8-9 классалъул авар мац1алъе т1адкъаял. СагIидова Сиянат, Хасавюрт, 3 Гимназия » Ассоциация учителей аварского языка\nАУАЯ » Дистанционнияб цIали » 9 класс » ДО Авар мацI 9 класс » 8-9 классалъул авар мац1алъе т1адкъаял. СагIидова Сиянат, Хасавюрт, 3 Гимназия\n8-9 классалъул авар мац1алъе т1адкъаял. СагIидова Сиянат, Хасавюрт, 3 Гимназия\nПредложениялъул членал малъулаго, байбихьудаго гьадинаб таблица кьуни, ц1алдохъабазе квег1енлъи бук1ина т1адруссун гьоркьоб биччараб такрар гьабизе.\nЩиб (-й,-в,-ал?), лъица? сунца?, лъие? сундуе?, лъида? сунда?\nКинаб (-й,-в,-ал?), лъил? сундул?, чан?,чанабилеб (-й,-в,-л?)\nАслияб гуреб падежалъул суалал\nЩиб гьабураб? Щиб х1алалда бугеб?\nКин?, щиб куцалда? киб?, кибе?, кисан?, кида?, кидалъизег1ан?, щай?, сундуе г1оло?\nРаг1абазул дандраял ва гьезда гьоркьоб бухьен абурал темабазе т1ехьалда кьун бугеб г1ат1идаб теориялъулаб материал цебеч1езабизе бигьалъула гьадинаб таблицаялъ. (Дица гьединаб стенд х1адурун буго классалда базе)\nГлаголалъул бат1и –бат1иял формаби\nМасала: Масала: Масала:\nРаг1абазул дандраязда гьоркьоб х1алт1изабула\nАлияб ва нахъбилълъараб раг1и жинсгун формаялъулъ рекъонккей\nАслияб раг1иялъ жинда нахъбилълъараб раг1и цо хасаб падежияб формаялда бук1ин т1алаб гьаби\nГ1иц1го маг1наялъулаб бухьен\nОбращениял рате, кколелъур лъалхъул ишараби ва гьоркьор риччарал х1арпалги лъун, хъвай.\n1.) Воре …ириял яцал хабаралда божуге\nГьебали гьере…йин гьадингояб раг1ийин. (Ч1. М.)\n2). Балагье г1олилал г1адан йихьизе\nГ1одоб ракьалда т1ад киндай йижана! (Р. Э.)\n3). –Анани щиб эбел дун Сибиралде\nЭмен ч1варав тушман ч1ваму рехидал. (Р. Э.)\n4. – Огь дир берзул канлъи кин дун йик1иней\nКаранда бугеб ц1а кида … ун ккелеб? (Р.Э.)\n5. –Ясай ворея квине жоги босун г1одор …езе бак1 х1адур гьабе! –ян ах1ана диде яцалъ. (М.М)\n6. –Нужеда раг1улищ г1адамал гьас бицунеб жо дир чедги кун…(А.А.)\n7. – Квеш бихьуларо дур иш Исх1акъ –даци? (М.М)\n8. «Дир вас киниялда мун лъуралдаса\nКидаго вук1ана духъ балагьун дун» (Р.Х1.)\n9. Мун гьит1инав чи вуго Г1алибулад гьедин бук1унаро иш щвараб жоялъул зарар гьеч1о. (Ц1.Х1.)\n10. –Баба дун х1инкъун буго баба! (А. А-Б.)\nИшалъул куцлъун бугеб х1ал\nЦ1але, ишалъул куцлъун бугеб х1алалда гъоркь мухъ ц1алаго, хъвай.\n–Бицеха!- янги абулаго, Сулейман тириго эхеде ворхун вач1ана. (Э.К.)\nКиналго к1арк1ариялда релъана. (Э.К.)\nГьеб хъуялда гъоркь х1инцго годек1анги къот1ун, Сулейман колхозалъул рагъиде уна. (Э.К.)\nРазиго гьимана Гьимат гьит1инай ясалъе.\nЦ1алтун виччун вугоан г1иядаса вач1унев Къасум.