«Тухумцоял»… » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nСаламатал гIадинал чагIи рукIуна гьал гIадамал… хIакимлъи щвезегIан.\nГьабулеб бицунеб жоялдаги нур букIуна, битIараб-тIекъабги бичIчIулеб гIадин букIуна, гьереси-рекIкIги нилъедаго гIадин рихун букIуна, рищватчагIиги чIвазегIанги рокьуларо… Бадиреги ралагьун, ракI рагьараб хабарги бицун бажарула.\nНужер иш лъаларо, дида жеги дандчIвачIо жиндирго ракIалда бугеб жо гIадамазда бицине кагъатги цебе ккун вахъунев гIадатияв чи. РакIалда бугеб жо бицине кагъат щибизеха? Кагъат къваригIуна ракIалдаго гьечIел жал рицун гIадамал гуккизе цере рахъунел хIакимзабазе. Гьебги жинцаго хъварабгIаги букIунебани… Цо лъицаялиго хъван къачIа-кIатIан бачIуна, бетIергьанчихвад.\nДов хIакимчиги цодагьаб цебегIан гIадатияв саламатав вукIарав чилъидал… Щайдай дол хисулел? ХIакимлъун тун чан къоялдаса, сагIаталдаса, минуталдасандай дов хиса-сверун лъугьунев?\nРуго хисуларелги. Цереги рукIана. Цере гIемер рукIана. Гьанже къанагIат гурони гьечIо. Амма, руго. ГIемерисел хисулаха, гьаюрай эбелалдацин лъалареб хIалалъ. Гьел хисуларел хIакимзаби наслабаз-наслабахъе кьун, халкъалъ мисалалъе рачунел хутIула ва гьез жидехъго букIараб ресаздаса пайдаги босун халкъалъе гьабураб лъикIлъи лъидаго кIочон толаро. Амма эзул гIумру бигьаяб букIунаро. РахIатабги букIунаро. СанагIатабги букIунаро.\nГьанже ругел гIемерисел хIакимзаби руго «гIор щун букIаго цIул бахъулел», «хадув хварав хадув вукъилилан» ругел чагIи.\nГьезда гIайиб гьечIогоги батизе бегьула. ХIакимлъуде ккезегIан, гIезегIан гIадамалги ричIчIулел, гьезул проблемабиги лъалел, ракI унтун гьезие кумек гьабизейиланги къеркьолел, саламатал гIадал чагIи рукIуна гьел. Ва, гьале гури дов нилъее къваригIун вукIарав цевехъанилан лъола цо хIакимлъуда. Нилъго гIадав гIадатав чи вугила, хьулазул лъорги цIун, гIадамалги рукIуна асул кIалдире ралагьун…\nВачIунаха… ЦIияв шоферас бачунеб цIияб машинаялда, цIияб костюмалда гъоркьан цIиял хьиталги кенчIезарун, каранчвантиниса цIиял цIоробералги рахъун, чанго тIамачги цебе ккун, ракIалдаго гьечIел, живгоги жеги хадур гъечIел, амма гIассиго «гIакъилал» рагIаби цIалула, цIияв замас хъварал. Гьа, гьанже ана ав нилъедасайилан, рукIаралго хьулалги хIорлъун, гIадамалги руссуна рокъоре.\nЩай аб гьадигIан берцинго бачIине букIараб жо додин ккараб? Щайгурогоха, гьав бетIерчIахъад ккана санагIалъабазул цIураб гохIде. Гьанже дол цойгидазеги сагIалъаби гьарейилан ав лъугьани, жинго гьадигIан санагIатаб бакIалдаса махIрумлъиялда хIинкъиги буго. Гьединлъидал гьас хIукму гьабула (гьале доб аслияб, яхIалъ къо хIехьолареб бакI), кIварабщинаб жо гьабизе гьаб тамахаб бакIалда гIемераб мехалъ хутIизе.\n«ХIур тамахалъуб бегула хIама» - йилан кици буго магIарулазул. Ал нилъер хIакимзабиги ругоха «хIур тамахалъуб регун», кагътидаса чияр гьерсалги нилъее цIалун.\nВахI, азул «тухум» цого бугодайилан, санагIат гьечIеб суал бачIана гьанже…\nГьеб макъала ц1алигун рак1алда щвана ,Расулил аб кеч1.\nЧИ ХЪУЛУХЪАЛДАСА НАХЪЕ ВАХЪАНА\nЧи хъулухъалдаса нахъе вахъана, –\nЧодаса рекIарав гъоркье вортана.\nГъалбацIил лъугьана мимилеб кету,\nБацIида чIана къо къунцIараб чахъдал.\nЧиго гьечIев гIадин хутIана живго.\nКив вугев мадугьал, гьечIо «ВорчIами»,\nГьудулзабаз ахIи, «занят, некогда».\nЧи хъулухъалдаса нахъе вахъана,\nЧесть кколел лъугьана критикаллъун.\nКIалтIа машин гьечIо, шофер тIагIана,\nТIокIаб дача гьечIо, паекал гьечIо;\nГьечIо аппаратги трибунаги,\nТелефонал, цIумур, рахараб тукен.\nВилълъана некIсияв тохтирасухъе,\nДаптаралдаса дир хъвагIан буго цIар.\nМихъал хутIана цо цере рукIарал;\nГьелгицин далана, гьас бетIер ккуна...\nОгь, кватIараб гIакълу, пайда гьечIеб яхI.\nКинаб гьаб дуниял! Гьалмагълъи чадилъ,\nЧилъи хъулухъалъулъ, огь гьанал вацлъи...\nМун хIаким ватани хIурмат барилан,\nМун хIаким гьечIонн хIурмат йохъилан,