Тема: Мугlрузул берцинлъи\nХъвараб къо: 2012-04-03 Автор: Ибрагим Ибрагимов Балагьана: 762\nГьаб иш ккана анцIила щугогIан соналъ цебе цIорараб хасалил декабрь моцIалъ. Дун, росулъ вугев мугIалим, шагьаралде берталъе ахIун хабар бачIана. Дир вацгIаласул васасе лъади ячуней йикIана. Дун берталъе хIадурулев вукIин киналго цадахъ хIалтIулезда лъалаан. Дир гьудул, магIарул мацIалъул мугIалим, ХIасаница гьарана живги цадахъ вачеян. Бергьараб махщалил мугIалим вукIинчIониги, ХIасан вукIана кеп ихтилаталъе маян кьурав чи: бергьарав кьурдухъан, кочIохъан, калам гьуинав, жив вугеб бакIалда аваданлъи гьабизе бажарулев чи. Гьеб букIана гьанжего гьанже бертаби кафе-рестораназда гьаризе байбихьулел сонал. Бертада цебесеб къоялъ, мугIрузул нухазул 100-гIан километр тезе 3 сагIатги бан, ниж къасиялде шагьаралде щвана, ва свакарал чагIи кьижизе регана.\nНахъисеб къоялъул радал сагIат 10-ялда бертин байбихьизе ккола. Гьеб заманалде киналго данделъана, сухIмат-ихтилат байбихьилелде бахIарасул эмен вахана музыкантал ва тамада рукIунеб, батIи-батIиял квана-гьекъолел жалаз чIухIизабураб столги бугеб борхалъуде ва бертин бачине тамада тезе кколин, гьебги дида тIад къалеб бугин ракIараразда лъазабуна! Цебего данд базегIаги ккеларищ, цо цIар бахъичIо! Тамадалъи гьабичIев чи дун вукIинчIо, росулъ чанги бертаби рачарав чилъидал … Амма шагьаралда, батIи-батIияб миллаталъул чагIи ракIарараб бакIалда, киназдаго бичIчIулеб гIурус мацI хIалтIизабизе ккола (Дагъистаналда 30-ялдаса цIикIкIарал миллатал руго, мухIканго чан бугебали гIицIго Аллагьасда лъалеб батила). Дица инкар гьабизе хIалбихьана, тамадалъи гьабизегIан гIурус мацIги, гьанир гIахьаллъулел чагIиги дида лъаларин багьанаги батун …\nАмма щибго къабул гьабулеб гьечIо, бахIарасул инсул амру магIарулазе улкаялъул Конституциялдасаги щулияб букIуна. Дун дирго бакIалде ана, нечон вуго, кивехун вуссинев, киве балагьилебали лъалеб гьечIо, ургъел буго тIад гIадамал релъараб жо ккезе гурин, дие гьабураб божилъиялъ воххунги вуго, гIадамаздаса гьеб асар бахчун букIаниги. Дир хIал бичIчIарай бахIарасул эбелалъ (гьей шагьаралъул школалъул завуч ккола) дие кумек гьабизе хIаракат бахъулеб буго, диего кумекалъе жидер школалъул директор вищеян малъана гьелъ, гьесда киналго гIадин гIахьалчагIиги лъалила, шагьаралда гIурав лъарагIасда гIурус мацIги лъикI лъаларищха. Дие ворчIизе бакI гьечIо. Байбихьана дирго ишал тIуразе. Бицана гьезие цо цебегосеб лъугьа-бахъин:\nЦо мискинчиясул букIана гIака, хераб, хIалакъаб, хIалалъ хьвадулеб. Гьесие бокьана эб бичизе. Базаралде бачана ва боцIи бичулеб бакIалда чIчIана. РачIунаан босизе бокьарал, цIех-рех гьабулаан багьаялъул, рарал соназул, раккулаан кIалдире хераб бугищали мухIкан гьабизе, ва … нахъе унаан. Гьеб къоялъ босулев чи ккечIо. Хадусеб базаркъоялъги ана, хIасал добго ккана. Гьедин ккана 5-6 нухалъ. БетIергьанчиясда бичIчIана гIака бичун унареблъи ва тIокIав базаралде инчIо. Амма гIемер базаралде-нахъе бачун ругьунаб гIака, щибаб базаркъоялъ жибго унаан базаралде, чIчIолаан боцIи бичулеб бакIалда, аскIове чи къарабго гьакIкIалаан кIал …\nГьедин кколеб буго дирги, абизегIанго чIечIого тамадалъи гьабизе ккараб хIал бачIун буго диде. Амма, шагьарги бугелъул, дун лъалел чагIиги дагь ругин, дида гIурус мацIги лъикI лъаларин, жакъа тамадалъи гьабизе дидаса махщел бугевги камиларин ккун букIана. РакIалда букIана щибго ургъел гьечIого бертадул кеп босизе, амма иш батIайиса ккедал, нилъеца цо нух батила. ЦохIо тамадаясе захIмалъила гьаб хIурматияб борч тIубазе, рачIа нилъеца кумекчи валагьизин. (Гьеб заманалда дида бихьана бищун цебесеб столалда нахъа гIодокIарав ХIасанил берал кенчIараб ва гьурмаде разилъи рехараб куц. Кидаго рихьичIел гIадинал чIухIарал шушбузухъ бугеб гIаракъи-коньякалъул цIураб столалда нахъе живги ахIизехъин ватилин ккараб куц буго гьесда.) Дица берталъе рачIаразда гьарана дие кумекалъе Камалудин Азаматович тезе разилъеян. БахIарасул эбелалъ диде абурав Камалудиница разиго къабул гьабуна дир гьари, вачIана аскIове ва, дие баркалаги кьун, чIухIараб столалда нахъа гIодов чIчIана … Амма ХIасанил гьурмадаса ссун араб разилъиялъул нуралъ дир ракI букIкIинабулеб букIана. Дида ракIалде цо пикру ккана ва дица хадубги абуна: Цоги кумекчи вукIине ккола тамадаясул. Цояв шагьаралъул вакил вугелъул, кIиабилев кумекчи магIарухъа вачIарав вукIун лъикI. Гьев кумекчилъунги ХIасан ХIажиевич тезе бокьилаан дие!