Азкары утром и вечером с переводом — зикр после намаза по сунне\nКатегория: Фикх Создано 05.02.2013 04:24 ЗайнуДдин аль-Малибари\nМагIарул халкъияб кIалзул хазинадул бищун къиматазда гьоркьоса цояблъун ккола машгьурав бодул цевехъан Рекъав Ражбадинил хIакъалъулъ гьабураб кечI, гьебги чанго батIияб къагIида бугеб. Гьеб кечI ккола магIарул поэзиялда жаниб жидеца хасаб бакI кколел, «церехъабазул кучIдул» абураб цIаралда гъоркь халкъалда гьоркьор машгьурлъарал шигIриял асаразул бищун машгьураблъун. Церехъабазул кучIдузул аслияб темалъун ккола ХVI гIасруялдаса байбихьун XIX гIасруялъул кIиабилеб бащалъиялде щвезегIан магIарулаз батIи-батIиял ракьазде, хасго ЦIоралде, гьарулел рукIарал рагъулал сапаралги чабхъеналги. Гьел кучIдул сокIкIараб заманги гьезул авторалги тарихалъ цIуничIо. Гьединлъидал гьел лъугьун руго халкъияллъун. Церехъабазул кучIдулин гьезда абиялъе гIилла буго гьезул гIемерисел сайигъат гьарурал рукIин халкъалда жанир жидер цIаралги ишалги машгьурлъарал пуланал бодул бутIрузе.\nЖеги XIX-б гIасруялдаго мацIал лъазабулев гIалимчи ва генерал Петр Усларица Ражбаданил хIакъалъулъ кечI гIурус таржамагун басмаялда бахъана, жиндир «МагIарул мацI» абураб тIехьалда. Гьелъги батила гьеб кечIги живго Рекъав Ражбадинги машгьуралъизавун. Амма гьелдаго цадахъ гьанжелъизегIан магIарулазда щибго жо лъалеб букIинчIо гьев Ражбадинил хIакъалъулъ, гьев ХарайчIи росуъа вукIин гурони. Живго Усларицаги хъвалеб буго, гьеб хIужа гурони гьесда тIасан цониги баян жиндихъе щвечIин абун. Гьеб суалалда тIаса чанго соналъ хIалтIана дунги, гуржиязул тарихиял иццалгун, асаралги цIалун ва гьелдаго цадахъ гьаниб, Дагъистаналда цIех-рех гьабун. Гьеб масъала дида бихьулаан цIакъ кIвар бугеб, гьев чи берцин вихьун гурев, яги гьесул гIумру нилъее мисалияблъун чIезабизе гуреб, цогиги магIарул тарихалда жаниб бугеб «хъахIаб тIанкI» бацIине мурадалда. Гьелда хадуб, дие бокьилаан, дихъе кодоре щварал баянал цIалулезда цере лъезе, гьез жидецаго гьелъие къимат кьезе.\nТIоцебе абизе ккола, нилъеда лъаларого букIараб гьесул гIумруялъул сонал, хIатта гьев чанабилеб гIасруялда вукIарав чи цинги лъалеб букIинчIин ракI чIчIун, щай гурелъул цояз XVII цогидаз XVIII-б гIасруялда гьев вукIанин абун чIезабулеб букIараблъидал.\nРекъав Ражбадин асир гьави\nНижехъе щварал баяназда рекъон Рекъав Ражбадин тарихиял документазда рехсон вуго цохIого цо нухалъ. Гьебги ккола гьев асир гьавиялъул баян. Гьеб ккун буго 1774-б соналъул певрал моцIалда. ГIурус аскаралда цадахъ Гуржистаналде щварав капитан Львовас хъвалеб буго граф Панинихъе 1774-б соналъул 28 певралалъ кагаъат. Гьелда жаниб гъос лъазабулеб буго Ахискаялъул (Ахалцихе) пашаяс Имарат (Имерети) улкаялъул парчахI Соломоние, гьев ГьерекIли II-вгун (1744-1798 соназда Гуржистаналъул ханлъун вукIарав) жинда тIад кIанцIаралъухъ бецIизе бокьун ритIун руго гьесда данде 2700 магIарулав («лезгияв») ва 1000 туркав. Гьеб аскаралъулгун Соломонил 6 певралалда ккун буго рагъ. ГIурус баяназда рекъон, Соломоница жинда данде битIараб аскаралъул 1000 чи чIван ва 600 чи асир гьавун вуго. Хвасарлъун Ахискаялде руссун руго 700 чи. Гьелдаго цадахъ Имарати улкаялъул аскаралъул бодулъ чIван ругила 50 чи ва лъукъанила 100 чи. Гьел рехсолел къадаразда божизе захIматаб бугониги, якъинаблъун бихьула гьениб Соломоница бергьенлъи боси. Хасго рехсолеб буго Львовас Соломоница чIаго асир гьавунила машгьурав магIарул цевехъан Ражбадин. Гьес чанго соналъ жиндир чабхъеназ талавур гьабулеб букIараб Гуржистан ва гьеб сабаблъун ГьерекIли II-с чанго нухалъ гьев чIвазе хIаракат бахъулеб букIун буго («знаменитого лезгинского предводителя Раджабу, который много лет Грузию разорял, Соломон послал живого в подарок Ираклию «как такого злодея, которого его светлость (Ираклий) многократно истребить домогался”» ).