1951 соналда Истамбулалда Мух1амад–Саг1ид Шамилица Пши-махо Косокгун, Вассан–Гирей Джабагъигун, Айтек Намитокгун, Къа-диржан Кафлигун ва цогидалги Кавказалъул диаспораялъул машгьу-рал г1адамалгун цадахъ г1уц1ана «Шималияб Кавказалъул куме-калъулаб ва культурияб цолъи» («Kuzey Kafkasya Yardm ve Kltr Derne»). Гьеб г1уц1иялъе аслияб г1илла бук1ана К1иабилеб дунялалъул рагъдаса хадуб Турциялдаги гьениб бугеб Шималияб Кавказалъул диаспораялдаги к1удиял хиса–басиял ккей. Т1оцебесеб иргаялда гьел рук1ана немцазул асирлъудаса хадур, Ста-линил режималдасаги х1инкъун, Кавказалде т1ад руссинч1ел ц1иял мугьажирзаби. Мац1ги х1алги лъаларел, лъалев чиги гьеч1ел гьел г1адамазе ц1акъ зах1мат бук1ана апараглъиялда ц1ияб г1умру г1уц1изеги чияр жамаг1аталда жаниб жидерго бак1 батизеги. Гьеб гуребги, х1ажат бук1ана мугьажирлъиялда г1ураб ц1ияб г1елалъе тарбияги лъайги кьезе, г1олохъанал ясаздаги васаздаги Кавказалъул бах1арчияб тарихги, бечедаб культураги, умумазул камилаб г1амал-хасиятги малъизе ва гьезда гьеб бич1ч1изабизе. Гьелъул мурадалда жамаг1аталъ г1уц1ун бук1ана «Кавказ» абураб журналги. Гьенир рахъулаан диаспораялъул ва Кавказалъул г1умруялъул бат1и–бат1иял темабаздасан хъварал макъалабиги, репортажалги, мугьа-жирзабазул рак1алдещвеялги, фольклориялгун адабиял асаралги ва гь.ц.