شاید شما هم چند بسته دستمال ضدعفونی‌کننده تهیه کرده‌اید تا هر وقت نیاز داشتید از آن‌ها استفاده کنید، اما آیا این دستمال‌ها واقعاً می‌توانند ویروس کرونا را نابود کنند؟ در مورد سایر ویروس‌ها و باکتری‌ها چطور؟ آیا دستمال‌های مختلف آنتی باکتریال با هم فرق می‌کنند؟
در این مطلب هر آنچه لازم است در مورد انواع گوناگون دستمال‌های ضدعفونی‌کننده و بهترین راه استفاده از آن‌ها بدانید، خصوصاً در ارتباط با ویروس کرونا، به شما می‌گوییم.

تمیز کردن، ضدعفونی کردن و سنیتایزر، همگی با هم متفاوت‌انداول باید بدانید که بین عبارت‌های تمیز کردن و ضدعفونی کردن و سنیتایزر که معمولاً به راحتی به جای هم از آن‌ها استفاده می‌کنید، تفاوت‌های قابل توجهی وجود دارد. «تمیز کردن» یعنی زدودن آلودگی‌ها و کثیفی‌ها و مقداری از میکروب‌ها، در حالی که «ضدعفونی کردن» و «سنیتایز کردن»، به طور خاص، میکروب‌ها را هدف می‌گیرند. سنیتایز کردن، تعداد میکروب‌ها را به حد بی‌خطری می‌رساند؛ اما لزوماً آن‌ها را نمی‌کُشد، در حالی که ضدعفونی کردن، با استفاده از مواد شیمیایی صورت می‌گیرد که بیشتر میکروب‌های حاضر را از بین می‌برد.

تمیز کردن و سنیتایز کردن، دو کاری هستند که باید به طور مرتب انجام دهید تا محیط خانه‌تان به‌طورکلی تمیز و بدون گرد و خاک و آلرژن‌ها و آلودگی‌های روزانه باشد؛ اما ضدعفونی کردن چیزی است که اگر فکر می‌کنید کووید-19 یا ویروس دیگری وجود دارد، باید انجام دهید.
تولیدکننده‌های محصولات ضدعفونی‌کننده ادعا می‌کنند تحت نظارت آژانس محافظت از محیط زیست (EPA) فعالیت می‌کنند زیرا در واقع سمی هستند. بله درست است، کلمه‌ی ضدعفونی‌کننده، تصویر و ذهنیتی از پاک و سالم بودن را برایتان ایجاد می‌کند، اما در واقع به هر ماده یا ترکیبی از مواد گفته می‌شود که به منظور پیشگیری، تخریب، دفع کردن و یا به حداقل رساندن هر آلودگی (از جمله میکروارگانیسم‌ها به جز آن‌هایی که در بدن انسان یا حیوان هستند) ساخته شده است.
یک ماده‌ی ضدعفونی‌کننده برای اینکه تائید شده و برای فروش پخش شود، باید تست‌های دقیقی روی آن صورت بگیرد تا بی‌خطر بودن و مؤثر بودن آن ثابت شده و مواد و عناصر تشکیل دهنده‌ی آن و اینکه مناسب چه کاربردهایی است روی محصول ذکر شود. وقتی محصول مورد نظر مجوز گرفت، یک شماره‌ی ثبت از EPA دریافت می‌کند که باید روی برچسب محصول آورده شود.

