Хъутабазда тIасан рагъ » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nХъутабазда тIасан рагъ\nМиллияб сиясат рекъдизе бегьуларо\nБокьазда цIа гъуразе тамихI гьабичIолъиялъул хIасил\n2010 соналъул 13 декабралда Бабаюрт районалъул Львовское росдада аскIоб кьаба-тунки ккана Казбек районалъул Ленинаул росдал ва бакIалъулал гIолохъабазда гьоркьоб. Автоматалъ речIчIун захIматго лъукъарав казбекалъулав Хасавюрталъул больницаялда вегизавун вуго. Вухарав Львовское росулъа чиги ккун вуго тохтурзабазул кумекалде.\nБабаюрт мухъалда бугеб ракьалда тIасан Ленинаул ва Львовское росабазул гIадамазул цебегоялдаса нахъе дагIба буго. Ленинаулалъулазул гIаммаб магIишаталъе ижараялъе кьураб ракь жидер кколилан, гьениса хIалтIухъаби нахъе хъамун рукIана исана ихдал львовскоялъулаз. Официалиял идарабаз лъазабулеб букIана 120 казбекалъулас 13 декабралда гьенив ватарав вехь вуханилан, гьесул рукъги мотоциклги рухIанилан, Уголовнияб Кодексалъул «Чияр мулк хвезабуралъухъ» абураб 167-абилеб статьяялда рекъон, делоги рагьун бугилан. Гьезие жавабалъе Львовское росдал нусгогIан чиги тIаде вачIун, 220 чи гIахьаллъараб рагъ кканин гьенибилан баян кьолеб буго низам цIунулез.\nЛенинаул росдал бегавул Шамирза Шамирзаевас гьеб ахIвал-хIалалда тIасан гьадин бицана:\n- Исана 25 марталдаса Бабаюрт районалъул Львовское росдада аскIоб бугеб Ленинаулалъул «Гьудуллъи» («Дружба») СПКялъул ракьги бахъун чIун руго лъарагIал. Бецун, нусазарго харил тюкги бичана гьез жидеего хайиралъе. Нижер СПКялъул боцIиги нахъе гъуна. БатIияб мухъалъул боцIухъабазулгун къотIиги гьабун, 70-азарго гъурущ гьезухъаги босун, жидерго боцIи-панзги гьенибе гъун, нижер бокьалги рухIун, парахалъана лъарагIал. Суал тIубазе бугин, жеги дагьалъги чIаян, жеги дагьалъги чIаян республикаялъул нухмалъулезги абун, хутIана гьанжелъизагIанги гьеб иш цойиде ккечIого.\n2010 соналъул 13 декабралда бокьал къачIазе арал нижехъа гIадамазда тIаде бачIун буго бакIалъулаб участкаялъул милиционерги цогидалги жаниб рекIараб машина. Гьелдасан автоматалъул гулбузул цIад базабун буго нижер гIолохъабазде. Гьенив лъукъарав Манапов больницаялда вегизавуна. Тазалда щвараб гулла батизе кIолеб гьечIо тохтурзабазда. Рентгеналдацин кIвечIо гьеб тIатинабизе, къватIибе баккараб бакIги гьечIо. Ракьаги хъуризабун буго гьелъ.\nПитнаялъе кьучI лъуна лъарагIаз марталдаго. Гьез бокьал рухIидал, хIукуматалъ суал тIубазегIанилан, боцIиги бачун, магIарухъе ине ккана ниж. 13 декабралда ккараб лъугьа-бахъиналда сверухъги гьерсал тIиритIизарулел руго гьез цо-цо информациялъул алатаздасан. 20 машина цIурав 120 гIолохъанчи ун вукIинчIо гьениве нижер росуцоязул, бокьал къачIазе арал СПКялъул хIалтIухъаби кколаан гьел – кинавниги 13 чи (цо кIудияв чи ва хутIарал гIолохъаби). Гьезухъ ярагъги букIинчIо, рагъде гурелъулха рахъун рукIарал.