Авар миллат бугеб территория ккола жакъа къоялъ авараз гӀумру гьабун бугеб ракь, гьеб буго Бакъбаккул Кавказалда. Аваразул гӀемерисез (киназдулго 85 %) гӀумру гьабун буго жидерго тарихияб ватӀаналда — Аваристаналда, жиб жакъасеб Дагъистаналъул бакътӀурхьун рахъалде кколеб, аваразул жеги 6 проценталъ гӀумру гьабулеб буго Россиялъул цогидал икълимаздаги. Россия тун къватӀиб гӀумру гьабун буго аваразул 9 %, аслияб къагӀидялъ ЦӀоралда (Азарбижаналъул жанубияб бакътӀерхьуда) ва Туркиялда.

Аварал ккола Дагъистаналъул киналниги 52 муниципалияб гӀуцӀиялъул 23 гӀуцӀиялда  цӀикӀкӀанисеб халкълъун. Гьел гӀуцӀиязулги 14 ккола  ккола аваразул тарихияб территориялъун. Гьединго аваразул тарихияб территориялъун ккола Азарбижаналда гъорлӀ бугеб ЦӀор.

Аваразул тарихиял мухъал 
Аваразул тарихиял мухъазул халкъалъул къадар кьун буго 2022 соналъул 1 январалде бугеб хӀалалъ, ва дагьабги мухӀканго 2010 соналъул халкъалъул къадаралъул хъвай-хъвагӀай гьабиялда рекъон:

ЧӀел-бакӀал

Бакълъул мухъ
Росдал боял:

Росаби:

Болъихъ мухъ

ГӀахьвахъ мухъ

Гъуниб мухъ

ЛъаратӀа мухъ

НахъбакӀ мухъ

Унсоколо мухъ

Хунзахъ мухъ

Хьаргаби мухъ

ЦӀумада мухъ

ЦӀунтӀа мухъ

БежтӀа мухъ

ЧӀарада мухъ

Шамилил мухъ

Аварал цӀикӀкӀанисел ругел мухъал

Аварзул цогидал росаби

Азарбижаналда

Ралагье гьединго

МугъчӀваял

РегӀелал 
 Дагъистаналъул Жумгьурият. Къанун. Дагъистаналъул Жумгьурияталъул муниципалиял гӀуцӀиязул гӀорхъабазул ва статусалъул хӀакъалъулӀ (гӀурус)
 Мухъазул ва шагьаразул администрациял (гӀурус)

Аваристан
Авар мухъ-ракь