دستمال‌های ضدعفونی‌کننده دقیقاً چه هستند؟دستمال‌های ضدعفونی‌کننده، دستمال‌هایی یک‌بارمصرف هستند که قبلاً به محلولی که حاوی یک عنصر ضدعفونی‌کننده مانند کواترنر آمونیوم، هیدروژن پروکسید و سدیم هیپوکلراید است، آغشته شده‌اند.
این مسئله که دستمال‌های ضدعفونی‌کننده مؤثرتر از اسپری‌های ضدعفونی‌کننده (که حاوی همان عناصر معمول ضدعفونی‌کننده‌اند) هستند یا نه، هنوز مورد بررسی و مطالعه قرار نگرفته است. هر چند برخی از کارشناسان می‌گویند این دو محصول تقریباً شبیه هم هستند اما تفاوت قابل توجه میان دستمال‌های ضدعفونی‌کننده و اسپری‌های ضدعفونی‌کننده در این است که دستمال‌های ضدعفونی‌کننده مناسب استفاده برای سطوح سخت مانند دستگیره‌ها و کانترها هستند، نه روی پوست یا غذا.
بنابراین یادتان باشد که اگر یک محصول (دستمال یا هر چیز دیگری)، قرار است خودش را به عنوان ضدعفونی‌کننده معرفی کند باید بتواند ویروس‌ها و باکتری‌ها را طبق معیارهای EPA از بین ببرد، اما آیا این ویژگی شامل ویروس کرونا هم می‌شود؟ جواب هنوز مشخص نیست اما ظاهراً مثبت به نظر می‌رسد. در حال حاضر 392 محصول در لیست ضدعفونی کننده‌های تائید شده در EPA ثبت شده که برای نابود کردن ویروس کرونا کاربرد دارند و برخی از این محصولات، دستمال‌های ضدعفونی‌کننده‌اند. نکته‌ای که این میان وجود دارد این است که این محصولات از بابت نابودن کردن ویروس کرونا تست نشده‌اند اما به این دلیل که فعالیت مؤثری در برابر ویروس‌های مرتبط دارند، این‌طور تصور می‌شود که روی ویروس جدید کرونا نیز اثرگذارند.
چطور از محصول ضدعفونی‌کننده بهترین استفاده را بکنیم؟تفاوت اصلی میان نحوه‌ی استفاده از انواع دستمال‌های ضدعفونی‌کننده چیست؟ «مدت زمان تماس»؛ یعنی سطحی که آن را ضدعفونی می‌کنید، چه مدت باید در تماس با ضدعفونی‌کننده‌ی مورد نظر در تماس بماند تا تأثیر بگذارد.
پیش از پاندمی ویروس کرونا، شاید از این دستمال‌ها بسته‌ای در خانه داشتید و هر وقت لازم می‌شد، کانتر آشپزخانه، سینک یا هر سطح دیگری را فوراً تمیز می‌کردید و این هیچ مشکلی ندارد. اما یک دستمال فوری کشیدن روی سطوح، تمیز کردن تلقی می‌شود نه ضدعفونی کردن!
برای این که از خاصیت ضدعفونی‌کنندگی این دستمال‌ها بهره‌مند شوید، باید سطوح مورد نظرتان بیشتر مرطوب بمانند. مثلاً در دستورالعمل دستمال‌های ضدعفونی‌کننده‌ی Lysol قید شده که سطح باید به مدت 4 دقیقه بعد از به کار بردن دستمال مرطوب بماند تا به درستی ضدعفونی شود. یعنی برای تأثیرگذاری مطلوب، شما باید مثلاً کانتر آشپزخانه را دستمال ضدعفونی‌کننده بکشید و اگر دیدید سطح کانتر، زودتر از 4 دقیقه شروع به خشک شدن کرد، لازم است دستمال دیگری برایش استفاده کنید.
دستورالعمل خیلی از دستمال‌های ضدعفونی‌کننده می‌گویند هر سطحی که با غذا در تماس است، باید بعد از استفاده از محصول، با آب شسته شود، مخصوصاً اگر از این محصولات در آشپزخانه استفاده می‌کنید. دلیل این توصیه این است که ممکن است مقداری از ماده ضدعفونی‌کننده روی سطح باقی بماند. هرگز از محصولات ضدعفونی‌کننده روی مواد غذایی استفاده نکنید و سطح ضدعفونی شده را پیش از شروع به پخت و پز، کاملاً با آب بشویید.
کمی شرایط سخت‌تر شد، نه؟ انگار بیشتر از آنچه فکر می‌کردید باید مواظب باشید تا اشتباهی نکنید، اما خوشبختانه شما همیشه هم به پروسه‌ی ضدعفونی کردن نیاز ندارید. اگر در خانه‌تان کسی دچار کووید-19 یا مشکوک به این ویروس نیست، پس لزومی ندارد از ضدعفونی‌کننده استفاده کنید. شما می‌توانید به تمیزکاری‌های روزمره‌تان ادامه دهید. هر مدل اسپری چندمنظوره یا دستمال تمیزکننده و یا همین آب و صابون معمولی، پاکسازی لازم را انجام خواهد داد.

در مورد دستمال‌های آنتی باکتریال چطور؟به طور کلی، دستمال‌های ضدعفونی‌کننده برای سطوح سخت کاربرد دارند و دستمال‌های آنتی باکتریال برای تمیز کردن پوست. عناصر معمول موجود در این دستمال‌ها شامل الکل و بنزتونیوم کلراید و ... می‌شوند. دستمال‌های آنتی باکتریال مانند صابون‌های آنتی باکتریال و سنیتایزرهای دست، تحت نظارت سازمان غذا و دارو تولید می‌شوند زیرا جزو داروها محسوب می‌شوند.
و اما در مورد کووید-19، هنوز توافق نظری در مورد اینکه دستمال‌های آنتی باکتریال اثری روی ویروس جدید کرونا دارند یا نه وجود ندارد. یک محصول آنتی باکتریال تنها از جهت تأثیرگذاری‌اش روی باکتری‌ها تست شده است و ممکن است روی ویروس‌ها مؤثر نباشد. یعنی شستن دست‌ها با آب و صابون، توصیه‌ای است که همچنان معتبرترین بوده و یکی از بهترین راه‌های نابود کردن ویروس کرونا تلقی می‌شود. در صورتی که شستن دست‌ها با آب و صابون مقدور نیست، توصیه شده است از یک سنیتایزر دست با دست‌کم 60 درصد الکل استفاده کنید.
یادتان باشد که بزرگ‌ترین ریسک ابتلا به کووید-19، تماس با فرد آلوده است. به همین دلیل تنها در صورتی لازم است از ضدعفونی‌کننده استفاده کنید که فرد مبتلا یا مشکوک به کووید-19 در خانه حضور دارد. رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی و بهداشت فردی (شستن دست‌ها، دست نزدن به دهان و بینی و چشم‌ها، استفاده از ماسک در اجتماع)، بسیار مهم‌تر از استفاده از دستمال‌های ضدعفونی‌کننده روی سطوح است.
حتماً شما هم مثل بقیه مردم دنیا، سعی کرده‌اید تا جایی که می‌توانید محصولات ضدعفونی‌کننده‌ی مؤثر و کاربردی برای خود و خانه‌تان تهیه کنید. دستمال‌های ضدعفونی‌کننده هم جزو محصولات بهداشتی هستند که این روزها در داروخانه‌ها و فروشگاه‌ها بیشتر از هر زمان دیگری ارائه شده و به فروش می‌رسند.