Стихотворное наследие Арадерихского поэта Абдулпатаха Ибрагимова. | Сайт села Арадерих\nАвтор: admin, 04 Окт 2011 • 21:46 • 6441 просмотров Отзывов нет\nЖив г1урав ракьалде рокьи гьеч1ев чи\nБокьоб х1айваналда релъун вихьула\nЖив вижараб росдал къадру ц1унич1ев\nКъадги канлъи гьеч1еб гьоров хут1аги.\nНижер росда т1аса "Т1ох-мег1ер"буго\nТ1аде ваха мунго борхалъи лъазе.\nБорхатаб маг1арда т1егь бижун буго\nТ1ун мах1 сунт1е гьелъул гьуинлъи ц1узе.\nГьанив вахунелъул т1агъур шула ккве\nТ1аса нак1к1улъ тункун бортизе гурин\nБатани чабхилъ ч1ун чанил хал гьабе\nЧорхол х1ал хьеч1ого борч1изе гурин.\nБан чангитгун ккун ч1а, чорхол хиялал\nЧвархъан куркьбал рижун воржине гурин\nВижараб ракьалде г1ищкъу бахчун ч1а\nМуг1руз дандеги къан къвал базе гурин.\nГанч1икьан т1инк1улеб т1ок1к1араб ицда\nТ1инде ккарал ч1имхал маххалин ккола\nМех-мехалъ х1охь балеб ц1орораб лъеда\nЦ1орол мат1уялда релъен бук1уна.\nЦ1огьохъе гьороца гьурмада ч1валеб\nГьуинаб мах1алъ рак1 х1айран гьабула\nХ1анч1аца рачунел берцинал бакъназ\nБугеб ургъел ун черх аваданлъула.\nБахьинаб г1и буго сага кваналеб\nКвине гьан бокьани гьоркьоса баче\nКвасул х1еренлъиялъ х1ули к1очарал\nХ1ан рахьдал бахъизе чахъаби гьале.\nГьанир чуял руго чундулг1ан хехал\nЧангит шулаго ккве т1ад рек1унелъул\nТ1алил най бихьула х1е бак1арулеб\nХ1ет1 ц1одорго бахъе ч1инт1иларедухъ.\nГьаниб г1ураб куйдул квилоялъубе\nКило тамхьил уна ц1азе бокьани\nЦ1ан путал рахъулеб оцол т1ат1уда\nТ1аде ц1ам х1улула чед къазе ккани\nЩибаб качаналда килаби ругеб\nХъарпуст1ан бихьулищ хурзабахъ бижун\nЖидер бак1лъи ц1ик1ун ц1ан г1одорегун\nБог1ол т1урал руго т1огь ракьдаги цун.\nТ1ок1аб жо гьеч1они гьоло г1еларищ\nГьирилъ къвариг1ани къали жубазе\nКъвац1иялда квине ламадур гьеч1ищ\nГьац1ул т1аг1амалда т1огьол мах1 бугеб.\nХьул лъурас ч1уч1ани ч1ерлъун барсизе\nБакъдебусил бет1ер т1арсг1ан бук1уна\nТ1ат1улъ бежаниги жибго кваниги\nБет1ер куйдулг1анаб картошка г1ола.\nУмумузул кицабалъ камилаб г1акъло буго\nКидаго херлъулареб хазина-маг1на буго\nХалкъалъ г1умру гьабулеб дунял бугебг1ан мехалъ\nГьеб г1акълудал гъваридаб гъуйлъун хут1изе буго\nНужеда гьеб раг1анищ раг1ич1ебищ лъаларо\nЛъабго чиясда т1убан божаян абуларо:\nЙокьун дуца ячарай чидар яс лъадиялда,\nЦеве мискинав вук1ун бечелъарав чиясда,\nГьединго ханзабазда хвараб мехалъ гурони\nХалкъалъе г1адлуялда г1адамаца таниги.\nГьаб кици х1акъабищан х1акъикъат лъазабизе\nХ1укму рак1алъги гьабун вук1ана дун ургъулев.