MONDEJU BELTZA.
Da Ataungo janari bereizgarriena eta ezagunena. Urritik-martxora bitartean, eguraldia hozten hasten duenean egiten da ardikiaz baliatuz. Arzak Jatetxe ospetsuan ere Ataungo mondejuak plater bitxitzat eskeintzen dira bere garaian.
Odolkiak. Mondejuak. Zer desberdintasun dute?
Egiteko erabiltzen den odolean bereizten dira. Odolkiak txerriaren odol eta seboarekin egiten dira. Mondejuak ardi-odol eta seboarekin. Odolaz gain, barazki (tipula eta porrua), gatza, oreganoa, pipermina eta ardi seboa dira mondejuak egiteko behar ditugun osagaiak. Barazkiak gantzetan erregosten ditugu, xamurtu bitartean, gero odola eta espezieak erantsi, gatz puntua eman eta hestean sartzen dugu. Moztu, txordoa egin eta uretan egosten da, hogei bat minutuz, urak irakin gabe, mondejuak leher ez daitezen. San Martiñak ingurua izaten da, batik bat, dastatzeko garairik egokiena. Mondejuaren osagarri gisa aipa ditzagun mondeju-zopa, ardikia, pikatxa, gaztaia eta gaztanbera (mamia).
Euskal Herria osoan ezagutzen den janaria. Gosete garaian janaririk garrantzitsuena izan zen. Gaur egun negu garaian jaten da. Artirinaz (arto-irina) egindako opil zapal eta biribila (torta) da taloa. Egiteko, artirina (xehea), ura eta gatza behar dira.
Taloa egiteko lehenengo artirina orratu behar da ur beroa eta gatzakin. Ondo nahastu, bolak egin eta talapalean (talo-ohola) joz, zabaldu. Ondoren txapa beroan erre (garai batean taloburnin (taloburdina) eta jan esnean, txistorrakin,hirugiarrakin, txokolatekin, gaztakin, …
Artzain ugari dago Ataunen. Aralarreko larretan ibiltzen dira negu garaian. Egiten dituzten gaztaiak Idiazabal erara egindakoak dira. Benetan oso onak!
ZIZA eta PERRETXIKU.
Leku on ugariko inguruneak ditu Ataunek. Zorte on!