دل گریت ءُ شپ ناریت
— کریم دشتی
ئوزانک(ادب) زند ءِ شرگداری (تنقید) اِنت۔ تُری پہ شاعری یا پہ ردانک  (نثر) ۔پمیشا چہ ہر یک شاعرے
یاردانکارے ءَ ماہمے امیت ءَ داروں کہ آراجی زند ءِ جوانیں منزل ءَ پہ الس ءِ رہ دربری ءَ بکنت او راجی بدیں دودانی حرابی ءَ مردمان ءَ بہ ڈسّیت اگاں ماشاعر ءِ معنا ءَ بچاریں تہ اشی معنا اِنت ہما مردم کہ گہہ ءُ بد ءِ ڈسّ ءَ زوت تر ءُ گیشتر ماریت، اے لئوز ءِ ہنڈال عربی ءِ لئوزشعر اِنت کہ اشی ءِ معنا زُوت ترءُ پیسر تر ماروک اِنت چوکہ شیلےگشیت کہ شاعر وتی چپ ءُ چاگرد ءِ زانتکار ءُ کواس تریں مردم انت ’’اگاں شاعر گشیت کہ من شاعرے آں گڈا آئی ءَ اے کیلو پرُ کنگ لوٹ ایت ءُ شاعری اگاں چوکہ موتھیوآرنالڈ ءِ گشتن ءَ،زندءِ شرگداری اِنت ‘‘ تہ آ شاعری بایداِنت ہنچو بہ بیت کہ آہما وہد ءِ زند ءِ گٹاّں(تقاضا) بگیپت ءُ شاعری وتی وہد ءَ یا اگاں پہ مُجتیّ زند ءَ اِنت۔ تہ مُجتیّ زند ءَ راہما چیزاں بدنت کہ آئی ءَ پکارانت ءُ پکار بنت ہر وہد ءَ ءُ ہر زمانگ ءَ شاعری ہما وہد ءِ گپّ ءَ جنت اے آئی ءِ وتی تجربت ءُ چم دیست اوپکاّئی ءِ درگت ءَ بیت ءُ آشاعر ءِ تجربت چم دیست ءُ پکاّئی ھمنچک بیت کہ آئی ءِ وہد ءَ آئی ءَ راداتگ…… شیریں خسرو پرویز ءِ جدائی ءِ درد ءَ ماریت آایوک ءَ ہمے گپ ءَ زانت کہ آئی ءِ دوست چرائی ءَ جدا انت، آہمے جدائی ءِ داتگیں درد ءِ زنگ ءَ جنت، آزہر انت کہ جدائی ءِ شپ ءِ پاس پرچہ زُوت نہ گوْزنت ءُ مرغ چی ءَ زوت بانگ نہ دیئنت۔ مرچی مردمانی زند ءِ دامن دی پراہ ترانت۔ اے لچہ(نظم) ’’دل گریت ءُ شپ ناریت ‘‘ (کہ اشی ءِ گپ ءَ جنگ ءَ اوں) گوں شیرین ءِ ہما گپاںکہ شیرین پہ وتی دوست ءِ جتائی ءِ غم ءَ گشتگ اَنت ہمدپ بکناں تہ ماہلکٹ کت کناں کہ آوہد ءِ تجربت چے بیتگ ءُ نین چے اِنت۔ آدی یک شپے ءِ گپ اِنت، دوست چہ دوست ءَ جتا اِنت۔ آزہر اِنت کہ مرغ چی ءَ بانگ نہ دنت روچ نہ بیت۔ اے ہم شپ ءِ گپ اِنت۔ بلے اے مرچی ئیں شاعر گیش تر تجربت داریت آدودانی شانتگیں سردست ءَ گندیت، لج ءِ کم نیادی ءَ گندیت جنین زہگی ءِ بے وسی ءِ درد ءَ ماریت۔ آلچہ (گِر یہ گردن شیریں در فراق خُسرو پرویز ) ءِ پہنات ءُ اے لچہ(دل گریت او شپ ناریت) ءِ  ’’شبے تاریک تر از سوگ عزیزاں ‘‘ اے دی  ’’دل گریت ءُ شپ ناریت ‘‘ من وتی قصہ مُپت ءَ دراج کت من ءَ عطاشاد ءِ لچہ  ’’دل گریت ءُ شپ ناریت ‘‘ ءِ بارو ءَ تران کنگی اَت۔
