Реферат " Хъах1абросулъа Мах1муд" - Аварский язык - Каталог файлов - Авар мац1алъул ва адабияталъул муг1алимзабазул сайт\nИтни/ Понедельник, 18.03.2019, 23:22\nАссалам Г1алайкум Гость | RSS\nСАйт учителя аварского языка Аксират Ахмедовой\nКиналниги сайталда руго: 1\nСайталъул г1ахьалчи: 0\nГлавная » Файлы » Аварский язык\nРеферат " Хъах1абросулъа Мах1муд"\nМах!муд вук!ана Унсоколо районалъул Хъах!абросулъ гьавурав аваразул машгьурав коч!охъан. Мах!мудил эмен Мух!амадги вук1ун вуго рохьове ун, т!урччи бух!ун, Хунзахъ базаралде хьвадун, гьеб бичун, маг!ишат гьабулев мискинчи.\nМах!муд гьавураб сон бит!ахъе лъазе к!оларо. Амма Мах1муд Ц!адаса Х!амзатидаса ц!ик1к!арав вук!ине ккола. Х!амзатида Мах!муд т!оцеве вихьана базаралдаса вач!унев чи. Гьев вук!унаан бат!и-бат!иял бак!азда куч!дул ах!улев. Гьеб заманалда Мах!муд вук!ана михъида х!ур ч!варав г!олохъанчи. Мах!муд гьеб заманалда жинцаго кеч! Ах!аниги, Хъах!аб росулъа Мах!муд абураб ц!аралдалъун машгьурлъун вук1инч!о.Гьелдаса чанго соналъ хадуб бахъана Мах!мудил маг!арулазда жаниб борхараб гьаракь ва гьелдаго цадахъ гьесул пасих!ал куч!дул т!ирит!изе байбихьана.\nМах!мудил коч!охъанлъиялде нуц!а рагьулаго, гьенир нилъеда цере ч!ола гьусул заманалъ маг!арулазда жанир рук!арал куч!дул хъвалел г!адамазул цо къокъа.\nБерцинги бихьула, цох!о рак!алде щвеялде гуребги, гьезде бака-бахъи, гьабизе ва гьезул асаразда гьоркьоса цо-цо, к!и-к!и куплет рехсезеги.\nМах!мудил заманаялъ маг!арулазда жанир куч!дул хъвалел г1адамал г1езег!анго рук!ана. Гьезул лъик!аздасан вук!ана Мест!ерухъа Нурмух!амад. Нурмух!ама жинцаго кеч! ах!улев чи вук!инч!о. Гьев вук!ана мискинаб т!абиг!аталъул чи, черхалдаги заг!ипав, парта-маг!алалдаги язихъав, хъах!лъи жубараб г1умруялъул, г!елмуялъе гьунар бугилан абулев чи. Хъунзахъ районалъул Гьамущив дибирлъун Нурмух!ама вугеб заманалда, дун вук!ана гьит!инав чи, гьеб росулъе буссараб Бакъда Гьамущи абулеб гьт!инаб росулъ муг!алимлъун. Бакъда Гьамущий,нижеда мадугьалихъ йик!ана Хистаман абулей рос-рукъалда йигей цо г!адан. Гьей йик!ана цо гьайбатай,беричай, берцинлъиялъул ц!ар раг!арай, ц!ураб моц! г!адай г!адан. Гьеб заманяалда Т!алъиялъул ханзабазулги бегзабазулги лъималазул балагьи Бакъда Гьамущибе бук!ана. Амма Хистаман вач!анщинав чиясе раг!и кьолей г!адан йик!инч!о. Гьей йик!ана жиндирго намус ц!унарай, г!адамазда жаний адаб-х!урматги бугей лъик!ай, базалияй г!адан.\nГьанже нилъ рач!инин Ч!анк!ал бицине. Ч!анк1а вук!ана, Мах!мудго г!адин, доб заманаялъ халкъалда жанив машгьурав коч!охъан.\nЧ!анк!алги Мах1мудилги чанги бат!и-бат!иял куч!дузул мухъал данде колел руго. Масала:\nМаг!арухъ унел,хъах!илал нак!к!ал\nХъван бит!ани, кагъат боссе к!веларищ?\nХунзахъе щолелъул, шамалъул гьури,\nГьит!инаб сайигъат т!обит!иларищ?\nЦо панаяб х!ухьел бух!улеб рек!ел,\n. К!веларищ босизе, самаалъул нак!к!?\nСоролел лугбазул бугеб г!акъуба,\nГ!арза хъван кьеларищ,хъах!ил зодихъ хьухь?\nЧ!анк!алги Мах!мудилги гьал раг!аби цоцазде дандеккун балагьани, цо коцонир т!уралг!анги релъарал руго. Гьездасан ва гьединго г!адамазда жаниб билълъараб тавушуралдасанги бихьула байбихьиялда Мах!