Ункъабилеб болжал, кIалгIаби, туснахъал… » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nГАЗалда гьабураб лъазаби, Ниццаялъулги Оренбургалъулги асирал ва МОКалъул чIор\nЩибха букIараб араб анкьалда магIарулазул ва тIолалго дагъистаниязул пикру буссинабураб иш? Кинал лъугьа-бахъиназ ва харбаз цIикIкIун асар гьабураб халкъалъе?\n2017 соналъул 6 декабралда Гъоркьияб Новгород шагьаралда ГАЗалда (Горькиялъул автомобилазул завод) Россиялъул президент Владимир Путиница лъазабуна жив цIияб болжалалда Россиялъул бетIер вищулел рищиязда гIахьаллъизе вугилан. Гьесда цадахъ гьел рищиязда гIахьаллъизе йиго «Дом-2» абураб цо тIадагьаб шоу бачуней йикIарай Ксения Собчак, Григорий Явлинский, Алексей Навальный ва цоги кандидатал. Парангазул полициялъ Ницца шагьаралда ккуна Россиялъул Федерациялъул Советалъул член, миллиардер Сулайман Керимов. МахIачхъалаялъул мэрлъун вукIарав ва терроризмалъе квербакъаралъухъ рагъулаб судалъ гIумруялъго жанив тIамурав СагIид Амиров хун рагIулилан харбал раккана, амма гьесул суал цIидасанги Оренбург областалъул Соль-Илецкалъул районалъул судалъ цебе босана, гьесул адвокатал къеркьолел руго, сахлъи лъикI гьечIолъиялда бан, гьев туснахъалъуса къватIиве виччазавизе хьулгун. Россиялъул президент Владимир Путиница къабул гьавуна Дагъистаналъул бетIерасул ишал тIуразарулев Владимир Васильев. 2017 соналда республика кутакалда цебетIун бугилан бицана Кремлиялда. Гьединги букIаго, гьеб цебетIей гIуцIарав Рамазан ГIабдулатIипов болжал лъугIилелде Дагъистаналъул нухмалъиялдаса нахъе гьавиялъул гIилла бичIчIулеб гьечIо. Гьебго заманалда жаниб… бухIараб Мокъокъ росу цIигьабун гьечIо ва, тIадмагIарухъ бухIулеб тIинцIидул махI камичIо.\nОлигархиялдаги халкъалдаги гьоркьоб кIкIал\nСССРалъул ахирав къирал Михаил Горбачевасги рахъкколеб буго Владимир Путиница ункъабилеб нухалдаги Россиялъул президентлъиялде кандидатура лъеялъул. ЦIиял цIарал хIажат ругилан абулелги руго. Амма Путинида данде кандидатураби лъурал чагIазда гъорлъ унго-унголъунги гьесулгун къел ккун къеркьезе рес бугел «бугъби» гьечIо. Цо-цояз абулеб буго гьединаб «бугъа» Алексей Навальный вугилан. Амма гьевги цIакъго къватIисел пачалихъазда варав, Россия гIемерал халкъазул ватIан кколеблъи бичIчIуларев кандидат вукIин якъинаб буго. Гьеб кинабго бихьула гьесул кIалъаяздасанги ишаздасанги. Араб гIасруялъул 90-абилел соназда ракъуца холел рукIарал Россиялъул гражданал гьанжени мадар лъугьанилан руго, ракъиги граждан рагъгигIаги лъугIанилан. Амма олигархиялдаги гIадатаб халкъалдаги гьоркьоб кIкIал гIатIилъулеб ва гъварилъулеб буго. Гьелде ва цогидалги гIунгутIабазде кIвар кьечIони, Россиялъул букIинесеб роцIцIин щакаб буго.\n…Дуйги кьабила цIумур, цIараб заман щванилан…\nДагъистаналъул политикияб къебелъухъ цебе рехун бихьулеб кIудияб хиса-баси ккечIо араб анкьалдаги. Хъулухъалдаса рахъарал ва тахбакIал щварал чIахIиял хIакимзаби рукIинчIо. Дагъистаналъул бетIерасул врио Васильевас цебеккун абун букIана республикаялъул лъайкьеялъул ва гIелмуялъул министр чIужугIадан йикIине кколилан. Гьелъул магIна ккола гьабсагIат министрлъун вугев ШагьгIабас Шагьав Васильевасе данде кколев гьечIилан абураб. Каспийскиялда цIияб школа баялда ва цоги суалазда хурхун, низам цIунулез цIех-рехалги гьарулел руго.\nНиццаялъул гудур гарбидаги бан…\nСенатор ва миллиардер Сулайман Керимов 2013 соналъул 2 сентябралда Белоруссиялъул ЦIех-рехазул комитеталъул хIаракаталдалъун Интерполалъул сияхIалде восун вукIана, «Уралкалий» ОАОялъ жидер пачалихъалъе нусго миллион долларалъул зарал гьабунилан гIайибги гIунтIизабун. Гьеб гуребги, цоги ахIи-хIур бахъарал ишалги рукIана. Амма исана, 2017 соналъул ноябралда, Франциялъул Ницца шагьаралда полициялъ ккун вачун ана сенатор. 