یکے چه رمضانءِ مزنیں عبادتاں اعتکاف انت. پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌وسلمءَ وتی مبارک‌این عمرا اعتکاف سرا پابندی کتگ و رمضانءِ آخری ده روچا و وتی عمرءِ آخری سالا 20 روچ، اعتکافا نشتگ و گوں وتی پاکیں رَبّا راز ونیازی کتگ.
ماں اے نبشتانکا اعتکافءِ  بزانت و آئیءِ فضایل و آداب بیان کنگ بنت.
اعتکا فءِ بزانت
اعتکاف مہ لغت ءَ یک جاھے مانَگ ءُ دیر کنگ ءُ وتا دارگ انت. مہ شریعت ءَ مانگ ءُ نندگ ماں ھما مسیتے/مسجدے کہ پنچ وھدے نماز اودءَ وانگ بیت گوں شرا ئط مخصوص ایں.
اعتکاف ءِ سیت ءُ فایدگاں
1-مسلمان ماں اعتکافءَ وتی وھدءُ جانءَ پہ اللہ ءِ عبادتءَ وقف کنت ایں؛
2-اعتکاف والاچہ دنیایی جیڑہ یاں سمبالگ بیت؛
3-پہ اعتکاف والای ءَ مدام نمازءِ ثواب ھست ایں ؛
4-اعتکاف والا گوں فرشتگاں ھم همرنگ و هم درورانت؛ پچے کہ آ چوفرشتگاں مدام ماں ذکرءُ عبادت ء اِنت.
اعتکاف ءِ فضیلت
اعتکاف ءِ مُزّ ءُ ثواب سک بازانت و رسول(ص)مدام رمضان ءَ ده روچ اعتکاف نشت ءُ وتی عمرءِ آخری رمضانا 20 روچ اعتکافا نشت.
* اعتکاف والا چہ گناھاں سمبالگ بیت.
* پہ اعتکاف والایاں ھما کساس/اندازه نیکی نبیسگ بیت کہ پہ پھکیں نیکی کنوکاں نبیسگ بیت.
* یک روچے اعتکاف نندگ انسانا سَے خندق چہ جھنم ءَ دُور کنت.
اعتکاف 3 بھر/قِسم انت
1-واجب: ھما اعتکافے کہ چہ قول ءُ نذر ءَ انسان پر ترّ ایت و آییءِ کمتر ایں مدت یک روچے وچہ یک روچے کمترا بیتَ نکنت ءُ ماں اے اعتکاف ء روچگ گرگ لازم انت بزاں بے روچگ ءَ اے اعتکاف ادا  نہ بیت.
2-اعتکاف سنت: ھما اعتکاف دہ روچ آخررمضان المبارک انت  وماں اے اعتکافا روچگ پہ خاطر رمضانا ھست انت، بلے درکُل چہ آیی لازمات ء نہ انت.
3-اعتکاف مستحب: ھمااعتکافے گوش انت پہ ثواب ءِ کٹّگ  ءُ آیے وھدے مشخص  نیست انت بلکیں گوں چند کمّ ایں وھدے ماں مسیت ء روگ اے ثواب رسیت انت.
اعتکاف ءِ حکم
مہ گیشتریں مذھباں اعتکاف سُنت انت، بلے احناف ءِ مذھب ءَ سنت موکدہ انت اگہ یک نفرے مسیتء اعتکاف بیت آدگہ گنھگار نہ بنت بلے اگہ کسے نہ نشت آکَلّگے/روستاءِ پھکیں مردم گنھگار بنت.
اعتکاف ءِ وھد ءُ پاس
اعتکاف ءِ وھد دہ روچ آخر ماہ رمضان انت بزاں چہ بیستمی روچ ءِ بیگاہ ء بُندات بیت داں عید فطرءِ روچ ءَ
مرداین ءُ جنین ءِ اعتکاف ءِ دگری(فرق)
مردایں مہ ھما مسیتے اعتکاف نندایت کہ اودءَ پنچ وھدءِ نمازوانگ بیت، بلے جنین ماں لوگ ء اعتکاف دارایت ماں ھماجاھے کہ آیی پہ وتی نمازءِ وانگ ءَ مشخّص کُتگ.
