یحیی آرین پور در مورد بهار می نویسد: «میرزا محمدتقی متخلص به بهار روز پنجشنبه ۱۲ ربیع الاول از سال ۱۳۰۴ ه‍.ق در شهر مشهد به دنیا آمد. بهار ادبیات فارسی را نخست نزد پدرش آموخت و از هفت سالگی آغاز به سرودن شعر کرد. بهار از چهارده سالگی به اتفاق پدرش در مجامع آزادی خواهان حاضر شد و به واسطه انس و الفتی که با افکار جدید پیدا کرده بود به مشروطه و آزادی دل بست و دو سال پس از مرگ پدرش در سال ۱۳۲۴ ه‍.ق که مشروطیت در کشور ایران مستقر شد و بهار بیست سال داشت در جمع مشروطه خواهان خراسان درآمد.»


پدر بهار ملک‌الشعرای آستان قدس رضوی در زمان ناصرالدین شاه بود، بعد از فوت پدر این منسب به خود بهار رسید این منسب را مظفرالدین شاه به بهار داد. مادر ملک الشعرای بهار نیز مادری باسواد و آشنا با کتاب و شعر بود، این چنین شد که از این خانواده بزرگی چون بهار رشد کند.

بهار با ورودش به مشروطه به صف مشروطه‌طلبان خراسان پیوست و به انجمن سعادت خراسان راه یافت. اولین اثر او در روزنامه خراسان بدون امضاء به چاپ می‌رسید که مشهورترین آن‌ها متنی خطاب به محمدعلی شاه بود.

بهار خطاب به استبداد محمدعلی شاه می نوشت و سر حرف مشروطه اش ایستاد اما با جمهوری رضاخانی نیز مخالفت کرد. بهار با دیگر شاعران روشنفکر عصر مشروطه به خصوص میرزاده عشقی دوستی و روابط صمیمانه و نزدیکی داشت و در ۱۳۰۳، در دوره نخست‌وزیری رضاخان به همراه عشقی و با همکاری او، مثنوی معروف «جمهوری نامه» را در مخالفت با جمهوری رضاخانی سرود.

بهار در ۱۳۲۸ روزنامه نوبهار را که ناشر افکار حزب دموکرات بود، منتشر ساخت و به عضویت کمیته ایالتی این حزب درآمد. این روزنامه پس از چندی به دلیل مخالفت با حضور قوای روسیه در ایران و مخاصمه با سیاست آن دولت، به امر کنسول روس تعطیل شد. او بلافاصله روزنامه تازه‌بهار را تأسیس کرد. این روزنامه در محرم ۱۳۳۰ به امر وثوق الدوله، وزیر خارجه تعطیل و بهار نیز دستگیر و به تهران تبعید شد.

مخالفت بهار با رضاخان از زبان دختر بهاربا منطق مقابله با زورمداری. رضاخان در آغاز از پدرم خواست تا با او همکاری کند و ایشان هم نپذیرفت و بهای آن را هم پرداخت. رابطه بهار با رضاخان، فراز و نشیبهای زیادی داشت، اما مهم این است که پدر هیچ‌وقت از او خوشش نیامد. در روزی که داشت از کشور خارج می‌شد، پدر با خوشحالی با مادر تماس گرفت و گفت: «هیولا رفت، هیولا رفت!». این را بارها مادرم نقل می‌کرد.

چون پدر دوست صمیمی و نزدیک قوام‌السلطنه بود، قوام‌السلطنه که نخست‌وزیر می‌شود، با اصرار از پدر می‌خواهد وزارت فرهنگ را بپذیرد. پدر اصلاً به این کار علاقه‌ای نداشت و حتی روزی که قرار می‌شود برای معرفی پیش شاه بروند، لباس مخصوص نداشت و می‌گوید: برای یک روز که پیش شاه بروم، نمی‌روم لباس بخرم! پدرِحسنعلی منصور لباسش را به او قرض می‌دهد. پدر شش هفت ماه بیشتر در وزارت فرهنگ نماند، چون اولا: حوصله‌اش را نداشت و ثانیا: مریض‌احوال بود؛ استعفا می‌دهد و به قول خودش که همه جا نوشته است: «من به منزل آمدم، ولی ننشستم، بلکه به رختخواب افتادم!» از آن به بعد پدر دائم بیمار بود. 

در ۱۳۲۶ به عنوان نماینده تهران در مجلس پانزدهم انتخاب شد و ریاست فراکسیون حزب دموکرات را به عهده گرفت. اما بر اثر ابتلاء به بیماری سل، تنها در ماه‌های تیر، مرداد و شهریور ۱۳۲۶ فرصت حضور در مجلس را یافت.

در نیمه ی دوم سال 1326 بهار به مسری سل دچار شد که طبق گفته ی فرزندانش می وانست علاج پیدا کند اما به دلیل مشکلات مالی درمان را رها کرد و در سال 1330 درگذشت. فرزندانش می گویند بعد از فوتش حقوقش هم کاملا قطع شد و خانواده ی بهار با تمام آوازه و بزرگی که داشت از حقوق اولیه هم محروم ماندند.


پی نوشت:
1- پدرم بهای عدم همکاری با رضاخان را پرداخت، چهرزاد بهار، موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران


بهار شاعری بود که وکیل مجلس و فعال سیاسی بود، خاطرات تاریخ او از دوران پهلوی همواره یکی از منابع مهم و موثق آن روزهاست...