تهیه آش در فصل سرما از قدیم الایام در ایران مرسوم بوده است و این خوراک گرم و دلپذیر نه تنها بسیار دلچسب است بلکه مقوی و پرخاصیت نیز می باشد.

طرز تهیه آش دلچسب زمستانی
مواد لازم:
-  سبزی آش                   500گرم
 - اسفناج                        500گرم
- پیاز  متوسط                 4 عدد
 - برنج                            یک چهارم لیوان
 - عدس                          نصف لیوان
 - نخود                           نصف لیوان
- لوبیا چیتی                    نصف لیوان
-  گندم                           نصف لیوان
- کشک                           1 لیوان
- نعنا خشک                    به میزان لازم
 - نمک، فلفل و زردچوبه     به مقدار کافی
- روغن سرخ کردنی          به میزان لازم

طرز تهیه:
ابتدا باید حبوبات را شسته و از چند ساعت خیس کنید، (در این حین چند بار هم آب حبوبات را عوض کنید). بهتر است نخود و لوبیا را با هم خیس کنید و عدس را در ظرفی جداگانه، چون زمان پخت این حبوبات با هم فرق می کنند.  گندم را هم جداگانه در ظرفی دیگر خیس کنید و چند بار آب آن را عوض کنید.

برنج را هم شسته و چند ساعت  خیس کنید. نخود، لوبیا و گندم را به همراه مقدار کافی آب در یک قابلمه مناسب بریزید تا کاملا پخته شوند و در وسط پخت عدس و برنج را به آنها اضافه کنید تا همه مواد با هم پخته شوند.

در حین پختن حبوبات سبزی ها را هم تمیز کنید و بشویید. بعد از خشک شدن سبزیجات آن ها را خرد کنید و داخل حبوبات پخته شده بریزید. 

پیازها را هم خلالی کنید و در مقداری روغن سرخ کنید تا کاملا طلایی شوند. سپس نیمی از پیاز ها  را داخل آش بریزید . مقداری نمک، فلفل و زردچوبه داخل آش بریزید و بعد از اینکه کمی قل خورد آش را بچشید.در آخر کشک را هم بریزید و بعد از کمی هم زدن آن را از روی حرارت بردارید. نعناع را هم  درحدی که فقط یکی دو چرخ در روغن بخورد تفت دهید و آش را با نصف پیار داغ مانده و نعنا و کشک تزیین کنید.

طرز تهیه آش رشته بسیار خوشمزه
مواد لازم:
- سبزی آش (تره، جعفری، گشنیز، اسفناج، شوید و ترخون)  ۷۰۰ گرم
- رشته آش                      ۲۵۰ گرم
- پیاز داغ                         ۳۰۰ گرم
- سیر داغ                         ۱/۲ پیمانه
- نخود                             ۱ پیمانه
- لوبیا چیتی                     ۱ پیمانه
- عدس                            ۱/۲ پیمانه
- ماش                             ۱/۲ پیمانه
- آرد                                ۲ قاشق غذاخوری
- نعنا خشک                      ۲ قاشق غذا خوری
- نمک، فلفل و زرد چوبه       به مقدار لازم
- روغن                              ۳ قاشق غذا خوری

طرز تهیه:
حبوبات را به مدت ۱۲ ساعت قبل از پخت، با آب ولرم خیس کنید،(چند مرتبه آب آنها را عوض کنید). هرکدام را جداگانه بپذید؛ بعد از پخت همه ی حبوبات را آبکش کنید به جز عدس که به همراه آب به آش اضافه می‌شود.

قابلمه ای بزرگ که بیشتر از حجم مواد جا داشته باشد، انتخاب کرده و نصف آن را آب بریزید و روی شعله قرار دهید و اجازه دهید تا آب به جوش بیاید.

مقداری از پیازهایی که خلالی خرد کرده اید را سرخ کنید. زمانی که پیاز ها سبک شدند، چند برش سیر و ادویه ها را به جز نمک به آن اضافه کنید و به همراه پیاز تا زمان آزاد شدن عطر ادویه تفت دهید.

آب که جوش آمد، حبوبات پخته را به آن اضافه کرده و درب قابلمه را بگذارید تا دوباره به جوش بیاید و چند دقیقه حبوبات با هم قل بخورند (حدود ۵-۱۰دقیقه) پیاز و ادویه تفت داده شده را اضافه کرده و دوباره اجازه دهید تا این ترکیب جوش بیاید.

بعد از  جوشیدن مواد، نوبت اضافه کردن سبزی آش است؛ حتما قبل از اضافه کردن سبزی یک قاشق چایخوری نمک به مواد در حال جوشیدن اضافه کنید و بعد سبزی درشت خرد شده را داخل قابلمه بریزید.

