 به برگشت اسید معده به مری، «رفلاکس معده به مری» (GERD) گفته می‌شود که حالت مزمن رفلاکس اسیدی معده است.

چه غذاهایی برای رفلاکس معده مفیدند و چه غذاهایی مضر؟این بیماری زمانی اتفاق می‌افتد که اسفنکتر (sphincter، عضله‌ی تنگ‌کننده) تحتانی مری ضعیف شده یا آسیب جدی دیده باشد. وظیفه‌ی اسفنکتر تحتانی مری جلوگیری از حرکتِ رو به بالای غذا از معده به مری است.
علائم رفلاکس به‌دلیلِ افزایش یا کاهش غیرطبیعی حجم اسید معده ظاهر می‌شوند و با اصلاح عادات غذایی، تا حدی قابل‌کنترل خواهند بود. چنانچه به‌علت حجم بالای اسید معده از علائم رفلاکس رنج می‌برید، در ادامه با ما همراه باشید تا با مواد غذایی کاهنده‌ی این علائم بیشتر آشنا شوید.

کدام مواد غذایی در کاهش علائم رفلاکس معده مؤثرند؟۱. سبزیجاتسبزیجات به‌علت چربی و قند پایین، موجب کاهش اسید معده می‌شوند. لوبیا سبز، کلم بروکلی، مارچوبه، گل‌کلم، سبزیجاتِ دارای برگ‌‌های سبز خوراکی، سیب‌زمینی و خیار از جمله سبزیجات مفید برای رفلاکس معده به‌شمار می‌روند.

۲. زنجبیلزنجبیل دارای خواص ضدالتهابی است و در درمان‌‌ ترش کردن معده و سایر مشکلات گوارشی مؤثر است. می‌توانید ریشه‌ی زنجبیل را به‌صورت رنده‌شده یا خُردشده به انواع غذاها و نوشیدنی‌ها اضافه کنید.

۳. جو دوسرجو دوسر از جمله غلات کامل و منبعی غنی از فیبر است که معمولا به شکل حلیم در وعده‌ی صبحانه مصرف می‌شود و به‌علت جذب اسید معده، در کاهش علائم رفلاکس مؤثر است. برنج سبوس‌دار و نان‌هایی که از غلات کامل درست شده‌اند، از دیگر خوراکی‌های حاوی فیبر بالا به‌شمار می‌روند.

۴. میوه‌ها (غیر از مرکبات)میوه‌هایی همچون هندوانه، خربزه، طالبی، موز، سیب و گلابی در مقایسه با مرکبات، کمتر موجب رفلاکس معده می‌شوند.

۵. گوشت کم‌چربگوشت‌های کم‌چرب مانند گوشت مرغ، بوقلمون، ماهی و غذاهای دریایی دارای چربی خیلی کمی هستند و موجب کاهش علائم رفلاکس معده می‌شوند. انواع مختلف گوشت کم‌چرب را می‌توانید به‌صورت گریل، کبابی یا آب‌پَز تهیه و مصرف کنید.

۶. سفیده‌ی تخم‌مرغسفیده‌ی تخم‌مرغ در کاهش علائم رفلاکس معده مؤثر است، درحالی‌که زرده به‌علت مقادیر بالای چربی، موجب تشدید علائم رفلاکس معده می‌شود.