\nЦIакъ рази-ракиго, пахруяб рилъинги гьабулаго, сабураб гьурмада дие баркалаялъул асаргун, чIухIараб столалда нахъа дида хьолбохъ гIодокIана ХIасанги. Киналго гIодокIана, гIицIго тамада вуго вахъун чIчIун ва дица байбихьана дирго хъулухъалде.\nДица гьезие бицана нилъер роххалилаб тадбир ине бугеб куцалъул, лъай-хъвай гьабуна музыкантазулгун, квана-гьекъолеб жоялъул жавабиял гIадамазул ва гь. ц. Къокъго бицана дирго хIакъалъулъ, гьединго Камалудинил ва ХIасанил хIакъалъулъги. ХIасанил бацунаго абуна гьав вугин бергьарав кьурдухъан ва кочIохъан, бищунго аслияб, гьав вугин цIакъ махщел бугев магIарул мацIалъул мугIалим. Гьасул мугIалимлъиялъул гьунаралъ росулъ ругелщинал чагIаз бицунин бацIцIадаб магIарул мацIин абуна дица!\nОгь! Хадуб букIараб жо бихьизе бокьилаан нужеда, бицун хIал кIолареб ва чи божилареб жо ккана гьел рагIабаздаса жадуб! Гьелдаса нахъе гIемерал сонал аниги, жакъаги гьеб ракIалде щварабго цо гIажаибаб чIухIиялъул ва хIайранлъиялъул асар лъугьуна рекIеде. Залалда ругелщиназ тIаде рахъун хъат чIвазе байбихьана МугIалимасе !!! ХIасанги хIайран гьавуна ракIалдаго гьечIого залалъ жиндир гьабураб къиматалъ. РекIее гьабураб асаралъул кутакалъ цIияб рухI ва жан кьурав Хасан, цIум гIадин къавукъун ана залалъул бакьулъе, байбихьана киданиги букIинчIеб шавкъалда кьурдизе. Асаралъ мехтизавурав гьесул щибаб лага букIана кьурдулеб, ва барахщулев вукIинчIо гьев я жиндир къаркъалаялда, я жиндир бохдузда, я рестораналъул чIабаралда !!! Гьесул кьурдияъ хIикмалъизарурал бертадул гIахьалчагIазул хъатил гьаракьалъ залалъул тIох тIаса бахъилин кколеб букIана. РакIалде кколаан гьеб гьаракь рагIулеб батилин тIолабго шагьаралда. Шагьаралда щиб, тIолабго Дагъистаналда! Ва гIазулал тIогьазул мугIрулги рахъун чIчIун ругин гIицIго МугIалимасул хIурматалда!\nХIасан жиндирго бакIалда гIодокIана, амма хъатил гьаракь нахъаса къотIулеб букIинчIо, ХIасан вищаралъухъ дие рецц гьабун чIвалеб хъат батилин гьебин толаан дица. Камалудинги ХIасанги цоцада лъалароан ва гьез лъай хъвай гьабизе байбихьана. Камалудиница дида гьикъана росулъ кинал миллатазул гIадамал ругебан. (Хадусеб бичIчIине ккани, гьаниб абизе ккола гIодоблъиялда ругел Дагъистаналъул росабалъ гIумру гьабун рукIуна 5-6 ва цIикIкIунги миллаталъул гIадамал. МугIрузда ругел росабалъин абуни, гIицIго цо миллаталъул чагIи. Гьедин букIунеблъи киназдаго гуро лъалеб). Дица Камалудиние жаваб кьуна нижер росулъ гIицIго магIарулал ругин. Гьеб жавабалъ бичIчIинарищха щай нижер росулъ киназго бацIцIадаб магIарул мацI бицунебали. Гьеб жаваб ХIасание бокьичIо, гьесул гьурмадаса роххалил ва пахрулъиялъул асар лъугIана. Хадуб, нижго ругеб бакIалда, ХIасаница дие кутакаб бадибчIвай гьабуна гьеб жавабалъухъ. Гьаниб гIодоблъиялдаго гIадин, нижер росулъги гIемерал миллатал ругин щай абичIебан семана гьев диде … Гьереси бицун кIалъаларев дир жавабалъ ХIасанил мугIалимлъиялъул гьунар гIодобе ккезабидалха. Дидагоги ракIалда бухIун букIана асул къадру борхизе гьереси бицине кантIичIолъи. Гьалгощинал сонал ана долдаса нахъе, цевего ахираталде ана ХIасан, амма досул доб бадибчIваялъ жеги гьумер бухIулеб буго дир !!! Дунго дидасаго рази гьечIо доб, зарал гурони щибниги пайда гьечIеб, ккечIеб бакIалда битIараб бицаралъухъ. Ва накабазда чIчIун гьаризе бокьун буго: Дида тIаса лъугьа, ХIасан!-абун. Амма мун нижгун гьечIо …\nДунги воржун ина къо бачIарабго\nКъункърабазул тIелгун дове рикIкIаде.\nГьезул мацIалъ дица ракьалда тарал\nРокьулел чагIазул ахIила цIарал …\nГьеб мехалъ дица бищун цебе мун валагьила, ХIасан, ва гьарила: ТIаса лъугьа дида, МугIалим!-абун.