 

انحراف از مسیر صحیح مهدویّت، زمانی شكل می‌گیرد كه گرایش‌های عرفانی مهدوی، در برنامه‌ریزی‌های فردی یا كلان اجتماعی، به صورت غیرقاعده‌مند دخل و تصرّف كرده و بر آن حاكم شوند؛ این خطر نیز بسیار نگران كننده است. اگرچه باید اداره جامعه و برنامه‌ریزی‌های كلان اجتماعی بر اساس اندیشه مهدویّت و در مقیاس یك مواجهه همه جانبه جهانی تنظیم شوند؛ امّا نباید از این اصل نیز غافل شد كه تحقّق چنین مهمّی، به تفقّه عظیم و منظّم و قاعده‌مند نیاز مبرم دارد.
امروزه، وجود یك عقلانیّت كاربردی مقنّن برای ایجاد تحوّل در ساختارهای اجتماعی، یك ضرورت است و دیگر نمی‌توان با توسّل به استحسانات، همانند دوره‌هایی كه حكومت‌ها ساده بودند و یك صدر اعظم می‌توانست كشور را اداره كند، ساختارهای اجتماعی را تغییر داد.
برای مثال: جایگزین كردن نوع تازه‌ای از پول به جای پول اعتباری موجود یا تغییر دادن نظام بانكی فعلی به نظام بانكی اسلامی همچنین تبدیل نظام پولی و چرخش اعتبارات مالی به یك نظام مطلوب، نیازمند یك عقلانیّت گسترده ‌است كه تكیه صرف به قدرت و حاكمیت سیاسی چنین كاركردی را ندارد. به همین ترتیب؛ ساده‌انگاری محض است كه با روش‌های غیر قاعده‌مند و عرفان‌های غیر مقنّن، نظام مدیریت اجتماعی را به صورت مهدوی اداره كرد و چنین تصوّر كرد كه به این ترتیب جامعه را به سمت عصر ظهور حركت داده‌ایم! این انحراف نیز، انحراف خطرناكی است و در جامعه ما فی‌الجمله حضور دارد؛ هر چند در بین عناصر و جریانات شناخته شده، جایگاهی ندارد.
شاخصه یكی از حركت‌هایی كه از جنس چنین انحرافی است؛ ولو در حال حاضر اثرگذاری اجتماعی چندانی نیز ندارد، عبور از ساختار ولایت فقیه برای رسیدن به عصر ظهور است. این جریان ادّعا می‌كند كه در دوره قرب ظهور، می‌شود یا می‌بایست به‌جای اقبال به ولایت فقیه، از هادیان و كسانی كه با حضرت حجّت(ع) ارتباط مستقیم دارند، پیروی كرد. این ادّعاها، حرف‌های مخاطره‌آمیز و غیر مقنّنی هستند كه مستند قاعده‌مندی در معارف ما ندارند. تنها از سر ذوق می‌توان گفت كه: اكنون دوره تحسّس است و باید به دنبال هادیان بود! هیچ سند و مستندی پشت سر ادّعاهای این افراد جوان كه متوجّه لوازم كلامشان نیستند، وجود ندارد.
در مكتب شیعه، لازمه اینكه بتوان یك حكم فرعی را به دین خدا نسبت داد، این است كه حكم نهایی پس از یك تفقّه عظیم استخراج شده باشد. برای مثال؛ پشت فهم حكم اینكه وظیفه ما در شكّ سه و چهار چیست؟ سال‌ها تفقّه و تلاش فقیهانه حضور دارد. روایات را می‌بینند؛ اگر آیه‌ای باشد، جوانب مختلف آن را بررسی می‌كنند؛ نسبت‌سنجی می‌كنند؛ سند و دلالتش را تمام می‌كنند؛ تا در نهایت یك فتوای كوچك در یك حكم فرعی را بیان كنند. حال در یك امر بزرگی مثل ظهور امام معصوم(ع) چگونه می‌توان ادّعا كرد كه به دوره ظهور صغرا رسیده‌ایم و نحوه ارتباط جامعه شیعه با امام زمان(عج) عوض شده است؟ این مطلب تنوّع انحراف در اندیشه مهدویّت و حركت به سمت عصر ظهور را نشان می‌دهد؛ یعنی یك انحراف این است كه برنامه‌ریزی سكولار را به جای برنامه‌ریزی بر اساس مهدویّت حاكم كنیم؛ انحراف دیگر هم این است كه برای حركت به سمت مهدویّت و رسیدن به عصر ظهور، به‌جای ایجاد یك عقلانیّت منسجم و مبتنی بر ایمان، به ادّعاهای ذوقی و غیرقاعده‌مند تكیه نماییم.
نكته انحراف جریان دوم اینجاست كه تغییر در ساختار قاعده‌مند و پرسابقه فقاهت را دنبال می‌كند. نظام فقاهتی شیعه، حلقه اتّصال جامعه شیعه به وجود مقدّس امام زمان(عج) در عصر غیبت بوده است. دست بردن به این ساختار كهن و مقنّن كه از مسلّمات شیعه محسوب می‌شود، آن ‌هم در عصر غیبت، قابل پذیرش نیست.
اگرچه اتّصال جامعه شیعه توسط دستگاه فقاهت و مرجعیّت، ضرورتاً به معنای اتّصال مستقیم نبوده و با تفقّه در آثار، ارتباط با ایشان را پی‌گیری می‌كردند؛ امّا این مطلب نیز به دلیل طرح مسیر كلّی ارتباط با معصوم در عصر غیبت، از سوی حضرت ولیّ‌عصر(عج) است. حضرت چنین اراده كرده‌اند كه شیعیان با توجّه به بلوغی كه در دوران امامت معصومان(ع) پیدا كرده‌اند، در عصر غیبت از مجرای دستگاه فقاهت با ایشان ارتباط برقرار كنند. حضرت نیز از طریق این دستگاه، جامعه شیعه را هدایت فرمایند؛ یعنی بر اساس معرفت‌شناسی ما، تردیدی در این نیست كه هدایت كلّی جریان فقاهت توسط خود امام عصر(عج) صورت می‌گیرد؛ و هر فقیه متّقی اگر در تفقّهش به ولیّ معصوم تولّی بجوید، از سوی ایشان امداد می‌شود. در این میان حتّی گاهی ممكن است ارتباط مستقیم نیز پیدا شود؛ ولی هیچ فقیهی به واسطه ارتباط با امام عصر(عج) و دلالت به این ارتباط حكم صادر نمی‌كند.
امام عصر(ع)، امام حیّ است و در نفوس انسان‌ها، تصرّف می‌كند. غیبت امام به معنای غیر متصرّف بودن ایشان نیست و موجب نمی‌شود كه آن هدایت‌های كلّی به جامعه شیعه نرسند؛ به بیان دیگر، شرط بهره‌مندی از امام؛ ارتباط مستقیم با ایشان نیست. بنابراین، اینكه ادّعا كنیم، طریق ح�
منبع : مهدویت
انحراف از مسیر صحیح مهدویّت، زمانی شكل می‌گیرد كه گرایش‌های عرفانی مهدوی، در برنامه‌ریزی‌های فردی یا كلان اجتماعی، به صورت غیرقاعده‌مند دخل و تصرّف كرده و بر آن حاكم شوند