Сарат Мухумаева "БАРКАЛА, АВАР КАЛАМ" Алипбаялъулгун къо-мех лъикI гьаби » Ассоциация учителей аварского языка\nАУАЯ » Учителасе » Тадбиразул разработкаби » Сарат Мухумаева "БАРКАЛА, АВАР КАЛАМ" Алипбаялъулгун къо-мех лъикI гьаби\n1 класс «Баркала, Авар калам».\nТадбиралъул мурадал ва масъалаби:\nТIоцебесеб классалда авар алфавит малъиялъул ва Авар каламалъул тIехь цIалун бахъиялъул гIаммаб хIасил гьаби, лъималазул бажари ва гьунарал церетIей, рахьдал мацIалде рокьи, рац1ц1алъи, тIехьалдехун адабияб бербалагьи ва цогидалги лъикIал хасиятал лъималазулъ куцай.\nАвар мацIалъул малъараб материал такрар гьаби ва щула гьаби.\nМагIарул мацI лъазабиялде лъималазул кIвар буссинаби;\nМагIарул мацIалде цIалдохъабазул рокьи цIикIкIинаби;\nЖидерго мацI лъазабизе дагьабги жигар бахъи.\nЦIалдохъабазул калам ва творчество цебетIей;гьеб дарсидалъун лъималазул рекIелъ лъикIаб асар лъугьин.\nДарсие къваригIунел алатал: кIудияб Авар калам,авар азбукаялъул слайдал,шарал,лъималазул бутIрузда холел хIарпал,микрофонал,проектор,доска,Хъарталъулги ЧIилбикIилги форма,лъимлазе гьуинлъаби,I-еб класс лъугIиялъул дипломал.\nАссаламу гIалайкум, гIисинал цIалдохъаби!\nАссаламу гIалайкум, хириял нижер гьалбал!\nИзну кье дий рагьизе авар хIарпазул байрам!\nАссаламу гIалайкум!-абула мугIалималъ\nАвар мацIалъул дарсде ниж рачIаралщинахъе.\nНижеца жаваб кьола: ВагIалайкум ассалам!\nСалам кьун хадуса ниж берцинго гIодор чIола.\nКечI цIалила Расул ХIамзатовасул «Ассаламу гIалайкум!».\nАваразул миллат –мацI!\nАхир рокьуе гьечIеб!\n3) Армяназул пашманлъи\nАрарат мегIер буго,\nАвар мацI лъачIел лъимал!\nМугIалим.Нилъ аваразул пашманлъилъун лъугьинарин ракI чIола,лъимал,дир,щайгурелъул нужеца тIубараб соналъ лъикIаб хIаракат бахъана рахьдал мацI лъазабизе. Гьелъие нугIлъи гьабила жакъа нужеца рицине ругел кучIдузги.\nЦоцада хадур цере рекерун рачIина ЧIилбикIги Хъартги.\nЧIилбикI.Нахъе кье!Нахъе кье!\nХъарталъ цо жо бахчулеб букIина ЧIилбикIидаса.\nМугIалим.Щиб ккараб нужер гьанжеги?Щиб кьоларого бугеб,ЧIилбикI, Хъарталъ дур?\nЧIилбикI.Щибха букIинеб,магIарул мацIалъул хасал хIарпал лъазаризе захIмалъун букIун,гьаркьилаб азбука хъван букIана флешкаялда интернеталда батун. Гьай нагIана батадихъе щун руго. Гьанже нахъе кьолел гьечIо дир гьел.\nХъартай.Кьелароха!КIолеб батани рахъизе вачIа.Учу-чу,учу-чу!Дида батIаго лъазе кколарищ эб хъвазеги цIализеги?\nЧIилбикI гIодила.Гьанже дида магIарул мацIалда цIализеги хъвазеги киданиги лъаларо.\nМугIалим.ГIодуге,ЧIилбикI,нилъеца кьезарила Хъарталда дур хIарпал.МагIарул мацIалда цIалдезе ругьунлъизе бокьун батани,дир лъималазда цадахъ сентябралъго школалде щай мун вачIинчIев?НекIого цIализеги хъвазеги лъалаан дудаги.\nЧIилбикI.Дун нечон вукIана гьитIинал лъималазда цадахъ цо классалда цIализе.Гьел релъанхъилаангури дида тIад.\nМугIалим.ГIадада хIинкъун вугоха,месед мун.Нижер школалда гьединал адаб гьечIел лъимал гьечIо цIалулел. Гьез дуе кумекцин гьабизе букIана.\nЧIилбикI.БукIун батила вала.Гьеб уяб жойищ,лъимал?Дие бокьилаан гьезул лъаялъухъ ва бажариялъухъ валагьизе.\nМугIалим.