به کمک بررسی ضربان قلب، متوجه می‌شوید که در هر دقیقه، قلب چند بار می‌تپد( یا منقبض و منبسط می‌شود). تعداد ضربان قلب به فعالیت‌های جسمانی و واکنش‌های احساسی و احساس خطری که در انسان ایجاد می‌شود بستگی داشته و باعث تغییراتی در روند ضربان قلب به وجود می‌آید. هرگاه فردی در حالت آرام و بدون استرس و یا فشار باشد، ضربان قلب این فرد حالتی نرمان را خواهد داشت، البته ضربان قلب نرمال نمی‌تواند تضمینی کاملی برای سلامتی بدن باشد.

ضربان قلب چیست؟قلب از اعضای ماهیچه‌ای و مهم در بدن محسوب می‌شود، و این عضو در مرکز سینه قرار دارد. هنگامی‌که قلب انسان در حال تپش است، خونی که حاوی اکسیژن و مواد مغذی است، به قسمت‌های دیگر بدن پمپاژ می‌شود و در مقابل مواد زائد   را پس می‌گیرد. همان‌طور که قبلاً اشاره کردیم، ضربان قلب به تعداد تپش‌های قلب در یک دقیقه گفته می‌شود. 

اگر قلبی سالم باشد و ضربان قلب نیز نرمال حالتی داشته باشد، میزان خونی که به اندام‌ها فرستاده می‌شود، به اندازه‌ای متعادل خواهد بود. ولی اگر فردی دچار احساس ترس یا غافل‌گیری شود، به‌طور خودکار در بدن‌ آدرِنالین ترشح می شود و باعث می شود تا ضربان قلب از حالت نرمال خارج شود.

"آدرنالین" هورمونی‌ست که سبب افزایش ضربان قلب شده و درنتیجه بدن، به اکسیژن و انرژی بیشتری نیاز می‌یابد، تا توانایی مقابله با خطرات احتمالی را پیدا کند.

ضربان قلب نرمال چیست؟قلب انسان سالم باید به حالت نرمال بتپد.، البته گاهی ممکن است بیماری یا جراحت باعث شود که ضربان قلب ضعیف شده و این باعث می‌شود، که به اندام‌های مختلف بدن خون کافی نرسد، قلب کار خود را به‌درستی انجام نخواهد داد. 

هنگامی‌که انسان رشد کرده و از دران کودکی به سمت نوجوانی می‌رود، ضربان قلبش به‌شکل چشمگیری کاهش پیدا می‌کند. در جدول زیر، ضربان قلب نرمال برای سنین مختلف آمده است:

بالای یک ماه                                          ۷۰ تا ۱۹۰       
از یک تا ۱۱ ماهگی                                   ۸۰ تا ۱۶۰
از یک تا دو سالگی                                  ۸۰ تا ۱۳۰
از سه تا چهار سالگی                                ۸۰ تا ۱۲۰
از پنج تا شش سالگی                               ۷۵ تا ۱۱۵
از هفت تا نُه سالگی                                 ۷۰ تا ۱۱۰
بالای ۱۰ سال                                          ۶۰ تا ۱۰۰
حقایقی در مورد ضربان قلباگر متخصص شما، نگرانی‌ها و شبهه‌ای در مورد ضربان قلب‌تان داشته باشد، ممکن است علاوه برگرفتن نبض از راه‌های مثل چک کردن فشارخون و یا الکترودیاگرام استفاده کند. الکترودیاگرام نه‌تنها ضربان قلب را مشخص می‌کند، بلکه ریتم و فعالیت الکتریکی قلب را نیز تعیین می‌کند. همچنین شواهدی درباره بزرگی قلب یا کارکرد بیش‌ازحد آن فراهم می‌کند. ممکن است پزشک کودکتان علاوه بر مشکلات قلبی، مسائل مربوط به خون، مثل شمارش سلول‌های خونی و تیروئید را نیز بررسی کند؛ چراکه بیماری‌هایی مثل کم‌خونی یا پرکاری تیروئید نیز باعث افزایش ضربان قلب می‌شود.
 
- ضربان قلب، تعداد تپش‌های قلب در هر دقیقه است.
- بعد از ۱۰ سالگی، ضربان قلب در حالت استراحت، در هر دقیقه ۶۰ تا ۱۰۰ بار می‌تپد.
- در زمان انجام حرکات ورزشی، ضربان قلب به بالاترین حد خود رسیده و تعداد ضربان بنا به سن هر فردی متفاوت است. 
- ریتم و آهنگ ضربان قلب انسان از تعداد ضربان قلب در دقیقه مهم تر است. ضربان قلب نامنظم،علامت و نشانه‌ای از یک بیماری جدی است.
- آگاهی داشتن و بررسی ضربان قلب و پیگیری وضعیت آن از بروز خیلی از بیماری‌ها جلوگیری خواهد کرد.
- در موقعیت‌های متفاوت ضربان قلب هر فرد می‌تواند متغیر باشد؛ مانند ورزش کردن، تغییرات دمای بدن، موقعیت‌های احساسی. البته باید اشاره کرد که منظور از موقعیت‌های مختلف بدن، شرایط جسمی بدن بوده به‌طور مثال وقتی‌که یک‌باره و پس از مدتی نشستن از جای خود بلند می‌شوید، موقعیت بدن‌تان تغییر خواهد کرد و همین باعث تغییر ضربان قلب خواهد شد..

ریتم غیرعادی قلببرای تشخیص سلامت قلب تنها بررسی سرعت قلب کافی نیست بلکه ریتم قلب هم مهم است. قلب سالم دارای ریتمی ثابت بوده و در بین هر تپش فاصله‌ای مشخص و منظم وجود دارد. البته باید متذکر شد که  ضربان قلب در زمان اضطراب، هیجان، ترس، ورزش و… باحالت استراحت تفاوت دارد. اگر احساس می‌کنید ضربان قلب شما کمتر یا بیشتر از حد طبیعی می‌زند، باید حتماً به پزشک متخصص قلب مراجعه کنید.

اگر تعداد ضربان قلب‌ شما بیشتر از حد نرمال است، دچار ضربان قلب اکتوپیک شده‌اید. این مورد بسیار رایج و بی‌خطر است و معمولاً هیچ احتیاجی به درمان نخواهد داشت.

ریتم قلبی نامنظم، انواع متفاوتی داشته و تشخیص نوع آن بستگی دارد که ریتم نامنظم و غیرعادی از کدام ناحیه قلب آغازشده و آیا ضربان قلب تند است یا کند. از رایج‌ترین مشکلات ریتم قلب، فیبریلاسیون دهلیزی است. در این بیماری، ریتم قلب از الگویی نامنظم دارد. 
چگونگی نرمال نگه‌داشتن ضربان قلب
حفاظت از سلامت قلب بسیار مهم است، پس برای محافظت از سلامت قلب باید کارهایی را انجام داد تا ضربان قلب را در حالت نرمال حفظ کرد. ضربان قلب نرمال باعث می‌شود که انسان قلبی سالم داشته باشد و باید بگوییم علاوه بر ورزش کردن رعایت نکات دیگری هم وجود دارد که به سالم ماندن قلب کمک زیادی می‌کند. 

کاهش استرس: کم کردن استرس برای سلامتی قلب بسیار مفید بوده زیرا استرس باعث افزایش ضربان قلب و فشارخون می‌شود. راه‌هایی وجود دارد که می‌توان به این وسیله خود را از استرس تا حدودی دورنگه داشت. تمرین تنفس عمیق، تمرینات آگاهی ذهن، یوگا، مدیتیشن کارهایی است که با انجام آن می‌توان از میزان استرس کم کرد. 
  
 پرهیز از مصرف سیگار و تنباکو: کشیدن سیگار و مصرف دخانیات باعث افزایش ضربان قلب می‌شود. اگر مصرف این مواد آسیب‌زا را قطع کنید به‌مرورزمان ضربان قلب به حالت طبیعی خود بازمی‌گردد. سیگار کشیدن باعث افزایش ضربان قلب شده و ترک کردن آن باعث می‌شود ضربان قلب به سطح نرمال برسد. 
 
کاهش وزن: چاقی و اضافه‌وزن نیز یکی از دلایل افزایش ضربان قلب یا نامنظم شدن ریتم قلب می‌شود. هرچقدر که وزن فرد بیشتر باشد، قلب برای رساندن اکسیژن و مواد مغذی به قسمت‌های مختلف بدن با چالش‌ بیشتری مواجه می‌شود. 

کم کردن وزن به تنظیم ضربان قلب کمک زیادی کرده پس نتیجه می‌گیریم که داشتن وزن بیشتر به این معناست که قلب باید سخت‌تر کار کند تا اکسیژن را به تمام نقاط بدن عرضه کند. داشتن وزن نرمال در سلامتی بدن نقش بسزایی را ایفا می‌کند.

از نشانه‌های حیاتی بدن ضربان قلب است، برای آگاهی از وضعیت سلامت باید ضربان قلب را به‌طور مداوم بررسی کرد.