40 миллион евро гъоркьлъалиеги кьун, къватIиве виччан вуго Керимов. Амма анкьида жанив чанго нухалъ полициялде халгьабизе ахIулев вуго, Франция тун инеги гьукъун буго судалъ гьесие, паспортги бахъун буго кодоса. Лазуралъул рагIаллъи абулеб бакIалда вилла абулеб кIалгIа босулелъул, хIармал гьарун ругилан, магъало кьун гьечIин, гIарац бикъанин гIайибал гIунтIизарулел руго Франциялъул Щуабилеб Республикаялъул полициялъул вакилзабаз Керимовасде. Амма гьес гьел гIайибал гьереси гьарулел руго. Россиялъул тIалъиялъги Керимов цIунизе хIалтIи гьабулеб буго, депутатасулаб къолден бугин гьесулилан лъазабулеб буго.\n«Мун Оренбургалъул Бастилиялда»\n2013 соналъул 1 июналда МахIачхъалаялъул мэр СагIид Амиров ккуна жиндирго кIалгIаялъув ва, «маххул хIинчIалъ» вачун, Лефортовоялъул изоляторалде щвезавуна. 2015 соналъул 27 августалда Ростовалда бугеб Северияб Кавказалъул рагъулаб судалъ, терроризмалъул статьябазда рекъон, Россиялда бугеб бищун кьварараб тамихI гьабуна гьесие – гIумруялъго туснахъалде къотIана. Гьесул официалияб биографиялда хъван буго 4 монографиялъул ва 70 гIелмияб хIалтIиялъул автор, ДГУялъул профессор, академик кколин гьевилан. Судалъул хIукмуялдалъун пачалихъиял шапакъатал нахъе рахъун руго гьесухъа.\nЦIадаса ХIамзатил Расулица «ЧIегIераб ящик» абураб машгьураб поэмаялда ХIажи МахIачевасул хIакъалъулъ хъван букIана: «Мун Оренбургалъул Бастилиялда», – абун. Оренбургалъул Бастилиялда гьабсагIат вуго МахIачхъалаялъул экс-мэр СагIид Амиров. Оренбург областалда буго гIумруялъего халкъалдаса тIезаризе хIукму къотIарал такъсирчагIи жанир тIамулеб «ЧIегIераб дельфин» абураб туснахъ. Гьеб областалъул Соль-Илецкалъул районалъул судалъ 14 декабралда нахъеги халгьабизе буго Амировасул хIалалъул. Туснахъалда тIамизе бегьуларев инвалид вугилан чIезабуни, къватIиве виччазеги бегьулин гьевилан абулеб буго цIех-рехчагIаз ва экспертаз. Лъаларо, гьединаб «рахIмуялъул» хIасилалда Дагъистан цIидасанги «флешкабазул» нухде тIадбуссинищали. Лъалеб жо буго ТIадегIанав Аллагьасул судалдаса щивниги ворчIуларевлъи.\nМОКалъул инкарги, политикаги, спортги\n2017 соналъул 6 декабралда МОКалъ (Халкъазда гьоркьосеб Олимпиялъул хIаязул комитет) Россиялъул командаялъе гьукъана 2018 соналъул 9 - 25 февралалда Югалъулаб Кореялъул Пхёнчхан шагьаралда тIобитIизе ругел Хасалил Олимпиялъул хIаязда гIахьаллъизе. Допинг батичIеллъун рикIкIарал спортсменал, Россиялъул байрахъалда гъоркь гурел, жалго лъугьун гIахьаллъизе риччалел руго. Амма чанги политиказ ва машгьурал спортсменаз МОКалъул гьеб хIукму политикияблъун, ритIухълъи гьечIеблъун ва Россия хIакъир гьабизе ургъараб ишлъун рикIкIана ва гьел къецазде унгеян лъазабуна. МОКалъул гьеб хIукмуялдаса разигьечIолъи загьир гьабурал лъазариял гьаруна олимпиялъул чемпионал ХIажимурад МухIамадовас, ХIайдарбег ХIайдарбеговас, ГIабдулрашид СагIадулаевас ва цогидазги. Заманаялъ бихьизабила политикаялъулги спорталъулги гьоркьорлъаби кире ккелелали. Россиялъул спорталъе цIакъ квешаб кьаби щвезабуна ва зарал ккезабуна гьеб хIукмуялъ.\nЖамгIияб тIалаб тIобитIулаго…\nГьединго щуабилеб декабралда машгьурай хъвадарухъан ва жамгIияй хIаракатчIужу Фазу ГIалиевалъ тIубана 85 сон. 68 мацIалда бахъараб нусгогIан тIехьалъул автор ккола Фазу ГIалиева. Гьелъул юбилеялъул тадбир 11 декабралда МахIачхъалаялда ГIурус театралда гьабулеб буго.\n«Миллат» басма ккола халкъалъулгун хурхен бугеб, магIарул росабалъе ва кулабахъе нух бахъизе хIинкъулареб информациялъул алат. Гьединлъидал, казияталъул проекталда рекъон, «МагIарулазул росаби» рубрикаялъе гара-чIвариял, макъалаби, очеркал ракIаризе «Миллаталъул» хIалтIухъаби щвана Унсоколо мухъалде ва Бузнасан нух бахъулеб бакIалде. Гьеб сапаралъул хIасилалда хъвараб «Рихьуниб ГЭСалъул «пайда» – 9 районалъул кьишни бакIаризе щвараб рес» абураб накъит цIализе бегьула газеталъул гьаб номералъул бакьулъ – 4-абилеб гьумералда.\n» Нугъаязул рекъелги Гъарабагъалъул рагъги