عطاشاد گوں شُما درستاں درستی اِنت۔ آہما شاعر اِنت کہ آئی ءَ را مرچی ئیں شاعری ءِ دنیا ءَ باغی گُشگ بیت۔ عطاشاد بلوچی شاعری ءِ ہما صید اِنت کہ وتی نگوردیم ءَ آئی ءِ پاد پچ نہ بنت پمیشا آباز دیریں چراگجاہ چاریت۔ اے آئی ءِ تمردی اِنت۔ ’’دل گریت ءُ شپ ناریت ‘‘ عطاشاد ءِ آجوئیں لچہاں( آزاتیں نظماں) یکے۔ اگاں آجوئیں لچہ ءِ معنا اے بہ بیت کہ آئی ءِ تہا شعری گٹ گرگ نہ بیتگ انت تہ من اے لچہءَ را آجوئیں لچہ گشگ ءَ وت کم شرپ باں پرچہ کہ شعری گٹ ایش اِنت کہ لچہ ءِ تنگ (بحر) بہ بیت زیل بام ءُ سُرءُ زیمل بہ بیت ءُ خیال ءِ یکی(وحدت تاثر) بہ بیت۔ ءُ اے سجاّئیں حبر ماں اے لچہ ءَ ھست اَنت پمیشا اے وڑیں لچہ ءَ آجو(آزات) گشگ وت ءَ را پرّامگ انت۔
’’دل گریت ءُ شپ ناریت ‘‘یک کسمانکے(ڈرامہ)۔ماں اے لچہ ءَ کسمانک ءِ درستیں گٹ گرگ بیتگ اَنت۔
عطاشاد ءِ ’’ پُلّانی حشکیں پنّ‘ ‘ ءُ ’’ شپانک ‘‘ ہم کسمانکی لچہ انت۔ پلاّنی حشکیں پنّ ءُ  ’’شپانک ‘‘ بن ءَ گرنت ءُ تاسر ءَ رئونت تچکائی ءُ  ’’دل گریت ءُ شپ ناریت ‘‘ چہ توک ءَ بنگیج بیت پدا پُشت ءَ رئوت ءُ پداچنبال (نقطہ عروج) ءَ رسیت ءُ باز جوانیں وڑے کیت ءُ کٹّیت۔
خیال ئیگی بچارئے اے لچہ ،بے دروریں لچہ یے۔ اشی ءِ معناءُ خیال ءِ پہنات سک پراہ انت اے لچہ ءَ بنی آدم ءِ  ’’واہگی اومان ‘‘ ءُ دلی ارمان ھست اَنت۔ ءُ اے ہما چیز اِنت کہ اے لچہ ءَ ابدمانءُ نمیران کننت۔ دومی گپ ایش اِنت کہ راجی زند ءِ زوراکی ءُ مردم ءِ بے وسی ءِ احوال باز جوانی ءَ جئنگ بیتگ۔ ءُ دگہ حبرے شاعر ءِ چپ ءُ چاگرد ءِ بدیں دودانی خرابی ءُ گَندگی ءِ گلگ اَنت۔ لچہ بنگیج بیت چہ ہنچیں حبرے ءَ کہ شاعر ءِ سکّی ءُ سوری کشّگ ءِ تجربت ءُ آئی ءِ چم دیست ءِ پکاّئی اِنت۔ءُ پرے گپ ءَ شاعر ءِ تجربت ، ہمنچو پکا ّاِنت کہ آاے دگراں منّینت کنت۔
دل گریت ءُ شپ ناریت
ما چو کہ استارءَ شپءِ پاہار
روچءِ منتگیں ارمان
زندءِ بامسارانی پشومانی!!