\nЦ1одорго г1енеккулел рук1ана разведчикал гьеб хъвашиялъухъе.\nОбращениялгун, гьоркьор ккарал раг1абигун, междометиялгун предложениял\nЦ1але, кколелъур лъалхъул ишараби лъе, лъалхъул ишараби лъеялъе баян кье.\n1.Эмин г1олохъаби куцанин дуца\nКумекалъе кида квер бегьараб гьез?\nЙохъ дун хвараб мехалъ къо лъик1 гьабизе\nКъадарав вач1унге, къваридав вач1а. (Я. Э.)\n2. Жакъа хирияб къо к1одо гьабизе,\nК1одоэбел хваял дун йиччаларищ?\nРуччабазе щвараб ихтияр баркун,\nХерай йик1аниги, цо к1алъазе те! (Ц1.Х1).\n3. Цо панаяб х1ухьел бух1улеб рек1ел\nК1веларищ босизе самаалъул нак1к1 (Хъ. М.)\n4. – Абуге ле гьид гьединаб раг1и\nХ1инкъунилан ккела дун гьев ханасда. (А.К1.А)\n5. Дир чорхол рух1алъул х1айранлъиялъул\nХ1акъикъат лъазабе шамалъул гьури. (Хъ. М.)\nДунялалда бищун гьайбатал берал\nНуж г1одизегийищ г1иллаби ругел?\nГ1арцул каралъулъан баккараб гьумер\nДуеги пашманлъи лъица гьабураб?\nМун бекерулеб киб хирияб Гъойсу\nЛъида хадуб гъезе г1едег1ун бугеб?\nГ1агараб Дагъистан дурго васазухъ\nМун бук1араб заман рак1алда гьеч1о. (Р. Х1.)\nЦ1але, междометиял рате, кколелъур лъалхъул ишараби лъун, хъвай.\nВаллагь дун гьеб ишалъулъ г1айибияв гьеч1о.\nОгь кинал бераца дун балагьилей,\nБец1аб хабар лъарай херай дур бабахъ. (Р. Х1)\nУнго инсандай мун сипат гуребдай\nДир сабру лъуг1араб г1ажаибаб рух1. (Ч1)\nВабабай асиллъи унго ч1урканлъи\nЧ1ег1ерлъи беразул берцинлъи гьурмал. (Ч1)\nГьай г1ужбу карамат камиллъи чорхол\nЧергеслъи х1адурлъи х1ат1ил т1адагьлъи. (Ч1)\nПодлежащее баянлъич1еб предложение\nЖакъа бугеб метер батизе гьеч1о,\nМетер бугеб сезе хисизе гьеч1о. (Х1. З.)\nМех – мехалъ нужехъе вач1ине вуго,\nИнсул т1алъи дида к1очон теларо. (Р. Х1).\nЗобал х1икмалъулел макънал рачина. (Р. Х1).\nГ1ададия базарганасухъа боз босизеги к1очонге, гъос учуз кьола, ххамги гъосул щулияб бук1уна. (М. Х.)\nУргьиб бугеб лъаларо, лъороб бугеб бихьуларо. (К)\nТ1аде рач1аразе гьоболлъиялъе\nГьаниб чахъу хъола, хъазан кьолола. (Р. Х1.)\nКъвал ракьалдаги бан, кьурда гъоркь бугеб\nБеролеб иццул лъим к1алч1ван гьекъола. (Р. Х1.)\nБокьула маг1арул ясазул гьурмалъ\nНамусаб баг1арлъи – гьеб ц1акъ рекъола. (Р. Х1.)\nХьвадана, ургъана сардаз кьижич1о\nРаг1и бач1унаро, маг1у бач1уна. (Р. Х1).\nГьале т1аде г1унт1ана,\nГ1ухьбузе салам кьуна. (Н. А.)\nЯчине рак1алда йик1инч1ей Супай сардилъ абизе чаг1и рит1ана. (Р. Х1.)\nГ1инкъав чиясе к1иц1ул как ах1уларо. (М. Х.)\nГ1елму камилаб ккве квелъ щулияб ккве\nКинго камуларин коцокъил чучлъи. (И. Г1.)