Россиялъе хIажат буго хиса-баси | Партия ЯБЛОКО\nРоссиялъе хIажат буго хиса-баси\n«Яблоко» партиялъул аслияб мурад ккола Конституциялда рекъон Россия цебетIезе ва гражданазе хъулухъ г ьабулеб социалиябгун демократияб пачалихъ гIуцIи.\nЩай ниж унел ругел Думаялде?\n«Яблоко» парламенталде унеб буго граждназул интересал рихьизаризе ва дандекколел законал къабул гьаризе.\nСунда данде ниж къеркьолел ругел?\nВластьги бизнесги цолъизабиялде данде. Нижеца тIалаб буго:\nСурсатал ричун ва бюджеталдаса гIарац олигархазул ва чиновниказул чунтубузухъе ккечIого букIиналда данде.\nОфшоразда регистрация г ьабурал компаниязда хасаб налог лъеялъул низам чIезабиялде данде.\nКоррупциялда данде къеркьей. Нижеца тIалаб г ь абулеб буго:\nЖидерго буголъиялъул хIакъалъулъ баян кьун бажаруларел чиновниказе тамихI г ьабизе бихьизабулеб ООНалъул Конвенциялъул 20-абилеб статья тасдикъ г ьабизе.\nЧиновниказул декларациялъул тIубараб хал-шал г ьаби ва пачалихъияб хъулухъалдаса эркен г ьаризе жидерго буголъиялъул хIакъалъулъ баян кьун бажаруларел хIакимзаби.\nПачалихъалъул бутIа бугел компаниязул директораллъун рукIине г ьукъизе чиновниказе ва депутатазе.\nУлкаялъул гражданазул ихтияразул ращалъи г ьечIолъиялде данде. Нижеца тIалаб г ь абулеб буго:\nРукIа-рахъиналда, медицинаялда ва транспорталда хурхарал бигьалъаби чиновниказе нахърахъизе, г ьединго мигалкаби лъугIизаризе.\nЧиновниказе ва гIадатиял гIадамазе цогояб къагIидаялъ пенсия чIезабизе.\nЧIахIияб ва г ьитIинаб бизнесалда г ьоркьоб бугеб ращалъи г ьечIолъи лъугIизабизе.\nМиллатазда гьоркьоб бугеб рокьукълъиялдеданде. Нижеца тIалаб гьабулеб буго:\nМиллатазда гьоркьоб рокьукълъи ва халкъалъул ихтиярал ращад гьариялда хадуб халкквей.\nШколалъулпрограммаялдалъеземиллатазда г ь оркьоббухьенщула г ь абиялъулдарсал.\nТоталитаризмалда ва сталинизмалда данде. Нижеца тIалаб гьабулеб буго:\nБольшевиказул ва Сталинил репрессиял ритIухъ гьариялда хадуб жавабчилъи букIинабизе.\nСундуе гIоло ниж къеркьолел ругел?\nГIадамазул ва гражданазул ихтиярал цIунулеб ва эркенаб пачалихъалъе гIоло.\nЩивасул рукъ, буголъи законалъ цIунун букIиналъе, щивасул гIумруялъул балъголъаби цIуниялъе гIоло.\nГIайиб г ь ечIого чи эркенлъиялдаса махIрум г ьавиялда данде.\nЗаконалда дандекколарел ишал гражданазда аскIор г ьарурал ихтиярал цIунулел органазул хIалтIухъабазе тамихI г ьабиялда данде.\nТуснахъазда ругел гражданазе лъикIал шартIал чIезаризе.\nГражданазул ихтияразе гIоло\nМитингал, пикетал, демонстрациял г ьариялъе цебеккунго гIадлу-низам бихьизабизе.\nБихьиназулги руччабазулги ращадал ихтиярал рукIинаризе, руччабазул ихтиярал ращад г ьарунгутIиялъе ахир лъезе.\nКоммерческиял гурел гIуцIабазе хIалтIизе эркенлъи кьезе.