اے گپ ءَ اے کسمانک ءِ مردینی آواز ہما وہد ءَ جنت کہ آئی ءِ تجربت پختہ بیت۔ ہمے آواز یک برے چوش اُشکنگ بیت۔
زند، اے چراغ ءِ مرتگیں وٹّ انت
کہ مہرءِ سوزمان ءِ آچش ءَ بالیت
ءُ گنجیں واہگانی ذگریں حوناں دیر جلّیتءُ ابدمانیت
مرک انت واہگ او مہر ءِ جتائی
واہگ ءِ ذگریں نشانی تہ منوں
مہر ءَ بزاں
ءُ اے وہد ءَ آئی ءِ دیما نندوک آئیءِ اے بے سریں حبراں سرپد نہ بیت۔ آئی ءِ دل ءَ اے شاعرءِ وتی ہیل ءِ پدا اے وڑیں تران کنت گشیت    ؎
ما  پُہہ  نباں
تو شاعرے ئے شاعری تْران کنئے
باریں  دگہ  شعرے  بگش؟
اے گالوار ہما کس ئیگ اَت کہ اے زند ءِ رُنگ راہاں نہ کپتگ اَت۔ بلے ہروہدیکہ زند ءِ واد آپ آئی ءَ چشت اَنت آئی ءِ نک جؤر بیت۔ آئیءِ تجربت پکاّ ءُ المّ بیت گڑاآسرپدبیاں بیت کہ آہما چری ئیں شاعرءِ گنوکی تراناں وتی سرءَ وت سرپد بیت۔ درستیں چیز آئی ءِ دیما پدّر بنت دگہ جا ہے آوت گشیت   ؎
سئے سال پرّیں گوستگ اَنت پہ ہنچشی
مرچی   مرو ‘‘
زانئے منی اے دزنشانی ءِ ودار ءِ سکّی ءَ
اﷲئیں  شپ  تیر  نہ  بنت۔
وابانی گنجان ئے من ءَ بہرے بدئے
ارسی  مہ  بیں؟!
اے بے وسی پماّ جنیں زہگان چو مرگ ءِ پریشتگ انت ‘‘
وہدے اے درستیں حبر آوانی سرءَ گوْزانت۔ آوانی زند ءِ زانت ءَ یک المّی ءُ پکائی یے کیت گڈا ہر دو ہمے گپ ءَ پہ سِتک ءُ دل گشنت کہ۔   ؎
ما، چوکہ استار ءَ شپ ءِ پاہار
روچ  ءِ  منتگیں  ارمان
زند  ءِ  بامسارانی پشومانی
اے لچہ ءَ مادوپیم ءَ چکاّس ایں۔یکے پہ معنا ءُ احوال (موضوع) ءُ دومی پہ (پربند)…چونائی ءَ شاعر یا ردانکار زند ءِ لنبے گرنت ءُ آئی ءِ سرءَ شعر یا آزمانک نبشتہ کننت ءُ اے ہم راست اَنت لچہ یا آزمانک ءِ درآیگ (پیلو بئیگ)ءَ ہمنچک بس انت بلے پہ یک کواسیں شاعرے یا ردانکارے ءَ بنی آدم ءِ زند ءِ سجاّئیں گواش پلّ ءَ کنگ ہم گران نہ انت ۔اے حبر حق اِنت کہ ہما لچہ ءُ آزمانک کہ آوانی تہا بنی آدم ءِ زند ءِ یک لمبُکے گپتگ،آ ہم درآتکگ ءُ سرگار انت۔ ءُ ہمے شر تریں لئوزانکی چی گشگ بنت۔
