28 июналда «ХIакъикъаталъул» редакциялда тIобитIана Шамил имам гьавуралдаса\n220 сон тIубаялъул хIурматалда гIуцIараб дандеруссин\n«Щибаб анкьалда редакциялда гIуцIизе руго нилъер республикаялъул тарихалда лъалкI тарал лъугьа-бахъиназул хIакъалъулъ бицунел дандеруссинал. Гьезда гIахьаллъизе дица ахIулел руго миллиял газетазул ва телевидениялъул миллиял ре­дакциязул редакторалги журналисталги. ГIалимзабаз бицина жидерго пикру, гьеб букIине бегьула ритIухъаблъунги щаклъизе бакI бугеблъунги. Биччанте батIи-батIияб пикруялъул хIакъалъулъ халкъалдаги лъазе», - ян абуна данделъи рагьулаго ГIали Камаловас.\n«Нилъеца гьоркьоб лъезе босараб тема буго гIатIидаб, гIелмияб дандеруссиналъе хасиятаб. Исана 220 сон тIубала Шамил имам гьавуралдаса. Гьев бахIарчиясул хIакъалъулъ жеги тIиритIизарулел руго батIи-батIиял пикраби. Гьединлъидал, редакциялда битIараблъун бихьана Шамил имамасул къисматалъул ва доб заманалда ккарал лъугьа-бахъиназул гIелмияб цIех-рех гьабурал гIалимзабазул ритIухъаб пикруялъухъ гIенеккизеги гьеб халкъалъухъе щвезабизеги», - ян байбихьана данделъи АхIмад МуртазагIалиевас.\nСуал: Шамил имам гьавуралдаса 220 сон тIубай – гьеб байрамалъул кинаб кIвар букIине бегьулеб Дагъистаналъул жамгIияталъе?\nГъайирбег ГIабдулаев: Исана февраль моцIалда байбихьана нижеца гьеб хIалтIи. Республикаялъул бетIерасухъе хъвана кагъат. Бахъана байрам тIобитIиялъул хIакъалъулъ хасаб указ ва гьелда бан тIадкъаялги кьуна. Амма жакъа къоялъги гьеб указалъул къуватги гьечIо, гьеб хIалтIулебги гьечIо. Буго гIуцIиялъул комитетги – ДРялъул хIукуматалъул председатель ГIабдусамад ХIамидов вуго гьелъул нухмалъиялда. Амма гьелъул цониги данделъи тIобитIичIо.\nЮсуп Дадаев: Дида ракIалде щола 1997 сон. БукIараб жигарчилъи доб заманалда нилъер гIалимзабазулги халкъалъулгоги! Расул МухIамадов, ХIажи ХIамзатов, ХIажагIали Даниялов, Владлен ХIажиев, Дибир МухIамадов, Халил Халилов ва цо­гидалги – киналго хIалтIулел ру­кIа­на цокIалго. Гьезул рукIана гIе­некканагIан ракI тIаде цIалел кIа­лъаял. 1997 соналда республикаялъул шагьараздаги районаздаги тIоритIана гIелмиял дандеруссинал. Гьел гIуцIун рукIана Москваялда, Киевалда, Бакуялда, Турциялда. Му­хIамадгIали МухIамадовасул нухмалъиялда гъоркь гIуцIун букIана цIакъ пайдаяб хIалтIи, рахъана гIе-мерал тIахьал.\nШамил имам тIолабго дунялалда машгьурлъана гIалим, гIуцIарухъан, реформатор ва рагъулав цевехъан хIисабалда. Гьес нилъее тана цIакъ бечедаб ирс. БукIинчIо гьесул гIумруялъул ва хIаракаталъул би­цинчIого тараб цониги рахъ. Ахи­рал соназда къватIире рахъана ХIажимурад Доногъолги дирги гIелмиял хIалтIаби. Амма цогидал гIалимзабазул сихIкъотIи буго. Гъорлъе вакканагIан, гъваридго бичIчIулеб буго гьев инсанасул кIодолъиги, къадруги, къисматалъул тIадегIанлъиги. Шамилие къваригIун гьечIо рецц-бакъ гьаби – гьесул гIумру гьелъие мустахIикъаб букIин киназдаго лъала. Амма бугеб тарихияб бечелъиялъул бицине тIадаб буго нилъеда.