
از یک سمت برخی واردات آن را تیر خلاص بر پیکر تولیدکنندگان داخلی قزل‌آلا می‌دانستند و برخی دیگر حجم واردات این ماهی را با حجم تولید کل داخل مقایسه کرده و اعتقاد دارند تیلاپیا برخلاف ادعای گروه اول نمی‌تواند خللی در فعالیت تولیدکنندگان داخلی ایجاد کند. کمی بعد شایعاتی مبنی بر کیفیت نازل این‌گونه از ماهی دهان‌به‌دهان می‌چرخید. شایعاتی که برخی معتقد بودند ممکن است صرفاً حربه‌ای برای کنار زدن رقبای خارجی باشد. در هر حال تعدادی از تولیدکنندگان داخلی به فکر تولید تیلاپیا در داخل کشور افتادند و تلاش می‌کنند تا این ماهی را که به دلیل مختصات زیستی خود اساساً ماهی کم‌ خرج و پرسودی است پرورش دهند. البته باز هم گروهی دیگر به خاطر مهاجم بودن این‌گونه عقیده دارند که این ماهی در داخل کشور قابلیت پرورش ندارد. با توجه به التهابات اخیر بازار و فزونی یافتن قیمت گوشت و مرغ، طبیعتاً اقبال به این ماهی خوش خوراک و ارزان قیمت بیش از پیش می‌شود. از این رو در این نوشته سعی کردیم حاشیه‌های پیرامون ماهی تیلاپیا را مورد بررسی قرار دهیم.

تیلاپیا، تاریخچه و زیستگاهزیستگاه اصلی ماهی تیلاپیا کشور کنیا واقع در شرق آفریقاست و هم اکنون در کشورهای زیادی پرورش داده می‌شود. تیلاپیا نامی مشترک برای حدود ۱۰۰ گونه ماهی مختلف است. آن‌ها عمدتاً در آب‌های شیرین در رودخانه‌های کم‌عمق، حوضچه‌ها و دریاچه‌ها رشد می‌کنند و در برابر شرایط محیطی تقریباً مقاوم هستند. مگر اینکه در آب سرد رها شوند که در آن حالت نمی‌توانند زنده بمانند. اما به‌طور مثال میزان شوری آب در رشد آن‌ها تأثیری نداشته و گزینه مناسبی برای پرورش‌دهندگان به حساب می‌آیند. چین، فیلیپین، تایوان، اندونزی و تایلند پرورش‌دهندگان اصلی این ماهی به حساب می‌آیند و در سال ۲۰۰۱ حدود یک میلیون تن ماهی تولید کردند که حدود ۷۶ درصد از کل تولید تیلاپیا در سراسر جهان را تشکیل می‌داد. روند صعودی پرورش این ماهی سال به سال افزایش پیدا کرد و در سال ۲۰۱۰ از یک و نیم میلیون تن به حدود سه و نیم میلیون در سال رسید. در جدول زیر به تفکیک حجم تولید سال ۲۰۱۰ میلادی این ماهی در چند کشور پیشرو و همچنین آمریکا آورده شده است: 

تیلاپیا بعد از ماهی کپور و قزل‌آلا سومین ماهی مهم در حوزه آبزی‌پروری محسوب می‌شود که دلیل اصلی آن محتوای پروتئینی بالا، اندازه بزرگ و رشد سریع است. به حدی که بعضاً به همین دلیل آن را «مرغ آبزی» می‌خوانند زیرا فقط در حدود شش یا هفت ماه به مرحله نهایی رشد خود می‌رسد.

