 اهل سنت در تفسیر آیه یاد شده گرفتار تشتت و اختلاف آراء گسترده‏اى شده‏اند. برخى از آنان اصل دلالت آیه بر ولایت معصوم را پذیرفته‏اند اما در مصداق‏شناسى مسأله آراء پراكنده و جمع‏ناپذیرى دارند كه به شرح زیر است:
1. اولى‏الامر یعنى خلفاى راشدین،
2. صحابه پیامبر،
3. فرماندهان لشكر،
4. علماى اسلام و دانشمندان،
5. حكام و سلاطین،
6. مجمع اهل حل و عقد یعنى حُكّام، فرماندهان لشكر و افراد مورد وثوق امت اسلامى،
7. اجماع علماى امت اسلامى در مورد یك مسأله «1».
ارزیابى‏
1. دیدگاه نخست به هیچ روى راست نمى‏آید، زیرا نه تنها دلیلى بر عصمت خلفاى راشدین جز در مورد على‏بن ابى‏طالب علیه السلام وجود ندارد، خود آنان نیز ادعاى عصمت نداشته‏اند. رفتار سیاسى و اجتماعى‏ و اشتباهات بسیارى كه از آنان سر زده است. نیز بهترین گواه تاریخى بر عدم عصمتشان مى‏باشد. بنابراین هیچ دلیل و یا مؤیدى بر انطباق آیه بر آنان وجود ندارد، بلكه قراین موجود گواه بر نفى چنین انطباقى است.
2. دلالت آیه بر عصمت صحابه پیامبر نیز كاملًا مردود است زیرا:
اولًا، در میان صحابه جز براى اهل بیت دلیلى بر عصمت دیگرى وجود ندارد.
ثانیاً، در عین وجود شخصیت‏هاى برجسته و ارزشمندى چون سلمان، ابوذر، مقداد و ... در میان صحابه كسان دیگرى چون بنى‏امیه نیز وجود داشته‏اند كه به شهادت قرآن و سنت و تاریخ كمترین بهره‏اى از اسلام واقعى نداشته و حتى پس از پذیرش ظاهرى اسلام ضربه‏هاى بزرگى بر پیكر دین وارد ساخته‏اند. از این گروهند چهره‏هایى از بنى‏امیه مانند ابوسفیان، معاویه، حكم‏بن ابى العاص، تبعیدى پیامبر كه عثمان در دوران حكومتش او را به مدینه باز گرداند.
3. نظریه سوم نیز با مدلول قرآن فاصله بسیارى دارد، زیرا در میان فرماندهان لشكر در دوران خلفاى راشدین به كسانى چون خالدبن ولید بر مى‏خوریم كه مالك‏بن نویره مسلمان را در عین امان دادن به قتل رساند و بلافاصله با همسر او زنا كرد. «1» بنابراین چگونه مى‏توان آیه‏اى با چنان مضمون بلند و رفیعى را بر كسانى اینچنین تطبیق كرد!
4. نظریه چهارم نیز درست نیست زیرا هیچ دلیلى بر عصمت عالمان دینى وجود ندارد و اصل بر خطاپذیرى عالمان است. تشتت آراى عالمان دلیل روشن این مدعاست.
5. دیدگاه پنجم نیز با مراجعه به تاریخ و بى‏لیاقتى بسیارى از كسانى كه بر اریكه قدرت تكیه زده‏اند آشكار و مبرهن است.
6. جمع اهل حل و عقد نیز چیزى افزون بر موارد یاد شده پیشین نیست و با جمع محدودى از عناصر خطاپذیر عصمت از خطا پدید نمى‏آید.
7. هفتمین گمانه نیز مردود است، چرا كه صرف اتفاق و كثرت عددى عصمت و مصونیت از خطا نمى‏آورد، اگر چه میزان احتمال خطا را كاهش مى‏دهد.
نتیجه این كه:
1. مصداق‏شناسى معصومان نیاز به دلایل متقن و روشن دارد و آنچه گفته شد نمى‏تواند مصداق قابل قبولى براى مفاد آیه اولى‏الامر باشد.
2. روایات متعدد بر انطباق آیه بر حضرت امام على علیه السلام و نیز ادله قاطع بر عصمت امامان اهل بیت علیهم السلام وجود دارد. با وجود این ادله جایى براى چنین گمانه‏هاى پراكنده و بى‏حاصل وجود ندارد.
3. قرآن مجید در جاهاى دیگر از جمله در آیه تطهیر به صراحت عصمت اهل بیت را بیان كرده است. «1»
ازکتاب پرسمان دانشجویی - امام شناسی
منبع :پرسمان/معارف
دیدگاه اهل سنت در رابطه با آیه اولى‏الامر چیست و چه نقدى بر آن وارد است؟