\nЛъеберго соналъ дица жив ц1унарав ханасул\nЖаниб бокьоса бикъун бахчана куй цо гьороб\nДирго куй хъун белъана хъизангун цадахъ квана\nХанасул куй хъурабин хъизаналда абуна.\nМадугьаласухъе ун анц1го гъурущ босана\nАнкьго къоялдасан къарз бец1изе къот1и ккана\n(Гьев мадугьал вук1ана цеве ц1акъ мискинав чи\nГьанже жив бечелъарав бич-хисалъул даранчи)\nРокъове швараб мехалъ шибго г1айибго гьеч1ей\nЩай егун ч1арайилан ч1ужу дагьай юхана.\nДуца доб куй бикъун хъвей ханасда бицинилан\nЦцин бахъун к1алги гьикъун къват1ие лъутун ана.\nНахъисеб къоялдего ханас судалде кьуна\nСудалде дун инаго мадугьал хаду гъана\n– Нагагь судалъ мун къуни къарз кин бец1илебилан\nКъварилънхъдун г1одизе г1ангур г1адин лъугьана.\nСудияс суал кьуна бикъанищ дуца куян\nДица жаваб гьабуна гьединаб иш кканилан\nХанас ч1ванкъот1ун суал ч1вазе ккелилан лъуна\nЧ1орг1ан бит1арабилан судалъ х1укму гьабуна.\nЦинги дица судалда раг1и кьеян гьарана\nКьогеян хан к1алъана кьеян халкъ т1аделъана\nДадеги вахъун дица ккарабщинаб бицана\nБожизе бегьуларел гьезул ц1арал рехсана.\nЦ1ан бахъун анц1го гъурущ мадугьаласе кьуна\nГьороса ханасул куй бачине чи вит1ана\nЙокьун ячарай лъади цодагьай юхунилан\nХанасда куй бикъараб бицине ун ятана\nСудалде унев вугев ургъел дир гьабич1ого\nАнц1го гъурщил багьияв мадугьал гьеч1ев лъана\nЛъеберго соналъ дица жив ц1унарав ханасги\nЦо куй бикъунин абун ч1вазе х1укму къот1ана\nХалкъалда цебе лъадул лъабабго ц1ар т1амуна\nМадугьал лъадул г1адин лъабго ц1ар т1амун тана\nЛъеберго соналъ дица г1умру кьурав дов ханги\nХалкъалда лъан бук1ине лъабго ц1ар т1амун тана.\nМекъаб судалъул х1укму халкъалъ хвезе гьабуна\nХанги киналго рекъон кварида ван гъанкъана\nКъарумав дов мадугьал мискинлъун вакъун хвана\nТ1екълъи дуниялалда даимлъулареб лъана.\nЦересел г1асрабазул г1адамазул бицунеб\nГ1емераб къиса буго къват1иб жеги бахъич1еб\nКъвак1арал рак1азулги рек1араб хвалчадулги\nХабар таманаб буго таптаралда угьич1еб.\nГьаниб дица бицунеб цо лъугьа – бахъин буго\nЦересел ханзабазул хабал занилъун ч1вараб\nГ1емерисел къисабалъ къадру гьеч1ел шаг1ираз\nКъаг1идалъун ккун буго бечедал чаг1и каки\nАмма х1акъаб жо буго бечедазда гьоркьорги\nГ1адлу, г1акълу бит1арал бут1рул рук1араблъиги\nХунздерил т1алъиялда т1ибит1ун бицен буго –\nТ1олго Кавказ мук1урав вук1аравила цо хан.\nРик1к1адал улкабазде вакилзабиги рит1ун\nДармил ва рагъ-кьалалъул гьоркьоб лъулаан суал.\nЦо нухалъ вакилзаби Ираналде унелъул\nУна бет1ерлъун гьенив Гьоц1алъа Г1алисканди.