روزهای ابتدایی اردیبهشت اگر سری به راسته ناشران در خیابان انقلاب یا چاپخانه های کوچک و بزرگ شهر می زدید، شور و حال عجیبی را مشاهده می کردید. همه آنها که دستی در صنعت نشر و توزیع کتاب دارند، بی وقفه در حال تلاشند تا حاصل یک سالِ کاری خود را در نمایشگاه کتاب تهران در معرض دیدِ بازدید کنندگان و علاقه مندان قرار دهند.
 
اسباب کشی از شهر آفتاب به مرکز شهریکی از تفاوت های نمایشگاه کتاب امسال با سال گذشته، تغییر مکان آن است. ظاهرا شعار به عقب برنمی گردیم، در مورد نمایشگاه کتاب صادق نبود و نمایشگاه بعد از دوسال برگزاری در شهر آفتاب دوباره به مصلی اسباب کشی کرد. درباره علت جابجایی محل برگزاری نمایشگاه کتاب میان راویان اخبار و ناقلان آثار، حرف و حدیث های بسیاری رواج دارد. هرچند زمزمه بازگشت به مصلی از همان روزهای تغییر مدیریت شهری تهران به گوش می رسید، باز هم عده ای از اهالی کتاب و کتابخوانی معتقد بودند که شاید نمایشگاه در همان شهر آفتاب برپا شود تا اینکه جناب وزیر آب پاکی را روی دستشان ریخت و خیال همه را از بابت میزبانی مصلی راحت کرد: «براساس توافقنامه‌ با شهرداری و متناسب با نیاز ناشران، مشکلات شهرآفتاب رفع می‌شود اما به دلیل برخی از تغییرات در شهرداری و اینکه امکان ساخت و ساز سالن‌ها میسر نبود، امسال نمایشگاه به مصلی برمی‌گردد».
 نمایشگاه! ما داریم می آییم

اصولا برگزار کردن نمایشگاه یک مقوله است و نحوه رسیدن به محل برگزاری آن یک چیز دیگر. از آنجا که کلا چرخه حمل و نقل در تهران بزرگ یک حُسن و صد عیب دارد، پس خیال تان راحت که این بار هم احتمالا هم شما و هم برگزارکنندگان با ترافیک عجیب و غریب و مشکلات عبور و مرور غافلگیر می شوند. تازه داشتیم با راه ها و میان برهای رسیدن به شهر آفتاب آشنا می شدیم که دوباره به مصلی و مرکز شهر برگشتیم. نمایشگاهی که در محدوده زوج و فرد قرار دارد و طبعا مثل همه مراکز فرهنگی و تجاری تهران از کمبود پارکینگ هم به شدت رنج می برد.

متولیان برگزاری نمایشگاه هم در یک حرکت پیش بینی نشده و با اخطار به بازدیدکنندگان که اصلا با اتومبیل شخصی به نمایشگاه نیایید، خیال شهروندان تهرانی را آسوده کردند.خلاصه اینکه خدایی ناکرده اگر ترافیکی بود و دردسری بود تقصیر خود شما بازدیدکننده محترم است که با وسیله نقلیه شخصی به نمایشگاه آمده اید.

مترو، احتمالا بهترین گزینه برای رسیدن به میعادگاه کتابخوان هاست. هرچند که ممکن است ایستگاه های اطراف مصلی پر ازدحام باشد. تاکسی و اتوبوس هم انتخاب های بعدی شما خواهند بود. البته پیک های موتوری هم می تواند از سر ناچاری بهترین و ارزانترین وسیله باشند به شرط اینکه ایمنی و رعایت قانون از جانب راکبان آن محترم شمرده شود.

بایدها و نباید های قبل از رفتن به نمایشگاهسی و یکمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران از 12 تا 22 اردیبهشت به مدت ده روز برگزار می شود. ساعت بازدید از نمایشگاه هم از ده صبح تا هشت شب است. بسلامتی اگر عزم نمایشگاه کتاب کرده اید و قول و قرارهایتان را گذاشته اید، بهتر است چند نکته را در نظر داشته باشید تا وقتی به نمایشگاه رسیدید و اصطلاحا از آن همه شلوغی و ... میخکوب شدید، وقت و انرژی تان هدر نرود.

اول از همه اینکه اگر جزو حرفه ای ها نیستید و قرار است در ایان برگزاری تنها یک روز را به میهمانی کتابها بروید بهتر است همان روزهای ابتدایی یا میان هفته به مصلی بروید. پنجشنبه، جمعه ها و همینطور عصرها از شلوغ ترین روزها و ساعات نمایشگاه کتاب است.

دوم اینکه اگر می خواهید حسابی کتاب گردی کنید کودکان و سالخوردگان را همراه خود نیاورید. اگر هم به قصد گذراندن ساعاتی خوش همراه کودکان خودتان هستید، بهتر است خیلی سخت نگیرید و از حضور در سالن های ویژه کودک و نوجوان کمال استفاده را بکنید تا بچه یک روز کتابی لذتبخش را تجربه کنند.

