Лъани зарал гьечIо\n1725 соналъул апрелалда шамхал ГIадил-Гирей Россиялде данде вахъана ва гIахъущгун цадахъ «Аграханский» абулеб хъалаялде тIаде кIанцIана.\n1803 соналъул апрелалда аваразул ханлъи Россиялъул кверщаликье ккана.\n1843 соналъул апрелалда Шамил-имамас, киналго наибзабиги, дибирзабиги, къадизабиги ракIарун, гьезул букIине кколеб мутIигIлъи гьечIилан бадибчIвайги гьабун, лъазабуна жинца имамлъиялдаса инкар гьабулеб бугилан.\n1846 соналъул апрелалда Шамил-имамас кIудияб чабхъен гьабуна Кабардаялде. Гьес цебе лъураб масъала букIана Кабардаги Чергесияги имаматалде гъорлъе рачин.\n1860 соналъул апрелалда Кавказалъул бетIерас «Дагъистан областалъе ва Закатала округалъе нухмалъи гьабулеб къагIида» тасдикъ гьабуна.\n1892 соналъул апрелалда гьанжесеб МахIач­хъалаялда «Анжи-гор» абулеб борхалъи­ялда хIалтIизе биччана гумузе нух бихьизабулеб маяк.\n1900 соналъул 18 апрелалда Дербент шагьаралда гьавуна композитор, РСФСРалъул искусствоялъул мустахIикъав хIа­ра­катчи, Сталинил цIаралда бугеб премиялъул кIи­цIул лауреат Готфрид (ЖабрагIил) ХIа­санов.\n1910 соналъул 14 апрелалда Дарги окру­галъул ХIап­ши­ма росулъ гьавуна та­рихчи, КIудияб Ва­тIанияб рагъул гIахьалчи, Дагъистаналъул халкъияб лъайкьеялъул вукIарав комиссар, ДАССРалъул Верховный Совета­лъул председателасул заместитель, Россия­лъул мустахIикъав гIелмияв хIаракатчи Расул МухIамадович МухIамадов.\n1910 соналъул апрелалда Россиялъул армиялъул поручик ва тIоцересел летчиказул цояв Петр Нестеровас, Порт-Петровскалда (МахIачхъала), хъизамгун цадахъ хIухьбахъи гьабулеб заманалда, ургъана гьелде щвезегIан букIинчIеб самолет, ва лъабго соналдасан гьес Киевалъул зодоб гьеб самолеталда гьабуна «хвараб кIичI» (мертвая петля) абураб гьунар.\n1925 соналъул апрелалда МахIачхъалаялда тIобитIана ТIолгодагъистаналъул советазул V съезд.\n1927 соналъул 5 апрелалда ТIолгода­гъис­таналъул советазул VI съездалда къабул гьабуна Дагъистаналъул кIиабилеб Конституция.\n1932 соналъул 22 апрелалда Дахадаев районалъул Дибгаши росулъ гьавуна Дагъистаналъул халкъияв шагIир, драматург Сулейман Рабаданов.\n1932 соналъул 27 апрелалда МахIачхъалаялда, тIобитIана Дагъистаналда культурияб гIуцIиялъул суалгун культураялъул идарабазул хIалтIухъабазул тIоцебесеб съезд.\n1934 соналъул апрелалда ВКП(б) ялъул Дагъобкомалъул бюроялъ хIукму гьабуна 1934 соналъул 15 июналда советиял хъвадарухъабазул ТIолгодагъистаналъул съезд ахIизе.\n1936 соналъул апрелалда Дагъистаналда борлъана сордо-къоялда жаниб 250 тонна нартил бахъулеб буругъ.\n1938 соналъул 11 апрелалда Болъихъ районалъул Кьохъ росулъ гьавуна Дагъистаналъул халкъияв артист, республикаялъул С. Агъабабовасул цIаралда бугеб премиялъул лауреат, Дагъистаналъул искусствоялъул мустахIикъав хIаракатчи МухIамад Абакаров.