تیلاپیا، به صرفه و بی‌آزار با مهاجم و خطرناك در فرایند پرورش این ماهی در تفسیر وجود داشته که هرکدام موافقان و مخالفان بسیاری دارد. در نگاه اول تمرکز فقط بر صرفه بالای تولید این ماهی و سازگاری بالای آن است و مخالفان نیز بر مهاجم بودن این‌گونه و آسیب آن به سایر گونه‌های جانوری و گیاهی تأکید دارند. در ادامه ببینیم تا چه میزان حق با طرفین این ماجراست. ابتدا به روند تولید نسبتاً ساده این ماهی می‌پردازیم. این ماهی به لحاظ ساختار فیزیکی خود انعطاف‌پذیری بالایی در برابر شرایط مختلف محیطی دارد. حتی در این حد که برخلاف بسیاری گونه‌ها اصلاً نیازی نیست که در مورد شیرین یا شور بودن محل پرورش آن دقت به خرج دهیم. کارشناسان مصری به عنوان افراد پیشرو در این زمینه توصیه می‌کنند که به دلیل کمبود منابع آب شیرین بهتر است برای سوددهی بیشتر از آب شور استفاده شود؛ از این رو تولید ماهی تیلاپیا گزینه ایده آلی برای پرورش در قفس‌های دریایی و آب‌های شور محسوب می‌شود. به همین منظور می‌توان تولید ماهی تیلاپیا را با ظرفیت‌های بالا در قفس‌های دریایی انجام داد. برای تأمین پروتئین تیلاپیا در هنگام تولید نیز فقط ۲۰ تا ۳۰ درصد پروتئین کفایت می‌کند و به دلیل سازگاری آن‌ها با مکمل‌های گیاهی، قیمت تولید به طرز چشم‌گیری پایین است. تیلاپیا مواد آلی گیاهی را به پروتئین حیوانی تبدیل می‌کند.
همچنین تیلاپیا ماهی همه‌چیزخواری است که با پالایش مواد غذایی موجود در محیط مواد غذایی خود را تأمین می‌کند. تا حدی که از آن با عنوان تصفیه‌کننده آب‌های آلوده نام برده می‌شود. این ماهی تا حدود نیم متر می‌تواند طول داشته باشد و در بعضی موارد وزن هرکدام به پنج کیلوگرم می‌توانند برسد که البته جنس نر میزان بیشتری رشد پیدا می‌کند و برای تولید انبوه به‌صرفه‌تر است. مطلب مهم دیگر این است که در پرورش ماهی تیلاپیا، فقط یک‌بار آبگیری انجام می‌شود و در ادامه تنها بحث تصفیه آب در میان است. در سیستم‌های گلخانه‌ای در هر ۱۰۰۰ مترمربع، می‌توان ۱۵ تا ۲۳ کیلوگرم در هر مترمربع ماهی را پرورش داد. بنابراین با مصرف کم آب، می‌توان این ماهی را تولید کرد. تحمل آلودگی این ماهی هم بالاست و با آب‌های آلوده همخوانی دارد. همچنین در برابر تغییرات اکسیژن هم مقاومت بالایی نشان می‌دهد. تنها محدودیتی که در پرورش ماهی تیلاپیا وجود دارد دمای آب است. این‌گونه از ماهی حساسیت زیادی به سرما داشته و به خاطر تطابق زیاد با آب‌های گرم اگر دمای آب پایین بیاید و یا در آب سرد انداخته شود از بین می‌روند. البته همین حساسیت به دما نیز می‌تواند مزیت محسوب شود زیرا با افزایش دمای آب از ۲۲ درجه سانتی‌گراد تا ۳۲ درجه می‌توان شاهد میزان رشد بیشتری بود. در حالت معمولی این ماهی در اکثر انواع خود نباید در دمای پایین‌تر از ۱۳ درجه سانتی‌گراد نگهداری شود. در کنار این مزیت‌ها، این ماهی نقطه ضعف پررنگی نیز دارد. مسئله‌ای که شاید مهم‌ترین دغدغه‌ای باشد که باعث شود در برخی مناطق با وجود صرفه بودن باز هم نیازی به تولید این ماهی احساس نشود. مسئله مهاجم بودن این‌گونه جانوری، ماهی تیلاپیا توسط مؤسسه بین‌المللی IUCN به عنوان یک ماهی مهاجم شناخته شده است. گونه مهاجم به موجود زنده‌ای گفته می‌شود که از پیش در یک زادبوم حضور نداشته و با معرفی شدن به آن زادبوم باعث بر هم خوردن نظم طبیعی آن و ایجاد خسارت‌های اقتصادی، محیط‌زیستی یا بوم‌شناختی می‌شود. گونه مهاجم به دلیل آنکه تعلقی به زادبوم معرفی شده به آن ندارد می‌تواند گونه‌های رقیب را کنار بزند و مانع از رشد و زایش دیگر گونه‌هایی شود که به‌صورت طبیعی در آن منطقه زندگی می‌کرده‌اند. به گفته مهدی مصطفوی، رئیس اداره حیات‌وحش حفاظت از محیط‌زیست استان البرز، به خاطر نرمش اکولوژیک بالای این‌گونه، تیلاپیا می‌تواند تمام آب‌های کشور را از حوزه دریای خزر در شمال کشور تا تالاب‌ها و رودخانه‌ها را در جنوب کشور به اشغال خود در آورد و شاید تنها جایی که نتواند دوام بیاورد خلیج‌فارس است و آن هم به دلیل شوری بسیار زیادی که آب خلیج‌فارس دارد ولی در تمام آب‌های دیگر ما می‌تواند دوام بیاورد. اگر این مسئله را در کنار ویژگی تهاجمی تیلاپیا بیاوریم شاید ترکیب خوشایندی نباید و میزبانی از این ماهی تبعات زیادی داشته باشد. البته طبیعتاً با پرورش کنترل شده و محدود کردن تولید به فضایی مشخص و قابل حفاظت، می‌توان از این آسیب رهایی یافت.