\nСМИязул эркенлъи калам г ьечIого цIунизе\nКиналгомиллатазул лъидаго бачIеб телевидение гIуцIизе.\nРищиязулъ ритIухълъи г ье чIолъи биччангутIизе.\nРищиязул комиссиял гIуцIулаго киналго партияз гIахьаллъи г ьабизе.\nПолитикиял партиязул регистрация г ьабиялъулъ биг ьалъаби г ьаризе.\nБитIараб судалъе гIоло\nМекъал хIукмаби г ьариялда хадуб халг ьаби къвакIизабизе.\nСудалъулаб корпус тIубанго цIиг ьабизе.\nХалкъалъул халкквей чIезабизе хасал хъулухъазда ва къуваталъулал структурабазда хадуб.\nФСБялъул, ФСОялъул ва полициялъул хIалтIухъабазул ихтиярал цIикIкIинарулел законаздаса ва законалъулал актаздаса инкар гьабизе.\nМиллияб политика ва федерализм\nФедерациялъул Советалъул членал рищизе Федерациялъул субъекталъул халкъаз.\nИсполнительнияб власталъул бутIрул РФялъул субъектаз рищизе\nЭкологияб ва тIабигIияб балагь бачIарал регионазе пачалихъияб рахъалъ кумек г ьаби.\nМиллиял мацIал, Россиялъул халкъазул культура цIунизе ва гьел мацIазда газетал ва журналал рахъизе.\nМиллиял республикабазда жиндирго рахьдал мацIалда лъай кьезе рес букIинабизе. Киналго школазда бокьаразе рахьдал мацI ва адабият лъазабизе ихтияр кьезе.\nБакIалъулаб нухмалъи цебетIезабизе\nБакIалъулаб нухмалъиялъе дандекколарел хIукмабазул цIидасан халгьабизе.\nКинабго буголъиялдаса щолеб магъало кьезе бакIалъулаб нухмалъиялъул органазе.\nПрофессионалияб армия гIуцIизе контракталда рекъон, рагъулаб хъулухъалда ругезе харжал цIикIкIинаризе, г ьел хьезаризе рукъзабаздалъун.\nХIакъикъиял хIинкабазда рекъон рагъулаб техника ва армия гIуцIизе.\nКъватIисеб политика хIасил кколедухъ гIуцIизе\nРоссиялъул цолъи цIунизе ва цогидал улкабазе г ьелдаса хIинкъи г ьечIолъи чIезабизе.\nРоссия цадахърекъон хIалтIизе Еросоюзгун ва Европаялъул улкабигун цIиял пачалихъиял гIуцIаби церетIеялъе.\nХалкъазда г ьоркьосел гIуцIабазда ва конвенцияздаРоссиялъул гIахьаллъи гIатIилъизабизе.\nСоциалиябгун (халкъалъулаб) базаралъулаб экономика\nЩивав чиясул буголъиялъул ихтиярал цIунизе: рукъалъул акционериял данделъабазул ва ракьул бутIабазул.\nБуголъиялъул хъвай-хъвагIай гьабиялъулъ бигьалъаби гьаризе.\nМонополиязул рагьараб бича-хиси гьабизе, ва гьелъул хIакъалъулъ баян халкъалда рагIизабизе Интернеталда лъезе.\nПредпринимателазе квалквал гьабулел хIукуматалъул хъулухъчагIазе кьварараб тамихI гьабизе.\nЦIиябэкономикияб политика гIуцIизе ва тIабигIиял сурсатазда рачIолъи лъугIизабизе.\nРоссиялъе экономика цебетIеялъе гIоло нижеца хIадурун буго программа «Ракь – рукъ – нухал». Жакъа Россиялъул миллион чиясул рес буго жиндиего ва жиндирго лъималазе жалго бетIергьанаб ракьул участокалда тIад рукъ базе. Гьеб программаялъул хIасиллъун букIина:\nгIадамазе рук ъ базе мурадгун чIорого ракьалги кьун ва гьелда бан чанго миллион чиясе хIалтIул бакIал гIуцIизе;\nпачалихъалъул кумекалдалъун гьел гIадамазе рукIа-рахъиналъе шартIал гIуцIизе: нухал гьаризе, газ бачине, токалдалъун ва лъедалъун хьезаризе.