” انگریزی ءِ مزن نامیں شاعر ”ورڈ ورتھ“ ءِ لچہ ”ریپر“ ءِ  ’’احوال  ‘‘ایش اِنت کہ یک جنکّے ڈگار ءِ رُنئگ ءَ انت۔ آئی ءَ صُحب ءِ ندارگ باز دوست بئینت آوش وش ءَ گوں زیمل سوت جنت اے سُہب ءِ ندارگ باز جلوہ ناک انت آئی ءَ راباز دوست بنت۔ بلے آپرے ندارگ ءَ دیراں جلّت نہ کنت۔ پرچہ کہ دگہ کار آئی ءَ باز انت پمے حبر ءَ اے لچہ پیلو انت ءُ درآتکہ او باز جوانیں لچہ یے گشگ بیت۔ ن۔م۔راشد ءِ لچہ ’’ میں اسے واقف الفت نہ کروں ‘‘ کئے نہ اُشکتگ۔ اے لچہ ءِ احوال (موضوع) ایش اِنت ۔ مہر ءِ جنجال سک گران انت۔ اشی ءِ جئور ءَ ہرکس وارت سرلیٹیت۔ فیض احمد فیض ءِ نامی ئیں لچہ۔  ؎
’’مجھ سے پہلی سی محبت میرے محبوب نہ مانگ ‘‘
ہم یک گپے جنت   ؎
میں نے سمجھا تھا کہ تو ہے تو درخشاں ہے حیات
تیرا غم ہے تو غمِ دھر کا جھگڑا کیا ہے
انگنت صدیوں کے تاریک بہیمانہ طلسم
ریشم و اطلس ءُ کمخواب میں بُنوائے ہوئے
جابجا بکتے ہوئے کوچہ و بازار میں جسم
خاک میں لتھڑے ہوئے خون میں نہلائے ہوئے
لوٹ جاتی ہے ادھر کو بھی نظر کیا کیجئے
اب بھی دلکش ہے ترا حسن مگر کیا کیجئے
اور بھی دکھ ہیں زمانے میں محبت کے سوا
نیں اگاں ما اے لچہ  ’’دل گریت ءُ شپ ناریت ‘‘ءَ بچاراں تہ اے لچہ ءَ بنی آدم ءِ سجاّئیں زند چپ ءُ چاگرد کُتگ۔ بنی آدم ءِ واہگی اومان، دلی ارمان، واہگ ءِ گُٹگیری ءِ آسر پہ وت پرّاموکیں سکین بنی آدم ءِ مردینی یا جنینی واہگ(جنسی خواہش ) او اے واہگ ءِ وت پہ سہڑگ ءَ سرءُ شاہ کشّگ ءُ ڈیہہ ءِ غم، اے لچہ ءِ احوال اِنت پہ اے لچہ ءِ المّی ءَ سرپد بوئگ ءَ لچہ ءَ سرتاں سرءَ نوشتہ کناں   ؎
دل گریت ءُ شپ ناریت
ما،چوکہ اِستار ءَ شپ ءِ پاہار
روچ ءِ منتگیں ارمان
زند ءِ بامسارانی پشومانی
زیبائی ءِ ندروں
زیبائی ءِ ندروں بلے
زیبائی ءِ زانت ءَ بزانتیں دریگتیں
دل مانگیں لہڑانی ورنائی
دل مانگیں لہڑانی ورنائی
کہ ماں غم داتگیں دردیں، ودار، آزردگیں پاساں
نہ سہڑیت، تلوسیت چو انگریں زرد ءَ غم ءِ آساں
کئے سالیں ساعتانی زند آسارتیں سکین ءَ
کئے جنیں زہگی دل ءَ پرسیتـ؟
ءُ کئے تہ کد دل ءَ داریت
دل گریت ءُ شپ ناریت
دل گریت ءُ شپ ناریت
کہ اے عاشق طبی اے واہگ ءِ دلمانگی گران انت
بگند کہ بے وسی ءِ بے وفائی
چوں ما ں شاگیں کاپر ءِ ماہیں جنک ءِ گرمیں انبازاں زریت
’’تئی دلگیریں یاتوں پہل کنت
اے خمار چم ءِ ہتم بوئیں بدن
پہ کترہے تہ واہگانی گواڑگاں ساریت
اے کوہنیں شراب