\nГьунар раг1уе т1ок1ав, бот1ролъ г1акълу къулг1аяв\nКъажаразул шагьасде швезе уна сапаралъ.\nЦин к1вар бугел бах1сазде байбихьилалдего доз\nДагъистаниязул х1ал бихьизе къасд гьабула\nКъот1ун цо роходаса к1иябго рахъ бащадаб\nРохти гьалъул кисабан кодобе бегьула х1ехь.\nХ1орил лъелъе рехидал рохти бигьаго лъала\nЛъелъе ц1ик1ун т1ерхьинч1еб т1огь бук1ин мух1канлъула.\nГьеб х1ал бихьиялъ къурав къажаразул шагьасда\nКъвариг1ел гьеч1еб пикру каранда басандула.\nКисаго рас х1улараб х1ама цебе бач1уна\nГьалъул г1умру лъайилан г1амал к1одого ч1ола.\nГ1алискандица гьесий рекъараб жаваб кьола\nКъажарасулгин х1амил х1исаб цойиде ц1ала.\nЦересел умумузул кици бугин абула –\nКинго лъазе к1оларин гьел к1иязулго г1умру.\nГьанже ццин гьалаглъарав шагьас х1укму гьабула\nХ1ажаталде инаго гьасде гъалбац1 гьусизе.\nГъирун к1алгун бач1унеб жанаваралда к1алдиб\nК1удияб т1агъур бахъун буг1ун къазе гьабула.\nКъвариг1ани батулеб маг1арулазул хонжрол\nХвалил ругънал гъорлъе ккун гъалбац1 г1ебеде лъола.\nГьеб мехалда шагьасул кумакчаг1и риххула\nДуца гьабураб шибан гьесде т1аде рортула.\nШагьасул гучаб гъалбац1 гъванщилъ ханжар бан ч1вазе\nМун кин х1инкъич1евилан х1икматго ралагьула.\nГьал каг1ал цо гважуца цадахъ ич1го гьарулин\nГьезде цо кверги хьваг1ун Г1алискандиги уна.\nДагъистаналъул халкъгун къец гьабун лъик1 гурилан\nКъурав шагь живго хаган хадув валагьун ч1ола.\nГьениб къот1и ккун буго къануналда разилъун\nКъажараз Дагъистангун дармида байбихьизе.\nГьаб хабар бицана Гумбет районалдаса цо логода ворхатав чияс 1962 соналъ.\nГьаб МахIачхъалаялъул ралъдал рагIалда ругел\nЧК-ялъул подвалахъ туснахъалде ккана дун.\nЛъеберабилел соназ туснахъал хIалтIизарун\nНижеца бараб бyгo бащдаб шагьар доб мехалъ,\nТуснахъ гьарун рукIана мискинал магIарулал,\nМацIихъабазул гIapзаз гIайиб гьечIого ккурал.\nСовет хIукуматалде квешаб рагIи абунин,\nКаммунистаз гlapзал кьун, гIадада жанир лъурал.\nЩибаб сордоялъ рачун къогогIан чи унаан,\nКъваридаб камералде киналго гьел руссинчIо.\nГьересийищ уябищ мухIканлъи лъалароан,\nАмма гьел чIвалел pyкlин балъгояблъун букIинчIо.\nГьури гIодой биччараб карачел гьечIеб радал\nРалъдал рагIалде щвани багIарлъун батулаан…\nБункерилан цIар бугеб гьениб букIараб гьабихъ\nТуснахъал ххунел pyгин хабар камулароан.\nЦо пуланаб сордоялъ дунги чамго гьалмагъги\nЧК-ялъул хIакимас допросалде axlaнa.\nДида щибго лъалареб — «гIайибги» гIунтIизабун\nMyкIурлъеян кIалгьикъун кIвараб хIалалъ вухана.\nКинха чи мукIурлъилев букIинчIеб гIайибалъе!