اضافه کردن نمک قبل از سبزی باعث می شود که رنگ سبزی به آش پس داده نشود و سبزی داخل آش پلاسیده و بی رنگ دیده نشود. درب قابله را بگذارید و حدود ۲۰ دقیقه اجازه دهید که آش جا بیفتد.

سپس یک قاشق کشک را اضافه کرده و آش را هم بزنید. بعد از حل شدن کشک داخل آش، رشته ها را تکه کرده و به آش اضافه کنید. دقت داشته باشید که با اضافه کردن کشک آش شور نشود. 

درب قابلمه را در این مرحله نمی‌گذاریم و چند مرتبه آش را هم می زنیم. رشته، آب آش را می کشد. در نتیجه باید در این مرحله آب جوش آماده داشته باشید که در صورت کم آب شدن آش، به آن آب جوش اضافه کنید.

بعد از اینکه رشته ها کمی نرم شد آب آش را چک کنید و مزه آن را نیز تست کنید که در صورت کم نمک بودن آش به آن کمی نمک اضافه کنید. درب قابلمه را گذاشته و زمان بدهید تا آش شما با حرارت ملایم پخته شود. 

زمانی که لعابی رقیق سطح آش را پوشاند و رشته بوی خامی نداشت، آش جا افتاده و آماده است. آش را با کشک، پیاز داغ، سیر داغ و نعنا داغ تزیینکرده و در صورت دلخواه می توان مقداری از کشک را با کمی زعفران دم کشیده مخلوط کرده و در تزیین از آن استفاده کنید. آش رشته خوشمزه شما آماده است می توانید نوش جان کنید.

طرز تهیه آش انار مخصوص زمستان
مواد لازم:
 - برنج                       ۲۵۰ گرم
 - لپه                         ۱۵۰ گرم
- رب انار                     ۱۰۰ گرم
 - پیاز                         ۳ عدد
 - چغندر                      نیم کیلو
 - نعنای تازه                 ۲۵۰ گرم
 - نعنای خشک            ۱ قاشق سوپخوری
 - زردچوبه                   ۲ قاشق مرباخوری
 - نمک و فلفل سیاه      به میزان لازم
- روغن                      به میزان لازم

طرز تهیه: 
ابتدا لپه را بشویید و آن را به همراه آب روی حرارت قرار دهید تا بجوشد و پس از آن اجازه دهید با حرارت ملایم خوب بپزد. چغندرها را پس از شستن و پوست گرفتن به اندازه دلخواه خرد کنید و داخل ظرفی آبپز کنید.

در ظرفی پیازها را کمی درشت تر از حد معمول خرد کنید و با روغن خوب سرخ کنید و نیمی از آن را بردارید و به بقیه آن رب نار زردچوبه و نمک را اضافه کنید و کمی تفت دهید سپس برنج و نعنا و فلفل را به آن اضافه کرده و مقداری تفت دهید و آن را به لپه نیم پز اضافه کنید.

پس از مدتی که آش تقریبا پخته شد چغندرها  را به آش اضافه کنید و اجازه دهید مواد با هم بجوشند، سپس آن ها را برای سرو آماده کنید. نوش جان

طرز تهیه آش ترخینه سنتی
مواد لازم:
- ترخینه دوغ آماده شده            3 تکه 
- سبزی آش                            نیم کیلو
-  اسفناج                               نیم کیلو
- لوبیا چیتی                          نصفپیمانه
- نخود                                 نصف پیمانه
- عدس                                نصف پیمانه
- نعناع داغ                          به میزان دلخواه
- سیر داغ                            به میزان دلخواه
- پیاز داغ                             به میزان دلخواه
- نمک و فلفل و زردچوبه         به میزان لازم


ابتدا ترخینه را در ظرف آب سرد بخیسانید. حدود سه ساعت خیس کنید. حبوبات را از شب قبل خیسانده و روز بعد با همراه آب بپزید. زمانی که حبوبات نیم پز شد ترخینه خیس خورده را اضافه کنید. وقتی که حبوبات کاملا پخته شد، عدس و سبزی (تره، جعفری، گشنیز، اسفناج) را اضافه کنید.

داخل تابه ای جدا پیاز بزرگی را پوست بگیرید و بشویید. سپس خلالی برش بزنید یا خرد کنید و در روغن سرخ کنید. زمانی که پیاز داغ طلایی شد فلفل و ادویه و زردچوبه و فلفل سیاه اضافه کنید.اجازه دهید آش با حرارت ملایم جا بیوفتد. بعد از جا افتادن آش آن را داخل ظرف مورد نظر بکشید و با نعناع داغ، سیر داغ و پیاز داغ تزیین کنید.

