 رقت قلب و عاطفه از فضایل انسانى است. رقیق القلب بودن این است كه انسان وقتى فقیرى را دید واقعا متأثر شود. از قیامت و دوزخ كه گفته مى‏شود از نابسامانى محرومین واقعا اندوهگین گردد از حضرت امیرالمؤمنین على(ع) روایت شده است كه: «ما جفّتَ الدموع الا لقسوة القلوب و ما قسّت القلوب الاّ لكثرة الذنوب» چشم‏ها گرفتار خشكى نمى‏شوند مگر در اثر قساوت قلب و قلب گرفتار قساوت نمى‏شود مگر در اثر گناه زیاد.
نتیجه‏اى كه از این روایت حاصل مى‏گردد این است كه حضرات معصومین(س) بخاطر مقام شامخ عصمت و پاكى و پیراستگى نسبت به همه گناهان و خطاها لطیفترین قلوب و گریان‏ترین چشم‏ها را دارا مى‏باشند.
ـ امام على(ع) در وصف پرهیزكاران مى‏فرماید: كانت اعمالهم فى الدنیا زاكیة و اعینهم باكیة آنان در دنیا رفتارشان پاك و دیدگانشان گریان است
و لذا در ماجراى ستمى كه از ناحیه دشمنان بر دخترى یهودى رفته بود همگان بى‏تفاوت از كنار این ماجرا گذشتند یا به ابراز تأسفى اكتفا نمودند و لكن حضرت امیرالمؤمنین(ع) در اندوه این ماجرا گریست! و فرمود: اگر براى این حادثه تلخ مسلمانى از روى تأسف بمیرد ملامت نخواهد شد و از نظر من سزاوار است!
اما نكته حائز اهمیت دراین باب این است كه اشك ثمره درخت وجود آدمى است.
گاهى اشك سروش رحمت است و پیغام بر مهر آنجا كه درخت اعتقادات ریشه در زمین تسلیم و رضا فرو برده باشد همچون شجرى كه در عین تناورى و تنومندى چون ریشه در خاك تنیده است استوار است و پا بر جا اما شاخ و برگ خویش را بدست باد داده و از حركت نسیم به جنبش در مى‏آید و بر خنكى محیط مى‏افزاید.
اشك پیامبر(ص) و حضرات معصومین(ع) در سوگ نزدیكان و فرزندان از همین قسم است. اشك رحمت، در عین حال كه روح بر بلنداى ملكوت سیر مى‏كند اما دیده بخاطر عاطفه و رقّت قلب مى‏گرید و این زیباترین نشانه عواطف انسانی آن بزرگواران است و همان گونه كه وجود شامخ نبى مكرم اسلام(ص) در كنار قبر فرزندشان ابراهیم فرمودند: فرزندم قلب محزون است و دیده اشكبار اما خلاف رضاى حق چیزى نمى‏گوییم.
این خلاف رضاى حق سخن نگفتن به معناى این نیست كه: غیر تسلیم و رضا كو چاره‏اى؟! بلكه به این معنى است كه دل كه تسلیم باشد و راضى، زبان خلاف دل چیزى نمى‏گوید. چرا كه زبان مترجم دل است.
و آن بزرگوار در برابر آنها كه از گریه ایشان سؤال كردند فرمود: این گریه نیست بلكه این رحمت است و كسى كه اهل رحمت و شفقت نباشد مورد رحمت حضرت حق واقع نمى‏گردد.
و گاهى اشك بروز اعتراض دل و نمود تلخى شجر ضمیر است. اشك شكوه و عدم رضایت. آرى این اشك نه تنها نشانه انسانیت نیست بلكه علامت بى‏هویتى و بى‏اطلاعى از رمز و راز زندگى است.
و به همان اندازه كه از قسم اول اشك در مضامین دینى ما تمجید گشته است. و آنرا نشانه پاكى و صفاى ضمیر معرفى كرده‏اند و آنرا همچون سلاحى براى انسان سالك برشمرده‏اند.
قسم دوم اشك مورد مذمت اولیاى دین واقع شده است.
منبع :پرسمان/معارف
گریه امام حسین(ع) در لحظه شهادت حضرت علی اكبر(ع) و یا حضرت ابوالفضل(ع) به خاطر چه بود؟ آیا به خاطر این بود كه فرزند و برادرش را از دست داد و دلش برای آنها تنگ خواهد شد؟ و یا به خاطر این بود كه به برادر و پسرش جراحتی وارد شد؟ آخر مگر چیزی غیر از محبت خدا در دل امام حسین(ع) جا دارد كه امام به خاطر از دست دادن آنها (مثل ما انسان های عادی) ناراحت شود و گریه كند؟ درست است كه اینها به خاطر خدا شهید شده اند و بر اساس اصل تولی و تبری به ما دستور داده شده است كه آنها را دوست داشته باشیم تا شاید صفات آنها در ما بروز كند، ولی امام حسین(ع) كه مثل ما انسان ها كه ناقص نیست كه بخواهد آنها را دوست داشته باشد تا صفات آنها را به دست آورد؟