به منظور پاسداری از میراث و هنر اسلامی و ملی و پیشنهاد سیاست ها، راهبردها و دستیابی به آخرین یافته ها و نوآوری ها و نیز ارتقای فرهنگ اسلامی برای مقابله با تهدیدات فرهنگ مهاجم، فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران تشکیل می شود.

فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران، با مصوبه جلسه 439 مورخ 25/12/1377 شورای عالی انقلاب فرهنگی در اسفند سال 1377 تشکیل گردید محمدعلی معلم دامغانی ریاست فرهنگستان هنر را به عهده دارد. فرهنگستان هنر موسسه‌ای است با شخصیت حقوقی مستقل که به نهاد ریاست جمهوری وابسته‌ است.

  فرهنگستان هنر به منظور پاسداری از میراث فرهنگی و هنری اسلامی و ملی و پیشنهاد سیاست‌ها، راهبردها و دستیابی به آخرین یافته‌ها و نوآوری‌ها و نیز ارتقای فرهنگ اسلامی‌برای مقابله با تهدیدهای فرهنگ مهاجم شکل گرفت.

وظایف فرهنگستان هنر:
1- پیشنهاد سیاست‌گذاری برای حفظ و توسعه هنر اسلامی، ملی و محلی
2- همكاری با حوزه‌های علمیه و علمای دینی در شناخت زمینه‌های مبانی فقهی هنر
3- مطالعه و بهره‌گیری از نظریه‌های جدید هنر با تكیه بر مبانی ملی و اسلامی
4- حمایت و تشویق پژوهش‌های بنیادی و پیگیری مطالعات و طرح‌های هنری در سطح ملی
5- پیشنهاد سیاست‌گذاری در زمینه ارتباط جوامع هنری داخلی با جهان
6- پیشنهاد سیاست‌گذاری جهت گسترش نقد هنری و مباحث زیباشناختی
7- پیشنهاد تعیین شاخص‌های توسعه هنری
8- ارزیابی سالانه شاخص‌های هنری در كشور
9- برپایی نشست‌های سالیانه در زمینه‌های مختلف هنری
10- بررسی كاستی‌های نظام آموزشی كشور در زمینه هنر و پیشنهاد به مراجع ذی‌ربط
11- مطالعه ارتباط بین رشته‌ای پژوهش در زمینه هنر و سایر علوم
12- پیشنهاد رشته‌های دانشگاهی (میان رشته‌‌ای هنر) به مراجع ذی‌ربط
13- معرفی هنرمندان و محققان واجد شرایط جهت استفاده از هزینه‌های تحصیلی به مراكز ذی‌ربط
14- حمایت از تألیف و ترجمه منابع هنری
15- تشكیل گروه‌های تخصصی
16- پیشنهاد ضوابط اعطای نشان هنر به مراكز ذی‌ربط
17- اعطای جوایز به شخصیت‌های برجسته در حوزه تحقیق، ترجمه و آفرینش‌های هنری


اركان فرهنگستان هنر:
1. رئیس جمهور (به عنوان ریاست عالیه فرهنگستان)

2. هیئت امنای فرهنگستان‌ها شامل:
-‌ معاون اول رئیس جمهور (به عنوان رییس هیئت امناء)
-‌ وزیر علوم، تحقیقات و فن‌آوری
- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشكی
- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- رئیس فرهنگستان هنر
- رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
- رئیس فرهنگستان علوم
-رئیس فرهنگستان علوم پزشكی
-‌ دو نفر از دانشمندان و صاحبنظران( به پیشنهاد رئیس هر فرهنگستان.)

3. مجمع عمومی شامل:
- رئیس فرهنگستان هنر (به عنوان ریاست مجمع عمومی)
- اعضای پیوسته فرهنگستان هنر

تصویب سیاست‌ها و برنامه‌های علمی ‌فرهنگستان، تصویب نظام‌نامه نحوه اجرای فعالیت‌های علمی‌ فرهنگستان، انتخاب هنرمندان معرفی شده از سوی شورای تخصصی برای دریافت پاداش، جایزه، هزینه تحصیلی، مدال هنر، نشان و فرصت مطالعاتی به ریاست عالیه فرهنگستان هنر و تصویب اعضای پیوسته، وابسته و افتخاری جدید از وظایف این مجمع به شمار می‌رود.

