Шиндзо Абэ (, , ) (21 септембер, 1954 — 8 юл 2022 Нараялъул Медицинаялъулаб университеталъул гьоспитал, Нара, Япония) — япон пачалихъияв ва сиясияв хъулухъчи, жив Япониялъул премьер-министерлъунги Либералиябгин демократияб партиялъул президентлъунги вукӀарав 2006 соналдаса 2007 соналде, хадув цӀидасанги 2012 соналдаса 2020 соналде щвезегӀан. Гьев вукӀана Япониялъул тарихалда бищун цӀикӀкӀараб заманалъ премьер-министерасул хъулухъалда вукӀарав чилъун. Абэ гьединго вукӀана Япониялъул министерзабазул кабинеталъул секретарчилъун 2005-даса 2006-де щвезегӀан Дзюнъитиро Коидзумил заманалда ва къокъабго заманалъ оппозициялъул цевехъанлъун 2012 соналъ.

Абэ чӀвана Нара шагьаралда рищиязде цебе кӀалъай гьабулеб мехалъ Япониялъул жибгоцӀуниялъул ралъдал къуватазул вукӀарав офицерас жинцаго гьабураб ярагъалъ 2022 соналъул 8 юлалда.

Цебесеб гӀумру ва лъайщвей

Вакилзабазул палатаялъул гъорлӀчи

Премьер-министерасул хъулухъалда тӀоцебесеб нухалъ (2017–2020)

Премьер-министерасул хъулухъалда кӀиабилеб нухалъ (2017–2020)

Премьер-министерасул хъулухъалда лъабабилеб нухалъ (2017–2020)

Премьер-министерасул хъулухъалда ункъабилеб нухалъ (2017–2020)

Политикияб бербалагьи ва философия

Хасаб гӀумру

ЧӀвай 

2022 соналъул 8 юлалда, бакӀалъул заманалда 11:30-да, Нараялда рищиязда цебесеб кампаниялда хурхун кӀалъай гьабулев вукӀарав Шиндзо Абэда чӀваялде гьесиялъул хӀасилалда кӀицӀул ругъун щвана, гьебго къоялъ щварал ругънал сабаблъун Нараялъул Медицинаялъулаб университеталъул гьоспиталалда гьев хвана, ругел баяназда рекъон, рекӀел хӀалтӀи чӀун. Гьесие букӀана 67 сон.

Тухум-кьибил

МугъчӀваял

ТӀадеги цӀалиялъе

 Harris, Tobias. The Iconoclast: Shinzo Abe and the New Japan (2020) excerpt
 Hughes, C.W. "Japan’s Security Policy in the context of the US-Japan alliance: the emergence of an 'Abe Doctrine'”. In: James D.J. Brown and Jeff Kingston (eds.) Japan’s Foreign Relations in Asia (Palgrave, 2018) pp 49–60.
 Kitaoka, Shinichi. "A 'Proactive Contribution to Peace' and the Right of Collective Self-Defense: The Development of Security Policy in the Abe Administration" Asia-Pacific Review (2014) 21(2), pp. 1–18.
 Kolmas, Michal. National Identity and Japanese Revisionism: Abe Shinzo’s vision of a beautiful Japan and its limits (2020) excerpt
 Liff, A.P. "Japan’s Defense Policy: Abe the Evolutionary." The Washington Quarterly, (2015) 38(2), pp. 79–99.
 Maslow, Sebastian. "A Blueprint for a Strong Japan? Abe Shinzō and Japan’s Evolving Security System." Asian Survey 55.4 (2015): 739–765. online
 Oren, Eitan, and Matthew Brummer. "Threat perception, government centralization, and political instrumentality in Abe Shinzo’s Japan." Australian Journal of International Affairs 74.6 (2020): 721–745.
 Pugliese, Giulio, and Alessio Patalano. "Diplomatic and security practice under Abe Shinzō: the case for Realpolitik Japan." Australian Journal of International Affairs 74.6 (2020): 615–632.

КъватӀисел регӀелал
 Prime Minister of Japan Official Website
 
 

 
1954 соналъ гьарурал
2022 соналъ хварал
XXI гӀасруялъул Япониялъул премьер-министерзаби
Япониялда консерватизм
Япон анти-коммунистал
Япон националистал
Knights Grand Cross of the Order of Isabella the Catholic
ЧӀварал япон сиясатчагӀи
Right-wing populism in Japan
Япониялъул премьер-министерзаби
Япониялда чӀварал гӀадамал