Inbertsioak eta zorra, bi behar - Ekonomia - Berria
Inbertsioak eta zorra, bi behar
Uste baino 315 milioi izango dituzte Eusko Jaurlaritzak eta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako diputazioek. Diru asko da. Sos horiekin bete dezake Jaurlaritzak urte bateko Kultura eta Turismo sailen aurrekontua, eta dirua sobran izango luke. Diru horrekin bete daitezke Arabako Aldundiaren aurrekontuaren bi heren, edo Gipuzkoaren ia erdia... Edo diru hori erabil daiteke zorra txikitzeko. Hori ere badago Gasteizko gobernuaren asmoetan —eta are gehiago gastuaren araua bete nahi badu—.
Bat baino gehiago sutuko da asmo horrekin. Ez da harritzekoa. Hainbat urtez gerrikoa estututa egon ondoren, kutxa publikoa beteta dagoela, ez al da garaia zintzilik geratu diren inbertsioak egiteko? Ezin da zalantzan jarri zerbitzu publikoek diru gehiago behar dutela. Konpondu gabe geratu dira eskolak, errepideak eta zubiak, beharrezko materialik gabe erietxeak, eta finantzaketa falta dute hamaika proiektu sozialek eta kulturalek. Bidezkoa da langile publikoei soldata igotzea ere, hainbat urtez erosteko ahalmena galdu ondoren.
Baina epe motzera ez ezik, luzera begiratuz gero, nekez argudia daiteke ez dela garaia zorraren zama ere arintzeko. Kopuruak argigarriak baitira. Espainiako Bankuaren arabera, 2007an, krisiaren atarian, Jaurlaritzak 642 milioi euro zor zituen, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako BPGaren %1. 11 urte geroago, hamasei aldiz gehiago zor du: 10.652 milioi euro (BPGaren %14,6).
10.000 milioi horiek erabili dira azken urteetan erietxeak hornitzeko, irakasleen soldatak ordaintzeko, diru sarrerak bermatzeko errentak emateko... eta bai, argudia daiteke zati bat alferrikakoak edo kritikagarriak diruditen gastuetarako erabiliko zutela. Argudia daitekeen moduan zerga presioa handituta —batez ere talde batzuei— diru gehiago bilduko zela eta ez zela hainbeste zorpetu behar.
Hori guztia egia izanik, errealitatea da zor horri aurre egin behar zaiola, eta ez dela merkea. Aurten Jaurlaritzaren aurrekontuan 1.300 milioi eurotik gora joan dira zorra ordaintzera, eta hurrengo urteetan faktura ez da asko jaitsiko. Hau da, hamar eurotik bat joango da zorrera, inbertsioetarako gastatu den diruaren halako lau, edo zazpi sailek gastatuko dutena baino gehiago.
Orrialde hauetan argudio ona eman zuen Pedro Azpiazuk: komeni da orain kontuak orekatzea eta zorpetzea ez handitzea, hurrengo krisia edozein unetan agertu daitekeelako. Orduan, zerga bilketa jaisten denean, zorpetzea derrigorrezkoa izango da, eta hobe da lekua egitea.
Baina sailburuak badaki asmo horrek errealitatearekin egin dezakeela talka: aurrekontuak EH Bildurekin edo Ahal Dugu-rekin onartu nahi baditu, zorroa ireki beharko du. Inbertsioak eta zorra, bi behar daude, eta horiek uztartzea izango da hurrengo asteetarako etxeko lana.