پہ یک دمانے تئی غم ءِ سوزمان او تئی مہر ءِ خمار ءَ گار کنت بے سار کنت
بل کہ تئی شررنگی ءَ رب ءِ قلم نستہ
بلے یک ساعتے پہ ساعتے
صدبے تُرہیں پاساں تْرہینیت
بے وسی ءِ بے وفائی یے بہ بیت۔ واک ءُ وس ءِ ہزیں گروناکی نہ بیت
بیالذّت ءِ شہدیں شراب
بیا گرمیں امباز ءِ زہیری پیچ ءُ تاب
بیا ماہ لقا ءِ گونگ اومہرنگ داب
یک کترہے لوٹاں تئی عمر ءِ گروناکیں درءَ
’’جنڈ کن سری ءَ او جنک
اے نوک باہندیں گناہاں مانپوش
آماہکاں گوناپ ءِ ترْانگ داغ دنت ‘‘
روچ ایرلہ انت
روچ ایرلہ ءِ اے سہرناکیں قدّح ءَ گندیں کہ لرزیت
چومنی مہر ءِ اول دانک ءَ ہناّریں زبان ءَ
تئی حدوک ءِ نوک وفائی  ءَ من ءَ گیِریت
تئی لاڑ ءِ کسانسالی
چو ہلک ءِ تژن ءُ پیگوراں
منی زیمیں دل ءَ نقشیت
’’زند اے چراغ ءِ مرتگیں وٹّ انت
کہ مہر ءِ سوز مان ءِ آچش ءَ بالیت
او گنجیں واہگانی ذگریں حوناں دیرجلیّت ءُ ابد مانیت
مرک اِنت واہگ ءُ مہر ءِ جتائی
واہگ ءِ ذگریں نشانی تہ منوں
مہر ءَ بزاں ‘‘
ماپُہہ نباں
تو شاعرئے ءِ شاعری ترْان کنئے
باریں دگہ شعرے بگش ‘‘
’’نہہ سال پرّیں گوستگ انت پہ ہنچشی،
مرچی مرو ‘‘
’’زانئے منی اے دزنشانی ءِ ودار ءِ سکیّ ءَ
اﷲئیں شپ تیر نہ بنت،
وابانی گنجان ئے من ءَ بہرے بدئے ‘‘
ارسی مہ بیں،؟
اے بے وسی پماجنیں زہگاں چو مرگ ءِ پریشتگ انت
روچ ایرلہ انت
ہر روچ پہ دردیں دل ءَ زیم آزگی کاریت
دل گریت ءُ شپ ناریت
اے عاشق طبی، اے دلمانگی گران انت
بگنداُمیت ءِ بے سیتیں سکین
گند پہ وتی پرّامگ ءَ
اے تلوسیں درد ءَ دمے آرام دنت
زرد ءَ دگہ حوناکیں دْرینے جاہ جنت
تامور بیت دیدانی نیلیں آزمان
’’وشنام ! جلگہ مکّہیں
وشنام! جؤرین وشینتکانی
وتیگانی
درآمد دستی ءِ آوار ‘‘
گندئے وتی لجّ ءُ منی مہریں میار ءِ نیادی ءَ
’’دوشی اناگاہ ءَ ہُلّک گپت انت کئی حون
کئے بوت جون ‘‘
’’ ماں اطلس ءُ آبریشماں ، تاں بزگ ءِ وارین دل اَت۔
اوگار بوت
تاں بلکّ ءِ یکیں نواسگ بوت، میر ءِ مرکب ءِ نالانی دیم حونی،
روچے گومے رزوائیں زند ءَ چنت برمن تو مراں،
اے مئے قدیمی واہگانی بندرانت
چو کہ بچ مرتگیں مات ءِ دل اِنت۔
صد ٹکرّ اِنت۔
ماںسیہ شپیں روچاں منی نابودی ءِ اومان
تئی بناّمی ءِ ترس ءُ گمان