قدم بعدی این است که بدانید برای چه به نمایشگاه می روید. اگر دانشجو هستید و دنبال کتاب های دانشجویی هستید، سالن نشر دانشگاهی را در اولویت بگذارید. اگر کتاب های مدنظرتان تخصصی و مرتبط با رشته کاری تان است، حتما فهرست مراجعه به ناشران تخصصی را همراه خود داشته باشید. سالن ناشران عمومی هم برای علاقه مندان همیشگی و کتابخوان است تا کوله پشتی خود را پر از کتاب های دوست داشتنی کنید.

البته خیلی هم نگران پیدا کردن کتاب های مورد علاقه خود نباشید. اطلاع رسانی در محوطه و سالن نمایشگاه توسط افراد کاربلد و نرم افزارهای ویژه انجام می شود.بد نیست بدانید که ناشران عمومی در شبستان مصلی، بخش کودک و نوجوان در رواق غربی، ناشران آموزشی و دانشگاهی هم به ترتیب در قسمت غربی و شرقی نمایشگاه جانمایی شده اند.

مهمان داریم چه مهمانیدر همه نمایشگاه های کتاب در سراسر جهان رسم است که چند کشور به صورت مهمان ویژه حضور دارند. بالاخره هر دیدی، بازدیدی هم دارد. همانطور که گاهی ما مهمان یک گردهمایی کتاب در کشوری دیگر می شویم، خب ما هم هرسال باید به رسم ادب و کتابت میزبان فرهنگ مکتوب و نوشتاری یک ملت دیگر باشیم.

مهمان ویژه امسال کشور صربستان است. سی نفر از اهالی فرهنگ و ادب این کشور از وزیر گرفته تا رییس کتابخانه و حتی هنرمندان شان به ایران می آیند. امسال شهر تونس هم به عنوان شهر مهمان در مصلی حضور خواهند داشت.در کنار مهمانان ویژه، نمایشگاه کتاب تهران در بخش بین الملل از ناشران کشورهایی چون آلمان، عمان، مجارستان، اتریش، روسیه و... میزبانی خواهد کرد. 

نِشست ها را ازدست ندهیدیکی از برنامه های جانبی نمایشگاه کتاب تهران برگزاری نشست های جنبی است. رونمایی کتاب، گفتگوهای اختصاصی با اهالی ادب و کتاب، مباحث علمی و تخصصی درباره کتاب، نشر و ...بخشی از محتوای این نشست هاست. برنامه های جانبی در سراهای اهل قلم، تالار گفت و گو، کتاب نما، سرای ملل و کارگاه های هم اندیشی برگزار می شود. فارغ از همهمه و شلوغی غرفه، حضور در این نشست ها خالی از لطف نیست. حضور نویسندگان و کارشناسان حوزه کتاب و مباحث پرحاشیه، گاهی این نشست ها را دیدنی و شنیدنی می کند.

نوبرانه های چاپ اولیهمانطور که در ابتدای مطلب گفتیم همه دست اندرکاران کتاب برای ایام برگزاری نمایشگاه تدارک ویژه ای دارند. گل سر سبد روزهای نمایشگاه، عرضه کتاب های چاپ اول در پیشخوان غرفه هاست. آنها که اهل کتاب و کتابخوانی هستند، می دانند که خواندن کتاب تازه یک نویسنده چه مزه ای دارد. درست مثل اینکه سوار یک ماشین صِفر شده اید. به غیر از این،ناشران مشهور سعی می کنند برنامه رونمایی کتاب با حضور نویسندگان معروف شان را هم به عنوان سورپرایز برای مخاطبان داشته باشند.

ناشرانی مثل سوره مهر، قدیانی، افق، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، آموت و ... معمولا برنامه های ویژه ای دارند. اگر در سالن های نمایشگاه ازدحام عجیب و غریبی دیدید یا صدای کف و هورا شنیدید، شک نکنید که سر و کله یک نویسنده مطرح یا یک چهره ادبی هنری در نمایشگاه پیدا شده است. برای حسن ختام اولین مطلب درباره نمایشگاه سی و یکم هم بد نیست یادآوری کنیم که تخفیف ده درصدی فروش کتاب مثل همیشه برقرار است و کارتخوان هم در غرفه ها موجود. 

امیدواریم کتاب گردی در نمایشگاه تهران خصوصا برای نمایشگاه اولی ها، لذتبخش و خاطره انگیز باشد.
 


سی و یکمین قرارِ سالیانه با کتاب ها از 12 اردیبهشت با شعار «نه به کتاب نخواندن» آغاز می شود. جشن ده روزه ای که میزبان علاقه مندان به کتاب و کتابخوانی است.