 
گزارش سازمان بین‌المللی انرژی (IEA)  با عنوان چشم‌انداز انرژی در جهان که هر سال منتشر می‌شود و نسخه‌های قبل از سال ۲۰۱۶ آن به صورت رایگان در اختیار عموم قرار دارد. در یکی از بخش‌های خود  به اصلاحات یارانه بر مصرف سوخت‌های فسیلی در کشورهای مختلف جهان می‌پردازد. در گزارش سال ۲۰۱۶، اصلاحات یارانه بر سوخت‌های فسیلی در ۱۶ کشور دنیا آورده شده است. در گزارش سال ۲۰۱۵ نیز اصلاحات مربوط به یارانه‌های انرژی در ۱۳ کشور ارائه شده است. در ادامه به اصلاحات انجام گرفته در حوزه یارانه سوخت‌های فسیلی در این کشورها می‌پردازیم. به این صورت که در مورد هر کشور، ابتدا ذکر می‌شود که یارانه انرژی به چه چیزی داده می‌شود و سپس چه اصلاحاتی در چه زمانی در دستور کار قرار گرفته است. 

الجزایر، آنگولا و آرژانتیندر الجزایر، بنزین، گازوئیل، گاز طبیعی و برق بیشترین یارانه را دریافت می‌کنند. در ژانویه سال ۲۰۱۶، دولت الجزایر قیمت بنزین را ۳۴ درصد افزایش داد و همچنین قیمت گازوئیل در نتیجه اصلاحاتی که در دستور کار قرار گرفته بود ۳۷ درصد افزایش پیدا کرد. همچنین قیمت برق و گاز طبیعی نیز در الجزایر در سال ۲۰۱۶ افزایش یافت. دولت الجزایر در نظر داشت که با این افزایش قیمت، از یک طرف کارایی در مصرف را افزایش دهد و از طرف دیگر فهمیده بود که یارانه پنهان به جای اینکه اقشار کم درآمد را منتفع سازد، به نفع اقشار ثروتمند و پرقدرت جامعه است. در آنگولا، بیشترین یارانه مربوط به کروژن و برق است. 
در دسامبر ۲۰۱۴، یارانه انرژی در این کشور به طور معناداری کاهش پیدا کرد. به طوری که قیمت هر لیتر بنزین به 83/0 دلار افزایش یافت و قیمت هر لیتر گازوئیل نیز به 5/0 دلار رسید. در سال ۲۰۱۵ و در جریان اصلاحات یارانه انرژی در این کشور، یارانه  بنزین به طور کامل از بین رفت و در سال ۲۰۱۶ نیز یارانه گازوئیل به طور کامل قطع شد، در آرژانتین، بیشترین یارانه به گاز طبیعی، برق و گاز مایع (LPG) داده می‌شود. در ژانویه، مارس و آوریل ۲۰۱۶، دولت آرژانتین قیمت بنزین و گازوئیل را شش درصد افزایش داد. متعاقباً در می ۲۰۱۶ قیمت بنزین و گازوئیل ۱۰ درصد افزایش یافت. در آوریل ۲۰۱۶ قیمت گاز طبیعی در این کشور برای شهروندان، صنایع و بخش حمل‌ونقل افزایش یافت و قیمت برق نیز به‌واسطه کاهش یارانه‌ای که به آن داده می‌شد رو به افزایش گذاشت.