ڈیہہ ءِ غم ءُ جان ءِ غم ءُ ہلکءِ شگان
کئے تنکد ءَ مہنو! گوں زیمیں زردءُ ار سیں چمءُ سالیں ساعتانی غم
پہ بامی انگراں داریت
دل گریت ءُ شپ ناریت
ماچوکہ اِستار ءَ شپ ءِ پاہار
روچ ءِ منتگیں ارمان
زند ءِ بامسارانی پشونی
دل گریتءُ شپ ناریت
دل گریت ءُ شپ ناریت
دل گریت ءُ شپ ناریت
مردم اگاں بنی آدم ءِ دلدلی جند (نفسیات)ءَ بچاریت تہ بنی آدم ءِ واہگی اوماناں سرپد بیت گہتریں ءُ شرتریں چیز مردم ءِ طلب انت مردم پہ وتی سہڑینگ ءَ تچ ءُ تا گ ءَ انت… نیں کہ اے سہڑگ بنی آدم ءِ زند ءِ طلب انت تا آہرجا ءُ ہر کُجا پمیشی تچ ایت پرے کار ءَ آبازسُہت گندایت۔اے رھچاریءِ ہریک ساعتے سالیءُ درستاں مشکل ایش اِنت کہ یک زند آسارتیں سکین یے بنی آدم ءَ ہمے دام ءَ دئور دیان اِنت… اے ہبر ءِ احوال ماں اے لچہ ءَ پہ جوانی ھست اَنت
دل  مانگیں  لہڑانی  ورنائی
کہ مان غم داتگیں دردیں ودارآزردگیں پاساں
نہ سہڑیت تلوسیت چو انگریں زرد ءَ غم ءِ آساں
کئے سالیں ساعتانی زند آسارتیں سکین ءَ
کئے جنیںزہگیں دلءَ پرسیت؟
او کئے تہ کد دلءَ داریت
دل گریت ءُ شپ ناریت
بنی آدم ءِ تلوسوکیں واہگ وتی سہڑینگ ءَ ہر وہد ءَ در ءَ چارایت…او ہر وہد ءَ یک پرّاموکین سکین یے پرائی ءِ دام دئور دئیگ ءَ وتی موچکین ءَ کَشّان انت۔ اے لچہ ءَ ہمے گپ ءِ احوال دئیگ بیتگ اے بنی آدم ءِ  مُجتی ہیل (NATURE)انت۔
اے  خمار  چم ءِ  ہتم  بوئیں  بدن
پہ کتر ہے تہ واہگانی گواڑگاں ساریت
اے  کوہنیں  شراب
پہ یک دمانے تئی غم ءِ سوزمان ءُ تئی مہرءِ خمار ءَ
گار کنت
بے سار کنت
مردم ءِ واہگانی سہڑگ ءِ بنجاہءُ بُنجل یکے بیت واہگ وتی بنجاہ ءَ رئونت اے پہ دروگیں سکین ءَ زوت پدّر بیت۔ ہمے گواچن ماں اے لچہ ءَ دی پیش دارگ بیتگ
’’جنڈ کن سری ءَ اوجنک
اے نوک باہندیں گناہاں مانپوش
آماہکاں گوناپ ءِ ترانگ داگ دنت ‘‘
دیست کہ ادا اشی ءَ وتی دل ءِ مردینی واہگانی سہڑینگ ءِ ہر چیزے کہ وتی دیمپان ءَ کت آگواتاں گْوتک۔ آئیءِ دروگ پدّر بیت۔اشی ءِ مثال ایش اِنت کہ یک ماتیءِ بچ مرتگ آئی ءِ دل زیم اِنت آدگہ چُکیّ کہ آئی ءِ ہمائی مرتگیں چک ءِ چہرگ ءَ جنت گندیت ئےِ آلوٹ ایت کہ پہ وتی بچ ءِ تنگوین دروشم ءَ وتی دل ءَ وش بکنت اگاں آیک برے پہ گنوکی ہما چک ءَ گلایش کنت بلے پدا ہما ساعت ءَ آ اے ہبر ءَ ماریت کہ چریشی ءَ آئی ءِ غم بہر نہ بنت آ ہنچو یلہ ئےِ دنت ءُ اے دروشم آئی ءِ دردءُ چیلاناں گیش کنت اے حقین حبرے ءُ ماں اے لچہ ءَ پہ جوانی جنئگ بیتگ آماہکان گوناپ ءِ ترْانگ داگ دنت ‘‘ ءُ اے ہم ہمے گپ اِنت۔
