ТІалъи (, , plat — «битІараб» рагІудасан бачІараб) — борхатаб майдан битІараб ялъуни крачелахараб загІибго бикьараб тІасияб рахъ бугеб, жибго саламатго рихьулел хъитІаз цогидал аскІор ругел байдабаздаса батІа гьарураб.

Гьединго тІалъиян абула лаваялъул тІалъиялдеги, жибги батІи-батІиял географиял объектазда (вулканазда, мугІрузда, кІкІалабазда) аскІоб тІибитІараб борхатаб гІатІилъи кколеб. Гьединаб тІалъи ккола вулканазул хІалтІудалъун лъугьараб. ТІалъи лъуьине бегьула вулканалъул яги гьоркь хутІулел минералазул гъатазда тІад.

Лъугьунеб къагІида 
ТІалъиял лъугьине бегьула батІи-батІиял геологиял процессазул хІасилалда: вулканалъул магмаялъул кІудияб къадар къватІибе бачІиналъул, лаваялъул экструзия лъугьиналъул яги эрозиялъул.

Лаваялъул тІалъи

Денудационные плато

ТІалъиязул тайпаби

КІудиял тІалъиял

Азия

Антарктида

Африка

Шималияб Америка

Жанубияб Америка

Океания

Балагье гьединго 
 МугІрул ритІел

Иццал
География. Гьанжесеб суратал ругеб энциклопедия. Москва, Басмахана: «Росмэн» 2006 год.