
زرشک؛ درختچه‌ای تیغدار است که  چوب آن رنگ قرمز، قهوه‌ای یا زرد است و برگ‌های آن بیضی شکل با دندانه‌های اره‌ای و میوه‌اش قرمزرنگ بیضوی شکل و ترش مزه‌است. به ریشهٔ درخت زرشک «آئر خیس» گفته می‌شود.

آخرای بهار و ابتدای تابستان فصل شکوفه دادن بوته زرشک است، غنچه‌های زردرنگ زرشک در فصل پاییز رنگ قرمز گیلاسی به خود می‌گیرند. محصول نوبرانه زرشک در اواسط پاییز برداشت می شود  و تا اواخر آذر برداشت آن برحسب مناطق مختلف ادامه دارد. به همین دلیل فصل پاییز مناسب ترین زمان برای خرید زرشک تازه و تهیه آب زرشک است.

در طب سنتی قدیمی ایران، زرشک یکی از راههای درمان بسیاری از بیماری ها بوده و توصیه شده که آب زرشک را به صورت طبیعی استفاده کنید ،چون راه درمان بسیاری از بیماری ها و مشکلات است. آب زرشک طبع سرد و خشک دارد و افراد دارای مزاج سرد باید در مصرف آن احتیاط کنند و از مصلح استفاده کنند.

امروز می بینیم که در همه فصل های سال آب زرشک در آب میوه فروشی ها وجود دارد، اما ممکن است از مواد نگهدارنده در انها استفاده شده باشد، از این رو بهتر است خودتان آب زرشک را که کار آسانی هم هست، انجام دهید، چون خواص بسیار زیادی برای سلامتی بدن دارد.

ارزش غذایی زرشک :
 زرشک میوه ای است که سرشار از  کالری ، پروتئین، قند، فیبرو کربوهیدرات می باشد.

خواص  آب زرشک :
 همانطور که گفتیم زرشک و آب زرشک خواص و فواید زیادی برای سلامتی دارد. در ادامه برخی از آنها را بیان می کنیم:

لاغری و کاهش وزن:

از خواص اب زرشک، لاغری و کاهش وزن می باشد. در واقع مصرف زرشک و آب زرشک سبب افزایش چربی سوزی می شود بنابراین باعث لاغری و کاهش وزن می شود.

تنظیم قند خون:

 مصرف آب زرشک همراه با گیاه خار مریم کمک می کند تا سطح قند خون کاهش یابد. این نوشیدنی مانند انسولین عمل  می کند و با آن می توانید سطح قندخون را کنترل کنید.

جلوگیری از ابتلا به دیابت:

یکی دیگر از خواص آب زرشک ، جلوگیری از ابتلا به دیابت می باشد.در حقیقت آب زرشک به کنترل قند خون کمک می کند و برای جلوگیری از ابتلا به دیابت بسیار مناسب است اما مصرف همزمان داروهای خاص کاهش سطح قند خون با آب زرشک اختلال ایجاد می کند.

تنظیم فشارخون:

 مصرف آب زرشک در تنظیم فشار خون بسیار موثر است. نوشیدن آب زرشک بدون نمک سبب پایین آمدن فشار خون و رفع غلظت خون می شود. اگر آب زرشک را با نمک مصرف کنید باعث می شود فشار خون بالا رود  و برای افراد دارای فشار خون پایین مناسب است.

شستشوی کبد و کلیه:

آب زرشک برای کبد و کلیه بسیار مناسب است. مصرف آب زرشک به تغذیه ی کبد کمک می کند و موجب انجام درست عملکردهای کبد می شود همچنین آب زرشک کبد و کلیه را شستشو می دهد.

درمان بیماری های قلبی عروقی:

آب زرشک برای درمان بیماری های قلبی عروقی هم بسیار مفید است. آب زرشک نوعی ترکیبی فعال به نام بربامین دارد که با تنظیم غلظت یون های کلسیم باعث محافظت از قلب در برابر آسیب ها و صدمات به بافت قلب می شود . تنظیم این یون های کلسیم از بروز سکته جلوگیری می کند.

تقویت سلامت ذهنی و مغزی:

یکی دیگر از خواص آب زرشک ، تقویت سلامت ذهنی و مغزی است. بربامین موجود در آب زرشک سبب از بین رفتن خطر اکسیداسیون در زیست مولکول های مغز می شود و از کار افتادگی مولکول های حافظه جلوگیری می کند.

