159 zbk.
Ibilaldiak Euskal Herritik XLIII: Bortziriak
Bortziriak Nafarroan kokatutako eskualdea dugu. Honako herriek osatuta dago: Igantzi, Etxalar, Arantza, Lesaka eta Bera. Gaurko txangoa biztanle gehien dituzten bi udalerrietan burutuko dugu, hain zuzen ere, Beratik hasita, Lesakaraino joango gara.
Berako Altzate auzoa.
Bidasoa ertzean
Beste hainbat herritan bezala, inkisizioaren eragina nabaritu zuen XVII. mendean Berak, eta zenbait biztanle sorginkeriaz akusatu zituzten salaketa faltsuekin. Erlijiosoak ere ez ziren seinalatuak izatetik libratzen, eta horren erakusgarria da Berako elizako Catalina Xopalda mojaren kasua.
Agiñako monumentuak. Argazkia: Antxon Aguirre Sorondo. (3digitala)
Zibilen artean, udaletxe barrokoa (1773); XVIII. mendeko Agirre Jauregia; Zelaia eta Larrunbe Etxea ikustera joan gaitezke. Gainera Pio Baroja idazle beratarrak (1872–1956), 1912. urtean Itzea etxea erosi zuen Altzate auzoan. Eraikin erlijiosoei dagokienez, San Esteban parrokia gotikoa (XVI) zein San Antonio Padua eliza neoklasikoa (1838) ditugu ikusgai.
San Fermin jaiak Lesakan. Argazkia: Antxon Aguirre Sorondo. (3digitala)
Lesakara
Bortzirietako bigarren herri handienera salto egin eta 6,5 kilometrotara dagoen Lesaka ezagutzera gonbidatzen zaitugu. Tokiaren aurreneko aipamena Hondarribiko herriak 1203an foruak eskuratu zitueneko dokumentu batzuetan agertu zen. Baina historiaurrean ere bertan jendea bizi zela jakin badakigu, Agiña mendian trikuharriak baitaude. Toki berean, eskultura modernoagoak ere begiztatuko ditugu, hain zuzen ere, Aita Donostia kaputxinoaren omenezko Jorge Oteizaren artelana, eta Luis Velletek eginiko kapera.
Herritik bueltatxo bat ematera animatuz gero berriz, Lesaka bere osotasunean altxor arkitektonikoa dela ikusiko dugu. Estilo barrokoa duen udaletxea 1668an eraiki zuten erdigunean; Arretxea kalean XV. mendeko Zabaleta Dorrea begiztatuko dugu, –bitxikeria gisa, Independentzia Gerra deiturikoan, Wellington jeneralaren egoitza izan zen. Egurrezko egitura duen Bikariobaita (XVI–XVIII); San Martin de Tours eliza (XVI) edota San Anton ermita (XVI) ikusgarriak dira.
Beraz badakizu, festa giroa gustuko baduzu, egun anitz dituzu bertaratzeko; baina aitzakiarik ez da behar Bera eta Lesakaz gozatzeko!
Mendarotik Mutrikuraino
Azkaratetik Arrosara
Berriatua–Amoroto