ГIумруялъул матIу. Сабигат МухIамадова.\nГIаданлъиялъул мугIалимасул ва гIалимчиясул хIакъалъулъ рагIи\nАваразул шагIир Сабигат МухIамадовалъ хъвараб Гьаб "ГIумрудул матIу" абураб поэма цIаларал рохизе рукIиналда ракIчIчIола дир. ЛъикIал гIадамазул хIакъалъулъ абулеб лъикIаб рагIи рагIизе бокьула, магIарулазул рекIелъ лъалкI тараб гIумруялъул бицунаго гIенекизе бокьула. Поэмалъул герой МухIамад ХIайбулаев дида лъала унго-унгояв магIарулавги, гIалимчиги, гIаданлъиялъул мугIалимги вукIин Гьесул гIумруялъул матIуялъуеги ялагьун, пикрабазул карачелазулъги гьелчон, гьабулеб ишазде гъорлъеги яккун, гьес тарал лъалкIазда чIчIараб бацIцIадаб лъинги гьекъон, жакъасеб къоялъулги къваридаб гIумруяллъул пикрабиги гьарун, рекIееги, рокьулги, ракьалъеги, улкаялъеги эркенлъиги гьарун, магIарухъ ракIги тун, шагьаралъ дарсалги кьун, гIадамазде адабгун лирикияв героясде хIурматгун хъвараб поэма буго гьаб МухIамад ХIайбулаевасул къисмат лъугьун буго заманаялъул матIуялъуб бихьулеб гьунар бугев, гIадамал хирияв, гIакъилав, къварилъабазе къулуларев, рокьуе хилиплъуларев, ханзабазе хIелуларев, гIадатияб гIамалалъ гIадамазе талихI кьолеб кьури гьечIеб къисматлъун. ШагIиралда кIун буго заманаялъеги, ватIаналъеги ватIан бокьулев инсанасеги букIине кколеб къимат кьезе. ГIарцухъги, бечелъиялъухъги бичизе рес гьечIеб, росулъ байбихьараб хадуб шагьаралда щвараб гIалимчиясулги гIадамасулги нух нилъер рекIелъан ине гьабизе гьунар гIун буго Сабигатил Поэмалда гьечIо гIададисеб хабар гьаниб буго пикрабазул дунял: Пикру гьечIев чиясул гIумру букIунаро, гIумру гьечIев чиясул пикруги букIунаро Замана борцунаго шагIиралъ абулеб буго "бакъ бахчулев гурони чиго ватулев гьечIин, "дунялалъул пикраби как балеб мехалдаги" ругин. Гьикъулеб буго: "Кидадай тIагIина гьаб бацIил заман, ракьалдаго бугин жужахI рагьулеб", "херлъи бихьичIого холел гIадамал" ругин, "лъим гьекъезегицин хIинкъараб дунял, балагьал гIемераб гургинаб дунял" бугин. Гьелдаго цадахъ жиндирго героясда гьелъ абулеб буго: "Мун гIаданлъиялъул мугIалим вуго, мун гьаб гIумруялъул мутагIил вуго", -абун\nДун суал кьезецин хIинкъун ятула,\nКьолеб суалалъго борцунеб гIакълу.\nКигIан лъикIха дуда лъалел гIадамал,\nМугIалим, мугIалим гIаданлъиялъул\nГIадамал лъан гIоларо, гIадамаздаги лъазе ккола. МухIамад ХIайбулаев гIадамазда лъала, гIамалги, гIадатги, гIакъиллъиги рекъарав инсан хIисабалда. Гьединлъидал гьев "мугIалимзабазул мугIалим вуго, гIаданлъиялъулги борхалъуда цIва, хадув гьудуласул вуго гьудулги, гьелдаса борхатго кквечIо щибниги" Инсан гьаб ракьалда рокьуца цIунула: эбелалде, ватIаналде, халкъалде, чIужугIаданалде, жибго гIумруялда. Рокьиялъ бижараб рагIудалъун кьолеб буго жаваб ШагIиралъги гьелъул героясги дунялалъе, гьединлъидал "берцинаб гьумералъ талихI кьоларин, берцинаб ракI буго цIехолеб дуца" ВатIаналде рокьи - гьеб хасаб рокьи буго, гьелъ борцуна инсанасул кIодолъи, кIун буго Сабигатида МухIамад ХIайбулаевасул ватIаналде бугеб рокьи рагьизе, гьесул пикраби нилъехъе кьезе:\nЧIунтарал росаби чIаголъиладай,\nУмумузул сухъмахъ кIочон теладай.\nАмма, умумузул бидул вакиллъи\nТIагIине рес гьечIин абула дуца\n"Умумузул бидул вакиллъи" цIунараб мехалъ цIарги нахъе хутIула цIваги зодихъ кунчIула, цIаги гъасда ссунаро. "Пикрабазулъцин жиндирго хатI бугев" МухIамад ХIайбулаевасулги букIина гьедин, гьелъие нугIлъи гьабула гьаб Сабигат МухIамадовалъул поэмаялъ\nРокьиялъ бижараб рагIи\nУ, рагIи абуниги, элда кIоларин ккола\nПикрабалъ бугебщинаб къватIибе рагьун кьезе.\nРагIи матIулъаниги, гьелъ цIакъ дагьаб гурони,\nРекIел канлъи къватIибе кьолеб гьечIинги ккола.\nУргьиб хутIарабщинаб хирияблъун батула,\nГьеб борцинегIанасеб гIакълу якъинлъуларо.\nАбун тарал рагIаби-роржарал хIанчIи руго,\nХIакъаб жо-берзул мацIалъ мацIалда рахай балеб.\nДие гьаб асаралда рагьизе бокьун буго\nЦо гIакъилав чиясул мурадалги дунялги;\nАсаралъул геройгун гаргазе бокьун буго,\nДиргоги пикрабазда канлъи бихьулищали.\nСюжет гьечIеб поэма букIунеб гIадатлъидал,\nГIайиб чIваге гьалдаги , гьурщун бараб бугилан.\nЦIалулесда цо роцен чIалгIинчIого букIине,\nХис-хисун хъвараб бугин, багьанадай рикIкIунге.