Гьекъон къеч хьваларел «ГьацIул иццазухъ» » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Культура - Маданият » Гьекъон къеч хьваларел «ГьацIул иццазухъ»\nГьекъон къеч хьваларел «ГьацIул иццазухъ»\nДобавил(а): istina от 25-12-2015, 14:16\nГьадинаб гIажаибго гьуинаб цIар бугеб ТубхIат Зургьаловалъул тIехь къватIибе биччана, "Сто признаний в любви" проекталда рекъон, Дагъистаналъул миллатазул цо-цо шагIирасул тIехь биччазе жинцаго тIаде босараб"Дагъистан" издательствоялъ ГьоцIогIан гьуинаб, мугIрул иццалгIан тIокIкIараб, магIарул гIадатазулгIан тIадегIанлъи, борхалъи бугеб рокьул тIехь буго гьеб. ТIехьалъул тIоцебесеб гьумералдасан нилъее гьимулей йиго миллатги бокьулей, миллаталъеги йокьулей ТубхIат. Гьей кIалъалей йиго бахIарчиял васаздаги, берцинал ясаздаги, рокьи рекIелъ цIунарал, даимго гIолохъанал магIарулаздаги:\n- Гьалеха нужее доб, цин багIарлъун, цин хъахIлъун, хъахIмиккиги лаченги кочIолъги рехсон, гьезда нахъа нилъго рахчун чIолеб, нечараб, бацIцIадаб, дунялги нилъгоги берцин гьарулеб, гIумруялда рухI гъолеб гъваридаб рокьул бицунел дир рекIел сариналги сардазул маргьабиги…\nГьадин байбихьулеб буго ТубхIатица тIехь:\nЧакаргун чед гIадинаб, Дир умумузул рокьи,\nРакьагун гьан угьдулеб Доб заманалъул гIищкъу\nГьоцIо гIадаб иццул лъим…\nГьесул квералъ борхидал,\nХадуб гIодараб гIеретI.\nГьале доб унго-унгояб, щибниги хъублъи, цIекIлъи, кIигьумерчилъи гъорлъ гьечIеб тIокIкIараб рокьи. Пайда щибха, доб недегьлъиги согIлъиги гъорлъ жубараб, гIаздалал мугIрузул гIадаб тIадегIанаб, бацIцIадаб рокьи тIадбуссинабизе рес гьечIелъул. Гьеб мехалда нилъеда жакъа сценаялдасан рагIизе рукIинчIо "гIемерлъанагIан учузлъурал", вокьулин, йокьулин абун чIечIого ахIулел цIекIал рагIаби.\nГIенекке цо ТубхIатица гьеб асаралъул хIакъалъулъ абулеб бугеб хIикматго:\nСардил маргьабазул маржаналги ран,\nСихIкъотIидул къвалакь гъапуллъун йиго.\nЛъицаго рагьичIеб нуцIаги рахан,\nРекIел сариназухъ гIинтIамун йиго.\nЦIорорал, цIорорал пикрабазул цIад ЦIорол гордуялда кIетIолеб буго.\nГъваридаб, гъваридаб дир рекIел тIинде РикIкIалъарав дур цIар бортулеб буго.\nБокьула некIсияб рокьул рагIизе,\nРагIабаз чIвалареб гIищкъу батизе,\nЗамана кигIанго гIедегIаниги,\nГIолилаз умумул такрар гьаризе.\nТIехьалде арал кучIдузул цо хаслъиги буго - гьезулъ буго гIертIил сипат.\nТIехьалъул жилдаздаги - гIеретI, тIехь рагьарабгоги - гIеретI, кучIдузулъги - гIеретI.\nЦIакъ гIажаибаб сипат:\n- Дур гъанситоялда маяк гIадинан,\nГIумру унеб буго духъ ялагьун чIун.\nВуссун вахъиналде, нахъойги унев,\nДур нухда гIеретIлъун лъугьун йиго дун… Гьадин абулеб буго шагIиралъ гIумруялъул гьудуласул хIакъалъулъ. Ва гьале цIидасанги гьоцIогIан гьуинаб рокьул цIураб гIеретIгун нилъехъе щвана ТубхIат:\n… Вилълъинарищ, вокьулев, Дур росдал авалалде, Дун, мугъзада гIеретIгун,\nДуда данде ячIине?\nГIедегIун вачIарав мун гIедегIун унев вуго…\nГьелде ругьунлъарай дун сундаго рази йиго.\nАммаха, дир хирияв, дуе сапар битIаги! Дур нухалда дир гIеретI гIумруялъго батаги!\n"Лъала, ячIанагIан, ине йикIин дун,\nАмма дур гIумруда дун рагIадлъилей.\nДуца йокьулилан абичIониги,\nДур нухда гIеретIлъун дунги йикIиней.\nДица бегулеб буго шагIиралъул рокьул тIехь, адабияталъул гIалимчIужу ЗулхIижат ХIажиевалъ абухъе, недегьал, хIеренал кучIдуз угьараб. Гьекъон къеч хьваларел гьелъул гьацIул иццазда кIалги чIван, гIолохъанлъиялде нахъюссарай дие гIажаибаб асар гьабулеб буго кучIдуз. Гьезулъ бессун батана дир къисматги. Амма гьанибги ТубхIатица жиндирабго гьабичIого тун гьечIо. Малла Насрудин рокьул кучIдузда гъорлъе рехизе, цохIо ТубхIатида гурони, ракIалде лъидаха ккелеб. Рос вищизе дие ихтияр кьуни,\nМалла Насрудинго вокьилаан дий,\nВукIаниги щиб эв мискинав пакъир,\nПанкъазищ борцунеб рекIел гIатIилъи.