 پیش از آن که به مرور عملکرد تلویزیون برسیم، توئیت انتقادی مهناز افشار را مرور می کنیم:« صدا و سیما امسال هم مثل همه این سال ها مراسم اختتامیه را جوری نشون داد که گویا تقریبا هیچ‌ زنی توی سالن نیست. نمیدونم این چه تصادفیه که خیابان انقلاب می رسه به خیابان آزادی. از ما که گذشت ولی بقیه زنان این مملکت رو اگر نشون هم نمیدن، لااقل ببینن.»

حالا بیایید بررسی کنیم تلویزیون چطور اختتامیه را روی آنتن فرستاده است و آیا انتقاد خانم افشار وارد است یا نه. 

ایده نافرجام آی فیلمشبكه آی فیلم برای پوشش مراسم اختتامیه از یك كارشناس و یك بازیگر دعوت كرد تا در كنار مجری برنامه «سینما آی فیلم» همزمان با اعلام نام برگزیده ها ، برندگان و نامزدها تحلیل شوند. این ایده اما به بار ننشست و نتیجه ای نداشت جز از بین رفتن هیجان اختتامیه. در قیاسی ملموس، اختتامیه فجر مانند یك مسابقه حساس فوتبال است كه بیننده دوست دارد با چشم خود بازی را تماشا كند و اگر هم گزارش می شنود، از جنس عادل فردوسی پور باشد نه سرهنگ علیفر. در ماجرای پخش اختتامیه فجر صدای رضا رشیدپور حكم صدای گزارشگر فوتبال را داشت و تصاویر مراسم، ما به ازای مسابقه است. ای فیلمی ها اما خرق عادت كردند و با دعوت از محمد رضا مقدسیان و امیریل ارجمند، بین استودیو «سینما آی فیلم» و مركز همایش های برج میلاد در رفت و آمد، بودند. در شرایطی كه سن اختتامیه داغ بود، نشان دادن استودیو هیجان را از بیننده ها می گرفت و باعث می شد از فضای مراسم برای لحظاتی دور شوند.

كارشناسان عجیب آی فیلمایده آی فیلمی ها وقتی به طور كامل شكست خورده لقب گرفت،‌كه كارشناسان داخل استودیو نامی همسنگ مهمان های اختتامیه نداشتند. محمد رضا مقدسیان منتقد جوان و خوش فكری است كه تحلیل های سینمایی اش شهرت او را سبب شده. امیریل ارجمند بازیگر محترمی است كه پیش دسته ای از مخاطبان محبوبیت دارد اما شوخی است اگر بگوییم با این دو می توان، هیجان داخل استودیو را نگه داشت. كارگردان «سینما آی فیلم» در لحظات بسیاری، به محض خواندن نام نامزدها ،‌از اختتامیه به استودیو برمی گشت؛‌حال آن كه واكنش نامزدها و تماشاچیان عنصر جذاب چنین مراسم هایی است. در این لحظه به یك باره هیجان فروكش می كرد و دو كارشناس نظرشان را درباره نامزدها و پس از آن برنده ها بیان می كردند. واقعا بیننده در آن لحظه نیاز به شنیدن تحلیل دارد؟ مگر برنامه رادیویی است؟ چرا بچه های آی فیلم جذابیت تصویری را حذف كردند؟ بماند كه در دعوت از مهمان هم سراغ گزینه های بهتری نرفتند و دو چهره جذاب به استودیو نیاورند. تازه واكنش مقدسیان بعد از اعلام نام برنده ها،‌وزن یك برنامه سینمایی را تقلیل داد و بر شكست «سینما آی فیلم» صحه گذاشت.