Хъартайги парахат те, мунги берцинго лъималазухъ гIенеккизе гIодов чIа.\nХъартай.Дун божуларо гьадинал гIисинал лъималазда хъвазеги цIализеги лъалин абураб жоялда.Шагьаралда гIурал гьазда захIматал хIарпал киданиги лъазе гьечIо битIун цIализе ва хъвазе.\nМугIалим.ХIурматияй ,Хъартай,рачIа гьоркьоб жо базе.Лъималазда киналго магIарул хIарпал лъалел ратании дуца ЧIилбикIил хIарпал нахъе кьезе разияй йигищ мун?\nХъартай.Амма лъималазда хIарпал лъалел ратичIони дуца дие репетиторлъи гьабизе кколаха бесплатно.\nМугIалим.Бесплатнойилая?(елъулаго)Эб репетиторлъи щибилан абулеб жогIаги?Дуе магIарул мацIалда хъвазе цIализе лъазе бокьун батани,ячIа дурго, дица малъила дуда эб чIобого.\nМугIалим.Гьаб бакIалда нилъеца кIиязго гьабураб къотIиялъе гьалгощинал лъимал ругоха нугIзаллъун.\nЛъимал,бихьизабилищ цо Хъарталда нилъедаго магIарул\nхIарпал лъалел куц?\nХъарталъ флешка компьютералда лъела ва гьаркьилаб азбука бачIина экраналде.Лъималаз экраналде бачIа-бачIараб хIарп киназго цадахъ ахIун абила.\nХъартай.Вабабай,хвана гьанже хIалтIиго!Лъаларо дида киданиги магIарул мацIалда цIализе. Дида лъала гьабулеб жо.Лъидаго бихьуларедухъ лъималазул авар каламалъул тIехь бикъила дица.Бихьиларедухъ портфелалъуе яккила ва гьениса тIехь босила.Портфелалъул бетIергьаналда(I-еб классалъул цIалдохъаналда) бихьила гьеб ,гьей гIодилаго мугIалималда аскIое ячIина.\nМугIалим.ДуегIаги щиб ккараб ,Асият,мунгигIаги щай гIодулей йигей?\nАсият.Хъарталъ дир портфелалъуса авар мацалъул тIехь бикъана.ГIодила.\nМугIалим.Гьеб щиб цо кIудияй саламатияй гIаданалда рекъечIеб пиша? Хехго ясалъул тIехьги кье нахъе.ТIасияб сентябралда ЧIилбикIида цадахъ тIоцебесеб классалде ячIине хIадуре.Дица цIияб тIехьги кьела дуе.\nМугIалим.ГIелму лъазе киданиги кватIун букIунаро.Дица гьарила гьесда,гьелъул ургъел ккоге дуде.Амма тIасияб соналдаса президентасул бихьизабиялда рекъон киназулго релъараб форма букIине кколаха.\nМугIалим.ХIурматияй Хъартай,школа модаби рихьизаризе рачIунеб бакI гуро.Джинсалги цогидабги ретIе рокъобги,къватIибги,дуего бокьанщиналъуб.Амма школалде ретIизе ккола релълъараб, бихьизабураб форма.\nХъартай.Киениги ине кколарейха,Хъартай,мун.Школалде жалго рачIуна фабрикаялъул гьоркьохъаби.Гьез роценги гьабула.Цинги дур размералъул ретIел букъизе тIаде босула.ТIаса бище дуего бокьилеб гIадинаб костюм.\nСлайдал риччала школалде ретIулеб формаялъул.Хъарталъ тIаса бищила жиндиего данде ккараб форма.ЯчIун цо хIалтIухъаналъ роцаби рахъила Хъарталъул.\nМугIалим.КигIанги берцин йикIинарищха.ЧIилбикIиеги гьабила нилъеца,Аллагьас хъван батани, васазул костюм.Васазеги рукъула гьенир цIакъ берцинал квасул шалалъул костюмал.\nГьанже гIенеккилин нилъ лъималазухъ.Рихьулел ругищ нужеда берцинлъи дир лъималазул, кьералъ чIарал?\nХъартай.Машааллагь.(ту,ту,ту)Лъималаз хIарпазул кцучIдул рикIкIина.\nХъартай.Машааллагь,гьабгощинаб жо кидагIаги гьаз лъазабураб?БицанкIаби малъанищ,лъимал,нужеда мугIалималъ?Изну кьеларищ,хIурматияй мугIалим, дие гьадинал цIодорал лъималазе бицанкIаби кьезе?\nМугIалим.Кье дурго.Дир лъималаз бокьараб бицанкIо чIвала дур.