منی داغستان ( دومی بھر )
رسول حمزہ توف
رجانک: مجید عاجز
اے کتاب چوں ودی بوت
کسانیں زھگ ھم مزن مزنیں واب گِند اَنت.
( یک گْوانزگے ءِ سر ءِ نبشتہ )
ھما سِلاہ کہ بس یکرندے کارمرز بیت. سرجمیں زندگی ءَ بڈّ ءَ کنئگ کپیت
ھما شئیر کہ سرجمیں زند ءَ الھان کنئگ بنت. کلم ءِ یک جمبشے ءَ ودی بنت.
بھارگاہ ءِ موسم اِنت. میتگ ءَ یک بھارگاہی جِنگُلے جھل بال اِنت. آ یک ہنچیں جاگھے ءِ شوھاز ءَ اِنت. کہ اودا پہ دمانے بہ نندیت ءُ گینسارتے بہ کشّیت. پدا آ یک بانے ءِ پراہ ءُ شاھگانیں ٹُلّے( چھت) ءُ آئی ءِ سرا ایریں سِنگ ءِ تانوکے گِندیت. پدا آ بالاں نزّ کاریت ءُ چہ آسمان ءِ جُھلانکیاں ایر کپیت ءُ جھل ءَ تانوک ءِ سرا نندیت ءُ دم ءَ ساسارگ ءَ بیت. کہ یک نازرک بالادیں کاڑے ءِ چمّ آئی ءَ کپ اَنت. آ چیرُکائی کئیت ءُ جِنگُل ءَ گیپت ءُ لوگ ءَ بارت. جِنگُل ماریت ، کہ لوگ ءِ دْراہیں مردم آئی ءَ دوست دار اَنت . آ پہ مدامی ھمے لوگ ءَ جَہمِنند بیت ءُ بان ءِ دُوتّ ءَ مینیں، کْوھنیں کُنٹے ءَ ، پہ وت کُدویے بندیت. اگاں من وتی کتاب ءَ گوں ھمے جِنگُل ءَ دَرور بدیاں . چون اِنت؟ ..
چینچو رند ءَ من وتی شائری ءِ نیلّیں آزمان ءَ بالیں ردانک ءِ شَہکَور ءَ پہ ارمانی چمّ شانک داتگ اَنت ءُ جاھے ءِ شوھاز ءَ بوتگ آں. کہ اودا پہ ایمنی بہ نندان ءُ دَمے بہ ساساراں. 
بلئے چو گُشگ گھتر اِنت. کہ من ھما بالی گراب آں . کہ پہ زمین ءَ ایر آھگا بالی پَٹّے ءَ جھل بال اِنت. من ایر آھگ لوٹ آں. بلئے چہ بالی پَٹّ ءِ کنٹرول مینار ءَ، موسم ءِ ھرابی ءِ سَوَب ءَ، اجازت نہ رسگ ءَ اِنت. من پِرتَرُکی ورگ بس کنان ءُ یک دیمے رھادگ باں. ھما زمین ءَ کہ من ایر آھگ لوٹ اِتگ اَت. آ نوں پُشت ءَ پَشت کپان اِنت. باز وھد ءَ انچو بوتگ ءُ من ھمے جیڑ اِتگ ، کہ جھل ءَ تْرندین ءُ ڈلپادیں زمینے ءَ ایر آھگ منی بھت ءَ نہ اِنت. ناہموار ءُ رُنگراہیں زمینے ءَ تْرپونز وران ءَ دیم ءَ روگ منی نسیب ءَ اِنت. منی چمّاں ماں روزمین ءِ نوک نوکیں جاگھانی شوھاز ءَ ہچبر موہ رسگی نہ اِنت ءُ دل ءِ تالھ ہمیش اِنت. کہ آ ہر وھد ءَ نوک ءُ تاجگیں شئیر بہ ساچیت. 
جی ھَو، من وتی شائری ءَ ستر آزمان ءِ ھمدرور بہ لیکاں. شائری پہ من منی ڈگار بوتگ. ننگار ءِ توسکیں کمیر ءِ جِکّ ءِ وداریگیں زمین ، ھما دہکان ءِ وڑا ، کہ چہ وتی سر ءَ گْوزوکیں جمبرے ءِ پُٹّھاں ، پہ چمّے چاریت یا گوں کونجانی کتاراں پہ ادارُکے مُلما بُووان ءَ پدا دُبر گوں وتی مُھکمیں دستاں ننگار ءَ گیپت ءُ وتی کار ءَ مشکول بیت … 
من ھم وتی ھما لچّہ ءِ نیمگا دلگوش باں. کہ نا سرجم بوتگ اَت.