\nБеццулей абун гуро, амма гьаб "матIу" буго,\nМатIуялъуб гIадинан гIакъил вихьизе бугеб;\nНусцул цIар хъвачIониги, чIагояб образ буго,\nУнго-унгояв инсан щивали лъазе кьураб.\nАлагьас кьураб нух тун бецлъараб агьлу буго,\nБецIаб кIкIалахъе рортун гIорцIуларел чахьалгун;\nГьезул тIаде рахине гьечIо, МухIамад, къуват,\nМеседалъухъ бичараб гьаб рокьиги чилъиги.\nЧияралде хьул лъедал, эбелцин кIочон тарал,\nГIаданлъи биларазул гьумерцин батулареб,\nГьединалгун кIалъазе гьечIо дур ракI батулеб,\nМунго цохIо хутIилин дун цIакъ хIинкъулей йиго.\nКIодолъи цIехолаго, гьел гьитIинлъулел руго,\nРихинего щай дуе рихьизе гьечIел чагIи.\nРец-бакъ балагьулаго балагь щварал реханин,\nГурхIизеги щай гьезда гурхIел гьечIеб къавмалда.\nРекIкIалъ гIуцIцIараб дунял, тIом биццатазул чIухIи,\nСундасадай рохулел, хIухьел цIалареб гIумру.\nЧиясул ракI бекулеб балагьичIеб дур рагIи-\nРагьараб авлахъ бугин, бихьизе дур ракI кIвани.\nДуда ратила нухал, сверухъ тIугьдул раккарал,\nДур битIараб рагIиялъ рагьизе бугин алжан.\nГьересияб гьуриялъ гьечIолъиялде унел,\nБатизе гьечIеб рохел, сунда божун гьел ругел.\nГIодунгин рохун унел ракьалда ралел къоял,\nЦо магIу бакъвалареб ракI бакъвайлъун ккун буго\nГIаданги тIагIуневищ ракьалда вижун вугев.\nБакъ бахчулев гурони, чиго ватулев гьечIин.\nДунялалъул пикраби- как балеб мехалдаги,\nГIакълуялъул мукъсанлъи, кантIизего ругодай.\nКъваригIел гьечIебшинаб бугин тIаде босулеб,\nМунагьал рорцун толеб цIадиро ургъиладай.\nГьересигIан рихараб дуда шибго батичIо,\nРакI свакалареб гIумру хIакъикъат цIехолаго.\nГIенеккулев чи вугищ, гьез тIахьалго цIалулищ,\nГьез цIорозе тун гIишкъу, цIалъун бухIулеб гIумру.\nГIайибав шивго гьечIо, дунял бегун аниги,\nКиналго "гIакълучагIи " чIухIун унеб гьодорлъи.\nГIелмучагIаз кидадай кодой босилеб улка,\nГIорцIун цулъарал щайзе гьез чIезе гьаруларел.\nГьитIинго малъула магIарул росулъ\nГIелму хириясул гIадан лъугьунин.\nГьанжени батIияб батула гIадат-\nГIарац гIемерасухъ бугин рагIиян.\nРачел чучарасул чанта цIун бугин,\nРекъолареб гьури гьаб дур гьавагун.\nРитIухъавшинавчи кIкIалахъа гъоркье,\nДир борхатаб тIалъи, кире ниж унел\nДуда гьел рихьана, гIорцIарал чагIи\nЦо жалго жодое рокьулел куцха.\nКидадай тIагIинеб гьаб бацIил заман,\nРакьалдаго бугин жужахI рагьулеб.\nГьезда аскIов гIолев цойги вихьани,\nГьез хехго чIинтIула, чIванцин рехула.\nКIудияб чугIица гьитIинаб куна,\nАллагь, тIаса лъугьа, гьел гIадамалищ.\nГIадамал лъалилан абунаниги,\nБожизе бегьулев къанагIат вуго.\nНилъедаго нилъго лъазе кIванани,\nМукъсанаб гьаб гIакълу гIатIилъиларищ.\nГьаб гIумру учузаб, чанта кIудияб\nКидадай тIагIина тIаде щвараб мех.\nЗаконазда хIучч цIан, цIогьор вергьунеб\nБегун инародай тIадчIараб балагь.\nЧIвай- хъвей гIемерлъараб гIасияб заман,\nХерлъи бихьичIого холел гIадамал.\nБожи тIагIунаро, лъикIлъилин ккола,\nЛъикIав чи гьечIого нилъ хутIиларо.\nЛъим гьекъезегицин хIинкъараб дунял,\nБалагьал гIемераб гургинаб дунял,\nХвечIого хутIилин ургъелдай ккараб,\nЖужахI жодоего ургъулел ругин.\nЖалго рухIизе цIа бакулел ругин,\nГIакълудул мукъсанлъи -тIолеб чияр би.\nЩолареб ахират, гьечIеб дуниял,\nМунагьазул хIорихъ жал гъанкъун унел.\nКинандай борхилеб ахирисеб къо,\nРугънал лъуралщинал цере чIанани.\nБидулал гIадамал рихьичIилан те-\nГIакъилаб дур ракIалъ малъулеб буго.\nЧиясул хIал лъани дунял рихинин,\nЦо хабар кIалалъго ралел кIалгIаби.\nРихьичIилан тарал рекьичIел хурзал-\n"БекьичIого лъилъе, нилъ гьечIого хур".\nМискинасе чадил багьа кIудияб,\nГIетI баккун гурони, щолареб гIарац.\nАмма гьезул ракIал- рацIцIалъи цIунун,\nЖаваб кьезе кколеб гьез бакIаричIо.\nРеклама ахIдолеб, чи тIагIун унеб,\nУнгоха, щун бугеб батIияб заман.\nЧIобогояб лозунг, чIамучIаб хабар,\nЦохIо батуларо мухIканаб рагIи.\nБадире релъула яцIцIадай ятун,\nЗагьру кьезе рала ритIухъав вихьун.\nГьоркьоблъи хъублъулеб, хъахIба бергьуней,\nЧороклъиялда чи ругьунаб заман.\nАллагь, мун гурхIаги, гьарулеб буго,\nГIарцул гуреб хабар кIочон тун бугин,\nТIехь кодой босулев чи дандчIваларин\nЦIохIо чахьал руго, рухIдаллъи гьечIо.\nЦо дуда рагIулин ракIалъул гьаракь,\nГIаданлъи кIочараб кьоге дуниял.\nЦо базар бугилан кколин гьаб гIумру,\nГьаре ниж кантIизе лъикIалде ине.\nДуда бихьулареб щибниги гьечIин,\nКак- диналъгIаги ниж цIунилародай.