Бахчизе кIолеб ва кIолареб хIакъикъат\nРихьдае ва ххвалие гьабулеб ишалда гIурусаз абула «потемкинские деревни» ралел ругин. Григорий Потемкин абулев чи вукIун вуго гIурус пача Екатерина КIиабилелъул божарав чи.\nРоссиялъ турказухъа Крымалъул рагIаллъи бахъарабго улка сверизе яхъарай пачаялда бихьизе Потемкиница пача унеб нухлул рагIалда росабазда релълъарал кагътил макеталъул минаби сокIкIунел рукIун руго. Пачагун карета иргадулаб бакIалде щвелалде гьелго макетал гочинарулел рукIун руго цойги бакIалде.\nГьеб букIана тIадегIанай пача жиндир улка-ракьалдаса разилъизе гьабулеб хIалтIи. Гьелдаса хадуб бижана гIурусазда гьоркьоб ххвалие ва рихьдае гьабулеб хIалтIуда «потемкинские деревни» ралел ругин абураб кици.\nКиналго Россиялъул регионал федералияб централда цере , муниципалитетал регионалъул тIадчагIазда, росаби муниципалитетазда цере "потемкинил росаби" ралел руго. Лъаларо гIурус пачаялда Григорийил Потемкинил макру тIатун букIанищали.\nЛъалеб жо буго жакъасеб Россиялъул тIалъиялда тIарадаса ахаде, Кремлиялдаса магIарухъ бугеб колохъ щун лъала гьел "макетал кагътил" рукIин, амма лъицаниги абуларо щай дуца дун гуккулевин.\nЩай? Щай гурелъул тIад вугесе божизе бокьун буго гьел рукъзал хIакъикъиял рукIиналда. Щай гьес гьереси къватIиб чIвазабилеб живгоги гьел "макетазул" ва гьересиросабазул кумекалдалъун тIараде арав чияс. Амма Шималияб Кавказалда гьел "потемкинил росабазулги" буго жидерго хаслъи.\nНилъеда лъала 2000 абилел соназул байбихьудаса нахъе гьаниб аслияб къагIидаялда тIадчагIаз Москваялъул ва гьалбадерил гIаданибе бугIулеб пикру буго гьаниб террор гуреб, лъикIаб, парахатаб гIумру бугин абураб. Амма гьелъ дагъистаниязул гIумру лъикIлъулеб гьечIо, лъикI бугел ххвелал концертаздаги, фестивалаздаги, форумаздагилъун гьаруниги.\nКъокъ гьабун абуни, гIемерисел Кавказалъул республикаби щвалде щварал федерациялъул субъектал гурел - тIубараб ВДНХялъул павильоназе сверун ругин абизе бегьула.\nГIадамаца чвердон хадуб черхалде махI гьуинаб лъим, дезодорант речIчIизабула. Цо-цоязин абуни, чвердезе кколеб бакIалда, гIетIул махI чIвазе речIчIизабула гьеб. Амма гIемерисеб мехалда гьелъ кIиябго махI жубараб жо лъугьуна. Гьединаб асар гьабулеб букIана цересел соназда терактазгун фестивалаз ва форумаз Дагъистаналда. Квеш лъикI террор къезабизе кIвана нилъеда.\nРохьгун хIалтIулеб власталъул чагIазда чангитги бан, жалго данде чIарал цоял тIагIизарун, кIиабилел къватIире ун, лъабабилезе гьанир пачалихъгун рагъизе данде кколел шартIал гьечIолъиялъ. Гьеб ахIвал-хIалги гIадатияб бакIалда бижараб букIинчIо.\nЦояб рахъалдаса жидедаго бичIчIулеб ислам яргъидалъун бугIизе рагъарарал гIабдалздаби рукIун ратани, цогтдаб рахъалдасаги букIуна гьеб рагъ хIажатаб партия. Гьанир тIритIулел КТОязул, ричулел жаназабазул ва "рагъда щолел чиназухъ ва цIаразухъ рагъулел.\nИзну гьечIого яргъид гIуцIаразе изнугун яргъид гIуцIараз гIакъубаби кьеялъул, балъгоязул сияхIазул, диван гьечIел къисасазул, ботIрода таргьабиги къан рикъун кьолел гIакъубабазул къурбанал ва гьезул дандечIей. Гьеб ахIвал-хIалалъул гъоркьлъалида букIуна республика анцIила щугогIан соналъ.\nРеспубликаялъул политикияб нухмалъиялъ гьабизе кIолеб жоги букIинчIо. ХIатта гIолилазда гьоркьоб бижун бачIунеб букIана мегеж тарав, автомат бугев ва бечедазухъе магъало бахъун флешкаби ритIулев бахIарчиясул культ. Социалиял сетазда гIемерисел хIакъикъияб цIар бахчун хъвадарулел гIолилазул букIана гьеб образ ва " Абу..." щивалиго абурал цIарал.\nГьеб ахIвал-хIал хисана къуваталъулгун поитикияб нухмалъиялъул цадахъаб хIалтIул хIасилалда. Гьелдаса кIвар бугеб масаъалаги букIинчIо республикаялда цебе. Цебесеб нухмалъиялъ террор бахчизе, бихьичIеб хвел гьабизе форумал тIоритIун ратани жакъаселда цере руго цIиял ва цIакъго захIматал масъалаби рачIунел. Улкаялда лъугьун бугеб экономикияб тIоцебесеб иргаялда, хадуб финансовияб кризис форумаз бахчизе кIоларо.\nГIетIул махI чIвазе дезодарант гIадин гьелъие хIалтIулеб сабаб бати захматаб суал буго. Унсокологи Губденги бугеб хасаб операция хъинтIулеб букIана гьеб оперция бугеб росулъ.\nГьаб чадикълъи, доходал дагьлъи, харжал рили ва пенсиял кватIи гIадаб жо бачIине буго рукъ рикIкIун. Гьаниб дезодранталъ гIетIул махI гуро чIвазе кколеб, гIет тIун тIубараб гIалам хIалтIизе ккола централъул пенсиялъухъ ралагьун чIун рукIинчIого. Кагътил макетазул росабазулги дезодарантазулги заман геты, нилъее хирияллъун ругел лъарагIаз абухъе. Хабар лъикIаб рагIайги.\nПутинил «чIагояб эфир» рихьдае гьабураблъун бихьана россиялъулазда