رسیدن به استقلال اقتصادی، مقاوم و به دور از فقر و محدودیت همواره یکی از آرمان‌های اصلی مسئولین این حوزه محسوب می‌شود که در این راستا تلاش‌های گوناگونی توسط فعالان عرصه اقتصادی و اجتماعی صورت پذیرفته و همچنان ادامه دارد. با وجود پیشرفت‌های روزافزون کشورمان در زمینه‌های مختلف و توسعه عدالت اقتصادی اما متاسفانه هنوز هم شاهد شهرها و مناطقی هستیم که با فقر و محرومیت دست و پنجه نرم می‌کنند. وجود محدودیت‌های اقتصادی و صنعتی، عدم سرمایه‌گذاری در مناطق مرزی از مواردی است که می‌تواند وضعیت زندگی ساکنان این مناطق را تحت شعاع خود قرار دهد و ادامه آن موجب کاهش بستر بهره‌گیری از استعدادهای برتر این مناطق می‌شود که به جرأت می‌توان گفت رشد و نمو، آن‌ها را با چالش‌های زیادی روبرو خواهد ساخت، در نتیجه اگر اقتصاد در مسیر توسعه خود قرار گیرد قطعأ این روند شامل اقتصاد همه خانوارهای ساکن در تمامی مناطق کشور خواهد شد و ما را به اهداف اصلی نظام یعنی بهره‌مندی همه اقشار از امکانات رفاهی، آموزشی، شغلی، درمانی و ... نزدیک تر خواهد نمود.ب ه همین منظور نیاز است که شرایط توسعه و پیشرفت مناطق محروم و مرزی به خوبی فراهم شود تا همه هموطنان از امکانات ملی زیر سایه اقتصاد مقاومتی بهره‌مند شوند. 
شاید در شرایطی تحت تأثیر برخی از بحران‌های داخلی و خارجی همانند تحریم‌های ظالمانه، بدعهدی‌های آمریکا در مقابل تعهدات خود پس از توافق هسته‌ای و ... تحقق محرومیت زدایی و کاهش سطح شکاف طبقاتی کم رنگ شده باشد اما خوشبختانه در چند سال اخیر با همت مسئولان طرح هایی برای ایجاد زیر ساخت‌های مهم اقتصادی به منظور رسیدن به توسعه پایدار مناطق مرزی و محروم از جمله توسعه بندر چابهار با هدف افزایش ظرفیت بندر به 8.5 میلیون تن در قالب فاز یک طرح بندر شهید بهشتی و سرمایه‌گذاری یک میلیارد دلاری که معادل 85 میلیون دلار آن توسط کشور هند تأمین گردیده، اجرایی شده و دو طرح اصلی تحت عناوین آفتاب (آیین‌نامه‌ فقرزدایی و توان‌افزایی برکت) و آسمان (آیین‌نامه‌ سرمایه‌گذاری مردمی و اشتغال نیروی انسانی) که هر دو مورد با مشارکت اهالی و استفاده از قابلیت های آنها در حال پیگیری است اما هنوز تا رسیدن به پایان محرومیت زدایی مناطق مرزی راهی طولانی در پیش دارند که در ادامه بحث به بررسی مشکلات این مناطق و راهکارهای آن خواهیم پرداخت.
توسعه بازارچه های مرزی راهکاری محرومیت زداییمناطق مرزی باتوجه به موقعیت استراتژیک و دسترسی مطلوب آنها به کشورهای همسایه، قابلیت‌های فراوانی برای توسعه زیرساخت‌های لازم اقتصادی و صنعتی دارند که اگر در این مناطق سرمایه‌گذاری درست و به موقع صورت پذیرد، بی شک شاهد بهره‌مندی از ظرفیت‌های مهم اقتصادی آنها نه تنها در همان منطقه بلکه در سطح کلان خواهیم بود. 
