 پاسخ: وقتی وفات رسول خدا نزدیك شد، در خانه آن حضرت مردانی بودند كه در بین آنان عمر بن خطاب هم حضور داشت . پیامبر فرمود: كاغذی بیاورید تا كتابی بنویسم كه پس از آن هرگز گمراه نشوید. در این هنگام عمر بن خطاب گفت: مریضی او شدت یافته است ، قرآن نزد ماست و كتاب خدا ما را كافی است. اهل خانه اختلاف كردند. برخی بر قول عمر بن خطاب اصرار ورزیدند و عده‏ای خواهان اطاعت از امر پیامبر(ص) بودند. هنگامی كه اختلاف و نزاع زیاد شد پیامبر(ص) فرمود: از نزد من برخیزید و بروید.( طبقات كبری، ابن سعد، ج 2، ص 242 )این روایت در صحیح بخاری، مسند احمد بن حنبل، صحیح مسلم، طبقات كبری و غیر اینها به تفصیل آمده است. در ایجا این سوال پیش می آید كه پیامبر صلی الله علیه و اله وسلم میخواستند چه بنویسندكه عمربن خطاب مانع شد؟
نووی شارح صحیح مسلم می گوید : علما اختلاف دارند كه هدف پیامبر از نوشتن نامه چه بود . برخی گفته‌اند كه پیامبر می خواست صراحتا بنویسد كه خلیفه بعد از من كی است تا هیچ نزاعی و فتنه‌ای بعد از پیامبر بر نخیزد .
ابن حجر عسقلانی ، متوفای 852 می نویسد :پیامبر اكرم می خواست اسامی خلفای بعد از خودش را نام ببرد تا اختلافی بین آن‌ها ایجاد نشود . همین تعبیر را عینی در كتاب عمدة القاری ، ج2 ، ص171 آورده است . قسطلانی در ارشاد الساری شرح صحیح بخاری ، ج1 ، ص207 می گوید : من كتابی بنویسم كه در آن تصریح كرده باشم ائمه بعد از خودم را .
كرمانی ، مشهور به شمس الأئمه در شرح صحیح بخاری به نام الكوكب الدراری فی شرح صحیح البخاری ، ج2 ، ص172 می گوید : پیامبر اراده كرد كه اسم خلیفه بعد از خودش را بنویسد تا مردم اختلاف و تنازع نكنند .
احمد امین مصری از شخصیت‌های معاصر ، بعد از تحقیق به این نتیجه رسیده است : پیامبر اكرم می خواست امام بعداز خودش را معین كند تا راه اختلاف بسته شود. یوم الاسلام ص 41 .
خود عمر بن خطاب در عبارتی كه ابن أبی الحدید در شرح نهج البلاغه ، ج12 ، ص20 آورده ، صراحت دارد كه : پیغمبر اراده كرد كه تصریح كند به اسم ایشان اما من مانع شدم .... با توجه به این كه رسول خدا در آخرین روزهای زندگی اش این خطبه را خواند : ایها الناس انی تارك فیكم الثقلین كتاب الله وعترتی . ای مردم همانا من باقی گذاشتم در بین شما كتاب خدا و عترتم را. حتی جابر می گوید كه پیامبر مریض بود و توانائی راه رفتن نداشت ، حضرت علی ع و فضل بن عباس دست پیامبر را گرفتند و آن حضرت به مسجد آمد و حدیث ثقلین را فرمود . دوباره برگشت به منزل و قبل از رحلت شان جمعیت زیادی جمع شده بودند ،در آن جا فرمود : من در آینده نزدیك پیش خدا خواهم رفت ، آگاه باشید كه كتاب خدا و اهل بیتم را میان شما باقی گذاشتم ، سپس دست امیرالمومنین علیه السلام را گرفتند و فرمودند: علی با قرآن است و قران با علی، از هم جدا نمیشوند تا كنار حوض كوثر بر من وارد شوند، پس من شما را از انها باز خواست می كنم: الصواعق المحرقه ، ص124 ، چاپ محمدیه مصر و المقتل الحسین ، خوارزمی ، ص164 و تفسیر بحر المحیط ، ابو حیان ، ج1 ، ص112
با توجه به این مطالب روشن میشود كه پیامبر اكرم در این نامه(حدیث قرطاس) می خواست همان چیزی را كه قبلاً در حدیث ثقلین بیان كرده‌ بودند تاكید كنند كه : إنی تارك فیكم ما إن تمسكتم به لن تضلوا بعدی أحدهما أعظم من الآخر كتاب الله حبل ممدود من السماء إلى الأرض وعترتی أهل بیتی ولن یتفرقا حتى یردا على الحوض فانظروا كیف تخلفونی فیهما صحیح ترمذی ، ج5 ، ص328 ، ح 3874 و تفسیر ابن كثیر ، ج 4 ، ص113 . مردم من چیزی را در میان شما می گذارم كه اگر عمل كنید ، هر گز گمراه نخواهید شد .... مشخص است كه مراد رسول اكرم این بود كه هم توصیه به كتاب كند و هم توصیه به اهل بیت یا حتی نام اهل بیت را هم در این جا بنویسد . پس این عبارت عمربن خطاب كه می گوید : حسبنا كتاب الله ، رد سخن پیامبر بود .
منبع : پرسمان


لطفا در مورد حدیث قرطاس توضیح دهید