دوگانگی حاشیه سازاختتامیه امسال حاشیه ای نداشت جز یك دوگانگی. بیننده های شبكه آی فیلم و نمایش، موقع اجرای سالار عقیلی تصویری از پیانو نوازی همسر او (حریر شریعت زاده) ندیدند.‌‌‌ تازه با پایان اجرای او بود كه رضا رشیدپور به نام خانم شریعت زاده اشاره كرد. رشیدپور می دانست تصویر شریعت زاده از تلویزیون پخش نمی شود برای همین خواست به بیننده ها كد دهد و به شكل زبانی تشكر كند. آن طرف تر اما «ظاهرا» اتفاقی دیگر رخ داده و شبكه آی فیلم عربی تصویر خانم شعریت زاده را پخش كرده. این دوگانگی با اعتراض رسانه ها مواجه شد:«در این مراسم سالار عقیلی خواننده معروف و البته محبوب ایرانی چند قطعه از آهنگ‌های خود را به صورت زنده برای حاضرین و مردم نشسته پای تلویزیون برنامه اجرا کرد. گروه موسیقی او نیز بر روی سن حضور داشتند و با سازهای خود او را همراهی می‌کردند. ما اما فقط سالار عقیلی را می‌دیدیم و وقتی تصاویر به صورت لانگ شات پخش می‌شد می‌فهمیدیم نوازندگانی هم بر روی سن حضور دارند.آنهایی که آی فیلم عربی را می‌دیدند اما داستان برایشان فرق می‌کرد. در آی فیلم عربی هم ساز را نشان دادند و هم نوازنده زن پیانو را.»
نویسنده در پایان شوخی بامزه هم ضمیمه نوشته اش كرده:« یادمان باشد اگر سال آینده دوباره تلویزیون مراسم اختتامیه جشنواره فجر را پخش کرد آن را از آی فیلم عربی ببینم. چون می‌شود در آن تصاویر واقعی جشن را دید. تصاویری که هم مردان در آن نشان داده می‌شوند هم زنان. هم خواننده هم ساز.» ماجرای پخش ساز ، حكایتی طولانی دارد. راستش خیلی مسولان تلویزیون را نمی توانیم شماتت كنیم چرا كه بارها برای شكستن این تابو دورخیز كرده اند ولی خب همه چیز به داخل سازمان ختم نمی شود. حداقل ای كاش بین بیننده داخلی و خارجی تفاوت قائل نباشند. 

نمره قبولی برای شبكه نمایش
سعه صدر مسولان تلویزیون كاملا مشهود است. شبكه نمایش امسال از نمایش چهره بازیگران و مهمان ها ابایی نداشت و دوربین را با عجله به سمت نمای كلی جمعیت پرت نكرد. نمی گوییم با دست و دلبازی، همه چهره ها را قاب گرفت اما در قیاس با دوره های پیش، سهل گیرانه برخورد كرد.بله؛پیانو را نشان نداد اما در اجرای ابتدایی مراسم،ساز را سانسور نكرد. دوربین لانگ شات بود اما موقع نشان دادن چهره خانم ها، تا جایی كه امكان داشت آن ها را نشان داد. فراموش نكنیم، كارگردان تلویزیونی، جای دوربین ها را خوب انتخاب كرده بود و تصاویر را هوشمندانه سوئیچ می كرد. نتیجه آن كه بیننده شبكه نمایش با تماشای مراسم اختتامیه بخوبی در حال و هوای مراسم قرار گرفت. استمرار سعه صدر مسولان تلویزیون و دغدغه مندان بیرون از سازمان صدا و سیما ، حتما نتیجه ای مثبت به همراه خواهد داشت.

اجرای شسته رفته رشیدپورمراسم اختتامیه جشنواره فجر یك نكته مهم دارد و این كه تلویزیون باید استفاده ای بهینه از رضا رشیدپور كند. ابتدا اجازه دهید به عملكرد موفق او روی سن اشاره كنیم كه كاملا منطبق با آداب چنین مراسم هایی است. رشیدپور بقاعده شوخی كرد و ابایی نداشت از این كه هم به پیام رئیس جمهور كنایه بزند و هم سخنرانی رئیس سازمان سینمایی. او همه تلاشش را انجام داد تا مراسم از ریتم نیفتد و موفق هم بود. رشیدپور چند گاف هم داشت كه سریع آن ها را رفع و رجوع كرد تا مبادا حرفش مصداق توهین به دیگر نامزدها باشد. این مراسم به یادمان آورد این مجری باید در جای درست خود مورد استفاده قرار گیرد نه هفت كه یك برنامه تخصصی است.  

منصف باشید خانم افشاربر اساس آن چه خواندید نقد مهناز افشار منصفانه نیست و گویی این بازیگر ، مراسم را به طور کامل از تلویزیون تماشا نکرده است. تلویزیون امسال تا جایی که امکان داشت تصویر خانم های بازیگر و مهمان را روی آنتن فرستاد و ایراد اساسی اش ، به دوگانگی در نشان دادن ساز برمی گردد که البته مورد انتقاد افشار نیست.منابع: هفت صبح/ عصر ایران/ تبیان  


پخش مراسم افتتاحیه و اختتامیه جشنواره فیلم فجر همیشه برای تلویزیون «چالش» بوده است. پوشش سینماگران و مهمانان غالبا منشوری است و همین شبكه ها را به زحمت می اندازد. امسال علاوه بر رادیو ایران، شبكه های آی فیلم و نمایش اختتامیه را روانه آنتن كردند. عملكردشان چگونه بود؟