اکوادور، هند و اندونزیدر اکوادور بیشترین یارانه انرژی به بنزین و گازوئیل داده می‌شود. در اکتبر سال ۲۰۱۵، دولت اعلام کرد که از این پس، یارانه‌ای که به سوخت جت، نفت، گاز مایع و گازوئیل داده می‌شود، برای مصرف‌کنندگان صنعتی بزرگ به طور کامل قطع خواهد شد.  بنابراین صنایع بزرگ دیگر نمی‌توانستند همانند قبل از یارانه‌ای که به این موارد داده می ش د بهره ببرند. اگرچه این صنایع در نتیجه  افزایش قیمت انرژی مورد استفاده‌شان به دلیل حذف یارانه، قیمت محصولات و خدماتشان را افزایش دادند. در هند بیشترین یارانه به کروژن، گاز مایع، گاز طبیعی و برق داده می‌شود. هند در اکتبر ۲۰۱۴، اعطای یارانه به مصرف گازوئیل را به طور کامل قطع کرد. این اصلاحات در ادامه اصلاحاتی بود که در سال ۲۰۱۰ و برای اصلاح قیمت بنزین آغاز شده بود. همچنین هند در آن سال‌ها فرمول جدیدی را برای قیمت‌گذاری گازی که در داخل تولید و عرضه می‌شود ارائه کرد. در ژانویه ۲۰۱۵، دولت هند اجرای یک برنامه یارانه دهی نقدی را برای مصرف‌کنندگان گاز مایع در دستور کار قرارداد. هدف از این برنامه، مقابله با استفاده از سوخت یارانه‌ای در مصارف تجاری بود. در آوریل سال ۲۰۱۶، دولت هند برنامه یارانه مستقیم نقدی را برای مصرف‌کنندگان کروژن معرفی کرد و در جولای ۲۰۱۶، برنامه‌ای را تدوین کرد که طی آن مقرر شد قیمت کروژن به صورت تصاعدی افزایش یابد. به عبارت دیگر دولت هند به جای یارانه پنهانی که قبل از سال ۲۰۱۶ به این سوخت فسیلی داده می‌شد، دادن یارانه نقدی را در دستور کار خود قرارداد. در اندونزی بیشترین یارانه‌ای که به سوخت‌های فسیلی داده می‌شود، متعلق به برق و گازوئیل است. در ژانویه ۲۰۱۵، دولت اندونزی یارانه بنزین را به طور کامل قطع کرد و یارانه گازوئیل را کاهش داد. در مارس ۲۰۱۵ قیمت گاز مایع افزایش یافت. در ژانویه ۲۰۱۶، دولت اندونزی برنامه‌هایی را برای اصلاح یارانه‌های برق معرفی کرد که در نتیجه آن، بهتر از قبل به فقرا و اقشار آسیب‌پذیر کمک کند. دولت اندونزی به این نتیجه رسید یارانه‌هایی که به صورت پنهان به برق و دیگر حامل‌های انرژی داده می‌شود بیشتر از آنکه فقرا و اقشار آسیب‌پذیر را منتفع کند، ثروتمندان را منتفع می‌کند. از همین رو در مارس سال ۲۰۱۶ اعلام کرد که قصد دارد طی برنامه‌ای، یارانه گازوئیل را به طور کامل قطع کند.

ایران، نیجریه و عماندر ایران بیشترین یارانه به انرژی به بنزین، گازوئیل، گاز طبیعی و برق داده می‌شود. در می ۲۰۱۵، دولت ایران قیمت بنزین را 0/28 دلار (۷۰۰ تومان) به ازای هر لیتر به 0/35 دلار (هزار تومان) به ازای هر لیتر افزایش داد. در ماهمی ۲۰۱۶، دولت تصمیم گرفت سهمیه‌بندی بنزین را تا سپتامبر ۲۰۱۶ کنار بگذارد. کشمکش‌ها سر یارانه‌ای که به بنزین داده می‌شود سال‌هاست که در ایران ادامه دارد اما دولت‌های ایران هنوز نتوانسته‌اند به راه‌حلی مناسب برای کارا ساختن استفاده از یارانه‌ای که برای حامل‌های مختلف انرژی در نظر گرفته‌اند برسند. در نیجریه، بیشترین یارانه به بنزین و کروژن داده می‌شود. در می ۲۰۱۶، دولت نیجریه قیمت بنزین را ۶۸ درصد افزایش داد. به طوری که قیمت هر لیتر بنزین در این کشور به ۰٫۷۳ دلار رسید. در عمان، بیشترین یارانه انرژی به بنزین، گازوئیل، گاز طبیعی و برق داده می‌شود. در ژانویه ۲۰۱۵، دولت عمان قیمت گاز را برای مصارف صنعتی صد در صد افزایش داد به طوری که قیمت هر مترمکعب گاز در این کشور به سه دلار رسید، همچنین دولت عمان اعلام کرد که قرار است هر سال، قیمت گاز را برای مصارف صنعتی س ه درصد افزایش دهد. در ژانویه ۲۰۱۶، دولت عمان قیمت بنزین سوپر را ۳۳ درصد افزایش داد و قیمت هر لیتر بنزین سوپر در این کشور به 0/42 دلار رسید. 
همچنین قیمت بنزین عادی در عمان ۲۳ درصد افزایش یافت و قیمت هر لیتر آن به ۳۶/ ۰ دلار رسید. قیمت گازوئیل به‌اندازه ۹۶ درصد افزایش یافت و به 0/42 دلار برای هر لیتر رسید. دولت عمان در سال ۲۰۱۶ سعی داشت که با این اصلاحات، کارایی در مصرف سوخت را افزایش دهد و همچنین به طور عادلانه‌تری منابع مالی را بین مردم توزیع کند چراکه منافعی که ثروتمندان از یارانه پنهان به دست می‌آورند از منافعی که فقرا از آن به دست می‌آورند بیشتر است.

