

 از این میوه مقوی و مفید می توان به صورت تازه و رسیده، خشک ، مربا و یا از شیره ی آن استفاده کرد.

بیشتر صاحبان باغهای انجیر، برای استفاده از خواص انجیر در فصول دیگر آن، این میوه را به شیره انجیر تبدیل می کنند.
شیره انجیر دارای خواص بالایی است .این ماده‌ شیرین به بعنوان مکمل غذایی استفاده می شود. در طب سنتی شیره انجیر دارای طبیعت گرم و تر است که از حرارت‌ دهی و غلیظ شدن میوه انجیر به دست می آید.

هنگامی که انجیر تبدیل به شیره می شود، تمامی خواص انجیر را به صورت فشرده در اختیارفرد قرار می دهد.به این معنا که به این صورت که مصرف یک قاشق شیره انجیر می تواند با مصرف ده عدد از خود میوه برابری کند.

شیره انجیر یکی از مقوی ترین انواع شیره میوه ها می باشد که به همراه شیره خرما، شیره انگور و شیره توت و ترکیب آنها با هم می توان یک شیره میکس و یا شیره ترکیبی فوق العاده مقوی و شفا بخش را ساخت.

شیره انجیر سرشار از آنتی اکسیدان‌ های فراوان است، ماده‌ی قوی که می‌تواند به کاهش هر گونه اثرات منفی کمک کند.همچنین این میوه خوشمزه دارای آنتی‌ اکسیدان ‌های فلاونوئیدی پلی فنولیک مانند کاروتن‌ها، لوتئین، تانن، اسید کلروژنیک است که به حفظ سلامتی بدن کمک می‌کنند و تاثیرات مفیدی را بر بدن می گذارند.

 شیره انجیر بهترین شیره برای تیز کردن روده بزرگ می باشد و حرارت بدن را کاهش می دهد و موثر در رفع سرما خوردگی و گلودرد می باشد. در این مطلب قصد داریم تا طرز تهیه شیره انجیر را بیان کنیم.
روش تهیه شیره انجیر
شیره اجیر هم مانند سایر شیره ها به دو صورت سنتی و صنعتی و یا مکانیزه  تولید و تهیه می شود. شیره انجیر را می توان از بسیاری از انواع انجیرها تهیه کرد هر چند برخی از انجیرها شیره بهتری می دهند . حتی در بعضی مواقع از انجیر خشک برای تهیه شیره انجیر استفاده می شود. 
روش تهیه شیره انجیر بصورت سنتی

شیره انجیر به روش سنتی در بسیاری از روستاها و شهرهای بزرگ و کوچک هنوز هم انجام می شود و دربیشتر این مناطق از روشی مشابه استفاده می شود، هر چند در برخی از مکان ها تفاوت های جزئی دیده می شود که در اصل تولید شیره انجیر تفاوتی ندارد.

 برای اینکار، ابتدا انجیر ها را داخل ظرف های بزرگی می ریزند و آنها را می شویند و سپس انجیر شسته شده را  بصورت ساده، یا با له کردن و یا با قاچ کردن ، بسته به منطقه و روش پخت در دیگ هایی لبه دار و بلند می ریزند.

گفته می شود برای اینکه شیره انجیر بهتری گرفته شود ، انجیر برش داده شود و یا له شود که این کار به روش های مختلفی انجام می شود.

 بعد از اینکه انجیرها شسته شد و به صورت له شده یا برش داده شده داخل دیگی ریخته شد، یک ونیم برابر حجم انجیرها ، درودن دیگ، آب ریخته شود و و انجیر بر روی حرارت ملایم برای مدتی جوشانده شود. وقتی انجیر به خوبی پخته و له شد و شیره و مواد مغذی انجیر به خوبی در آب حل شد، باید حرارت را خاموش کرد و اجازه داد کمی این مخلوط باقی بماند تا خنک شود.

 بعد از اینکه این مخلوط خنک شد آن را داخل صافی های سوراخ دار بریزید و مخلوط را آرام آرام ، صاف کنید و مراقب باشید که گوشت، پوست و دانه های انجیر از این صافی عبور نکند اما سوراخ ها باید به اندازه ای باشد که به راحتی آب مخلوط به دست آمده از سوراخ عبور کند و مواد مغذی را با خود به همراه داشته باشد.

