بازخان
شانزدہ جون1996ءَ شالکوٹءَ منا ھالءَ گپت کہ زی چہ تربتءَ دیم پہ بل نگورءَ رؤکیں گاڑی یے میرانی گْورمءَ ہارءَ بُرتگءُ منی سنگت بازیدءُ یک پیرزالے آپءَ کُشتگ انت۔
گوں اے ھالءِ اشکنگءَ منی دل تچکءَ بازیدءِ نویستگیں آزمانک ’’بے مَسیں کلم‘‘ءِ نیمگا شت کہ چیزے روچ پیسر آئیءَ منا داتگ اَت۔ کِسّہءِ تہا جنکے بازیدءَ گشیت کہ دریاءَ دَور کن بلے بازید دَور نہ کنت۔
۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
بازیدءِ سیادءُ سنگتانی تہا ایوکا چیزے مردم زانت کہ بازیدءَ ’’بازخان‘‘ءِ نامءَ آزمانک ہم نبشتہ کتگ۔ وہدے اولی رندءَ آئیءَ وتی آزمانکے ’’نیم شپءِ ساربان‘‘ منا پیش داشت، من ھیران بیتاں کہ بازیدءِ وڑیں ’’گُنڈا‘‘ چوں چُشیں وشیں کسّہ نویسیت۔ ھَیر، من آئیءِ آزمانک مہتاک آساپءَ دات بلے ردیءَ نام بازید خانءِ بدلءَ بازخان چاپ بوت۔ من دلءَ گشت نامءِ کَرُجگءَ بازید زہر مہ گیپت شرّ اِنت بلے وہدے من گوں آئیءَ ڈِیکّ دات، گل اَت۔ گشت ئِے منا بازخان چہ بازید خانءَ دوستر بیت۔
چدءُ پد مرگءَ کساس ماہے پیش منا دگہ آزمانکے ’’بے مَسیں کلم‘‘ئِے داتءُ کڈّن ئِے کت کہ نام بازخان چاپ بہ بیت۔ من گشت شرّیں۔ آئیءِ اے آزمانک ہم وَشّینے ات۔ من گشت:
’’بازید! منا شک اِنت تو اے دُزّتگ!‘‘
زہرگرگءِ بدلءَ گل بوتءُ گشت ئِے:
’’من ہرکسءَ اے پیش داشتگ آئیءَ باور نہ کتگ۔ اگن منی کسہ چو شرّ اَنت گڑا من دگر نبشتہ کناں!‘‘
من مسکرا کت کہ:
’’تو زانا مئے نگنءِ ڈَ نگر جنگءَ دِلمانگ ئے؟ نَیلئے کہ ما آزمانکءِ نامءَ پْرشتءُ پْروشیں گپے نبشتہ بکنیںءُ نامے بہ کٹّیں!‘‘
کندانءَ گشت ئِے:
’’شمارا نی بس اِنت۔ مارا ہم وار بدئے اِت!‘‘
من وَ ھَیر آ وار دات بلے ملکموتءَ وار نہ داتءُ ماہےءَ پد مُرت۔
۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
یک روچے سنگتےءَ منا جست کت:
’’اے بازید چونیں مردمے بیتگ؟‘‘
من گشت:
’’منی، تئی وڑیں مردمے بیتگ!‘‘
آئیءَ گشت:
’’ناں۔۔۔ من جُستءَ یاں کہ چِہ وَڑیں مردمے بیتگ؟‘‘
من گشت:
’’چو من نزاناں!‘‘
ھیران بوتءُ گشت ئِے:
’’تئی سنگت بیتگ۔ تو نہ زانئے؟‘‘
من گشت: انّاں!
نزاناں آئیءَ دلءَ چے آورت کہ دگہ ہچ ئِے نہ گشت۔
بازید چونیں مردمے اَت، من انگت گشت نہ کناں! اگن من آئیءِ کردار کشّی بکناں ہورءُ توریں مردمےءِ چَہرگ دیما کئیت۔ مسالءِ ھبرءَ آ راجدوستے اَت۔ بی۔ایس۔او بل نگورءِ پاگواجہ ہم بیتگ اَت بلے تْرندآسے اَت۔ دلیرءُ دیم گُشے اَت بلے اِشتاپ کارے اَت۔ ہر کار ئِے کت گوں ایمانداری بلے پکّائیءَ نزانت ئِے کہ کجام کار پہ من شرّ اِنتءُ کجام ھراب۔
ھَرچی اَت، بازید تکڑائیں بچکے اَت۔ بیستءُ پنچ سالءِ اُمبرءِ تہا آئیءَ سد سالی زِندے گْوازینت۔ اے گْونڈیں مُدتءَ آئیءَ اَنچیں کار ھم کت کہ بازینے داں سد سالءِ اُمبرءَ بہ رَسیت ہم کت نہ کنت۔
چیزے سال پیش بازید تاجُک نامیں بچکےءِ کوشءِ بہتامءَ گرگءُ جیل کنگ بوت۔ تاجک کُشت دگرےءَ بلے بازیدءِ مزن دلیءَ بچار کہ میارئِے وتی سرا زرت چیا کہ آ ہمے داواءَ گون بیت۔ تاجک منی پجّاروکے اَت۔ من آئیءِ کوشءَ دَردیگ بیتاں ءُ بازیدءِ جیل بیگءَ ہم۔