\nТIаса ретIел бахъун ясал кьурдулел\nКлубал рагIулин рагьун гьанирги.\nКъадарлъулев инсан вихьулеб матIу\nУргъизе кколеб хIал бугилан кола,\nГьезул жаниблъицин цебе тIамулеб,\nТохал пикрабазул гъуни бихьулеб.\nГьал гIаданлъиялъул къатIра хутIичIел\nРехизе гвендгIаги бухъунищ телеб.\nБестIал лъималазда бестIал жалилан\nАбидал, гьал ракIал рихъулел ругин.\nРейтингал рорхулеб цо хабар бугин,\nВац вацасдецини регIулев гьечIин.\nБуго гьанже кибго къваригIун гIарац,\nРагIулеб хIал гьечIо батIияб хабар.\nПиша сури гьечIо, месед щун хадуб,\nГIодогIанлъиялъдай гьал кIодолъулел.\nГIарац балагьизе йитIулей чIужу,\nГьел чияр ракьазде бакIал сумкаби.\nБожилъи тIагIунеб заманаялда\nКъватIир рахъинчIого, рокъорищ чIелел.\nУчузал рагIаби рагIулеб мехалъ\nДунялдасаго буссун унеб хьул.\nЦIодоралин хIалел гьал цIогьорзаби,\nДуда киндай лъалел гьел рихьаралго.\nЯцIцIадай ясалде чорокаб хьулгун\nХьвадулел толарин аскIоре къазе.\nЦIарцини лъаларев чи, кинаб гьудуллъи гьанже,\nЦохIо хъулухъалъ бугин босун кьолеб кинабго.\nЗахIматаб бугин кколеб чиясухъе нух лъезе,\nГьанже захIмалъун гьечIин, босун гIарац кьунани.\nКьурун буссараб заман, законал хIалтIулареб,\nКиналго нухал руго рагьун цIогьорзабазе.\nЛъикIаб бихьизе бокьун бералищ къанщун телел,\nБацIал гIадинан ругин гьал гIадамал цоцазулъ.\nЦебе бикъани инсан вакъилин абулаан,\nГьанже бикъичIонани вакъилилан абула.\nБицахъе унеб гIумру, даранчиязул заман,\nЛъайги къваригIунилан гIайибазда вугев мун.\nГьудуллъи тIагIанани, гьазда рихунеб гьечIо,\nЦояв лагъин абула, цояв ханилан тола.\nЭркенал магIарулал, кире нуж унел ругел?!\nУргъел ккараб дур гьаракь гьезда рагIулеб гьечIо.\nУргъараб дунял буго, ургъараб рагIи буго,\nГъаримилан щай чIвалев чIухIун цеве аравцин.\nОгь, хIалеб цо роль буго, режиссер гьазул кинав,\nЧIагояв инсан вуго берда цеве хвезе тун.\nБецлъарал ракIазда канлъи бихьизе\nЧирахъищ бакилеб, бакъги букIадго,\nЖодорго бикъараб гIарацалъухъ гьез\nБикъарасе гьаркьал ричулел ругин\nБечедав макьилъцин хIинкъун вугони,\nКъоцин къокълъун бугин витIарасулги,\nВихьизе гIуравги чIван толев вугин,\nГьаб нилъер гIумрудул кьогIаб хIакъикъат\nГьал нилъер къоязул къваридаб макъан,\nБегун теян буго тIехьалъул тIамач:\nКвешлъи бихьанагIан мун лъикIай йикIа,\nДуй нухал къанагIан къуватай йикIа.\nДун цIакъ чIухIарай йиго дурго рагIи букIиналъ,\nЛъиданиги релълъинчIеб дурго гIамал батиялъ.\nБуго гьениб гIаданлъи, гIадамазухъе ракI цIай,\nЦIилъулеб пикруялъул берцинаб канлъидул нур.\nГIатIидаб ракIалъухъ чIалгIен рештIани,\nГIайибал цIехоге мунго ялагье.\nЧиясул божилъи - бортичIеб рагIи,\nТIадегIанавлъун мун вихьула дида.\nГIадамазул гIамал, гьезул хасият,\nМун хIикмалъулевги батула асар.\nГIадамазул хIурмат гьабулеб мехалъ\nМун ворхалъун унеб щола хIакъикъат.\nРокьизе гIадинал гIемер дандчIванин,\nГьелъдай халалъараб дур гIолохъанлъи.\nПикрабазул рахас, роржунел санал,\nАнищал тIубалел рукIанищ къоял.\nЗодоре гIунтIарал мугIрул жалго тун,\nГIатIидаб ракьалда рорхулел хъулби.\nМагIарул росабалъ гIадамал дагьлъун,\nДагъистаналъул нур тIагIинин ккола.\nХиралъичIищ дуе чи, мунги гьечIин вокьизе,\nГьединав чи чIагояв вугин кинан абилеб.\nХварав чилъун ватулин гьединав гIадамазулъ,\nЖивго-жиндие гIурав гIададисев чи вугин.\nКIудияб рекIеца рекIкI нахъ рехулин,\nДанде вачIунесул гьас квер босула.\nРакI пашманал къоял рукIананиги,\nРокьула гьасие цIакъ гьал гIадамал.\nХIеренлъи цIунарал гIашикъал бераз,\nБер кколеб хIисабалъ ракI рагьун тола.\nХадубги дуниял кIицIул кьоларин,\nГIелмуялъул хурги дуца бухъула.\nКIиго гIумру жиндий кьурав кинигин,\nЛъикIал гIадамазе вохун ватула.\nКвешлъи ургъулезда тIасан хIучги цIан,\nГьеб дунял дир гурин, бадиб рехула.\nХъвагеян абулин макъаналда квер,\nКопое кьун гьечIин нилъее гIишкъу,\nРакIалъго гIадинан, гIакълуялъ бугин\nЦоцахъе гьал нухал гIадамаз лъолел.\nМун гIаданлъиялъул мугIалим вуго,\nМун гьаб гIумруялъул мутагIил вуго,\nКидаго цIалдолев. малъулев вуго.\nМун вахунеб болъо- ахир щолареб.\nЧIван къотIараб рагIул мугIалим вуго,\nЦIали тарасул ицц къунеб бугилан.\nЛъараб малъичIого чIезе кIоларо,\nМалъулареб гIелму тIерхьун унилан.\nЦохIо суалалъе анцIго батIияб\nЖавабги батула, бище бокьараб.