همچنین باید توجه داشته باشید که این مخلوط خیلی سفت نباشد تا از به راحتی بتواند از صافی عبور کند، از این رو بهتر است زمان جوشاندن انجیر حرارت را بعد از به جوش آمدن آب کم کنید تا زیاد آب بخار نشود.

نهایتا تفاله ها را دور بریزید و آب به دست آمده را دوباره روی حرارت ملایم قرار دهید و دائما هم بزنید تا ته نگیر و غلیظ شود.

وقتی محلول غلیظ شد و حالت کش دار پیدا کرد شیره آماده است و می توان آن را بعد از خنک شدن در ظروف در بسته و ترجیحا شیشه ای نگهداری کنید.

 بهتر است برای تهیه شیره انجیر بصورت سنتی از انجیرهای درشت و تازه استفاده کنید . نوع انجیرها بهتر است آبدارتر باشد. در زمان پخت بهتر است آنقدر مایع را بجوشانید تا خوب غلیط شود تا کپک نزند و بتوانید به مدتی طولانی تر آن را نگهداری کنید.

 اگر قرار است با انجیر خشک، شیره انجیر را تهیه کنید حتما برای چند روز آنها را داخل آب بخیسانید و بعد شیره آن را تهیه کنید.

 بعضی از افراد  در این روش از شکر استفاده می کنند، البته دلیل آن کم بودن شیرینی انجیر می باشد.اما بهتر است که از شکر استفاده نکنید ، زیرا انجیر به اندازه کافی قند دارد و اگر به خوبی انتخاب شده باشد شیره انجیر شیرینی خوبی خواهد داشت و طبیعی تر است اما در صورت نیاز به اضافه کردن شکر می توانید در هر مرحله از جوشاندن محلول شکر به اندازه کافی به محلول اضافه کنید.
طرز تهیه شیره انجیر به روش مکانیزه و یا صنعتی

 روش دیگر برای تهیه شیره انجیر ، به روش مکانیزه و صنعتی می باشد. برای تهیه شیره انجیر خوب و با کیفیت در مرحله اول باید انجیر خوب انتخاب شود.

شاید یکی از مهم ترین مراحل تولید شیره انجیر که بتواند شیره مناسب و با طعم فوق العاده ای داشته باشد انتخاب انجیر مناسب است. انجیر باید در مرحله ای که کاملا رسیده چیده و برداشت شود و از استفاده از انجیرهای خراب و کال در تولید به منظور مزه و طعم و عطر مناسب باید جلوگیری شود.

جدا سازی انجیرها: بعد از چیدن انجیرها و انتخاب آنها، انجیر ها را جداسازی می کنند و انجیرهای خراب، فاسد، لک دار، کال از بقیه انجیر ها جدا می شود.

 شست و شو و ضد عفونی : بعد از جدا کردن انجیرهای خوب ، باید آنها شسته و ضد عفونی شوند. در واقع انجیر در مزارعی پروش داده می شود که معمولا در معرض گرد و غبار فراوان است و در ضمن به دلیل داشتن شیره فراوان و باز شدن دهانه انجیر محل خوبی برای رشد میکروب ها و لانه سازی حشرات و سایر آلاینده های دیگر است. به همین دلیل انجیر را باید قبل از هر اقدامی به خوبی شست.

برای شستن بهتر انجیر ها باید ابتدا جداره بیرونی انجیر و بعدا داخل انجیر نیز به خوبی شسته شود به شکلی که دانه ها و مواد مغذی انجیز از بین نرود.به همین خاطر ابتدا انجیر را داخل دستگاه شستشو به خوبی شستشو می دهند و بعدا در داخل دستگاه برش قرار می گیرد و چندبرش داده می شود و دوباره با استفاده از روش شستشوی ملایم و دقیق شستشو داده می شود.

عصاره گیری:مرحله بعدی برای تهیه شیره انجیر،عصاره گیری انجیر می باشد. در این روش انجیرهای شسته شده و ضد عفونی شده را  وارد مخازنی می کنند و به اندازه یک  تا یک و نیم برابر وزن آن بر روی آنها آب می ریزند. این آب معمولا داغ است ولی به نقطه جوش نمی رسد. معمولا درجه این آب بین 80 تا 90 درجه انتخاب می شود و کم کم درجه حرارت آب به 60 درجه کاهش پیدا می کند.

