ТалихI кьун рохаял, кьоге тарбия, нужер тарбияялъ турулел ругин… » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nКъого-лъеберго соналъ тарбия къваригIинего къваригIунарилан добехун гелдизабун тана. Тарбия гьечIеб бакIалда букIун бажаруларин жиндихъан яхIги ана анибехун. Тарбияги яхIги гьечIеб бакIалда намусалъулги квал-квал гуреб жо букIунарелъул, гьелда тIадги бакIал къанал чIвана, бетIер тIаде борхичIого букIине… Гьедин рачIинаго кIала-гъоркье чIвана аб дуниял. Доб ях1-намус бакIаб жо букIунелъул, яхI гьечIал тIад росана, гьеб кибего биччачIел - тIинде ана. БитIун бицани, риди тIаде ккана, тIорахь гъоркье ккана.\nЯхI гьечIазул рагъа-ракариги гьединабго яхI-нич гьечIеб букIунелъул, вай, Аллагь, цебе букIараб лъикIила, рукIарал лъикIал гIадамалила, цоцазул букIараб къадру-къиматила… тарбия кьезе кколила гьаб гIун бачIунеб гIелалъейилан зурзудизе лъугьана нилъ. Тарбияги, яхIги ничги гьечIониги, бетIер хIалтIулеб бугелъулха. ТалихIалъ.\nГьазда лъалеб жого гьечIила, я кIудияв вачIани тIаде рахъине лъаларила, чIахIиязул адаб гьабизе лъаларила, гIисиназе кумек гьабизе лъаларилан лъималазда рекъоларогун, школалъгIагийищила тарбия кьолареб, эбел-эменги магIишаталдаса сундего регIараб заман гьечIелъулилан мекъдарана…\nЗаманалъул гьоко, лъалхъе цо дагьалъ\nДие бокьун буго гъоркье рещтIине.\nДур чIамучIаб къири, чIобогояб кечI\nЧIалгIана гIагараб, гIайиб гьабуге.\nГIагараб Дагъистан, барщана мунгун,\nБоржин дуца тедал, тана мун ракIалъ.\nТана къункърабаца хаслил зоб гIадин,\nЗагъалаб хераб гъветI, тIамхаца гIадин.\nДур кIийиде бикьи, кIигьумерчилъи,\nКIолеб гьечIо дида тIокIалъ хIехьезе.\nДур хIакимзабазе хIелхIелчагIаца\nКьабулел хъатаца хъарсун буго ракI – илан хъвана ХIабиб Давудовас.\nГьедин зигардилаго нилъ ралагьулел руго цере рукIаразухъги, гIун бачIунеб гIелалъухъги. Гьезул бугеб кIудияб батIалъиги бихьулеб буго.\nНилъехъго ралагьулел гьечIо, нилъго рихьулел гьечIо. ГIайибалъул бутIрул нилъголъидал! Нилъее, лъица тарбия кьунги, гьаб гIун бачIунеб гIел, дол нилъер умумузда релъине бокьун буго. Гьел тарбия щварал лъугьине бокьун буго. Амма, лъималазда цере нилъ гурони гьечIо. Нилъедаса мисалги босулеб буго.\nГьаб сверун бихьулеб, рагIулеб, лъугьунеб бугеб щинаб жо гурищ гIун бачIунеб гIелалъе тарбия? Гьеле нилъер лъималаз унго-унгоги росулел дарсал. Школазда партаязда нахъаги рукIинарун, бадире килщалги регьун бицараб гуро босулеб, нилъеца гьабулеб бихьараб щинаб босула. Бищун цебе нилъеего кьезе ккола тарбия! Гьеб мехалъ лъималги лъугьуна тарбия щварал.\nЩиб гьабулелха нилъ ругел? Нилъ руго бикъунги, хъамунги, гьерсал рицунги, хIелхIедунги нилъеего гIарацги рахIатги балагьулел. Гьебго заманаялъ, нилъеца бицунеб буго, нилъ нилъерго умумуздаса мисал босун хьвадизе кколила, дол гIадинал ритIухъал, бахIарчиял, лъиего бетIер къулуларел рукIине кколилан.\nГьеб буго лъугьинего лъугьунареб жо. БукIинего букIунареб жо. Нилъер умумузги нилъецаги къимат гьабулел жал руго батIи-батIиял. Умумузе бечелъилъун букIана яхI, ясбер гIадин цIунараб намус, борхатго ккураб цIар, гIелму, гIамал, бахIарчилъи… ХIасил-калам, бичун босун бажарулареб щинаб жо. Гьелъ лъималги куцалел рукIана, батIиял рукIине бегьулеблъицин лъалеб букIинчIо гьезда.\nНилъеца хвезабунаха кинабго. Нилъер бечелъи буго гIарац ва гIарцухъ бичун босун бажарулеб щинаб жо. Амма, гьелдаги нилъ чIчIечIо. Нилъеца чIван чIобого бичана, нилъер умумуз, гIумру кьуниги кьолареб букIараб, бичун босун бажарулареб щинаб рухIияб бечелъи. ЦIакъ учузго бичана. Нилъер мисалги берда цебе тун, нилъер лъималаз умумуздаса мисал босуларо! Гьезиеги нилъер бечелъи бокьула, дозул бокьуларо.\nРукIана гIадамал, букIана гIумру,\nГIаданлъи цIунарал цIвабзаз гвангъараб.\nРукIана росаби, ясаз харцица,\nХарида пандур хъван ахIулел кучIдул.\nКинабго букIараб бикъана, чIвана,\nЧIегIерал нак1к1аца рахчана зобал.\nРоржунелщиналде бана гIарада,\nГIисинлъи босана, борхалъи бичун.\nГьанже щиб дир угьди, дир чIалгIен дир кечI-\nКарачелабалъе тIинкIараб магIу.\nМугIрузде лъутулел дир хиялазда\nХурхарал анищаз угьараб хIухьел.\nДун гъоркье рештIина, мун цебехун а,\nЦцидалаб, хIинкъараб, къабихIаб заман.\nДуе зани чIвараб заман бачIани,\nВачIина тIадвуссун, чIаго хутIани.\nОгь, гIаздалъ хутIараб, хирияб тIалъи,\nТIадго буссинебдай духъе араб их.\nКигIандай гIодизе ккелел, чанцIулдай керен ххачазе ккелеб?!