بگند، اُمیت ءِ بے سیتیں سکین
گند  پہ  وتی  پرّامگ  ءَ
اے تلوسیںدرد ءَ دمے ءَ آرام دنت
زرد ءَ دگہ ہوناکیں دْرین یے جاہ جنت
تامور بیت دیدانی نیلیں آزمان
من ءَ سلیم احمد (اردو ءِ شرگدارے) ءِ شرگداری گیر کیت کہ آگشیت کہ یک توامیں (مکمل) مردمے وتی دوست ءِ خیال ءَ کنت وتی ملک ءِ خیال ءَ کنت،وتی جند ءِ خیال ءَ کنت،وتی چپ ءُ چاگرد ءَ چارایت، گناہ کنت ءُ ثواب ہم کنت۔ فیض احمد فیض گشیت، گوں وتی دوست ءَ کہ آئی ءَ را ڈیہہ ءِ ہمنچو درد پرِ، کہ آوتی دوست ءِ ترانگ ءَ نہ کپیت(مجھ سے پہلی سے محبت مرے محبوب نہ مانگ) اے لچہ ءِ شاعر ءَ ہم وتی ڈیہہ ءِ ہمنچو درد پر بلے آچہ وتی دوست ءَ بے ترانگ نہ بیت
وشنام! جلگہ مکّہیں
وشنام! جورین وشینتکانی
وتیگانی
در  آمد  دستی  ءِ آوار
ادا دلگوش کن اِت جئوریں وشینتکانی درآمد دستی ءِ آوار ءَ پد اآگوں دیما نندوک ءَ گشیت ، ’’ گندئے وتی لجّ ءُ منی مہریں میار ءِ نیادی ‘‘ ءَ گوں فیض ءِ  ’’جابجا بکتے ہوئے کوچہ ءُ بازار میں جسم ‘‘ ءَ دلءَ بداریت ءُ ا شی ءَ بچاریت    ؎
دوشی اناگاہ ءَ ہُلّک گپت انت کئی ہون
کئے بوت جون ‘‘
اے مئے قدیمیں واہگانی بندرانت
ماں سیہ شپیں روچان کہ چو بچ مرتگیںمات ءِ دل انت
صد ٹکُر انت
فیض گشیت۔
لوٹ جاتی ادھر کو بھی نظر کیا کیجئے
اب بھی دلکش ہے ترا حسن مگر کیا کیجئے
اور بھی دکھ ہیں زمانے میں محبت کے سوا
راحتیں اور بھی ہیں وصل کی راحت کے سوا
ءُاے چوش گشیت   ؎
ماں سیہ شپیں روچاں منی نابودیءِ اومان
تئی بناّمیءِ ترس ءُ گمان
ڈیہہءِ غم ءُ جان ءِ غم ءُ ہلکءِ شگان
پہ حق اے لچہ معنا ءُ احوال ئیگی یک سکیّںجوانین ءُ بے مٹیّں لچہ یے۔ اشی ءَ بنی آدم ءِ درستیں زند ءَ راچپ ءُ چاگردکُتگ نیں ما اے لچہ ءِ پربند ءَ چاراں! لچہ ءِ یک بہرے آئی ءِ احوال اِنت ءُ دومی آئی ءِ پربند اِنت لچہ ابید اے دوئیں چیزان نہ بیت ہنچو کہ اے لچہ ءِ احوال جوان انت ہنچو اشی ءِ پربند انت۔
