СунтI бай «ссиялда» буго » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Медицина - Сахлъи магIарулазе » СунтI бай «ссиялда» буго\nСунтI бай «ссиялда» буго\nДобавил(а): Musa от 13-05-2013, 12:52\nТезе кIолареб гIамал\nТамахьо сунтIулеб къагIида тIоцебе хIалтIизабизе лъугьана Парижалъул бечедал чагIаз. Хадуб, гьеб щвана Европаялдеги. XVIII гIасруялда сунтI бачIана Россиялде\nва доб заманалда сунтI сунтIизе рес букIун буго ханзабазул, гиназазул ва бечедал чагIазул.\nДагъистаналдейин абуни сунтI бачIун буго Азиялдасан. Гьанжеялдаса 30-40 соналъ цебеги, нилъер гьаниб сунтI, гьанже гIадин, машгьураб букIинчIо. МагIарухъ сунтI бай рикIкIунаан ничаб ишлъун. Дол соназда нижер росулъ сунтI балев цо херав чи вукIана, росуцоязги гьесде сонтIочилан ахIулаан. Руччабаз сунтI бай бегьулеб жолъунго рикIкIунароан. Яс-гIадан яги къоролай сунтI балаго тIадккуни, гьезие россал щвеялде хьулго букIунароан. Дагь-дагьккун гIадамал сунтIалде ругьунлъана ва гьанже гьеб балел гIемерлъана. Щивав "сонтIочасул" буго гьеб баялъе жидецаго ургъараб хасаб гIилла. Цоясе гьелъ "кумек гьабула" гриппалдаса сах гьавизе, цогидасе - бидул тIадецуй гIодобе ккезабизе, лъабабилесе - нерваби гIодоре риччазаризе. Мадугьалихъ бугеб росулъ йикIана лъабго нухалъ росасе арай "сонтIоч" ГIайшат-кIодо. Дуца гIолилазда квешаб мисал бихьизабулеб бугин абидал, гьелъ гьадинаб жаваб кьолаан: "ГIолохъанго руго нуж дида жо малъизе. ГIолохъанго лъарабани дида сонтIол букIунеб кеп, росасего инароан дун".\nЖакъа сунтI бай ссиялда буго. Гьеб балеб буго хIакимзабазги, гIадатиял гIадамазги. Щивав "сонтIочас" нугIлъи гьабула сунтI папирос гурин, гьелдасан щибго зарал букIунарин.\nГIалимзабаз гьарурал цIех-рехаз бихьизабулеб буго сонтIолъ, бокьараб цоги тамхьилъго гIадин, черхалъе цIакъ заралияб никотин букIин. СунтI барабго никотин чиясул бидулъе, хадуб гIадалнахулъе кколеб буго. Гьелъин инсан гьелде ругьунлъулев, гьеб гьечIого чIезе кIоларевлъун лъугьунев. Никотиналъ инсанасул бетIер сверизабула, лагIдезавула, цIакъго гIемерлъани лъавудаса инавула, хIатта хвеялда хIинкъи букIуна. ЧIамулеб ва бухIулеб тамахьоялде данде ккуни, сунтI баялъ чиясул гIакълу хехго нахъе ккезабула, пикру мукъсан гьабула, рак унти ккеялда хIинкъи цIикIкIуна. СунтI балезул гIумру, гьоркьохъеб хIисабалда, хъалиян бухIулездаса 5-7, сахал гIадамаздаса 10-15 соналъ къокъаб букIуна.\nРеспубликаялъул наркодиспансералъул тохтур Раисат СагIидовалъул рагIабазда рекъон, хъалиян цIаялдасаги сунтI баялъул зарал дагьаб букIунин абулеб жо мекъаб буго. СонтIол хIуралъулъ рукIуна гIемерал загьруял жал ва "сонтIочазул" рак унти ккезе щуго нухалъ цIикIкIараб хIинкъи букIуна. ГIалимзабазда сонтIолъ гIемераб натрий батун буго ва гьелдалъун бидул тIадецуйги цIикIкIинабулеб буго. Шведазул гIалимчи Болиндерица чIезабун буго сонтIочал, цогидазде дандеккун, бидул тIадецуялъ лъабго нухалъ цIикIкIун кIвекIулилан.\nТIолгодунялалъул сахлъи цIуниялъул идараялъул (ВОЗ) баяназда рекъон, сонтIолъ бугеб никотиналъ ва цогидал заралиял жалаз лъимаде йигей гIаданалъ заман щвелелдего гьабула цIайи дагьаб лъимер, хIинкъи букIуна унтараб лъимер гьабиялда, хIатта ургьибго лъимер хвеялда.\nДагъистаналда, аслияб куцалда, сунтI хIадур гьабула умумузул къагIидаялда рекъон. Цебе сонтIолъе журалаан батIи-батIиял махI берцинал хурдул, гьанже журалел руго макказул яги варанабазул рак, гач, марихуана. Гьелъин гьеб гIемерисеб къвакIарабги букIунеб.\nКигIан "цIакъаб" сунтI хIалтIизабулеб бугониги, живго сунтI балесе гуребги, аскIор ругезул сахлъиялъеги букIуна зарал.\nХIакъикъаталдаги, абиги гьечIищха: "Сахлъиялда бащалъулеб жо щибго гьечIо, сахав лагъ талихIав вукIуна унтарав ханасдаса", - ян. Автор: Нури Нуриев\nМичIица вухарав сахлъаравилаГIарац кьун босулеб "унти"Талган - даруяб нигIматСайгъат» щвезе рес бугоРакьугIеч - чакрил унтуе дару