تیلاپیا، سالم یا مضر؟در ابتدا شاید بهتر باشد با این عبارت شروع کنیم: «طبق تحقیقات انجمن قلب آمریکا کودکان، زنان باردار و جراحی انجام داده‌اند، سلامت و تقویت استخوان‌ها، رژیم لاغری و کاهش وزن و هم‌چنین به دلیل دارا بودن میزان کافی از سلنیوم برای درمان بیماری‌های مختلف مانند آلزایمر، پارکینسون و صرع مؤثر است. اما در طرف مقابل متخصصان دانشکده پزشکی دانشگاه ویک فارست در یک گزارش ضررهای این ماهی را نیز مورد بررسی قرار دادند. نتایجی که گاه کاملاً در جهت مخالف خواصی است که تا اینجا ذکر کرده بودیم، نتایج تحقیقات آن‌ها نشان می‌دهد هر چند هم امگا ۳ و هم امگا ۶ هرکدام برای بدن می‌تواند مفید باشد اما مسئله اصلی نسبت اسید چرب امگا ۳ به امگا ۶ در آنهاست که هر چقدر این نسبت زیادتر باشد نشان از ارزش بالای غذایی آن ماهی دارد اما در تیلاپیا این نسبت بسیار کم است و در عوض میزان امگا ۶ خیلی بالاتر از امگا ۳ بوده و این امر باعث بیماری آلزایمر، التهابات روده‌ای و بیماری‌های قلبی و عروقی می‌شود، در حالی که در ماهی‌هایی مانند سالمون، قزل‌آلا، ساردین، تن ماهیان، ماهی کولی و غذاهای دریایی چون خرچنگ، اسید چرب امگا سه بسیار سرشار است. این اسید چرب باعث جلوگیری از امراض قلبی و کنترل دیابت می‌شود و بالعکس آن امگا شش ممکن است موجب اختلالات مغزی، آلزایمر و تشدید التهابات شود.
هر چند در همان پژوهش در نتیجه‌گیری نهایی این‌طور عنوان شده است که اگر چه تیلاپیا ممکن است اندازه ماهی سالمون و یا ساردین برای قلب مفید نباشد اما هنوز هم انتخاب خوبی برای شام است که نگارنده با توجه به بررسی‌ها به این نتیجه می‌رسد تیلاپیا در قیاس با سایر گونه‌های ماهی شاید تمامی خواص را دارا نباشد ولی اگر در مقایسه آن با مرغ و گوشت قرمز بخواهیم اظهارنظر کنیم شاید کفه ترازو به سمت تیلاپیا سنگینی کند. هر چند باز هم این گزاره قطعی نیست و بحث‌وجدل فراوانی بر سر آن بوده و هست، البته با توجه به این نکته که اساساً اقبال جهانی زیادی به این‌گونه از ماهی وجود دارد طبیعتاً نمی‌تواند ماهیتاً موجودی مضر باشد. به‌طور مثال در فهرست ۱۰ غذای دریایی پرمصرف در ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۱۶، ماهی تیلاپیا بعد از میگو، قزل‌آلا و ماهی تن در رتبه چهارم قرار دارد. طبیعتاً سیستم بهداشتی هر کشوری اگر به این جمع‌بندی برسد که مواد غذایی خاصی مضر است قطعاً با پرورش و توزیع آن مخالفت کرده و ممانعت‌های لازم به عمل می‌آید. بنابراین شاید این هجمه رسانه‌ای مبنی بر مضر بودن این ماهی باورپذیر نباشد و برخی دلایل دیگری را علت این مخالفت‌ها بدانند.