\nГьитIинаб ва гьоркьохъеб бизнесалъул рахъкквезе\nКредит босиялъулъ бигьалъаби гьаризе.\nГьитIинаб бизнесалъул кооперативазе ракь босиялъулъ ихтиярал цIикIкIинаризе.\nИжараялъе кьун ругел бакIа л ва ракьал росиялъулъ къвакIараб божилъи чIезабизе.\nЧIахIияб бизнес хутIун цогидаб бизнесалда тIад лъураб магъало дагь гьаби.\nХалкъалда гьоркьоб рикьи дагь гьабизе\nГIумру гьабизе хIажалъулеб чара гьечIеб къайиялъул сияхI цIикIкIинабизе.\nБищун гьитIинал харжал ращалъизаризе 50 процент гьоркьохъел харжазде щвезегIан.\nПенсия ва социалиял пособиял цIикIкIинаризе.\nГьединго инвалидазе пособиял цIикIкIинаризе ва гьезие хIалтIул бакIал чIезаризе.\nХIалтIул ихтиярал цIуни\nЗабастовкаби гьаризе ихтияр кьезе.\nЭркенал профсоюзал гIуцIизе ва гье зул бутIрул эркен гьари чIого рукIиналъе божилъи гьабизе.\nЛъай кьей цебетIезаби\nЧIобогояб гьоркьохъеб ва тIадегIанаб лъай босизе рес букIинабизе.\nЛъималазул ахал цIикIкIинаризе ва щибаб лъимералъе ахазда бакI чIезабизе.\nЧамалиго нухалъ харжал цIикIкIинаризе лъималазул ахазул хIалтIухъабазе, школазул, училищабазулва тIадегIанал цIалул идарабазул преподавателазе.\nЛъай кьеялъулъ коммерция биччангутIизе.\nСахлъи цIуниялъул даража борхизаби\nЧIорого сах гьаризе рес щ вей.\nМедхIалтIухъабазул харжал цIикIкIинаризе.\nЧIобогояб диспансеризация гьабизе халкъалъул.\nКъватIисан рачIунел лъикIал, къанагIатал дарабазда ва медицинаялъул къайиялда тIад лъолеб магъало нахъбахъизе.\nГIалимзабазул интеллектуалиял ихтиярал цIунизе.\nПачалихъалъ рахъкквезе гIолохъанал гIалимзабазул.\nКъватIисан бачIунеб гIелмияб цIех-рех гьабулеб къайиялда тIад лъолеб магъало нахъбахъизе.\nРоссиялъул культураялъулгун халкъалъул лъай-хъвай цIикIкIинабизе\nИскусство ва культура цебетIеялъе гIарац биччазе.\nПачалихъалъул кумекалдалъун тIаде гIолеб гIел культурияб гIумруялде бачине.\nСверухълъиялда рацIцIалъи цIунизе\nЭкологиялъуб министерство цIигьабун гIуцIизе.\nПачалихъияб экологияб цIех-рех гьабулеб институт цIигьабизе.\nКъватIисеб пачалихъалдаса бачIунеб ядернияб цIатариялдаса, цIиял АЭСал раялдаса инкар гьаби.\n«Яблоко» партиялъ Россиялъул гражданазе бихьизабулеб буго нилъер улка цебетIезе рес бугеб программа. Гьеб нухккун унел руго киналго церетIурал улкабиги.\nНилъер улкаялда цебе буго кIиго батIияб нух:\nЯлъуни г ь еб XXI гIасруялда цебетIезе,\nялъуни г ь енибеги щве чIого гъоркье борти ва лъабабилебдунялалда гъорлъ ругел улкабазул сияхIалде гьоркьобе ккей.