\nЖив-жив чияс жиндий бищун бокьулеб\nИш тIаса бищизе кколин малъула.\nМагIна бугеб цо тIехь цIаличIеб гIумру\nСундаса чIухIулеб жагьилаб агьлу.\nХIинкъи гьечIеб дунял кин лъималазе\nБукIине гьабилеб?- Гьебги дур ургъел.\nНиж сундего гьанже регIулел гьечIин,\nЗаманалъул къоралъ къоял ккун руго.\nБерцинай ясалда божулел гьечIин,\nГIишкъу гIодогIанаб гIамалги гьезул.\nБожилъи къваригIун буго халкъалъе,\nХIалакунел гьечIел гIакълудул бутIрул,\nЗамана цIачIого цIиял нухазе\nЖакъаго ургъеян ас ахIи бала.\nДунялалъе рагьун каву кидаго,\nПикрабазулъ вуго гIелмудул вакил,\nГIумруялъ захIматаб суал лъунагIан.\nХIакъикъат цIехезе кIвахIаллъугеян.\nГIемерал кIодолъаби гьаб дунялалда ругин,\nГьунаралъул кIодолъи, лъикIлъиялъул гIатIилъи.\nАмма бищун захIматаб, амма, бищун кIудияб-\nГIаданлъун вукIин гIадаб кIодолъи гьаниб гьечIин.\nЦо кIудияб гьунарин ккола дида дур гIумру-\nГIаданлъи рехун тараб батуларин дур цо къо.\nГьаб замана анагIан бихьула цохIо гали-\nДур гIаданлъиялдасан борхалъиялде унеб.\nУргъалаби цIикIиндал, цIан толеб хIухьел буго,\nПашманлъиялда хехго батула рекIехъе нух\nКIочене бахъуна гьеб гьуинаб талихIалда,\nРохелги гьавагьунеб букIиналъцини гурищ.\nГIенекунчIун малъараб лъазе дида бугодай,\nАбичIеб рагIиялъул магIна дихъе швеладай.\nМугIрул гIенеккун руго гIакълучагIи кинигин,\nГьал мугIрузда гIуразул борхалъи хасаб буго.\nЦIалданагIан дагьаб лъалилан кколин,\nМугъ чIвазе кьурулъун тIехь бугониги,\nМун вичIчIизе бокьун ралъдал рагIалде\nПикрабаз ячуна цо лъалей гIадан.\nБорхатаб хъалаги бичун босулин,\nЦин гIарцухъ щолебищ цIунизе кколеб.\nХайир гьечIин кколеб хиралъи бугин,\nДуца хазиналъун рекIелъ цIунулеб.\nДур гIакълу кьижараб сордо рогьинчIо,\nЩвараб къо борхизе хадув гъолин мун.\nГьаб гIумру гIадада ине биччачIо,\nДунялалъе лъикIав къваригIунин чи.\nЖиндиего гIурав гIунарев чилъун\nГьев лъил ракI бохизе ракьалде щварав.\nРохелалъе кьураб бугин дуниял,\nБокьулеб ишалде щай руссунарел.\nГIелмуялъухъ бугин кIудияб къуват,\nКьурул рагIалдаса чи нахъе цIалеб.\nДур гIумруялъул гъветI, чам пихъдай щвараб\nГьал гIелму хириял гIолохъабазе.\nГIелму бокьулесухъ гьал пикрабазда\nРихьулин цIвабилъун, цIали хириял.\nИнсанасда аскIов ватулев инсан,\nБеркколеб гIадинаб сверухълъи буго.\nБугеб цо тIабигIат батIияб гIамал,\nЦо гIодогIанлъулев чи вихьанани,\nЦIазе хIухьелгицин гIоларин кколин,\nКIудияб талихIкъин гьебилан чIолин.\nКъилба рокъоб лъачIев гIакълучийилан,\nКIалъалев вихьидал, мунго нечола,\nЛъица гIезарурал гьал гIалимзаби,\nТIехьго бихьичIого гIунищ рачIарал.\nМугIалим, мугIалим гIаданлъиялъул.\nДуде ккарав гIадав чи ватиларин,\nБадиса бадибе цIеххолеб рагIи.\nЛъан рахъиналдего ахирдай лъалеб,\nБищунго захIматаб суал борхулев.\nГIумруялъул магIна- къуръан абулев,\nОкеаналъубги лъинал жубачIеб\nЖаваб гьелда гуреб гьечIин бицунев,\nДур гIадаб гIакъилаб рагIи лъил бугеб.\nРагьараб ракIалда батулеб рагIи,\nЦIаралъ щиб бицунеб, гIамал гьечIони,\nГIамалги бихьилищ лъалкIго течIони,\nЛъалкIги тола чияс, ракI рагьанани.\nЦохIо рагIиялъги абулебшинаб,\nГьеб бечедаб мацIдай яги гIакълудай.\nЦохIо хIухьелалъги бахчулебщинаб,\nГьеб дур гIаданлъидай, сабураб ракIдай.\nЖиндий хасиятаб хасаб борхалъи-\nГIадамазде бугеб бербалагьиги.\nЛъикIлъиялъе рекIелъ бакI гьечIонани,\nКирехун руссундай сонал роржинел.\nМугIалимазулги мугIалим вугин\nГIаданлъиялъулги борхалъуда цIва.\nХадуб гьудуласул вуго гьудулги,\nГьелдаса борхатго квечIо щибниги.\nГIаданги гIаданлъун вукIаян гуреб,\nБатIияб дур калам дида рагIичIо.\nСверухъ бакI бацIцIадго цIунеян гуреб,\nЧIухIарал рагIаби дуца рехичIо.\nКостюмалъ бахчулищ чIобогояб ракI-\nДуца лъолеб суал гIолохъабазе,\nКъойил дискотека, кисан щолеб лъай,\nТIахьал цIаличIесул гIумру рагIадин.\nКъваригIарав чи вуго, гьудуллъи кIочон буго,\nКъваригIаразул заман, заниялда щиб хъвалеб.\nСуд гьабизеян гуро, мун кIалъалев камилго,\nКантIизе бокьун бугин дуе гьал гIолохъаби.\nГIорхъи бахине гурин, городалъ чIвазе гурин,\nЦо-цо банкир рагIула чIчIирчIчIидун малъарулев.\nЧIухIиялъул гьодорлъи, гьелъул бугебшинаб хъуй,\nЧIобогояб бочкадул щола ракIалде кици.\nЦо къагIидаялъ гуро гIадамал ралагьулел,\nРагьун кьураб дуниял босизе лъани -гIакълу.