\nХъарталъ бицанкIаби кьела авар каламалъул тIехьалдасан.\nКIиго эбел,анцIго тIинчI? (кверал)\nЛъим кунеб,квен гьекъолеб жо?(гIанкIу)\nГьаракь кIудияб кIихIатIилаб сагIат?(хIелеко)\nКъваридаб бокьоб кьарияб оц(мацI)\nГьаб бицанкIоялъени жаваб хIакъаб жо буго нужеда лъангутIи.\nЖаниб гьава бугIиялъ,\nГьаб басанкIо щиб кколеб?(торгIо)\nМугIалим.Дица абунагури дуда азда кинабго жо лъалин.ТоргIоялъул хIакъалъулъ кечIги лъала дир азда.РачIа,лъимал,киназго цадахъ кечI цIализе.\nДунги цадахъ кIанцIела.\nЧIилбикI.ХIурматияй мугIалим,нужер лъималаз хасал хIарпазул кучIдул рикIкIинчIогури.\nМугIалим.ГIадада гуро ,ЧIилбикI,гьезда хасал хIарпалин абулеб.Гьел цогидазда релълъинчIел,гIажаибал,хасал рукIиналъ лъун буго гьезда гьеб цIарги. Гьезие гьаб байрамалда бакIги буго хасаб.Авар каламалъул тIехьги хасал хIарпалги рачIун руго нилъехъе гьоболлъухъ.\nАвар каламги хасал цIарал ботIрода лъурал лъималги рахъина сценаялде.\nКIикъоялда кIиго хIарп\nГьезда гьоркьор чIухIадго\nМагIарул хасал хIарпал!\nАнцIила лъабго гьаб хIарп\nКъого куплет ахIана.\nКъойил балеб цIад буго\nКъулгIаги аскIоб буго,\nКьабе ,мугIрул,гьазий хъат!\nКьурулел руго хIатIал,\nКьунсрул кваркьаби гIадал\nКьурда бисал гIадинал\nЦIунцIрагIан кIвахI гьечIей\nЦIарберцин йиго Шагьри\nЦIадаб цIул лъолейги ай\nЦIетIа хьаг лъолейги ай\nЦIамги бухIараб лъимги\nЦIодорай гьалъ бачIана\nЦIикIкIарай ияцалъ хинкIал\nЦIцIеги бухьун щвана ай\nХъабан къасиги щвана\nХъабахъги мугъзада чIван\nХъарталъ гIадин ракь тана\nХъахIаб хъазги ахIана\nХъала гIадин рукъ ккана\nХъазги тIадего щвана\nХъазмида сверун ракIгъун\nКIалкIучI кквезе лъугьарай\nКIилъилай гIодой ккана\nКIветI лъукъун.би баккана\nКIодоца кьун рукIарал\nКIазги хIарщуца цIуна\nХьит ретIулаго Расул\nХьолбоде рехун ана\nХьвагIун чIарбиде ккана\nХьит гIантаб жо бугилан\nХьибилги ккун гIодана\nХьвагIун ана къотIнобе\nХьандолев Расул вуго\nХьуцIилъ къараб къверкъ гIадин\nХьитги хIарщулъ къан буго\nХIисаб тун берцинаб\nГIанкIитIинчI къварид буго\nГIодулеб чIолеб гьечIо\nГIужрукъгун багъизе ккун\nГIуж лъечIеб бакI тун гьечIо\nГIилла цойгиги ккана\nГIамал кIудияб алда\nГIанкIал тIад релъанхъана\nЧIороло хурул ссанда\nЧIурканаб гьелъул кечIалъ\nЧIухIараб горде бугей\nЧIегIерал гъалал ругей\nЧIаго таяй ПатIица\nЧIанкIго-чIанкIан хъат чIвана\nЧIахIилъа боржун индал\nЧIун хутIун йиго ПатIи\nГьинги бикьизе гьабун\nГьимулаго бакъ щвана\nГьурмада гьеб къочана\nГьайбатаб къо рещтIана\nГьаркьица гъалалги ххан\nГьай бабаца къачIана.\nГъурараб цIер бакIарун\nГъуни гьесго гьабураб\nГъуд-гIучI бугеб бакIалда\nГъазил джанеде кколаро\nГъванща хъасулев вуго\nТIугьдузул квацIиги ккун\nТIагьирги унев вуго\nТIокIавги къамартIав вас\nТIавус гIадин цIализе\nТIалабги гьабила гьас\nТIирун чIолеб гIамалги\nТIад малги бан толеб гьас\nАвар калам.Дица гьаб лъагIалида жаниб гIемераб жо малъана лъималазда .Дие цIакъ бокьилаан лъималазда дица малъараб жо ракIалда бугищали бихьизе.\nМугIалим.ЛъикI буго,хIурматияб ,дуе гIумру кьеяб Авар калам.Рахъа,лъимал, цере нилъеца лъагIалида жанир лъазарурал кучIдузул цо-цо кучIдул рикIкIинин Авар каламалъе.