



سخاوت و جود امام هادی علیه السلامامامان معصوم(ع) براى مظاهر دنیوى، از جمله مال و ثروت ارزش ذاتى قائل نبودند و سعى مى‏كردند به حد اقل آن كه زندگى معمولى روزانه آنان را تامین كرده و آن بزرگواران را در راه انجام وظایف فردى و اجتماعى یارى رساند بسنده كنند و مازاد آن را در راههایى كه موجب خشنودى خداوند بود صرف كنند.
یكى از این راهها انفاق به افراد تهیدست و نیازمند مى‏باشد. این شیوه خدا پسندانه مالى كه در زندگى همه معصومان (ع) در سطح گسترده‏اى به چشم مى‏خورد علاوه بر جنبه‏هاى معنوى و آثار اخروى، عامل مهمى در كاهش فقر و فاصله طبقاتى جامعه اسلامى و تألیف قلوب افراد و حفظ شخصیت و علاقه‏مند ساختن آنان به مكتب اهل‏بیت و جلوگیرى از ارتباط و نزدیك شدن آنان به دستگاه زر و زور خلفا بود.
 در پرتو برخوردارى ائمه (ع) از این خلق نیكو، وجود آن بزرگواران پیوسته مایه امید، و خانه‏شان نه تنها مركز نشر دانش، بلكه پناهگاه افراد نیازمند و درمانده و محل رفت و آمد انسانهاى مختلف، به ویژه آنان كه از راه دور آمده بودند، بود. این مسئله هم براى عموم مردم جا افتاده بود، به گونه‏اى كه وقتى فرد نیازمند و درمانده‏اى را مى‏دیدند او را به خانه امامان (ع) راهنمایى مى‏كردند، و هم براى خود افراد درمانده، بدین معنى كه به محض مواجه شدن با مشكلى به طور مستقیم سراغ خانه امامت را مى‏گرفتند.
 امام هادى (ع)، همچون پدر بزرگوارش تنها براى جلب رضاى پروردگار، مسكین، یتیم و اسیر را بر خانواده خود مقدّم داشته و اطعام آنان را در درجه اوّل اهمیّت قرار مى‏دادند، تا جایى كه غذایى براى خانواده‏اش باقى نمى‏ماند و در مورد لباس نیز بدین‏گونه عمل مى‏كردند. امام صادق (ع) نیز آنقدر به مستحقّین انفاق مى‏كرد و لباس مى‏داد كه دیگر براى افراد خانواده‏اش چیزى یافت نمى‏شد.
 آرى، آن حضرت، كانون سخاوت و كرم بود و گاهى مقدار انفاق به حدى از فزونى مى‏رسید كه دانشمندى مانند: «ابن شهرآشوب» پس از نقل آن مى‏گوید: «این مقدار انفاق، عمل معجزه گونه‏اى است كه جز پادشاهان از عهده كسى ساخته نیست و تا كنون این مقدار انفاق را از كسى نشنیده‏ایم».
 مورّخان موارد بى‏شمارى از بخشش‏هاى آن امام همام، نسبت به فقرا و درماندگان را نقل كرده‏اند كه به عنوان نمونه به ذكر چند مورد بسنده مى‏كنیم:
 1ـ هیأتى از شیعیان بلند پایه مركّب از ابوعمرو عثمان بن سعید، احمد بن اسحاق اشعرى قمى و على بن جعفر به دیدار امام هادى(ع) رفتند، احمد بن اسحاق از وامى كه در گردن داشت به حضرت شكایت برد، ایشان به وكیل خود عمرو رو كرده فرمودند: به احمد سى هزار دینار و به على بن جعفر نیز همان مقدار بپرداز. سپس حضرت به خود عمرو وكیل حضرت نیز سى هزار دینار بخشیدند.
 حضرت براى این بزرگان زندگانى مرفه‏اى فراهم آورده بود و غبار فقر را از خانه‏شان برده بود و طبیعى است كه بهترین بخشش، آن است كه اثرى نیكو و ماندگار از خود بجا گذارد.
 2ـ نمونه‏اى دیگر از كرم حضرت را اسحاق جلاّب چنین نقل مى‏كند: «در «یوم الترویه» (هشتم ذیحجّه) براى ابوالحسن هادى(ع) تعداد زیادى گوسفند خریدم و ایشان تمام گوسفندان را در میان خویشان خود تقسیم كردند.»
 3ـ مورد دیگر كه اعجاب مورّخان را برانگیخته است چنین مى‏باشد كه: «حضرت به قصد روستایى متعلّق به خودشان از سامرّا خارج شدند، چندى بعد یكى از بادیه‏نشینان به در خانه حضرت آمد، خانواده حضرت به آن مرد گفتند كه ایشان به زمینى خارج از شهر رفته‏اند و آن مرد هم متوجّه محل حضرت شده و پس از دیدن ایشان با صدایى ضعیف گفت: یابن رسول اللّه! من مردى از اعراب كوفه و از موالیان و محبّان جدّت على بن ابى‏طالب هستم، سنگینى قرض مرا از پا درآورده است و جز تو گره‏گشایى نمى‏شناسم ...؛ حضرت متأثر شدند و دیدند وى
 متمسّك به ولایت على (ع) است، ولى خود حضرت در آن هنگام در تنگنا بودند و كمكى از دستش ساخته نبود؛ ازاین‏رو، به دست خودشان ورقه‏اى نوشتند مبنى بر آن كه: اعرابى از حضرت مبلغ معینى طلبكار است، سپس كاغذ را به او داده گفتند: این كاغذ را نزد خودت داشته باش و به سامرّا برو، هر وقت دیدى عده‏اى نزد من جمع شده‏اند، برخیز و طلبى را كه در این كاغذ است از من بخواه و بر من سخت بگیر كه چرا بدهى‏ام را نپرداخته‏ام و تمامى دستورات مرا انجام بده. اعرابى ورقه را گرفت و هنگامى كه حضرت به سامرّا بازگشت عده‏اى به دیدن او آمدند كه در میان آنان جاسوسان و مأموران حكومت عبّاسى هم حضور داشتند، چندى نگذشت كه اعرابى از راه رسید و كاغذ را نشان داده خواستار پرداخت مبلغ مذكور در آن شد، امام به عذرخواهى پرداخت لیكن اعرابى با اصرار خواستار پول خود بود و همچنان تأكید مى‏كرد. حاضرین در مجلس متفرق شدند و جاسوسان متوكل شتابان ماجرا را به گوش خلیفه رساندند او نیز دستور داد تا سى هزار درهم نزد حضرت ببرند، وقتى كه اعرابى آمد حضرت پولها را به او داده فرمودند: «این پولها را بگیر و بدهى خود را بپرداز و باقى مانده را خرج خانواده‏ات كن ...»
 اعرابى مبلغ را بسیار دیده گفت: یابن رسول اللّه! بدهى من كمتر از یك سوم این مبلغ است ...؛ ولى خداوند بهتر مى‏داند كه رسالت خود را میان چه كسانى قرار دهد.(4) و پولها را برداشته با خشنودى تمام و با خیال راحت به سوى خانواده‏اش رفت و همچنان براى امام هادى (ع) كه او را از فقر و سختى نجات داده بود دعا مى‏كرد».منبع:پزسمان


لطفا کمی در مورد سخاوت امام هادی علیه السلام و بخشش هایی که آن بزرگوار در طول حیاتشان داشتند توضیح دهید.