\nАхIмад МуртазагIалиев: Исана июналда «РИА-Дербент» газеталъе кьураб интервьюялда рагъулав журналист Иван Коноваловас хъвалеб буго: «Нижеца ХIХ гIасруялъул бащалъиялдасаго гьабулеб буго гьаб рагъ, щайгурелъул Россиялъул ракь букIин хIисабалдеги босун. Нилъеда лъала, Шамил имамас Россиялъул армиялде данде гьабураб доб рагъуе (Кавказалъул рагъ) кумек гьабулеб букIараблъи Англиялъул гIарцуца». ГIемерал соназ федералияб телеканалалда хIалтIулев вукIарав рагъулав корреспондент, публицист, хъвадарухъан Иван Коноваловас загьир гьабулеб буго официалияб пикру. Гьесие бокьун буго эркенлъиялъе гIоло кавказалъулаз гьабураб рагъул аслияб магIнагун мурад кьучIдасанго хисизабулеб пикру тIибитIизабизе. Кинаб къимат кьолеб нужеца гьелъие?\nНилъер газеталда бахъун букIана Россиялъул генералиссимусазул хIа­къалъулъ хъвараб макъала. 1875 соналда жиндие кьураб гьеб тIадегIанаб цIаралдеги гьелде рекъонкколеб ратIлил формаялдеги Шамилилги Сталинилги букIана цогояб бербалагьи.\nРасул МухIамадовас ва цогидал гIалимзабаз бицинегIанго, ХIажи-ГIумар Булачица тIоцебе байбихьана Шамил имамасул хIакъалъулъ бицине – гьебги гIемер чиясда лъалеб гьечIо. Щибаб росулъ руго Шамилил цIар кьурал васал – гьебги ккола нилъеца гьесул адаб гьабиялъул хIужа.\nСуал: Кавказалъул халкъазда тIад михир бачарал генералазе – Ермоловасе, Барятинскиясе ва цогидазе церего лъун руго памятникал. Щай лъолеб гьечIеб Шамил имамасе памятник?\nХIажимурад Доногъо: БатIи-батIияб букIуна памятник. Шамилие гьеб лъолеб бугони, чара гьечIого инсанасул сипаталда букIине кколаро. БукIине бегьула си, хъала ва гь.ц. Гьединаб памятникалда рази вукIина дун. БатIияб памятник лъолеб бугони, исламияб Дагъистаналда халкъалъул цо бутIа дандечIезе бегьула. ХIажат бугищ гьеб жакъа? Чода рекIарав имамасул памятникалъул эскизалъухъ валагьана дун – кинабгIаги асар гьелъ гьабичIо. Шамилил магIна, кIвар, къуват, гуч бихьизабулеб эскиз дида жеги бихьичIо.\nХIажимурад Доногъо: ЧIухIарал рагIаби абиларо. Гьеб рагъул баяназулъа дир бер тIаде цIалеблъун ккола инсанасул къисмат – Шамилил, наибзабазул, муридзабазул, руччабазул, лъималазул. Гьеб рагъулъ хвана лъикIаздаса лъикIал нилъер гIадамал. Ханжаргун рахъунеб заман ана – хIажат буго бахIарчиял – гамачI гIадал – умумузул мисалалда гIолилал куцазе. Щивас байбихьизе ккола жиндирго хъизамалдаса.\nШамилил кумекалдалъун щвана Барятинскиясе чиналги шапакъаталги. Гьес абуна «Киналго рахъазул хIисаб гьабуни, Шамил вуго дунявияв инсанилан». Шамилие хIажат букIинчIо бечелъиги, батIи-батIиял нигIматалги, сверухълъиялда цIар тIибитIиги – гьесие гIун букIана чедгун хIан, тIехь цIализе рес ва хъизамалъул адаб-хIурмат. Гьеле гьединаб мисалалда куцазе бегьула гIолилалги.\nПрочитано 628 раз\tПоследнее изменение Четверг, 06 июля 2017 10:18\nДругие материалы в этой категории: « Тарбия кьей\tКагътица сапаралъ ахIана »