\n1938 соналъул 22 апрелалда Буйнакск районалъул Гъоркьа Гъазданущив гьавуна Дагъистаналъул гIелмабазул миллияб академиялъул член, гIелмияв хIаракатчи, профессор ХIамид Бучаев.\n1940 соналъул 26 апрелалда гьавуна «Лезгинка» ансамбль гIуцIарав Россиялъул халкъияв артист Танхо Израилов.\n1942 соналъул 22 апрелалда Советский (Шамил) районалъул Ракьуб росулъ гьавуна Дагъистаналъул халкъияв артист, ЦIадаса ХIамзатил цIаралда бугеб магIарул музыкалиябгун драмаялъулаб театралъул художествияб нухмалъулев, Дагъистаналъул искусствоялъул мустахIикъав хIаракатчи ХIайбула ГIабдулгъапуров.\n1955 соналъул апрелалда Дагъистаналда гIу­цIа­на «Къуватаб къокъа» абураб Северияб Кавка­залда тIоцебесеб Композиторазул союз. Гьелде гъорлъе унаан ункъо композитор: Готфрид ХIа­санов, Сергей Агъабабов, Наби Дагиров ва Мурад Кажлаев.\n1961 соналъул 23 апрелалда гьавуна 2007-2013 соназда Дагъистаналъул хIукуматалъул председателасул заместительлъун вукIарав, Россиялъул Северияб Кавказалъул ишазул министрасул гIакълучи Ризван ГъазимухIамадов.\n1961 соналъул 28 апрелалда Буйнакск шагьаралда гьавуна Дагъистаналда бугеб федералияб казначействоялъул нухмалъулев СайгидхIусен МухIамадов.\n1963 соналъул 21 апрелалда «Рорхатал цIваби» абураб тIехьалъухъ Расул ХIамзатовасе кьуна Ленинилаб премия.\n1991 соналъул 26 апрелалда къабул гьабуна «Репрессиялде ккарал халкъал ритIухъ гьариялъул хIакъалъулъ» РСФСРалъул закон.\n2005 соналъул 28 апрелалда МахIачхъалаялда тIобитIана Дагъистаналъул Журналистазул союзалъул XV съезд. Съездалда союзалъул председательлъун нахъеги вищана ГIали Камалов.\n2006 соналъул 28 апрелалда Дагъистаналъул президент МухIу ГIалиев Москваялда дандчIвана нилъер республикаялдаса бизнесменалгун.\n2006 соналъул 17 апрелалда Дагъистаналъул президент МухIу ГIалиевас гъолбасана республикаялда лъималазул ихтиярал цIунулев вакиласул хъулухъ букIинабиялъул хIакъалъулъ указалда гъоркь.\n2007 соналъул 30 апрелалда Санкт-Петер­бур­га­лъул Смольниялда ДРялъул президент МухIу ГIалиевас ва гьеб шагьаралъул губернатор Валентина Матвиенкоца гъолбасана Дагъистан Республикаялда ва Санкт-Пертербургалда гьоркьоб 2007-2011 соназда экономикиябгун культурияб ва гIелмияб цадахърекъон иш гьабиялъул къотIи-къаялда гъоркь.\nХалкъазда гьоркьосеб календарь\n30 март - 7 апрель\nБищунго кIвар бугезул цояблъун кколеб жугьутIазул Пейсах байрам. Гьеб бухьараб буго Египеталъул лагълъиялдаса рорчIиялда. Гьел къояз кIодо гьабула жугьутIал хасаб халкълъун лъугьин.