جی ھَو، من وتی شائری ءَ ستر آزمان ءِ ھمدرور بہ لیکاں. شائری پہ من منی زمین بوتگ. ننگار ءِ توسکیں کمیر ءِ جِکّ ءِ وداریگیں زمین ءُ گْرانیں کار ، تنیگہ من ردانک ءِ نیمگا ہچ گام نہ جتگ اَت . کہ یکروچےمنا یک نمدی یے دست کپت. نمدی ءِ تھا تاکبندے ءِ انچیں شونکارے ءِ پیگام اَت. کہ من آئی ءِ بے کساس ازت کنان ءُ سر زیادہی اے کہ منا شونکار ءِ سر ءَ ستک اِنت ھم . واجہیں شونکار ءَ وتی گپّ ءِ بندات گوں ھما گپّ ءَ کتگ اَت . آ اش اِنت.
” واجہ رسول ” ءُ راستی ھمیش اِنت کہ اے ازت انچو شاھگان اَت کہ کسّہ نہ بیت. 
نمدی پچ کت ، تہ اے سکّ مزن اَت. انچو گُمان بوت ، کہ اے نمدی یے نہ اِنت . بلکیں گامیش ءِ ھما پوست اِنت ، کہ آئی ءَ کوہستگی دمگ ءِ مردم پہ ھُشک کنگ ءَ وتی لوگانی ٹلّاں تاپ کن اَنت . وھدے من نمدی ءَ وانگ ءَ اِتاں . تہ اشی ءِ تاک ھوں ھمے پیما کَپِرّ کَپِرّ کنگا اِتنت ، انچو کہ گامیش ءِ پوست ءَ پہ جھل ءِ ایرگیجگا بہ پتائے تہ کَپِرّ کپِرّ بہ کنت. اگاں کمّی اَت بسّ چہ پوست ءَ در آؤکیں تْرندیں بو ءِ .
نمدی ءِ تھا ہچ وڑیں بو ءُ باس نیست اَت. واجہیں شونکار ءَ نبشتہ کتگ اَت . کہ ما سَوَڑگ کتگ ، کہ تاکبند ءِ آؤکیں لھتیں تاکاں داغستان ءِ سوبمندی ، شرّیں کِرد ءُ ہر روچی ئیں جوانیں کارانی رپوٹے شنگ بہ کنیں. مئے واھگ اِنت ، کہ اشی ءِ تھا مئے لسّ جپاکشّیں زالبول ءُ مردینانی داستان بہ بیت. آیانی بے تماہیں جھد ءُ واھشتانی داستان، شمئے کوھستگی ڈیھ ءِ د‌ْرپشوکیں باندات ءُ آئی ءِ چہ کرناں کْوھنگیں رسم ءُ دودمان ءِ کسّہ ءِ ھمبراہی ءَ، آئی ءِ مزن پھریں مرچیگ ءِ داستان ءِ سرا گیشتر دلگوش دیگ بہ بیت ءُ ما اے ھم سَوَڑگ کتگ. کہ اے بنگپ ءِ سر ءَ ترا ابید دگہ کس شرتر نبشتہ کت نہ کنت. ءُ پش کپت اے گپّ ، کہ اے بُنگپ چوں درانگازگ بہ بیت؟ پہ درانگازگ ءَ کجام تھر گچین کنگ بہ بیت؟ اے نوں تئی سرا اِنت. 
کسانیں آزمانکے ، مضمونے، خاکہ یا کسانیں نوٹے نبشتہ بکن . مضمون نُھ ءُ دہ تاکدیم بہ بیت ، تہ گھتر اِنت. 
مارا امیت اِنت ، کہ تو گوں ما ھمکاری کنئے ءُ ما چہ پیسرا ، تئی منّت ءَ گِریں. 
یک زمانگے اَت ، کہ نیانیانی ( جنین چُکّانی ) آروس بے آھانی جُست ءَ کنگ بوتنت. بس آھاں اے گُشگ بوتگ اَت ، کہ دْراہیں ھبر گیشّینگ بوتگ اَنت. نوں ترا گوں پلانی ء پلانی ءَ زندگی گْوازینگی اِنت. بلئے ھما زمانگاں ھوں ، کسّ ءَ اے مجال نہ اَت ، کہ مردین چُکّ ءِ سور ءَ بے آئی ءِ جست ءَ بہ کنت.
مردم گشنت ، کہ گیتاتلی ءِ میتگ ءِ یک مردمے ءَ انچو کتگ اَت. 
اراں واجہیں شونکار ، زاناں گیتاتلی ءِ مردم اِنت؟
کہ آئی ءَ منی بابت ءَ سرجمیں ھبر وت گیشّینت اَنت. بلئے باریں من ھم ھمے سَوَڑگ کتگ، کہ من وتی داغستان ءِ داستان ءَ نُھ ءُ دہ تاکدیماں نزّ کاران ءُ آ ھم بیست روچ ءِ تھا. 
منا سکّ بد اتک. پہ زھر، ھمینچو کہ بوت. من اے نمدی دست ءِ دراجی ءَ ، چہ وت دُور ماں بُرّ اِت. 
