پلنگ حیوانی منحصر به‌ فرد و زیبا، باابهت، قدرتمند و باوقار است، این حیوان بسیار قوی، چابک و سریع بوده و در کوهستان‌ها زندگی می‌کند. پلنگ ایرانی یکی از ۳۷ گونه گربه‌سانان دنیا محسوب می شود.

تمامی اعضای خانواده پلنگ‌ها در  نقاط  مختلف دنیا به‌ غیر از استرالیا، قطب شمال و قطب جنوب زندگی می‌کنند. 

در سال‌های بسیار قدیم،  حدود 10گونه از گربه‌سانان در ایران وجود داشت، پس از انقراض شیر ایرانی و ببر خزر، تنها گربه سانی که در ایران باقی ماند پلنگ ایرانی بود که از نوع بزرگ‌ترین گربه‌سانان در دنیا محسوب می‌شوند. 

انواع پلنگ در دنیا- پلنگ آفریقایی
- پلنگ عربی
-  پلنگ آمور یا خاور دور   
-  پلنگ شمال چین  
- پلنگ جنوب چین  
- پلنگ جاوه  
- پلنگ سری لانکا  
- پلنگ هندی 
- پلنگ ایرانی 

همان‌طور که قبلاً اشاره کردیم؛ پلنگ ایرانی، یکی از بزرگ‌ترین گونه‌های پلنگ در دنیا و بومی غرب آسیا است. این حیوان همانند بسیاری از حیوانات نایاب دنیا، در فهرست "در معرض خطر انقراض" قرارگرفته است.

البته اصلی‌ترین تهدید بقای این حیوان جدا شدن از زیستگاه‌ها و قطع ارتباط ژنتیکی این حیوان با گروهای مختلف نژادی است و همین دلیل به وجود آمدن گروهای کوچکی از این حیوانات است. به‌طور مثال در زیستگاه این حیوان جمعیتی بیشتر از 100 پلنگ بالغ وجود ندارد.  

از عوامل مهم کاهش جمعت پلنگ در ایران؛ شکار آن‌ها(برای فروش پوست ، برای حفاظت از حیوانات خانگی، کشتن آن‌ها از ترس بلافاصله بعد از دیدنشان) و یا شکار طمعه های این حیوان(بزکوهی، گوسفند وحشی، شوکا، مرال) توسط انسان، از بین رفتن زیستگاه این حیوانات(جاده سازی، ساخت معدن، جنگل زدایی، آتش سوزی) تمامی این عوامل سبب نابودی زیستگاه این حیوان شده و خطر انقراض آن‌ها را بیشتر نموده است.

حدود 1300 قلاده پلنگ، در سال 2005  در غرب آسیا(قفقاز، ترکمنستان، جنوب روسیه، پاکستان، افغانستان و ایران) می‌زیستند، که بیشترین آن‌ها داخل مرزهای ایران زندگی می‌کردند. باید توجه داشت که بدون شک ایران آخرین قلمرو زیستی برای پلنگ‌ها محسوب می‌شود.

- بیشتر از 30 درصد جمعیت پلنگ‌های ایرانی در شمال شرقی کشور زندگی می‌کنند.(استان خراسان رضوی و شمالی، استان گلستان، استان مازندران و استان سمنان)

پراکندگی جمعیت پلنگ ایرانی در کدام استان‌ها است؟
برخی دیگر از استان‌های کشورمان نیز زیستگاه پلنگ ایرانی است. 

- جنوب شرقی کشور؛ استان سیستان و بلوچستان( 5 نقطه در این منطقه زیستگاه پلنگ ایرانی است).

- درجنوب کشور، استان فارس و استان هرمزگان، بوشهر و خوزستان نیز قبل از آنکه انشعابات زاگرس وارد جلگه ساحلی شود، زیستگاه پلنگ ایرانی است.

- در قسمت شمال شرقی کشور؛ استان آذربایجان شرقی(منطقه کیامکی شناخته‌شده‌ترین زیستگاه در این استان است.) و بیشترین جمعیت پلنگ ایرانی را دارا هست. 

- در مرکز کشور،  استان یزد و استان اصفهان که شهرستان بافق یزد معتبرترین زیستگاه می‌باشد.

- در غرب کشو؛ کرمانشاه، کردستان و ایلام که وجود این گربه‌سان در کرمانشاه و کردستان بسیار ضعیف است، ولی در ایلام اطلاعاتی در مورد رؤیت این حیوان به‌دست‌آمده است.  

می‌توان با جرأت بیان کرد که در اکثر مناطق کوهستانی و جنگلی ایران، از ارتفاعات البرز و زاگرس گرفته تا ارتفاعات کویری و جنگل‌ها و همچنین مناطق ساحلی خزر، مناطق کوهستانی و صخره‌ای خلیج‌فارس و دریای عمان زیستگاه پلنگ ایرانی است.  به این معنی که هر جا طعمه کافی یافت شود، پلنگ زندگی می‌کند.

متأسفانه امروزه خبرهایی از کشته شدن پی‌درپی پلنگ‌ها به گوش می‌رسد. ولی این روزها که خبرهای زیادی از مرگ و انقراض پلنگ‌های زیبای ایرانی دوستداران طبیعت را نگران کرده، طی رخدادی کم‌نظیر ۳ قلاده پلنگ ایرانی هم‌زمان در پارک ملی تندوره خراسان دیده‌شده است.
در ایران چند پلنگ داریم؟در مورد جمعیت پلنگ در ایران، هیچ‌گونه آمار دقیقی وجود ندارد. جمعیت پلنگ‌های ایرانی از ۲۰۰ تا ۴۰۰۰ (به گفته بعضی شکارچی‌ها) اعلام‌شده ؛ ولی تعداد ۵۰۰ تا ۸۰۰  پلنگ ایرانی، مورد پذیرش اتحادیه جهانی حفاظت IUCN است.

متأسفانه بر اساس آمار؛ هفته‌ای یک پلنگ در ایران کشته می‌شود و با توجه به تلفات پلنگ احتمال انقراض این حیوان در زاگرس و البرز وجود دارد.

روز نهم شهریور به‌عنوان "روز ملی حفاظت از یوزپلنگ ایرانی " از سال 1386 نام‌گذاری شد. در حال حاضر نسل یوز آسیایی جز در ایران در سایر کشورها منقرض‌شده و خطر انقراض در کمین یوزپلنگ ایرانی است. پس باید همه ما تلاش کنیم و برای آشتی با محیط‌زیست و طبیعت با همه مخلوقات خداوند مهربان باشیم.

هر روزه حیوانات بسیاری در دنیا در حال انقراض و نابودی هستند، پلنگ ایرانی نیز یکی از همین حیواناتی‌ست که اگر از آن‌ها محافظت نشود بزودی منقرض خواهند شد.