Гьел киналго цо руго, цохIо батIалъи гьечIо » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nМагъало, щайтIан-гьоко, вирусал…\nЩибниги хисулеб гьечIо я улкаялда, я Дагъистаналда. Додинго баккулеб бакъги буго, тIерхьунеб моцIги буго, рии хисун – тIогьиллъигун хасалихълъи, гьеб арабго – гIазу-цIергун хасел, хадуб тIадбуссун их бачIуна, хIанчIигиги тIугьдулги росун. Гьал мухъалги цIалун, нужер гIемерисез абила, щай гьаб гIаламалдаго лъалеб чIанда цIалкIунеб бугебин.\nЖавабиязул гьечIеб жавабчилъи\nДун разияв вукIана чIанда тезе, гъираялда цоги цIиял ва батIиял харбал нужее хъвазе. Амма гьел щаялиго лъугьунел гьечIо. Гьадал тIадехун рехсарал цоцаца хисулел тIабигIаталъул хинлъи-цIоройго гIадин, такрарлъулел руго улкаялда ва республикаялда нухмалъиялъул къагIидаби, ришватал, цIогьоди, тухумчилъи, жидераздего цIайи гьабун, цогидал бакъалда тей ва цогидал анцI-анцI гIузраби.\nХъулухъалда тарал чагIазул цIарал хисулел руго, гьел жалго хисулел гьечIо. Хисулел гьечIо нухмалъиялъул къагIидаби, хисулеб гьечIо гIадамазул пикру тIадчагIаз гIадахъ босунгутIи, хисулеб гьечIо жавабиял чагIазул жидерго хъулухъазда жавабчилъи гьечIолъи.\nРачинин мисалал. Нилъеда дагьаб цебегIан рагIана республикаялъул бетIер В.Васильевасул парламенталде ва халкъалде гьабураб хитIаб. ГIемераб битIараб жо бицана бетIерас. Бицана республикаялда букIараб коррупциялъулги туснахъ гьарурал гIадамазулги. Гьебго жо бицунеб букIана гьесда цеве вачIун вукIарав Р.ГIабдулатIиповасги. Досги абун букIана Дагъистан хIажат бугила Россиялъул гIаммаб, законияб нухде бачине. Гьеб къеркьеялъул хIасилалда жанив тIамун вукIана гIорхъолъа араб власть бугев, ФСБялда бухьенги ккурав, кашишазулгун гьудуллъиги бугев тахшагьаралъул мэр С.Амиров.\nМагъало, Рязаналдаса мужик, гIакълучагIи\nВасильевас цоги абуна ракIаризе кколила магъалаби, борхизе кколила промышленность, тIегьазабизе кколила экономика, гьебги хIажат бугила, Москваялдаса дотацияби гьарун гуреб, нилъеца нилъеего балагьизе. Гьебголъидал абулеб букIараб ГIабдулатIиповасги, хIажат ругила нилъ нилъецаго хьихьизе, щайила дагъистанияв Рязаналдаса мужикас хьихьизе кколев.\nВасильевасул хитIабалъухъ гIенеккарабго, цо-цо мехалда кколеб букана цощинаб цевесес столалда кIочон тарал кагътал цIалулел ругодай абун. Бихьулеб буго гьеб рахъалъги кIудияб хиса-баси ккечIолъи.\nГьанже рачIина, хитIабалги тун, нухмалъиялъул къагIидабазде ва хIакимзабазде. Лъалеб букIахъе, жакъа хъулухъалда бугеб хIукуматалъул 90 процент министразул руго Рамазан ГIабдулатIиповас хъулухъалде рачарал чагIи. ЦохIо хисараб жо буго - гьел министразул цебе гIадаб цIайи ва кверщел гьечIо. Гьезул щивасда тIад официалияб гуреб нухмалъи гьабулел премьер А.Здуновасул гIакълучагIи руго. Гьелги киназдего гIагарун къватIиса чагIи рагIула.\nПачалихъалъул нухмалъуда, кIудияб гIарац щолел тендеразда цере Р.ГIабдулатIиповасул, ГI.ХIамидовасул, яги М.Сулеймановасул ва цогидал Дагъистаналъул министразул чагIи рукIун ратани, жакъа, гьел хисун, руго къватIиса рачIарал «гIакълучагIазул» дармил интересал.