 
ابوجعفر، محمد بن علی شلمغانی معروف به "ابن ابی الغراقر"(1) وی از جمله افرادی بود كه در زمان غیبت صغری (260 - 329) ادعای بابیت و وكالت از طرف امام زمان(ع) را نمود.(2) شلمغانی در ابتدا دانشمند و فردی صالح بود(3) و كتاب‏هایی مانند كتاب "التكلیف" و "العصمة" را تدوین كرد.(4) حسادت وی نسبت به ابوالقاسم حسین بن روح، سفیر سوم حضرت حجت(ع) موجب شد كه با حسین بن روح مخالفت نماید و مذهب حق را رها كند و خود مذهب جدیدی به وجود آورد. نیز ادعای الوهیت كند(5) و مقالات كفرآمیز مبنی بر غلوّ و تناسخ، تدوین نماید و حكم به ترك عبادت و جواز نكاح با محارم كند(6) توقیعاتی مبنی بر ذَمّ و لعن او از سوی امام زمان(ع) صادر شد.(7) وی نزد "بنی بسطام" جایگاه و منزلتی ویژه داشت و به هنگام ارتدادش هرگونه كذب را به "حسین بن روح" استناد داده و برای "بنی بسطام" گزارش می‏نمود. این گزارش به ابن روح رسید و "بنی بسطام" را از پیروی او منع نمود.(8)
عقاید باطل و انحراف فكری و اختراع مذهب جدید، موجب شد كه وی از سوی حكومت راضی باللَّه (خلیفه عباسی) تعقیب شده و زندانی گردد. در خانه وی پاره‏ای اوراق و برخی كتاب‏ها در مذهب باطل پیدا شد كه دلالت بر بطلان عقاید او داشت، ولی وی عقاید باطل خویش را انكار نمود. او و عده‏ای از طرفدارانش را به حضور خلیفه برده، خلیفه از وی پرسید كه چرا دعوای خدایی كرده‏ای؟ گفت: من ادعای خدایی نكرده‏ام. حرف‏های او مورد قبول واقع نشد و حكم بر آن صادر شد كه او را دار زنند و جسدش را بسوزانند. 
بدین ترتیب عمر وی در سال 323 هجری پایان یافت.(9)

پی نوشت‏ها: 1. معجم الرجال، ج 17، ص 47؛ رجال نجاشی، ج 2، ص 293 - 294؛ ریحانة الادب، ج 4 - 3، ص 235.
2. ریحانة الادب، ج 4 - 3، ص 235.
3. عاشوری، جباری و حكیم، تاریخ عصر غیبت، ص 201 - 202.
4. ابوالقاسم خویی، معجم الرجال، ج 17، ص 48؛ عاشوری و جباری، پیشین، ص 201.
5. ریحانة الادب، ج 4 - 3، ص 235؛ بحارالانوار، ج 2، ص 252.
6. البدایة و النهایه، ج 11 - 12، ص 203.
7. معارف و معاریف، ج 6، ص 540.
8. عاشوری و جباری، پیشین، ص 201 - 202.
9. معجم الرجال، ج 17، ص 48؛ الكامل فی التاریخ، ج 8، ص 290؛ ابن جوزی، المنتظم، ج 13، ص 342.


ابوجعفر، محمد بن علی شلمغانی معروف به "ابن ابی الغراقر"(1) وی از جمله افرادی بود كه در زمان غیبت صغری (260 - 329) ادعای بابیت و وكالت از طرف امام زمان(ع) را نمود.