استاد محسن قرائتی در ادامه سلسله مباحث تفسیری خود با موضوع تفسیر قطره ای به بیان آموزه های آیه 163 و 164 سوره بقره پرداخته است.

* آیه                
«وَ إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَ حِدٌ لَا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الرَّحْمنُ الْرَّحِیمُ»
«إِنَّ فِى خَلْقِ الْسَّمَوَ تِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَفِ اللَّیْلِ وَالنَّهَارِ وَ الْفُلْكِ الّتِى تَجْرِى فِى الْبَحْرِ بِمَا یَنْفَعُ الْنَّاسَ وَمَآ أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْسَّمآءِ مِنْ مَّآءٍ فَأَحْیَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِیهَا مِنْ كُلِّ دَآبَّةٍ وَتَصْرِیفِ الْرِّیَحِ وَالْسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَیْنَ الْسَّمَآءِ وَ الْأَرْضِ لَأَیَتٍ لِّقَوْمٍ یَعْقِلُونَ‏»

* ترجمه                       
«و معبود شما خدایى یگانه است، جز او معبودى نیست، بخشنده‏ى مهربان است».
«همانا در آفرینش آسمان‏ها و زمین و در پى یكدیگر آمدن شب و روز و كشتى‏هایى كه براى سودرسانى به مردم در دریا در حركتند و آبى كه خداوند از آسمان نازل كرده و با آن زمین مرده را زنده نموده و انواع جنبندگان را در آن گسترده و (همچنین) در تغییر مسیر بادها و ابرهایى كه میان آسمان و زمین معلّقند، براى مردمى كه مى‏اندیشند، نشانه‏هایى گویاست».

* نکته ها                      
هماهنگى میان عناصر طبیعت و اجزاى هستى و قوانین حاكم بر آنها، همه نشان‏دهنده‏ى حاكمیّت و قدرت و اراده‏ى خداى یگانه است. آفرینش آسمان‏ها و توسعه‏ى دائمى آنها [و انّا لموسعون- ذاریات، 47] كه دست انسان تاكنون فقط به قسمتى از اوّلین آسمان رسیده، و استحكام [سبعاً شداداً - نبأ، 12] و طبقات هفتگانه [سبع سموات طباقاً - ملك، 3] و نظام حاكم [اوحى فى كلّ سماء امرها - فصّلت، 12] و تناسبات و ارتباطات میان هریك و بى‏ستون بودن [بغیر عمد ترونها - رعد، 2] و حفاظت آنها [سقفاً محفوظاً - انبیا، 32] و حركات ستارگان در مدارهاى خود و فاصله هریك از آنها، همه نشانه‏هاى قدرت خداوند یكتاى حكیم است.

سعدى میگوید:
آفرینش، همه تدبیر خداوند دل است /‏ دل ندارد، كه ندارد به خداوند اقرار

كوه و دریا و درختان، همه در تسبیحند / نه همه مستمعى، فهم كند این اسرار

عقل، حیران شود از خوشه زرین عنب / ‏ فهم، عاجز شود از حبّه یاقوت انار

پاك وبى‏عیب، خدایى كه به تقدیر عزیز / ماه وخورشید، مسخّر كند و لیل و نهار

كلمه «ریاح» جمع «ریح» به معناى باد است، ولى در قرآن هر جا كلمه «ریح» آمده همراه قهر و عذاب است، مانند: «ریح صرصر» [الحاقه، 6] ولى هرجا كلمه «ریاح» آمده است، همراه باران و لطف الهى است. در حدیث مى‏خوانیم: هرگاه بادى مى‏وزید پیامبر صلى الله علیه وآله مى‏فرمود: «الّلهم اجعلها ریاحاً و لا تجعلها ریحاً» خداوندا! این باد را ریاحِ رحمت قرار ده، نه ریحِ عذاب. [تفسیر صفوةالتفاسیر، ج‏1، ص‏113]

* پیام ها                       
1- شناخت طبیعت، یكى از راه هاى خداشناسى است كه شناخت او، قدرت، حكمت و یكتایى او را در بر دارد. «الهكم اله واحد... فى خلق السموات... لایات»

2- خداوند، نظیر و شبیه ندارد و مركب از اجزا نیست. «اله واحد»

3- هم طبیعت و هم صنعتِ دست ساختِ انسان، از اوست. «خلق السموات و الارض... والفلك»

4- هر موجودى در جهان هستى، آیه‏اى از آیات كتاب خداوند در طبیعت است. «لایات»

برگ درختانِ سبز، در نظر هوشیار / هر ورقش دفترى است، معرفت كردگار

5 - تنها خردمندان از نگاه در هستى، درس خداشناسى مى‏گیرند. «ان فى خلق السموات... لایات لقوم یعقلون»

 
 
 
منبع: خبرگزاری رسمی حوزه
 
 
 

شناخت طبیعت، یكى از راه هاى خداشناسى است كه شناخت او، قدرت، حكمت و یكتایى او را در بر دارد. «الهكم اله واحد... فى خلق السموات... لایات»