چیزّے روچ ءَ پد ، منی فون ءِ ٹلینگوک انچو تْرندی ءَ توار ءَ لَگّ اِت. چو کہ آ فونے نہ اِنت. بلکیں نکینکے ( ماکیانے ) کہ چہ ھیک ءَ پد، گوں کُڑاسکگاں وتی سوبمندی ءِ جار ءَ جنگا اِنت. فون چہ تاکبند ءِ دپتر ءَ پیداک اَت. 
” ہیلو ” رسول! 
ترا مئے نمدی سر بوت. 
” ھَو سر بوت “
” گڑا مضمون “؟
” بچار شما وا منی دزگٹّیاں سرپد اِت . گپّ اِش اِنت کہ منا موہ نہ رستگ “
” بچار رسول ، تو مارا چہ وتی سرا چُٹّینت نہ کنئے. مئے تاکبند ءِ دَہ لَکّ تاک چاپ ءُ شنگ بیت ءُ اے ڈنّی مُلکاں ھم وانگ بیت. 
اگاں تو پَدِل اینچو دزگَٹّ ئے، گڑا ما یکّے تئی کرّا راہ دی ئیں. تو بس چو بکن ، آئی ءَ لھتیں ھیال ءُ سرپدی بدئے. آ دگہ دْراہیں کاراں ، آ وت کنت. آئی ءِ سرجم کتگیں نکان ءَ تو چمشانکے بدئے. ھرچ بدلی سَدلی یے کنئک لوٹیت ، بکن ئِے. پدا وتی دزنام ءَ بہ جن ئِے. مارا تئی نام بسّ اِنت. “
ہر کس کہ مھمانے گندیت ، نہ وشّ بہ بیت. آئی ءِ دَوا ہمیش اِنت، کہ پَھلیگ ئِے پْروشگ بہ بنت. اگاں کسے مھمانے گندیت ، وتی مُورک ءَ بہ مُجینیت ءُ دیم ءَ تھار بہ کنت. ھدا بہ کنت ، ناں آئی ءِ کرّا نیکیں شؤر ءُ سَلاہ دیوکیں کماش بہ مانیت. ناں پنتانی گوشدارگ ءُ اشانی سرا عمل کنئگ ءَ آ وت پَش بہ کپیت. 
مئے دمگاں مھمانانی سک باز قدر کنگ بیت. بلئے ھدا ءَ بچار اِت. منی کرّا سالیخانوفے دیم مدی اِت. ( آوار زبان ءَ چو گُشگ بہ بیت کہ کار پہ گیگ ءُ گْوم بووگا اَنت. گڑا پہ اشی ءَ ھمے چھر کارمرز بیت. کہ ” چو سالیخانوف ءِ تمبورگ ءِ وڑا ) 
من آئی ءِ کُمک ءَ ابید ، وتی تمبورگ ءِ تاراں کَجّ اِت کناں. وتی تاس ءَ دستگ پِر کت کناں. اگاں منی بَڈّ کِچگ دیگ ءَ بہ بیت. چہ من ابید ، دگہ کے شرتر زانت ، کُجا بہ کِچیناں ؟ کہ تاھیر گِراں. “
ءُ پدا سلام ءُ الیک ءَ پد گپّ ھلاس بوت. من یک ماھے ءِ موکل گِپت ءُ وتی میتگ ” سدا ” ءَ رھادگ بیت آں. 
” اش اِنت منی میتگ ” سَدا ” . ہپتاد گرمیں چُلّانی میتگ . چہ ھپتاد دُوتّ کشّاں چستیں دُوتّ کوھستگی دمگ ءِ سَلّہیں آزمان ءَ شنگ بُووان اَنت. 
سیاہیں زمین ءَ اسپیتیں بانانی سر مِکّ اِنت ءُ اوشتاتگ اَنت. چہ میتگ ءَ ڈنّ ءُ اسپیتیں بانانی پیژگاھاں سبزیں پَٹّ ءُ میزریں ڈگار تاں دُور ءَ تالان اَنت. میتگ ءِ پُشت ءَ مِکّیں کوھانی پسیل اِنت. کہ اشی ءِ مَلّیں ٹُلّ ، میتگ ءِ کَنِکّ ءَانچو چست اَنت ، کہ گُشئے بانے ءِ پْراہ ءُ شاھگانیں ٹُلّے ءَ رُمبے چوریگ یکجا بہ بیت ءُ پیژگاہ ءَ آروسی ندارگے چارگ ءَ بہ بنت. “
گوں لوگ ءِ رسگ ءَ ، من ابّا ءِ یک نمدی ءِ پچ کت . کہ آئی ءَ ماسکو ِ ءِ اولی تر ءُ گَرد ءِ وھد ءَ ، نبشتہ کتگ اَت . ابّا ءِ نبشتہ ءُ گشتانکاں سنجیدگی ءُ تژن ءُ بچکند ، انچو ھور ءُ ھوار بوتگ. کہ دوھینانی تھا تپاوت کنگ ، باز گْران بوتگ. بلئے ماسکو ءِ گندگا ، آ ھبکّہ بوتگ اَت. آئی ءَ نبشتہ کتگ اَت.
