
رمانِ «بند محكومین» نوشته كیهان خانجانی اخیرا بعد از چند سال انتظار در صفِ مجوز منتشر شد. رمان چنان‌كه در صفحه اولِ آن آمده است، در زندان لاكانِ رشت می‌گذرد، در بند محكومین كه بیست‌وپنج اتاق دارد و دویست‌وپنجاه محكوم، و «همه این‌ها هم نه روی كاكل رئیس و پاسِ اصلی و زیر هشت یا وكیل بند، كه روی كاكل دوربین و آزمان و آخان» می‌چرخد. «دوربین بالای میله‌های زیرِ هشت، همه را می‌پایید. دو طرف كله‌ی هر سه‌تا بلندگو، دوتا دوربین داشت. اژدهای سه‌سر و شش‌چشم مغزِ ما را می‌خورد». زندگی و سرنوشت محكومین، روایتِ رمانِ خانجانی است، تجربه‌ای نیازمندِ زبان و لحن و فضایی خاص است كه نویسنده خوب از پَس آن برآمده است. هر زندانی قصه‌ای دارد كه از خلالِ واكاوی نویسنده در گذشته آنان روایت می‌شود و نویسنده در عینِ حال سعی می‌كند روایت‌هایی چندتكه از پیوندِ سرگذشت این زندانیان بسازد. كیهان خانجانی با قصه‌هایی نو و زبانی خاص رمانی متفاوت با محوریت زندان پدید آورده است. خانجانی با اشاره به اینكه بزرگ علوی بنیان‌گذار ژانر زندان یا داستانِ زندان است، اشاره می‌كند كه ادبیاتِ اخیر ما به‌خصوص بعد از ایام جنگ، به‌سمتِ یكسان‌سازی سوق پیدا كرد و این فرایند با «ادبیات آپارتمانی» آغاز شد و به سری‌دوزی داستان‌هایی در آپارتمان، کافه و خیابان رسید و ازاین‌رو فكر می‌كند رمانِ «بند محکومین» می‌تواند در فضای غالب اخیر در ادبیات ما اثر انگشت خود را به‌جا بگذارد و به‌تعبیری نور را به‌ جایی بتاباند که دیگران نتابانده‌اند. رمانِ «بند محكومین» در میان ادبیاتِ موجود كه بیشتر به‌سمتِ حدیث‌نفس و روایت تجربه‌هایی آسان‌یاب و همگانی رفته است، سعی دارد روایتگرِ تجربه‌های متفاوتی باشد كه شاید دست‌یابی به آنها چندان ممكن نباشد و از این منظر نیز از خواندنی‌های اخیر ادبیات ما است.

 «من نویسنده نیستم. شغل من روان‌درمانی است. گاه‌گداری نوشته‌ای در زمینه‌ی روان‌شناسی به‌قلم من در نشریات علمی چاپ شده، اما هرگز خودم را نویسنده ندانسته‌ام. این كتاب قرار است چیزی مانند رمان باشد، برمبنای حوادث و ماجراهایی كاملا واقعی. كسی كه در نظر داشت خود این كار را بكند و چیزی مانند زندگی‌نامه شخصی خود را با اندك تصرفی تبدیل به رمان كند، چهارماه پیش مُرد. او از مدت‌ها پیش مرا در جریان تصمیمش برای نوشتن سرگذشت خود گذاشته بود. حوادثی كه برای او در زندگی رخ داده بود چندان استثنایی نبود ولی او اعتقاد داشت همین زندگی و مجموع رویدادهای آن، می‌تواند به‌اندازه كافی برای یك رمان- سرگذشت جذابیت داشته باشد...». سومین رمانِ احمد پوری با عنوانِ «فقط ده ساعت» با این جملات آغاز می‌شود. رمانی با درونمایه اجتماعی و داستانی كه در روزگار معاصر ما می‌گذرد. عشق و مرگ از موتیف‌های محوری رمانِ پوری است یا به‌تعبیر خودِ او «رویارویی نامنتظره با عشق و مرگ» است كه رمان را پیش می‌برد. روایتِ جوانی مبتلا به سرطان که نه‌تنها خود بلكه دیگران را نیز درگیر بیماری و شرایط خاص خود می‌كند. دوست نزدیکِ او که روان‌درمانگر است بخشی از رمان را روایت می‌کند و دفترچه خاطرات خودِ بیمار بستر بخش دیگری از رمان است. رمان «فقط ده ساعت» چند روایت و خرده‌داستان را همزمان پیش می‌برد و رفته‌رفته گره‌های داستانی باز می‌شوند و ارتباط داستان‌ها را آشكار می‌كنند. در پشت جلدِ «فقط ده ساعت» نوشته شده است: «سومین رمان احمد پوری متفاوت‌ترینِ آن‌هاست. پوری بعد از توفیق رمان پرخواننده‌ی «دو قدم این‌ور خطِ» خود را به‌عنوان داستان‌نویس به جامعه ادبی ایران معرفی كرد». درحالی‌كه پیش‌تر پوری به‌عنوان مترجم شناخته‌شده بود. رمان «فقط ده ساعت» نیز رگه‌هایی از دو رمان پیشین پوری را دارد و درعین‌حال فضایی متفاوت می‌آفریند.
منبع: روزنامه شرق


«هزارویك حكایت دارد زندانِ لاكانِ رشت. هزارتا را باور كنند، این یكی را نمی‌كنند: یك شب درِ بند محكومینِ مرد باز شد، یك دختر را انداختند درونش».