قطر، عربستان و ترینیداد و توباگودر قطر بیشترین یارانه سوخت متعلق به بنزین، گازوئیل، گاز طبیعی و برق است، در ژانویه سال ۲۰۱۶، دولت این کشور تصمیم گرفت در جریان اصلاحات انرژی، قیمت بنزین را حدود ۳۳ درصد افزایش دهد. در می ۲۰۱۶، تعدیل قیمت بنزین و گازوئیل در قطر آغاز شد. این تعدیل بر مبنای قیمت بنزین و گازوئیل در بازار جهانی بود و به عبارت دیگر، دولت قطر حذف کامل یارانه بر مصرف این دو سوخت فسیلی را در آن سال آغاز کرد. در عربستان سعودی، بیشترین یارانه پرانرژی متعلق به بنزین، گازوئیل، گاز طبیعی و برق است. در دسامبر ۲۰۱۵، دولت عربستان اعلام کرد قصد دارد قیمت بنزین را به شدت افزایش دهد. در کنار برین، افزایش قیمت گاز طبیعی و برق نیز در دستور کار قرار گرفت. در نتیجه قیمت بنزین سوپر در عربستان ۵۰ درصد افزایش یافت و به 24/0 دلار به ازای هر لیتر رسید. قیمت بنزین معمولی نیز ۵۰ درصد افزایش یافت و به 20/0 دلار به ازای هر لیتر رسید، قیمت برق نیز رو به افزایش گذاشت. در ترینیداد و توباگو بیشترین یارانه به سوخت‌های فسیلی به بنزین، گازوئیل و برق داده می‌شود، در سپتامبر ۲۰۱۵، قیمت بنزین و گازوئیل در این کشور افزایش یافت. در آوریل ۲۰۱۶، دولت ترینیداد و توباگو برنامه بودجه‌ای را منتشر کرد که در آن، کاهش چشمگیر یارانه بنزین و گازوئیل مشاهده می‌شد.
تونس، تایلند، اوکراین و ونزوئلادر تونس، بیشترین یارانه به سوخت‌های فسیلی به بنزین، گازوئیل برق، گاز مایع و کروژن داده می‌شود. در آوریل ۲۰۱۶، دولت تونس اعلام کرد که قصد دارد قیمت حامل‌های انرژی را اصلاح کند و قیمت‌گذاری سوخت را بر عهده بازار بگذارد. در تایلند بیشترین یارانه به انرژی متعلق به گاز مایع، گاز طبیعی و برق است، در اکتبر ۲۰۱۴ قیمت CNG برای وسایل نقلیه افزایش یافت و به0/3 دلار به ازای هر کیلوگرم رسید. همچنین در دسامبر ۲۰۱۴، یارانه گاز مایع در عمان به طور کامل حذف شد. در ژانویه ۲۰۱۶ دولت تایلند اعلام کرد که قصد دارد اصلاحاتی را در حوزه قیمت‌گذاری انرژی انجام دهد و این کار را با اصلاح قیمت CNG در جولای ۲۰۱۶ آغاز کرد. در اوکراین بیشترین یارانه انرژی به گاز طبیعی و برق اختصاص دارد. در آوریل ۲۰۱۶ دولت اوکراین تصمیم گرفت قیمت‌گذاری گاز طبیعی را بر عهده بازار بگذارد و دیگر مانند قبل با اعطای یارانه به گاز طبیعی قیمت آن را پایین نگه ندارد. در مقابل سیاست‌گذار در اوکراین تصمیم گرفت که درازای حذف یارانه مصرف انرژی، برنامه‌های حمایتی دیگری را برای شهروندان به‌ویژه اقشار کم‌درآمد و آسیب‌پذیر ارائه کند. در ونزوئلا بیشترین یارانه به سوخت‌های فسیلی برای بنزین، گازوئیل، گاز طبیعی و برق است. در فوریه ۲۰۱۶ دولت ونزوئلا قیمت بنزین سوپر را ۶۰ برابر افزایش داد و در نتیجه قیمت آن به 0/6 دلار به ازای هر لیتر رسید. قیمت بنزین معمولی نیز ۱۴ برابر افزایش یافت و به 1/0 دلار به ازای هر لیتر رسید.