” انچو گُمان بیت. کہ ادا ماسکو ءَ پہ ورگ گْرادگ ءَ ، آس روک کنگ نہ بیت. پرچا کہ ، ادا من یک جنینے لوگانی دیوالاں سَکن تانگ ءَ نہ دیست ءُ ناں کہ چہ دُوتّ کشّاں ، چشیں دُوتّے چست بووگا دیست. کہ آ چو ابوطالب ءِ پاپاکی کُلاہ ءَ بہ بیت . من ادا ، آ تانوک ھم نہ دیست. کہ آئی ءِ کُمَکّ ءَ ، ما وتی بانانی ٹُلّ ءِ ھاکاں بادینیں . لوگانی ٹُلّاں ، پہ دلوتاں ایریں ھشکیں کاہ ھم نہ دیست. من ادا ، یک چشیں جنینے ھم نہ دیست. کہ چہ ڈگاراں ، کاہ ئِے سر ءَ بہ بنت ءُ لوگ ءِ نیمگا روگ ءَ بہ بیت ءُ ناں کہ من ، ادا نَل ءِ الھان ءُ تمبورگ ءِ پُر زیمریں توار اش کت. انچو گُمان بیت . ادا مردم سُور نہ کن اَنت یا سُوراں شاتکامی نہ کن اَنت . “
” اے اجبیں شھر ءِ دگاں ، من تاں دُور ءَ پاد جتگ . بلئے من ، یک میشے ھوں پہ دوائی نہ دیستگ . جُست اش اِنت. کہ ماسکویانی گْورا ، اگاں مھمانے بئیت؟ گڑا پہ آئی ءِ مھمانی ءَ ، کُجام دَلوَت ءَ کُشنت؟ اگاں میش یا گرانڈ نہ کُشنت ، گڑا پہ وتی دوستیں مھمانے ءِ مھمانی ءَ ، چے کُشنت؟ 
انّاں، منا اے چاگرد دوست نہ بوت. من وتی گِس ءَ واترّ کنگ لوٹاں. وتی میتگ ” سدا ” ءَ آھگ لوٹاں . کہ اودا من وتی لوگی ءَ گُشاں ، کہ گوں سیرک ءَ جوڑ بوتگیں گوشت ءِ سموسہ اڑ بکن. تنکہ من پہ ایمنی بہ نندان ءُ دل ءِ مئیل بہ وراں. “
ابّا ءَ ماسکو ، وھدے گوں وتی میتگ ءَ دیم پہ دیم کت. گڑا آئی ءَ اودا ، دگہ بازیں کمّی ھوں مار اِت. ماسکو ءِ دیوالاں ، سَکَناں ھوشینگ ءَ نہ گندگ ءُ ھبّکہ بووگ، آئی ءِ نازرکیں تب ءِ سَوب اَت. بلئے اودا کہ آئی ءَ ھمے نبشتہ کتگ اَت. کہ آ وتی کسانیں میتگ ءَ ، چہ اے مزنیں شھر ءَ گیشتر ارزش دنت. ادا آ پھک ءَ سنجیدہ اِنت. آئی ءَ وتی میتگ ” سدا ” دوست اَت ءُ آئی ءَ ، رو زمین ءِ دْراہیں بُنجاھانی بدل ءَ ھم ، یلہ کنگ ءَ رازی نہ اَت. 
منی دلدار ” سدا ” .
من چہ اے شاھگانیں دنیا ءَ واترّ اِتگ ءُ تئی گْورا اتکگاں. کہ اے دنیا ءِ تھا، ابّا ءَ اینچو نزوری دیستگ اَت. من دْراہیں دنیا ءَ چکر اِتگان ءُ بازیں چیزّے دیستگ ءُ لُنٹ گَٹّ پاتکگ اَنت. منی چاریں نیمگاں تالانیں زیبائیاں منی چمّ سربتگ کتگ اَنت. انچو کہ، آ یکّیں ندارگ ءَ سَکّ بوت نہ بوتگ اَنت. چہ یک دومیگ ءَ ، مزن شان تریں مندر ءُ ہر وڑیں دلکشّیں دْروشم ، منی چمّاں دیستگ. بلئے ہر دمان ءَ منا اے گپّ باور بوتگ. کہ باندا ، منا چہ مرچیگ ءَ جلوہ ناکتریں ندارگ ءُ زیبا تریں دْروشم دیم ءَ کپیت. چیا کہ ، دنیا سک شاھگان اِنت.
من چہ ہندوستان ءِ مندراں ، مصر ءِ اہراماں ، اٹلی ءِ ماڑیاں پَھِلّی لوٹاں. 
امریکہ ءِ شَہ دگاں ، پیرس ءِ دمکاں ، برطانیہ ءِ پارکاں ، سوئزر لینڈ ءِ کوھاں ، پَھِلّی لوٹاں.
