 بخش پروژه های دانش آموزی - الهام گارسچی

اهداف جلسه:
·آشنایی با بازیافت کاغذ
·آشنایی با مواد تولید شده از كاغذهای بازیابی شده 
·آشنایی با مراحل بازیافت کاغذ
·آشنایی با بازیافت کاغذ در ایران

وسایل مورد نیاز: 

·کامپیوتر مجهز به اینترنت

مقدمه
چوب محصول جنگل است و جنگل ودیعه خداوند به طبیعت که بشرباید در حفظ و حراست آن بکوشد و جنگل ها به عنوان منابع تجدیدشونده مورد توجه هستند. امروزه در جهان نیاز هر جامعه به چوب براساس درجه رشدی می باشد که آن جامعه بدان رسیده است برای کشورهایی که رشد نیافته اند چوب فقط به معنای سوخت و صنایع چوبی و تزئینات استفاده می شود.
کاغذ پنجمین صنعت بزرگ مصرف کننده انرژی در دنیا است که به ازای هر تن محصول،انرژی بیشتری نسبت به یک تن محصول صنایع استیل و آهن مصرف می کند. همچنین این صنعت در دنیا نسبت به صنایع دیگر آب بیشتری به ازای هر تن محصول مصرف می کند و سطح بالایی از آلودگی آب و هوا را به وجود می آورد.  براساس آمار به دست آمده در کشورهای صنعتی هر شخصی به طورمتوسط یکسال ۱۶۴ کیلوگرم کاغذ و در کشورهای در حال توسعه به طور متوسط ۱۸ کیلوگرم کاغذ در سال استفاده می کند.
4-1 بازیافت کاغذ
برای تولید هر تن کاغذ باید ۱۷ اصله درخت را قطع کنیم که هر درخت به طور متوسط قادر است سالانه ۶ کیلوگرم دی اکسید کربن را به اکسیژن تبدیل کند.امروزه بهترین راه برای اینکه از نابود شدن جنگل ها برای تولید کاغذ جلوگیری شود بازیافت کاغذ است،کاغذهای باطله اعم از کاغذهای تحریر سفید،کاغذ روزنامه،دفتر مشق،کاغذ دستگاه تکثیر،مجله و مقوا. ..برای بازیافت مناسب هستند. بازیافت کاغذ علاوه بر سود آور بودن باعث می شود آلودگی آب تا  ۳۵درصد، آلودگی هوا تا ۷۴ درصد مصرف انرژی ۲۴ الی ۵۴ در صد کاهش یابد.
ژاپن نیمی از ۳۰ میلیون تن کاغذ مصرفیش را به روشهای مختلف از زباله شهری جدا کرده و از در آمد حاصل از آن سالانه ۲ میلیارد دلار به هزینه جمع آوری و دفع زباله های خویش کمک می کند.  به گزارش روابط عمومی ناحیه سبز تهران، درحالیکه در تهران روزانه ۷هزار تن زباله به محل دفن زباله کهریزک منتقل میشود که ۱۰ %از کل زباله ها راکاغذ تشکیل می دهد که روزانه ۷۰۰تن کاغذ همراه با زباله در این مرکز دفن می شود ۷۰۰تن کاغذ برابر با قطع سه هکتار جنگل در روز است و این فاجعه ای خوفناک است.
كاغدهای بازیافت به اندازه كاغذهای معمولی مهم هستند. كمپانی ها كاغذسازی همیشه سودهای اقتصادی و محیطی بازیافت را شناسایی و در نظر می گیرند. در سال های اخیر بازیافت كاغذ برای همه به عنوان راهی برای كمك به حفظ محیط زیست و استفاده مجدد از منابع و بقای مناطق دفن زباله می باشد.
امروزه، 520 كارخانه كاغذ و مقواسازی در امریكا كاغذهای جدا شده را بازیافت می كنند. امروزه كاغذهای جدا شده، یك سوم فیبر كارخانه های امریكا را تشكیل می دهد. شهروندان امریكا 50% كاغذهای استفاده شده خود را جدا می كنند. در آمریكا بیشتر كاغذها بازیافت می شوند تا اینكه دفن شوند. در امریكا كاغذ بالغ بر دو سوم مواد بسته بندی بیشتر از شیشه، فلز، پلاستیك و. .. برای بازیافت جدا می شود.
