РукIана, рукIана, рукIана чагIи... » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nЮбилеязул анкь букIана. Республикаялда лъугьа - рахъунел кIудиялги, гьитIиналги, кIвар бугелги, гIемерго гьечIелги ишал рагIдукье ккезаруна нилъер авар миллаталда гьоркьр загьирлъарал машгьурал гIадамазул цоял гьаруралдаса, цогидал хваралдаса тIурарал гургинал тарихаз. Гьаб анкьалъ ракIалде щвезавуна, гьавуралдаса 140 сон тIубарав, бищунго магIарулазе халкъияв шагIир ЦIадаса ХIамзат. РакIалде щвезавуна ХХ гIасруялда рукIаразда гъоркь бищунго машгьуразаса цоялъун рикIкIунев, жиндир гIелмуялъги, гIакълуялъги, бихьинчилъиялъги Дагъистан гIуцIарав ва цIунарав Ругъжаса ГIабдурахIман Даниялов. РакIалде щвезавуна шагьидлъаралдаса 20 сон сверулев Дагъистаналъул муфтий СайгидмахIамад-хIажи Абубакаров.\n"Цо бихьинаб гIамал, бахьинаб гьумер\nБихьуларищ тIокIалъ, СайидмухIамад,\nГIужилда речIчIунеб чIор гIадаб рагIи,\nРагIуларищ гьудул, гьанжеялдаса? - ян хъван букIана гьесде Бакълухъа МухIамад ХIамзаевас.\nСайидмухIамадил вагIзаги, каламги, ишалги нахъе руго. ХIакъикъиял бусурбаби жинда бахиллъулеб хвел насиб гьабуна гьесие ТIадегIанав Аллагьас - мажгитул кIалтIа, рузман къоялъ, кигIан берцинаб ахир бусурманчиясе? Гьесул гьурмада букIана шагьидасул дангъва, каламалъулъ, ишазулъ, хьвада-чIвадиялъулъ. Дида СайидмухIамад Абубакаров унтун бусада холев цеве тIамизе кIолароан. РукIуна гьединал гIадамал.РакIалда буго доб тIубараб Дагъистаналъулго ракI гъанцIизабураб кьвагьи, I998 абилеб соналъул багIарараб август. Сентябралъул байбихьуда тIубанго республикаялъ тIобитIизе тIаде босараб Расул ХIамзатовасул гIумруялъул 75 сон шагIирас нахъе бахъизабуна. "Это будет выглядеть как пир во время чумы" - ян абуна Расулица. Живго муфтий чIван чIегIер бараб миллаталъе гьавагIан хIажатал, гIемераз жакъаги такрар гьарулел рагIабиги рукIана хъван:\n"Дун нилъер саназухъ валагьун вуго,\nСаву кьун босараб кьавудахъ гIадин.\nХал гьабун вуго дун Дагъистаналъухъ\nДирищ гьаб, чиярищ лъазе кIоларо.\nМун дир батанани мажгитул кIалтIа,\nМуфтий шагьидлъизе щай тарав дица?\nОгь СайидмухIамад, огь АхIмадхIажи,\nНуж кватIараб рузман буго каранлъ къан.\nКверал бидул цIурал чIвадарухъабаз,\nЧIегIер барал ххвелал руго гьарулел.\nГIахъущдерил щобде щвараб багIарбакъ\nШамилил ракьалде кин баккулареб?".\nГьаниб цо баян кьезе ккола. Доб хаслихъе хъварал гьал мухъал хадур Расулица лъун рукIана "ЧIегIераб ящик" абураб поэмаялда жанир. "ХIакъикъат" газеталда бахъизеян поэма кьураб мехалда гьадал "Бидул кверал цIурал чIвадарухъабаз, чIегIер барал ххвелал руго гьарулел" абурал мухъал нахъе реххана газеталъ. Щиб хIисаб гьаниб букIараб лъаларо, газеталдасани реххила, лъица гьел нахъе реххилел жакъа шагIирас хъвавухъе нужее гьал рикIкIунев дихъа ва гьал мухъал цIалулел ва такрар гьарулел нужехъа? ШагIирас абухъе:\n"кигIан гIемерал гъегъ гIурде баниги,\nгIурччинлъи ганчIалъа гъорлъан баккула,\nгьедин лирикагун чан дуэль ккараб,\nкочIохъаби чIвала, кучIдул хутIула".\nХутIана гьал мухъалги, гьал цIализе ва наслабахъе кьезе магIарулалги. Аллагьас Къиямасеб къо чIезегIан цIунизеги ратила, ин ша Аллагь. Иргадулаб номералъе тIадкъай кьолаго редактор Зайнаб ГIалимирзаевалъ дида абуна: "Дуца, Бисав, ЦIадаса ХIамзатил, Данияловасул ва СайидмухIмадхIажил хъвай, гьезул цIар, ишал, тарихалда тараб лъалкI ва гь.ц". (Гьединаб г1адат буго редакциялъул, цере ккун темаби гьоркьор лъолеб, бач1анщинаб къват1иб кьезе ниж бюджеталъ хьихьун гьеч1о). Данияловасул ишал чIаго руго, биография нужеда лъала, дица рагьизе цониги балъголъи хутIичIо, ХIамзатил хIакъалъулъ живго ХIамзатидаса лъикI дунялалда цониги чияс бицине рес гьечIо. Рагье тIехь ва къуле гьесул гIужилаб сатираялъулги, щибаб хIарпилъ бугеб ирониялъулги, рагIуца рагIи батулеб, гьаркьица гьаракь такрар гьабулеб пасихIаб, лъиданиги релълъинчIеб хIикматаб шигIаразул дуниялалде. Гьениб дица нужее квал-квал гьабизе буго, нужго кIалъай ХIамзатгун. Щивха хутIарав? ХутIун букIана бицинчIого СайидмухIамадил ахиралъул, гьесде хъвараб назмудул балъголъи ва дунго нугIлъун рукIарал лъугьа-бахъинал. Аллагьас гьев лъабавго магIарулав алжаналде тIоритIун ратайги. Гьезул пикрабиги, ишалги, гIамалги, гьунарги такрар гьабулел васал камугеги нилъер тIалъуда.\nХабаралги лъикIал рагIаги.\n» «Миллат» миллаталда кIалъалеб буго\nРукӏун пайда щиб,чи хун гурони,гьесул къимат гьабизе нилъеда лъаларо,"Гӏадам чӏагого вецце,чӏагого каке",гӏадада хъвараб жо гуро