 
 پنجمین نشست از برنامه «شب موسیقی» یکشنبه 13 آبان، با اجرای رضا مهدوی با موضوع «فرهنگ شنیداری و ذائقه موسیقایی»، میزبان شاهین فرهت (آهنگساز و مدرس موسیقی) و محسن الهامیان (موسیقیدان، نویسنده، مترجم و آهنگساز) بود.

مهدوی بحث را این گونه آغاز کرد که؛ «امروزه ما به گوش‌مان دقت نمی‌کنیم و به راحتی هر چیزی در آن ورود می‌کند و گویا ما ناگزیر به پذیرش آن هستیم. چه کاری باید انجام داد تا این فرهنگ شنیداری درست شود؟» 

ژن خاص و تکرار، دو عامل موثر در ادراک موسیقی
فرهت با این توضیح شروع کرد: دو عامل برای ادراک موسیقی نیاز است، یکی ژن خاص و دیگری تکرار و به گوش رساندن است که در عامل دوم رسانه‌های جمعی بسیار موثرند.

نباید به همه چیز از دید نخبه‌گرایانه نگاه کرد
الهامیان اما در بحث ژن خاص با فرهت مخالفت کرد و گفت: همه می‌توانند از موسیقی استفاده کنند و برای درک و لذت بردن از آن نیاز به ژن خاصی نیست. ما باید به جوان‌ها حق بدهیم آن‌چه را دوست دارند گوش بدهند. جوانان انتظاراتی دارند که ما در این سن و سال متوجه آن نمی‌شویم، بنابراین نباید بر آن‌ها خرده بگیریم. 

او در ادامه چند پاراگراف از کتاب «شناخت موسیقی مردم‌پسند» را خواند و نتیجه گرفت: نباید به همه چیز از دید نخبه‌گرایانه نگاه کرد و اگر به افراد حق انتخاب داد بسیار مناسب‌تر است.

از بچگی از دیدن کوه دماوند مسخ می‌شدم
فرهت با اشاره به «سمفونی دماوند» که از آثارش است ادامه داد: انسان احساسی از مطلبی می‌گیرد و موسیقی می‌نویسد. من از بچگی از دیدن کوه دماوند مسخ می‌شدم. قسمت اول یک صعود ذهنی است. قسمت دوم زیبایی‌های دماوند است و قسمت سوم طوفانی در قله در یک روز سرد زمستانی و بعد دوباره به عظمت دماوند برمی‌گردد و سمفونی تمام می‌شود.

فرهت در ادامه بحث ژن خاص گفت: ممکن است بعضی‌ها به عنوان مثال ژن‌شان به موسیقی کلاسیک جور نباشد، منظور من این بود و من انواع موسیقی را دوست دارم. موسیقی در شرایط زمان و مکان معنا پیدا می‌کند.

تعریف موسیقی خوب و بد چه هست؟
الهامیان در ادامه گفت: این یک مسئله عام هست و به دید شخص بستگی دارد. تحصیلات عاملی برای بهتر شدن فرهنگ شنیداری شخص نیست. فرهت تکرار در شنیدن را از عوامل ارتقا سطح شنیداری در جوامع دانست و گفت: رادیو و تلویزیون در بیدار کردن و ثابت نگاه داشتن فرهنگ شنیداری مردم نقش مهمی دارند. 

برای موسیقی نباید چهارچوب تعیین شود 
الهامیان در پاسخ به این سوال که آیا تولیدات آهنگسازان یک مملکت می‌تواند پاسخگوی ذائقه شنیداری تمام مردمش باشد، گفت: دلیلی ندارد یک نفر کاری بنویسد که همه خوششان بیاید. موسیقی را نمی‌توان اجبار کرد.

او همچنین در جواب این که مردم چه حجمی از موسیقی‌های مصرفی امروز که از مجاری رسمی عبور می‌کند را گوش می‌دهند، افزود: ارشاد کادرهایی برای حرکت موسیقی تعیین کرده که از دیدگاه نخبگی نگاه می‌کند و برای موسیقی نباید چهارچوب تعیین شود.

مهدوی از فرهت که در ممیزی ارشاد فعالیت می‌کند در مورد این بحث توضیح خواست و او در پاسخ گفت که الان تقریبا همه چیز تصویب می‌شود و افزود: هر نوع موسیقی باید عرضه شود اگر شنونده داشت، فروش می‌رود و اگر نه خودش کنار می‌رود.

محدودیت‌های ایجاد شده توسط سیما، باعث از دست رفتن مخاطبان آن شده است
فرهت در مورد نقش رادیو و تلویزیون گفت: محدودیت‌های ایجاد شده توسط سیما، باعث از دست رفتن مخاطبان آن شده است.

در ایران به جای اجرای موسیقی درباره آن صحبت می‌شود
فرهت تکرار، اجرای کنسرت‌ها، اجرای آثار آهنگسازان ایرانی، اختصاص مکان برای اجرای نوازندگان را به عنوان پیشنهادی برای فرهنگ‌سازی معرفی کرد و افزود: در حال حاضر خلاقیت کمتر و تکنیک بیشتر است. در ایران به جای اجرای موسیقی درباره آن صحبت می‌شود.

او در پایان به عنوان جمع‌بندی گفت: من دوست دارم ذائقه همه مردم در نظر گرفته شود. تکرار و کنسرت‌ها، اجازه موسیقی و اجرا برای جوانان بیشتر شود. الهامیان با تایید حرف‌های فرهت افزود: اجرای زنده باید زیاد شود تا تجربه زیاد و کار پخته شود.

مهدوی در پایان، با توجه به زیاد بودن تعداد فارغ‌التحصیلان موسیقی نسبت به سالن‌ها، از شهرداری‌ها و مسئولین درخواست کرد ورود پیدا کنند و هنر و موسیقی را جدی بگیرند.

«شب موسیقی»  از مجموعه «شب‌های هنر» به تهیه‌کنندگی حبیب‌الله ذوالفقاری یکشنبه شب‌ها ساعت 23 به طور زنده، از شبکه چهار سیما پخش می‌شود.
منبع : خبرگزاری ایلنا

شاهین فرهت در مورد نقش رادیو و تلویزیون در زمینه «فرهنگ شنیداری و ذائقه موسیقایی» گفت: محدودیت‌های ایجاد شده توسط سیما، باعث از دست رفتن مخاطبان آن شده است.