4-2 كاغذ چگونه بازیافت می‌شود؟
الف: جداسازی
برای بازیافت موفق نیاز به بازیابی تمیز كاغذ می‌باشد. پس شما باید كاغذهای خود را دور از آلودگی‌هایی مثل غذا، پلاستیك، فلزات و دیگر زباله ها، كه بازیافت كاغذ را مشكل می كند نگهداری كنید. كاغذهای آلوده كه قابل بازیافت نمی‌باشند باید به كود تبدیل شوند یا برای تولید انرژی سوزانده شوند یا در زیر خاك دفن شوند. مركز بازیافت معمولا از مصرف كنندگان تقاضا می كند كه كاغذهای خود را بر حسب درجه یا نوع كاغذ جدا كنند. مركز بازیافت شهر می تواند به شما بگوید كه چگونه این نوع و درجه در جامعه شما تعریف می‌شود.
ب: جمع آوری و حمل كردن
شما ممكن است كاغذهای جداشده خود را به مركز بازیافت محل خود تحویل دهید یا در Recycle bin (سطل های بزرگی كه به منظور بازیافت در سطح شهرها تعبیه شده‌اند) بریزید. اغلب فروشندگان كاغذ یا مركز بازیافت كاغذهایی كه شما در منزل جداسازی كرده‌اید را جمع آوری می كنند. در مركز بازیافت، كاغذهای جمع آوری شده در بسته های تنگی پیچیده می شوند و از آنجا به كارخانه های كاغذسازی فرستاده می شوند كه در آنجا به كاغذهای جدید تبدیل می شوند.
پ: انبارداری و ذخیره‌سازی
كارگران كارخانه كاغذسازی، كامیون حاوی كاغذها را تخلیه كرده و آن ها را به داخل انبار می فرستند و تا زمان لازم كاغذها در آنجا می مانندو درجات مختلفی از كاغذ مثل روزنامه ها یا جعبه ها به طور جداگانه نگهداری می شوند؛ برای اینكه در كارخانه كاغذسازی درجات مختلفی از كاغذ را برای تولید انواع مختلف محصولات استفاده می شود. هنگامی كه كارخانه آماده استفاده از كاغذ شد، كاغذها توسط ماشین ها باربری چنگك دار (Forklift) از انبار به نوار نقاله های بزرگی برده می شوند.
3-4 چه چیزی می توان از كاغذهای بازیابی شده به دست آورد؟
بیشتر كاغذهای جدا شده مجددا به كاغذ یا مقوا تبدیل می شود. با كمی استثنا قائل شدن كاغذهای به دست آمده با همان كیفیت كاغذهای قبلی می باشند. به طور مثال از جعبه ها برای بازیافت جعبه استفاده می شود.كاغذهای نوشته و چاپ شده هنگامی كه بازیافت می‌شوند از آنها برای كاغذهای كپی استفاده می شود. كاغذهای جدا شده می توانند برای تولید مواد دیگر نیز استفاده شوند. به طور مثال خمیر كاغذ بازیافت شده برای كارتون های تخم مرغ یا جعبه های میوه استفاده شوند. از كاغذهای بازیافت شده می توان به عنوان سوخت، عایق كردن دیوارها و سقف، پركننده رنگ و یا پوشش استفاده كرد.
4-4 مراحل بازیافت کاغذ
الف: دوباره خمیر كردن و غربال كردن