мудил вач!ин Ч!анк!ал нухдасан бук!ин ва Ч!анк!адаса гьес пайда босиги. Гьеле гьелъие г!олойин г!емерисел маг!арулаз Мах!мудидаса Ч!анк1а цеве гьавулев вук1арав. Амма учителасдаса гьесул ученик лъик1ав вахъин нахъе ч1валев жо гуро.Мах!мудил куч1дузул цо т1ел Ч1анк1алги ва цогидал маг1арул коч1охъабазулги квер г1унт1улареб борхалъиялда буго.\nАмма Мах1мудил гьел коч1охъаби хадур г1унт1улареб,жиндир хасаб цоги бат1иябги нух бук1ана. Масала: Мах1мудида релълъинабулаан цо жо цо жоялда г1адин, цо чанго жоялдаса данде гьабура х1ал гьединабго цоги х1алалда. Масала:\nБорхатаб маг1арде к1иго г1ищкъул т1егь,\nЦоцазе щапула, данде щоларо.\nГъваридаб к1алахе к1иго ицул лъим.\nЦоцахе чвахула, гъорлъ жубаларо.\nГьаниб Мах1мудица нилъеда цебеч1езабулеб буго борхатаб мег1ералъул сурат, гьениб гьорочахъдилеб буго к1иго к1иго г1ищкъудул т1егь. Гьеб суратги бихьизабулеб Мах1мудица мат1уялда жаниса г1ади, г1ажаибго гвангъарал раг1абазда жанисан, киназего загьираб х1алалда.\nКиг1ан недегьал, гьуинал маг1наби Мах1мудица гьенив нилъеда цере лъалел ругел ва киг1ан берцинаб, гьайбатаб формагьел маг1набаздат1ад гьес рет1унеб бугеб.\nЯзихъав яшавалъул инсудалъач1о ва бич1инч1о Хъах1абросулъа, рогьалил ц1ва г1адин, кидаго кунч1ун бук1унеб гьунар биисун бук1ин, киг1ан гучго, къуватго\nмаг1арулазул адабият цебе т1ун аниги, гьелда раг1ад рехизе гьеч1олъи.\nгьелъул нур свине гьеч1олъи гьеб х1асратлъунги мисаллъунги бук1ине\nбугеблъи. Биценалда рекъон, инсуца васасда гьарулеб бук1ун буго\nкеч1ги жибго тун, ракьалде вуссаян, векьарухъанасул г1амал-т1абиг1ат\nбосун, гьезул кьерулъ ч1аян. Х1атта, ццим бахъарав чияс, васас рек1ел\nбидулъ къалам ччун хъварал асарал зама-заманалдаса ц1адареги рехун,\nрух1улел рук1ун руго.\nКагъатни бух1изе бегьила, гьелъие г1емераб ц1а къвариг1унаро, хехго\nпархун уна, амма кинаб г1асияб ц1адуцаха бух1илеб бах1арчилъиги,\nсахаватлъиги, рек1ел г1ат1илъиги, г1адамасдехун бугеб божилъиги:\nинсанасул анищги, къасдги, рохелги, пашманлъиги, рокьиги, ццинги,\nнедегьлъиги, сог1лъиги, х1асратлъиги.Хъвана Мах1мудица камилал,\nт1ад раг1и абизе бак1 гьеч1ел къасидаталги, сариналги, щиг1рабиги,\nмаг1абиги. Хъвана цох1о ах1ун теч1о.\nМаг1арулазда лъалаан Мах1мудил х1асрат. Бекьилъ росулъа Муи\nйик1ин. Биценалда рекъон, гьей йик1ун йиго г1адатияй маг1арулай,\nщибго гьедиг1ан бицинег1ан, коч1олъ ах1изег1ан берцинлъи,\nгьайбатлъи гьеч1ей ч1ужуг1адан.\nЦониги Мах1мудил коч1олъ гьелъул ц1арги рехсон гьеч1о. Муи гьесул г1емерисел\nкуч1дул сайгъат гьарун рук1ун ратаниги, х1акъикъаталда гьел гьел гьарун ккана\nкиналго маг1арул руччабазе сайгъат гьарураллъун, гьезул даража ц1акъго ц1акъ\nборхалъуда бахинабураллъун. Дуниялалъуб рокъоб бищун т1адег1анабги, къадруябги,\nберичабги, къиматабги, берцинабги-кинабго гьес х1алт1изабуна ч1ужуг1аданалъул\nКоч1охъанасул ихтияр бук1ана гьадин хъвазе:\nБиинаан гьец1о, бух1илаан ц1ул.\nДуе гьабунщинаб сипат гьабуни;\nБиххилаани кьуру, кьват1илаан гох1,\nДуй г1адин рецц гьабун, цеве ч1анани.