Гьанибги чIалгIун буго, нахъеги бокьун гьечIо\nАлманиялда ва Польшаялда лъутун чIезе бакIал балагьулел гIадамазул къадар цоги улкабазда гьединазул къадаралде дандеккун кIиго нухалдасаги цIикIкIун буго.\nШималияб Кавказалдаса Польшаялде лъутарав ва гьенив чIезе бакIал кьезегIан балагьун чIарав чачанас бицана Белостокалъул мархьиялде щвелалде жинца 72 сагIаталда жаниб лъелго нахъа танин Польшаялъулги Белорусиялъулги гIурхъиялъул 50 км манзилалин.\nЧачанав: «Гьаниб гьечIо щибго лъикIаб жо. Дида гьеб бичIчIана гьаниве щун лъабабилеб къоялде. Дида бихьана гьаниб гIадамаз гIумру гьабулеб бугеб куц».\nГьеб мархьиялда гIумру гьабун ругел гIадамаз бицана бакIалъул скинхедаз гьезие хIалхьи толеб гьечIолъиялъул, социалиял шартIал гьечIолъиялъул ва бакIалъул халкъгун интергация гьабизе кинабгIаги рес гьечIолъиялъул. Гьезул гIемерисез хIаракат бахъун букIун буго Алманиялде лъутизе, амма гьениса гьезие нахъего Польшаялде депортация гьабун буго.\nИсана январь моцIалдаса нахъе Россиялдаса гражданаз, аслияб къагIидаялда чачаназ, Польшагун Алманиялда лъутизе бакIал гьарун кьун буго 20 азарго гIарза. 2012 соналде данде ккун гьел гIарзабазул къадар кIиго нухалдасаги цIикIкIун буго. Цо-цоязул пикруялда, гьеб бараб буго Алманиялда лъутун рачIаразе цIакъ лъикIал шартIал чIезарун ругин абун тIиритIарал харбазда.\nГьанже улкабазда гьоркьор хутIарал гьел гIадамал хIинкъулел руго Россиялде тIадруссинеги, гьезул рес гьечIо Алманиялда чIезеги, гьезие гIурал шартIал гьечIо Польшаялда рукIинеги.\nПетр Быстрианин ккола Варшаваялда бугеб къватIисел гражданазул суалазда сверун пачалихъияб гуреб централъул координатор.\nПетр Быстрианин: «Нижеца хвезабулеб буго заманги гIарацги, гьел гIадамазул абуни гIумру холеб буго гьедин».\nЕвроцолъиялъул къануназда рекъон, лъутун гIадамал рачIараб тIоцебесеб улкаялъ кьола гьезул жаваб. Москваялдасан Белорусиялде рачIунел ва гьениса къватIисел пачалихъазда лъутун чIезе бакI балагьулел чачаназе гьединаб улкалъун ккола Польша.\n2004 соналда Европаялъул Цолъиялде лъугьараб Польшаялъ тIуразаризе ккола гьеб Цолъиялъул къанунал. 2008-2009 соназда Польшаялъ къабул гьавун ва лъутун чIезе бакIал кьун буго 3000 чачанасе. 2010 соналда гьеб къадар лъалаго дагьлъун буго ва рещтIун буго 600 чиясде.\nЛъутун чIезе бакIал ай азил кьечIел гIадамал гьеб хIукмуялда тIасан гIарза хъвазелъун гьеб улкаялдаго чIезеги бегьула.\nПетр Джесио ккола социалияб кумек гьабиялъул рахъалъ Польшаялъул пачалихъияб Агентсвоялъул хъулухъчи.\nПетр Джесио:«Нижеца гьел гIадамазе кумек гьабизе бажарараб гьабулеб буго. Гьанире рачIунезул къадар цIикIкIунеб букIиналде балагьун, нижер мархьиязул потенциал кIодо гьабизе ва гьезие шартIал чIезаризе хIаракат бахъулеб буго нижеца».\nАмма гьеб мархьиялда щугоялдаса цIикIкIун соналъ гIумру гьабулев чачанав Ильясов Шарапутдиница абулеб буго кагътида чIезарурал шартIалги хIакъикъатги цоцазде данде кколеб гьечIин.\nИльясов Шарапутдин: «Бицун кеп босулеб буго. Гьел руго гьадингосел харбал. ХIакъикъаталдаги гьаниб хаос буго. Цониги жамгIияб идараялъ нижее кумек гьабулеб гьечIо. Кинабго нижецаго гьабулеб буго».\nИльясовасул рагIабазда рекъон, Польшаялда шартIал квешал рукIиналъ цо-цояз хIаракат бахъулеб буго Европаялъул цоги улкабазде ине.\nИльясов Шарапутдин: «Цоги улкабазда хIалтIи щвезе рес буго. Рес буго цIализе ине. Амма гьаниб щибниги гьелда релъараб жо гьечIо».\nГьединлъидал гIадамаз хIаракат бахъулеб буго Алманиялде рорчIизе. Гьениб социалияб пособие бахунеб буго 470 евроялде ва рукIа-рахъиналъул шартIалги гIезегIанго лъикIал рагIула.\nАлманиялда лъутизе бакIал балагьулезда гьоркьор бищунго цIикIкIун руго Россиялдаса гIадамал, гьелги чачанал, хадуб Сириялдаса.\nБостоналда марафоналъул заманаялда кьвагьиял гьариялда щаклъи бугел Америкаялда гIурал этникиял чачанал ратиялъги Шималияб Кавказалда тIибитIун букIана Европаялъги кватIичIого гьезда цебе нуцIа къазе рес бугин абурал харбал.\nИсана Алманиялъ лъутун чIезе бакIал кьун буго 82 чачанасе, амма депортация гьабизе бихьизабун буго 702 чиясе.\nШаптукаев Имрамиеги кьечIо Алманиялъ лъутун чIаразул статус. ИчIго моцI гьеб улкаялдаги бан гьанже лъадигун цадахъ гьев тIадвуссун вуго Польшаялде.\nБелостокалда Эркенлъи Радиоялъул мухбиралгун дандчIварав Шаптукаевас бицун буго сахлъиялъул рахъ лъикIаб гьечIеб букIаниги ва гьениб жидее дару гьабизе кколеб букIаниги жидее депортация гьабунин.\nГьес бицухъе, гьесул лъадул буго диабет ва цо-цо мехалда комаялде кколей гьей 12 сагIаталъцин лъавуде ячIуней гьечIо.\nШаптукаев Имрам: «Бокьараб мехалда Польшаялдаса ине рес гьечIо. Аниги Алманиялъ мун нахъего Польшаялде витIула».\nЭркенлъи Радиоялъул мухбиралгун дандчIварал Белостокалъул мархьиялда ругезул гIарзал гIемерал руго.\nЧачаназе бокьулеб гьечIо гьел цыганалгун дандекколел рукIин ва бакIалъул гIадамаз гьезда цыганалин абулеб букIин. Цоги гIолилас бицун буго скинхедазул гьужумалдаса хадуб живго азарханаялде ккеялъул.\nАмма гьениб ахIвал-хIал лъикIаб гьечIониги Россиялде тIадруссине гьел разиял гьечIо.\nКавказалдаса Европаялде рачIунел гIадамазе нухал лъица къалел?\nЦарнаевасда тlад диван байбихьулеб буго\nКъварилъи ккаразул ургъелалгун