\nТолеб буго нахъа нух церехун ине лъалез,\nРалъадгIан тIахьал руго философаз хъван тарал.\nМетер ккезе бугебги жакъаго лъалин кколев,\nМун гIенекун чIун вуго, гIодой виччай чиясул.\nСон букIаралъул хIисаб гьабизе кIочон течIев,\nГъварилъи гIакълуялъул, гIадатлъи гIамалалъул.\nЧIвадарухъанас живго чIвалев вугилан кколин,\nЛъикIав чиясул рекIелъ гьес нус чIвалеб мехалда.\nГьев малъун витIарасул бихъун унеб дуниял\nНахъ кин балагьуларел бидул цIурал лъалкIазде.\nТIаде щолеб къоялда ургъизе лъалел гьечIо,\nШагьар мерхьунел васал, метер щибдай букIина.\nБичигинхисиялде ругьунлъун ругел ясал,\nБецичIого тараб суал, хер бакъван унеб буго.\nЦохIо гIарац батула гьезул ракI бохулеб жо\nБатIияб рохел гьазда лъаларо лъазецини.\nБитIараб мекъабищан гьал ургъуларо гьелда,\nМугIалимасул гьаракь рагIичIеб агьлу буго.\nКъо ккедал гуребги, рохел щведалги\nЛъалилан абула гьудуласул хIал.\nЩиб роцендай бугеб чилъи борцунеб,\nЦо балагьи гIолеб, цо рагIи лъалеб.\nГьунарни букIуна Аллагьас кьуни,\nГIаданлъун ватиги кIудияб талихI.\nБечелъини щвела хIалтIизе лъани,\nКвер битIарав вукIа, ракIалъ виччани.\nДуего мун вокьанищ рокьанин гьудулзаби,\nДуе мун хиралъанищ, гIадан хиралъун вуго.\nДуца рикIкIунелщиназ рагьулеб нуцIа буго,\nБищунго цIакъалгицин гIаданин рохун руго.\nДур гIелмуги дир кечIги халкъалъе хъулухъалда,\nРагIичIищилан телел гьал нилъ ричIчIуларелги.\nХIакъикъатгун берцинлъи цо нухалъ анин ккола,\nРихьичIищилан телел гьал рагIад рехулелги.\nХIухьел цIалареб гIумру, гIадада унел къоял\nЦо дагIба-рагIиялда чIобогоял хабарал.\nХазина гIумру бугин, абулев ватула мун,\nЦо берцинаб ишалъе данде щай руссунарел.\nЦо рекIелъ къвакIи бугел, ботIрода гIакълу бугел\nРукIине бегьунарищ нуж, магIарул васалин.\nБихьиназда рекъечIеб хабар гьуин гьабулел,\nЛъамалъун гьел рихьани, буссун унин ургьиб ракI.\nГьереси бицунев аскIове щвани,\nБитIичIеб кидаго дур ракI гьесдехун.\nБичIунгутIи буго захIматаб суал,\nЛъикIлъиялде цIалеб рагIи босичIел.\nГьунар бугесул ракI жахIдаялъ цIуни,\nСундаса рохилин ургъалилъ кколин.\nГьунаралда цадахъ гIамал кьечIесда\nВатула мун гурхIун гьаб дунялалда.\nГIадамал рокьичIев гьал гIадамазулъ\nБишун талихI къарав чилъун вихьула.\nЧIаго вукъун вугин кколарищ ракьулъ\nАскIов чи лъалхъичIев ракI гьечIев инсан.\nГьал гамчIил занал ругин, замана хехго унин,\nЧиясул ракI бекулел рагIаби кIочон теян,\nЛъикIав мугIалимасул квешал мутагIилзаби\nРукIине рес гьечIилан, ккола цо-цо ракIалде.\nМун чIухIарав вуго, меседалъ гуро,\nМеседихъ кьолареб рокьуца вуго.\nМун къвакIарав вуго, ракI маххул гуро,\nХисараб гIакълугун гIодов мун ккечIо.\nРоцIарал роччарал гьечIин гьал зобал,\nРокьул руго кьерал кьун дунялалъе,\nГьелъул магIна лъачIел цо лъиялиго\nГIарцухъ жодор гIумру бичулел руго.\nБагьадай букIунеб бацIцIадаб рокьул,\nБагьа бугеб рокьи бичун босулин.\nМунагьалде цIалей гIаданалъгийищ\nКьолеб ахиратги, вохилищ гьанив.\nМун асир гьавулеб къуват бихьичIо.\nБерцинаб гьумералъ талихI кьоларин,\nБерцинаб ракI буго цIехьолеб дуца.\nНахъе вуссинилан рагьулеб нуцIа,\nКинал берацадай цIан вачун унев.\nГьал какал ралезе рагьулеб алжан,\nРакI лъие рагьундай гIодов вуссинев.\nБичIчIун бугин чIалгIен чIагояб рокьухъ\nГIишкъу гьечIеб бухьен, берцинлъи унеб.\nРагIун бугин гьаракь гьурилъун щолеб,\nЙокьулей кватIуге гьаб дунялалда.\nГьеб къуватги гурин, гIакълуги гурин,\nГIишкъул кIвар гьечIилан, чIухIун бихьинал.\nЧIужугIаданалде хасаб балагьи,\nБалагьал гьукъулей аскIой ятаги.\nГъварилъуде щвараб букIуна калам,\nРекIел хIал рагьизе гIедегIунарев.\nАмма къватIив чIвала чIалгIарал бераз,\nГьел чIалгIенгун ругин сверухъ ралагьун.\nЦIодорас гъалатIал ритIизарула,\nБитIулареб гъалатI духъа кканадай.\nКиве щвананиги ургьиб цIунараб\nЦIарго хутIанадай цо гIаданалъул.\nРагьизе кIванадай тIад кIулал рараб\nЦо кIудияб каву гьелъул каранада.\nКъисматалъ рахарал рохалил къоял\nЦохIо дуда аскIор ратанищ гьелда.\nВихьаравго лъанищ, лъан мун вахъанищ,\nМун роржен борхатав цIумадисев вас.\nУргъулей хутIанищ дур каламалда,\nХадуй гьей гъунадай дур гIищкъуялда.\nРокьиялъе кьурал хIеренал сардал\nСаву тIад ккечIого жакъаги ругищ.\nЦо берцинлъиялъе асирлъулеб ракI,\nАскIой ятаралъул цIорозе толищ.\nДур гIинтIамун чIеялъ абулебшинаб\nЦохIо гIинда гуреб рагIуларебдай.