قرآن می‌گوید «هنگامی که فردی قوای بدنی او کامل شد و به سن چهل  رسید می‌گوید: بار خدایا بر نعمتی که به من و نیز به پدر و مادرم دادی توفیق شکرگزاری عطا کن، و این‌که کار شایسته کنم  که تو از آن خوشنود باشی، خدایا فرزندانم را صالح گردان، من به تو بازگشتم و من از تسلیم شوندگانم (احقاف، ۱۵).

این فرازها را هر کس می‌تواند در مورد خود، خانواده، ملت و انقلاب بررسی کند و ببیند که آیا چنین است؟ چهل سالگی یعنی داشتن پشتوانه­ ای قوی از تجربیات خوب و بد؛ چهل سالگی یعنی شناخت راه از بیراه؛ چهل سالگی یعنی تشخیص دوست از دشمن؛ چهل سالگی یعنی داشتن برنامه برای آینده و در آمدن از بلاتکلیفی و هزاران مورد دیگر.

سؤال این است که آیا ما نسبت به گذشته خود خرسندیم و در موقعیتی هستیم که بگوئیم خدا یا تو را شکر که این نعمت  را به ما عنایت کردی!

آیا از وضعیت گذشته و حال آنقدر راضی هستیم که می توانیم از خدا بخواهیم که در این شرائط و بر مبنای وضع موجود  فرزندانمان صالح شوند و از نعمت انقلاب استفاده کنند؟ آیا ما در وضعیتی هستیم که به خدا بگوئیم من به تو روی آوردم و از تسلیم شوندگانم؟

چهل سالگی زمان و مقام رشد است که در آن هر کس می تواند بدور از غرور و یا خود کم­بینی گذشته خود را مطالعه کند و برای حرکتی نو تصمیم بگیرد. بی شک انقلاب اسلامی فراز و نشیب های فراوانی داشته است و در این مدت چهل سال تجارب فراوانی را کسب کرده است.

در هر حال رسیدگی امری است که باید بدون غرض و مرض آن را انجام داد و اگر نکنیم دیگران خواهند کرد و آنگاه  ما باید موضعی انفعالی داشته باشیم، همچنانکه در بسیاری از موارد داشته ایم، و تازه نتیجه مطلوبی هم از آن نخواهیم گرفت.

می توان مجموعه انقلاب را به طور کلی بررسی کرد که کار بسیار دشواری است و اگر جزء به جزء و بر حسب موضوع بررسی شود باز رویکرد دیگری است که در عین حالی که آسان تر است اما فارغ از بقیه موضوعات هم چندان صحیح نیست و چنگی به دل نمی زند. می توان از بالا به پائین و یا از پائین به بالا و یا به صورت خوشه ای و شبکه ای و در کنار هم انقلاب چهل ساله را مطالعه کرد. می توان انقلاب  را با قبل از انقلاب سنجید و یا دستاوردهای انقلاب را با سایر کشور ها و یا انقلاب های دیگر منصفانه مورد قضاوت قرار داد. حتی دوره های مختلف ریاست جمهوری و حتی هدایت امام و رهبری را مطالعه کرد.

همچنین از میزان هدررفت نیروها در داخل و خارج به تفکیک منابع هم می توان به عنوان معیاری دیگر انقلاب را مورد مطالعه قرار داد.

یکی از معیارهای بررسی در بین سایر معیارها بررسی میزان حساسیت دشمن نسبت به انقلاب است که می تواند مورد توجه قرار گیرد. میزان حساسیت دشمن نسبت به قدرت دفاعی می تواند ملاکی برای ارزیابی باشد.

به صورت موضوعی هم بررسی این چهل سال قابل بررسی است. مانند نظامی، سیاسی، فرهنگی، علمی و اقتصادی؛ و یا به صورت جزئی، اینکه هر سازمانی خود را ارزیابی کند و یافته ها را با از دست داده ها در کنار هم ببیند.

از نظر نظامی بی­شک جنگ هشت ساله ما را آبدیده کرد و متعاقب آن خودباوری  نظامی است که پشتوانه نظام سیاسی هم محسوب می شود. بدون قدرت نظامی سخن گفتن از استقلال بیهوده است.

از نظر سیاسی باید بررسی کرد که ما تا چه اندازه در معادلات بین المللی محلی از اعراب داریم. وضعیت منطقه و توجه دولت های آن و نیز طرفداری مردم منطقه همه قابل مطالعه است و باید معیاری برای ارزیابی باشد. نگاه ملت­ها و به ویژه ملت های منطقه و نیز حساسیت دولتها برای دشمنی و یا دوستی و اعتباری که کشورهای دیگر از نظر احترام قائل شدن به ایران و ایرانی ملاک دیگری برای ارزیابی است. انقلاب در نظر و عمل هم موضوع دیگری برای تحقیق است. نگاه امیدوارانه به خارج و نادیده گرفتن توان داخلی نقطه حساس افکر بعضی از مسئولان است.