\nГьеб кагътида рекъон магIарулазулгун турказул бо унеб букIун буго Вахани хъаладухъе (гьеб 1785-б соналда КIудияв ГIуммаханица биххизабуна). Гьеб хъаладул бетIергьаби гиназал ГIабашидзаби (гьезул яс Дарижа ячуна хадуй ГIуммаханица) лъугьун руго Ахискаялъул пашабазул рахъалде ва ахIун буго гьесул аскар Соломонида данде рахъизе. Гьезул хьул букIун буго Мегралазул гиназалги Имаратиялде данде рахъилин, амма гьел ГьерекIлица чIезарун руго ва гьесухъе кумекалъе аскар битIун буго кIи азарго чиясдасан гIуцIараб. Амма гьеб щун буго Соломонихъе рагъ лъугIун лъабабилеб къоялде.\nЖибго рагъилан абуни, лъугьун буго къваридаб кIкIалахъ. 5-б певралалъул сардилъ магIарулазулгун турказухъ асирлъуд рукIарал чанго Имаратиялдаса гуржиязе рес щун буго лъутизе ва гьез лъазабун буго магIарулазул аскар нахъе буссинехъин бугин абун. Гьеб лъазабиялъ Соломоние кумек гьабуна магIарул аскаралъе гъоркьчIел гьабизе къваридаб кIкIалахъ. Соломонил аскаралъ ккуна биххараб хъаладул чIвадназда. МагIарул аскар ине кколеб нух гьеб хъалада гъоркьисан унеб букIун буго. Гьениб 6-б певралалда рогьалил гIужалда Ахискаялде нахъе буссунеб магIарул аскаралда туманкIаздаса цадахъго речIчIун буго гуржияз. Гьелдаго цадахъ живго Соломон нахъисан рекIаразул аскаргун магIарулазда тIад речIчIун вуго. Гьеб рагъ лъугьун буго гьабсагIат бугеб Вахани росулъа тIадегIан, гьебго (Вахани) цIаралда гъоркь бугеб гIор ккун чанго километралъ тIадегIан бугеб кIкIалахъ. Гьелъул хIасилал тIадегIан рехсон руго. Гьебго рагъулъ Соломоние 1800-гIан чу, туманкIал, хвалчаби ва гь.ц. ЧIваразда гьоркьо чанго машгьурал бодул церехъаби ратанин ва асир гьаруразда гьоркьо живго магIарул цевехъан Ражбадинги («Раджаба») ватанин хъвалеб буго капитан Львовас. Соломоница кьварараб буюрухъ кьун буго киналго асир гьарурал магIарулал чIвайилан абун ва гIицIго Ражбадин чIагого ГьерекIли ханасухъе сайгъат хIисабалда витIанила .\nРажбадинил нахъисеб къисматалъул кагътилъ бицунеб гьечIо, амма щаклъи гьечIин абизе бегьула ГьерекIлица гьев добго 1774-б соналъул певрал моцIалда чIваялда. Гьединан лъугьана кочIолъ машгьуралъарав магIарул цевехъанасул къисмат. Гьелдаса нилъеца хIасиллъун босизе бегьула, Ражбадани гIага-шагарго 1730-л соназда гьавун вукIин ва 1774 соналда хваравлъи.\nРажбадин гуржиязул кочIолъ\nТIолабго магIаруллъиялда гьоркьор машгьурлъун руго Рекъав Ражбадинил хIакъалъулъ гьарурал кучIдул, яги цо кечIалъул батIи-батIиял къагIидаби. Амма нилъеда лъаларогон букIараб гуржиязул халкъияб шигIруги букIин гьесие гьабураб ва Туплисалда халкъияб поэзиялъул кIиабилеб томалда бахъараб. Гьаниб дица кьолеб буго гьелъул магIарул мацIалде таржама:\nГьерекIли-хан ва Ражаба\n«Шагьарги сверун ккун\nНуж ракъуца хвезарила дица»\nГьеб рагIарав ГьерекIли велъанила:\n«Дур ГьерекIли хвайгийила\nМун лъутизавун, кьвагьизавичIони,\nВекерун ина мун гIодулаго».\nАбухъего, рагъулъ къинавун, лъутана гьев\nПуч тIад бахарав гIадин хекко.\n«Лъалхъе Ражаба, чедгIаги кванай,\nВакъуца хвезеги гурин мун!»\n— «Чед кваназе бокьун гьечIо,\nЧехь унтана, гIемер векерун».\nРажбадин кин рекълъарав\nГьал гъоркьехун кьолел ругел баянал, дихъе кодоре щвана Дагъистаналъул пачалихъияб университеталъул пилологияб пакултеталъул архивалда. Гьениб батараб цо-чанго даптар 1972-б соналда магIарул хъвадарухъан ХIажиев Багъатарица, жив студентлъун вукIадго, бакIарараб полклор жаниб бугеб. Гьездаго хъван батана Рекъав Ражбадинил хIакъалъул гьесие Къорода росулъа жинда 72 сон барав Мусаев ХIажилас, рицарал харбалги .\nГьес бакIарараб материалалда рекъон, чабхъеназул бетIерлъун вукIун вуго XVIII-б гIасруялда гьанжесеб Унсоколо районалъул ХарачIи абулеб росулъа Рекъав Ражбадин абулев бодул цевехъан. Гьев вукIун вуго цIакъ бахIарчияв, хIинкъи-къай лъаларев, тушманасе рагIи кьезегIан жив хвезе хIадурав багьадур. Ражбадинида кIолеб буго кигIан квешаб хIалалде ккараб мехалъцин тушманасдасан бергьине, ворчIизе.\nГьаб лъугьа-бахъин ккун буго цебе заманалда ХVIII гIасруялъул байбихьуда. Ражбадинида цадахъ магIарулазул гьитIинаб къукъа ун букIуна ЦIоралде (Гуржиялъе) чабхъад. Гьениб чабхъад аралъуб дагьа-макъабго гурого давлаги щвеIого тIад руссуни рукIуна Ражбадинги гьудул-гьалмагъзабиги. Цо магъилъан унаго гьезда ратула хурир чIарадулел гIадамал – гуржиял ва хурул ракьанда рагIдукь бихьула 4-5 сон бараб гIадаб гьитIинаб лъимер, агъаз гьечIого рехун тараб эбелалъ. Ражбадинил гьалмагъзабаз хIаракат бахъула гьеб лъимер хъамизе жидеего.\nВа хъамизеги хъамула чода нахъаги лъун. Гьей ясги хъамун Ражбадинги гьалмагъзабиги щола жидерго гIагараб Дагъистаналъул ракьалде, гIагараб росулъе. Ражбадиница яс ячуна жиндирго росулъе хьихьизе ва гьелъие инсуца гIадинаб адаб хъулухъ гьабула . Росулъ ясги тун Ражбадин чанги нухалъ уна чабхъад , ясалдаги Р ажбадиница ГIайшат абун цIар лъола. Яс кIудияй гIун ячIуней йикIуна заман анагIан . Амма гьей ясалда лъаларо жиндир эбел-эмен щал чагIи ругелали , кир ругелали, жийго гуржияй йикIаниги гьелда лъикIго лъала магIарул мацI.\nЯс гIолохъан чIужу гIола. Гьелъул букIуна 16-17 сон, амма гьелда лъала магIарул ракь, гьезул гIадатал жиндир гIадатал гьечIолъи, жиндир ракь гьечIолъи ва эбел-эменги жиндир гьанир гьанир Дагъистаналда гьечIолъи. ГIадамаз бицун лъала гьелда жий хъамун ячарай яс йикIин эбел-эмсудаса махIрумги гьарун. Гьеб мехалъ гьелъул ракI цIала гIагараб Гуржиялъе, эбел- имсухъе, гIагарлъиялъухъе ва гь.ц.\nЦо пуланаб къоялъ Ражбадинги рузман базе мажгиталде ун ГIайшатица хивал гьабула тIуризе. ТIурилелде цебе гьелъ Ражбадинида гьарун букIуна жий эбел-имсухъе йиччаян абун, амма гьес гьей йиччан йикIунаро гьелъул гьариги нахъ чIван , гьединлъидал гьелъ тIуризе къасдги гьабураб гIагараб ракьалде эбел- имсухъе\nРажбадин рузман базе инаго ГIайшатица гьесул азбаралда букIураб чода кьилиги лъун, гьесул рокъоб къеда бан букIараб ретIел-ярагъ босун гьей тIурула рокъосан къватIие. Гьей рокъосан тIурун уней йикIин цохIо мадугьалалда гурого йихьуларо, амма гьелъги гьей Ражбадин ватилилан тола чабхъад унев.\nГуржияй тIурула Ражбадинил рокъосан. Ражбадин рузманалдасан рукъове вачIуна, гьесда азбаралъуб жиндирго чу батуларо, рокъоб къеда бараб ретIел батуларо. Ражбадин дове вортула, гьаниве вортула, мадугьалалда гьикъидал гурого гьесда лъаларо гуржияй тIурарай рокъосан къватIие. Ражбадин хеханавго росдал бегавуласухъе кIанцIула, гьес гьесда гьарула жиндие кьоло-гъолораб чуги ярагъги кьеян абун. Гьесухъа чуги, ярагъги босун жиндиего гIезе квен-тIехги босун Ражбадиница нухда хIетIе лъола гуржиялда хадуб. Гуржияй Ражбадинидаса гIезегIан рикIкIад йикIуна, амма Ражбадиница хIаракат бахъула кин бугониги гьелда хадув гъезе. Ражбадинида гуржияй йихьула Алазан гIорги бахун добаб рагIалда. Ражбадин жиндаго хадув вачIунев вугев лъараб мехалъ ГIайишатица Ражбадиниде абула: «ВачIунге Ражбадин дида хадув мунилан» абун. ГIайшатица Ражбадиниде лъабго нухалъ абула вачIунге жинда хадувилан абун. Ражбадиница гьелъие жаваб кьола вачIинчIого чIолевищ Ражбадин дуда хадувилан абун, амма гьев гIенеккичIев мехалъ гьелъ гьесда речIула туманкI. Ражбадин чодаса гъоркье вортула, чуги чIвала гьесул.\nРажбадинил мачIчI бекула ва гьеб лъугьа-бахъиналдаса хадуб Ражбадин рекълъула. Гуржияйги гьениса тIурун уна гIурул рагIалде лъукъарав Ражбадинги рехун тун, гьелъ гьев чIваравлъун тун вукIуна. Ражбадин таманабго заманаялъ гьенив нухда хутIула тIаде чиги ккечIогон, ахирги гьесде тIаде ккола гьокоги бачун вачIунев гуржияв. Гуржияс гьев жиндирго рокъове вачуна, цинги Ражбадиница гьесда бицуна тIолабго ккараб щинаб жоялъул хIакъалъулъ. Ражбадин сах гьавизе тIаделъула гуржияв, гуржияй абуни гьеб заманаялъ парахат, жиндирго эбел-инсудаги гIагарлъиялдаги аскIой рахIаталда йикIуна.\nЦо-кIиго моцIидасан Ражбадин сахлъула. Гьев гуржияв ватула гьей ясалъул росдада аскIоб бугеб росулъа чи. Ражбадиница тIадкъала гуржиясда гьеб росулъе цIех-рехалъ ине, гьей яс ячIун йигищ росулъе. Гуржияв гьенисан хабарги босун вачIуна росулъе, гьес Ражбадинида бицуна гуржияй росасе ине хIадурулей йикIиналъул хIакъалъулъ. Ражбадиница хIаракат бахъула гьей хъамизе жиндирго росулъе.\nГуржиясулгун жиндирго гIакълуги дандбан, Ражбадин гьевгун цадахъ вахъуна къватIиве. Кьологъолон чуялги рачун, хулжалги ран. БитIун бертин бугеб мехалъ щола гьел ясалъул росулъе. Чуял гьез тола росу рагIалда рухьун, жалгойин абуни берталъе рилълъуна, гьел щал чагIи ругелали гьезухъ валагьулев чиго вахъунаро, берталъ киналго мехтун рукIуна. Гьебги хIисабалде босун, Ражбадиница нух бахъула бахIаравги бахIарайги регизе ругеб рокъобе. Гуржияв абуни гордухъ чIола гьесул иб кколебали.\nХIурмат-кепги биххун, бахIаравги бахIарайги регизе рачIуна рокъоре. Ражбадин ригъарал жалазда нахъа вахчун вукIуна гьел рачIинегIан чIун. Ахирги жанире рачIуна бахIаравги бахIарайги, гьел кIиялго бусадул рагIалдаги гIодор рукIун дагIбадула цин регилалде цере. БахIарав лъугьуна гьелде мун хъамун, йикъун арай гIадан йикIанилан. Эбел-инсуцацин, вацазцин рикIкIинчIин мунилан абун. БахIарав лъугьуна гьелде жиндихъе вукIарав анищан Ражбадин, жинца гьев хIама гIадин чIваланин абун. ГIайшатица абула гьесде, мун гIадинав хIалихьатица чIвалев чи вукIинчIин Ражбадинилан. Гьелда гьев хванилан ккун букIуна, гьелъ гьесда гьеб рагIидал, Ражбадин бахъун ханжаргун чIун вукIуна шаршавуйалда нахъа, цойги гьесул хIалихьатаб жо рагIанани кIанцIун тIадего, гьев чIвазе. Гьесги гьев хIакъир гьавизе лъугьиндал Ражбадин харцIан бахъун ханжаргун гьесда тIаде кIанцIула, ва гьесул бетIер къотIула, гьес ГIайшатги чIвале йикIуна, гьелъ Аллагьасул цIар бахъиялдалъун тола. Ражбадиницаги гуржиясги хулжал цIезе гьарула гьезул рокъосан сахабщинаб жоялъул. Гуржиясги Ражбадиницаги гьесул къотIараб бетIерги босула нахъе, цадахъ ГIайшатги ячун гьез рогьиналде росу тола: цояб чода гуржияв, цояб чода ГIайшатгун Ражбадинги рекIун гьел щола гуржиясул росуги тун нилъер магIарулазул гIорхъолъе. Гуржияс Ражбадинги ГIайшатги кIудияб хIурматгун нухда регIула гIагараб Дагъистаналде. Гуржиявги Ражбадинги лъикIал гьудулзабиги лъугьуна. Ражбадиница Гайшатги ячуна росулъе щведал, ва гьелъ гьесие кватIичIого васги гьавулев вуго.\nХалкъияб шигIрудул жавгьарал\nГьанир нижеца кьолел руго Рекъав Ражбадинил хIакъалъул гьабураб кочIолъ лъабго батIияб къагIида. Гьел цебесеб, 2014-б соналда гIалимчи АхIмад МуртазагIалиевас данде гьабураб ва МагIарул миллиябгун маданияб автономиялъ басмаялда бахъараб «Церехъабазул кучIдул» абураб тIехьалдаса росана. Гьеб лъабабго къагIида жеги 1929-б соналдаго Аргъваниса Шамхалил ГIабдулатIипица гIажам алипбаялда басмаялде рахъун рукIана.