واردات تیلاپیایکی از مناقشه‌های اصلی در زمینه ماهی تیلاپیا مربوط به واردات این‌گونه ماهی به کشور می‌شود. این ماهی به دلیل شرایط مساعد تولید و هزینه کمی که برای پرورش‌دهندگان جهانی دارد قیمت نسبتاً ارزانی داشته و هنگامی که در بازار در کنار ماهی‌های گران‌قیمت قرار گیرد طبیعی است که در صورت دارا بودن حداقلی از کیفیت، سهم عده‌ای از بازار را به خود اختصاص دهد. مسئله از اینجا شروع شد که پرورش‌دهندگان داخلی مخصوصاً تولیدکنندگان ماهی قزل‌آلا نسبت به واردات این تیلاپیا معترض بوده و عقیده دارند که با این کار به تولید داخلی لطمه وارد می‌شود. زیرا به دلیل تفاوت زیاد در قیمت تمام شده شرایط برابری برای رقابت پیش روی خود نمی‌بینند. البته باید توجه داشت این در حالتی است که درصد قابل‌توجهی از نیاز بازار را بتواند پوشش دهد که عده‌ای عقیده دارند نسبت حجم واردات تیلاپیا نسبت به حجم کلی تولید ماهی در داخل به قدری نیست که بتواند ضرری به تولیدکنندگان داخلی بزند.
برای بررسی این دقیق‌تر این موضوع باید به دو عامل توجه داشت. در ابتدا آیا اصلاً این نوع نگاه که به خاطر صیانت از تولید داخلی بایستی رقبای خارجی قلع‌وقمع شوند نگاه درستی است؟ به‌طور کلی وقتی رقابت نباشد طبیعتاً افراد باقی‌مانده در بازار خواه‌ناخواه سست می‌شوند. رمقی برای تولید پویا و مترقی باقی نمی‌ماند. زیرا وقتی فروش محصول برای ما تضمین شده باشد دلیلی ندارد مشتری مداری را در دستور کار قرار دهیم و وسواسی بر حفظ کیفیت داشته باشیم، به همین خاطر هر گاه رقیبی وارد بازار می‌شود درست است که در نظر اول شاید سهم سایرین را کم کند اما به مرور زمان به خاطر تشدید این رقابت، کیفیت کلی محصولات بالا رفته و حجم بازار گسترده‌تر می‌شود و وقتی بازار بزرگ شود تمام افراد دخیل در بازار سود می‌برند دومین نکته اینکه چرا وقتی می‌توان این‌گونه ارزان قیمت را با مزیت رقابتی بیشتر در داخل تولید کرد نگرانی از بابت مشابه خارجی داشته باشیم. هر چه باشد برخلاف کالاهای الکترونیکی که عموماً مشابه خارجی ترجیح داده می‌شود در اقلام خوراکی به دلایل فرهنگی و حساسیت‌هایی مبنی بر سلامت تولید یا حلال و حرام بودن محصول اکثراً نسخه ایرانی آن بیشتر مورد پسند قرار می‌گیرد. هم به دلیل قیمت پایین‌تر با توجه به نرخ ارز و هم به دلیل اطمینان بیشتر از سلامت تولید و رعایت باید و نبایدهای شرعی و عرفی آن. فرض کنید واقعاً حتى اگر شایعه پرورش تیلاپیا در فاضلاب‌های چین صحت نداشته باشد باز هم اگر مشابه داخلی روبه رویتان باشد، گزینه چینی مشکوک را استفاده می‌کنید؟


اما هنگامی که حرف از تولید داخلی تیلاپیا زده می‌شود کلیدواژه پرتکرار مخالفین این موضوع «مهاجم بودن» این‌گونه از ماهی است. اینکه با توجه به انعطاف بالا و هماهنگی این ماهی با اکثر شرایط محیطی اگر در محیط‌زیست رها شود برای سایر موجودات اعم از موجودات دریایی و گونه‌های گیاهی ضررهای متعددی ایجاد می‌کند، در پاسخ ولی می‌توان به دو نکته اشاره کرد. اول اینکه مگر قرار بر پرورش طبیعی و صید تیلاپیا از دل دریاها و رودخانه‌هاست؟ اینکه ما این‌گونه ماهی را در طبیعت رها کنیم تا به‌خودی‌خود رشد کنند و درنهایت به صید آن‌ها بپردازیم. قطعاً پرورش این ماهی به‌طور کنترل شده‌ای در قفس‌های مخصوصی که دارند صورت می‌گیرد و نیازی به نگرانی از این بابت نیست. دومین نکته اینکه وقتی در ۱۳۰ کشور آن هم به میزان بسیار زیاد این ماهی پرورش داده می‌شود آیا باورپذیر است بگوییم که هیچ‌کدام متوجه این خطر نبودند و راه‌حلی برای آن نداشتند؟ قطعاً وقتی برخی از تیلاپیا به عنوان مهم‌ترین ماهی پرورشی قرن ۲۱ یاد می‌کنند طبیعی نیست که واقعاً این میزان بد و مضر باشد و با این وجود هنوز این تعداد کشور به دنبال تولید آن باشند. طبیعتاً هر تولید در کنار مزیت‌ها، مخاطره‌هایی هم دارد و به جای پاک کردن صورت مسئله بهتر است در پی رفع آن معایب برآییم.

