 
 
امام موسی صدر در گفت‌وگو با مجلۀ الحسناء که در مارس ۱۹۶۹ در بیروت انجام شد به سوالاتی پیرامون زنان و نگاه اسلام به کرامت زن پاسخ گفته است. متن این مصاحبه را که در جلد دوم «گام به گام با امام» با عنوان «اسلام به زن كرامت بخشید و مسلمانان خوارش كردند» در ادامه می‌خوانید.
سوال: آیا اسلام به زن كرامت بخشیده و مسلمانان خوارش كرده‌اند؟
امام موسی صدر: قبول دارم و از درون خود متأسفم كه وضع زن در آغاز اسلام بسیار بهتر از وضع كنونی‌اش بود.

سوال: تأسف سودی ندارد، باید برای این مصیبت راه‌حل سریعی پیدا كرد. ما در عصری زندگی می‌كنیم كه زن خیز برداشته و حركت كرده است. والنتین ترشكوف به فضا رفته است، ولی همچنان زن مسلمان جرئت جست‌وخیز بر روی زمین و حتی خانۀ خود را ندارد.
امام موسی صدر: راه‌حل، بازگشت به اصول و به اسلام صحیح است، زیرا هیچ دینی به اندازۀ اسلام و هیچ جامعه‌ای همانند جامعۀ اسلامی به زن حرمت ننهاده است. منظورم از اسلام، اسلام حقیقی است كه در متون اسلامی آمده است و امكان اجتهاد در آن وجود دارد، نه وضعی كه مسلمانان در آن به‌سر می‌برند. دین ما هیچ‌گاه دین متحجری نبوده است.

 
سوال: پس چرا ما در این وضع قرار داریم؟ چرا اگر زن مسلمانی به‌گونه‌ای رفتار كند كه گویی بی‌نیاز از قیمومت و صاحب عقلی استوار و اندیشه‌ای آزاد است، قانون‌گریز... و دین‌گریز یا تقریباً بی‌اعتنا به قانون و دین به شمار می‌آید؟
امام موسی صدر: اسلام هیچ‌كس را وصی زن قرار نداده است، جز پدرش، كه تا زمان سن رشد وصی اوست، همانطور كه وصی برادر اوست كه مرد است و در این مسئله فرقی میان آن‌دو نیست. پدر، همچنین، حق مشورتی در ازدواج اول دخترش دارد. با این حال، فكر نمی‌كنم كه ما از ذهنیت قرن بیستمی فاصله‌ای گرفته باشیم.

سوال: و وصایت برادران و پسران و حتی پسرعموها و...؟
امام موسی صدر: دین چنین چیزی را سفارش نكرده است.

سوال: و وصایت همسر؟
امام موسی صدر: اگر به متون دینی بازگردیم و به زبان زمانه سخن بگوییم، باید بگوییم كه قرآن ازدواج دو مسلمان را نهاد دموكراتیک كوچكی قرار داده است كه هر كدام از آن‌دو در آن می‌توانند حدود اختیارات خویش را بر مبنای توافقی پیشین معین كنند. اما برای آنكه دموكراسی به بن‌بست كشیده نشود، لازم‌ است این جامعۀ دموكراتیک كوچک رئیسی داشته باشد. 

سوال:بالطبع، این رئیس هم مرد است كه ریاست او همیشگی و مادام‌العمر است.
امام موسی صدر: آیا جداً شما این ریاست را آرزو می‌كنید؟

سوال: پناه بر خدا، من برای مردی كه تن به حكم من دهد، احترامی قائل نیستم.
امام موسی صدر: حتی زن اروپایی نیز ــ اگر حقیقتاً زن باشد ــ خواهان حمایت و پشتیبانی مرد است. زن اروپایی و حتی زن امریكایی، اكنون، در حال به دست آوردن بخشی از حقوق و ضمانت‌هایی است كه اسلام 1400 سال پیش به زن داده است.
 