\nХАРАЧIИСА РЕКЪАВ РАЖБАДИН\nГодикIанир рукIун, ЦIоралъул бицун,\nЦIороре щвечIого, давлаги бикьун,\nЧIалгIун руго дида гьал гIолохъаби,\nРихун руго дида росдал бахIарзал!\nКIалцIуца цулъарал багIарал чуял,\nЦIоралде балагьун, хIихIилел руго.\nАзнавурзабада ругьунал хулчби,\nЛъалинирго хутIун, пашманго руго.\nРахъа, гIолохъаби, доре Гъолоде,\nХъахIилаб Алазан багIар гьабизе.\nКъачIай, гьудулзаби, Нахъа ЦIоралде,\nКапураб Гуржистан бида белъине,\nЦIоралъул мусудул гIарцухъ хисизе!\nХъван кагъат анила доб НахъбакIалде,\nРузманалда нахъа рахъайин абун.\nЧи витIун анила гъове Хьиндаде,\nЦIараб болжалалде камугейинан.\nЖал лъикIал бахIарзал дол нахъбакIаца,\nХъат кьабун, кьолона бидаял чуял.\nРекIелъ чаран бугел гъол хьиндалаца,\nЧергесаб логода ярагъ борчана.\nМажгиталда цебе къотIиги гьабун,\nКъебелъухъе лъугьун, гуллабиги тIун,\nТIад салават хъвараб мисриги борчун,\nРоц хъахIилаб хъирим хъатикьеги къан,\nЯ капурлъи гъурун, я гъаза тIубан,\nЦояб гьабичIого вуссинарилан,\nРажбадин къокъана Нахъа ЦIоралде.\nБисмиллагьи абун, чоде вахиндал,\nХIурулгIинзабаца хIотIочIел ккурав,\nСалаватги битIун, чода цIал бадал,\nСверухъел росаби хадур рахъарав,\nКьеги дуе талихI, Рекъав багьадур!\nАлазанги къотIун, Къарбиги бахун,\nКоралъул рагIалде жал щвараб мехалъ,\nЦо гьари гьабуна Ражбадиница:\nЗирарие гIадаб талихI кьейинан!\nБеччун жа гьекъолел жал капурзаби,\nГуллий хъван ратаги, я Расулаллагь.\nБолъонил гьан кунел хIамул гуржиял,\nХвалчай насиблъаги, къудратав Аллагь!\nНижер квер щваралъуб магIу бахъана,\nНижер хIетI чIарарлъуб цIа тIибитIана.\nКвер-бер берцин бихьун, ясал рачана,\nКьер-мухъ бацIцIад бихьун, васал ккоккана.\nТуплисалда нахъа хъузхъулги гъурун,\nЦIоралда цIар арай эзул меседу,\nЦIор бакьулъе кIанцIун, эйги ячана.\nКамилаб давлагун жал рачIинаго,\nБагIараб гохIги тун, Ширакги къотIун,\nАлазан рагIалде щолел рукIаго,\nАллагь, мун бухIаяб, нух ккун батана!\nНух ккунму ратана хIамул гуржиял,\nЦере-цере руго азнавурзаби,\nГьерекIли ханасул байрахъ бихьула,\nБайрахъ сверун руго тушгунмо мосок.\n– Нижее нух биччай, хIамул гуржиял,\nНиж эбел-инсуе цо-цойин ругел.\nРила нуж цереса, азнавурзаби,\nРачарал лъудбузе ниж хириялин!\n– Нуж эбел-инсуе цого ратани,\nХвалчаца кIикъотIун, кIи-кIи гьарила,\nРачарал лъудбузе хирияллъидал,\nЛугби гьанир тела, бутIрул ритIила!\nАхIдезе лъугьана мацI лъалев хъазахъ:\n– Нуж, цодагьал чагIи, щиб бакIалдаса,\nКъокъадул цевехъан щиб мухъалдаса?\n– Ниж цодагьал чагIи хьиндгун нахъбакIал,\nКъокъадул цевехъан Рекъав Ражбадин.\n– Ракьулъе лъугьине нуж гIункIкIал гурин,\nГьанже кир лъугьинел нуж, магIарулал?\nЗодихъе роржине хIанчIалги гурин,\nГьанже кив воржинев, бодул цевехъан?\n– Ракьулъе лъугьине гIункIкIал гурелдай\nКьабун чучуларел чаран хвалчаби?\nЗодихъе роржине хIанчIал гурелдай,\nРечIчIун гIуж толарел дурусал хъирмал?\nДагьав цевегIан къай, чIваяв ГьерекIли,\nЧIалгIаде гуллил хIал лъазе бокьани.\nЧанги къо хIехьараб Ражбадиница,\nЖакъаги хIехьелеб, бичас биччани.\nГьари гьабуниги нилъ риччаларо,\nТIагърал рахъаниги, тIоритIиларо,\nЖакъайинмо лъалев, лъияв бахIарчи,\nЖакъа хварасулни цIар хвеларибин.\nГьа, гьа, гIолохъаби, жея, бахIарзал,\nХонжроца гIуру ссун, сангаралги къай,\nСангар гIечIелъубе хъвехъун чуял рай,\nВакъун, хIал бергьарас чол гьанги кванай,\nКъечон, хIал бергьарас чол биги гьекъей,\nРугънал хIал бергьарав сонгроеги лъе,\nГъоркь буртаби тIаме, тIаде херги бай,\nГIемерги кьвагьуге, ишан ккун речIчIе,\nЖакъа чучарасда чурун кIаз къаги,\nЧучун кьабурасул йокьулей хваги.\nКьвагье, гIолохъаби, халатал хъирмал,\nХъирмазул кIалада кIкIуй бетизегIан.