۷. چربی‌های مفیدآووکادو، گردو، تخم کتان، روغن زیتون، روغن کنجد و روغن آفتابگردان از جمله منابع حاوی چربی‌های مفید به‌شمار می‌روند. تا حد امکان از مصرف چربی‌های اشباع و ترانس بپرهیزید و در عوض از روغن‌های غیراشباع که سالم‌ترند، استفاده کنید.
ترش کردن یکی از شایع‌ترین علائم رفلاکس معده است که پس از مصرف وعده‌‌های غذایی کامل یا برخی غذاهای خاص به شکل سوزش معده یا سوزش قفسه‌ی سینه احساس می‌شود. حتی ممکن است در رفلاکس معده مزمن، به‌علت ورود اسید به مری، فرد دچار استفراغ شود. سایر علائم عبارتند از:
سرفه خشک؛
 گلودرد؛
 نفخ؛
 آروغ یا سکسکه؛
 دشواری در بلع؛
 احساسِ گیر کردن چیزی در گلو.
برخی مواد غذایی خاص، علائم رفلاکس معده را تشدید می‌کنند. البته، مواد غذایی محرک علائم رفلاکس معده در همه‌ی مبتلایان یکسان نیستند و هیچ رژیم غذایی خاصی وجود ندارد که تمامی علائم را یک‌جا برطرف کند. برای اینکه بدانید علائم‌تان دقیقا در پیِ مصرف کدام مواد غذایی تشدید می‌شوند،
تمامی غذاهایی را که در طول روز می‌خورید، با ذکر ساعت یادداشت کنید و تک‌تک علائمی را که پس از هر وعده‌ی غذایی به سراغ‌تان می‌آیند نیز بنویسید.
یادداشت این موارد را حداقل تا یک هفته ادامه بدهید. اگر رژیم غذایی‌ متغیری دارید، باید مدت طولانی‌تری غذاهای مصرفی و علائم‌تان را بادقت ثبت کنید. با این راهکار می‌توانید غذاها یا نوشیدنی‌هایی که علائم‌تان را تشدید می‌کنند، راحت‌تر بشناسید.

شایع‌ترین مواد غذایی تحریک‌کننده‌ی علائم رفلاکس معدهدرمورد اینکه دقیقا کدام مواد غذایی موجب تشدید علائم رفلاکس معده می‌شوند اتفاق نظر وجود ندارد، اما برخی 
مواد غذایی خاص در اغلب افراد موجب تحریک علائم می‌شوند که عبارتند از:۱. غذاهای پُرچربغذاهای سرخ‌شده و پرچرب به‌علت اینکه اسفنکتر تحتانی مری را به حالت استراحت درمی‌آورند، موجب می‌شوند که مقدار بیشتری اسید معده به مری وارد شود. این قبیل غذاها همچنین زمان تخلیه‌ی معده را به تعویق می‌اندازند. بنابراین با کاهش مقدار چربی مصرفی روزانه می‌توانید یکی از علت‌های تشدید علائم رفلاکس معده را تا حدودی مهار کنید.
 متداول‌ترین مواد غذایی پرچرب که بهتر است مقدار مصرف‌شان را محدود کنید عبارتند از:
 سیب‌زمینی سرخ‌شده و حلقه‌های پیاز پفکی‌شده در روغن؛
 لبنیات پرچرب مانند کره، شیر، پنیر یا خامه‌ای که چربی آنها گرفته نشده باشد؛
 قسمت‌های پرچرب گوشت گاو یا بره، به‌ویژه اگر سرخ شده باشند؛
 ژامبون؛
 دسرها یا اسنک‌هایی از قبیل بستنی و چیپس؛
 سس‌ها و چاشنی‌های خامه‌ای و پرچرب.

۲. گوجه و مرکباتمیوه‌ها و سبزیجات از جایگاه ویژه‌ای در رژیم غذایی سالم برخوردارند، اما برخی میوه‌های خاص، به‌ویژه میوه‌های اسیدی، موجب ایجاد یا تشدید علائم رفلاکس معده می‌شوند. چنانچه از رفلاکس معده مزمن رنج می‌برید، باید مصرف مواد غذایی زیر را در رژیم غذایی روزانه‌ی خود محدود کنید:
 پرتقال؛
 گریپ فروت؛
 انواع لیموها؛
 آناناس؛
 گوجه‌فرنگی؛
 سس گوجه‌فرنگی یا خوراک‌ها و غذاهای حاوی سس گوجه مانند پیتزا؛
 سس سالسا.

۳. شکلاتشکلات حاوی ترکیباتی به نام مِتیل‌گِزانتین است که به نظر می‌رسد عضله‌ی صاف اسفنکتر تحتانی مری را به حالت استراحت درمی‌آورد و موجب تشدید علائم رفلاکس معده می‌شود.

