги Жамилатгун рекъана, амма кигIанго гьез гьараниги гьей яшав гьабизе ХъахIабросулъе ячIинчIо. Байбихьуда МахIмудги Жамилатги цIакъ лъикI рукIана, яшавги гьезул берцинаб, хьараб букIана. Гьев щибаб соналъ батагъалде яги гIолохъабигун цадахъ цоги рахъалде унаан гIарац гьабизе, ай, хIалтIизе. Цо чанго нухалъ дунги ана гьесда цадахъ, цониги нухалъ гIададаги руссинчIо. РакIалдаго гьечIеб бакIалдасан бачIана балагь: гьесул лъикIав гьудул, гьитIинаб мехалъ гIемер цадахъ ккарав Бекьилъа полковник ХIасанил вас КъебедмухIамад, Шурагьав губернаторасул къапилаялда хъулухъалъ вукIаго чоца рехун хвана. Нахъе хутIана кIиго васги (ХIасан ва МухIамадгIали) хъизан Муиги. Гьеб хъизаналъулгун МахIмудил букIана лъикIаб гьоркьорлъи. Бесдал хутIарал васазулги хунуталъарай Муилги миллат-агъаз гьабизе лъугьарав МахIмуд къабул гьавичIо Муил якьад ХIасанил ГьотIоца. МацIихъабазги течIо хIалхьи: МахIмудие щайила бесдал кагIи, гьесие къваригIун бугила Муи ячине, гьезул мулкалда кверги лъезе – хадуб ккелеб щайтIаналда лъалила. ГIагарлъиялъе бокьун букIана Муи гIагарав чиясе – Ражабие кьезе, амма Муи гьесие инчIо, гьелда хадуса МахIмудги ватIалъичIо – Дагъистан кантIизе кицилъун ккана.