 براى آنكه حقیقت امر روشن گردد، توجه به چند نكته كلیدى در ابتدا لازم است:
یكم. متنعم بودن در بهشت، از وجود انسان سرچشمه مى‏گیرد. از این رو به بهشت رفتن انسان، به این معنا نیست كه انسان را مى‏برند و در یك عالمى مى‏اندازند؛ بلكه حقیقت آن است كه اصل تنعّم و تلذّذ انسان از كمال وجودى‏اش سرچشمه مى‏گیرد.
دوم. با توجه به نكته پیشین، مشخص مى‏گردد كه بهشت در واقع بهشت‏ها است؛ چرا كه انسان‏ها با توجه به مراتب متعدد وجودى و از جهت شدت و ضعف كمال، در كیفیت لقاى حق با اسماى رحمت، یكسان نخواهند بود. اگر من و شما- ان شاء اللَّه- با اسم رحیم خداوند، به لقاى او نایل شویم،
بدون شك، دیگر به آن لقاى در آن درجه كه امیرمؤمنان علیه السلام رسیده است، نمى‏رسیم. بنابراین بهشت او با بهشت ما متفاوت بوده و در یك درجه و مرتبه نخواهد بود.
سوم. این شدت و ضعف كمال وجودى در میان اولیا، امامان و پیامبران نیز وجود دارد و میان آنها تفاوت هست. این تفاوت، خود موجب مى‏شود كه لقا تا لقا و در نتیجه مرتبه‏اى از بهشت با مرتبه دیگر، متفاوت شود. آنچه اجمالًا از روایات استفاده مى‏شود، آن است كه رسول گرامى اسلام از سایر پیامبران برتر است؛ همچنان كه امام صادق علیه السلام فرمود: «هیچ نبى از فرزند آدم تا حضرت محمد صلى الله علیه و آله نیست، مگر آنكه تحت لواى محمد صلى الله علیه و آله باشد» «1». مقام او از ائمه اطهار نیز بالاتر است؛ چنان كه در روایات وارد شده كه رسول‏اللَّه شاهد بر ائمه است و امامان علیهم السلام شاهدان خدا بر بندگان و حجت او در زمین‏اند؛ چنان كه از امیرمؤمنان علیه السلام نقل شده است كه: «مقصود خداى تعالى در آیه لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ «2»؛ تنها ما هستیم، رسول‏اللَّه شاهد بر ما است و ما شاهدان خدا بر بندگان و حجت او در زمین ...».
علاوه بر آنكه در بسیارى از احادیث این حقیقت از سوى ائمه اطهار علیهم السلام نقل شده كه همه در قیامت از اولین تا آخرین نفر، نیازمند شفاعت محمد صلى الله علیه و آله هستند. امام باقر علیه السلام فرمود: «كسى از اولین و آخرین نیست كه در روز قیامت محتاج به شفاعت محمد صلى الله علیه و آله نباشد» «3» و اینها خود نشانگر برتر بودن كمال وجودى آن حضرت است. از این رو، مى‏توان نتیجه گرفت كه رسول خدا در بهشت از درجه و مرتبه خاصى برخوردار است. نوع لقاى خاتم‏النبیین، به دلیل كمال وجودى مبارك خویش، با لقاى دیگران متفاوت است و از این رو بهشت او، بهشت دیگرى خواهد بود كه درك آن و خصوصیات و آثار آن، از توان عقل محدود ما خارج است؛ ولى این بهشت آرزوى انبیا و اولیا و ائمه اطهار علیهم السلام است.
احمدا خود كیست اسپاه زمین ماه بین بر چرخ، بشكافش جبین‏
تا بداند سعد و نحسِ بى‏خبر دور توست این دور، نه دور قمر
دور توست، ایرا كه موسىّ كلیم آرزو مى‏برد زین دورت مقیم «1»
منبع :پرسمان/معارف
آیا مقام پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله، با مقام امامان و پیامبران دیگر، متفاوت است؟ آیا بهشت آنان فرق دارد؟