 پاسخ: ام كلثوم دختر امیر المومنین علی علیه السلام بود. امام علی علیه السلام (علاوه بر دیگر دختران) سه دختر به نام‌های ام كلثوم كبری، ام كلثوم وسطی و ام كلثوم صغری داشته است.[1] اما مادر ام كلثوم كبری حضرت زهرا و مادر آن دو ام كلثوم دیگر، همسران دیگر امام علی علیه السلام بوده‌اند.ام كلثوم كبری چهارمین فرزند حضرت علی علیه السلام و حضرت زهرا بود. وی پس از امام حسن و امام حسین و حضرت زینب در شهر مدینه دیده به جهان گشود[2] اما تاریخ دقیق ولادت ایشان مشخص نمی‌باشد. تنها می‌توان گفت پس از سال هشتم هجرت و قبل از رحلت رسول خدا به دنیا آمده‌اند.[3] (برخی نویسندگان معتقدند وی اصلا وجود خارجی نداشته است اما دلایل و شواهد تاریخی بسیاری نشان از وجود این بانو دارد. بعلاوه در مقابل این عده، نویسندگان بسیاری نیز به نام ایشان در كتاب‌های تاریخی خود اشاره نموده‌اند.[4])
روایت شده است كه هنگام شهادت حضرت زهرا، ام كلثوم همچون برادران و خواهرش در سوگ مادرش سخت محزون بود و اشك می ریخت. او در حالی كه روپوشی بر صورت و چادری بر سر كشیده بود، رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم را مخاطب كرد و با ناله‌ای جانسوز گفت:«یا رسول الله! گویا الآن تو را از دست داده‌‌ایم و درد فقدان تو را الآن احساس كردیم».
و نیز نقل است:«هنگامی كه امیرمؤمنان توسط ابن ملجم مرادی ضربت خورد و به منزل منتقل شد، ام كلثوم پایین پای او نشسته بود. امام چشمان خود را گشود و به ام كلثوم نظری افكند و فرمود:«اكنون به سوی خداوند مهربان سفر می‌كنم.» ام كلثوم به شدت گریست و ناله‌ای سر داد و آن‌گاه به سوی ابن‌ملجم رفت و آن ملعون را ملامت كرد. [5]
از جمله حوادث مهم زندگی ام كلثوم، حضور وی به همراه برادرش امام حسین علیه السلام در كربلا است. [6]
وی پس از عاشورا به همراه خواهرش، زینب، از سالاران قافله اسیران آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم بود كه به كوفه و شام سفر كرد.[7] از ام كلثوم در جریان اسارت در كوفه و شام، خطبه‌ها و سخنانی در تاریخ و كتاب‌های مقتل نقل شده است.
محققان شیعه می‌گویند او همسر عون بن جعفر بوده است، ولی علمای اهل سنت بر این عقیده اند كه وی همسر عمر بن خطاب بوده است. نظریه ازدواج وی با عمر بن خطاب، با دلایلی بسیار متین و مستدل از سوی دانشمند بزرگوار آیه‌الله سید علی حسینی میلانی رد شده است كه در صورت تمایل در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

پی نوشت:[1] . در مورد دختران حضرت كه نام آن‌ها ام كلثوم بوده است می‌توانید ر.ك: دایرة المعارف تشیع، ج2، ص505 به بعد. در این كتاب اسامی اشخاصی را كه به نام‌شان ام كلثوم بوده و منسوب به حضرت امیرالمومنین علی (ع) می‌باشند، بیان شده است.
[2] . محمد بن‏ جریر طبرى شیعى، نوادر المعجزات، (قم، الهادى، چاپ اوّل، 1410ق،(ص97؛ همو، دلائل الامامه، (قم، البعث، چاپ اوّل، 1413ق) ص104.
[3] . دایرة المعارف تشیع، ج2، ص507.
[4] . بسیارى منابع هنگامى كه نام فرزندان امیرالمؤمنین(ع) را با هم ذكر مى‏ كنند، از زینب و ام‏كلثوم هر دو نام مى ‏برند و بسیارى از آنها تصریح كرده‏ اند كه مادر هر دو حضرت فاطمه(س) است. به عنوان نمونه ر.ك: بیهقى (م458ق)، سنن الكبرى، بیروت، دارالفكر، ج7، ص70؛ ابن‏ عساكر،تاریخ مدینه دمشق، دارالفكر، ج3، ص179 و ج69، ص176؛ یوسف مزى (م742ق)، تهذیب الكمال، مؤسسه الرساله، ج20، ص479؛ ابن‏ حجر، تهذیب التهذیب، دارالفكر، ج7، ص295؛ مسعودى (م345ق)، التنبیه و الاشراف، ص258؛ ابن‏ كثیر (م774)، البدایة و النهایه، بیروت، دار احیاء التراث، ج5، ص314 و ج7، ص367؛ اربلى (م693ق)، كشف الغمه، بیروت، دار الاضواء، ج2، ص68؛ بلاذرى، انساب الاشراف، بیروت، اعلمى، ج2، ص411؛ طبرى،تاریخ الامم و الملوك، بیروت، اعلمى، ج5، ص153؛ ابن‏ اثیر (م630)، الكامل فى التاریخ، ج2، ص440؛ ابن‏ اثیر، اسدالغابه، اسماعیلیان، ج5، ص70؛ ابن‏ حجر، الاصابه، بیروت، دارالكتب العلمیه، ج6، ص191؛ یعقوبی، تاریخ یعقوبى، بیروت، دار صادر، ج2، ص213.
[5]. ابو حنیفه دینوری(م 282)، ،‌ اخبار الطوال، (تحقیق عبد المنعم عامر، مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات الرضى، 1368ش) ص214؛ محمد بن جریر طبرى (م 310)، تاریخ طبرى ، ترجمه ابو القاسم پاینده، تهران، اساطیر، چ پنجم، 1375ش) ج2، ص2686.
[6] . ابو حنیفه دینوری(م 282)، ،‌ اخبار الطوال، ص276؛ أبو محمد أحمد بن اعثم الكوفى (م 314)،كتاب الفتوح، تحقیق على شیرى، بیروت، دارالأضواء، ط الأولى، 1411ق) ج5، ص84.
[7] . ابوالفرج اصفهانی(م 356)، مقاتل الطالبیین، (تحقیق سید احمد صقر، بیروت، دار المعرفة، بى تا) ص119.
منبع : پرسمان


سلام .آیا این درسته فرزندان حضرت علی و حضرت فاطمه چهار نفر بودن به نام های: امام حسن و امام حسین و حضرت زینب و حضرت محسن( كه در شكم مادر سقط شدن) و حضرت ام كلثوم دختر حضرت علی از دیگر زنان ایشان بوده و یا اینكه لقب حضرت زینب است ؟تاریخ تولد حضرت ام كلثوم چه زمانی است و چرا در تقویم ایران نامی از تولد ایشان ثبت نشده؟