Къум ( — Qom; ) — Ираналъул 31 провинциялдаса (останалдаса) цояб. Административнияб марказ — Къум шагьар. Провинция гӀуцӀана 1995 соналъ Тегьран останалъул бутӀаялдаса. Ракь — 11 526 км². 2006 cоналъ халкъалъул къадар бахулеб букӀана 1 046 737 чиясда, гьездаса шагьаразда гӀумру гьабулел — 91,2 %. Аслиял миллатал — парсал, азарбижанал ва лурал.

География 
Климат буго бакъвараб, пустынияб. ЦӀадал дагьал гурони раларо. Останалда буго кӀиго цӀамул хӀор — Дерьяйе-Немек ва Намак.

Тарих 
Къум жеги ислам бачӀилалдего букӀана кӀудияб шагьар. Гьанир ратарал археологиял рателал руго нелъер эраялда цебе 5-абилеб азарсоналъул.

КӀиабилев халип ГӀумарица бахъана Къумалъул марказ. 644—645 сс. Къум жиндирго контролалде босана Абу Муса АшгӀарица, гьеб заманаялъ гьенир гӀемер дагӀбаби лъугӀулел рукӀана гӀарабаздаги бакӀалъул гӀадамаздаги гьоркьоб.

Гьединго Къумалда халипасдаса рахчун рукӀана гӀалавидал. Ал-Мамуница 825 соналъ шагьар сверухъ ккуна, ва шагьар бихизабуна гӀемер чиги чӀван.

831 соналъ Къумалъул гӀадамал халипасда данде рахъана, амма гьеб багъа-бачари халипасул аскараз хехгого тӀагӀинабуна. ГӀицӀго Буидазул заманаялъ гурони Къум гӀалавидазул хӀукмуялда гъоркь ккечӀо, гьеб заман рикӀкӀула Къум цебетӀураб заман.

Административияб бикьи 
Къумалъул провинциялда (остан) жаниб цо гурони шагьрестан унаро, гьебги бикьула 5 мухъалда (бахш).

Къум жакъа 
Ираналда Исламияб революция бергьун хадуб Къум лъугӀана дунялалъулго шигӀизмалъул марказлъун.

ХІужаби

РегӀелал 
 Noor Fiqh Library, Qom
 The Islamic Propagation Office of The Islamic Seminary in Qom
 Society of Islamic Teachers of Qom’s Hawzah (in Persian)
 Dar-ul Hadith Institute
 Hawzah Yellow Pages
 Qom’s main Seminary website (called The Hawzah)
 Qom’s Cultural Heritage Organization
 Tuba Graphics, a religiously affiliated organization based in Qom
 Qom Province Dwelling Foundation of Islamic Revolution
 Governor of Qom website
 Qom Province Transportation and Terminals Organization
 Telecommunications Company of Qom
 Qom Management and Planning Organization
 Qom News Website 
 Qom University of Medical Science 

Ираналъул останал
Къум (остан)