РишватчагIацагун хIелхIелчагIаца хIулулеб, къакъалеб буго Россия » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nРишватчагIацагун хIелхIелчагIаца хIулулеб, къакъалеб буго Россия\nРолъул хур кванарал ганщал жалго тун,\nГугьунбачал руго рачун жанир гъун…\nАраб соналда ва исана Дагъистаналда сверухъ лъугьунеб-бахъунебщинаб жоялъ нилъер некIсияб ва бахIарчияб ракь бокьулезул рахIат хвезабичIого тезе рес гьечIо. ГIадлу гьабулеб бугилан лозунгал руго, амма батIияб инкъилаб, хиса-баси гьеб суалалъулъги бихьулеб гьечIо.\nЦо чахъдадаса – кIиго цIоко\nНалогал рахъи кколила пачалихъалъул бищун аслияб ишилан, КIудияб ВатIанияб заманалда цо чахъдадаса кIиго цIоко тIалаб гьабулеб букIараб гIадин, гIадатияб халкъ хIулулеб буго. Хъвадарухъан МухIамад ПатахIовас абухъего: «ЗахIмат бихьичIого, рахIат бокьараз, кьанги бан, чурхъулеб буго пачалихъ».\n«Поскромнее надо быть», – ян абун букIана Россиялъул бетIер Владимир Путиница жиндаго сверухъ ругел олигархазде, амма гьечIоха гьениб щибго намуслъи, улкаялъул магIданал ва сурсатал кьабулел руго чанги олигархал. Россиялда законги хIалтIизабулеб буго гIицIго тIад ругезе данде кколарезда данде, киназего гIаммал къанунал ругилан Конституциялда хъван бугониги.\nЧанго соналъ цебеги интернеталда гIурус миллатчагIазул ахIи букIана, «мугIруздаса рачIарал гIадамаз» Россиялъул портал рахъун анилан, «Сумма» къокъаялъул бетIергьаби вацал МухIамадовасул хIакъалъулъ.\nКигIан цIакъ Россиялъул цо-цо экспертаз ва аналитиказ США каканиги, гьанибгIан цIикIкIараб ксенофобия ва «чуркаби», «хачал» абун, тIомол ва беразул кьер батIиял халкъал инжит гьари СШАялда гьечIо. Африкаялдаса кьалбал ругев Барак Обамаца кIиго болжалалда бетIерлъи гьабуна СШАялъе.\nЛъачIого кьабураб жоялъ жив хIакъир гьавурав гIурусав Иван Агафонов хунилан абун, Россиялъул киналго федералиял каналаз ва гIемерал гIадамаз кIалухъ вахъун вукIана къеркьохъан Расул Мирзаев. Россиялъул байрахъалда гъоркь цеве вахъунев боксер Султан Ибрагьимовасда дандечIарал спорталъул фанаталги рукIана Москваялда, Эвандер Холифилдгун гьев рингалда вахъараб мехалда.\nГъоркьан – ратIа, тIасан – бох, тIадчагIазе – къулагIи\nРоссиялъул бетIер Владимир Путиница абун букIана коррупция дунялалъул киналго пачалихъазда бугеб жо бугила, гьелдаса эркенлъизе бажаруларилан, нилъер улкаялдаги гьеб унти камун гьечIилан. Гьединабго жаваб кьун букIана цебесеб гIасруялдаго Леонид Брежневасги. Гьев генсекасул заманалда, 1965 соналда, ХIамзатил Расулица хъван букIана машгьураб «ЦIогьазул кечI»:\nСордо гьоркьоб унаро,\nЦIогь буго улкаялда…\nБикъулеб буго улка,\nКвералгин килщал рекъон,\nДол кIиязго малъула,\nДол кIиязго бикъула,\nДол кIиязго кванала,\nДол нугIзаллъун тIамула,\nДозде бецIизе ккола,\nДол туснахъалда лъола…\nЦо гIанкIу бикъарасе\nГIадлу буго кьварараб,\nГIакъил вуго гьавулев….