 
مكتب تشیع براساس پیروى از قرآن و خاندان رسالت، استوار است، و شیعیان معتقدند كه در شناخت و دریافت معارف اسلامى باید به این دو گوهر گرانبها چنگ زد و ازپرتو انوار درخشان این دو منبع پرفیض بهره برد. شیعه این اعتقاد را نه از پیش خود ساخته، بلكه بنیانگزار آئین اسلام و آورنده شریعت مطهر، یعنى رسول گرامى (ص)، در سخنان گهربار خود پیوسته بر آن تأكید ورزیده و ضرورت پایبندى به رهنمودهاى قرآن و عترت خویش را یادآور شده است .
در حدیث معروف ثقلین بر این نكته به روشنى تصریح شده، آنجا كه مى‏فرماید: 
انى تارك فیكم ثقلین ما ان تمسكتم به لن تضلوا بعدى. احدهما اعظم من الاخر: كتاب الله حبل ممدود من السماء الى الارض ؛ و عترتى اهل بیتى. و لن یتفرقا حتى یردا على الحوض. فانظروا كیف تخلفونى فیهما. 76
من در میان شما چیزى را برجاى مى‏گذارم كه اگر بدان چنگ زنید، پس از من هرگز گمراه نخواهید شد. یكى از ایندو از دیگرى بزرگتر است: كتاب خدا، ریسمانى كشیده از آسمان به سوى زمین؛ و عترت من كه اهل بیت من هستند. ایندو به هیچ روى از یكدیگر جدا نمى‏شوند تا در كنار حوض (كوثر) بر من وارد شوند، پس بنگرید كه در باره ایندو و براى من چگونه جانشینى خواهید بود .
محدثان بزرگ مسلمان، اعم از شیعه و سنى، این سخن پیشواى گرانقدر اسلام را نقل كرده و در كتب معتبر حدیثى صحت و قطعیت صدور آن را تأیید نموده‏اند، بگونه‏اى كه تردیدى در تواتر آن وجود ندارد. 77
قابل توجه آنكه حدیث یاد شده فقط یكبار از لسان مقدس شارع شنیده نشده، بلكه آن حضرت لااقل در چهار مورد این جمله را بیان داشته‏اند كه عبارتنداز: 1- روز عرفه هنگامى كه سوار بر شتر بودند، 2- در مسجد خیف، 3- در روز غدیر به هنگام بازگشت ازحجة الوداع، 4- روز رحلت در آخرین خطابه‏اى كه بر فراز منبر ایراد فرمودند. از اینرو مى‏بینیم كه بیش از 30 تن از صحابه رسول الله (ص) آن روایت كرده و قریب به سیصد تن ازبزرگان اهل سنت به نقل و ثبت آن همت گمارده‏اند.
بنابراین تنها راه صحیح آگاهى از حقایق و معارف دینى و تنها طریق نجات ازگمراهى و سرگردانى، دل در گروه قرآن و عترت داشتن است و بس. ایندو هستند كه مبین راه رستگارى بوده ابعاد گوناگون دیانت را مى‏شناسانند، و باورهاى اعتقادى، فروع فقهى، رویدادهاى تاریخى مربوط به امم گذشته، پایان كار جهان، سراى دیگر و ویژگیهاى آن، دستورات اخلاقى و سایر مسائل اسلامى را بدون خطا و اشتباه بازگو مى‏كنند و بر امت رسول خاتم است كه لحظه‏اى از ایندو گوهر جدا نشود و هیچگاه بر آندوپیشى نجوید. و راستى را كه سزاوار است شمارى چند از عالمان و محققان فرق اسلامى گردهم آیند و پیرامون چگونگى بكارگیرى این دستور العمل صریح به بحث و گفتگو نشسته نتایج آن را در اختیار امت اسلامى قرار دهند، تا آنان از این رهگذر به ثمرات ارزنده‏اى دست یابند.
در هر صورت، شیعه بر خود فرض مى‏داند كه هیچگاه عقیده‏اى بر خلاف بیانات این دو ركن استوار را نپذیرد و هرگاه ایندو آموزگار صدیق نكته‏اى را بیان كردند، بدان ایمان آورد.
حال سخن در این است كه روایات بى شمارى از دودمان پاك پیامبر بزرگ اسلام (ص) در دست است، كه دلالت بر وقع رجعت مى‏كند. در این روایات تصریح شده است كه بازگشت گروهى از مؤمنان و شمارى از كافران و گناهكاران به دنیا مقارن ظهور امام منتظر (عج) و پیش از رستاخیز، امر قطعى و مسلم است. در فرازهاى پیشین سخنى از علامه مجلسى نقل شده كه شمار روایات مربوط به رجعت را نزدیك به دویست حدیث معرفى كرده و معتقد به تواتر آنها شده است. همچنانكه شیخ حر عاملى نیز مدعى تواتر معنوى احادیث پیرامون رجعت گردیده است. 78
این دو دانشمند بزرگ هر یك در كتابى مستقل به نقل اخبار وارده درباره رجعت پرداخته‏اند، كه برخى از آنها را براى نمونه از كتاب شریف «بحارالانوار» مى‏آوریم .

