در شب سال نو میلادی (1978) و زمانی که جیمی کارتر این جملات را در ضیافت شام کاخ نیاوران خطاب به میزبانش «محمدرضا پهلوی» بیان کرد، فکرش را هم نمی‌کرد که سیزده ما بعد دیگر نه از تاک نشانی باشد و نه از تاک‌نشان! وقایع زنجیرواری که از یک هفته بعد از این رویداد و با انتشار مقاله توهین آمیز به امام خمینی در روزنامه اطلاعات رخ داد، زمینه‌ساز خیزش انقلابی ایرانیان در پاییز و زمستان 57 شد. بدین ترتیب آرامش این جزیره ثبات به طوفانی بنیان‌کن تبدیل شد. به همین بهانه این نوشتار، نگاهی تاریخی و مختصر  به سفر روسای جمهور ایالات متحده آمریکا به ایران داشته است.

فرانکلین روزولت؛ مهمان ناخواندهدو سال پس از اشغال ایران توسط متفقین و برکناری رضاشاه، ایران برای نخستین بار میزبان رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا شد. این میزبانی امّا نه برای دیدار او با مقامات ایرانی که به خاطر حل فصل اختلافات قدرتهای بزرگ پیروز در جنگ جهانی دوم بود.

با روشن شدن آثار شکست دولتهای محور از ژانویه 1943، قدرتهای متفق پیروز در جنگ (آمریکا، انگلستان و شوروی) به تدریج محور مذاکرات خود را از چگونگی اداره جنگ و شکست آلمان به چگونگی تقسیم جهان پس از جنگ اختصاص دادند. این مذاکرات در قالب کنفرانسهای تریدنت، کازابلانکا، قاهره و مسکو صورت گرفت. در نهایت سران متفقین به پیشنهاد استالین، تهران را به عنوان میزبان نشستی سه جانبه انتخاب کردند. کنفرانسی که پیش از دو کنفرانس «یالتا» و «پوتسدام» اولین گام برای تعیین نظم جهانی پس از جنگ توسط ابرقدرتها بود.

«فرانکلین دلانو روزولت» (1945-1885م) از مارس 1933 تا  زمان مرگش در آوریل 1945 سی و دومین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا بود. او به عنوان نامزد حزب دموکرات به مدت دوازده سال(چهار دوره) ساکن کاخ سفید شد و از این حیث در بین رؤسای جمهور آمریکا یگانه است چرا که در آن تاریخ، قانون محدودیت انتخاب رئیس‌جمهور برای دو دوره هنوز تصویب نشده بود. دوران طولانی ریاست جمهوری او از حساس‌ترین سالهای تاریخ ایالات متحده آمریکاست.

دوایت آیزنهاور؛ مهمانی که حامی کودتا بود«دوایت دیوید آیزنهاور» ژنرال پنج ستاره  ارتش آمریکا در جنگ جهانی دوم و فرمانده  نیروهای ناتو در سال 1950، در سال 1953و سه سال پس از کناره گیری از ارتش به عنوان نامزد حزب جمهوریخواه، سی و چهارمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا شد. او برای دو دوره و تا سال1961این سمت را در اختیار داشت.
نیکسون در حاشیه همین سفر با تمجید از شاه گفت: «من بیش از هشتاد کشور جهان را دیده ام.... در ارزیابی سران کشورها و رؤسای دولتها، اعلیحضرت شاهنشاه شخصیتی هستند که نه تنها نسبت به مسائل فیمابین دو کشور تفاهم دارند بلکه گذشته از آن، تفاهمی عمیق نسبت به عصری که در آن زندگی می‌کنند و مسائل بین المللی دارند». معنای این تعابیر زمانی روشن می‌شود که بدانیم شاه در زمان رقابتهای انتخاباتی آمریکا چند میلیون دلار به کمپین انتخاباتی نیکسون کمک کرده بود.
 
