Балъхъадерил мацӀ (балъ. Буйхалъи мицӀцӀи) — Нахгин дагъистанияб хъизаналъул аваразул мацІазул, гІандисезул къокъаялъул цо моцІ, жибги Дагъистаналъул Жумгьурияталъул Болъихъ мухъалъул Болъихъ ва МигІарсо росабалъ тІибитІараб. 2010 соналъул тІолго россиялъулаб халкъалъул къадар рикІкІинулъел, балъхъадерил мацІалда кІалъалезу къадар ккана 206 си.

Балъхъадерил мацІ ккола гІандисезулал мацІазде гъорлъе. Гьелъул буго кІиго гар-гар, жидеда гьоркьор фонетикиял ва морфологиял ратІалъиял гІемер гьечІел. МацІалъул гьечІо хъвай-хъвагІи.

ХІужжаби

Адабият 
 Гудава Т. Е. Балъхъадерил мацІ. Тп., 1962 (гуржиялда);
 Гудава Т. Е.  Балъхъадерил мацІ // СССР-алъул халкъазул мацІ. Т.IV. Ибериялги кавказалъулал мацІал. М., 1967;
 Азаев Х. Г. Балъхъадерил мацІалъул лексика ва рагІи лъугьин: Автореф. дис… филол. гІелмабазул. канд.  Тудпис, 1975;
 МухІаммадбекилазул З. М. Балъхъадерил мацІ // ЯМ:КЯ.

Аваразул мацІал
ГІандисезулал мацІал
Дагъистаналъул мацІал
Хъвавукъал мацІал