БагIараб жакки: витаминазул гъамас\nБидул тIадецуй цIикIкIунел чагIазе пайдаяб нигIмат\nЧIарада районалдаса Мусаев ХIамидица редакциялде битIун бачIараб кагътида хъвалеб буго: «МашаАллагь, исана магIарухъ бижун бугебщинаб жакки (тIо­гьи). Нижер гIадамаз гьеб къана­гIатги хIалтIизабуларо. Амма абула гьеб цIакъ даруяб пихъ бу­ги­лан. Гьелъул пайдаялъул хIа­къалъулъ «ХIакъикъаталда» хъва­ни, гIемерав чиясе кумек бу­кIи­наан»,-илан.\nЖаккиялъул бугеб пайдаялъул хIакъалъулъ бицана тохтур, чIахI-хералъул кумекалдалъун унтарал сахгьарулев Идрисов ГIумарица.\nБагIараб жаккидул пихъ витаминазул гъамаслъун рикIкIуна. ГIинтIиялъулъ, гъацIиялъулъ ва чIегIергорцIоялъулъго гIадин, жаккиялъул пихъилъги рукIуна гIемерал витаминал. Жаккиялъул пихъил нусго грамм квани, инсанасе щола къоялъ гIурал А ва С, гьединго 5-7 къоялъ гIураб Р витаминал. Жаккиялъул пихъ квине бегьула гъотIодасаго бетIунги бакъвазабунги, гьелъул гьабула квасгун сокги.\nГIемераб мехалъ нахъе цIуния­лъул мурадалда пихъ бетIизе ккола аскIоб бугеб тIамахгун цадахъ ва цIунула цо градусалъул цIорой бугеб бакIалда.\nЖаккиялъул пихъ барщула сентябралда, амма, кьогIлъи ина­лъул мурадалда, гъотIодаса гьеб бетIула хаслихълъиялъу­л тIоцебесеб цIорой рехидал. Пихъилъ рукIуна гIемерал витаминал гурелги черхалъе пайдаял жалги. ЦIакъго гIемер буго витамин С (70 мг), ай лимоналъулъ ва чIегIераб смородинаялъулъ бугелдаса цIикIкIун. Руго Е, К, Р, РР витаминал. Витамин А (каротин) ламадуралъулъ бугелдаса гIемерго цIикIкIун буго. Гьединго сахлъиялъе пайдаяб магний (331 мг), калий (230 мг), фосфор (17 мг), натрий ва кальцийги буго гьелъулъ. Пихъил кьогIаб тIагIам букIиналъе гIилла ккола гьелъулъ сорбиновая къанцIа букIин. Гьеб ккола тIабигIаталъул консервант ва микробазул тушман.\nСахгьариялъе хIалтIизарула жа­ккиялъул пихъ гуребги тIан­хал­ги, тIегьги, хьонги макъарги. Жакки хIалтIизабула чорхол имму­нитет цIикIкIинабиялъеги витаминаздалъун хьезабиялъе­ги. Гьелъулъ бугеб А витаминалъ херлъи рикIкIалъизабула ва рак унтудаса цIунула, бидул тIадецуй, холестерин гIодобе ккезабула. Гьелъ кумек гьабула би чIезабиялъе, кIващул масъала тIубаялъе, бидурихьал щула гьариялъе. Пихъил гIиналъ квер­ба­къула щитовидалъулаб железая­лъул хIалтIи рукIалиде ккезабиялъе. Халкъияб медицинаялда бищунго гIемер хIалтIизабула жаккиялъул тIанхазул, тIугьдузул ва макъаралъул гьагIу. Макъара­лъул гьагIу хIалтIизабула бидул тIадецуялде данде, тIугьдузул гьагIу - чехь-бакьазул, тIулал ва ургьисалабазул унтабазда данде. Жаккиялъул пихъил мурапаялъ хасало рукIунел «къватIул» унтабаздаса цIунула. Щибаб къоялъ цо чайдул гъуд мурапаялъул квани, рекIел ва бидурихьазул сахлъи рукIалиде ккола.\nБакъвазабураб жаккиялъул пи­хъилъ цIунун хутIула киналго витаминал. Гьеб гуребги, бакъвазабулаго, гьелъулъ цIикIкIуна микроэлементазул, чакаралъул къадар. Бакъвазабураб пихъил хIадуризе бегьула гьагIу ва компот. Пихъ бакъвазабула кагътида яги ххамида тIад, цо гъат гьабун. Гьеб бакъвазабизе бегьула рагIдукьги лъун, зама-заманалдасан багъа-бачаризабулаго. Бакъвазабураб пихъ лъикIаб буго цIорол банкабахъ цIунизе.\nЖакки хIалтIизабулеб бугони, лъикIлъула бидурихьазул хIал, дагьлъула инфаркт, инсульт ва бидул тIадецуй ккеялда бугеб хIинкъи. Жаккиялъул гьагIуялъ кумек гьабула простатиталдаса цIуниялъеги. Щибаб къойил 30 грамм пихъил кунеб бугони, рукIалиде бачуна тIулал ва чехь-бакьалъул хIалтIи, квербакъула чорхол цIайи гIодобе ккезабиялъе.\nЦебе руччабаз багIараб жакки хIалтIизабулаан лъимер ккеялдаса цIуниялъе.\nНекIо заманалдаса нахъего ясаз жалго берцин гьариялъе жаккиялдаса пайда босулаан. Гьелъул сока­лъул яги чухIараб пихъил лосьоназ ва маскабаз дандекъазарула тIомол гIисинал картIал (поры), инарула рукIкIалаби.\nЖаккиялъул пихъ хIалтIиза­бизе бегьуларо: чорхолъ би хьва­диялъул гIунгутIи бугез, би бе­тулез (гемофилия, тромбофле­бит), инсульт яги инфаркт ккун бу­кIараз. Дагьаб гурони пихъ хIал­тIизабизе бегьуларо чехь-ба­кьалъул унтаби ругезги. Бидул тIа­децуй дагьал чагIазда лъазе ккола жаккиялъ гьеб жеги гIо­добе ккезабулеблъи.\nБагIараб жаккиялъул пихъ рикIкIуна инсанасе пайдаяблъун, амма лъикIаб букIина тохтурасда дандбан хIалтIизабизе.\nДругие материалы в этой категории: « Кьалдаса хадуб зарал хьвагIулеб гIадат гьечIо\tСахгьабизе кIолареб унти »