\nКьабе, гьудулзаби, чаран хвалчаби,\nХвалчаби кIирекун, гIоркь хутIизегIан!\nКьвагь-кьвагьаралъул речIчIиги лъайдал,\nКьабу-кьабуралъул кьаби бихьидал,\n– ВачIа ле, Ражбадин, рекъел гьабизин,\nГIарац бокьанани, сахIица кьела,\nМесед бокьанани, хъатица кьела,\nЯсал рокьанани, мусудул кьела,\nВасал рокьанани, нуцаби кьела.\n– Дуца дие кьолеб гIарацгун месед –\nХведал дие кьолеб пирдавус алжан.\nДуца дие кьолел ясалгун васал –\nХведал дие кьолел хIурулгIинзаби!\nНужерги нижерги цоцазул рекъел –\nЦоцада кьабулел халатал хулчби,\nУмумулъ батараб цоцалъ гьуинлъи –\nЦоцае хисулел тIухьидул гулби.\nА мун, гьитIинав вац, дове Гъолоде,\nГьикъариян абе, саламан абе.\nСверун хъузхъуца ккун ниж танин бице,\nМетер къадиялде тIаде щвайинан,\nКъади нахъеялде камугейинан.\nГулла-хер тIагIанин, хулчби реканин,\nХIал гьабула бугин гьудулзабада.\nГьерекIли ханасул байрахъ бихьидал,\nКуркьби данде къараб къвекIаб цIум гIадин,\nГъорлъе вил’ун ана КIатIихъа ШагIман.\nХIамул гуржиязул гури бихьидал,\nГIиял къаябаде бацIал гIадинан,\nГъорлъе рортун ана гьал гъолодисел!\nХасалихъе тIамах гьороца гIадин,\nХъамуна гуржилъи тIаса гIодобе.\nБацIцIадабго гIарцул ГьерекIлил байрахъ\nЧол малакь мерхьана магIарулаца!\nМугIруда тIупулеб накIкIго жо гуро,\nЧIана кIкIуйдул пача тIад Ширакалда.\nИхдаде чваххулеб цIадго гьереси,\nАна бидул лъарал Алазаналде.\nТуплисалде гIунтIун хвалченги кьабун,\nХъахIилаб Алазан багIарги гьабун,\nЦIоралъул мусудул гIарцухъги хисун,\nНахъруссун рачIана гьал гIолохъаби.\nГьединал гьареги эбелалъ васал!\nРАЖБАДИНИЛ ХIАКЪАЛЪУЛЪ КЕЧI\nРекIелъ чаран бугев чанги нахъбакIав,\nЧархида хвалчен ккун, къачIан рагIула.\nЧорхолъ ияхI бугев ГIинкъав ХIажияс\nАлжаналъе рачел борчун рагIула.\nБетIералде тIагърал бахIаралги лъун,\nТIогърода чалмаби гIурччиналги къан,\nКьабун рихьун хунжрул бакьулъги рорчун,\nЦIан рихьун хвалчаби хьолбодаги ран,\nКьвагьун рихьун хъирмал мугъалдаги ран,\nКъокъана Ражбадин жаниб ЦIоралде.\nЦIоралъул гIурхъуде жив щвараб мехалъ,\nЦо гьари гьабуна Ражбадиница.\nЗирарие гIадаб талихI кьегиян.\nХадубго гьарана гIолохъабаца\nГьадал нахъа ругел гуржи мусудул,\nГьелги насиблъаги, гьардарав Аллагь.\nЛълъарада натI бугел хъвезехъил оцал,\nГьелги хъун ратаги ТIадегIанасе.\nГуржи ЦIорой кIанцIун, давлаги гьабун,\nДоб ТIурисиналда мусудулги ккун,\nЛълъарада натI бугел Хъизихъил оцал\nЦIалаца кьабгIана гIолохъабаца.\nГьединаб хIалалда, лъикIаб куцалда,\nКамилаб давлагун жал рачIинагун,\nМакьилъ бихьанила цевехъанасда\nЖидер чараб хвалчен бидул хIориниб.\nХадубги бихьана гIолохъабада\nХунжрул гунгинисан биял гьекъолел.\nЩибдай, киндайилан тIуркIун ворчIана,\nАллагь, мун бухIаяб, нух ккун батана.\nНиж эбел-инсуе цо-цо ругелъул.\nРачарал лъудбузе ниж хириял жал!\n– Нуж эбел-инсуе цо-цо ратани,\nБакьулъа къотIила, кIи-кIи гьарила.\nРачарал лъудбузе хирал ратании,\nЛугби гьанир тела, бутIрул ритIила.\nЗобалде роржине куркьбиги гурел,\nЖакъа лъалагури лъияв цевехъан.\nРакьулъе лъугьине гузбиги гурин,\nГьат, бихьилагури гьитIинаб къокъа.\n– Зодоре роржине куркьби гурелдай,\nКьабгIун чучуларел чарал хвалчаби.\nРакьулъе лъугьине гузби гурелдай,\nКьвагьун алхунарел роц хъахIал хъирмал.\nГьая, гIолохъаби, рахъая тIаде,\nГохI борхатаб бихьун къая сангарал!\nХунжруца гIуру ссун, сангарал къана,\nСангарал гIечIелъуб хъвехъун оцал ран,\nКъвал базе рачарал гуржи мусудул,\nКъотI-къотIун рехана сонгрол къададе.\n– Кьвагье, гIолохъаби, роц хъахIал хъирмал,\nХьвагIе, гIолохъаби, чарал хвалчаби!\nЖакъа чучаравги дир чукъа гуро,\nЧучун вагъаравги лъадул цIар ккайги.