\nГьал предложениял хъвай, кколелъур лъалхъул ишараби лъе.\n1924 соналда Ленин хун хадув гьев рак1алде щвеялъул х1урматалда Симбирск шагьаралда Ульяновск абун ц1ар тана.\nЖакъа октябрь моц1рол анлъабилеб къоялъ нилъедаса ват1алъана Х1амзатил Х1ажи.\nРик1к1ада нух к1ибикьулеб бак1алда г1емерал г1адамал данделъун рихьула.\nШколалдаса гъоркьег1ан мажгиталъул азбаралда г1исинал мут1илзабазул къокъаби рихьулаан.\nМаг1арухъе бугоан халатаб нух х1инкъараб ва свералаби г1емераб.\nПат1иматихъе дир цеегосей гьудулалъухъе щвана ниж Т1ад Инхо росулъе щведал.\nНижеда Гуни росдал гимназиялъул учительзабазул коллективалда лъик1аб дандч1вай гьабуна инходерица.\nРат1алъизарурал членазда цадахъ хасал раг1аби.\nЦ1але, кколелъур лъалхъул ишарабиги лъун, хъвай. Рат1алъизарурал членал рате.\nНижер школалъул ц1алдохъабаз хасго ч1ах1иял классазул ц1алдохъабаз цебего анищ гьабулеб бук1ана Мах1мудил росулъе щвезе.\nГьоболас росдал г1адамазда цадахъ х1ажатал алатал ай кварал булдул газаби росеян лъазабуна.\nМаг1арулазул шаг1ирзабазул хасго Расулил куч1дул ц1акъ рокьула дие.\nГьанже гьалъул бук1ана ц1ияб рет1ел масала гурде хьитал пальто.\nГьалъул кабинеталъуб кидаго х1атта баг1арараб роодацин квачан бук1уна.\nСоюзал гьеч1ел журарал предложениял\nЦ1але, кколелъур лъалхъул ишараби лъун, хъвай.\nГьадале щобилъан щвана баг1арбакъ\nКъват1ал ч1аголъана росу борч1ана. (Г1. Х.)\nКъокъун ана рух1арал роол къоял свана муч1дуздаса г1урччинаб кьер.\nДир квераца бана гьаб нилъер мина\nДида гьаниб лъала щибаб гамач1 маг1. (Р. Х1.)\nЦ1адул мац1ал зама-заманалда рорхун рач1унаан рак1 гъоледухъ ч1варкьелел рук1ана г1ат1гоял г1аркьалаби гьаваялде роржун унаан ц1адуца рехулел ц1ваби. (А. А-Б.)\nГъут1бузда цоцазде ах1и базе лъугьана рузал бот1рода т1ад роржанхъилел рук1ана къохьолъалк1ачал. (А. А-Б.)\nДандиял кванала дун кваналаро\nБащдаб бикьун г1азаб кьун буго дие. (М. Н).\nДуе г1оло Ася росу кьурдила\nГ1олилаца ц1ияб рет1ел рет1ина. (Р. Х1).\nРукъ гьеч1есда чи лъала чед гьеч1есда мац1 лъала. (К.)\nЦ1але, скобкабазда жаниса х1ажатаб лъалъул ишараги лъун, хъвай.\nХъаравулас гьаракь гьабуна (, - :) лъималаз бихьулеб ракь тана.\nРук1к1ен реч1ч1арабго (. , :) эбелалъухъе г1едег1улаан гьай (, : -) къаси жийго йик1ине х1инкъулаан Пат1имат.\nДуца г1аракъи гьекъела (, - :) мун халкъалъе сурила.\nЗоб роц1ун бук1ана (- , :) ц1ад базе лъугьана.\nУступительнияб т1аджубараб предложение.\nЦ1але, т1анк1азул бак1алда лъезе маг1наялъул рахъалъ данде кколеб мухъ бище, кколелъур лъалхъул ишараби лъе.