۴. سیر، پیاز و غذاهای تند و پُرادویهغذاهای تند و پُرادویه و نیز غذاهای پر از سیر و پیاز، در اغلب افراد موجب ترش کردن می‌شوند. البته این مواد غذایی در همه‌ی افراد به تحریک علائم رفلاکس معده نمی‌انجامند، اما چنانچه به مصرف زیادِ سیر و پیاز یا غذاهای پرادویه عادت دارید، حتما دقت کنید که آیا پس از مصرف چنین غذاهایی به علائم رفلاکس معده دچار می‌شوید یا خیر.

۵. کافئیننوشیدن قهوه در برخی افراد موجب تشدید علائم رفلاکس معده می‌شود، چرا که کافئین یکی از عوامل تحریک‌کننده‌ی رفلاکس معده است.

۶. نعناعنعناع یا فرآورده‌هایِ با طعم نعناع، مانند آدامس و خوشبوکننده‌های دهان، در برخی افراد موجب تشدید علائم رفلاکس معده می‌شود.
چه تغییراتی در سبک زندگی، موجب بهبود علائم رفلاکس معده می‌شود؟علاوه بر اصلاح رژیم غذایی می‌توانید با تغییر سبک زندگی نیز از شدت علائم رفلاکس معده بکاهید:
 تحت نظارت پزشک، از آنتی‌اسیدها یا سایر داروهایی که موجب کاهش تولید اسید معده می‌شوند، استفاده کنید؛
 آدامس بجوید، اما نه آدامس‌های نعنایی؛
 از مصرف نوشیدنی‌های الکلی بپرهیزید؛
 حداقل تا دو ساعت پس از غذا خوردن، دراز نکشید؛
 سه تا چهار ساعت قبل از خوابیدن، چیزی نخورید؛
 سیگار نکشید؛
 پرخوری نکنید؛
 سر تختخواب‌تان را حدود ۱۰ الی ۱۵ سانتی‌متر بلند کنید.
تحقیقات علمی درباره‌ی رفلاکس معده چه می‌گویند؟هیچ رژیم غذایی به‌خصوصی نیست که از برگشت اسید معده به مری جلوگیری کند. با این حال، برخی مواد غذایی برای کاهش علائم رفلاکس معده در برخی مبتلایان مؤثرند.
در تحقیقات علمی نشان داده شده است که افزایش مصرف فیبر، به‌ویژه در قالب میوه‌ها و سبزیجات، تا حدودی در بهبود علائم این بیماری مؤثر است، اما پژوهشگران هنوز درمورد اینکه فیبرها چگونه از بروز علائم این بیماری جلوگیری می‌کنند، اطلاعات کاملی ندارند.
افزایش مصرف فیبر علاوه بر بهبود علائم رفلاکس معده در کاهش خطر ابتلا به کلسترول بالا، قند خون کنترل‌نشده و هِموروئید و سایر اختلالات روده‌ای نیز نقش بسزایی دارد.
درمورد مصرف غذاها و نوشیدنی‌هایی که احتمال می‌دهید علائم‌تان را بدتر می‌‌کنند، حتما با پزشک خود مشورت کنید.
یادتان باشد گاهی غذاهایی که در یک فرد موجب کاهش علائم رفلاکس معده می‌شوند، ممکن است باعث تشدید علائم بیماری در فرد دیگری شوند، اما مشورت با یک مشاور تغذیه قطعا راهگشا خواهد بود.
چنانچه از اصلاح رژیم غذایی یا تغییرات سبک زندگی نتیجه نگرفتید و هیچ بهبود قابل ملاحظه‌ای در علائم‌ خود مشاهده نکردید، به پزشک مراجعه کنید. احتمالا پزشک معالج‌ برای‌تان دارو تجویز می‌کند. پزشکان در موارد بسیار حاد، جراحی را توصیه می‌کنند.
منبع : سایت سلامتی
به برگشت اسید معده به مری، «رفلاکس معده به مری» (GERD) گفته می‌شود که حالت مزمن رفلاکس اسیدی معده است.