\nРишватал хириял ревизоралги…\nЛъайкьеялъул суалазул инсанияталъего бугеб кIвар лъаларев чи ватиларо. ГIелму-лъайги тарбияги щвечIолъиялъ гIемерал гIелал гIадада хвана ва жамгIият нахъе ккана. Дагъистаналъул шагьаразул ва росабазул школазул нухмалъулез араб анкьалда хIалтIул хIалбихьи цоцазе бикьизе сапарал гьаруна. Гьезул цо-цо дандчIваязда гIахьаллъидал, бичIчIулеб буго киназулго цохIого гIузраби ва рахIат хвезабулел ишал рукIин.\nУмумуз лъималазул цIалул ва хьвада-чIвадиялъул тIалаб гьабунгутIи гуребги, школазе ва цоги идарабазе зулму гьабулел, гьезие гIакъуба кьолел халгьабулел чагIи, ревизорал гIемерлъун руго. Гьел цIех-рехал ва хъаравуллъиялъул тадбиралги гIемерисез гьарулел руго, закон ва низам цIунизе бокьун гуреб, школазул директорзабазухъа ва мугIалимзабазухъа ришватал тIалаб гьаризелъун.\nРосабазул бегавулзабаз бицунеб буго, масала, иццул бетIер сверун къайилан ва гьеб мурадалда, нусазарго гъурущги кьун, проект бахъейила пуланаб фирмаялдеги унилан суал лъолеб бугила ревизораз. Гьеб фирмаялъе гIарац кьечIого иццалда сверун къараб чали рикIкIунеб гьечIо. Гьедин жиде-жидее данде кколел фирмабазул чунтби цIезаризе тIамулел руго хIалгьабун гIадамал. Масала, МахIачхъалаялъул ХIамзатил Расулил цIаралда бугеб школалъул директор Махач Изиевас бицана ревизоразулгун жиндица гьабулеб къеркьеялъул. РикIаризе ва ришват тIалаб гьабизе рачIунел халгьабулел чагIазул щибаб гали гьес законалде цIан буго ва судазда чанцIулго бергьун вуго. Гьанже ришватчагIи гьесул школалде къалел гьечIо, гIолохъанал ва «шабашкIа» гьабизе лъаларел хIалтIухъаби ритIун рачIунила, «50-абилеб школа квешаб бакI бугин, жал гьенире унарилан».\nЗахIмат буго гIадатияб халкъалъе ва гIисинал базаргабазе, жидеего бетIербахъиялъе тукаби ва ашбазал рагьарал гIадамазе. Гьезул рахъкквезе риччарал пачалихъалъул гъурщал гьезухъе щолел гьечIо. Улкаялъул гIумруялъул щибаб бутIаялда гъорлъ рессун руго ришватчилъи ва коррупция, бищунго гьел унтабаз ккурал идарабазда гъорлъ буго полицияги. Киназдаго рагIараб дело буго полковник Дмитрий Захарченкол иш. Гьединал «къанун цIунулел чагIи» таманал руго. Закон киназего цо къагIидаялда хIалтIулеб гьечIони, пачалихъалъул аслу, кьучI кьватIула, ритIухълъи гьечIеб гIуцIиялъул гIумру къокъаб букIунин ва къисмат къваридаб кколилан абула. РитIухълъиялде гьумер битIун руссинчIони, нилъеда лъикIаб къо бихьизе гьечIо. Хъвадарухъан Лермонтовас нахъе тана: «Къо лъикI, чуричIеб Россия», – абурал мухъал. ХIамзатил Расулица гIумрудул ахиралда хъвана: «РишватчагIацагун хIелхIелчагIаца хIулулеб, къакъалеб, къо лъикI, Дагъистан!», – абун. Россиялдаги руго улка хIулулел ва кваналел гьел гIанхвараби. Лъаларо щиб ккелеб гьадинаб «коррупциягун къеркьеялъулали».\n» Ицц бетIералдасан тIокIкIуна\n» Борхьил чохьонисан чол нух бахъарав\n» ХIелхIелчагIацагун ришватчагIаца хIулулеб, - къакъалеб къо-лъикI Дагъистан