Бакълъухъа МухIамад » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » История - Тарих » Бакълъухъа МухIамад\nДобавил(а): istina от 17-03-2017, 11:51\nБакълъухъа МухIумил чIегIераб мегеж,\nЧIарахъ хIуланилан бицунеб буго.\nЧIухIдае гьарурал хъорщол рагъаби,\nГьанже щущанилан щурщулел руго.\nБакълъухъа МухIамадил хIакъалъулъ баянал цIакъго дагьал гурони нахъе хутIун гьечIо. Гьесул хIакъалъулъ хъвалаго, дица пайда босана Гъазигъумекиса ГIабдурахIманил "Тазкират", ХIамзаев МухIамадил "Имам Шамил" ва Дадаев Юсупил "Наибы и мудиры Шамиля" абурал тIахьаздасаги имамасул гIакълучи Юсуп-хIажи Сапаровас хъвараб Шамилил наибзабазул сияхIалдасаги. Гьединго дихъ буго гIалимчи Къелеса ГIусман-хIажил тIахьазда гьоркьоб батараб Шамилил ГъазимухIамадица Бакълъухъа МухIамад бодул бетIерлъун рагIизавун хъвараб гьитIинабго кагъатги. Наибасул гIумруялъул хIакъалъулъ умумуздаса рагIарал баянал кьуна гьесул наслуялъул вакил Гьандихъа ИсубилмухIумил СагIидица.\nГъазигъумекиса ГIабдурахIманица "Тазкираталда" бихьизабухъе, МухIамад наиблъун тIамун вукIун вуго бакълъадерил (Кьурукьмухъалъул) росабазда тIад. Жиндирго рагIияталда жаниб гIадлу битIарав, хIалимав чи вукIиналъ, гьев Шамилие вокьулаан. Юсуп Дадаевасул биценалда рекъон, гьев вукIун вуго Бакълъухъ росдал наиб. Гьес гьеб баянги "Тазкираталдаса" босун буго. "Тазкираталда" абуни, Бакълъухъ росдалин гуреб, бакълъадерил росабиян хъван буго. Шамил имамасул ва гьесул вас ГъазимухIамадил божарав чи вукIин бихьулеб буго МухIамадихъе ва гьев рехсон хъварал гIараб кагътаздасан. Масала, Гьандихъа СагIидихъ жакъаги цIунун бугеб наибасул Къуръаналда гьоркьоб букIун буго жиндирго вилаяталда ругел чагIигун ТIелекье щвайилан Шамилица гIараб мацIалда гьесухъе хъвараб кагъат. Шамилил вас ГъазимухIамадица гьесухъе хъвараб кагътида абулеб буго: "ГъазимухIамадил рахъалдасан Эски наибасул вилаяталда ругел жиндир диналъул вацаллъун ругел боязде. Нужеда Аллагьасул салам лъеги. Цинги хадуб: гьав, кагъат босун витIарав наиб, нижер диналъул вац Бакълъухъа МухIамад дица нуж киназдаго тIад бетIерлъун рагIизавулев вуго. Гьасул кинабго амру-нагьюялъе нуж мутIигIлъе. Гьасие мутIигIлъарав, дие мутIигIлъаравлъун рикIкIуна, гьасухъ гIенеккичIев чи дихъ гIенеккичIев ккола. Вассалам. 1271 соналъул зулхIижа моцIалъул тIоцебесеб шаматкъо". Цояб рахъалда ГъазимухIамадил мугьруги кьабун, кагъат тасдикъ гьабунги буго.\nГIакълу бугев, бицине рагIи лъалев чи вукIиналъ МухIамадица гIахьаллъи гьабурал гIемерисел бакIал ракълида, тунка-гIуси ккечIого тIуралел рукIун руго. СагIидил биценалда рекъон, МухIамадил тIоцеесей Бакълъухъа чIужуялдаса лъимер букIун гьечIо. Цинги гьес Гьандихъа Аминтазал Булбул ячун йиго, ва гьелъие ясги гьаюн йиго. Биценалда рекъон, наиб хIисабалда Бакълъухъ рохьил цо бутIаги бихьизабун букIун буго МухIамадие. Гьединго гьесул букIун буго гIараб тIахьазул кIудияб мактабатги. Амма, доб заманалъ гьелдаса пайда босулев ирсилавги гьечIого, цIализе росараз тIахьал нахъруссинаричIого, тIагIун руго. Имамас рагъ чIезе тун хадуб, гьесул наибзабазул цояз къабул гьабуна гIурусаз кьураб хъулухъ. Цоялин абуни гьелдаса нахъекъан чIана. Нахъекъан чIаразул цояв вукIана Бакълъухъа МухIамадги. Рагъ лъугIун хадуб, гIурусаз гьев Шурагьиве ахIана, наиблъун тIамизе. Шамилил вукIарав наиб нужер наиблъун вукIунаринги абун, МухIамадица гьелдаса инкар гьабуна. Амма нилъеца гIочIода чIваларо гIурусаз кьураб хъулухъ наибзабазул цо-цояз къабул гьабиги. Щайгурелъул гьезул мурад букIана, жидерго ватIаналда кIвараб куцалда исламги цIунун, халкъ нухда бачин. Бакълъухъа МухIамад Аллагьасул къадаралде щвеялъул бицунаго, Юсуп Дадаевасда гьев ккун вуго Гьидалъа МухIамад абурав наибилан. Гьес хъвалеб буго Гьидалъа МухIамад хванила гъазигъумекдерил Гамаши росулъе гьабураб чабхъеналда. Амма хIакъикъат гьедин гьечIо. Бакълъухъа МухIамад Аллагьасул къадаралде щвана Шамилица рагъ чIезе тун хадув, хIежалдаса вуссунаго, Закатала мухъалъул ЧIар росулъ. Гьенив вукъунги вуго.\nАвтор: ГIабдурахIман МухIамадов, ДИУялъул мугIалим\nШамил багьадурасе бана кинацаго гьа...»Гьигьалъезул тарих бечедаб бугоХIукму къотIизе ккола законалда ва шаргIалда рекъонКIочон тараб хобБакълъадеридаса мисал босизе бегьила цогидазги