\nНахъе хутIаразул цIарги кIудияб.\nКьвагьа-кьвагьаралъул речIчIи бихьидал,\nКьабгIараб хвалчадул къотIи бихьидал,\nАхIдезе лъугьана чIваяв камандир,\nНуж гьитIинаб къокъа кисаян абун.\nНиж, гьитIинаб къокъа нахъахьиндалал,\nГьаб къокъадул бетIер Рекъав Ражбадин.\n– ВачIа, ле, Ражбадин, рекъел гьабизе,\nГIарац бокьанани хъатица кьелин.\nМесед бокьанани, рагIица кьелин,\nЯсал рокьанани, чергесал кьела,\nВасал рокьанани, васалги кьела\nЧакмабада жаниб эгъе борхатал.\nДурги дирги инсул рекъел батичIо,\nРекъела нилъеда пирхи хвалчадул.\nКIиязулго инсул хиси батичIо,\nХис-хисун тIамила мазгарул гулла.\nНижей дуца кьолел ясаладаса\nНижей бичас кьела хIурулгIинзаби.\nДуца нижей кьолел васаладаса\nБичас нижей кьела пирдавус алжан.\nДуца нижей кьолеб гIарацгун месед\nБичас нижей кьела хIалалаб давла.\nКIал гьикъараб рагIи данде бициндал,\nХъван кагъат битIана Гумур ханасде.\nВачIа, ле, Гумур-хан, Кор къварилъухъе,\nТуманкI речIчIунилан, би баккуларо,\nХвалчен кьабунилан, гьан къотIуларо,\nЦо гIаламат буго Кор къварилъухъе,\nКвер базе кIоларо магIарулазда.\nХъатица гIарац кьун, гIурусги бачун,\nГIурдаде хер гIадин, салдат бакIарун,\nВачIана Гумур-хан гор къварилъухъе.\nГIодов вукIанани, ракь багъарулев,\nТIаде вахъанани, зоб гьебегьулев.\n– Вахъа, ле, мун тIаде, дир гьитIинав вац,\nРекIа мун дир чода, а мун Гъолоде!\nГьениса Гъолоде щуго къойил нух,\nКъалъилалде щвела щанкIлал хъахIаб чу.\nГьикъариял абе, саламал абе,\nСверун гуржияз ккун, къанилан абе!\nВацасул чу рекIун Гъолоде щвана:\n– Ассалам гIалайкум, гъолодисисел!\n– Ва гIалайкум салам, цо магIарулав!\nГуллайищ абхараб, херищ регьараб,\nХвалченищ чучараб, чуйищ свакараб?\nГулла алхинаро, хер регьиларо,\nХвалчен чучиларо, чу свакаларо,\nСверун гIурусаз ккун тана багьадур.\nРохали кьвагьулеб румаб гIарада\nГIурдаде кьвагьана, бо бакIарана.\nРадал-къалъизегIан тикъва-магI чIвана,\nКъалъудаса нахъе чуял лълъулълъана.\nГьакълица мехтарал гьал гIолохъаби,\nГуржиял рихьидал, кIоларо чIезе.\nКIалцIуца ццулъарал гванзал бартаби,\nРугъун тIун рахъана гор къварилъухъе.\nМиндарулъ хъат кьабун, чуялги кьолон,\nКъалъудаса нахъе чабхъен гьабуна.\nГIодор накаби чIван дун вагъулелъул,\nЦо гъугъай бахъана гъалил ракьанда.\nЩибдай-киндайилан тIаде ворхидал,\nТIаде щолев вуго дир гьитIинав вац,\nГьороца хъамураб тIамах гIадинан.\n– Асалам гIалайкум, нуж магIарулал!\n– Ва гIалайкум салам, нуж гъолодисел!\nХвашкIалди хъизанан гьикъардилаго,\nЧодул къалал къана гIолохъабаца.\nЭрмени ханасул халгIадул чадир,\nЧол малакь мерхьана гьитIинав вацас.\nЧадиралда жанир хIамул гуржиял\nХунжруца хъвехъана гIолохъабаца.\nГIалибегиласул чол бох бекана,\nГIалихIажиясул ччукIел бахъана.\nРекъав Ражбадинил наку гъурана,\nГьаб жо гьересиян лъачIез абуна.\nГьанал махIу чIвачIищ Бидияралда,\nБидул гIор бетичIищ Кор къварилъухъе\nБутIрузул си бачIищ доб Баждабада,\nЭмен, вас хутIичIищ ал гъаримазул!\nЦЕВЕХЪАН РАЖБАДИНИЛ КЕЧI\nНугъаялда рищун, чуялги рекIун,\nЧергесалда рищун, тIад кьалалги лъун,\nГъабарти буртаби нахъаги рухьун,\nЦIан рихьун хвалчаби чархидаги ккун,\nКьвагьун рихьун хъирмал хъатикьеги ккун,\nКьабун рихьун хунжрул рачлихъги рорчун,\nЦо магIарулазул гьитIинаб къокъа\nКъачIана ЦIоралде, Гуржистаналде.\nГуржиязул боцIул давла гьабизе,\nТавати мусудул асир гьаризе.\nКъокъадул бетIерги Рекъав Ражбадин,\nРохьазда хьвадулеб гъалбацI гIадинав.\nЖаниб ЦIоралде щун щуго къоялде\nЦIор бакьулъе кIанцIун, давлаги босун,\nБутIрул меседилаб килиса бухIун,\nКапур гуржиязул рукъзалги тIутIун,\nЛълъурдузда натI бугел оцалги рачун,\nГъалал меседилал ясалги хъамун,\nМихъазда хIур чIварал васалги чIвачIван,\nКамилаб давлагин, дагьаб къокъагун,\nКъваридал нухазде нахъруссун щведал,\nНухал ккун ратана хъаравулзаби.