پولینڈ ، جاپان ءُ روم ءِ شررنگیں کاڑاں منا در گْوز بکن اِت. من چہ شمئے دْراھینانی ، زیبائیں دْروشماں ایرجیگ بوتگاں. بلئے چو ہچبر نہ بوتگ ، کہ شمئے گِندگا پد ، منی دل ءِ دْریکگ، تیز تِر بہ بنت. اگاں پہ یک دمانے ، منی دْریکگ تیز تر بوتگ اَنت ھم. بلئے اینچو نہ بوتگ اَنت، کہ منی نُکّ ھُشک بہ بیت. پہ یک دمانے ، منی سُدّ ءُ سما الّم ءَ شتگ. 
وھدے من بُرزیں کوھانی ٹلّانی میان ءَ ، وتی میتگ ءِ آ ہپتادیں باناں گِنداں. چو پرچا بیت ، کہ منی دل ءِ دْریکگ تیز بنت. منی پَھلیگ ءَ گُشئے چیزّے جِکّ بیت. منی چمّ تامور بنت ءُ سر چکرّیت. انچو گُمان بیت ، کہ منی سر ءَ نادراہی یے ءَ اُرش کتگ. یا من ہمینچو نوش اِتگ ،کہ سُدّ ءُ سما ءَ نھاں. 
اراں ، اشی ءِ مانا ہمیش اِنت ،کہ داغستان ءِ اے کسانیں میتگ ، چہ وینس، قائرہ یا کلکتہ ءِ وڑیں شھراں، گیشتر جلوہ ناک اِنت؟ یا من ، چہ کوہی تْرکّاں گوں سرے دار ءَ گْوزوکیں ، آواری جنیناں گِنداں. اراں ،آ چہ سکنڈی نیویا ءِ بُرز بالادیں کاڑاں، گیشتر شر رنگ اَنت؟ 
سُھب ءِ سرا ، من تئی ڈگاراں گَردان ءُ سباہ ءِ سارتیں نمب ، منی دمبرتگیں پاداں شود اَنت. من کُھ کوراں وتی چمّ ءُ دستاں نہ شوداں. بلکیں ھمودا شودان اش ،کہ چمّگ بُتکگ. مردم گُشنت ،کہ تُنّیگ بئے. ھمودا آپ بہ ور، کہ چمّگ نوک چہ زمین ءَ بُجیت. مردمانی اے ھم گُشگ اِنت ءُ ابّا ءَ ھم ھر وھد ءَ انچو گُشتگ. انسان ءَ بس دو جاگہ جھل بووگی اِنت. یکّے چہ تچوکیں چمّگے ءَ ،پہ وتی تُنّ ءِ پْروشگ ءَ ءُ دومی چہ شاھے ءَ نوک سْرپتگیں پُلّے ءِ سِندگ ءَ.
” سدا ” تو منی چمّگ ئے. من تئی دیم ءَ وتی سر ءَ جھل کنان ءُ چہ تئی زیبائیاں وتی تُنّ ءَ پْروشاں.
من یک تلارے گندان ءُ اشی ءِ سرا یک تھار دیمیں ساھگے ماراں. اے مناں، سی سال پیسری رسول. کہ تلارے ءِ سرا نشتگان ءُ میشانی شپانکاں. منی سر ءَ ،یک پاپاکی کُلاھے. دست ءَ ، یک مُکّی یے ءُ پاد پُلک ءَ مین اَنت. من یک گْورکشکے گنداں ءُ گْورکشک ءَ ھما ساھگ سر کشّیت ، کہ منی وتی ساھگ اِنت.
اے مناں ، سی سال پیسری رسول. من نزیک ءِ یک میتگے ءَ روگ ءَ آں. گُمان اِنت ، کہ ابّا ءَ پہ کارے ءَ دیم داتگ. ہر گام ءَ ، من گوں وتی جند ءَ دُچار کپاں. گوں وتی کسانی ءَ، گوں بھاراں ، اے ھَورانی موسمان ءُ تاکریچ ءِ نوبتاں ، ہر نیمگا شنگ ءُ شانگیں تاکاں دُچار کپاں. کہ گوں منی کسانی ءِ یاتاں بندوک اَنت.
من گُداں کشّان ءُ بُلوریں آبشارے ءِ چیر ءَ اوشت آں. چہ کوہی تلاراں ایر رِچوکیں آبشار ،ھشت ٹُکّراں بھر بیت ءُ دیمتر ءَ پدا ھوار بیت، پدا جتا بیت، پدا گوں یک دومی ءَ ھوار بیت ءُ آبشارے جوڑ بیت ءُ وتی دْراہیں متاھاں منی کوپگاں، باسکان ءُ سر ءَ ٹَلّاھیت.