طرز تهیه ترخینه دوغ:
برای تهیه ترخینه در منزل  بهتر است یک لیوان بلغور گندم یا جو را بشویید و 7 ساعت داخل آب سرد بخیسانید. بعد از آن داخل دوغی که چند برابر گندم است بریزید و اجازه دهید روی حرارت بپزد.

کمی زردچوبه، فلفل، پونه و زعفران اضافه کنید و زمانی که احساس کردید حالت خمیری به خود گرفته زیر حرارت را خاموش کنید و اجازه دهید سرد و خنک شود. بعد مقداری با دست بردارید و به شکل گلوله درآورید و جلوی آفتاب تند و تیز داخل سینی خشک کنید.

نکته مهم: ترخینه با مخلوط کردن گندم شکسته با ماست یا دوغ در کنار چاشنی‌ها بدست می‌آید. بلغور گندم را حدود 12 ساعت داخل دوغ ترش بخیسانید و داخل فریزر نگهداری کنید.  

طرز تهیه آش گوجه فرنگی خوشمزه و مقوی
مواد لازم:
- گوجه فرنگی                    1 کیلوگرم
- عصاره یا آب گوشت         3 پیمانه
- پیاز                                2 عدد
- تره                                200 گرم
- جعفری                          200 گرم
- غوره                             نصف پیمانه
- آبغوره                           1 پیمانه
- برنج                             1 پیمانه
- لوبیا چشم بلبلی             1 پیمانه
- نعناع خشک                 2 قاشق غذاخوری
- نمک، زردچوبه و فلفل     به مقدار لازم

طرز تهیه:
قبلاز شروع پخت این آش بهتر است که لوبیاها را از شب قبل بخیسانید و چند بار آب آن را عوض کنید تا خیس بخورد. این کار باعث می شود هم سریعتر پخته شوند و هم نفخ آن ها گرفته شود.

در ابتدا پیازها را پوست بگیرید و بشویید، سپس به صورت نگینی خرد کنید. یک قابلمه را که در آن مقداری روغن ریخته اید و بر روی اجاق گاز با شعله ملایم قرار دهید. 

بعد از اینکه روغن داغ شد، پیازها را به قابلمه اضافه کنید و تفت دهید تا سبک شوند. بعد از اینکه کمی پیازها طلایی شدند، به آن ها زردچوبه اضافه کنید و هم بزنید و با یکدیگر تفت دهید. می توانید مقداری از پیاز داغ را برای تزیین آش بردارید.

لوبیاها را از کاسه خارج کنید و آبکشی کنید. سپس به پیازها اضافه کنید و تفت دهید. سپس 5 پیمانه آب به قابلمه اضافه کنید و در قابلمه را بگذارید و حدود یک ساعت به آن اجازه دهید تا پخته شود.

برنج را بشویید و آبکش کنید و بعد از پخته شدن لوبیاها به همراه آب گوشت به قابلمه اضافه کنید. در ادامه مواد را با یک ملاقه هم بزنید.

در ادامه تره و جعفری را پاک کنید و بشویید. سپس بر روی تخته آشپزخانه خرد کنید و به همراه غوره به مواد اضافه کنید. دقت داشته باشید که آب آش در این مرحله باید خیلی تبخیر شده باشد. و فقط مقدار کمی که روی سبزی ها را بگیرد کافی است. سپس در قابلمه را بگذارید و به مدت 20 دقیقه صبر کنید تا سبزی ها پخته شوند.

حالا گوجه ها را بشویید و سپس آن ها را رنده کنید و یا اگر میکسر دارید، آن ها را میکس کنید. و بعد از پخته شدن سبزی ها آن را به قابلمه اضافه کنید. یک قاشق غذا خوری نعناع خشک را به قابلمه اضافه کنید و سپس فلفل و ادویه های دلخواه را به قابلمه اضافه کنید و خوب مواد را هم بزنید.

شعله اجاق گاز را ملایم کنید و به آش گوجه فرنگی به مدت 30 دقیقه وقت دهید تا پخته شود و جا بیفتد. باید در این مدت آش را هم بزنید تا ته نگیرد.بعد از اینکه آش پخته شد آن را از اجاق گاز پایین بیاورید. سپس به آن آبغوره اضافه کنید و هم بزنید تا آش طعم آبغوره را به خود بگیرد. در نهایت آش گوجه فرنگی را با پیاز داغ و نعناع داغ تزیین کنید و برای ناهار میل نمایید.

در فصل سرد زمستان خوردن یک غذای گرم بخصوص آش بسیار لذت بخش است، برای درست کردن یک آش زمستانی خوشمزه می توانید از انواع حبوبات و سبزی آش استفاده کنید.