1- امام صادق (ع) درباره رجعت كنندگان مى‏فرماید: 
ان الرجعة لیست بعامة، و هى خاصة، لا یرجع الا من محض الایمان محضاً او محض الشرك محضاً 79.
پدیده رجعت همگانى نیست، بلكه به جمعى محدود اختصاص دارد. و جز مؤمنان راستین و مشركان فرو رفته در منجلاب كفر و شرك، هیچكس به دنیا باز نمى‏گردد.

2- امام باقر (ع) در بیان رجعت از نظر قرآن و نفى نظریه مخالفان و منكران این عقیده به آیه 83 نمل استناد كرده و مى‏فرماید: 
اما یقرؤون القرآن: «و یوم نحشر من كل امة فوجا»؟ 80
آیا اینان قرآن را نخوانده‏اند كه مى‏فرماید: «آن روز كه از هر امتى، دسته‏اى را فراهم مى‏آوریم» ؟

3- امام ششم در همگونى و مشابهت رجعت با ظهور حضرت مهدى (ع) و رستاخیز مى‏فرماید:
ایام الله ثلاثة: یوم القائم (ع) و یو الكرة و یوم القیامة 81
روزهاى خدایى سه تایند: روز قبام امام عصر (ع)، روز رجعت و روز رستاخیز.

4- و از هم ایشان در بیان اهمیت اعتقاد به رجعت نقل شده است: 
لیس منا من لم یومن بكرتنا82
هر كس بازگشت دوباره ما را به دنیا باور نكند، از ما نیست .

5- و نیز یكى از ویژگیهاى انسان مؤمن را اعتقاد به رجعت معرفى كرده‏اند. شیخ صدوق در كتاب صفات الشیعه از امام صادق (ع) روایت مى‏كند: 
من اقر بسبعة اشیاء فهو مؤمن. و ذكر منها الایمان بالرجعة.83
هر كس به هفت موضوع اقرار كند، مؤمن است. یكى از آنها رجعت مى‏باشد.
بدیهى است كه اینگونه روایات با توجه به حدیث روشنگر «ثقلین» تردیدى در صحت اعتقاد به رجعت و وقوع حتمى آن برجاى نمى‏گذارد. و راستى آیا شگفت‏آور نیست كه شمارى از بزرگان محدثان شیعه تنها به جرم اعتقاد به رجعت، مورد جرح و طرد قرار گیرند و احادیث بیشمارى كه از عترت نبوى آموخته‏اند، در كتب حدیثى نقل نشود!
دامن سخن را برچینیم و پیش از پرداختن به پرسشها و پاسخها، چكیده این گفتار را بازگو كنیم: 
1- «رجعت» به معنى بازگشت گروهى از مؤمنان و شمارى ازكافران و تبهكاران به دنیاست. و این بازگشت مقارن قیام جهانى امام عصر (عج) و قبل از برپائى رستاخیز به وقوع مى‏پیوندد.
2- رجعت، امرى است ممكن و هیچگونه امتناع عقلى ندارد.
3- قرآن بر درستى اعتقاد به رجعت گواهى مى‏دهد و نمونه‏هایى از بازگشت به دنیا در امتهاى پیشین را گزارش مى‏كند.
4- رجعت از عقاید مسلم شیعه بوده و احادیث بسیارى در این زمینه از دودمان پاك رسالت رسیده است .

پى نوشتها:76- سنن ترمذى / 5 كتاب المناقب، باب 32 شماره مسلسل 3788.
77- مدارك روائى حدیث ثقلین توسط پژوهشگران در چندین نوشتار گرد آمده و از آن جمله است: جزوه‏اى مختصر كه به سال 1374 هجرى قمرى از طرف مؤسسه دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه طبع و منتشر شد. این مؤسسه به ابتكار دو رئیس فقید جامع الازهر شیخ عبدالمجید سلیم و شیخ محمود شلتوت و پیشواى فقید شیعه مرحوم آیة الله بروجردى در كشور مصر تأسیس شد و گامهاى ارزنده‏اى در راه ایجاد تفاهم و رفع موانع وحدت امت اسلامى برداشت .
78- حدیث «متواتر» حدیثى را گویند: كه شمار راویان آن به حدى باشد كه علم قطعى به صدور آن ازپیامبر یا امام پیدا كنیم. به عبارت دیگر: احتمال آنكه گروهى از افراد آن را از پیش خود ساخته باشند، نرود هرگاه لفظ حدیث در نقلهاى مختلف آن یكسان باشند، آن را متواتر لفظى گویند، و اگر مفهوم آن با عبارات گوناگون نقل شود، متواتر معنوى خواهد بود.
79- بحارالانوار ج 39/53 حدیث 1.
80- بحارالانوار ج 40/53 حدیث 6.
81- همانجا /63 حدیث 53.
82- همانجا /92 حدیث 101.
83- همانجا /121 حدیث 161.
منبع : سراج نت


تنها راه صحیح آگاهى از حقایق و معارف دینى و تنها طریق نجات ازگمراهى و سرگردانى، دل در گروه قرآن و عترت داشتن است و بس.