منی اے سارتیں آبشار ءِ دیم ءَ ، پیرس ءِ پیلاس روائل ہوٹل ءِ جانشودی ئیں ٹِب ، انچو گُمان بیت کہ پلاسٹک ءِ لیبویے. تلارانی میان ءَ تچوکیں کَورے ءِ آپ ، ماں کُمبے ءَ انچو اوشتاتگ، گُشئے تلاوگے. کہ اشی ءِ آپ روچ ءَ گرم بیت.
لندن ءِ میٹروپل ہوٹل ءِ جانشودی نیلّیں ٹب، منی اے کوھستگی جانشودی کُمب ءِ دیم ءَ یک بے ارزشیں کُنڈی یے ، کہ پہ دست ءُ دیم ءِ شودگ ءَ کارمرز بیت. 
مزن مزنیں شھرانی دگاں وئیلی ، منی دلدوستیں مشکولی اِنت. بلئے پنچ ءُ شش چَکّر ءَ پد ،واھگ ءِ اے آس تُسیت. شھر ءِ درامدی ھلاس بیت ءُ پدا دل پہ گَردگ ءَ اومان نہ کنت.
بلئے ادا من وتی میتگ ءِ کسانیں دگاں ،ھزاراں چَکّر جنگاھاں. بلئے دمبرگ ءِ نام ءَ نہ زانان ءُ نے کہ چَکَرّگ ءِ لھڑیں واھگ ایرموش بیت.
اے رندی ،من میتگ ءِ ھر یک لوگے ءَ شُتاں. ہر یک چُلّدانے ءَ سر کشّ اِت. تُری اشی ءِ تھا آس دمال ءَ اَت یا آئی ءِ جاگہ ءَ دموکیں انگر اِتنت یاکہ پُراں چیر تَرّ اِتگیں سارتیں اشکر.
اے دْراھیں جاھاں من وتی سر جھل کت. کہ آ وھد ءِ سارتیں پُراں چیر ترّینتگ اِتنت.
من ھما گْوانزگانی کرّا اوشتاتاں ، کہ آھانی تھا ،کوھستگی دمگ ءِ باندات ، بچّ ءُ جنک واب اِتنت. لھتیں گْوانزگ ھورک اِتنت. بلئے انسانی بدن ءِ گرمی ،انگت آھانی تھا ھست اَت. بلئے اشانی تھا ایریں رِلّی ءُ سرجاہ ،باز پیسر تر ءَ سارت ترّ اِتگ اِتنت.
ھردیں کہ من اے گْوانزگانی کرّا شُتاں. انچو مار اِت کہ مناں ، ماں اشانی کُٹّ ءَ وابان ءُ تنیگہ منی زندگی ءِ سفر بندات نہ بوتگ. کوہی گْورکشک ، روسی شَہ دگ ءُ درملکی بالی پَٹّ تنیگہ دُوریں گپّ اَنت. 
من گْوانزگ چنڈینت ءُ زھگ لیلو داتنت ءُ ھما وھد ءَ چنڈینت ءُ لیلو دات اَنت ، کہ آ منی سادگیں لیلواں گوشداران ءَ واب نہ کپت اَنت.
من ” سدا ءِ کبرستان ءَ ھم شُتاں. ھما کبرانی کش ءَ اوشتاتاں ، کہ آیانی ھمکوپگی ءَ کاہ ھم رُستگ اَت. من نوک نوکیں کبر ھم دیست. کہ تنیگہ آھانی نوک در رُپتگیں ھاک ءِ وشبو تالان اَت . 
من ھما لوگاں ھوں سر جھل کت. کہ کہ اودا کبر ءُ کپن ءُ ارداچ ءِ چِن ءُ لانچ بووگا اَت ءُ سورانی شادہ ءُ ڈھل ءُ ناچاں ھم ھوار بوتاں . 
من ہنچیں کِسّہ ءُ داستان اِش کت ، کہ پہ من نوک اِتنت ءُ بازیں ہنچین اِتنت ، کہ من پیسرا اِش کتگ اِتنت . بلئے شَمُشتگ اِتنت . آ پدا یکبرے ،چہ منی یاتانی جُھلانکیاں در اتک ءُ سربرا تْرپل بوت اَنت . ہرچی کہ نوک اَت ، آ من گوں وتی چمّاں دیست کت اَنت. ہرچی کہ کْوھن اَت ،آ من چہ دگرانی دپ ءَ اش کت ءُ یاتانی نکش نوک بوت اَنت. 
منی یات ،کہ چوتاریں گْرنچے ءَ پتاتگیں ،رنگ رنگی ئیں بندیکانی وڑا اِتنت ءُ پدا منی ھیالاں ھما زیبائیں جُلّ ءِ اکس اتک ،کہ گوں ھمے بندیکّاں گْوپگ بیت.