مبارزه با عفونت:

 یکی دیگر از خواص آب زرشک، مبارزه با عفونت های داخلی بدن است. آب زرشک کارایی سیستم ایمنی بدن را افزایش می دهد و برای درمان انواع عفونت ها مانند عفونت مجاری ادراری،عفونتهای قارچی دستگاه تناسلی زنان و عفونت های دستگاه گوارش مفید است.
درمان اسهال:

 یکی دیگر از فواید آب زرشک درمان اسهال می باشد.چون آب زرشک ویژگی های قابض کنندگی دارد.

کاهش علایم بیماری سل:

آب زرشک برای کاهش علائم سل بسیار مفید است.این نوشدنی  خواص ضد باکتریایی دارد و  مصرف روزانه یک فنجان آب زرشک علائم بیماری سل را کاهش می دهد.

 دیگر خواص آب زرشک:
باربرین موجود در زرشک برای درمان بیماری تشنج موثر است و صرع را بهبود می بخشد.

آب زرشک داروی ضد روماتیسم است و خاصیت ضد رو ماتیسمی دارد و این بیماری را درمان می کند.

 کسانی که از اعتیاد رنج می برند، آب زرشک در ترک این مشکل موثر است.در حقیقت آلکالوئید بربرین موجود در آب زرشک می تواند اعتیاد به تریاک را درمان و برطرف می کند.

آب زرشک سیاتیک یا درد پایین کمر را هم درمان می کند . ترکیبات موجود در آب زرشک به عنوان دارویی موثر در کاهش کمردرد شناخته می شوند و سیاتیک یا درد پایین کمررا درمان می کنند.

آب زرشک گرفتگی معده و سایر مشکلات گوارشی را درمان می کند.

آلکالوئیدهای باربرین موجود در آب زرشک خاصیت تب بری دارد و در درمان تب موثر است.

 آب زرشک برای برطرف کردن تب هم بسیار مفید و موثر است. آلکالوئیدهای باربرین موجود در آب زرشک خاصیت تب بری دارد و در درمان تب موثر است.

آب زرشک عطش را رفع می کند.

 اگر آب زرشک طبیعی باشد، سرشار از ویتامین سی است و سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند.

 خون را تصفیه می کند.

آنهایی که مبتلا به ورم طحال هستند می توانند برای معالجه از این گیاه کمک بگیرند.

آب زرشک بهترین درمان برای آفت دهان می باشد.

  آب زرشک برای بیماری نقرس هم مناسب است.

 آب زرشک برای درمان جوش صورت و بدن هم مفید است.

مصرف آب زرشک برای درمان زردی و یرقان توصیه می شود.

آب زرشک ،سنگ کیسه صفرا را درمان می کند.

آب زرشک تنظیم کننده ی خونریزی های قاعدگی هم می تواند باشد.

آب زرشک می تواند بی اشتهایی افراد را از بین ببرد.

 طرز تهیه آب زرشک:
برای تهیه زرشک بهتر است از زرشک تازه استفاده کنید، اما اگر زرشک منجمد شده هم دارید می توانید آن را استفاده کنید. اگر زرشک شما تازه است ابتدا باید زرشک را از شاخه و برگ جدا کنید و به مدت دو دقیقه آن را در آب بریزید و بهم بزنید، و بعد آبکش کنید و بقیه ی مراحل تهیه آب زرشک را انجام دهید.
روش اول:
 به دو روش می توانید آب زرشک را تهیه کنید . در روش اول ابتدا باید در ظرفی غیر فلزی به مدت 24 ساعت زرشک ها را خیس دهید. توجه کنید که برای خیساندن زرشک از ظروف شیشه ای استفاده کنید.

برای هر 250 گرم زرشک یک پیمانه آب اضافه کنید، این روش باعث می شود آب زرشک غلیظ شود و می توانید هنگام نوشیدن به آن آب اضافه کنید و یا به ازای هر 250 گرم زرشک 6 پیمانه آب اضافه کنید.

بعد از اینکه آب ریختید ، در ظرف را ببندید.

زرشک و آب آن را پس از گذشت 24 ساعت داخل مخلوط کن یا غذاساز بریزید و آن را برای 30 ثانیه با دور متوسط، مخلوط کنید.