\nКIкIуйдулъ тIерхьараб, гьекъезе бацIцIадаб лъим гьечIеб шагьаралъе – щайтIан-гьоко\nМасала, ахираб кIиго моцI унеб буго МахIачхъалаялъул кIудияб паркалда «колесо обозрения» абураб аттракцион лъеялда данде жамгIиял хIаркатчагIи ва журналистал цере рахъунелдаса. МахIачхъалаялъул мэриялъ, законги хвезабун, жамгIиял гIенеккиялги гьаричIого, гьенибе бугIулеб буго 100 миллион гъурщил багьа бугеб гьеб аттракцион.\nЖамгIияталъул пикруялда, МахIачхъалаялда гьадинги цIазе гьава гьечIо, гъутIби ва паркал тIагIинариялъ ва машинаби гIемерлъиялъ. Гьез мэрия ахIулеб буго гьеб бакIалдаги ва цогидаб санагIат бугебщиналъурги гъутIби чIезе. Колесо обозрениялдаса кIвар бугел суалал руго шагьаралъул: лъим, гьава, нухал, канализация, архитектура ва гьел гурел цогидалги.\nЩайха аб хIалалъ жамгIияталъухъги гIенеккичIого, мэриялъ гьеб щайтIан-гьоко бугIулеб бугеб кIкIуйдулъ тIерхьараб, гьекъезе бацIцIадаб лъим гьечIеб шагьаралъе? Гьелда нахъа рагIула Татарстаналдаса даранчагIи. Гьел щал ва лъил мурадазе гIоло хIалтIулел чагIияли лъазе батIаго шайихлъи къваригIунаро.\nГьебго жо гьабуна шагьаралда транспорталъул тендераздаги, 17 гъурщиде гIадамалги раччулел, республикаялъул бюджеталъе магъалабиги кьолел нилъералги нахъе реххун, Петербургалда бугеб компаниялъухъе кьолеб рагIула гIадамал раччизе ихтияр 23 гъурущалде. Нилъехъа гIарацги цIикIкIун унеб буго, бюджеталде магъалабиги рачIунел гьечIо, бачIараб гIарацги къватIибе унеб буго. Гьаб политикаялда цIар щиб?\nЦо дир гьудулас абухъе, рукъалъул гьабиги къватIире гъун, къватIул гьаби жанире рачиналъ щиб кьезе бугеб Дагъистаналъе? АзарцIул такрар гьабураб хIакъикъат жеги якъинлъулеб буго ва, къо бахъанагIан, ракIбуссин гурони, хисулеб жоги гьечIо. ЦIарал хисулел руго, каранда бейджикал хисулел, нуцIбузда цIиял хъарщал ва батIиял фамилияби рачIунел руго, амма гьел жанир ругел чурхдулги, бутIрулги, гьезул ишалги гьадалго хутIулел руго.\nРишватазулгун цIогьалъул вирус\nГIадада абун букIинчIо цебехунги, цо чиясул бидулъе вирус, инфекция ккани, гьелъ тIубанго черхго кIотинабула, гьениб хас гьабун сахаб цо хIатIикилищ, яги квер, бох букIине рес гьечIо. Унтун букIуна тIубанго къаркъала. Гьебго мисал буго жакъа Россиялъулги, ришватгун цIогьалъул вирусалъ цохIо дагъистаниял гуро ккун ругел. Гьелъие азарго мисал буго. Божун ратичIони, гIагараб заманалда МахIачхъалаялъул паркалда 100 миллион гъурущалде лъезехъин бугеб щайтIан гьокоялъухъ балагьизе а нужго. Гьебги рагIула Татарстаналъул Набережные Челны шагьаралда закон хвезабун лъеялъ прокуратураялъ нахъе бахъизабураб басрияб гьоко. Мекъи лъун букIун нахъе бахъараб, басрияб гьоко лъезе тIокIабги мустахIикъаб бакI кибха букIинеб МахIачхъалаялдаса? Гьанир гьеб иш бугIизе татар гIакълучагIиги ругеб мехалда. Щибниги хисулеб гьечIо, радал бакъги, къаси моцIги баккулебгIанги хисичIого цохIого пишаялда руго Россиялда киналго чиновникал, миллат, мацI, бакI, тIомол кьер ва цогидал гIаламатазухъ балагьичIого. Хабар лъикIаб рагIаги.\nАвтор: МухIамад БисавгIалиев\n» Пачалихъалдаса "балъго" гьарурал такъсиразул ва тамихIалъул хIакъалъулъ\n» Шагьидлъун батула дида авар мацI\n» Манкуртазул макраби\n» Йоял, баркула нужеда!\nГьанжезаманалъул адабияталда рух1ияб тема (къокъаб баян)\nМаг1арул рух1ияб адабият бакки ва гьелъул цебет1ей