كاغذها از طریق نوار نقاله به یك ظرف بزرگ به نام pulper كه حاوی مواد شیمیایی و آب است فرستاده می شوند. pulper كاغذها را به قطعات كوچك ریز می كند. با گرما دادن به این مخلوط قطعات ریز كاغذ سریعا به سلولز تجزیه می شوند كه فیبر (مواد آلی گیاهی) خوانده می‌شود. در نهایت، كاغذ به مخلوط غلیظ و نرمی كه pulp نامیده می‌شود تبدیل می شود. pulp از داخل ظرفی كه دارای سوراخ های گوناگونی می‌باشد عبور داده می‌شود. غربال كننده (Screen) ذرات ریز آلودگی و قطرات كوچك چسب را غربال می كند. به این فرآیند Screening گفته می‌ شود.
ب: پاك سازی
كارخانجات همچنین pulp را توسط گردش دور سیلندر مخروطی شكل تمیز می كنند. آلودگی های سنگین به خارج از مخروط پرتاب می شوند و به انتهای سیلندر سقوط می كنند. آلودگی های سبكتر در مركز مخروط جمع می شوند و از بین می روند. به این پروسه Cleaning می‌ گویند.
پ:  Deinking
گاهی اوقات pulp باید دستخوش فرایند شستشوی Pulp، (فرایند pulp laundering) قرار بگیرد. كار این مرحله پاك كردن جوهرهای نوشته شده، چسب های باقیمانده و مواد چسبناك می باشد. كارخانه های كاغذسازی معمولا از دو مرحله deinking متصل به هم استفاده می كنند. ذرات كوچك جوهر طی مرحله‌ای كه Washing نامیده می شود از pulp شسته میشود. ذرات بزرگتر و چسب ها توسط حباب های هوا طی فرآیندی كه Flotation نامیده می‌شود از pulp جدا می‌شوند. د ر طی این فرآیند pulp به عنوان خوراك به ظرف بزرگی كه Flotation Cell نامیده می‌شود وارد شده و در این ظرف هوا و مواد شیمیایی صابونی شكل كه Surfactants نامیده می‌شوند به pulp تزریق می‌شوند. Surfactant باعث می‌شود كه جوهر و چسب از pulp جدا شود و به حباب‌های هوا بچسبند و در سطح شناور شوند. حباب های هوا آغشته به جوهر در سطح مخلوط تولید كف می‌كنند و از سطح مخلوط پاك می‌ شوند.
ت: پالایش كردن و رنگبری
در طی پالایش به pulp ضربه‌های متعددی وارد می‌شود تا فیبرهای بازیافت شده پف كند و آن ها برای تولید كاغذ ایده‌آل شوند. اگر pulp شامل تكه های بزرگ فیبر باشد، فرآیند پالایش آن ها را از هم جدا می كند. اگر كاغذ به دست آمده دارای رنگ باشد، مواد شیمیایی رنگ بر، رنگ آن را از بین می‌برد. سپس اگر نیاز به تولید كاغذ سفید باشد برای روشن تر كردن و سفید كردن كاغذ به آن ها آب اكسیژنه (hydrogen peroxide)، دی‌اكسید كلرین (chlorine dioxide) و یا اكسیژن داده می شود؛ به این فرآیند Bleaching گفته می‌شود. اگر نیاز به كاغذ قهوه‌ای مثل دستمال كاغذی باشد نیاز به این برآیند نخواهد بود.

تکلیف1: با توجه به مطالب ارائه شده در این درس در مورد بازیافت کاغذ و مراحل آن تحقیق و بررسی نمایید و مطالب خود را دسته بندی کنید.
تکلیف2: آیا تابحال درمورد بازیافت کاغذ و تولید کاغذ جدید از کاغذ های باطله فکر کرده اید؟ آیا تابحال تلاش کرده اید کاغذ های باطله را مجددا بازیافت کنید؟
محل بازدید/ اردو/ خرید: _________


منابع مطالعه: برای کسب اطلاعات بیش تر در زمینه مطالب مرتبط این درس کتاب "بازیافت کاغذ" را مطالعه نمایید.


تنظیم: زینب شاه مرادی
چوب محصول جنگل است و جنگل ودیعه خداوند به طبیعت که بشر باید در حفظ و حراست آن بکوشد و جنگل ها به عنوان منابع تجدید شونده مورد توجه هستند.