 1. آیاتی كه در مورد اهل‌بیت و امامت در قرآن وارده شده است از یك وضع خاصی برخوردار هستند كه سعی شده است این آیات در لابه لای آیات دیگر كه مربوط به موضوع دیگری می‌باشند ذكر شوند و به‌طور آشكار به نام ائمه اشاره نشده است. مثل آیات «إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَكُمْ تَطْهِیراً» و آیه «... الْیَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِینَكُمْ»[2] هرچند هر آدم منصف و حقیقت طلبی به غرض اصلی آیه پی می‌برد. چنان كه اهل تسنن نیز این آیات را به اهل‌بیت پیامبر و امامان ما تفسیر كرده‌اند.[3] به هر حال این وضع خاص در ذكر این آیات به خاطر نگرانی بوده كه پیامبر از ابلاغ و ذكر آیات مربوط به امامت و اهل‌بیت ـ علیهم السلام ـ داشتند چون ممكن بود عربی كه عصبیت درعمق جان و دل آن‌ها نفوذ كرده بود بگویند پیامبر این آیات را به خاطر خانواده خود بیان كرده است.[4]
2. سرّ دیگر این است كه به هر حال انسان بی‌غرض و كمال طلب غرض اصلی آیه را می‌فهمد ولی تصریح به نام ائمه موجب می‌شد كه عده‌ای افراد متعصب و ضعیف در ایمان و دشمنان ائمه از دستورات قرآن تمرّد كرده و در مقابل قرآن بایستند و این به‌صورت تمرد از اسلام و قرآن در آید و ممكن بود كل قرآن و اسلام را انكار كنند گویا خداوند متعال می‌خواهد تمردشان به شكلی در نیاید كه به معنی طرد قرآن در كمال صراحت باشد. لااقل یك پرده‌ای بتوانند برایش درست كنند. همانند آیه «إِنَّما وَلِیُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّكاةَ»[5] دادن زكات در حال ركوع یك كار عمومی نیست بلكه اشاره به یك واقعه معین دارد كه هر آدم بی‌غرضی منظور آیه را می‌فهمد كه در مورد امام علی ـ علیه السلام ـ می‌باشد ولی باز طبق همان سر و هدف به نام امام در این آیه و به نام ائمه در آیات دیگر اشاره نشده است.
3. ترس از تحریف قرآن، به هر حال قرآن باید از تحریف حفظ می‌شد چون برای همه زمان‌ها نازل شده است باید از عواملی كه موجب تحریف در قرآن می‌شد در قرآن نمی‌آورد كه در صورت آوردن نام ائمه، یا پیامبر را متهم به تحریف می‌كردند و می‌گفتند این آیات را خود پیامبر به خاطر خانواده خودش وارد كرده است و یا خودشان قرآن را تحریف می‌كردند. چنانكه غاصبان خلافت قرآن جمع‌آوری شده به وسیله حضرت علی ـ علیه السلام ـ را قبول نكردند و قرآن ‌جمع‌آوری شده به وسیله عثمان را قبول كردند[6] در حالی كه همه آن‌ها به جایگاه و فضیلت و تقوای علی ـ علیه السلام ـ آگاه بودند.
4. اگر نام ائمه ذكر می‌شد به خاطر شناساندن جایگاه آن‌ها به مردم و توجه مردم به آن‌ها بود. و در صورت ذكر نام ائمه باز غاصبان خلافت صلاحیت آن‌ها را منوط به تحصیل اكثریت و یا روش‌های ساختگی خودشان می‌كردند. اگر آن‌ها واقعاً بی‌غرض بودند پیامبر نام دوازده امام را روایاتی كه مورد قبول اهل‌تسنن نیز می‌باشد[7] ذكر كرده است.
5. خصوصیات بسیاری از ضروریات دین و اعتقادات، كه به آن‌ها عمل می‌كنیم و مكلف به انجام آن‌ها هستیم در قرآن نیامده است. مثل خصوصیات نماز صبح از قبیل تعداد ركعات و یا آهسته و بلند خواندن، ‌و ده‌ها مسائل دیگر كه در قرآن نیامده و آن‌ها را از از روایات ائمه ـ علیهم السلام ـ استفاده می‌كنیم چون طبق حدیث ثقلین كه باز مورد قبول اهل تسنن می‌باشد،‌ قرآن و سنت در كنار هم و اهل‌بیت ـ علیهم السلام ـ ،‌ علی ـ علیه السلام ـ و اولاد علی ـ علیه السلام ـ همیشه در كنار قرآن و مفسران واقعی قرآن می‌باشند. نام ائمه ـ علیهم السلام ـ نیز یكی از موضوعاتی است كه برای دانستن آن باید به سنت پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ مراجعه كرد.
 پی نوشت ها:
[1] . مطهری، مرتضی، امامت و رهبری، انتشارات صدرا، ‌چاپ چهارم، 1365، ش 5،‌ ص 156.
[2] . احزاب/ 33، مائده/ 3.
[3] . ابن ابی‌الحدید، ‌شرح نهج البلاغه، بیروت، مؤسسه الاعلمی، 1995 م، ج 3، ص 139، زمخشری حنفی، ‌الكشاف، بیروت،‌ دارالمعرفه،‌ ج 1، ص 59.
[4] . امامت و رهبری، ص 60.
[5] . مائده/ 67.
[6] . امامت و رهبری، ص 162.
[7] . احمد ابن حنبل، مسند، ‌چاپ بیروت، دارالصادر، 1994 م، ج12، ص 246.
منبع: اندیشه قم
براساس تفاسیر روائی حدود سیصد آیه در قرآن در شأن ائمه و اهل‌بیت ـ علیهم السلام ـ نازل شده است[1] ولی نام ائمه به‌طور صریح ذکر نشده است. علت نیامدن نام ائمه در قرآن را می‌توان در چند علت زیر خلاصه كرد: