فشار قبر از مسلمات دینی است اما این که این فشار چگونه است؛ در عالم برزخ روی می دهد یا قیامت؛ در همین قبر خاکی است یا جای دیگر، شاید آنقدر مهم نباشد. مهم این است که این موضوع را حق و حتمی بدانیم که بلافاصله بعد از قرار گرفتن ظاهری در عالم قبر اتفاق می افتد چنانچه در داستان مرگ معاذ خوانده ایم که وقتی او را در قبر گذاشتند، رسول خدا (صلی الله و علیه وآله) از فشار قبری که به او وارد شده خبر می دهد....
بنابر این انسان عاقل تلاش می کند تا زمانی برای نفس کشیدن و تلاش کردن دارد بکوشد تا با اعمال و کارهایی که برای خود تدارک می بیند از این فشار در امان بماند ان شاء الله .

کنترل فشار در دست خودتان استاین نکته را بدانیم که فشار قبر به این معنا نیست که الزاماً بر این قبر خاکی که در قبرستان است فشاری وارد شود، بلکه مراد همان سختی و فشاری است که ما آدمیان به خاطر تعلقاتی که در دنیا به مسائل مختلف داشته ایم، بر ما وارد می شود درست شبیه یک فرد معتاد؛ چگونه است که وقتی به آن مواد نرسد چه عذاب و دردی می کشد ... هر چه دوز و درجه اعتیاد و وابستگی او به مواد بیشتر باشد درد نرسیدن مواد به بدنش بیشتر و شدیدتر خواهد بود 
ما انسان ها هم همین طوریم ... هر چقدر وابستگی و تعلقاتمان به دنیا و اسباب دنیایی بیشتر باشد، دل کندن از آن ها برایمان سخت تر و فشار بر ما شدیدتر خواهد بود ... این یک حقیقت و واقعیت است.
بنابر این به عبارتی می توانیم بگوییم که کنترل درجه فشار قبر به دستان خودمان است؛ هر چه قدر کیفیت اعمال و درک و ظرفیت هایمان بیشتر و تعلق به مصادیق دنیوی کمتر باشد، فشار قبر کم یا کامل از بین می رود و هر چه کیفیت اعمال پایین تر، و وابستگی به دنیا بیشتر باشد فشار قبر هم بیشتر خواهد شد.

2 عامل بسیار مهم در فشار قبردوز و درجه فشار قبر را می توان تحت تأثیر 2 عامل مهم بدانیم؛ 
یکی ارتباط مستقیم با دلبستگی به دنیا دارد. 
دیگری آلودگی های اخلاقی باعث عذاب های ما در قبر می شود. 
فشار قبر، عذابها ، سختی ها و گرفتاری هایی است که بخشی از آن به آلودگی های اخلاقی و رفتاری و اعتقادی ما مربوط می شود ولی بخش دیگر آن بخاطر انس به دنیا است و کنده شدن از دنیا برای او سختی دارد .
 
چه عواملی باعث فشار قبر می شود ؟2 عامل مهم در فشار قبر را در بالا عرض کردیم ... در روایات عوامل دیگری را در این امر مؤثر می دانند که خلاصه وار عرض خواهیم کرد .

غیبت؛ یک سوم در فشار قبر تأثیر داردروایت داریم که یک سوم فشار قبر برای غیبت کردن است. ابن عباس می‌گوید: «عَذَابُ الْقَبْرِ ثَلَاثَةُ أَثْلَاثٍ ثُلُثٌ لِلْغِیبَةِ وَ ثُلُثٌ لِلنَّمِیمَةِ وَ ثُلُثٌ لِلْبَوْل»؛ فشار و عذاب قبر به خاطر سه چیز است: یک سوم آن به خاطر غیبت کردن و یک سوم دیگر آن به خاطر سخن‌چینی نمودن و یک سوم بعدی به خاطر بی‌ توجهی به پاکی و نجاست است. (1)   

بداخلاقی و تندی، فشار قبر می آورد
عامل دیگر فشار قبر بداخلاقی و تندی و خشونت نسبت به خانواده است . داستان تشییع سعد معاذ معروف است که سعد معاذ از اصحاب با عظمت پیامبر بود که در جنگ های زیادی از جمله بدر، احد و خندق در کنار پیامبر بود. در جنگ خندق یا احزاب او تیر خورد و مجروح شد. گاهی پیامبر از او پرستاری می کرد ولی حال او وخیم شد تا اینکه پیامبر برای او دعا کرد که خدایا سعد را بپذیر. او از دنیا رفت . پیامبر پابرهنه جلوی تابوت او را گرفت و ایشان فرمودند که هفتادهزار ملک در این تشییع حضور دارند. بعد خود پیامبر او را در قبر گذاشتن و روی قبر را پوشاندند. مادر سعد وقتی احترام پیامبر را نسبت به سعد دید، گفت: پسرم بهشت گوارای تو باد . پیامبر به مادر او گفت که دستور برای خدا ننویس . همین الان فشار قبری او را فراگرفت. حضرت فرمود: او با  خانواده اش بداخلاق بود.   

سبک شمردن نماز، فشار قبر داردسبک شمردن نماز از نماز نخواندن شروع می شود. کسی که نماز نمی خواند آن را سبک شمرده و به آن اهانت کرده است. حالا ممکن است که فردی یکی در میان نماز می خواند و این هم بی اهمیتی به نماز است. بعضی ها به وقت نماز بی اعتنا هستند و آن را جدی نمی گیرند . حتی کسانی که سعی نمی کنند که در نماز حضور قلب داشته باشند و حواس شان به نماز باشد جزو کسانی هستنتد که نماز را سبک می شمارند. البته مصداق مهم سبک شمردن نماز همان است که یکی در میان نماز می خواند یا گاهی در وقت می خواند و گاهی خارج از وقت می خواند . 

چه کنیم فشار قبر کم یا برداشته شود؟صدقه ی شب اول قبر ، نماز لیلة الدفن و قرآن خواندن بخصوص سوره ی یاسین و ملک. پیامبر(صلی الله و علیه وآله) در روایتی فرمود: این دو رکعت نماز لیلة الدفن که شما کوچک می شمارید، نمی دانید برای او (مرده) چکار می کند . 
اگر کسی هر شب قبل از خواب سوره تکاثر را بخواند عذاب قبر برداشته می شود. همچنین مداومت بر خواندن سوره ی زخرف باعث می شود که عذاب قبر برداشته بشود . 

فشار قبر به اینکه شخص قبر دارد یا ندارد، ربطی نداردفشار به هیچ وجه به جسم وارد نمی شود. چون جسم دچار مرگ شده و دردی را احساس نمی کند. پس فشار قبر در واقع فشار وابستگی هاست و هیچ ربطی ندارد که شخص قبر دارد یا ندارد. این فشار از لحظه مرگ شروع می گردد. یکی از دلایل تلقین دادن به فرد فوت شده در واقع این است که به باور مرگ برسد و سعی در برگشت نداشته باشد و تعلقش را از دنیا قطع کند تا ان شاء الله در مسیر فشار اذیت نشود.

کلام آخر:
به محض ورود میت به قبر، شب اول قبر آغاز می شود که ممکن است تحمل همان سختی های اولیه، جهت آشنایی با جهان آخرت، پذیرفتن حقایق هولناکی چون حساب و کتاب، نکیر و منکر، برزخ و قیامت و… باشد. لذا سخت ترین شبی است که میت تجربه می کند و گریزی از آن نیست اما چون به شدت متاثر از اعمال و نیات افراد است می توان کیفیت آن را به دست خود تغییر داد و از وحشت و فشار آن کاست و بزرگانی چون ائمه معصومین را به فریادرسی طلبید. لذا هر چند، شب اول قبر حتی برای مومن هم سخت است اما با وجود فرشته های الهی و اعمال نیک خود مومن و حضرات معصومین، می تواند برای مومن بسیار آسانتر و بلکه غیر قابل مقایسه با شب اول قبر کافر و فاسق باشد.پی نوشت: 
1- بحارالانوار، ج6، ص 245، ح 16 .
 
یکی از سکانس هایی که در موضوع عالم پس از دنیا مورد توجه اکثر ما آدم ها قرار دارد و البته در سرنوشت انسان ها نیز در قیامت بسیار تأثیر گذار و مهم است، فشار قبر می باشد.