Коммунистаз диналде рагъ лъазабун букIиндал, диниял чагIи гIалимзабилъун рикIкIунароан, гIараб мацIалда хъварал тIахьал рухIулаан. ХIакъикъатин абуни, гьелъул гIаксалда букIун буго. РукIун руго нилъер гIалимзабиги, гьез данде гьабураб бечедаб тарихияб материалги. Гьелъие нугIлъи гьабулеб гара-чIвари ккана дир РАНалъул ДНЦялъул тарихалъул, археологиялъул ва этнографиялъул востоковедениялъул отделалъул гIелмияв хIалтIухъан МухIамад ШехмухIамадовасулгун.
- Абула Типлис шагьаралъул архивазда Дагъистаналъул тарихалъул хIакъалъулъ гIемерал тIахьалги, документалги, хъвай-хъвагIаялги ругилан…
- Нилъер тарихалъул, цере лъалел ру­кIин­чIел, гIемерал баянал ва хIужаби тIатана гьенир. Масала, 1863 соналда Занки-апандил ва МуртазагIали-хIажил цебехъанлъиялда пачаясул тIалъиялде данде Закаталаялъул халкъ бахъиналъе гIилла букIун буго гьениб пачаясул тIалъи хIалица ГIисал дин тIибитIизабизе лъугьин. Гьелъул хIакъалъулъги лъалеб жо цIакъ мукъсанаб букIана.