4. رییس فرهنگستان هنر
رییس فرهنگستان هنر از میان اعضای فرهنگستان به پیشنهاد رییس جمهور و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی و با حكم رییس جمهور برای مدت چهارسال انتخاب می‌شود.
پیشنهاد سازمان اداری، تعیین و ارجاع بودجه و حساب‌های سالانه به هیئت امنا برای تصویب، پیشنهاد عضویت فرهنگستان در مجامع بین‌المللی، انتصاب رؤسای گروه‌های تخصصی و پیشنهاد افراد به عنوان اعضای پیوسته، وابسته یا افتخاری فرهنگستان به هیئت امنا، از وظایف رییس فرهنگستان هنر به شمار می‌رود.

5. شورای تخصصی شامل:
- رئیس فرهنگستان هنر(به عنوان رئیس شورا)
- رؤسای گروه‌های تخصصی فرهنگستان هنر

وظایف شورای تخصصی عبارت است از: بررسی سیاست‌ها و برنامه‌های علمی ‌فرهنگستان و پیشنهاد آن به مجمع عمومی ‌برای تصویب، تعیین وظایف گروه‌های تخصصی، تعیین مهم‌ترین مسائل و موضوعاتی كه باید مورد بررسی و پژوهش قرار گیرند و بررسی و اظهار نظر درباره طرح‌های پژوهشی و ارجاع آنها به گروه‌های تخصصی مرتبط بررسی و پیشنهاد ضوابط درخصوص ارتقای سطح علمی سمینارها و كنفرانس‌های علمی در سطوح ملی و بین‌المللی و ارزیابی این گونه مجامع اشاره كرد.

گروه‌های تخصصی فرهنگستان هنر:
1- گروه نمایش و ادبیات نمایشی
2- گروه موسیقی
3- گروه معماری و شهرسازی
4- گروه هنرهای سنتی و صنایع دستی
5- گروه هنرهای تجسمی
6- گروه سینما
7- گروه چند رسانه‌ای

هر گروه تخصصی متشكل از تعدادی عضو پیوسته یا وابسته و یا هنرمندانی خبره است كه با توجه به نوع تخصص، توسط رئیس فرهنگستان هنر برای عضویت در گروه انتخاب می‌شوند.

اعضای فرهنگستان هنر:
فرهنگستان هنر دارای اعضای پیوسته، وابسته و افتخاری است كه با معرفی و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی و یا خود فرهنگستان و بر اساس ضوابط و معیارهای علمی مصوب انتخاب می‌شوند.
فرهنگستان هنر 30 عضو پیوسته از میان صاحب نظران و هنرمندان رشته‌های مختلف دارد كه 20 نفر از آنها به پیشنهاد شورای هنر و تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی انتخاب شده‌اند و 10 نفر نیز بر اساس ضوابط و معیارهای علمی مصوب توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی یا خود فرهنگستان انتخاب می‌شوند كه عضویت آنها مادام‌العمر است.
عضویت اعضای وابسته به مدت چهار سال است و ادامه عضویت آنان به طریق فوق امكان‌پذیر است.
انتخاب اعضای افتخاری به احترام مقام علمی هنرمندان و پژوهشگران هنری برجسته بین المللی است و وظیفه‌ای در فرهنگستان ندارند. این عضویت مادام‌العمر است.

بخش پژوهش های دانش آموزی تبیان، تنظیم: نسرین صادقی

به منظور پاسداری از میراث و هنر اسلامی و ملی و پیشنهاد سیاست ها، راهبردها و دستیابی به آخرین یافته ها و نوآوری ها و نیز ارتقای فرهنگ اسلامی برای مقابله با تهدیدات فرهنگ مهاجم، فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران تشکیل می شود.
