Россиялъул президент Владимир Путин, Москва, 19Дек2013\nПротесталъул багъа-башари Россиялда байбихьунго букIана 2011 соналъул 4 декабралда Пачалихъияб Думаялде рищиял тIоритIун хадуб ва гьеб халат бахъун букIана 2012 соналъул 4 марталда улкаялъул президентасул рищиязул кампаниялъул заманаялдаги. Гьел рищиязда Владимр Путин бергьун вукIана тIоцебесеб туралдаго.\nАкциячагIаз лъазабулеб букIана гьел рищиял къануналги хвезарун, кIудияб рекIкIги гьабун унел рукIанин. Гьезул аслиял игIланазул цоябги букIана «РитIухъал рищиязе гIоло!» абун. Акциялъул символлъунги букIана хъахIаб чIоло.\nХъахIаб кьер кьочIое босана гьеб протесталъул акциялдасан бижараб цоги проекталъги. 2012 соналъул 12 июналда къватIибе бачIун букIана нус-нус музыкант гIахьаллъараб «ХъахIаб альбом». Гьелда жигараб гIахьаллъи гьабулеб букIана «ДДТ», «Крематорий», «Браво» гIадинал машгьурал музыкалиял къукъабазги, лъидаго бачIеб сценаялъул вакилзабазги, цере лъидаго рагIинчIел къукъабазги.\nГьелдаса нахъе чанго сон аниги гьелъул гIахьалчагIазда хурхун цересел принципал цIунун ругин жидецайин бицана Эркенлъи Радиоялъе гьеб альбом гIуцIаразул цояв музыкант Василий Шумовас.\nВасилий Шумов: «Рссиялда протесталъул багъа-башариялъул рахъ кколел киналго музыкантал бегьула гьеб проекталда гIахьаллъизе. Гьез нижехъе битIун бачIине бегьула бокьараб магIанаялъул кечI, бегьула гьеб жибго бакъан букIинецин. Гьеб музыкалияб асаралъул протесталъул магIна чара гьечIого букIине кколаро. Нижее гIола живго музыкантас протесталъул идеябазул рахъ кколеб бугони».\nГьеб альбомалда кьолеб букIана Сергей Поповасул «Вова, Прощай!» абун лъалеб кечIги.\nВасилий Шумовасул рагIабазда рекъон, исана 12 июналдаги гьез лъазабизе буго иргадулаб «ХъахIаб альбомалъул».\nВасилий Шумов: «ХъахIаб альбом» цин чIечIого цIезабулеб букIунин абизе бегьула. ЛъагIалида жаниб цо нухалда-I2 июналда-гьеб къо рикIкIуна ХъахIаб альбом бижараб къолъун-нижеца гьарула хIасилал, анонсал ва дандбала хадусеб хIалтIи. Исанаги ракIалда буго гьеб къоялда цIияб альбом бичIчIаялъул суалазда сверун цебесеб лъазаби гьабизе. Гьеб альбомалъул идеябазул рахъ кколел бокьарал музыкантаз бокьараб трек битIизе рес буго гьенибе. Аслияб къагIидаялда нижеца гьенире росула жидер асарал гьенир цере кьун рукIинчIел цIиял музыкантал. Цере гьелда гIахьаллъун рукIаразулги цIиял асарал росула нижеца. Аслияб къагIидаялда гьезул асаразда бицен гьабулеб букIуна улкаялда кколеб бугелъул ва кьун рукIана гьелда хурхун жидерго комментариял. Гьединлъидал цо авторасул чанго асар букIинеги рес буго гьениб».\nЦо-цо музыкалиял критиказул пикруялда рекъон, гьел альбомал музыкалияб рахъалъ щвалде щварал гьечIониги гьел магIнаялъул рахъалъ къуваталлъун руго. Живго Шумовас рикIкIунеб буго жидеца къуват къадруялъухъ балагьичIого проекталде босулин гIенеккизе бегьулеб кечIин.\nВасилий Шумов: «Дица рикIкIуна гьел асаразухъ гьедин балагьизе бегьуларин. Нижеца гьезие гьабуларо музыкалияб рахъалъ щвалде щвараб бугищан экзамен яги советияб заманаялда гIадин худсоветалда гьоркьор лъоларо нижеца гьел. Нижеца къабул гьарула гIенеккизе бегьулел ва аудио берцинго хъварал кучIдул. Гьезул къадруялъе къимат кьоларо нижеца».\n«ХъахIаб альмобалда» жидерго асарал загьир гьарулел машгьурал музыкалиял къукъабазул цояб ккола «ДДТ». Россиялда протестияб багъа-башариялъул рахъ ккола гьелъул солист Юрий Шевчукица.\n15 марталда букIараб «Ракълилаб маршалдаса» хадуб Россиялъул информалатазда багъарун букIана кIудияб кампания «Машина Времени» абулеб музыкалияб къукъаялъул лидер Андрей Макаревичасде данде гьев гьеб маршалда гIахьаллъаралъухъ. РукIана Макаревичасе кьурал пачалихъиял шапакъаталцин нахъе рахъизе кколин гьарулел ахIиялги. Макаревич цевегоялдаса лъала жиндирго позиция бугев музыкант хIисабалда. Кьолеб буго гьесул «Крысы» абулеб кечI.\nАхирисеб «ХъахIаб альбомалда» хасаб бакI кколеб буго Аркадий Коцил «Стены» абулеб кечIалъ.\n«ХъахIаб альбомалъул» цересел версиязде росун рукIана Болотная майданалда ва Сахаровасул къотIнор рукIарал митингазул рахъ ккурал ва политикиял туснахъазе гьездаго гьоркьор Pussy Riot къукъаялъул ясазе эркенлъи тIалаб гьабулеб магIнаялъул кучIдул. Гьанжесеб «ХъахIаб альбомалда» Крымалда ва Украиналда сверун Россиялъул политикаялъул бицен гьабулеб бугищан гьикъидал альбом гIуцIаразул цояв Шумовас абуна кинабго лъазе бугин 12 июналдайин.\nАльбом гIуцIиялда тIад хIалтIулеб буго Александр Липницкий, Артемий Троицкий ва Василий Шумов гъорлъе унеб инициативияб къукъа. Жакъа къоялде гьелде босун буго 500 ялдаса цIикIкIун трек.\nПутинил 12-билеб «битIараб бухьен»\nПутиница лъабгоясда цIар чIвана