\nРак1алъ ц1акъ ях1 гьабун дун вугониги\nЦ1а рек1ун керен бух1ун х1алуцун лъугьаниги\nРек1еда ханжарлъун жиб къананиги\nМах1муд дур меседил рух1 босаниги\nПушкин мун хваниги халкъалде т1аде\nТ1анк1азул бак1алда лъезе мухъал:\n1.Х1абибасул г1адинаб квербакъи батиларо (С. У) 2.Къабулаб буго дий рит1ухъаб жаваб (П. Г.)\n3. Ях1-къо рехун тана гъванщил расаца. (И. Г1.), 4. Дур пикрудул гъут1би гъенолел руго (Ц1. Х1.),\n5. Дуй салам кьолареб минут кколаро. (Р. Х1.),\nЦ1але, бет1ералги т1аджураралги предложениял рате, т1аджураразе суалал лъе, гьел кинал т1аджураралали бице, кколелъур лъалхъул ишарабиги лъун, хъвай.\nК1ург1араб расалъул кьег1ерги хадуб гьабун кьаг1рие къасиялде базе къвал ц1ураб херги бет1ун г1унт1ун г1ансагун жиндирго хераб рилълъада хурзабазда гьоркьосан гьет1а – к1ич1ун унеб нухалъ г1ебеде вач1унев вук1ана Х1усен. (М. М.).\nЖалго дагьалги гьанир лъалхъани нахъе рорч1унгут1иялда рак1ч1арай ункъачо тириго ясги къвалакье ячун нахъияб рукъалъул гордухъа гъоркье г1азул г1онсолъе лъугьун ана. (М. С.)\nБо гъурун хъала бахъун\nГьунар –ц1ар босаниги\nМискин – пакъир чиясда\nБах1арчи абуларо. (Кь. М.)\nЛъайгин г1акълу бугес бет1ер х1алт1улес\nХ1исаб гьабун бихье гьаб дунялалъул. (Кь. М.).\nРит1ухълъи малакь лъураб бец1лъиялъ кьили лъураб\nМун вижараб кьолбое анкьазарго наг1ана. (К. С.)\nГьесда хадуй яч1уней Пат1имат пархун унеб х1инч1 г1адин рорхун квералгун сверудаса цее лъедон ана. (М.М.)\nГьев вижана ц1акъ къваридго къо бихьун зах1мат х1ехьон. (Р. Х1.)\nГьеб бицунаго г1анабазда баг1арлъиги пархун кунч1ун бералгун т1ад нур ч1араб г1адин гьимиялъулъ к1ут1биги расандулаго ракьалдаса т1ун йоржун инехъин йигин кколаан Меседо. (М. М.)\nГьеб дидехун бач1ине байбихьидал рух1ги т1аг1ун т1уризе рек1ана дун. (Б.)\nГ1али больницаялде ккаравлъиги гьесухъе Г1усман вач1араблъиги доб къоялъго раг1ун бугоан Хирачида.\nЦ1але, бет1ералги т1аджураралги предложениял рате, т1аджураразе суалал лъе. Цойиде нахърилълъарал тайпа цоял гурел ва тайпа цоял т1аджурарал предложениял рат1а-рат1а хъвай, лъалхъул ишарабазе баян кье.\nКвачараб къо бук1аниги, дагьа-дагьаб г1азу рехулеб бук1аниги, херав шагьаралде ине къач1ана.\nХасел т1аде щвелалде, дунял квачалалде, къункъраби хинал улкабазде гочуна.\nКъасумил машина цебеса т1ерхьинег1ан, гьелъул гьаракь къот1изег1ан, нухда эхетун хут1ана Марина.\nГьалбал рач1иналде хинк1алги гьарун столги къач1ан х1адурун ч1ун йик1ана Написат.\nРокъоре щваралго эбел –эмен семич1ого рорч1илародаян, цо-цояз, т1ингъал риччун рук1ин бахчизелъун,т1ад бакъвараб ракь бахунеб буго.