در این میان باید توجه داشت که اگرچه در چند سال اخیر برای کاهش میزان محرومیت و بهبود معیشت ساکنان مناطق مرزی تلاش‌های گسترده‌ای صورت گرفته و یکی از مهم‌ترین آنها ایجاد بازارچه‌های مرزی است اما توجه به این امر و ایجلد زمینه‌ی مناسب یرای تجارت در مرزهای خاکی کشور با همسایگان باید در الویت اصلی قرار بگیرد. 
تجارت و مبادله کالا در این مناطق موجب رونق اقتصادی، ایجاد شغل و در نهایت رسیدن به اهداف اقتصاد مقاومتی می‌شود و سود آن عاید همه بخش‌های کشور خواهد شد اما برای ایجاد این امر قطعأ سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی‌های مدون لازم است و باید با ایجاد مشوق‌هایی کارآمد، پای بخش خصوصی نیز در طرح‌های توسعه‌ای بیش از پیش باز شود تا دیگر شاهد محرومیت این مناطق نباشیم. نبود محلی برای عرضه کالا و استفاده از توان منطقه برای صادرات محصولات تولیدی از جمله صنایع دستی موجب می‌شود تا مردم به سمت واسطه‌ها گرایش پیدا کنند که این امر دلیلی برای افزایش محرومیت و فقر این مناطق خواهد بود. از طرف دیگر، اعمال برخی از سیاست‌های اقتصادی از جمله اخذ مالیات نیز می‌تواند اثرات مثبت بازارچه‌های مرزی را خنثی سازد و توان تولید محصولات ملی را از این مناطق بگیرد که در این صورت می‌توان گفت این بازارها محلی برای واردات هستند نه عرضه کالاهای ملی و ادامه این روند نیز سودی برای مردم منطقه ندارد و تنها به افزایش مشکلاتی از ترافیک و معضلات دیگر کمک می‌کند.
رابطه محرومیت و پدیده‌ای به نام مهاجرت و اشتغال کاذبافزایش میزان فقر عمومی و نداشتن شغل در مرحله نخست و فقدان امکانات رفاهی، آموزشی، تفریحی و ... در مراحل بعدی  همگی از دلایل محرومیت و عدم سرمایه‌گذاری در مناطق محروم کشور هستند که ادامه این روند ما را به سمت پدیده‌ای به نام مهاجرت سوق خواهد داد. البته این پدیده در همه مناطق دنیا وجود دارد و مشکلات پیچیده‌ای را برای نظام سیاسی و اقتصادی هر کشور به وجود می‌آورد. قطعا باید توجه داشت که وقتی مهاجرت از روستاها و مناطق محروم به سمت شهرهای بزرگ صورت می‌گیرد کشاورزی به عنوان یکی از شغل‌های زیربنایی برای اقتصاد کشور تحت شعاع آن قرار خواهد گرفت. 
باید توجه داشت که پدیده مهاجرت می‌تواند موجب معضلات اجتماعی فراوانی از جمله حاشیه نشینی، بزهکاری و ... شود اما از نظر اقتصادی نیز  ورود نیروی کار به بازاری که توانایی لازم جهت ایجاد بستر مناسب اشتغال‌زایی را نداشته باشد، در نهایت به سمت و سوی اشتغال کاذب، فرار مالیاتی و برهم زدن چرخه‌ی عرضه کالا در سطح کلان می‌شود. بنابراین باید با ارائه برنامه‌ای عملیاتی این مشکل را رفع و از وارد آمدن ضربات سهمگین به پیکره‌ی اقتصاد کشور جلوگیری نماییم.  

کاهش فقر و محرومیت برخی از مناطق کشور همواره یکی از دغدغه‌های اصلی نظام اقتصادی کشور محسوب می‌شود که برای خروج از آن، تدابیری اندیشیده شده اما تا رسیدن به محرومیت زدایی کامل هنوز راهی طولانی در پیش است.