Поэт Сагитхаджи из Алмака\nДобавил(а) Administrator on 23 Апрель 2012.\nАлмахъалдаса пагьмуяв шаг1ир Сагитх1ажи вук1ана чиясухъ балагьун кеч1 бахъулев чи.Амма гьес гьел хъвалароан. Гьаб заманаялда цо-цо г1адамазухъ ратулел руго к1оченч1огун хъван нахъе тарал гьесул куч1дул...Бицае хут1ана Сагидх1ажи алмахъазе...\nМунагьал жиндир чураяв Эсенаев Г1умарица къадар ккелалде цебе дихъе ккезареян т1адкъан, щварал хъвай-хъваг1иязулъ батараб цо тетрадалдаса босун хъвалеб буго гьаб.\nЭсенаев Г1умарил архивалъул тетрадалдаса босараб\nАлмахъалдаса поэт Сагитх1ажи.\n1916 соналъ хъвараб т1ехьалда хъван рук1арал.\nСагитх1ажица къаси сордоялъ жиндирго лъадиялде абун буго Дун метер радалиса дирго гьобоасухъе щвезе ине вугоян. Лъадиялъ Сагитх1ажиде абун буго, мун херлъун к1одолъарав чиги вуго. Сапаралъ инч1огун кагъат хъван бит1е гьоболасухъе. Сагитх1ажица лъадиялде абун буго:\nАлмахъ росолъа хъван бит1араб кагъаталъ х1ежги борхуларо дие.\nДие бокьун буго рак1цояв гьудуласдаги аск1ов г1одов ч1ч1ун хабар бицине.\nСагитх1ажи сапаралъ ун вуго.\nКъаси гьоболасулгун хабарги бицун радалиса гьоболлъухъа т1ад вусун вач1инаго цо росдал къулг1адухъе щун вуго. Ихдалил заман бук1ун буго. Къулг1адухъ доб росдал г1емерал руччаби ясал къоролзаби черадила рук1ун руго, рукъалъул къай-ц1а, одеялал, туртал, квас ва гь.ц.\nСагитх1ажи чу гьекъезабизе къулг1адухъе вуссун вуго. Гьев Алмахъ росдал поэт вук1ин лъан буго къулг1адухъ рук1арал руччабазда. Сагитх1ажил г1умроялъул 70 сон бук1ун буго. Цо къоролалъ абула гьесда нижее кеч1 ах1илариш Алмахъ росдал коч1охъанилан. Цойги къоролалъ яс г1аданалде щурун буго, дуца абе досде дун ячинаришан. Сагитх1ажида раг1ун буго доб шурун абулеб раг1и. Ясг1аданалъ гьесде абун буго, дун ячинариш Алмахъ росдал поэтан.\nСагитх1ажица жавабалъе дозие абурал раг1аби.\nКъали к1ут1ич1они гьал дир к1ут1буца\nИхтияр кьоларо кеч1 бакъаналъе.\nХъах1аб гьумералъул гургинал берал,\nСахго г1ат1ал ц1урал т1ех1ай дир гьудул,\nАлмахъ рич1ад буго, чу х1алакъ буго\nГьанже мун ячине дир чара гьеч1о\nЭбел-инсул адаб г1одобе рехун\nНухда чан гьабулей чалухай гьудул\nСонал данде ккунин ригьин гьабулеб\nЛъабкъоялда анц1илъ г1умро барав чи\nДун г1олохъанчи гьанже лъвинарев\nТ1олго рас хъах1лъараб гьаб дир магжида\nЧ1ег1ераб рас бакки щакабжо буго.\nКъулг1адулъ ццулъарал къоролзабаца\nДуе къор гъун толеб хасият буго.\nКъулг1адухъ рач1унел г1олилал ясал\nКъоролалъул г1акъло г1адахъ босуге.\nРукъалде мугъ рехун къулг1адухъ рахъин\nСилъун бихьун бугин къоролзабазда.