تولید داخلی در استان یزدبه شوخی گفته می‌شود اگر تیلاپیا روحیات انسانی داشت قطعاً ساکن کویر می‌شد. با توجه به تطابق زیاد آن با اکثر شرایط محیطی فرقی نمی‌کند که محل پرورش آن آب‌های شیرین باشد یا آب‌های شور، در آب‌های تمیز تولید شود و یا حتی محیطی آلوده. پس از مدتی خبری مبنی بر تولید داخلی این‌گونه از ماهی از استان یزد شنیده شد. فرایندی که تلاش برای تولید این‌گونه را جایگزین غرولند دائمی در مورد واردات آن کرد. اواخر آبان ماه ۹۷، نخستین مزرعه تولید تیلاپیای ایران در شهرستان بافق واقع در استان یزد به بهره‌برداری رسید، محمد زاده رحمانی فرماندار بافق در مراسم افتتاح آیین کلنگ زنی نخستین مزرعه خصوصی تکثیر و پرورش تیلاپیای کشور در بافق با بیان اینکه این مزرعه در زمینی به مساحت ۱۵ هکتار به بهره‌برداری می‌رسد گفت: «سه میلیون بچه ماهی و دو هزار تن تولید ماهی تیلاپیا در این مزرعه پرورش داده می‌شوند. همچنین به گزارش ایسنا، محمد پورکاظمی در مراسم رونمایی از طرح تولید و برداشت ماهی تیلاپیا با اشاره به اینکه یکی از مهم‌ترین دستاوردهای موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور و مرکز تحقیقات ملی آبزیان آب‌های شور، پژوهش در راستای تولید تجاری تیلاپیاست، افزود: سیستم تولید این ماهی به نحوی پایه‌ریزی شده که کف استخر به دلیل عایق‌بندی با لاینر، نشتی آب نداشته و محوطه نیز چون به‌صورت گلخانه‌ای است، تبخیری ندارد بنابراین ۱۰۰ درصد آب موجود به‌صورت چرخشی عمل کرده و مواد غذایی و ضایعات تولید شده دوباره به داخل سیستم برمی‌گردد. 


