Кьолболал халкъазул ахIи\nГьал къоязда Симферополалда букIараб данделъиялда гIахьаллъарал Россиялъул регионаздаса, Украинаялдаса гIадамаз ахIи бана Дунялалъул Цолъарал Миллатазул гIуцIиялде, Европарламенталде, Россиялъул, Украинаялъул, Казахстаналъул, Азербайжаналъул нухмалъулезде жал гIисинал миллаталлъун рикIкIеян.\nГьез гIуцIана Евразиялда гIумру гьабулел кьолболал халкъазул Ассамблеяги.\nРоссиялдаса гьенир гIахьаллъана татаразул миллаталъул гIадамалги, гьединго Дагъистаналадса нугъаязул, кIаралазул, кубачиязул, гIахьвалазул ва цогидазул вакилзаби.\nГьел халкъал Дагъистаналда батIа кIанцIун чIарал халкъаллъун рикIкIунаро, магIарулал абун гурони. Гьедин гьезул кIудияб ракIхвей буго рагъул заманалда Дагъистаналъул вукIарав нухмалъулев ГIабдурахIман Данияловасда.\nГьезул пикруялда рекъон, миллат кIодолъизе гIахьвалалгун, кIаралал, гIандисел ва цогидал Данияловас магIарулазда гъорлъе хъванилан. Амма аваразул тарихчагIазулгун филологазул пикру батIияб буго.\nЕвразиялда гIумру гьабулел кьолболал халкъазул Ассамблеялдалъун жидеца Россиялъул хIукуматалдаса тIалаб гьабизе бугин халкъазда гьоркьосеб къотIи-къай хIисабалде босизабизеян бицана гьеб данделъиялда гIахьаллъарав МухIамад АхIмаднабиевас.\nГьев ккола кIкIаралазул жамгIияб гIуцIиялъул нухмалъулев.\nМухIамад АхIмаднабиев: «Россиялъе къваригIун буго ниж лъабабилеб сорталъул чагIилъун рукIине. Нижин абуни ккола кьолболал гIадамал. Ниж Россиягун гьумер битIун кIалъазе руго. Республикаялъул нухмалъулев ГIабдулатIиповасги цогидазги – лъицаниги борхизе гьечIо гьеб суал.\nЩайгурелъул хIукуматалда цере хIаял гьарулел ругелъул гьез. ЧIалгIун буго. Рагъ унеб буго, гIадамал чIвалел руго… Лъималазе нахъе щиб толеб бугеб? Хъулухъалъе гIоло мацIги ракьги бичулеб буго».\nАхIмаднабиевасулалдаса батIияб пикру буго тарихчи Тимур Айтберовасул.\nТимур Айтберов: «Гьев вуго МухIамадги гьесда цадахъ вугев кIиго-лъабго чиги. Гьеб суал дандбазе ккола гьезул жамагIаталда. Гьезул мацIги цIакъ магIарул мацIалда релълъараб буго.\nЦо нухалъ МухIамадица гьабураб доклад щун буго Гуржиялъе – НикIода Давахишвили абурав тарихчиясухъе. Гьес абуна гьев вугила гIурус националистазул чукъа.\nГьединал чагIиги ракIарун гIурус миллатчагIазе къваригIун бугила киса-кибго Кавказалда гIурус мацI билълъанхъизабизе. Гьезда абизабулеб бугила жал батIа кIанцIун чIараб миллат бугилан.\nГьеб жо гIурус пачаясул заманалдаго букIараб жо буго. Мун гIурусазул агент вугилан дица живго МухIамад АхIмаднабиевасда бадибеги абуна. Гьев вуцIцIухIун чIана доб мехалъ.\nШамилил заманалдаго гIурусазул разведкаялъ бакIарараб материал буго. Гьеб материал кьун букIун буго Кавказалда рагъулел рукIарал гIурусазул боязул нухмалъулев Рузинихъе.\nГьениб бицунеб буго кIкIаралал ракьалго гьечIел, доре рачIарал чагIи рукIун ругилан, магъало кьезе шартIги лъун гьезие ракьги хундерил ханзабаз кьунилан. Амма дица гьедин бициндал, гьеб захIмалъана гьезие».\nДагъистаналда бищун гIемерал аваразегицин миллаталъул даража кьун гьечIин абулеб буго АхIмаднабиевас.\nКIкIаралалги, гIандиселги, гьинухъелги, цIумадиселги, цогидалги гIисинал миллаталлъун рикIкIунел гьечIебгIан мехалъ аваразул миллаталъул суалги цойиде ккезе гьечIин рикIкIунеб буго гьес.\nГьелъул магIна кколила умумузул ракьалда гIумру гьабулел рукIаниги, аваралги цогидал миллаталги гьеб ракьалъул бетIергьабилъун ккунгутIи.\nСимферополалда тIобитIараб гьеб данделъиялда Крымалъул кьолболал халкъазул цIех-рех гьабулеб фондалъул нухмалъулев надир Бекировас бицана бицен гьабулеб суалалдехун дунялалда лъикIаб бербалагьи бугила, гIицIго Америкаялъул Цолъарал Штатал ругила дандечIун.\nГьединго Украинаялъги хашаб бербалагьи бихьизабулила гьелдехун.