\nГIащикъал бераца рагьулеб алжан,\nГали босизецин хIинкъараб рокьи.\nМакъан дунялалъул талихIаб бугин,\nБерцинабщиналъе бохулеб дур ракI.\nГIумрудул саринал, сардил гIадинал\nКенчIолел цIвабилъун, дуда рихьулин.\nРекIел макъаналда рекъараб кечIгун\nГIишкъул дунялалде рагьараб нуцIа.\nРоржунел хIанчIазда хадув валагьун\nСалам йокьулелде битIанин ккола.\nГIорхъи гьечIеб хивал боржинеги тун,\nБокьаралъуб гуреб босичIеб гали.\nКъоял анин ккола дур асирлъуда,\nЦо йокьулелъухъе ихтиярги кьун.\nМун дуниялалъухъ гIашикълъанагIан,\nГIун ячIанин ккола дур рокьиялъе,\nРокьудаса цебе чIухIи лъолезда\nЧIобоголъараб ракI бугилан абун.\nГIумру къокъаб бугин лъица абураб,\nТIегьалеб их бугин ракьалда рештIун.\nДой ячIинчIелдаги гIайибал чIваге,\nРокьиялъул бугин легенда хъвалеб.\nГIумруялъ цIехолеб доб берцинаб ракI\nДуда батанадай, лъаларо дида.\nДида лъазе тараб цIакъ дагьаб буго,\nТIубачIеб мурадгун теладай дунял.\nМун чIалгIараб ракIгун ралъдал рагIалда\nЩиб пикруялъ ккурав гIолохъанлъуда.\nРорхатал мугIрузда дой гьаюрай сон\nБуго цо хIикмалъи, щал хадур гъолел.\nМундай лъикIав вугев, дойдай берцинай,\nЛъикIлъигун берцинлъи жубараб кIалъай.\nДурдай рокьи ккараб, дойдай гьимарай,\nНуж щолелъур ахал тIегьалин кола.\nБожидал гурони, дуда ятичIей,\nЦохIо дуе йигин гьей мукIурлъулей,\nЙокьидал гурони, дуда йихьичIей,\nДуе киданиги гьей хисуларей.\nКисахундай дуе бакъ баккулаан\nЯтичIого арал накIкIулал сонал.\nКивехун вуссундай рогьарал сардал,\nРикIкIалъи ккун чIараб букIанищ дур цIва.\nГIишкъу гьечIелъубе гIалам аниги,\nМун ахиралдацин щвезе вукIинчIин.\nРакьалдаго рокьи гьечIин абуни,\nМун ракьалдасаго тIагIун инаан.\nЦIакъ цIодорго ургъун абулеб рагIи,\nМун нухал рагьулев вугилан ккола.\nКинго щвечIищ духъе хIеренаб рагIи,\nХIеренлъарай гьелда абизе кIолеб.\nГьитIинаб гIумрудул кIудияб рохел,\nГьанжеги вуссунин цо лъалеб нухде.\nКIудияб гIумрудул гьитIинаб талихI,\nНахъе ине кколей ячIинчIей анищ.\nГIишкъул дунялалда квер хьвагIун тараб\nРохел кIочон тарал рукIанищ къоял,\nЯлъуни щаклъиялъ щущан ракI арал,\nЗани рокьиялда гIедегIун лъурал.\nЩай дуца абухъе гIумруцин гьелъул\nУнеб бугин кколеб кIалъачIониги.\nЦо дур балагьиялъ къалъараб дунял\nАхирцин кисандай лъалеб букIараб.\nРакIал бецлъараца бакъвараб авлахъ\nДур бадиб бугилан абулеб буго.\nГьелдани дур бадиб тIегьалеб дунял\nГьимигун дандчIвайдал бихьулеб буго.\nРакIалъул жиндирго руго законал -\nКъокъаб нух цIехола рокьаразухъе.\nХIеренаб балагьи, бицинчIеб рагIи-\nХалатаб нух лъолеб букIуна гIакълу.\nДур гьаб цохIо гIумру цохIо нух буго,\nБитIараб гьеб батун, вохун ватаги.\nБишун хирияйгун аскIов хутIаги,\nХутIанщинаб хабар кIочонеб бугин.\nЩущан ракI анани, чIалгIунеб шагьар,\nЩиб дуда бицинеб жакъа ячIаралъ.\nЗаман унеб букIин бакIлъулеб пикру,\nЗаманцин къулулеб гIащикъаб рокьи.\nБокьуларо дуе, гъваридаб гIишкъу\nХIаязде сверизе гьабулеб мехалъ.\nРекIее гIоларо берцинай гIадан\nУчузаб рагIуде гIенекулелъул.\nЙокьулей гьечIони, къварилъулеб ракI,\nКигIан вохарав чи мун вугониги.\nГьаб гIумруялдаса тIолев гIадинас\nГIумругIан хиралъун ятулей гIадан.\nРокьи ккани, дурги рагIи бижила,\nРагьун йокьулилан гьелда щуризе,\nЙокьани дуца нух лъела гьелъухъе,\nНух гьечIей кьурулъун гьей ятаниги.\nЛъица чIезавулев пикрабаз унев,\nДур кодоб бихьулин кинабго дунял.\nГьаб къисмат хисизе хIал гIечIониги,\nЧIахъаги ракьалда рокьиян вугин.\nДие бокьун буго халкъалда лъазе\nЦо магIаруласул гIаданлъиялъул,\nГIамалги гIадатги росулъ куцарав,\nЦин ургъун гурони рагIи абичIев.\nГьесул гIадатлъиги кIодолъи буго,\nГьесул гIаданлъиги борхалъи буго.\nГьев лъадал бижараб цо асар буго,\nГьеб хъвачIого тезе дида кIоларо.\nЧи вукъулелъуве гьев кватIуларо,\nЦойгияб бакIалде кватIун щваниги.\nТIоцере гIадамал, хадуб цойгияб-\nГIаданлъи рагьулеб балъголъи буго.\nГьоркьор риччаларо гьас бертабиги,\nАхIи Басра гьаби-гьасда рихараб.\nРохелалъе гьаб халкъ буссараб мехалъ,\nКенчIолел рихьула гьимулел берал.\nГьаб магIарулазул тIалъиялда мун\nВижарав росулъе щвезе бокьила,\nДур гIанчIаб лъимерлъи доба мугIрузда\nГIун щолеб гIелалъулъ дида батила.\nДоба борхалъуда, маржанал гIадин,\nЩуб кенчIолеб буго гIурчинаб харда,\nУргьиб ракI рагьулеб нилъер сверуде\nСардил макьилъгицин урхъун ратулин.