\nКин рагIанин абилеб paгIичIeб гIинги тIад тун!?\nГьедин гIакъуба кьеялъ гleмеpaв чи холаан.\nЦо-цояв гьересиго гьенир «мyкIурлъулаан».\nГьенисан ятабалде ритIулейилан абун,\nБосун нижерго къайгун, цо рокъоре рачана.\nГьенир гIодор рукIине бакIал рукIинчIолъиялъ.\nГIицIаб чIарбида кIусун кIигоявги ватана.\nГьебсагIат ниж кIyсapaб чIабарги гъоркьа тIагIун.\nТIатIалаго речIчIана цо къвакIараб маххуда.\nДун цо букIнилъ бyкlapaб\nкартIиниб килщалги къан\nЖаниве вортичIого гьенив далун хутIана.\nДир тIолго гьалмагъзаби «гьабица» гъурун ралеб.\nругънал лъун лъай босана,\nЛъавуде вачIун хадуб хал-шал гьабураб мехалъ.\nБункералъул цо бокIнилъ рекIухъе хутIун вуго.\nБаккун бачIунеб моцIрол канлъи тIаде щвечIого.\nКонвойги нахъ буссун ун дун рагIдукь кьерун вуго,\nГьабизе жо, лъачIого лъикIалан заманаялъ\nГьеб бакIалда кьерухъе кьуричIого вукIaна.\nГъурун дир гьалмагълъигун гьеб сагIат къотIун ана,\nВихьулев рагIулелъув, гIадан гьенив гьечIоан,\nГIисин ккун карачелаз бачунеб наку гуреб.\nЧиясе жиндирго pyxl цIакъ хирияб жо бyгo\nХвезе бокьулев гIадан гIемep ватизе гьечIо.\nХвечIого хутIиялда ракI чIун букIинчIониги,\nЦIорораб ралъдал лъелълъе\nхъвараб ккаян кIанцIана.\nKIвaрaбгIан pикlкlaдегIан лъедон рагIалде щвана,\nРагIалда цо хъощ батун гьелда жанив лъугьана.\nЖанив хъаравул гьечIо, хъабарча далун буго.\nБиччараб ретIел бахъун хъабарча тIад жемана.\nЧерхалъул сири къотIун дагьав хинлъун лъугьана.\nХал гьабун квал-квадидал спичка, кодой щвана.\nГазета тIад жемараб чадил кесек батана,\nЧорхолъе, махIабалъе pyxl бачIун гIадин ккана.\nГьенисан до чали-чIван унев вукIарав дида\nАзбаралда бакъвазе бараб ретIел батана.\nГьениса ретIелги щун Россиялде лъутана,\nБатIияб цlapалда гъоркь гьениб къого сон бaна.\nГьале тIад вуссун хадуб,\nМишал МухIамад лълъвана.\nДокументал, цIаги гъун, цIергIадин рухIун рана.\nДун хунилан гIодарал гIaгapал-божараца\nХабалъа вахъун щведал рохалил магIу тIуна.\nГьанже ургъараб мехалъ цо-цо хиял гьабула\nЩайдай дун хвасарлъарав\nДие пенсия гьечIо. Хьихьизе лъимал гьечIо,\nЛъаларо кидалъагIан гIумру дий бугебали.\nГIемерго кватIичIого конец ккезе батани,\nДунго вукъизе гIураб гlapaцни кодоб буго.\nНижер мадугьалихъ Чириюрталда\nЧупринин абулев гIурусав вуго.\nГIемераб мехалда ралел бакIазда\nЭкскаваторщиклъун хIалтIулев вуго.\nХIалтIи лъугIун хадуб, выходной къоялъ\nГьекъезе бокьулеб хасият буго.\nХеккого кеплъулев, хабар бицине\nЦогидав толарев товарищ вуго.\nГьекъолеб мехалъги цо живго гурев\nЦадахъ компания гlуцIизе буго.