\n...Адинги додинги ссун уна гIумру,\nСунда рекIаниги, цохIо ахирги.\nАмма цо-цо мехалъ макьилъ рихьула Малла Насрудинги, дунги, хIамаги…\nЖийго йигебщинаб бакI чIаго гьабулей махсарочIужу ТубхIатил щибаб кепаб хабаралда гъорлъ бахчун батула гьелъие гIиллаги гIакъиллъиги. Малла Насрудин кочIолъ рехсезеги шагIир тIамун йиго даим сапаразда вукIунев рекIелги гIумруялъулги гьудуласда хадуб кидаго букIунеб рахIатхвеялъ:\n… Гьав дир гьудуласда хадубго ракIгун,\nЦин рекIун, цин воржун унесда хIинкъун,\nГьадин туризегIан, туртида кIусун,\nНасрудингун ракIгъун йикIинаан дун.\nМун ана... Аб шагьар чIобоголъана, ЧIамучIаб дир гьими: Гьудул, гьудулин.\nДирго рукъалъецин дун чиярлъана,\nЧиякъаб дир гIищкъу: ГIоде, гIодейин...\n83 сон тIубана Дагъистаналъул халкъияв шагIир ГIабасил МахIамад гьавуралдаса\nГьобол вачIун вохулев,\nГьудул вачIун чIухIулев, Гьалмагъзаби рокьулев,\nДун росулъа вас вуго.\nАдабияталъул сон нухарегIулаго, ракIалде щвезаризе рокьун руго авар адабияталда жиндирго хасаб лъалкI тарав ГIабасилавги гьесул лъади Савдатги.\nШагIирасул творчествоялъул бицинаро, бицина, росулъа гIадамал хIисабалда, халкъалде, миллаталде гьезул букIараб ва бугеб рокьиялъул.\nГIабасиласулги Савдатилги цониги къо букIунароан гьобол вачIунареб. Гьоболгун кваначIони, жий гIорцIуларин махсароцин гьабула Савдатица. Авар адабияталъе бараб памятниклъун магIарулазе хутIана ГIабасиласул рокъоб гьабун бугеб музей.\nГьенибго буго магIарул маданиятги. Гьеб кинабго хутIила авар адабияталъул тарихалъул гвангъараб гьумерлъун.\nГьечIо ГIабасилав. Гьанже ЛъагIилухъе, шагIирасул рокъоре щолаго, дандего бекерун бачIуна чIобоголъи. Гъобго минаги, гъойго Савдатги. Амма рукъалъул бокIнилъ кьерун чIараб чIалгIеналъ ГIабасилав гьечIилан абулеб буго. Гьале, кидаго гIадин, гьалбадерида дандчIвай гьабулей Савдат. Гьимулейги йиго гьей. Дида гьеб гьимиялъулъ бихьулеб буго рекIел тIинда бахчараб гъваридаб пашманлъи. ХIаллъазе течIониги, рихьулел руго балъгояб магIуги магIуялде сверарал гIумруялъул къоялги. Гьелъул пашманаб балагьиялъ абулеб буго ГIабасилав тIокIав гьечIилан, амма авар адабияталъул рокъобе къирараб нуцIаялъ шагIир гьанив вугилан ахIулеб буго. Ялгъузго хутIарай Савдатгун цадахъ гьале щвана азбаралъубго бугеб ГIабасиласул хабаде. ГIодана, руцIцIана… ГIорцIулейго гьечIо Савдат ГIабасиласул бицун. Гьеб лахIзаталъ шагIирасул рухI минаялъуб свердулеб бугин ккола, ва гьелъ гьарулеб буго жиндир Савдат жийго тогейилан.\nГIабасиласги Савдатицаги 50 соналъ бана ГIаданлъиялъул си, гIадамазде бугеб рокьиялъул си. Гьеб сивудал тIогьиб гьез бакараб цIа къобахъанагIан гвангъулеб буго. Гьеб цIадухъ хинлъи батарав нус-нус магIарулав жакъаги щола Савдатихъе, ГIабасилав ракIалде щвезавизе…\nГьечIо ГIабасилав. Амма наслабазе хутIана миллат хирияв шагIирасул шигIраби.\nГьес ракьалда тараб лъалкIлъун хутIила шагIирасул минаялъуб бугеб Адабияталъул рукъ.\nЛъала жакъаги гьесул мина чIобого букIине гьечIеблъи. Жакъаги щвела ГIабасиласухъе Савдат, гьесул гIунгутIабигицин тIокIлъабилъун рихьарай, шагIирасул гъасда цIа свине течIей, жиндирго лъимал гьечIониги, лъалелщиназ эбеллъун рикIкIуней. ШагIирасул минаялъул каву рагьарабго, жакъаги данде ячIина Савдат-эбел, добго гьимигун, разияб гьумергун, амма пашманал бералгун. Автор: Шамай Хъазанбиева\n5 декабрь - шагIир гьаюраб къоГьабикье мугьал гIадин, ана гIумрудул къоялХъахIал къункърабазул ахIиГьасул рекIелъ буго кIудияб рокьиИнсан, хъвадарухъан, насихIатчи