سوال: اینكه شما می‌گویید، مرحلۀ پیشرفته‌ای است كه زن مسلمان پیش از رسیدن به آن باید پردۀ حجاب را بدرد. یعنی پیش از آنكه در كنار مرد قرار گیرد، به لحاظ ذهنی باید به سطح او برسد. پیامبر اسلام(ص) گفت: «اُطلُبُوا العِلمَ وَ لَو بِالصِّینِ.» زن محجبه باید امكان رفتن به دانشگاه را بدون مانع داشته باشد. انسان چگونه می‌تواند در دورۀ سیطرۀ علم بدون دانستن الفبای علم بر روی پای خود بایستد.
امام موسی صدر: در حجاب شرعی، چنانكه قرآن كریم بر آن تصریح كرده، سخت‌گیری و زیاده‌روی رخ نداده و از زن نمی‌خواهد كه چشمش را ببندد. قرآن از زنان خواسته است كه مواضع زینت خود یعنی مو و گردن و سینه را آشكار نكنند و آشكار كردن صورت اشكالی ندارد.

سوال: آیا همسر شما محجبه است؟
امام موسی صدر: حجاب مسلمانان را دارد. با این حال، احساس نمی‌كنم كه در ادای وظایفش در جامعه و در برابر جامعه‌اش كوتاهی كند. خواهری دارم كه در صور زندگی می‌كند و قوی‌ترین مؤسسات اجتماعی را در جنوب لبنان مدیریت می‌كند و محجبه است. اما تكرار می‌كنم كه حجاب شرعی آسان‌تر از حجابی است كه ما بدان عادت كرده‌ایم.
 
سوال: و نیز نیازمند چالش‌ها؛ آیا شما برای مقابله با این چالش‌ها آماده‌اید؟
امام موسی صدر: به‌طور قطع و با اطمینان كامل بله، و اگر ضرورت مجبورم سازد، از باب عمل به رسالت الهی كه امانتی از سوی خدا در دست من است، وارد چالش خواهم شد. من در مقام رهبر یعنی كارشناس دین، در آینده چاره‌ای جز برخورد با پاره‌ای اوهام مسلمانان نخواهم داشت، تا به آنان توضیح دهم و اسلام صحیح را اجرا كنم، و باز هم تكرار می‌كنم كه هیچ دینی به اندازۀ اسلام زن را گرامی نداشته است. اما مایۀ تأسف است كه این تكریم به مرور زمان فراموش شده است. آیا شما می‌دانید برای مثال اسلام زن را مجبور به كار در منزل نكرده است و زن داوطلبانه آن را انجام می‌دهد و هیچ‌كس نمی‌تواند زن را مجبور به كار در منزل كند؟ مرد باید قدر این خدمت را بداند و به او احترام بگذارد. آنچه می‌گویم اجتهاد شخصی من نیست، بلكه از اول اسلام این حكم شرع بوده است.
 
سوال: من نه مدافع زن و نه در پی احقاق حقوق سیاسی زن هستم. من خانه‌ام را بهشت خود می‌دانم، به شرط آنكه خودم اختیار فكرم را داشته باشم. اما دوست دارم بدانم آیا اسلام با حكومت كردن زن موافق است؟
امام موسی صدر: زن را منع نكرده است، اما این كار را برای زنان خوش ندارد، زیرا زن نقشی بلندتر از حكومت كردن دارد و آن زادن و پروردن حاكم است.
منبع: سایت موسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر
قرآن ازدواج دو مسلمان را نهاد دموكراتیک كوچكی قرار داده است كه هر كدام از آن‌ دو در آن می‌توانند حدود اختیارات خویش را بر مبنای توافقی پیشین معین كنند، اما برای آنكه دموكراسی به بن‌بست كشیده نشود، لازم‌ است این جامعۀ دموكراتیک كوچک رئیسی داشته باشد.