\nРоссалгун кьал лъун къот1нов гьудул кквей\nИрслъун бихьун бугин къоролзабазда.\nЖидерго курсазда ясал куцизе\nМакраби рук1унел къоролзабазухъ\nКъулг1адухъ рач1унел г1олил ясазде\nНужерго г1адалъан г1акъло малъуге.\nБук1араб замана Сагитх1ажилги\nМах1о беканиги галадулареб…\nБихьулиш къоролалъ дуда малъулеб\nХерав Сагитх1ажи къвалакь кквейилан.\nХъах1аб дир магжида кверал рахъизе\nКин хиял гьабурай гьалагай дуца.\nХерав Сагитх1ажихъ г1анса бегьун те\nГ1олилав васасул къвалакье лъуг1а.\nРукъой лъади йиго гъалал хъах1лъарай\nГъолда къвалакьго Сагитх1ажи лъик1,\nХалат къвалакь ккураб лаченги хисун\nЧаргъадил бусада рокъон ккеларо.\nТ1инч1ай ясги ячун росолъ вач1ани\nАлмахъ росдал хераз г1айиб ч1валарищ,\nКъвалакье мунги къан къот1нов вахъани\nГьаглъун вугин дунан махал ран тела.\nГох1да бекьани хур ракъдалаб ккола\nХьонлъода бекьани раччдалаб ккола\nРит1лада бекьани хур лъик1 бач1уна\nКъулг1а хьихьун ругел къоролзабазе\nАнишазги бекьун хур бач1инаро\nГанлил шурмазухъе рак1ал щущаял\nЩварал россал хьихьун хьвадизе лъач1ел\nЩобда бекьаниги хур бач1унел ясал\nХиялазда рухьун намусго гьеч1ел.\nЧвахул ганч1азукье гарбал ккаял нуж\nГьаб дир чалмаялъул адаб гьабич1ел.\nРокьул ч1ор реч1ч1арав ч1аго толарин\nЧ1аго Сагитх1ажи виччанте нухда\nКъулг1адухъ г1одор ч1ч1а дун вач1инег1ан\nСапаралъ кват1ани т1ад вуссинаро.\nКъулг1адухъ рук1арал къоролзабазда Сагитх1ажица абурал раг1аби квеш бихьун руго. Щуго къоролалъ гьесие гьужум гьабизе журан руго. Алмахъ росдал болъон мунин абун буго. Къоролзаби аск1оре щведал Сагитх1ажил чуялъ пурхун гьаракь гьабун буго. Чу чанго метраялъ цебехун к1анц1ун буго, мал хьваг1ун буго.\nКъоролзабазде хадубги жавабалъе абурал раг1аби.\nДир чуялъ нужоде мал хьваг1ун тараб,\nБокьарай яч1аха чухъа бахъизе.\nДунго херлъаниги чу бах1ар буго,\nЧухъа къоролзабахъ гъоркьго теларо\nДирго гьунар гьеч1о чол гьунар буго\nЧодуца вахъана нужер кверахъа\nКъоролзабаз Сагитх1ажида реч1ч1изе ганч1ал кодоре росун руго.Сагитх1ажица чода ц1ал к1ут1ун буго ва къоролзабаде сармил раг1аби абун руго.\nГулихъе щолареб гьаб дир чуялда\nНужеца реч1ч1араб гамач1 щвеларо.\nСагитх1ажица чу бекеризе цебехун биччан буго. Чалма къараб т1агьур борхун ккун буго. Къулг1а т1ерхьаралъуве щведал Сагитх1ажица чол квелъ нахъе къан буго, чу эркенго ч1езе. Нухда бук1араб гамч1ида чол х1ет1е к1ут1ун буго. Хех унеб бук1араб чу г1одоб ккедал гьев чанго метроялъ довег1ан чоца рехун вуго. Сагитх1ажил нодо г1одоб тункун лъукъун буго. Сагитх1ажица ругъун бухьун буго. Рукъове щведал гьасул лъади азбаралде яч1ун йиго. Сагитх1ажиде лъадиялъ гьикъун буго мун лъица лъукъараван.