\nГIаданлъун ватизе мун кватIичIелъул\nЧIухIун рохун руго гIага-божарал.\nГIадамазе лъикIлъи гьабун сваквачIев\nБатIияв гIаданлъун тIамула цеве.\nМугIрул борхалъуда бацIцIадаб гьава\nЛъанагIан дур къимат цIикIкIунеб буго.\nДур гьеб гIадатлъиялъ йохун ятула,\nБицунеб рагIиялъ гIагар гьавула.\nЛъикIав чиясул гIамал хазиналъун кколелъул,\nРитIуларел гъалатIал ккезе ричагейилан,\nПикру дир сорон уна, дунго лъикIай йигодай,\nРоцIинчIел пикрабаца цебе каву къанадай.\nБаракат сундулъ бугеб нилъедаго лъалебдай,\nНухалдай рихьуларел, гIакълудай мукъсанлъараб.\nЖалго цIунизегицин гIадамазда лъалебдай,\nЖалго рокьизегицин рекIеда ратулелдай.\nМун вохулев ватула, чиясул лъикIлъи бугин\nГьаб ракьалда хьвадулеб, гьеб хвезе ресги гьечIин.\nЦо хаслъи дур бихьула, къо борхулеб гIамалдай,\nЦо тIокIлъиги батула, тIокIкIараб иццухъ гIундай.\nМун ургъулев ватула, цереса ниж анани,\nЖал кисаян лъаларел лъималдай нахъ хутIилел,\nНух гьезухъе щвеладай инсул росулъе ине,\nЦебесеб гIагарлъиги рикIкIинего бугодай.\nВосун чияр хабалалъ вукъулев шагIир вуго,\nЖив росулъ вукъе абун, нахъе кечI тананиги.\nБишунго тIадегIанаб цо бухьен тIун инехъин\nБугин ккола ракьалда, гIайибиял щал ругел.\nАмма, уммумузул бидул вакиллъи\nТIагIине рес гьечIин, абула дуца.\nМесед-гIарацалъухъ цIарги намусги\nКьуни, букIинесеб кинабдай швелеб:\nУргъалилъ вуго мун, тIун ине гурин\nУмумулгун бухьен, тарихалъул квар.\nБерцинлъи цIехолев гIумру арав мун,\nБишунго берцинал нилъер росаби,\nТIад магIарухъ гIурав мун дандеккедал,\nДирги ургъелаби дагьлъанин ккола.\nМугIрул каранда араб лъимерлъи,\nКире щвананиги кIочонищ толеб.\nКIочон тана дида гьал къварилъаби,\nКъуватаб божилъи дур лъаралдаса.\nВихьанин абила дицаги цо чи,\nГIаданлъидуй гIорхъи гьечIин абулев.\nВатанин абила тIад магIарулав,\nЧилъи цIан цIадиро бекулин чIарав.\nКъилба кIочон тараб батиларо къо\nАллагь разилъичIел ишал гьечIесул.\nКинал лъалкIал тундай тIагIине ругел,\nХвезе рукIин гьечIин кIочон хутIулеб.\nГIадамал рохизе абулин рагIи,\nМунго воханадай гьаб дунялалда.\nЦо лъикIав чиясул тIубалин мурад,\nДур мурад тIубанищ гьаб гIумруялда.\nЦIорораб хаселалъ ханлъи ккуниги,\nДуца рекIел хинлъи цIорозе течIо.\nХасел щвараб гIадин нахъеги унин,\nРатулин хиялал хьулал цIилъулел.\nКигIан къвакIараб ракI дур батаниги,\nЛъикIлъиялъе буго къулулеб бетIер.\nЛъикIасда гурони лъалиш вохизе,\nБерцинлъиялъ буго дур ракI рагьулеб.\nБатараб гьудуллъи-гьеб дуй хазина,\nЧараб гIамал бугев гIадамин ккечIев.\nМун лъикIал ишазе тIаде вахъунев,\nИман бугес гурищ гьабулеб кумек.\nРасулъ саву бугин ургъел гьабуге,\nГIадан асирлъулеб гIамал бугелъул.\nГьурмаде рукIкIелги реханиги щиб,\nМун рехун толарел ракIал ругелъул.\nДуе рокьаразги мун вокьаразги\nСверухъ ккун ватаги гьаб гIумруялда.\nДуе рокьичIелги мун рихаравги\nАскIосан инецин ратуге абе.\nМугIрул тIогьаздасан тIерхьун унеб бакъ\nКинал хиялалгун регIулеб дуца.\nЗахIмалъарал къояз сундеги вуссун\nРекIей парахалъи, рештIунеб духъе.\nГьечIо цере лъурал дур гIадинан дир\nТIуразе жал кколел кIудиял ишал.\nАмма дур къуватаб гьаракь рагIула:\n"Дур гIумру кколаро чIараб хIор" абун.\nГьал ракьалъул къоял тIун-тIун унелъун\nКъисматалъ кьуризе киего течIей\nДунго гьайилелде цебе тIамураб\nЦо нухалъ кидаго ячуна духъе.\nХалкъалъулго талихI къине гурилан,\nКколеб гьечIеб ани кIалъалароан,\nНилъ рохизе гурищ ВатIан букIунеб\nЧияхъе гьеб кьелищ яхI бугев чияс.\nНилъер ВатIаналда бугеб рокьиялъ\nЭбелалъухъ гIадин, нахъвуссуна мун.\nХадуб жавабчилъи, инсуца гIадин,\nДуца ккаралъубги борхун батула.\nЗамана кьерхараб бугин кIалъала\nДунилан ахIдолел лъай дагьал чагIи.\nХасел цIоронагIан хинлъила рии-\nЦIилъулеб дур пикру, их щолеб гIадин.\nКинаб дунял толеб гьал лъималазе,\nКинан ралагьилел гьезул бадире.\nНилъеда улбуца малъарабшинаб\nЩай нилъ регIуларел гьезда малъизе.\nЩаклъи ккараб пикру рехун рагIанищ\nМун гIадав витIарав инсул васасги\nДуца нух щвечIилан борхалъи танищ\nТIубачIеб анищгун нахъеги вуссун.\nКинандай цIунилел жакъа хириял,\nМетер тIаде щвезе балагь батани.\nДур пикраби швечIеб бакI хутIун гьечIин.\nУргъелал тIагIунеб заманго бугищ.