
برخی از مورخان و باستان‌شناسان باور دارند که قوم کاسپی‌ها (تیره‌ای احتمالا پیشاهندو-ایرانی) که در سواحل دریای کاسپین زندگی می‌کردند، به مرور کوچ کردند و شهری را ساختند که امروز یکی از مهم‌ترین شهر‌ها در غرب و مرکز کشورمان است.

این شهر هم‌اکنون با نام قزوین شناخته می‌شود، اما در گذشته با نام‌های کاسپین، ارساس، ارساسیا، راژیا، کشوین، شادشاپور و باب‌الجنه شناخته می‌شد. شهر قزوین در دوره ساسانیان به دستور شاپور رونق گرفت. شاپور دوم یا شاپور بزرگ دهمین پادشاه ساسانی بود.

قزوین در زمان شاه طهماسب صفوی پایتخت ایران بود . بنابراین راز‌های زیادی را در دل خود پنهان کرده است. این شهر تاریخچه ساخت اولین خیابان ایران را به خوبی به یاد می‌آورد. این خیابان را شاه طهماسب صفوی در شمال محلهٔ شهرستان قدیم یا حصار شاپور و همزمان با ایجاد جعفرآباد احداث کرده است.

ظاهرا نام خیابان نیز از نام محله‌ای به نام «خیابان» در هرات گرفته شده‌است که شاه طهماسب در دوران ولیعهدی در آن شهر ساکن بوده‌است. این خیابان که امروز با نام خیابان سپه شناخته می‌شود، نخستین خیابان ایران است و یکی از جاذبه‌های تاریخی شهر قزوین به حساب می‌آید.

از جاذبه‌های دیگر شهر قزوین می‌توان به باغستان‌های سنتی این شهر، کاروانسرای سعدالسلطنه، میمون قلعه، حمام قجر، آب‌انبار سردار، پیغمبریه، کاخ چهل‌ستون، امامزاده حسین، قله مردمی، ایوان سنگی نیاق، منطقه باراجین، آبشار ورچر، آبگرم یله گنبد، قله شجاع‌الدین، قله سلطان ویس و کهنه باغستان اشاره کرد.

منطقه باراجین که در شمال شهر قزوین قرار گرفته است، چند روستا را دربرگرفته و جزو مناطق نمونه گردشگری شهر قزوین به حساب می‌آید.

گفتنی است، قزوین به گواه تاریخ و اعتبار نام افرادی، چون میرعماد حسنی، عبدالمجید طالقانی، گوهرشاد حسنی سیفی (دختر میرعماد حسنی) پایتخت خوشنویسی کشورمان است.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
برخی از شهر‌های تاریخی به گواه اسناد موجود با نامی متفاوت با نام امروز خود شناخته می‌شدند