*بلوچی بنرھبند ۔ گال تھر*
#بلوچی
#بلوچی_بنرھبند
#کازی_ریھان
*6۔ 7۔ مارشتی / مارشتگال*
ھماگال کہ چوناھیا آیاں ھچ بزانت نیست بلے آ اَناگتیں ویل، سَکی ،درد ، وشی ءُ اَجکھی ءَ دْرشان کن اَنت ۔
درور: اَبو !۔ اُپ !۔ پُکو!۔ وَے !۔ اَلِّے! ۔ چُ!۔ آہ !۔لالے !۔
اے گالانی گُڈی ءَ اَبکھی نشان’ ! ‘ پر کنگ بیت
۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
*گُشاد سوج*
*گالانی تَھر*
*1۔ نامگال :*مردم ۔ چیز ۔ جاھانی نام۔
درور: ھمل ۔ بوجیگ۔ کلمت ءُ دگہ ۔
*2۔ پنامگال:* نامانی جھگیر۔ درور: من ۔ ما ۔ تو۔شما ۔ آ۔اِے ۔ اِیش ۔ منی ۔ تئی ۔ آئی ءِ ۔شمئے ۔ ایشانی ۔ آیانی ۔ من ءَ ۔ترا۔ شمارا ۔ آیاں ۔ ایشاں ۔ایشی ءَ ۔اِن ۔ آن ۔ئِے ۔اِیت ، اِت ۔ اَنت ۔
*3۔کارکُن شناس / شناسگال:* کارکنوکانی پجار ءَ کنوکیں نوئیں گال ۔ پہ من ’ آں ‘۔ پہ تو ’ ئے ‘ ۔ پہ ما ’ اِ یں ‘ ۔ پہ شما ’ اِت ‘ ۔ پہ آ یکے ’ اِنت ‘۔ پہ آ یک نامگالے ’ اِنت ‘ ۔ پہ آ یک نامگالے آیوکیں زمانگ ءَ ’ اِیت ‘ ۔ پہ آ باز نامگال ’ اَنت ‘ ۔
*4۔ کارگال:* کارانی گال ۔ درور: ورگ ۔ اُوشتگ ۔ کِشگ۔ رُدگ ۔ دیگ ۔ زیرگ ۔ سِدگ ۔ تَچگ ءُ دگہ ۔
*5۔رنگال:* گال کہ’ کرد ۔ جاور ۔ شمار ۔ سیادی ۔یکی ءُ کساسا ں ‘ گیشین اَنت ۔
درور: شَریں ۔ اَلکاپ ۔یکمی ۔ بلوچی ۔ چَکارءُ دِگہ ۔
*6۔آبینک :* گال کہ نامگال ءُ کارگالاں ھمگرنچ کن اَنت ءُ گالرداں پرانکی ،کشانکی ءُ جستی جوڑ کن اَنت ۔پاسبند ،گیشگال۔جستگال’
درور: ءُ ۔ دگہ ۔ گوں ۔ بِہ ۔ را۔ چتور ۔پرچا۔ چوں ۔ بزاں ۔چَہ ۔ پہ ۔ مہ ۔ نہ ۔ اَت ءُ دگہ
*7۔مارشتی گال:* کہ مارشتانی دراَنگازی کن اَنت ۔ درور: پُو ! ۔ اَبی یی!۔
*گالبلد*
گالبلد
پدانکبندی: درجہ بندی ۔
ندانک: اَدب۔
نَسک: کتاب ۔
بُود : ھوشمندی ۔
جاندارھی: بالاد ءِ سَالمی ءُ تکڑاھی ءِ درگت ءَ ۔
لچہ ءِ سَنگ : لچہ ءِ وزن ۔
زِراب: لچہ ءِ بَحر ۔گچینی زیمر ے ءَ لچہ ءِ پِربندگ ۔دریاب
راج درْو : ھما کہ راج ءَ رَد بہ دنت ، راجی سیتاں لگتمال بہ کنت ءُ گوں راج دژمن ءَ ھمدست بہ بیت ۔
پیشرد: پابندیں لچہ ءِ تہ ءَ کارمرد بیوکیں ھمتواریں گال ۔قافیہ ۔
ئیسا بیتن : واجہ عیسی ءِ بیگ ءِ رَمس ءُ سال ۔
پادانی : گوں پاداں ۔ اَبید سَواری ءَ ترگ ۔
کرپاسَک : کاگد ۔
آدرْو:ڈگار ءَ کشار ءِ رُون ءَ پد پَشت کپتگیں کاہ ءُ پلار یا ھماکِشار کہ دردواری مہ بیت ءُ تاوان بہ بیت ۔چَہ رُون ءَ پد لگتمال ءُ لپاشتگیں کشار ۔ رُون کرتگیں کشار ۔
ڈیھ :وتواجھیں سرزمین کہ وتی سیمسر انی تہ ءَ آجو بہ بیت ۔
تلگ : کور یا زِر ءِ ھما جاہ کہ آ اُود ءَ آپ کم بہ بیت ۔
شیشار : چیزے کہ چوش شیشگ ءَ بہ بیت ءُ چَہ آئی ءَ دومی نیمگ ءِ چیز گندگ بہ بنت ۔ یا اَنچوش بہ بیت کہ آئی ءِ تہ ءَ چیزانی مُورت گندگ بہ بنتبزاں آدینک ءِ پیم ءَ بہ بیت ۔
چَکار: آپی دْرپے ، تاسے ، کورے ، بندے ، مَشک یا اَنچیں چیز ے کہ آئی ءِ تہ ءَ آپ یا آپینکیں چیز مان بہ بیت ءُ آ سرجمے ءَ پُر بہ بیت، آئی ءِ پُرے ءَ چَکار گْوش اَنت ۔
دلگوش : اے نوشتانک دنیگت ٹپاس نہ بیتگ من ایشی ءَ پہ شرگداری ءَ شنگ کنگ ءَ آں ۔ بیت کنت کہ ایشی ءِ تہ ءَ مزنیں رَنگے ءَ مَٹی آرگ بہ بیت ۔