ГIадамал ва гIумру » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » История - Тарих » ГIадамал ва гIумру\nГIадамал ва гIумру\nДобавил(а): istina от 26-05-2017, 10:22\nБуйнакскиялда Авар педучилищеги лъугIизабун, районалъул халкъияб судалда секретарьлъун хIалтIулев вукIарав ЧIарада районалъул Гьачадаса МухIамад Дамадаев, анцIила микьго сон тIубачIев чи, цо лъагIелалъ кIудиявлъунги гьавун, 1942 соналда жиндиего бокьун гIарзаги кьун ана рагъде. Бакуялда лъелал аскаразул кIиабилеб училищеялда хехал курсалги лъугIизарун ана фронталде. Байбихьуда Северияб Кавказалъул, хадуб ТIоцебесеб ва Ункъабилеб Украинаялъул фронтазда минометазул ротаялъул, взводалъул командирлъун - ункъо соналъ халатбахъана гьесул рагъулаб нух. Рагъда анкьго нухалда лъукъана ва щибаб нухалда госпиталазда сахлъигун фронталде тIадвуссана.\n1946 соналда армиялдаса рокъове вачIарав Дамадаев вищана ЧIарада районалъул халкъияв судьялъун. 1948 соналъул ункъабилеб декабралда бахъараб "МагIарул большевик" газеталъул мухбир МухIамад Сулимановасул (живгоги КIудияб ВатIанияб рагъул гIахьалчи, хадувккун гьев вахъана машгьурав шагIирлъун, хъвадарухъанлъун) "Бажари бугев судья" абураб макъалаялда Дамадаевасул хIакъалъулъ хъвалеб буго: …"ЧIарада халкъияв судьялъун ккаралдаса гьал. Дамадаевас кIиго сонгIанасеб мех балеб буго. Гьев вуго 1924 соналда гьавурав, 1938 соналда комсомолалъул ва 1943 соналда ВКП(б)ялъул мухъилъе лъугьарав, Советияб Армиялда ракIбацIцIадаб хъулухъ гьабурав, рагъда бихьизабураб бахIарчилъиялъухъ лъабго орденги чанго медальги каранда барав, гьанже пачалихъалъул ва халкъалъул мурадги цIунун, ракIбацIцIадго хIалтIулев вугев судья…\nГьал. Дамадаев рагъулъ гIун вачIана. ГIадатияв росдал гIолилав, комсомолец, Советияб Армиялъул офицерлъун, коммунистлъун лъугьана. Рагъдаги лъикIал хIасилал рихьизаруна…", - абун.\n" Инсуе кьун букIана лъабго орден - "БагIараб цIва", "КIудияб ВатIанияб рагъул" тIоцебесеб ва кIиабилеб даражаялъул орденал, чанго медаль, букIана кIудияв лейтенантасул чинги", - ян бицана Дамадаевасул вас ГIусманица. Жиндирго рагъулал ишазул къанагIатги бицунароан гьес. Амма гъираялда бицунаан цадахъ рукIарал гьалмагъзабазул, гьезул бахIарчилъиялъул, къохIехьеялъул. Чанго соналъ халкъияв судьялъун, хадув партиялъул идарабазда хIалтIарав МухIамад Дамадаев унтиялда бан гIодов чIана. Рагъда щварал ругъназ загIиплъизавурав гьев къадаралде щвана гIолохъанго, 48 сонил ригьалда, 1972 соналда.\nИнсуца бицаралдаса ГIусманида ракIалда чIун букIана Крымалдаса Мазуренко абулев чиясул фамилия. КIудияб ВатIанияб рагъ лъугIаралдаса 40 сон тIубалеб 1985 соналда, инсул рагъулал ишалги гьесул гьалмагъзабазул хIакъалъулъги лъазе бокьун ГIусманица кагъат хъвала "Крымская правда" газеталде инсул рагъулав гьалмагъ Мазуренко валагьизе кумек гьабеян. ГIемер кватIичIого Крымалдаса Гьачаде бачIана кагъат.\nУрхъараб салам нужеде, дир хириял Дамадаевал!