پدا وہدے سرکارءَ بازید یل دات گُڑا آئیءَ گوں دَرایگءَ جار جت کہ من وتی زالءَ چہ گوادرءَ کاراںءُ بل نگورءَ جنکانی اسکولے پچ کناں چیا کہ تیوگیں نگورءَ یک ہشت پاسیں جنکے ہم دَر نئیت کہ جنکواں بوانینیت۔
یک روچے منی گورا نام ئِے گپت۔ من گشت:
’’جوانیں گپے بلے تئی زال ہمیش اِنت ہَنّی گوادرءَ باجی لگّتگ۔‘‘
گُشت ئِے:
’’گوادرءَ گیش بل نگورءِ جنکواں وانینوکے پکار اِنت۔‘‘
پدا آئیءَ زال آورتءُ بلءَ جنکانی اسکول پچ بوت۔ پہ بل نگورءِ مردماں اے بلاہیں ھِذمتے اَت۔ آ مُرت ہم ہمے کارءِ تہا۔ مَرگءَ ہپتگے پیش آئیءَ وتی زال استادانی ہیلکاری کورسےءِ واستا تربت ءَ بُرتگ اَت۔ آئیءِ کارانی گیگءُ گْورکنگءَ رند نی پدا دیم پہ بل نگورءَ روگااَت کہ اے کزا بوت۔ اے ھسابءَ بچارئے آئیءِ زند پہ بل نگورءِ زہگانی وانینگءِ جہدءِ تہا شت۔
بازید دَرد واریں مردمے ات۔ سکیءِ وہداں ہرکسی واستا اوشتاتگ ات۔ وتی زندءِ گُڈّی ساہتاں ہم آ دگرانی کارءَ اتک۔ وہدے ہار گاڑیءَ لیٹ دنتءُ مردماں آپ برگءَ لگّیت گڑا بازید دوسئے مردم چہ آپءَ کشّیتءُ پدا آدگرانی کشّگءَ مان دَنت کہ گاڑی آئیءِ سرا لیٹ گیپت۔ اے وڑیں کُربانی دیگ گْران اِنت۔ چوشیں ساہتاں ہرکس گیشء وت نہ بیت۔ 
چوکہ ہمے آپءَ کپتگیں مردمانی تہا یک دُکاندارےءَ کت۔ آ واجکار وتا وَڑے نہ وَڑے چہ آپءَ کشّیت بلے آئیءِ چیزے کریٹ اَمباں ہار بارت۔ گڑا گشیت ہرکس منی اَمباں کشّیت آئیءَ من سَد کلدار دیاں! یک نیمگے مہلوکءَ ہار برگااِنت ءُ دومی نیمگا واجہءَ اَمبانی گم اِنت!
دُکاندارءَ گَنتر گاڑی والایے بیت۔ وہدے آپءَ کپتگیں پیرزالءِ جٗون دَرکئیت گڑا مردم ھمے گاڑی والاءَ گشنت کہ اے میت مچّاتءَ برگ لوٹیت۔ مرد چَمّاں جہل جنت، گشیت:’’میتءَ براں بلے اول سرا منا دو ہزار کلداربدے اِت!‘‘
اے واجکار دَرامدے نہ اِنتءُ میرانی گْوم داں مَچّات ہم دِیر نہ اِنت۔ بسءَ بہ روئے باڑو بیست کلدار اِنت۔
سکیءِ وہدءَ پہ ہرکسءَ اوشتاتگیں بازیدءِ ہمسپر ہمے وَڑیں بے دَرد ءُ وَتواہ بیتگ انت۔
۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
بازید ءِ پُشپدانی تہا جنوزامےءُ دو جنکّو اَنت۔ وہدے بازیدءَ چہ گوادرءَ نوک لَڈّتءُ بل نگورءَ اتک گڑا مئے لوگانی نزیکءَ لوگے زرت ئِےءُ نشت۔ لوگ ئِے نزیک اتنت پمیشکا من برے برے شتاں۔
یک روزَردے شتاں۔ بازید اودا نہ اَت۔ آئیءِ زالءُ دوئیں جنکولوگءَ اتنت۔ یکےءَ گِل گون اَت ءُ آرتءِ وڑا چانَگ کنگااَت۔
من گشت’’جنے! چے کنگائے؟‘‘
جنکوءَ لَجّ بوت۔ ہِچ ئِے نہ گشت۔ ماتءَ کندانءَ درّائینت:
’’نگن پَچگااِنت!‘‘
من جنکوءِ نزیکءَ نشتاںءُ گشت:
’’منا نہ دئیے گوں؟‘‘
آئیءَ سرپہ اِنّانءَ سُرینت۔ من گشت:
’’پرچا۔۔۔؟ من تئی ناکواں۔۔۔ ‘‘
گشت ئِے:
’’اے ابائیگ اَنت!‘‘
من کندت:
’’توءُ مات شَرّ گور کن اِت منی سنگتءَ۔۔۔ گلّہءُ گوشتاں وت ور اِتءُ آئیءَ ھاک وارین اِت!‘‘
ءُ نی کہ بازید دگہ دنیایےءَ رَپتگ بگندئے آئیءِ جنکو انگت ہم روزرداں پہ مُرادے گِلءِ نگن پچیتءُ نندیتءُ چاریت کہ کدی پِت کئیت۔