\nЦадахъ гьекъезе чи рокъов щвечIони,\nБосун поллитрагун вачIине вуго.\nЦо къоялъ дир рукъоб, гьекъараб гIужалъ\nДун гIажаиблъана гьес бицаралда.\nГьереси батилин щаклъизе ккани,\nЩибниги букIинчIо элъие гIилла.\n— «Двигатель-строй» бакъбаккул paгlaл\nДун гьенив хIалтIана бульдозеристлъун.\nДица кьучI бухъичIеб, подвал бахъичIеб\nБалеб бакI букIинчIо ралъдал рагIалда.\nЦо нухалда, сардилъ вахъине гьавун,\nБухъизе тIамуна тIуцабго цо щоб.\nЩалайгин салиги ралъдалъе цвине\nЦадахъго тIамуна ункъо бульдозер.\nТIаде вачIунев чи гьукъун вукIана.\nKъватlиp рахъунгеян кабиналъуса\nКинасего нижей приказ букIана.\nЩиб жо цунаниги карачалабаз\nКваналеб букIана гьеб лахIзаталде.\nCвак тун цун балаан биччараб кIкIабатI.\nГьеб щобдa гъоркь гьабун\nЩунусго метрагIан халалъи бугеб.\nХал гьабураб мехалъ гьелъул гIеблъуда\nЩуго-анлъго метрa батилин тана.\nПодвал цIун бугоан жаназабазул,\nЦоял турун хварал рукьби хутIарал,\nЦоял халалъухъе, цоял гIеблъухъе,\nАнлъго гъат бугоан тIатIала сокIун.\nГьурмада бугоан чIегIеркIуяб рас,\nЧIaго гIадин вуго цо-цояв xyтlyн.\nХухун, тIутIун арал тIaxьил гьарурал\nТIимгъалги тIагъралги ругоан хIулун.\nБерда рихьарабго лъана нижеда\nГьеб кинабго цадахъ цун бульдозераз\nБана ралъдал тIинде рогьел лъалелде.\nЛъаларо чамго чи гьенив вyкIapaв\nЧамго азарго чи вукъараб цо хоб…\nХерал магIарулал, гIайибго гьечIел,\nГIадада чIвана нуж НКВД-ялъ".\nЛъебералда ичIилъ адрес биларал\nГьеле нужер адрес ралъдал тIиналда!\nРукъизе нуж щвечIо гIагаразухъе,\nЧчугIбузе щун руго рукьби хъарсине.\nНужой суд гьабичIо, сибир къотIичIо,\nКъасде рачун ана «Черный вороналъ»,\nНужер хабар лъачIо лъидаго щибго,\nЯ лъазеги гьечIо гьеб киданитги.\nКин лъалеб гьеб хабар?!\nБалъго чIван лъурал,\nБалъго, сардилъ рачун,\nНужер гьаб ракьалда лъакIал хутIичIо,\nХутIичIо кибниги кагътида хъван xlapп.\nНуж мацIихъабазул хъубал мацIаца\nРацIцIад ругониги «хъублъизаруна».\nХъубал законазул бетIергьабаца\nБитIун рукIаниги «гьетIизаруна».\nЩиб нужода гIайиб? ГIараб цIалийищ?\nГIелму доб мехалда цоги букIинчIо.\nНужоца бикъичIо. Нужоца чIвачIо.\nНуж хIурияталда данде рагъичIо.\nДида нуж рихьула гIараб цIалулел,\nГIадамал гуккизе мурадлъун гуреб —\nНужорго paкl чIaраб дин бацIцIалъизе\nДаимго шаргIиял шагьра-нухазда.\nНужер гьел нухазда къорал гъуразда\nКъиямасеб къоялъ дир ракI гурхIула…\nДунялалда тIадги paкI бохун гIумру\nБукIунгутIиялда тIубан ракl чIола.