Исана лъагIел ахиралде щвелалде Дагъистаналда хъулухъалдаса вахъизехъин вуго 120 хIакимчи. Экономикаялъул ва территориял церетIезариялъул рахъалъ гIуцIараб министерлъиялъул баяназда рекъон, республикаялъул бетIерасул тIадкъай буго лъабго соналда жанив хъулухъалдаса кинавниги ункъазарго хIакимчи эркен гьавизе кколин абураб. Гьелдалъун тIокI гьабизе бегьула 45 млн гъурущ.\nГьел хIукуматалъул хъулухъчагIи дагьлъизабизе кколин абураб бицен Дагъистаналда букIана 2006 соналда МухIу ГIалиев президентлъун вугеб заманалдаго. Гьединго Россиялда гьеб рахъалъ хIалтIи гьабизе байбихьана гьанжеялдаса щуго соналъ цебе. Масала, 2010-2011 соназда тIадкъаялдалъун Россиялда федералиял хъулухъчагIазул къадар дагьлъизабун букIана 20 проценталъ.\nАмма Дагъистаналда гьеб рахъалъ иш гIаксалда бугин хъвалеб букIана журналист Эдуард Уразаевас «Чан хъулухъчи хIажат вугев Дагъистаналъе?» ян, 2013 соналда бахъараб жиндирго макъалаялда. Масала, 2000 соналдаса байбихьун 2011 соналде щвезегIан Россиялда гIумру гьабулел гIадамазул къадар дагьлъанила 3 млн чиясдалъун. ХъулухъчагIазул къадарин абуни цIикIкIанила 37 проценталъ. Гьебго заманалда жаниб Дагъистаналда гIумру гьабулел гIадамазул къадар цIикIкIанила 53 проценталъ, хIакимзабазул къадар – 41 проценталъ.\nГьединго гьеб макъалаялда рехсон букIана пачалихъиялги муниципалиялги идарабазда хIалтIулел чагIазул къадарги гIадатиял гIадамазул къадарги. Гьедин Россиялда гIумру гьабулев азарго чиясда тIаде кколев вуго улкаялъул II хъулухъчи. Дагъистаналда - 7, Кабардагун Балкариялда – I0, Чачаналда – 9 хъулухъчи.\nГьедин Россиялда цебегоялдаса нахъе борхулеб суал бугин, хъулухъчагIазул къадар дагь гьабиялдалъун бюджеталъул гIарац тIокI гьабизе кколилан, амма гьеб бицадаго хутIулеб бугин абуна ЭР-ялъе МахIачхъалаялдаса экономист ТIайгиб Мусаевас.\nТIайгиб Мусаев: «Дагъистаналда цо-цо идараби руго цоцазул хIалтIи такрар гьабулел. Гьенир хIалтIулел хIакимзаби нахъе ритIизе ратани, цин гьадал идарабазул инвентаризация гьабизе ккола, гьез цоцазул хIалтIи такрар гьабулеб бугони, хIажалъи гьечIел хъулухъал къазе бегьула.\nРоссиялда гьединаб программаялъул бицунеб буго ахираб анцIго соналъ. Бицунеб буго пачалихъияб гIарац тIокI гьабизе кколилан. Амма цебехун билълъунеб жо гьечIо. ГIаксалда, хIакимзаби гIемерлъулел руго.\nКин букIаниги, экономия гьабичIого рорчIуларо. Щайин абуни, Дагъистаналъе биччалеб гIарцудаса 2 млн гъурущ тIаса къотIулеб бугелъул.\nМинистерлъабазда гуребги, мухъазул администрацияздаги гьабизе ккола гIадлу. Гьенирги гIемер руго гьел хIакимзаби.\nГIемер руго республикаялда чIахIиял министерлъаби, жидер хIалтIул хIасил бихьуларел. Масала, экономикаялъул. Гьез гьабулеб анализ яги цогидаб цIех-рех бихьулеб гьечIо».\nРеспубликаялда цо-цоязул щаклъи бижулеб буго гьеб хIалтIи рагIалде бахъине букIиналда. Амма федералияб централъ кьураб тIадкъай батани, гьеб гьабичIого тезе рес букIунарин рикIкIунеб буго Разият НурмухIамадовалъ. Гьей ккола жамгIияй хIаракатчIужу ва МахIачхъалаялъул мэрасул хъулухъалде кандидатура лъун букIарай дагъистанияй.\nРазият НурмухIамадова: «Узухъда, гьениб цо гьадинаб жо букIинеги рес буго. Масала, пачалихъиял хъулухъчагIи нахъе ритIизе кколел ругилан, тIалъиялда ругез хъулухъаздаса эркен гьаризе бегьула жидеего данде кколарел чагIи. Яги къан цо кинаб букIаниги идарагун, дагьалъ чIун рагьизе бегьула цогидаб идара, батIияб цIарги лъун.\nГьединго пачалихъиял хъулухъчагIи нахъе ритIулел гьечIолъи бихьулеб бугони жамгIиятги буцIцIухIун чIезе бегьуларо. Зама-заманалдасан тIалъиялда ракIалде щвезабизе ккола нужеца абун букIинчIищин пачалихъалъул гIарац тIокI гьабизелъун хъулухъчагIи нахъе ритIизе кколилан. Щибин долъул кколеб бугебилан суалал кьезе ккола зама-заманалдасан».\nПачалихъиял хъулухъчагIазул къадар дагьлъизабизе рагIула\nХъулухъчагIазе харжал дагьлъизаризе рес буго\nПолициялъул къадар дагьлъила Россиялда\nГIахьвахъ хIалтIудаса рехун вуго 144 школалъул хIалтIухъан