اگر آب و زرشک را بیش از اندازه با هم مخلوط کنید، زرشک به طور کامل خرد می شود. مخلوط کردن به اندازه ای لازم است که دانه های زرشک شکسته شوند و آب آنها خارج شود. اگر دانه های زرشک کاملا خرد شوند، جدا کردن تفاله از آب بسیار سخت است.

برای جدا کردن تفاله زرشک آنچه که درون مخلوط کن وجود دارد را از پارچه یا صافی ریز عبور دهید و با کمی فشردن همه آب را خارج کنید.

آب زرشک آماده است و می توانید در بطری شیشه ای بریزید و آن را در یخچال بگذارید.

روش دوم:

همان طور که گفتیم روش دیگری هم برای تهیه آب زرشک داریم. در این روش ابتدا زرشک ها را تمیز کنید و با آب سرد بشویید و در آبکش غیر فلزی بریزید.

سپس زرشک ها را درون قابلمه ای پر از آب جوش بریزید و حرارت را ملایم کنید. مواظب باشید حرارت زیاد بر زرشک تاثیر منفی می گذارد و ممکن است سبب تلخی زرشک شود.

در قابلمه را ببندید و بعد از ده دقیقه حرارت را خاموش کنید و بعد اجازه دهید مواد داخل قابلمه سرد و خنک شود. پس از خنک شدن محتویات قابلمه را از پارچه یا صافی ریز عبور دهید و زرشک ها را با دست بمالید و فشار دهید تا کاملا آب زرشک از آن ها جدا شوند.

پس از به دست آمدن آب زرشک کاملا صاف و بدون تفاله؛ آن را در بطری شیشه ای در بسته بریزید و در یخچال بگذارید.

اگر زمانی که آب زرشک را استفاده می کنید، غلیظ است می توانید کمی اب به آن اضافه کنید و در صورتی که آب زرشک ترش بود می توانید مقداری نمک و یا شکر بسته به ذائقه خود به آب زرشک اضافه کنید.

نکته:

 شما نمی توانید آب زرشک را برای مدت طولانی نگه دارید، چون خراب می شود. آب زرشک را در باید در حدود یک هفته در بطری شیشه ای در یخچال نگهداری کنید.

اگر می خواهید آب زرشک را برای مدت طولانی نگه دارید، باید آن را به نقطه ی جوش برسانید و اگر هم می خواهید همیشه آب زرشک تازه داشته باشید، زرشک تازه را فریز کنید و در طول سال به اندازه مصرف، آبگیری کنید.
نکاتی درباره تهیه آب زرشک:
برای تهیه آب زرشک باید از زرشک مرغوب و زرشکی که مخصوص این کار است استفاده کنید. زرشکی که آب آن را تهیه می کنند زرشک کوهی یا زرک می باشد که با زرشک پلویی متفاوت است. (البته می توانید از زرشک پلویی هم استفاده کنید ،ولی بهتر است زرشک سیاه باشد)

زرشک کوهی هسته و دانه دارد و مزه آن ترش است ،اما زرشک پلویی بی دانه و شیرین مزه است. زرشک کوهی نیز انواع رنگ های مختلفی مانند صورتی، ارغوانی، سیاه و زرد، دارند که هر کدام از این ها نیز طعم و خواص مختلفی دارند.

 همچنین می توان برای تهیه آب زرشک از زرشک سیاه هم استفاده کرد. می توانید زرشک سیاه را در بسیاری عطاری ها که هم به صورت تازه و خشک ارائه می شود و در تمام فصول سال موجود است را خریداری کنید.
مضرات آب زرشک:
برخی افراد با مصرف آب زرشک ممکن است دچار تهوع، اسهال، یبوست، درد و گرفتکی معده شوند.

زنان باردار و شیرده در این دوران باید آب زرشک را با احتیاط مصرف کنند.

کسانیکه سرفه های خشک می کنند نباید آب زرشک بخورند.

 توصیه می شود که به صورت روزانه آب زرشک مصرف نکنید.
آب زرشک طبیعی ، از نوشیدنی های بسیار مفید برای سلامت بدن است و خواص فراوانی دارد. این نوشیدنی خوشمزه خاصیت پاک کنندگی کلیه ها و خون را دارد.