\nДицани гьаб Гъуниб гъогъол си гIадин\nГъваридаб кIалахъе цун реххилаан,\nЩайгурелъул гьаниб гъалбацIал кквезе\nГъирун гIурус гьабзаз гьужум гьабидал.\nДицани гьаб Гъуниб гъвар-гъвариялда\nГъурараб щегI гIадин щущахъ балаан,\nЩайгурелъул гьаниб гьаб Улкаялъул\nГьунарги чIухIиги хIатIикь мерхьидал.\nЩайгурелъул гьаниб Дагъистаналъул\nЦIар рагIарал васал асир гьаридал,\nЩай гурелъул гьаниб шаргIалъул хвалчен\nШамилил кодоса капирас индал.\nГьанисан байбихьун дин – исламалъул\nАслу мукъсанлъизе гIурус нух лъейдал,\nГьанисан байбихьун магIарулазде\nГIурусхъахIбалъидул хъублъи бахъидал.\nГьанисан бегьараб гIурусчакмаялъ\nЧан магIаруласул магIирукъ лъураб?\nГьанисан байбихьун рихьулищ лъимал,\nМагIарул мацI кIочон гIурус босарал.\nЧан жал бусурбанал эбел-инсуца\nАслу капурлъарал лъимал гьарурал?\nЛъикIаб тухумалъул магIаруласул\nМиллатцин лъаларел лъимал дандчIвалел.\nКупру тIибитIана, дин загIиплъана\nЗулмучагIаз имам асир гьавидал,\nИмам – исламалъул кьучI жагъаллъана\nКьурул хъалаялде хъазахъ бахиндал.\nХъала босунилан, сардар воххизе,\nСокIкIун гъонода лъе гъурараб солдат.\nГъалбацI кверде унин князь чIухIизе\nКамурав анлънусго апицер рикIкIе.\nАмма гьаб кинабго историялда\nАрабги хварабги хайир щиб бицун\nХвезегIан вихьичIев Буденныйил цIар\nЦIакъго рекъон гьечIо гьадаб кавуда.\nКавуда цIар лъезе цIунун хутIарал\nЦIцIарал рекIелъ руго рикIун халкъалъул.\nРугънал картIинибе квас-квас бугIарал\nКида дол кIочонел чарамул ракIал?\nМалачил Сурхайил хабар кIочонищ,\nХвалчаца нух бахъун хъазахъ гъурарав,\nХирасул ГIалибег гIоларогойищ\nГIурусаз лъукъараб гъеж тIун реххарав;\nКодоб хвалченги ккун сахабаб квералъ\nСолдатазул боял бидулъ релъарав.\nСугъулдерил мурид МокъмухIамадий\nМех унин кIочонищ кIудияб гъерей.\nНужеда рагIичIищ МаллагIалил цIар\nЦIаруй гIурус гунгрул гиргизарурав,\nГодекIаниб хераз бицинчIогойищ\nБодаго цIар арав Ахъбердиласул.\nЧан цIар хутIарал, цIар хутIичIелги\nБахIарзал рекьарал ракьул чохьонир\nБекьарабщинаб жо тIирщулеб гIадат\nГьал бахIарзал щайдай тIирщулел гьечIел?\nКигIан кватIаниги дидани ккола\nТIирщ къватIиб баккараб къо бачIинилан…\nКъватIул бахIрабаца щиб бацаниги\nШаргIги динги инсул дуруслъилилан.\nКъоял, кавабазда – кир ратаниги\nКвешезе теларин тушбабазул цIар…\nГьаб памятник гуро историялъул\nГьаб ахирлъун ккола историялъул…\nМетки: Абдулпатах Ибрагимов, Аварцы, Арадерихцы, Поэт из Арадериха, Сайт села Арадерих\nПредыдущая страницаТворчество Юсупа Магомедова из Арадериха Следующая страницаПерепись населения села Средний Арадерих от 1886 года