نہ مار اِت تنکہ زیک ءَ من وتی آ ڈُبّھانی غم
کسانی ، روچ ءُ شپ دمکانی وئیلی زندگانی اَت
اناگہ نیلّگیں چمّاں بدل کت سرجمیں دنیا
کسانی ءِ آ کلپیں وھد تھنا داستانے منت
ھمے انّوں من زی مار اِت کلاتیں ڈُبّھانی غم
کہ سنگینیں تب ءِ گْرانی وفا ءُ دوستی ءِ لوٹ اِنت
اناگہ نیلّگیں چمّاں منارا سِھر کت انچو
کسانیں کلپی ءِ نوبت گُشئے کہ راستی یے پمّن
ھَو ، من یک مھرانکی لچّہے نبیسگاھاں. اشی ءِ بُنگپّ ، آشک ءُ دلدار اِنت. اشی ءِ تھا آشک منان ءُ دلدار ھما کاڑ اِنت ، کہ منا گوں آئی ءَ مھر اِنت. منا اے لچّہ ءِ سرجم کنگ ءِ نیمگا دلگوش دیگی اِنت. بلئے اناگہ ءَ ، من انچو ماراں. کہ ھمے انّوں انّوں اناگتی تارے کئیت ءُ منا دراہیں کار یلہ دیگ ءُ بالی پَٹّ ءِ نیمگا رَوَگ لوٹیت. 
یا کمّے اے وڑیں گپّے بیت : کہ کوھستگی دمگاں نشتگیں زالبولے ، سُھب ءَ مھلہ ،چُلّدان ءَ آس روک کنگا اِنت. آ شپ ءِ سر اتکگیں ورگاں گرم کنگ لوٹیت. کہ لوگ ءِ سرجمیں مردماں پہ سُبارگ ءَ بسّ بنت. اناگہ ءَ ، یک ناگمانیں مھمانے کئیت. نوں آئی ءَ اے لوھیگ ،چہ چُلدان ءَ ایر کنگی اِنت ،کہ اشی ءِ تھا سِرتگیں ورگ گرم کنگ بووگ ءَ اِتنت ءُ اشی جاگہ ءَ پدا نوک تازہیں ورگ گْرادگی اِنت 
یا چو بوت کنت: کہ آروسے ءَ سالونک ءِ بیلی ءُ گَنگل ، آئی ءِ چپّ ءُ چاگرد ءَ نشتگ اَنت. بلئے اناگہ ءَ ،آھاں پاد آھگی اِنت. پرچا کہ لھتیں کماش لوگ ءَ پُترگا اِنت ءُ پراھاں جاگہ ھورک کنگی اِنت.
یا گڑا اے وڑ بیت : کہ مھمان جاہ ءَ کماش نشتگ اَنت ءُ زھگ ھم گْوازی ءَ اَنت. کہ اناگہ ءَ زھگاں چہ بان ءَ کشّ اَنت. چیا کہ کماشاں لھتیں الّمی ئیں شؤر ءُ سَلا کنگی اِنت.
منا ہر وھد ءَ گُمان بیت ، کہ من یک شکاری ، مید یا کہ اسپ سوارے آں. کہ ھیالاں شکار کناں. اشاں چو ماہیگ ءَ گراں. چو اسپ ءَ سنج ءُ زین کنان ءُ کُڑی کناں. برے برے اے مارشت دگہ رنگے زور اَنت ءُ منا انچو گُمان بیت. کہ من یک آسکے، ماہیگے یاکہ اسپے آں. منی ھیال ، فکر ءُ مارشت چو شکاری ءَ منی رندا کپتگنت. منا گِرگ ءَ اَنت .. منا سوار بووگا اَنت ءُ منی لگام اش پہ مُھکمی داشتگ. 
جی ھَو ، ھیال ءُ فکر ءُ مارشت چو کوھستگی دمگانی ، نہ لوٹ اِتگیں مھمانانی وڑا اَنت. کہ اشاں نہ کسے داوت دنت ءُ نے کہ چہ پیسرا اشانی آھگ ءَ کسے سھی بیت ءُ نے کہ چہ اتکگیں مھمان ءَ کسے چیر بوت کنت ءُ ناں کہ تتک کنت. 
مئے کوھستگی دمگاں، گوں مھماناں ہچ وڑیں تپاوت کنگ نہ بیت. مھمان بس مھمان اِنت. ناں شاہ ، ناں گدا، ناں کسان ناں مزن. سکّیں بے ارزشیں مھمان ءَ ھم مئے کرّا ارزش ھست، پمشکا کہ آ مھمانے. ما چہ سنگین ءُ کماش تریں مھمان جَلّ ءَ ھم ، آئی ءَ گیشتر ازت دی ئیں. ما وتی مھمان ءَ کدی اے جُست ءَ نہ کنیں. کہ آ چہ کُجا اتکگ. آئی ءَ چُلّدان ءِ نزیک ءَ ، چہ درستاں شرتریں جاگہ ءَ دی ئیں ءُ چہ درستاں نرم تریں جُلّ ءِ سرا نادینیں.