محمد پور کاظمی رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، با تأکید بر اینکه تولید تیلاپیا در این مزارع با رعایت کامل اصول ایمنی زیستی و برخورداری از مجوزهای لازم صورت می‌گیرد، گفت: «به‌طورمعمول به ازای هر هکتار، می‌توان بین ۲۵۰ تا ۳۵۰ تن ماهی برداشت کرد و این در حالی است که مزرعه رونمایی شده نیز تا پایان سال ۹۷ حدود ۵۰ تن ماهی تیلاپیا به بازار عرضه می‌کند.» در گزارشی از خبرگزاری یزد رسا به گفته مدیر جهاد کشاورزی شهرستان میبد با توجه به آب‌وهوای گرم میبد، استخرهای پرورش ماهی در این شهرستان نیز می‌توانند ماهیان گرمایی را تولید و تکثیر کنند. با توجه به موافقت سازمان محیط‌زیست با پرورش ماهی تیلاپیا در چهار استان ازجمله استان یزد قرار است این ماهی در شهرستان میبد نیز برای نخستین بار تولید و پرورش داده شود. بر همین اساس از چند ماه پیش پنج هزار قطعه بچه ماهی تیلاپیا توسط جهاد کشاورزی میبد برای تکثیر خریداری شد تا در اسفندماه سال ۱۳۹۷ یعنی آغاز فصل رهاسازی این ماهی بیش از ۲۰ هزار قطعه ماهی تکثیری بین ۲۰ باب استخر شهرستان برای پرورش توزیع شود. بعد از شروع فرایند تولید این‌گونه از ماهی در داخل کشور که تلاش می‌شود در سایر استان‌ها ازجمله سمنان نیز صورت پذیرد. در گزارشی از تابناک به گفته صالحی رئیس سازمان شیلات توافق شد که اگر تا سه سال بتوان از منابع داخلی نیاز مصرف ماهی تیلاپیا را تأمین کرد، این ماهی وارد نشود، ولی آنهایی که اکنون حواله واردات را در دست دارند می‌توانند اقدام به واردات کنند، اما حواله جدیدی صادر نمی‌شود. وی در ادامه افزود: «در سال ۱۳۸۷ بر اساس توافق سازمان شیلات و سازمان حفاظت از محیط‌زیست تیلاپیای نیل به بافق یزد وارد شد و بیش از ۳۰ پروژه تحقیقاتی روی آن انجام شده است مضاف بر آنکه باید در پاسخ به آنهایی که می‌گویند تیلاپیا ماهی مهاجم است، باید بگویم ما در برخی از استان‌های کشور اصلاً آب جاری و رودخانه نداریم که اگر پرورش ماهی تیلاپیا در آن انجام شود، به منابع آبی آسیب برساند. مضاف بر آنکه تیلاپیای نیل تک‌جنسی شده‌ای است که در دمای زیر ۱۰ درجه می‌میرد و کدام رودخانه‌ای را داریم که دمای آب آن به ۱۰ درجه برسد رئیس سازمان شیلات در توضیح بیشتر این موضوع گفت اگر تیلاپیا بد است چرا آن را پرورش می‌دهند و کشورهای حوزه خلیج‌فارس و حتی روسیه نیز آن را پرورش می‌دهند. مضاف بر آنکه ما به حفظ گونه‌های بومی اهمیت می‌دهیم به عنوان مثال صید ماهی سفید استخوانی در سال ۱۳۶۴ به کمتر از ۱۵ تن رسید که امروز به ۲۰ هزار تن رسیده است. مضاف بر آنکه در کشور ما در سال ۵۷ یک کارخانه کنسروسازی وجود داشت، اما امروز ۵۰۰ کارخانه فرآوری انواع آبزیان فعال‌اند.

تصمیم با شماست همیشه در بازار تصمیم‌گیرنده نهایی، مصرف‌کننده‌ای است که نهایتاً باید دست در جیب کرده و بر اساس عقیده و مصالح خانواده خود کالایی را خریداری بکند و یا اینکه دست نگه دارد و مورد دیگری را ترجیح دهد. اینکه آیا تیلاپیا مضر است یا سالم را نمی‌توان به کسی تجویز کرد. هر کس با برداشت خود از مطالب می‌تواند تصمیم‌گیرنده باشد اما تنها نکته حائز اهمیت در این میان این است که تصمیم‌ها - هر تصمیمی - بر اساس شواهد قطعی و مستدل باشد و نه شایعه‌ای خالی در فضای مجازی و رسانه‌ای با دسترسی روزافزون به منابع بی‌شمار اطلاعاتی در فضای اینترنت واقعاً اگر تلاشی برای یافتن واقعیت صورت نگیرد دلیلی جز کاهلی ما نخواهد داشت.
منبع: همشهری جوان؛
ماهی تیلاپیا چند سالی است که در کشورمان به دلیل قیمت ارزان، آماده‌سازی سریع و خوش خوراک بودن با استقبال خوبی مواجه شده است. به حدی که گفته می‌شود ایران رتبه دوم مصرف تیلاپیا را در جهان داراست. اما پس از مدتی حاشیه‌های زیادی پیرامون این‌گونه ماهی وارداتی شکل گرفت...