گروهی از پزشکان در یکی‌ از مراکز ICU کانادا به یکی از موارد عجیب دنیای پزشکی در سال گذشته برخورد کردند: با خاموش شدن دستگاه پشتیبانی زندگی ۴ بیمار که از نظر پزشکی مرده تلقی می‌شدند، یکی‌ از آنها هنوز هم فعالیت مغزی داشت.

پس‌ از گذشت بیش‌ از ۱۰ دقیقه با اینکه علائم زندگی مثل نبض و حرکت مردمک چشم در فرد مرده دیده نمی‌شدند؛ ولی امواج مغزی (امواج دلتا) که در خواب عمیق ما وجود دارد، هنوز در مغز او جریان داشت.

وجود چنین امواجی، پدیده‌ی کاملا متفاوتی با موج مرگ ناگهانی موش‌ها به‌ هنگام بریده شدن سرشان است. گروهی از دانشگاه انتاریوی غربی در کانادا در ماه مارس سال ۲۰۱۷ چنین گزارش داد:

امواج دلتا با توقف ریتم قلب و فشار خون شریانی، باز هم در یکی‌ از بیماران وجود داشت.
طبق یافته‌های گروه پزشکی، مرگ برای هر شخصی تجربه‌ی منحصربه‌فردی است. در میان ۴ بیمار فوت‌شده، یافته‌های رکورد فعالیت‌های مغزی به‌دست‌آمده‌ از نوار مغزی پیشانی، نشان‌دهنده‌ی شباهت‌های کمی‌ در قبل و پس‌ از مرگ آنها است:

تفاوت چشمگیری در دامنه‌ی نوار مغزی در ۳۰ دقیقه قبل‌ و ۵ دقیقه‌ بعد از توقف فشار خون شریانی برای ۴ نفر وجود داشت.
هنوز برای نتیجه‌گیری زود است. پژوهشگران هنوز به‌نتیجه‌ی قطعی‌ای درمورد تجارب پس‌ از مرگ دست نیافته‌اند؛ چراکه نمونه‌ی آماری آنها فعلا تنها یک نفر است. چون توضیح بیولوژیکی برای علت ادامه‌ی فعالیت‌ به‌مدت چند دقیقه پس‌ از توقف قلب وجود ندارد، پژوهشگران وجود خطا در اسکن موقع ثبت رکوردها را دلیل این امر می‌دانند.

با این‌ حال آنها نمی‌توانند بگویند که مشکل کار اسکن در کجا بوده است. از طرفی هم تجهیزات پزشکی نشانه‌ای از عملکرد اشتباه درخود ندارند. از همین رو، اتکا به خطا در اسکن از نظر بیولوژیکی و هر مورد دیگری قابل استناد نیست:

یافتن توضیح و اثبات چگونگی فعالیت نوار مغزی، آن‌ هم بعد از توقف جریان خون به‌مدت طولانی، ازنظر فیزیولوژیک سخت است. ممکن است چنین امواجی نتیجه‌ی خطای ناخواسته‌ی انسانی باشند، ولی منبع این خطای انسانی مشخص نیست.
اسکن مغزی ۴ بیمار در تصویر زیر آمده است. اسکن زیر لحظه‌ی مرگ پزشکی را در زمان صفر یا هنگامی‌که قلب پس‌ از چند دقیقه بعد از قطع دستگاه پشتیبانی زندگی از کار افتاده است، نشان می‌دهد:
فعالیت مغزی زرد رنگ همان موردی است که در این اسکن به‌دنبال آن هستیم و در ۳ تا از ۴ بیمار دیده می شود. این فعالیت ۱۰ دقیقه قبل‌ از مرگ پزشکی بیمار دوم محو شد.

اما به‌دلایلی امواج دلتای بیمار چهارم حتی پس‌ از توقف قلب به‌مدت ۱۰ دقیقه و ۳۸ ثانیه ادامه یافت. پژوهشگران درسال ۲۰۱۱ درباره‌ی وجود پدیده‌ای به‌نام امواج مرگ  تحقیق کردند. آنها درصدد یافتن پاسخی برای این پرسش بودند که آیا از نظر پزشکی چیزی به‌نام موج مرگ در مغز پس‌ از مردن وجود دارد یا خیر. در آن زمان تیم پژوهشی شاهد فعالیت مغزی موش پس‌ از گذشت یک دقیقه از بریده شدن سرش بود. در واقع طبق این پژوهش، لحظه‌ی از کار افتادن مغز و قلب متفاوت است.

پژوهشگران دانشگاه رادبود هلند در آن زمان گزارش کردند:
به‌نظر می‌رسد وجود امواج پس‌ از یک دقیقه از بریده شدن سر موش، نشان‌دهنده‌ی مرز نهایی بین مرگ و زندگی است.
وقتی گروه کانادایی برای بیماران انسانی خود به‌دنبال موج مرگ بودند، به چیزی دست نیافتند. آنها چنین گزارش کردند:

ما هیچ موج دلتایی پس‌ از یک دقیقه از توقف قلب هیچ‌کدام‌ از ۴ بیمارمان دریافت نکردیم.
اگر چنین مواردی ذهن شما را به‌خودش معطوف کرده است، به رشته‌ی عجیب علوم‌ اعصاب‌ مرگ که هیچ‌کس درمورد اتفاقات آن چیزی نمی‌داند، خوش آمدید.

تنها موردی که می‌دانیم، این است که هر پدیده‌ی عجیبی ممکن است در لحظه‌ی مرگ و یا بعد از آن رخ دهد. با توجه‌ به مطالعاتی از سال ۲۰۱۶، بالغ‌ بر هزار ژن، حتی پس‌ از گذشت چند روز از مرگ در جسد انسان به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

البته این به‌معنی طولانی شدن زمان عمر آنها نیست، بلکه آنها در واقع فعالیت خودشان بعد از مرگ پزشکی را افزایش می‌دهند. با وجود چنین مطالعاتی، ما هنوز درک کاملی از تجارب پس‌از مرگ نداریم، چرا که مشاهدات پژوهشگران، توضیح بیولوژیکی جامع و قاطعی ندارند.

مطالعات حاکی‌ از طولانی بودن راه درک فرآیند مرگ (چه انسانی و چه حیوانی) است و اینکه ما هنوز از تجربه‌ی واقعی مرگ موقع انتقال از بدن به‌ مغز چیزی نمی‌دانیم.

دستاوردهای این بررسی‌ها در The Canadian Journal of Neurological Sciences منتشر شده است.منبع:زومیت
در یک مورد عجیب، فعالیت مغزی فرد تا ۱۰ دقیقه پس از مرگش ادامه داشته است و علت آن برای دانشمندان روشن نیست.