کوھستگاں مھمان ہر وھد ءَ انگہ ءَ کاھنت. بلئے آیانی آھگ ہچبر ناگمانی نہ بیت. چو ہچبر نہ بیت ، کہ مھمان بئیت ءُ ما آئی ءِ دیم ءَ درکپگ ءَ ساڑی مہ بئیں .چیا کہ ما ہر وھد ءَ ہر روچ ءُ ہر دمان آئی ءِ وداریگیں .
اے کتاب ءِ ھیال ھوں ، منا انچو اتکگ. انچو کہ کوہستگی دمگاں مھمان کاھنت .
یا گپّ کمّے اے وڑا بیت: کہ ترا ہچ کار مہ بیت. تو بس پہ اے پَکّا کنگ ءَ ،کہ تئی ساز باریں ھراب اِنت یا انّاں. آئی ءَ چہ دیوال ءَ ایرگیج ئے ءُ آئی ءِ تاراں وتسر ءَ چیڑین ئے. پدا ترا سَوتے یات کئیت ءُ آئی ءَ الھان کنئے. اے نہ مارئے ،کہ شپ چینچو بے وھد اِنت ءُ سُھب بووگی اِنت ، الھان کنان بئے .
یا چو بگش: کہ یک ورناھے پہ انچائیں کارے ءَ ، ہمساہگیں میتگے ءَ شُت. بلئے وھدیکہ واتر بوت . تہ آئی ءِ پُشت ءَ جنکے اسپ ءَ سوار اَت گوں ، کہ اے آئی ءِ نوک سوریں بانور اَت.
واجہیں شونکار ، من تئی پرمان ءَ نہ گُڈّاں.
ھمے زوتّاں ، من پہ داغستان ءَ کتابے نبشتہ کنگاھاں. بلئے اگاں ،تاں تئی داتگیں وھد ءَ اشی ءَ سرجم کت مہ کناں. منا در گْوز بکن. چیاکہ منا بازیں کشکاں گْوزگ کپیت. تو سرپدئے! کہ مئے کوھستگی کشک، چینچو تنگدپ ءُ ڈلپاد اَنت. چہ دُور ءَ سک دُور ءَ ، منی کوہ چو نہ تْراشتگیں الماس ءَ تْرپگا اَنت. منی سُبک گامیں اسپ ءَ پْراہ ءُ شاھگانیں پَٹّ درکار اِنت ءُ آ اے تنگدپیں گَٹّاں جُنزگا ساڑی نہ اِنت. کہ آھانی بابت ءَ تو گُشگائے. 
من وتی داغستان ءَ ، تئی گُشگ ءِ پدا ، نُھ ءُ دَہ تاکدیماں نزّار اِت نہ کناں. اے ھوں دزبندی کناں. کہ ” سوبمندی ” کار کرد ءُ ہر روچی ئیں جپاکشّی ءِ داستان ءِ نبشتہ کنگ، لسّ جپاکشّیں زالبول ءُ مردینانی کسّہ ، آھانی بے تماہیں جھد ءُ واھشتانی کسّہ ءِ نبشتہ کنگ، وتی کوھستگی وتن ءِ دْرپشوکیں باندات ، آئی ءِ چہ کرناں کْوہنیں رسم ءُ دودمان ءِ داستان ءِ ہمبراہی ءَ ، آئی ءِ پُر مڑاہیں مرچیگ ءِ سرا گپّ جنگ ، چہ منی وس ءَ ڈنّ اِنت.
منی نازرکیں قلم ، چشیں گْرانیں بارے چست کت نہ کنت. اشی نِبّ ءَ پِٹّوکیں سیاہی ءِ یک تْرمپے ءَ ، اینچو ھاٹی ماں نیست. کہ ھاریں شیپاں ، پہ دائمی ایر ریچیں آبشاراں، دنیا ءِ تالھ یا یک مردمے ءِ تالھ ءَ وتی تھا ایر بہ کشّیت. 
اگاں مُرگ مزن بہ بیت ، آئی ءَ ھون ھوں باز مان بیت . اگاں کسان بہ بیت ، آئی ءَ ھون ھوں کمتر مان بیت. ھون ءِ کمّی ءُ گیشی ءِ کساس گوں آئی ءِ جند ءِ مزنی ءُ کسانی ءَ ہمگْرنچ اِنت.
انچو گُشنت : کہ کسے ءَ نیبگے وارت ءُ آئی ءِ گَڈّگ دؤر دات . کہ آسکے ءِ سرا لگّ اِت ءُ چرائی ءَ آئی ءِ زیبائیں کانٹ رُست اَنت.
چو ھم گُشنت: کہ اگاں شپ مہ بوتیں ، تہ سُھب ھم ودی نہ بوتگ اَت.
ءُ چو ھم گُشگ بیت: شاھین تو کُجا ودی بوتگ ئے؟
” یک تنگدپیں گَٹّے ءَ . “
” شاھین تو کجا بال ءَ ئے؟ “
” پْراہ ءُ شاھگانیں آزماناں. “