 
شیخ مفیده (ره) در كتاب الارشاد انبوهى از این نشانه ها و علایم را به طور فشرده نقل كرده است. به نظر او مهمترین نشانه ها عبارت است از:
1. جنبش ارتجاعى سفیانى.
2. قتل سید حسنى.
3. جنگ قدرت بنى عباس.
4. گرفتن خورشید در نیم روز ماه رمضان.
5. شكافته شدن زمین و فرورفتن تجاوزكاران.
6. فرورفتن زمین در مشرق و مغرب.
7. توقف خورشید به هنگام نیم روز در وسط آسمان.
8. طلوع خورشید از مغرب.
9. قتل نفس زكیه پشت دروازه كوفه در زمره هفتاد تن از شایستگان.
10. بریده شدن سر مردى از بنى هاشم در میان ركن و مقام.
11. ویران شدن دیوار مسجد كوفه.
12. حركت پرچم هاى سیاه از طرف خراسان.
13. قیام جنبش یمنى.
14. آشكار شدن مرد مغربى و تصرف سرزمین شام به وسیله لشگر او.
15. فروآمدن ترك ها در جزیره.
16. فروآمدن رومیان در رمله.
17. طلوع ستاره اى درخشان و نورانى بسان ماه و آن گاه انعطاف خاص آن.
18. پدیدار شدن سرخى در آسمان و گسترش آن در آفاق آسمان.
19. پیدایش ستون آتشى در مشرق به مدت سه تا هفت روز.
20. قیام امت عرب و بركنار شدن زمامداران عرب به وسیله ملت هاى خویش و به دست گرفتن زمام امور كشورها به وسیله مردم.
21. خروج جهان عرب از سیطره عجم (احتمالاً غربى ها).
22. كشته شدن رهبر مصر به دست مردم.
23. انهدام شام و اختلاف سه جریان سیاسى در آن.
24. ورود پرچم هاى قیس و عرب به مصر و پرچم هاى «كنده» به خراسان.
25. ورود سپاهى از سوى مغرب و رسیدن به آنها به دروازه شهر حیره.
26. شكستن دیوار فرات و جریان یافتن آب در كوچه هاى كوفه.
27. خروج شصت پیامبر دروغین.
28. خروج دوازده امام دروغین.
29. به آتش كشیده شدن مرد گران قدرى از بنى عباس بین جلولا و خانقین.
30. ایجاد پل ارتباط میان كوفه و بغداد.
31. وزش بادى سیاه در آغاز روز.
32. ترس و ناامنى فراگیرى كه همه عراق و بغداد را فرا مى گیرد.
33. مرگ سریع و دردناك و نقص و زیان در اموال و جان و ثمرات.
34. آفت ملخ نابهنگام و بهنگام كشاورزى.
35. برداشت كم محصولات زراعى.
36. جنگ قدرت میان عجم (غیرعرب) و خونریزى بسیار در میان آنان.
37. شورش بردگان بر ضد برده داران و كشتن آنان.
38. مسلمان شدن گروهى از بدعت گذاران و به صورت میمون و خوك درآمدن آنان.
39. تسلط كشورهاى عقب مانده به كشورهاى زورمندتر و ثروتمند.
40. طنین افكن شدن ندایى از آسمان و رسیدن آن به گوش جهانیان به زبان هاى گوناگون.
41. پدیدار شدن چهره و سینه اى در كره خورشید.
42. زنده شدن گروهى از مردگان و بازگشت آنان به دنیا به گونه اى كه مردم آنان را شناخته و با آنان دیدار مى كنند[1]. ...  آن گاه است كه (مردم) از ظهور آن امام موعود در مكه مكرمه و بیت اللّه  آگاه مى گردند و با شور و شوق و اخلاص به یارى او مى شتابند[2].
در رابطه با این علایم و نشانه ها، توجه به چند نكته بایسته است:
1. باورداران به مصلح كل امام عصر(عج)، باید همواره چشم انتظار ظهور آن حضرت باشند و با بهره گیرى از اصل انتظار، آمادگى هاى لازم را براى یارى و همراهى با امام موعود خویش كسب كنند. این كه هنوز بعضى از نشانه ها تحقق نیافته باشند، هرگز به معناى نفى لزوم انتظار در هر روز و شب نیست.
2. علایم و نشانه هاى ظهور، چیزهایى هستند كه تا واضح نشوند، حضرت صاحب الزمان ظاهر نمى شود و حدوث هر یك از آنها، دلیل این است كه ایام فرج تا اندازه اى نزدیك شده است ؛ اما دلالتى ندارد كه بعد از حدوث آن علامت، بلافاصله حضرت صاحب الامر ظهور كند ؛ ولى در مورد بعضى از آنها (مانند قیام سید حسنى، و خروج سفیانى و...)، تصریح شده كه مقارن ظهور آن حضرت واقع مى شود.
3. خداوند امر ظهور امام زمان را تنها در یك شب، مقرر خواهد فرمود و در این صورت نیازى به مقدمات طولانى نخواهد بود، بلكه بسیارى از نشانه هاى ذكر شده در روایات ممكن است طى همان یك شب و روز تحقق یابد.
4. بعضى از علایم و نشانه ها، به طور اعجاز و خارق العاده واقع مى شوند تا صحت ادعاى مهدى موعود(عج) را تأیید كنند و اهمیت مسئله و فوق العاده بودن اوضاع را به جهانیان اعلام دارند. حكم این علایم با سایر معجزات یكسان است و به صرف این كه با جریان عادى سازگار نیست، نباید آنها را مردود شناخت.
5. یكى از دلایل ذكر این نشانه ها در روایات، آشنا شدن مردم با شرایط ویژه اى است كه قبل از قیام جهانى امام مهدى(عج) پدید مى آید. آشنایى مردم با این ویژگى ها، مى تواندعامل مهمى در شناسایى مدعیان دروغین مهدویت و رسوایى فرصت طلبانى باشد كه از جهالت مردم تحت پوشش نام مهدى(عج) سوء استفاده مى كنند!
6. احادیث اهل بیت (علیهم السلام)  علایم ظهور را به دو قسم تقسیم كرده اند:
یكى از آنها علایم حتمى است كه به هیچ قید و شرطى مشروط نیست و قبل از ظهور باید واقع شود.
قسم دوم ؛ یعنى، علایم غیرحتمى، حوادثى است كه به طور مطلق و حتم از نشانه هاى ظهور نیست ؛ بلكه مشروط به شرطى است كه اگر آن شرط تحقق یابد، مشروط نیز محقق مى شود.

پی نوشت ها _______________________________
[1]. الارشاد، ص 356 ؛ بحارالانوار، ج 52، ص 220.
[2]. ر.ك: محمدكاظم قزوینى، امام مهدى از ولادت تا ظهور، ص 293 و 294.
منبع : مهدویت
منظور از نشانه هاى ظهور چیست؟