\nДун кутакалда вохана дир рагъулав гьалмагъасул хъизан-лъималаз инсул рагъулав гьалмагъ - дун цIехеялдаса, гьебго заманалда пашманлъана дир гьудул Миша (нижеца МухIамадида къокъго гьедин абулаан) гIумруялдаса ун ватиялдаса. Нужее рекIее сабруги парахалъиги кьеги ТIадегIанас.\nМухIамадгун дун дандчIвана ТIоцебесеб Украинаялъул фронталда гьоркьобе унеб лъеберабилеб полкалда 1945 соналъул авалалда Германиялъул Баутцен шагьаралда гIагарлъухъ. Гьеб мехалдаго Миша-МухIамад вукIана орденал-медалалги щварав, чанго нухалъги лъукъарав, рагъул хIалбихьи бугев офицер. МухIамад вукIана Дрезденалъул рахъалдехун багъулеб ругеб 52-абилеб армиялъул 254-абилеб кьвагьдохъабазул Черкасский дивизиялъул, нижер минометазул взводалъул командирлъун. 1945 соналъул май моцIалъул авалалда ниж гьоркьор ругеб 929 Яссо-Кишиневский кьвагьдохъабазул полкалъе буюрухъ щвана Чехословакиялде, фашистазул оккупантазда дандечIей багъаризабурал прагаялъулазе кумекалъе ине. Полкалдаса тIасарищун къого офицерасдаса гIуцIараб, дунги МухIамадги гьоркьор ругеб къокъаялъе кьуна хасаб тIадкъай. МагIардасан рохьилъан унаго ниж ккана немцаз гъоркьчIел гьабураб бакIалде тIаде. Цоцазде кьвагьдеялдаса хадуб гьениб ккана квержубараб рагъ. Гьениб хасго загьирлъана МухIамадил къвакIараб Кавказалъул хасиятги, лебаллъиги, хIинкъи гьечIолъиги. Гьев вукIана гьалмагъзабазе рухI кьезеги хIадурав, нахъекъай гьечIев бахIарчияв рагъухъан. Гьеб тунка-гIусиялда чIаго хутIарал фашисталги асир гьарун нижеца полкалъе цебехун нух рагьана..\nБергьенлъиялъул къоялда нижеца дандчIвай гьабуна Прагаялда аскIоб бугеб Лисса на Белаугде абулеб поселокалда. Амма нижее рагъ жеги лъугIичIо. 1945 соналъул сентябралдаса нахъе 1946 соналъул ахиралде щвезегIан БакътIерхьул Украинаялъул Стрий, Станислав, Дрогобыч, Ходоров, Борислав шагьаразда, гьезда сверухъ ругел росабалъ, рохьахъ, мугIрузда нус-нус километр нахъа тана, анцI-анцI рагъулал операциял гьаруна Украинаялъул националистазул (УОН) къокъаби тIагIинарулаго. Гьединал лахIзатал гIемерал рукIана нижер рагъулал нухазда, киналго рехсон хIалкIвеларо.\nАхиралда абила, нужер эмен МухIамад (Миша) вукIанин нужги Дагъистанги чIухIизе бегьулев бахIарчи. Хасаб салам бице нужер эбелалда, дир рагъулав гьалмагъасул чIужуялда. ЦIуне гьей. Хьул буго дун чIаго вугогIан мехалъ нилъер бухьен къотIиларилан.\nЖорес Николаевич Мазуренко\nУкраинская ССР, Крым область,\nСимферополь шагьар, Набережная къватI 39, рукъ 14\nГьачадаги Симферополалдаги гьоркьор бухьенал халатрахъинчIо. 1989 соналда къадаралде щвана Жорес Николаевич...\nУнел руго сонал, исана кIодо гьабуна КIудияб ВатIанияб рагъ лъугIаралдаса 72 сон тIубай, мигьлъулел руго ветераназул кьерал. Амма абадиялъего нилъеда кIоченаро гьаб жакъасеб парахатаб гIумруялъе гIоло гIолохъанлъи кьурал, кьалда тIагIарал Совет Союзалъул халкъазул васазул цIарал.\nПайзула Пайзулаев Автор: Пайзула Пайзулаев\nБахIарчияв разведчикСапер ГIалиевКIудияв лейтенант ТанкаевПарадалда гIахьаллъизе рес кканаРиди тIаде ккараб, тIорахь гъоркье ккарабги заман букIунебила