ریچارد نیکسون؛ وقتی میزبان ژاندارم می‌شوددر دوران ریاست جمهوری «لیندون جانسون» (69-1963) شاه سه بار به آمریکا رفت و از آن سو «اورل هریمن» هم چهار بار از سوی جانسون راهی ایران شد تا روابط اقتصادی و نظامی ایران و آمریکا روز به روز قوی تر شود. آغاز ریاست جمهوری «ریچارد نیکسون» جمهوریخواه در سال 1969(1347ش) برای شاه و نخبگان سیاسی طرفدار آمریکا بسیار خوشحال کننده بود؛ چرا که «دوستی شاه و نیکسون به سال 1332 یعنی زمانی که نیکسون معاون آیزنهاور بود باز می‌گشت. نیکسون با مشارکت و همراهی در کودتای 28 مرداد و برگرداندن شاه به سلطنت حق بزرگی بر گردن او داشت».

نیکسون در روزهای دهم و یازدهم خرداد1351(30 مه 1972) به همراه وزیر امورخارجه‌اش «هنری کسینجر» به دعوت شاه به ایران آمد. در این دیدار شاه و نیکسون بر حل مخاصمات هند و چین  و منازعات اعراب و اسرائیل بر اساس قطعنامه‌های سازمان ملل تأکید کردند. آنها همچنین در اعلامیه مشترکی مراتب رضایت خود را از روابط صمیمانه بین دو کشور و ادامه روابط در آینده ابراز داشتند. شاه همچنان بر تصمیم ایران در تقویت نیروی دفاعی خود تأکید کرد و نیکسون نیز اطمینان داد که ایالات متحده مانند گذشته به همکاری با ایران جهت تقویت این حوزه ادامه خواهد داد. طرفین همچنین اتفاق نظر داشتند که توسعه اقتصادی و رفاه کشورهای ساحلی خلیج فارس برای ثبات این منطقه واجد اهمیت است.

جیمی کارتر؛جزیره ثباتی که آتشفشان شدیک سال پس از آخرین سفر رسمی شاه به آمریکا در آبان ماه 1356(1977م) این بار نوبت رئیس جمهور آمریکا بود که در شب سال نو 1978میلادی به تهران بیاید. «جیمی کارتر» از حزب دموکرات شعار خود را در انتخابات سال1976بر مبنای لزوم رعایت حقوق بشر از سوی متحدان آمریکا و مبارزه با فروش بی رویه اسلحه قرار داد. شاه نسبت به رویکرد جدید دولت آمریکا نسبت به حقوق بشر نگران بود و از این رو تلاش کرد که با ایجاد فضای به اصطلاح باز سیاسی و اقدامات لیبرال‌مآبانه، نظر دولت کارتر را به سوی خود جلب کند. از طرف دیگر با کمک گرفتن از دوستان متنفذ و سرمایه‌دار خود در آمریکا نظیر برادران راکفلر، هنری کسینجر، باری گلدواتر، ریچارد هلمز و جان مک‌کلوی و همچنین لابی نماندگان کنگره توانست اندکی از فشارهای حقوق بشری دولت آمریکا بکاهد. کارتر هم تحت فشار این لابیهای قدرتمند سرانجام پذیرفت که «نباید در فشار آوردن به ایران زیاده‌روی کرد  و مصالح سیاسی و استراتژیک را فدای شعارهای مبهم ساخت».

نتیجه‌گیریدر طول سی و هفت سال سلطنت محمدرضا پهلوی، چهار رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا به ایران سفر کردند که دو تن از آنان از حزب دموکرات (روزولت و کارتر) و دو نفر دیگر از حزب جمهوریخواه (آیزنهاور و نیکسون) بودند. اگر از سفر روزولت که بخش عمده اهداف آن به صورت مستقیم با دولت ایران ارتباط نداشت بگذریم، سه حضور دیگر در اوج روابط سیاسی، اقتصادی و نظامی میان ایران و آمریکا رخ داده است.
منبع: موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران
در طول سی و هفت سال سلطنت محمدرضا پهلوی، چهار رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا به ایران سفر کردند که دو تن از آنان از حزب دموکرات و دو نفر دیگر از حزب جمهوریخواه بودند.