انجیرها در این آب به مدت حدود 2 ساعت باقی می مانند. این کار باعث می شود تا مواد معدنی ، ویتامین ها و قند انجیر به آب انتقال داده شود. سپس این مخلوط از صافی عبور داده می شود و تمامی دانه ها و تفاله های انجیر از مایع گرفته می شود. در فرآیند صنعتی تولید شیره انجیر برای صاف کردن مایع از تفاله از پرس های مخصوص استفاده می شود که به دیفوزیون مشهور می باشد.

محلول به دست آمده توسط پمپ هایی به دیگ های تخت خلا انتقال داده می شود اما تفاله انجیر ،مرحله دیفوزیون  را دو بار و یا بعضا سه بارطی می کند و در واقع دو سه بار تفاله ها از صافی عبور داده می شوند، زیرا انجیر در یک مرحله تمامی مواد مغذی و قندی خود را به آب نمی دهد . البته شیره به دست آمده از این مراحل نیز با توجه به مرحله تولید به شیره درجه یک، شیره درجه دو و احتمالا شیره درجه سه تقسیم می شود.

شیره انجیر همچنین می تواند با غلظت های متفاوت تولید شود که این کار با تغییر دادن دیفوزیون، تغییر مدت عصاره گیری، تغییر نوع فشار یا پرس و همچنین تغییر زمان حرارت و شرایط تولید شیره انجیر این غلظت متفاوت انجام می شود. یکی از اصول مهمی که در زمان عصاره گیری انجام می شود تنظیم درجه حرارت بر روی 60 درجه سانتیگراد است.

هر چند آب اضافه شده به انجیر ها 90 درجه حرارت دارد، اما تا زمان رسیدن دما به 60 درجه معمولا محلول دیفوزیون یا عصاره گیری نمی شود. دلیل این کار این است که درجه حرارت بالا و یا حرارت مداوم به شیره انجیر باعث می شود تا عمل تجزیه فروکتوز انجام شود و تشکیلات و ترکیبات شیره انجیر از بین برود و خواص شیره انجیر تحت الشعاع قرار بگیرد.

تصفیه شیره انجیر: مرحله دیگر در این روش، تصفیه شیره انجیر می باشد. بعد از عصاره گیری ، محلول به دست آمده تصفیه می شود . دلیلش هم این است که عصاره به دست آمده در این مرحله هم مزه گس دارد و هم رنگی کثیف و تیره که خیلی خوشایند نیست. به همین دلیل نیاز است که شیره انجیر حتما تصفیه شود.

 در واقع فرآیند تصفیه شیره انجیر برای خوش طعم تر شدن شیره انجیر و خوش رنگ تر شدن آن و در نهایت بالاتر رفتن میزان رضایت مصرف کننده انجام می شود.

تغلیظ شیره انجیر: تا این مرحله شیره انجیر هنوز رطوبت دارد که این موضوع طول عمر و نگهداری شیره را کم می کند. در مرحله تغلیظ، شیره حدود 75 درضد غلظت پیدا می کند. برای این کار شیره به دیگ های تحت خلا انتقال داده می شود و در دمای نهایتا 40 تا 45 درجه قرار داده می شود.

 بهتر است دما از این میزان بیشتر نشود، چون دمای زیاد باعث می شود مواد معدنی و قندی بخصوص فروکتوز شیره انجیر از بین برود .

مرحله پاستوریزاسیون و بسته بندی : مرحله بعد از تغلیظ، پاستوریزاسیون می باشد. شیره انجیر برای اینکه با اطمینان برای مصارف خانگی و صنعتی خوراکی استفاده شود و قبل از عرضه به بازار پاستوریزاسیون می شود و بعدا در ظروف مشخص بسته بندی می شود.

تفاوت شیره انجیر صنعتی با سنتیبصورت کلی در روش سنتی به دلیل اینکه شیره انجیر با حرارت مستقیم تولید می شود بسیاری از مواد و ترکیبات شیره از بین می رود و خاصیت شیره تا حدود زیادی کاهش پیدا می کند. همچنین در روش سنتی از شکر برای تولید شیره انجیر استفاده می شود که باعث کالری بیشتر و نا مناسب شدن مصرف این شیره می شود.
یکی از مقوی ترین و مغذی ترین میوه های شناخته شده دنیا میوه انجیر است که خواص بسیار زیادی برای سلامتی دارد.