اے کسمانکی لچہ چو بنگیج بیت کہ شپ اِنت تہاری بیمناک اِنت یک مردمے درد ءُ چیلاں پیڑتگ آئی ءَ وتی زند ءِ گوستگیں حبرگیر کاینت آوتی مہلنج ءِ ترْانگ ءَ کپیت لچہ باز جوانیں وڑے ءَ بنگیج بیت چوکہ   ؎
دل گریت ءُ شپ ناریت
اے کسمانک ءِ توک اِنت۔ ادا ہمے مردم وتی زند ءِ تجربت ءُ پکائی ءِ احوال ءَ دنت۔ کسمانک چہ ہمدا پدا پہ پشت ءَ رئوت چہ بنگیج ءَ گیپت اے احوال باز پہ جوانی گشگ بیتگ اے وہد ءَ شاعر ءِ دوست چہ مہر ءِ سکیاںسئی نہ اِنت۔۔۔ پمیشا وہدیکہ گشیت   ؎
زند اے چراغ ءِ مرتگیں وٹّ اِنت
کہ مہر ءِ سوزمان ءِ آچش ءَ بالیت
ءُ گنجیں واہگانی ذگریں حوناں دیر جلّیت ءُ ابد مانیت
آگشیت
’’ما  پہُہ نباں ‘‘
تو شاعرے ئے شاعری تران کنئے ‘‘
اے حبرانءُ رند پہ وہد ءِ پیش دارگ ءَ مثال دئیگ بیتگ کہ چریشی پدّر بیت کہ یک مدّت یے گْوزیت پدا اشی ءَ رند اے گال کہ   ؎
’’سئے سال پرّین گوستگ انت پہ ہنچشی ،
مرچی مرو ‘‘
ہمے باز جوانین معنا دنت۔۔ ءُ چریشی ءَ زانگ بیت کہ اے پرُّین سئے سال ءَ اے مردم ءَ باز درد کشّتگ۔۔ ءُ پد ہما کہ پُہہ نہ ات مرچی گشیت
’’ارسی مہ بیں ‘‘
اے بے وسی پما جنیں زہگان چو مرگءِ پریشتگ انت ‘‘
لچہ ءِ تہا دومی ندارگ ءَ مردم پہ واہگانی وت سہڑگ ءِ سکین ءَ احوال انت۔ءُ اے احوال باز گوں شیواری دئیگ بیتگ اے مردینی واہگانی سہڑینگ ءَ یک جنک یے ءِ نیمگ ءَ رئوت پمے خاطرا کہ   ؎
اے  خمار  چم ءِ ہتم  بوئیں  بدن
پہ کترہے تہ واہگانی گواڑگاں ساریت
اشی ءَ رندہمے حبر اِنت کہ ماں پمے ہتم بو ءِ انبازاں رئوت اشی ءَ پد دو کشکی کیت پدا ہنچو گشیت۔
جُنڈ  کن   سری  ءَ  او  جنک
اے نوک باہندیں گناہاں مانپوش
آ ماہکاں گوناپ ءِ ترْانگ داغ دنت
چہ اشی ءَ سہر ابیت کہ آئی ءَ وشی نہ رسیت او بیزاری ءُ پشومانی    بیت ہمے ہتم بو ءِ سینہ ءَ را گناہ گشیت ہنچو آئی ءِ دپ ءَ درکیت آماہکان گوناپ ءِ ترْانگ داگ دنت درستاں شرتریں بہر لچہ ءِ ہلگ ءِ بہر اِنت۔ اولی بند گوں سئے رند ءَ
دل گریت ءُ شپ ناریت
دل گریت ءُ شپ ناریت
دل گریت ءُ شپ ناریت
٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭
گوں بلوچستان افیئیرز  ءِ منتواری ءَ