\n– Ниж эбел-инсуе цо-цойин ругел,\nСухъмахъал рехун те, азнавурзаби!\nРачарал лъудбузе цоги гьечIилан.\nБакьулъаги къотIун, кIи-кIи гьарила.\nРачарал лъудбузе цоги ратчIони,\nБутIрул тIаса къотIун, къаркъала битIла.\nГьеб кIиябго рагIи кIалалъги абун,\nКьвагьедезе рекIана хIамул гуржиял.\nХунжруца гIуру ссун, сангарал гьарун,\nРагъда байбихьана магIарулаца.\nХайбар хъалаялда ГIали киниги,\nРажбадинги чIана сангаралда нахъ.\nГъалбацIида цадахъ рузил тIинчI гIадав\nЖиндирго вацасде амру гьабуна,\nРекIаян дир чода, а мун Гъолоде.\nЧIахIиял щиназда гьикъари гьабе,\nГIисинал щиназда дир салам бице,\nДунги танин абе агьаб хIалалда,\nХIалае нуж щвани, щукру бугилан.\nЛъабго къойил нухалъ жаниб ЦIоралде,\nКъалъилалде щвана щинкIил хъахIаб чу.\n– Ассалам гIалайкум, жан гьолодисел!\n– Ва гIалайкум салам, Ражбадиил вац!\nГулла абхунарев, хер регьаларев,\nХвалчен чучуларев, чу свакаларев,\nХвалченищ чучараб, чуйищ свакараб,\nХехаб ахIуд щвезе щиб нужей ккараб?\nГуллаги абхинчIо, херги регьачIо,\nХвалченги чучичIо, чуги свакачIо,\nСверухъ хъазахъ лъугьун тана Ражбадин,\nМетер къалъилалде къокъа щвайилан,\nЩварав дун нужехъе, жан гъолодисел.\nМажгит тIохде вахун чавуш ахIдана,\nАхIи бан росулъе васал тирана.\nЧу-ярагъ лъикIал чи, лъудби цIакъал чи\nГьеб къоялъ къалъуда къватIир рахъана.\nМетер радалиса бакъ-цIа боркьизе\nРагъда щвелин абун, ниятги гьабун.\nГIурда керенги ццун, квералъ хъирим ккун,\nТуманкIул кIалазда кIкIуй-цIаги бетун,\nРагъулел рукIана Ражбадин къокъа.\nКиндай, щибдайилан ворхун балагьдай,\nБачIула бихьула щинкIил хъахIаб чу,\nГьороца хъамураб тIамах киниги,\nТIад рекIарав вуго дирго тIинав вац.\nГьалакаб цIад байдал щвараб гIор гIадин,\nТIаде щолеб буго бачIунеб ахIи!\n– Ассалам гIалайкум, Рекъав Ражбадин,\nКъваридищ гьарурал гьал гуржияз нуж?\nРештIин гьабичIого, свак чучичIого,\nЧарамал хвалчаби къватIире цIана.\nКъокъал туманкIазул кьвагьи бахъана,\nГIиялъе кIанцIулел бацIал киниги,\nГъорлъе журан ана гьел гъолодисел.\nГьерекIли ханасул хъахIилаб чадир\nЧадиралда жанир гуржи хъазахъал\nХвалчаца гъурана гъолодисеца.\nТIаде щвараб ахIул кутак бихьидал,\nГьел гъолодисезул гьунар бихьидал,\nЯрагъ гIодоб рехун, ретIел гIодоб бан,\nЛъутизе рекIана тушазул къокъа,\nГIодизе рекIана гуржиязул бо.\nГьел азнавурзабаз аман гьарана,\nТавати ханзабаз хвалчаби кьуна,\nХвасар теян абун гьаб нухалда ниж.\nДавла гIечIелъубе тIаде рехизе\nТIаса бахъун ретIел цадахъ босана.\nКумек къварегIани, хIалае чIезе\nХIама гуржиялги цере къотIана.\nБерцинаб цIар босун, лъикIаб давла щун,\nДол гъолодиселги нахъ руссун ана.\nБичасул талихIалъ тушбабиги къун,\nБер гIорцIараб давла цадахъги босун,\nМагIарул къокъаги рокъоб буссана,\nРекъав Ражбадинги ракI бохун щвана!\nГьеди-гьединалги тIагIиндал гурищ\nТIагIаяб гьаб гIурус гIемерлъун ккараб.\nКIуди-кIудиялги хун индал гурищ\nГьаб Дагъистаналда кверщел батараб.\nКIал гьикъун рагъулел лъугIидал гурищ\nГъуниб мегIералда хъала сокIкIараб?\nВ статье дана транскрипция арабских звуков с использованием знаков транскрипции, принятых в востоковедении, кроме четырех букв: هه обозначена знаком «h»; ض обозначена знаком «з»; و обозначена знаком «в»; ء обозначена знаком «ъ»\nТекст дуа после намаза с переводом на русский язык: «Прошу Аллаха о прощении, прошу Аллаха о прощении, прошу Аллаха о прощении. О Аллах! Ты — Совершенный, и от Тебя избавление , благословен Ты, о Обладатель величия и щедрости!»\nИрина Медведева ноги