Бенгал мацІ, Бенгали, жиндирго Бангла абураб эндонимги бугеб ( ), ккола Гьинд-Арияб мацІлъун, жинда тІоцебесеб иргаялда жаниб Жанубияб Азиялда, хасго Гьиндустаналъул субконтиненталъул бакъбаккул рахъалда ругел бенгалиял кІалъалеб миллияб мацІлъун буго Бангладешалъе ва Гьиндустаналъул штат БакътІерхьул Бенгалалъе. Бенгал мацІалда кІалъелзул гІурагІан къадар буго Трипуралда ва Ассамалъул Барак Расалъиялда. Гьеб ккола Бангладешалда расмияб ва бищун тІибитІараб мацІ ва  Гьиндустаналъул 22 мацІалдса Гьинд мацІалда хадуб кІиабилеб бищун тІибитІараб. Жиб рахьдал мацІлъун гІага-шагарго 228 миллион чиясе ва кІиабилеб мацІлъун жеги 37 миллион чиясе кколеб букІиналъ, Бенгал мацІ буго щуабилеб бищун тІибитІараб рахьдал мацІлъун ва киналниги жинда кІалъалезул къадралъул рахъалъ бищун тІиритІарал мацІазул анкьабилеблъун.

Бангладешалъул расмияб ва де факто миллияб мацІ буго гьанжесеб стандартияб бенгали. Гьеб ккола миллаталъул лингва франкалъун, бенгалиязул 98% тІоцебесеб мацІалда гІадин эркенго кІалъала гьеб мацІалда. Гьиндустаналда бенгали мацІ расмияблъун буго БакътІерхьул Бенгалиялда, Трипуралда ва Ассам штаталъул икълим Барак Расалъиялда. Гьеб буго Бенгал бугъазалда ругел Андаман ва Никобар ЧІинкІиллъабазда бищун тІибитІараб мацІ,  ва гьелда кІалъалезул гІурагІн къадар буго цогидал штатаздаги, гьездаго гъорлъ Дели, Чгьатисгарх ва Джархканд. Бенгал мацІалда кІалъала гІезегІан къадар бугеб бенгали диаспора (Бангладешалъул диаспора ва Гьиндустаналъул бенгалиял): Пакистаналда, Цолъараб Пачалъиялда, Цолъарал Штатазда ва ГІагараб Машрикъалда. 

Бенгал мацІ цебетІолеб букІана 1300-гІан соналъ. Бенгал адабият, жиндирго адабияталъулаб азарсонил тарихгун, гІатІиго цебетІолеб букІана Бенгал ЦІилъиялъул заманалдаса, ва гьеб буго Азиялда бугеб бищун хьолбохъ битІараб ва батІи-батІияб адабияталъулаб гІадатлъилъун. 1948-лелдаса 1956-лелде букІараб Бенгал мацІалъулаб багъа-бачариялъ, жиндица Бенгал мацІ Пакистаналъул расмияб мацІлъун гьаби тІалаб гьабулеб букІараб, квер бакъана Бакъабаккул Бенгалалда бенгалиязул миллатчилъи цебетІеялъе, гьеб сабаблъун 1971 соналъ лъугьана Бангладеш пачалихъ. Бенгал мацІ ккола бенгал идентилъиялъул квинтэссенциялъу, ва гьелъ цолъизабула маданияб рахъалъи батІалъи бугеб икълим.

Тарих

Бенгалалъул некІсиял мацІал

Цебесеб

Гьоркьохъел гІасраби

Гьанжесеб

Географияб ареал

Расмияб статус

Диалектал

КІалъаялъул ва адабияталъулал батІалъаби

Хъвай-хъвагІиялъул система

Орфографияб гъварилъи

ХІалтІизби

Латинлъизаби

Фонология

Кьабизаби

Рагьукъазул кластер

Морфология

ЦІарал

ФигІлаби

Синтаксис

РагІабазул тартиб

Лексика

Бенгал мацІалъе Сводешил сияхІ

Мисалалъе текстал

See also 

 Бенгал мацІалъул академия
 Bengali dialects
 Бенгали тархал
 Бангладешалъул мацІал

ХІужжаби

РегІелал 
 

 
 
 
 
 
 
 Chakraborty, Byomkes, A Comparative Study of Santali and Bengali, K.P. Bagchi & Co., Kolkata, 1994, .
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Shaw, Rameswar Sadharan Bhasabigna O Bangal Bhasa, Pustak Bipani, Kolkata, 1997.
 Haldar, Narayan Bengali Bhasa Prsanga: Banan Kathan Likhanriti, Pustak Bipani, Kolkata, 2007.

ТІадеги цІалиялъе 

 Thompson, Hanne-Ruth (2012). Bengali. Volume 18 of London Oriental and African Language Library. John Benjamins Publishing. .
 Dasgupta, Probal (2003). Bangla. In George Cardona and Dhanesh Jain, (eds) The Indo-Aryan languages. London/New York: Routledge, 351–390.

КъватІисел линкал 
 

 
 Bengali language at Encyclopædia Britannica
 Bangla Academy
 The South Asian Literary Recordings Project, The Library of Congress. Bengali Authors.
 Translate from bangla or to bangla

   

 
Бакъбаккул Гьинд-риял мацІал
Бангладешалъул мацІал
Гьиндустаналъул расмиял мацІал
Субъект–объект–фигІлу мацІал
Бакъбаккул Бенгалалъул мацІал
Трипуралъул мацІал
Ассмалъул мацІал