\nГIиса авараг, хIамидаги рекIун, Иерусалималде жаниве лъугьараб къо. ХIама кколаан ракълилаб гIаламатлъун. Гьеб ккола насраниязул Пасха байрамалда цебесеб анкьалъул къоги. ГIадамаз гьесда дандчIвай гьабуна рохалилаб ахIвал-хIалалда. Гьезул хьул букIана гьес ГIизраилалъул халкъалъул тушбабаздаса рецIел босилин. Амма ГIиса аварагас гьеб божилъи ритIухъ гьабичIеб мехалда, халкъ гьесде дандечIана.\nГIадаталда рекъон, насранияз гьеб къоялъ рицIцIигъотIол гIаркьалабазул квацIаби гьарула ва рокъор цIунун тола тIубараб лъагIалица.\nПасха (Григорианил календаралда рекъон)\nНасраниязул байрам. Гьеб къоялъ хъизама­лъул киналго чагIи данделъула ва гIодор чIола байрамалде дандекколел тIагIамал тIад лъураб столалда нахъа. Щибаб улкаялъул жинди-жиндир гIадаталги руго. Масала, Германиялда гьеб байрамалъул гIаламатлъун ккола гIанкI ва ханал. Польшаялда байрам кIодо гьабула кIиго къоялъ: гьатIаналъги итниялъги. ГьатIаналда хадуб букIунеб «биччараб итниялъ» полякалъулаз цоцазде лъим тIола. Лъим - гьеб кколеб буго сахлъиялъул, икъбалалъул гIаламатлъун.\nРоссиялъулги Белоруссиялъулги халкъазул цолъиялъул къо.\n1996 соналъул гьеб къоялъ кIиябго пачалихъалъул бутIруз гъолбасана Белоруссиялъулги Россиялъулги союз гIуцIиялъул къотIи-къаялда.\nКIудияб Хамиз яги бацIцIадаб Хамиз.\nГьебги ккола насраниязул байрам - кIалкколеб моцIалъул ахирисеб анкь. Абула гьеб къоялдаса нахъе байбихьанила гьарурал мунагьазухъ Аллагьас гIадамазе тамихI гьабизе. Гьеб къоялъ ракIалдещвезабула Балъгояб дандеруссинги - жиндирго цIалдохъабигун цадахъ ГIиса авараг къасикванил заманалда Пасхаялъул тIоцебесеб къоялъ гIодов чIей. Гьебго сордоялъ Ягьудав хилиплъун вуго ГIиса аварагасе. Гьеб къоялъ ГIиса аварагас гIадамазда бихьизабун буго гьел мунагьаздаса цIунулеб битIараб нух. Гьединаб къолъун кколеб буго КIудияб Хамиз - Пасхаялда цебесеб къоялъ килисаялде уна насраниял ва жалго рацIцIад гьарула гьарурал мунагьаздаса.\nХансик (хварал умумул ракIалдещве­зария­лъул къо).\nГIадаталда рекъон, насраниял уна хабалазде, хобал рацIцIад гьурула, рищни-къул бакIарула, гьеб къоялъ ине рес ккечIел нахъисеб къоялъги уна. Цо-цояз гьелда «цIорораб кванил къойиланги» абула - цIаги бакун, квен гьабулеб гьечIо гьеб къоялъ.\nГъутIби чIолеб къо.\nКореялъул хIукуматалъ чIезабураб гьеб къоялъул магIна букIана рохьал цIигьари. Гьеб къоги Хансик байрамги цого къоялъ рукIиндал батила, хабалазда гъутIби чIолел гIадамал гIемер рукIуна.\nГьеб къоялъ насранияз ракIалдещвезарула ГIиса авараг Гефсиманалъул ахикь жанив тIами, Пилатил суд, ГIиса аварагасул гIумру ва хвел. Гьеб къоялъ насраниязул цо-цояз щибго кунаро ва гьекъоларо.\nПрочитано 2653 раз\tПоследнее изменение Пятница, 06 апреля 2018 12:05\nДругие материалы в этой категории: « Бакълъулазул тIоцевесев прокуро\tХIажи-Мурад ГIарацхан ва гьесул рагъулаб къисмат »