اعتکاف ءِ مسایل ءُ احکاماں
1-پہ اعتکاف ءَ اے سَے چیز پہ کار اَنت:
* اعتکاف ماں ھما مسیتے بہ بیت کہ پنچ وھدءِ نمازاودا وانگ بیت.
* اعتکاف والا چہ پلیتی ءَ (جنابت ءُ حیض ءُ نفاس ءَ) پاک بہ بیت.
* اعتکاف والا باید کہ عاقل ءُ بالغے  بہ بیت ایں.
2-گھترایں جاگَہ پہ اعتکاف ءَ مسجدالحرام ءُ پدا مسجدالنبی ءُ پدا مسجدالاقصی ءُ پدامسجد جامع ءُ گُڈسرء ھمامسیتے کہ ماں آییءَ پنچ وھد ءِ نماز گوں جماعتا برجم دارگ بیت.
3-اعتکاف ءِ پروشوکاں:
* ابید عذر ءُ ضرورت ءَ چه مسجدا در آیگ.
* گوں وتی لوگ بانُک ءَ وپت ءُ واب ءِ کنگ یالیب کنگ ءُ چُکّک.
4-ضرورتانے کہ اعتکاف ءَ نہ پروش ابت 2وڑانت1-شخصی ضرورت درور پہ لانک‌بوج/قضا حاجتا ءَ روگ، وضو ءِ گرگ و پہ وت نان ءُ آپ ءِ جوڑ کنگ وھدیکہ دگرے مہ بیت کہ پہ آئی اے کارا بکنت.
2-شرعی ضرورت درور پہ جمعہءِ نمازا روگ.
5-پہ جمعہ ءِ نمازا اعتکاف والا ھنچو بروت کہ تحیۃ المسجدءُ سنتان اودءَ بوان ایت ورند چہ آدینگ ءِ نمازءَ ھمنچُک توانت بہ نندایت کہ سنتان بوان ایت ءُ بس.
6-اعتکاف والارند چہ وتی شخصی کارانی کنگ ء زوت بایت پہ مسیت پچ بہ تَرّایت.
7-اگہ اعتکاف والا پہ بے خیالی چہ وتی اعتکاف جاہ ءَ درآتک آیی اعتکاف پرشتگ.
8-ماں اعتکافا کاملیں ساکتی ءُ بے موچی مکروہ تحریمی انت.
9-اگہ اعتکاف پہ اے چیری کارانی بابتا ویل دیگ بہ بیت اعتکاف باطل بیت، بلے معتکف گنھگار نہ بیت:
* پہ آس ءِ خاموش کنگا.
* پہ کسے کہ آپءِ تها بُک گپتگ / غرق انت، آئیءِ کمک دیگ.
* پہ مسیت ءِ لُمبگ ء (بلے رند چہ مسیت ءِ خرابی ءَ اعتکاف والاجلدءَ جَلد پہ دگہ مسیتے بروت ءُ نیت اعتکاف بکنت ایں)
10-معتکف چہ سِل ایں گپاں دوری بکنت ءُ وتی وھدءَ گوں تلاوت ءُ ذکرءُ نمازا بگوازین ایت.
دلگوش:ھماپیمے کہ گوشگ بیت اعتکاف ء جاگہ مسیت انت کہ مراد چہ مسیت ء ھماجاگاھے کہ اودا نمازوانگ بیت ءُ کوش ءُ چمپلاں اودا درکنگ بنت. دلگوش کنگ به بیت که مسیت ءِ تمام ایں چاردیوالی چه مسیتا حساب کنگ نہ بیت.
نَزّآروک: محمد حملی