\nЛъимал рахъина ва цо-цоккун рикIкIина\nХъартай.Нижер маргьабазул дунялалда гъоб цил тIинчI гIадал цIалдохъаби ругилан ккола дида нуж.\nМугIалим.Эб кинаб цилтIинчIгIадинаб?\nХъартай.Вабабай,дудагийищ,Сарат МухIамадовна,гьеб маргьа лъалареб?\nМугIалим.КIочон буго дида,бокьилаан дуца ракIалде щвезабизе.\nМугIалим.Маргьани дида цIакъ лъикI ракIалда букIана,амма дуца цоги нухалъ лъималазе гьеб бицине бокьун букIана дие.\nАвар калам .Цо бищунго дие бокьулеб бицанкIоги кьела дица нужее лъалищали.\nКIал гьечIеб,мацIги гьечIеб,\nБер гьечIеб,кверги гьечIеб,\nГьаб щиб жо кколеб,лъимал?(тIехь)\nАвар калам.БитIун буго.\nХъартай бищунго цIакъ кинаб тIехьха нужее бокьулеб?\nАвар калам.Дун цIакъ бохараб буго нужее гьедин бокьиялдаса ,нужеде кутакалда ругьунлъунги буго гьаб цIалул соналда жаниб.Амма дие нахъе ине заман щвана гьанже.Дун унилан нужер ракI хоге,лъимал.Дун хисун цIияб тIехь бачIина нужехъе.\n2-еб классалъул тIехь.Ассаламу гIалайкум!\nАвар калам.Дуе лъугьараб жогIаги щиб?Мун рагъдейищ ун букIараб,гьудул?\n2-еб классалъул Авар калам.Гьикъизего гьикъуге.Дун ккун букIана цо цIакъ цIализеги кIвахIалав,тIахьазул къиматги гьечIев васасухъе.Вабабай,дида гьес чIезабураб басрияб къо!\nАвар калам.Дуе битI ккун гьечIоха,гьудул,дирни гьал лъималаз цIакъ хIурмат гьабуна,тIад жо бигъана.Кверал чуричIого кодобе босичIо.Гьединлъидал дунги гьадин цIиго хутIун буго.\nМугIалим.Лъимал,гьадинаб хIалалда нилъеца тIехь тезе бегьиларо.Гьелъие кумек гьабизе ккела.Гьеб берцинго къачIазе ккела.\n2-еб классалъул Авар калам.Нужеде бугоха дир хьул.РакIалда чIезабе,лъимал:\nНужеца тIу-тIун тIехь рехани,\nТIад обложка бигъичIони,\nАмма тIадчIун тIехь цIалани,\nТIад обложка бигъанани,\nЛъикIал лъимал ругин абун.\nГьанже дица нужергун къо-лъикI гьабулеб буго.Баркала нужее,лъимал,дир гьабураб хIурматалъухъ.Дидаса босараб лъаялъухъ.\n2-еб классалъул Авар калам .\nДунги Бичас биччани,тIасияб соналъ бачIина нужехъе.Воре нужедаго мугIалималъ малъараб жо кIочене тоге.Тавпикъ кьеги Аллагьас нужерго рахьдал мацI хъвазеги, цIализеги, бицинеги лъазе.\nХъартай.Нижги рилълъина нужеда цадахъ.ТIасияб соналъ школалде рачIине ккани хIадурлъизе ккеларищ нижги.Рилълъа,ЧIилбикI нилъерго маргьаялде.\nМугIалим.Нужее киназего кIудияб баркала гьанире рачIаралъухъ.Иншааллагь,тIасияб соналъ рихьила.Нух битIаги!\n«ТIахьалги» Хъартайги ЧIилбикIги уна.\nМугIалим.Гьанже заман щвана I-еб классалъул Авар калам лъугIизабиялъул дипломалги сайгъаталги кьезе нужее.РагIи кьолеб буго байбихьул классазул завуч ПатIимат Абуковнаялъе ва ПатIимат Къурбановнаялъе.\nДипломал ва умумуз лъималазе росарал магIарул мацIалъул тIахьал кьела .\nМугIалим.Гьанже нуж ругоха унго-унгоял магIарул халкъалъул лъимал.Нужго магIарулазда релълъине ккани,нужеда магIарулал кинал гIадамал ругелали лъазе Расул ХIамзатовасул «МагIарулал» кечIги биччала дица нужее.\nГьалдалъун нилъер магIарул хIарпазул байрам лъугIана.Баркала киназего.Къо-мех лъик!ЛъикIаб бихьаги,я Аллагь!ЛъикIаб рагIаги!Амин.\nАвар учитель Аварский язык Сарат Мухумаева тадбир\nДобавлено: 15-04-2017, 17:47