چین، غنا و کویتدر چین، بیشترین یارانه به مصرف سوخت‌های فسیلی متعلق به گاز طبیعی، گاز مایع و برق است. در فوریه ۲۰۱۵، دولت چین اعلام کرد که برنامه دارد مصرف‌کنندگان صنعتی قدیمی و جدید گاز را تحت یک مکانیسم واحد قیمت‌گذاری در آورد و دیگر به صنایع نوپا برای مصرف گاز یارانه ندهد، در غنا بیشترین یارانه به انرژی به گاز مایع داده می‌شود. در ژوئن ۲۰۱۵، دولت این کشور قیمت فرآورده‌های نفتی را اصلاح کرد. در کویت نیز بیشترین یارانه به سوخت‌های فسیلی به مصرف بنزین، گازوئیل، کروژن، گاز مایع، گاز طبیعی و برق داده می‌شود. در ژانویه ۲۰۱۵، دولت کویت قیمت گازوئیل را افزایش داد به طوری که قیمت هر لیتر آن به 0/56 دلار رسید. در پایان ژانویه ۲۰۱۵، قیمت گازوئیل و کروژن مجدداً کاهش یافت چراکه فشارهای سیاسی مانع از این اصلاحات می‌شد. در نتیجه قیمت هر لیتر گازوئیل به ۳۶/ ۰ دلار عقب‌نشینی کرد. به دلیل فشارهای سیاسی موجود دولت کویت اصلاح قیمت حامل‌های انرژی و برنامه‌هایش برای حذف یارانه پنهان بنزین و برق را به تعویق انداخت.

مالزی، مراکش، امارات و ویتنام
در مالزی بیشترین یارانه انرژی به گاز طبیعی، گاز مایع و برق داده می‌شود، در ژانویه ۲۰۱۴، دولت مالزی تعرفه‌های مصرف برق را به طور میانگین ۱۵ درصد افزایش داد و تصمیم گرفت از دست‌کاری قیمت گاز دست بردارد. در می ۲۰۱۴، قیمت گاز طبیعی در مالزی ۲۶ درصد افزایش یافت. البته این افزایش قیمت برای همه نبوده در دسامبر ۲۰۱۴، دولت مالزی یارانه بنزین و گازوئیل را به طور کامل حذف کرد و امروزه قیمت بنزین در این کشور بر اساس سطح بین‌المللی آن تعیین می‌شود. در مراکش بیشترین یارانه به مصرف سوخت‌های فسیلی متعلق به گاز مایع است.

با آغاز سال ۲۰۱۴، یارانه بنزین و نفت در مراکش حذف شد، دولت این کشور با آغاز سال ۲۰۱۵ یارانه گازوئیل را نیز به طور کامل قطع کرد. در امارات بیشترین یارانه انرژی متعلق به بنزین، گازوئیل، گاز طبیعی و برق است. از آگوست ۲۰۱۵، دولت امارات شروع به تعدیل قیمت سوخت به طور ماهانه و رساندن آن به سطح جهانی خود کرد. در ویتنام نیز بیشترین یارانه سوخت‌های فسیلی برای گاز طبیعی، برق و زغال‌سنگ است. در مارس ۲۰۱۵، دولت این کشور تعرفه مصرف برق را 5/7  درصد افزایش داد.
منبع: تجارت فردا
اصلاحات یارانه بر مصرف سوخت‌های فسیلی در 24 کشور