Belarri - Vikidia
Kanpo-belarria.
Giza belarria hiru ataletan bana daiteke:
1.- Kanpo-belarria, zeinak energia akustikoa jasotzen duen.
2.- Erdiko belarria, zeinak energia akustikoa, energia mekaniko bihurtzen duen, azkena barne-belarrira eramanez eta anplifikatuz.
3.- Barne-belarria, non, azkeneko pausu gisa, energia mekanikoa, bulkada-elektriko ugari bihurtzen duen.
1 Kanpo-belarria
2 Erdiko belarria
2.1 Erdiko belarriko atalak
3 Barne-belarria
Kanpo-belarria[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Kanpo-belarria, garezurreko hezur tenporalean kokatuta dago. Entzute prozesuan soinu-uhinak jaso eta barrurantz bideratzeko dago modu estrukturalean egina.
Kanpo-belarriak hurrengoak ditu:
Belarri-hegala, tronpeta baten muturraren forma duen eta azal lodi batez estalita dagoen kartilago elastiko laua.
Kanpo-entzunbidea, hezur tenporalean kokatuta dagoen 2.5 cm inguruko luzerako bide (hodi) makurra. Gainera, ile-folikulu eta gantz-guruinak (belarri argizaria ekoizten dutenak) ditu.
Tinpano-mintza, tinpano ere ohi deitua, kanpo-entzunbidean eta erdiko belarrian dagoen loturazko ehun haritsu puska mehe eta erdi gardena da.
Kanpo-belarria soinua erdiko belarrira eta hortik barrukora eramateko arduraduna da; zeinak entzumen-nerbioaren bidez, informazioa burmuinera daraman.
Erdiko belarria[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Erdiko belarria ia lauki-formakoa den barrunbea da eta hezur tenporaleko barruko aldean kokatzen da. Belarriak dituen hiru ataletako bat da (beste biak kanpo- eta barne-belarria izanik), eta zerebeloaren goialdean, garun masa eta Falopioren tinpanoaren bitartean kokatzen da.
Erdiko belarriko atalak[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Erdiko belarriak ondorengoak ditu:
Barrunbe tinpanikoa.
Belarriko hezurtxoak: Mailua, Ingudea eta Estribua, halare zenbait autorek laugarren hezurtxo bat gehitzen dute, Lentukular deiturikoa.
Hezurtxoetako giharrak.
Zelda mastoideoak.
Eustakioren tronpa.
Barne-belarria[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Barne-belarria hezur tenporalaren barruan dago. Morfologikoki hezur- eta mintz-laberinto baten bana daiteke. Hezur-laberintoa, mintz-laberintoa inguratzen duen hezur-kapsula da. Mintz-laberintoa endolinfa duen sistema hutsa da. Laberinto bi hauen artean perilinfa dago, erdi odol iragazki eta erdi likido-zefalorrakideoaren hedapena dena. Edolinfa ildaska baskularrean sortzen da. Burmuinera informazioa eramateaz ere arduratzen da. Barruko belarrian egiten da soinu-uhinak eratutako energia mekanikotik, nerbio-energiarako bihurketa. Eraldaketa hau Corti organoetan zehar burutzen da.
Hurrengo egiturek osatzen dute:
Bestibuluak bi zatitan banatzen da: utikulu eta sakulu.
Utrikulua hodi erdizirkularrekin, eta sakulua barraskiloarekin lotuta daude.
Hodi erdizirkularrak forma erdizirkulardun hiru hodi dira, hauetako bi posizio bertikalean daude eta bestea horizontalean (aurreko, atzeko eta albokoa). Hodi erdizirkularren zeregina, gorputz eta begietako propiozeptores-ekin batera, oreka mantentzea da.
Barraskilo, koklea ere deitua, hodi kiribildu-formako organoa da; arrapala izeneko hiru luzeretako barrunbez osatuta dago (arrapala tinpanikoa, arrapala bestibularra eta arrapala koklearra), basilar eta Reissner izeneko mintzak banatuta daudenak.
"https://eu.vikidia.org/w/index.php?title=Belarri&oldid=3964"(e)tik jasota
Orrialdearen azken aldaketa: 09:48, 20 ekaina 2017.