از نظر اقتصادی می توان به آمارهایی که سازمانهای بین المللی می دهند متکی شد و یا به شاخص هایی است که خودمان داریم و با  آن اوضاع داخلی را می سنجیم. داشتن ثروت عظیم و داشتن سرمایه فراوان طبیعی و انسانی یک مسئله است و آنچه ملت در حال حاضر و نسل های آینده  از آن منتفع می شوند و یا باید بشوند مسئله دیگر. ضریب جینی اگر چه تا اندازه ای قابل مطالعه است ولی نمی تواند ملاک قطعی باشد. توزیع عادلانه امکانات و جلوگیری از هدر رفت منابع به هر شکل آن موضوعی قابل  بررسی است. بی شک وضع اقتصادی  به اعتراف خود مسئولان و نیز به تصدیق مردم خوب نیست. ما در تولید و توزیع خوب عمل نکرده و ناتوانیم. اینکه گوسفندهایمان قاچاق شود و ما با واردات گوشت مردم را آرام کنیم هنر نیست؛ اینکه تولیدات نفتی و به ویژه بنزین، به وفور و سرعت قاچاق شود و ما در کشور بر طبل مصرف بکوبیم ارزش نیست؛ در پول ملی، رانت خواری و رانت بازی، مشکل داریم، در تقویت صادرات و تبیین مزیت­های اقتصادی دستمان باز نیست. کارکرد گمرک و مالیات از مشکلات بزرگ ماست. در امور اقتصادی با آنکه دشمنی ها فراوان است ولی باید پرسید آیا دولتمردان برای آینده برنامه دارند؟ آیا ما صاحب کارخانه هستیم و یا دانش فتی و یا هر دو؟

البته در حوزه­های فنی و صنعتی باید اعتراف کرد به لحاظ کمی پیشرفت کرده ایم ولی از نظر کیفی خیر. در فناوری که در بعضی موارد اگر گزارش ها درست باشد و به صورت مونتاژ نباشد، پیشرفتهای قابل ملاحظه ای داشته ایم؛ در صتعت هوا و فضا، انرژی هسته ای، نانو و پزشکی و مواردی دیگر و این نشانگر این است که ما می­توانیم.

در مسائل فرهنگی هم باید به دقت بررسی کنیم که چه کرده ایم و برنامه مشخص ما چیست؟ اختلاف در پیوستن به معاهدات بین المللی در صورتی خوب است که حرفی برای گفتن داشته باشیم و الا منفعلانه برخورد کردن و چشم به معاهدات بین المللی دوختن با قطعی بودن توطئه های بین المللی هنر نیست. سرمایه اجتماعی و ملی علاوه بر جنبه اقتصادی بار عظیم فرهنگی دارد. این سرمایه در معرض خطر است باید هر چه سربعتر در ترمیم آن کوشید. در چهل سالگی هیچ چیز گرانقدر تر و برتر از سرمایه اجتماعی نیست.

در مسائل علمی با داشتن آمارهای خوب که حکایت‌گر پیشرفت است اما امیدوار کننده نیست. ما حرف نو نمی زنیم، ما ابتکار عمل علمی را به دست نمی گیریم. ما غربزدگی را در مسائل علمی بیش از مسائل فرهنگی شاهدیم و حنی در سخن گفتن و استعمال کلمات و واژه­ها و بی اعتنایی به زبان فارسی بیداد می­کند.

در شفافیت اطلاعات که بُن­مایه همه فعالیت‌ها است نه طرح مشخصی داریم و نه مدیریت مطلوب و اگر داشته باشیم بر آن وفاق نداریم.

چهل­ سالگی زمان بازبینی و بازنگری و بررسی نشیب و فرازهاست. باید از خطاهای گذشته اجتناب کرد و برای چهل سال دیگر برنامه داشت. الان زمان آن است. مردم و مسئولان! تعارف را کنار بگذاریم!

پیشنهاد می‌شود گروهی کارشناس خبره و بدون گرایش‌های خطی تحقیق جامعی را از چهل سالگی انقلاب در حوزه‌های گوناگون و با روش‌های مختلف، به دور از هیاهو و اسراف بر عهده بگیرند تا راهنمایی برای تصمیم سازان  و مایه ای برای خشنودی مردم شود.منبع: خبرآنلاین
چهل سالگی زمان و مقام رشد است که در آن هر کس می تواند بدور از غرور و یا خود کم­بینی گذشته خود را مطالعه کند و برای حرکتی نو تصمیم بگیرد. بی شک انقلاب اسلامی فراز و نشیب های فراوانی داشته است و در این مدت چهل سال تجارب فراوانی را کسب کرده است.