Открытый урок по родному языку и литературе - русский язык и литература, презентации\nОткрытый урок по родному языку по теме "Глагол" Подготовила Магомедгаджиева М. Г МКОУ СОШ №16 г. Хасавюрт\nГлагол 5 класс Подготовила учитель родного (аварского) языка Магмедгаджиева М. Г\nДарсил мурадал: Глаголалъул х1акъалъулъ баян гIатIид гьаби; Тексталъулъ глаголал ратизе бажари; Глаголалгун предложениял гIуцIизе бажари.\nМалъараб материал такрар гьаби: Предметияб цIар сунда абулеб? Кинал суалазе жаваблъун бачIунеб предметияб цIар? Чан жинсияб класс бугеб предметияб цIаралъул? Кинал формаби ругел предметияб цIаралъул? Эбел рагIи падежасде сверизабе бицун.\nЦIияб тема. Предметалъул иш, яги гьеб бугеб хIал бичIчIизабулеб каламалъул бутIа глагол ккола. Щиб гьабураб? Щиб лъугьараб? Щиб х1алалда бугеб? – абурал суалазул цоялъе жаваблъунги бачIуна.\nНа тIогьоде уна. (Щиб гьабулеб?) ГIазу биунеб буго. (Щиб лъугьунеб?) Дир гьитIинав вац вегун вуго. (Щиб хIалалда вугев?)\nМагIнаялъул рахъалъ рекъон кколел глаголалги лъун хъвай. Циялъ хасалоялде гiураб жо … Хасало гьеб рахIатаб бусада … СихIираб цараца хасалоялде хъвехъари... Бакъараб гIанкIица гъутIбузул г1аркьалаби … Кумекалъе рагIаби: бегула, кьижула, гьабула, кванала.\nГлаголалъул форма. Глаголалъул буголъиялъулги гьечIолъиялъулги форма букIуна. Иш гьаби яги лъугьин бихьизабулеб формаялда буголъиялъул форма абула. Иш гьабунгутIи, ялъуни лъугьунгутIи бихьизабулеб формаялда гьечIолъиялъул форма абула. Масала: Нижее рекъел бокьула, рагъ бокьуларо.\nТIасабищул диктант. Буголъиялъул формаялда ругел глаголал ратIа росун, хъвай, дандбитIун гьечIолъиялъул формаги хъвай. ЦIунцIра лъарахъе лъим гьекъезе ана. Лъадал карачелалъ гьеб лъаралъе ккезабуна ва гъанкъулеб букIана. Микки гъотIода букIана. Гьелда цIунцIра гъанкъулеб бихьана. Миккиялъ гьелъие кумекалъе тIамах рехана. ЦIунцIра тIанхиде бахана ва къватIибе борчIана.\nАна – инчIо Ккезабуна – ккезабичIо Гъанкъулеб букIана – гъанкъулеб букIинчIо. БукIана - букIинчIо Гъанкъулеб бихьана – гъанкъулеб бихьичIо Рехана – рехичIо Бахана – бахичIо БорчIана – борчIичIо\nГлаголалъул заманаби Араб заман – ана БачIунеб заман – ина ГIахьалаб заман – уна Гьанже заман – унеб буго\nГлаголазул заман бице: ГIурччинлъана дунял. Раккила тIугьдул. ТIегьалел руго гъутIби. Щвела хаслихълъи, бакIарила пихъ. Бана цIад, роцIана дунял. Харил кьалбал цIилъана.\nГлаголал жинсиялги жинсиял гурелги рукуна. яс гьаюна Эбелалъ - вас гьавуна гурде гьабуна\nЖинсиял глагола ратIа росун хъвай. Бекерана, гебегана, цIавуцIана, гьабуна, бачIинчIо, цIалана, инчIо, йитIана, екерана.\nГьал суалазе жаваблъун кколел глаголал хъвай. Дуе ВатIан бокьулищ? ВатIаналъе гIоло рухI кьезе хIадурав вугищ? Рокъобе кьураб т1адкъай тIубанищ? Метер экскурсиялде вачIинищ?\nГьал предложения предложениялъул членазде риххе. Гвангва букIана гъотIода. Гвангваялъ тIорщел, пихъ кванала. Гвангваялъ квен квачIаз босула. Предложениялда жаниб глагол сказуемоелъун букIуна.\nДарсил хIасилал гьари. Глагол сунда абулеб? Глаголалъул кинал грамматикиял гIаламатал ругел?\nРокъобе хIалтIи. П. 59. ХIалтIи № 474, 480