\nКъватIиса вачун цо «морской пехотинец» вуго гьенив гьез «хъутабазда кверщел гьабизе» тун. Гьесие данде ккун гьечIо гъов 13 нижерав бокьал къачIазе вачIин. Багъарун буго дагIба. «Нуж щай рачIарал? Гьаб нижер ракь буго. Нахъе а», - ян кIалал гьикъизе лъугьун руго гъол. Нижер гIолохъабиги руцIцIун чIелищха цинги. Гьениб батараб, гьезул рокъоб букIараб бусен-къайиги къватIибе бан, машинаги бухIун, данде жаваб гьабун буго.\n14 декабралда Ленинаул, Калининаул, Дилим росабазул бутIрул ва Казбек районалъул нухмалъулел къабул гьаруна Дагъистаналъул президент МухIамадсалам МухIамадовас. Республикаялъул халкъазул съезд тIаса инегIан дагьаб мехалъги сабру гьабейилан абуна президентас, нилъеца гьеб суалалъе санагIатаб хIукму батилилан. БитIараб бицани, марталдаса бахъараб гьеб хабаралда хутIун буго иш.\nБабаюрт районалъул Львовское-1 росдада аскIор руго лъабабго росдал гъутаби. Ленинаулалъул «Гьудуллъи» («Дружба») СПКялъе ижараялъе кьун буго 630 гектар, дилималъулазул магIишаталъе –лъабнусго, Калининаулалъе – кIинусго. 1990-абилел соназдаги букIана гьебго жо. Доб мехалъги къуват хIалтIизабизе ккана нижеца. Гьанжеги долго хIаял такрар гьарулел руго гьез. Цин рищиязда цересел рикьалаби раккана лъарагIазул. Гьезие бокьухъе хисардулеб политикаги букIана. ХIукуматалъ хъутаби лъарагIазухъе кьезехъин ругилан абун харбал раккулел руго.\nЦIидасанги хъвай-хъвагIайги гьабурал, законияб куцалда нижер магIишатазда рухьинарурал ракьал ккола гьел, гочинабун гIи хьихьиялъе пайдаялъе кьурал. ЛъарагIазин абуни бицунеб буго жидер росу гIатIилъулеб бугилан, ракь жидее хIажат бугилан. МагIарухъаги рачIун, жидер бакI кколеб бугин нужецайилан гIарз буго гъозул.\nБабаюрт мухъалул бетIер Ганакаевасухъги рукIана ниж. ЦохIо гьениб гуребги, тIолабго республикаялда кколеб гьечIищха политикияб ва жамгIияб шура-хъури. Львовскоялъулаз бицунеб буго, вачIун ШихсагIидовас абунила жидеда, токги тIабигIияб газги бачун, гьел хъутабазул ракьал лъарагIазда гьоркьор рикьизе ругилан. «Тенгликалъул» махI бахъун буго гьеб киналдасаго. Марталда гьез рухIана кIинусго хIайван жанибе гьунел бокьал. Болъихъ районалъул ГIандиса гIухьби руго гьенир, 70-азарго гъурущ гъозул дибирасеги кьун, нижер бокьахъе боцIиги гъун.\nГьел ракьаздеги кIудияб хIажалъи гьечIо лъарагIазул, букIарабани, ижараялъе цогидазе кьелароан. Дагъистаналъул хIукуматалъул «чIун хутIи» сабаблъун, щун буго гьезие кеп кьабизе. Бабаюрт РОВДялъ марталдаго рагьараб кIиго дело буго хер бикъиялъулги бокь бухIиялъулги. Гьез нижеда абулеб буго цIех-рех гьабун лъугьунеб гьечIилан, гьел делаби цоги бакIалде ритIеян. 14 декабралда президентас буюрана гьел республикаялъул прокуратураялъул цIех-рехалъулаб комитеталде кьеян. ГьабсагIатги нижер лъабабго росдал жамагIат, ярагъ кодобги ккун, бахъун чIун буго, ниж гьаниса щвезегIан.\nДагъистаналъул халкъазул съездалъул аслиял масъалабазул цояблъун бихьизабун букIана Дагъистаналъул миллатал гъункизариялъе нухал рати. Амма республикаялъул нухмалъулез кIигьумераб политика хадубги билълъанхъизабулеб бугони, миллиял гьоркьорлъаби къоялдаса къоялде квешлъизе ругилан рикIкIунеб буго махщалилаз.\n» Рагъалъ вас гьавуларо\n» Нилъеда щай тIаса лъугьаян гьарулареб?