\nБихьизе рес гьечIеб ракI дур кин бугеб,\nЦIумазул гьаб улка цIикIун бокьулев,\nКъваридал дур къоял халалъанадай,\nТалихIал дур къоял дагь рукIанадай.\nБорхатаб берцинаб гьаб свериялда\nРакI гIодой биччала, ургъел чучула.\nБишунго берцинал гIадамал дида\nГIагараб ракьалда ратулел руго.\nВатIаналде рокьиялъ кIодолъун унел руго,\nМунги дунги гьитIинал гIадамал ратаниги.\nМугIруздаса чIухIиялъ мун чIахIиял ишазда,\nГьаб ВатIан хиралъиялъ ахIулеб дир кечI гIадин.\nВатIанги эбелги дуе цо рагIи\nГIенекун чIанагIан бичIчIун буго гьеб,\nРагIабаз рагьичIеб хиралъи буго,\nУргьиб хинлъи тIолеб цо асар буго.\nДурги дирги ВатIан борхатаб буго,\nРикIкIунаро гьенир гIаданлъи гьечIел.\nХадур нилъер улбул гIакъилал руго,\nЭркенлъи бокьизе гьезин малъараб.\nЧIухIизе гьарула гьал мугIрул тIогьаз,\nБорхалъи кидаго берцинлъи буго.\nРагIи кколеб къуват кьурабазги кьун,\nГамачIгIан къвакIарал куцала васал.\nРосу рикIкIунаревги росулъ рикIкIунаревги\nКинабдай бакIаб бугеб бакIлъараб дунялалда:\nБищунго гьелдаса нилъ цIунун гьанир ратаги,\nРакьалда хутIаншинаб кIочон батулеб буго.\nДагъистан ,дуй хисараб рухIалда гурхIун вуго,\nГьал мугIрузул нагIана щваравги гIадан гуро.\nЦIоронхолел хинлъизе бакулареб цIа гIадин,\nШибги бицундай щвелел цIиял гIадамал гьанже.\nБукIинесеб тIогьисан щвела гIатIилъабазде,\nДоба цIилъулин пикру бацIцIадаб гьаваялда;\nУлка цебехун тIураб рукIине руго ишал,\nГIелмудал вакилзаби мугIрузда гIурал руго.\nРекIее хинлъи кьолин цIорол тIогьацагицин,\nМагIаруллъи гIадинаб улка бугищ цоги.\nГьаниб инсул къвакIиги эбелалъул хинлъиги\nХинал ракьаздагицин нилъеда батиларо.\nГъветIцин къулун бугин, как балеб гIадин,\nГIайиб гурищ мунагь гIадатлъун рикIин.\nАллагь цIунцIраялъги рехсолеб мехалъ,\nАллагь кIочараб иш вахIшилъи гурищ.\nМугIрул чIужугIадан лъималазе бакъ,\nХаселго шоладай эбел йигезе.\nЧвахулеб ицц гIадин бачIунеб хинлъи\nЭбелалъул рекIел тIагIун унаро.\nЦо лъимер мугъзада, цояб кодоб ккун,\nЯлгъуз рачIунезда хадуй ялагьун.\nТIеренаб сухъмахъ ккун дир магIарулай\nХьвадула, бецичIеб ссанцин течIого.\nЛъималазе гIоло гIумру кьолелъул\nКIочонеб кIвахIаллъи борхулеб халтIи.\nЛъимал рокьанагIан калам хIеренлъун,\nЦIикIкIун гьарунагIан гьел берцин рихьун.\nДир лъимал цIунеян шурулел кIутIби,\nПашман гьаругеян гьарулеб какилъ,\nКьалбал къотIараб гъветI гIадин якъвала,\nЛъимал къварилъани, ракьалда эбел.\nРокьиялъдай кколей ракьалда эбел,\nЭбел кIочон толел щогеги къоял.\nТункун тоге лъимер, турулин эбел,\nХъваге лъималазда, яхъунин хвезе.\nЭбелалъул ракIги къварид гьабизе,\nРагъул цIарги бахъун, рахъунге васал.\nЦо гурей ракьалда йикIунищ эбел,\nЦIуне, макьуги тун, мун гIезаюрай.\nГьелъул заниялъухъ сундул бицинеб,\nЧIвалел, хъолел ругин бусурман вацал.\nДунялалъул гуреб гьабичIеб пикру,\nКъан толеб бихьулищ алжанул каву.\nБестIал лъималазе ретIел букъулей\nКидаго цееса унарей эбел.\nКиназулго эбел йигилан колей-\nКинаб хIикматаб ракI Аллагьас кьураб.\nГьаб Агъвали клубалда ахIи-хIур буго,\nЩай чIезе гьабураб гьаб кинойилан.\nЦо хъулухъ гьечIев чи жанив вачIанин,\nХIайбулаца буго гьебчIезе гьабун.\nБестIал лъималазе лъикIав чи вуго-\nБелтал гьечIониги рачуна жанир.\nГьал гIадамаздехун рокьиги ццинги-\nЖиндирго дуниял бихьулин гьаниб.\nУнел гьал саназде гIазу баниги\nЗамана анагIан эмен хIажатав.\nМун ками бичIилищ, дур лъималазда,\nДуе эмен гIадин мунги къваригIун.\nГIун вачIун вас вуго -кIудияб рохел,\nЛъикIал ясал руго - мун разилъулев.\nПатIиматил чIухIи цIунараб хъизам,\nГьелъул гIакълуялде чиго щвеладай.\nМун пикрабазулъцин жиндир хатI бугев,\nСихIкъотIиялъ рагьун вугилан кола.\nРацIцIадал хивалаз сверухълъи ккурав,\nХалкъалда гьоркьоб дур батараб талихI.\nМун тIад ургъулареб суал бугодай,\nПикрабаз мун цIачIел нухал лъаларин.\nХIакъикъат цIехолеб гIамал букIундай,\nБитIараб гурони духъ рагIи гьечIин.\nДуца лъаларилан суал рехичIо,\nРалъдал тIиндасаги борхулеб маржан.\nНахъ валагьичIого инчIин цевехун,\nМетериселда тIад ургъулев инсан.\nХасаб бер-балагьи бугев чи вугин,\nКинаб хабаралъдай дур ракI цIилъулеб.\nЦIиял пикрабигун рештIунеб рогьел,\nКинал хьулацадай мунго вачунев .\nКаваби рагьараб рукълъун лъугьине\nРагьун цебе лъолин ккола дуниял.\nКидаго гъеладай дун дуда хадуй,\nДунял сверухъ ккураб бат