\nЛъадиялъе жавабалъе абурал Сагитх1ажил раг1аби.\nМун рази гьеч1ого сапар бухьиндал\nСапар мекъиги ккун вуссана дун т1ад.\nКъулг1а хьихьун тарал къоролзабаца\nЧухъа бахъун ине дагьалъ хут1ана.\nДунго свакан ккеч1о чу свакан ккана,\nДозул очахъалда одехалъе ч1ч1ей.\nДунго къечон ккеч1о чу къечон ккана,\nДозул къулг1адухъе чое лъим кьезе\nЧвердон ватиларин къоролзабаца\nКъулг1адухъ х1еккине лъолев вук1ана,\nБац1азул квач1ахъа чахъу киниги\nЧодуца вахъарав дозул кверахъа.\nДирго гьунар ккеч1о чол гьунар ккана,\nЧухъа къоролзабахъ гъоркьго хут1ич1о.\nДоз реч1араб гамач1 цониги щвеч1о.\nГула - херги босун дун рагъде ина\nТ1ок1ав къоролайгон къацандизег1ан,\nХвалчен кьабич1огун къоролзабаца\nРугъун лъун вит1арав лъадуде т1аде.\nДирго г1айиб ккана чол г1айиб ккеч1о,\nЧодул кьолониса гъоркье дун рехи.\nГ1умроялъ борхич1еб чалма борхидал\nЧодуца рехана мунагь чуризе.\nЩукрудал какал рай кидаго дуца,\nДагьалъин хут1арай мун къороллъизе.\nРугънада квер бахъе хирияй лъади,\nМун еццунин щвараб черхалда ругъун.\nГ1олохъанаб мехалъ Сагитх1ажица\nТаманал рухьарал росабалъ сапар,\nЦониги къвакич1о къулг1духъ ясал,\nБерзул ишаналги мунагьлъун хъвалел.\nМунагьалде ккарав чалма т1ад къарав\nЧилайдул расазул хъах1ал михъазухъ\nЖакъа г1урай ясалъ чанал гьарурал,\nЧодул кьолониса рехи гурони\nПайдаги бахинч1о херлъарав дие.\nКкани доб росолъе сапар бухьине\nСибир къот1ун инин г1арза хъван кьела.\nТохтур вачинаро ругъун къач1азе,\nБиччанте гьаб ругъун жибго сахлъизе.\nКагътиде хъван тела Алмахъ росдае\nЖакъа Сагитх1ажил лъугьараб къисса.\nЭсанаев Г1умар. 1984с.\nХ1адур гьабуна Х1ажимух1амадов Х1.Р. ва Салих1 Салих1овас\nРасул Идрисов «Салатавия – дир ч1ух1и».\nМахачкала. ИД «Эпоха». 2005г. стр.128.\nАлмахъазул цо-цоял унаан чачаналъе хъусаризе, рецаризе, лъилъаризе, вехьлъи гьабизе. Цо-цояз маг1ишат гьабулаан чачаназе хъарши бичун. Гьеб махшел бук1инч1ев Сагитх1ажияс гьабураб сариналда гъорлъ руго гьадинал раг1аби.\nРахъдалъ чал реч1ч1ай1ги чинарабазда,\nЧанги бакъараб гарц1 г1орц1изабураб.\nКваназе хинк1 щвеч1еб бакъараб агьлу,\nХъах1аб чедги кванан кепалда буго.\nДирни махщел гьеч1о хъарщи буц1изе,\nХъван батани ина дун Г1авухъалъе,\nГ1урдал хъал бахъулеб харицел босун,\nХьваг1ун г1одор лъелел харил рецаби.\nГ1ажаибаб жо, гьаб коч1ол куплеталъулги г1урусазул поэт Кольцовасул «Косарь» абураб кеч1алъул куплеталъулги маг1наялъул релъен