\nКеч1 бакьулъе щвараб г1адаб заманалда, рокъоса росун рач1ана инсуда лъалел, эмен ругьунал, гьесул ц1ороберал.\nХ1амзатил кинаб кеч1 ц1аланиги, гьелда жаниб батула чи кант1изавулеб г1акълу, ц1ияб пикру.\nГьес мугъ барабго, лъороса кварги бахъун, Г1умарица х1адурго бук1араб к1ич1 ана рехун.\nЦ1але, кколелъур лъалхъул ишарабиги лъун, хъвай, схемаби рахъе.\nРохтиялда щакаб карат1 бихьарабго, мух1канго гьелъул халги гьабун, гьеб х1инч1 боржуна заз-хъарахъ бугеб бак1алде.\nИнсуца шагьаралдаса росун рач1арал ц1оробералги ран, Г1арип школалъул азбаралъуве лъугьараб мехалъ, гьев цойидасанго лъималаз сверун ккуна.\nКванил т1аг1ам рихарай\nРолъул чед кьог1лъун ккарай\nЛъеца к1ут1би риччич1ей\nГ1адан йиго дир мадугьал. (П. Г.)\nХерлъун чучун унеб черх бугониги\nЧерхалда к1ал гьикъун рак1 бах1алъула. (И. Г1.)\nДарман т1аг1ун къо бух1ун къойил мун г1оданиги\nГ1адамаз какун хадув квер базе бак1 щвеларо. (И. Г1.)\nШарт1ияб т1аджубараб предложение\nЦ1але, кколелъур лъалхъул ишарабиги лъун, хъвай, шарт1ияб т1аджубараб предложение бате.\nКоч1ол х1асратаб ц1адулъ лъадарич1ого тани\nЖиб т1убан ч1ун хут1илин рак1алъ ах1и т1амуна. (М. Гъ.)\nДунго г1инкълъунг1аги вук1аравани\nАзул раг1и г1инда багъилароан. (Г1. М.)\nДунял гьадинаб бук1инароан. (Р. Х1.)\nРит1ухълъ гьеч1они гьунар цо гьури бахъараб къоялъ щущан уна. (Р. Х1.)\nМетер маг1арул мац1 хвезе батани\nХваги дун жакъаго жаниб рак1 кьвагьун. (Р. Х1.)\nДур г1адаб гьунар бук1арабани дица васал хъатинир расандизарилаан. (М. М.)\nАмма лъай араб мех гуккун батани\nБач1унеб нужеда божизе гьеч1о. (Р. Х1.)\nМун ц1ик1к1арав ватани\nДица бет1ер къулила. (Р.Х1.)\nГ1илла – мурадлъун т1аджубараб предложение.\nЦ1але, кколелъур лъалхъул ишарабиги лъун, г1илла – мурадлъун т1аджубараб предложение бате.\nФермаялде ун гурого мун ч1еч1елъул дир яс г1ачи рокьизе кколаха гьанже. (М. М.)\nТаваккал г1оларев чи вук1индал духъе вач1унги бажарич1о дихъа.\nЛъабго къо базег1ан гьоболасул ц1ар гьикъуларелъул щибго ц1ехеч1о нижеца гьелда.\nКеч1 хъвалеб х1асраталъул бух1иялъ унтилебин\nКуч1дул хъвазеги гьукъун рак1 ц1унун йик1ана дун. (М. Гъ.)\nВас рокъове кват1идал Г1аишатида ургъел ч1вана.\nЦ1адал г1емер ралел рук1индал къват1азда х1арщ камулеб бук1инч1о.\nШаг1ир вихьизе г1оло шагьаралдаго ч1езе рази рук1ана гьал.\nГьедин рагъана ниж ц1адул коронир\nЦ1а нужеда хъвазе теларин абун.\nХ1адусеб г1елалъе г1умру ц1унизе\nГ1олохъанлъиялъе рокьи ц1унизе. (Г1.Х.)\nДобавлено: 16-04-2017, 15:02\nДистанционнияб цIали / 9 класс / ДО Авар мацI 9 класс