3000-гIан босняк жидерго иргадулаб митингалда 18Июн2013. Сараево\nДур миллат щиб? Сундул мацIалъ мун кIалъалев? Дур дин щиб? Гьале гьадинал суалал кьолел руго гIадамазе анкетаялъ.\nБалагьани, гьел бигаял суалал руго, амма гьезда тIад ургъичIого битIараб жаваб кьезе гIадамазда кIоларо. Мисалалъе - Сараевоялда гIумру гьабулей Ясна Тамезица абулеб буго гьадин.\nЯсна Тамез: «Дида лъаларо кинаб миллат хъвазе кколебали. Лъаларо, щибдай абилеб. Дида жеги жаваб батичIо. Дин – гьеб проблема гуро. Амма этникияб хаслъи!...\nАмерикаялъул гIадамаз жидеда американиялилан абула. Гурищ? Щайха нижееги бегьулареб ниж боснякал руго ян абизе?\nГьадинаб халатаб цIар рехсезе кигIан захIматго бугониги, хасго гьадинаб цIар битIараб буго.\nДир гьадинаб пикру буго. Дун талихIай йикIина жий босниялъулайин йиго ян абизе дие рес щвани».\n1993-95 соназда букIараб рагъул хIасилазукьа рорчIизе къасд гьабулеб улкаялъ къасд гьабулеб буго мульикультурияб аслуялда цолъараб миллияб, этникияб хаслъи гIуцIизе.\nСараевоялдаса политикияв цIех-рехчи Аднан Хускичица гьабулеб буго гьадинаб баян:\nАднан Хускич: «Къого соналъ цебе букIараб рагъул хIасилазухъ балагьани тIоцебесеб иргаялда ракIалде щолеб буго конфликталъул аслияб гIилла ай -бидулал этникиял чисткаби.\nГьединлъидал жакъа цIакъ цIодорго рукIине ккола гьениб бугеб лъабабго этникияб къукъаялъул гIадамалгун, хорваталгун, боснякалгун ва сербалгун».\nХускичил пикруялда халкъалъул хIисаб гьабиялъ политиказе цIакъ пайдаяб ва кIудияб асар бугеб информация кьезехъин буго. Ва гьелдалъун Евроцолъиялдехун галаби тIамизе, интеграция гьабизе бигьаго бегьила.\nАхирисеб нухалъ халкъалъул хIисаб гьениб гьабун букIана 1991 соналда. Ва гьеб гуребги 1996 соналда Цолъарал Миллатазул гIуцIиялъги тIобитIиана гьениб гьединабго тадбир 1996 соналда рагъуе ахир лъураб Дейтонил къотIи къай къабул гьабун хадусала.\n2011 соналда статистикияб агентлъиялъ бихьизабуна Босниягун-Герцеговинаялда лъабго миллионгун нусиялда кIикъоялда анцIгогIан чи вугин.\n2008 соналда батIи-батIиял агентлъабазул гьарурал хIасилахда рекъон улкаялда ругел гIадамазул 45 процент бусурбаби ккола. 36 процент – гIисал диналъул сербал, 15 процент католикал сербал ва хутIарал – цогидал.\nБайбихьуда хиял букIана халкъалъул хIисаб 2012 соналда гьабизе, амма гьеб нахъе бахъун букIана политикиял рагIирекъонгутIиял ккедал.\nГьанжейин абуни гьеб тадбиразе квалквал гьабулеб гьечIо лъицаниги.\nСоциолог Езуф Зигаца абулеб буго цебе, мухIканал статистикиял баянал гьечIеб мехалда, политикиял партияз тIасан ккарал тIалабал гьарулаан жидерго пайдаялъе. Гьесул хьул буго цIиял баяназ гьединал тIалабал цереккунго нахъ чIвазе бегьиялда.\nЕзуф Зига: «Дида ккола политикиял хIилла-макраби гьабизе ресал дагьлъилин гьелдалъун. Гьанже гьезие захIматго букIина мекъал баянал гьаризе, мисалалъе сербазул, ялъуни хорватазул къадаралда бан».\nГIемерисезе бокьулареб ишлъун букIина Босниялъул бусурбабазе жидеда боснякалинал абизе рес щвей. Гьел ккола серб мацIалъ кIалъалел бусурбаби, сербазийн абулеб буго гьадинаб миллат гьечIин.\nСейфудин Токич ккола гьеб проект ургъаразул цояв.\nСейфудин Токич: «ТIоцебесеб нухалъ босняказе рес щвезехъин буго жидерго миллаталъул цIар рехсезе официалияб къагIидаялъ. Австро-Венгриялъул заманалда гьабураб халкъалъул хIисабалъул хIасилалда гьел рехсон руго мухIамадиялилан абураб цIаралда гъоркь».\nЮгославиялъул къираллъиялда гьадинаб миллат хIисабалде босун букIинчIо, советияб Югославиялда гьезда абулаан сербал- ялъуни хорватал-бусурбабиилан.\n1993 соналда гьез байбихьана билълъанхъизабизе жиндирго тарихияб цIар, ГIусманияб империялда баккараб.\nАмма гIемерал босняказул рахIат хвезабулеб буго гьеб хIужаялъ. Гьез гьеб проект рикIкIула хIат хун политикияблъун. Гьел хIинкъула гьелдалъун магъало цIикIинабизе ялъуни чIобогоял рукъзал нахъе росизе бегьиялдаса. Босниялъул хъулухъчагIаз кIудияб гIамал гьабуна гьадинал харбал нахъ чIвазелъун.