\nРокьи ва йокьулей гьел рук1ана Мах1мудида жиндир замана жаниса якъинго ва\nг1ат1идго к1иго бихьулеб мат1у. Гьелъин коч1охъанасул замана, г1умруялъул\nчвахи, г1аламатал, балъголъаби, сахал ва хашал рахъал нилъеда Мах1мудил\nасараздасан лъалел ва цере ч1олел.\nКиназего гуро вокьулев жидедасаго т1ок1авни.Гьев рик1к1уна «рехъалъа т1убараб\nх1айванлъун». Мах1мудида сверухълъи рук1ана, жидерго ресалдаса пайдаги\nбосун, давла бак1арулел т1адчаг1и, г1орц1изег1ан квине хинк1алги, черх\nбицараб рет1илги щвелародаян рух1 бахъун х1алт1улел зах1матчаг1иги. Гьел\nрук1ана бат1и-бат1иял напсалъул, хасияталъул, пикрабазул г1адамал.\nЦ1акъго «ц1одораз» гьев ах1макъилан толаан, гьеб коч1охъанасдаги\nц1акъ лъик1 бич1ч1улаан. Гьелъин Мах1мудил асаразулъги г1емер\nданде ч1валел х1акъикъаталъул рит1ухълъи гьеч1олъиялъул х1акъалъулъ\nТайпа къадруялъул къецги дир гьеч1о,\nКъадарасе буго бит1 дунялалъул.\nГьелъин Мах1муд т1олабго г1умруялъ х1алихьалъиялдеги, х1айванлъиялдеги,\nХъублъиялдеги данде къеркьолев вук1арав. Лъиениги я х1акимчиясе, я\nт1адчиясе гьес бет1ер къулич1о, къулана цох1о бац1алъиялде, рит1ухълъиялъе,\nгьуинлъиялъе, г1адамазул гьудул-гьалмагълъиялъе, адабалъе.\nКвешлъи, хъант1илъи, х1алихьалъи даимго тахида бук1иналдаса рак1\nбуссиналъ рижараллъун рук1ине ккола гьадинал мухъал:\nГьанже дунялалъул халго гьабуге,-\nХинк1ал ц1ик1к1арасул ц1ар бахъун бугин.\nЦ1уяв, бихьинав чи- бат1алъи гьеч1о,-\nТ1аде чакар барав хан лъугьун вуго.\nЖидерго ях1ги, рух1ги г1аданлъиги бичун данде гьабулеб бугеб маг1ишаталда\nКоч1охъанас вешаб раг1и абураб ц1ар лъуна. Гьеб раг1уцаги инсанасул гьан\nкванала. Цогияв гьудул-гьалмагъ вичич1ого, данделъулеб жо гуро х1арамаб\nбоц1и. Гьединлъидал батила Мах1мудил устарлъи жинца цебе бачарав,\nгьевго г1адин гьунар т1ок1ав, гьанжесеб заманаялъул ц1ар раг1арав шаг1ир,\nХ1амзатил Расулица нилъер заманаялъул тохал ишал къват1ир ч1вазарун\nхъвараб гьесие мугъч1варайги гьабун. Жиндирго напсалда, хасияталда,\nг1амал-т1абиг1аталда рекъон Хъах1абросулъа Мах1муд вук1ана\nкъеркьохъанлъун. Къеркьана къисматгун, къеркьана жаваб\nгьеч1еб рокьигун, къеркьана квешлъигун, ццингун, къеркьана\nтушманзабигун, къеркьана т1адчаг1игунъ.ъ\nТ1олго аб дунялгун даг1ба буго дир,\nЯ дун къуркьуларо, я аб къоларо.\nКъуркьи коч1охъанасда лъалароан, къуркьич1о лъиего,\nкъуркьана цох1о инкъилабалъе, цох1о гьелда к1олаан\nМах1мудие рокьукъаб х1укумат т1аса рехизе. Гьев\nгьелъул байрахъалда гъоркь ч1вана жиндирго ахирисеб\nкеч1 гьелъие сайигъат гьабуна:\nРакьул бут1а гьеч1ел, бокьоб панз гьеч1ел,\nГьаб бурангун лъугьа дунял лъухьизе.\nДирги г1ищкъуялъул ц1ураб каранзуй.\nКепаб гьугьен бугин гьеб гьуриялъул\n«Дуниял г1аламалъе г1ишкъул рукъги бан» къот1нов хут1ич1ого хирияв Мах1муд,\nгьелъул г1аксалда жиб-жиб росулъ, жив-жив маг1аруласул рокъов бищунго урхъарав\nгьоболлъугн вуго. Гьес т1унилан тараб кьодул сакги, жакъа, г1ищкъуялъул,\nх1асраталъул, гьудул-гьалмагълъиялъул, вацлъиялъул кьолъун лъугьун буго.\nАгъада гьоркьохеб школалъул авар\nмац1алъул ва адабияталъул муг1алим\nСкачано с сайта: http://agada.moy.su\nКатегория: Аварский язык | Добавил: weux\nПросмотров: 3667 | Загрузок: 240 | Рейтинг: 3.8/6\nАдмин сайта © 2019