

«نجوا» به تهیه‌کنندگی سعید شاهسواری و کارگردانی ابراهیم شیبانی سریالی است که از شنبه ۱۴مهرماه به روی آنتن شبکه یک سیما رفته و از شنبه تا چهارشنبه رأس ساعت۲۲:۱۵ از این شبکه پخش می‌شود. سریال «نجوا» اثری اجتماعی است که بازیگرانی چون محمدعلی نجفی، ایوب آقاخانی، سجاد افشاریان، پوریا رحیمی‌سام و مسعود دلخواه در آن ایفای نقش می‌کنند و فیلمنامه آن را نیز سعید شاهسواری نوشته است.

مسعود کرامتی که در دهه۶۰ و ۷۰ چند اثر سینمایی را کارگردانی کرده و در عرصه بازیگری نیز کارنامه قابل قبولی دارد و در فیلم‌هایی چون «سفر به چزابه» ساخته زنده‌یاد رسول ملاقلی‌پور، «ضدگلوله» و «چهارراه استانبول» ساخته مصطفی کیایی، «گذر موقت» ساخته افشین هاشمی و «لاک قرمز» ساخته سیدجمال سیدحاتمی ایفای نقش کرده در آخرین حضور تلویزیونی‌‌اش ایفاگر شخصیت سلیمی در سریال «نجوا» بوده است. این بازیگر درباره روال فعالیت‌‌های هنری‌‌اش طی این سال‌ها و چند و چون حضورش در سریال «نجوا» با «صبا» گفت‌وگو کرد.

شما در دهه۶۰ و ۷۰ فعال‌تر از امروز بودید و کارگردانی را به‌طور جدی دنبال می‌کردید؛ اما هرچه گذشته، از این عرصه دورتر شده‌اید. دلیل این کم‌کاری و عدم فعالیت در عرصه کارگردانی چیست؟ 

بخشی از این روند خودخواسته است؛ زیرا بازیگری را دوست داشتم و تمایل داشتم در این عرصه فعالیت کنم؛ اما از همان ابتدا تاکنون تلاشم این بوده که در هر کاری حضور پیدا نکنم و هر نقشی را نپذیرم.

حال که از بازیگری سخن به میان آوردید بفرمایید که انتخاب‌‌های شما در عرصه بازیگری بر چه اساسی است؟

نقش باید ویژگی‌‌هایی داشته باشد تا آن را بپذیرم.

آن ویژگی‌‌ها چه مواردی هستند؟

کلا در سینما و تلویزیون مضمون برایم بسیار مهم است و این‌که قطعا باید قصه و پرسوناژ را دوست داشته باشم. نقشی که قرار است آن را بازی کنم، باید در قصه اثر تاثیرگذار باشد. 

کارنامه شما گویای گزیده‌کاریتان هست.

ممنونم. به هرحال از آن‌جایی‌که زمینه فعالیت در عرصه بازیگری برایم فراهم شد به این سمت‌وسو رفتم.

جدا از علاقه وافرتان به بازیگری، اما در کارگردانی هم موفق بودید. چرا از مقطعی به بعد در این عرصه فعالیت نکردید و به کلی از فیلمسازی کنار رفتید؟

واقعیت این است که کارگردانی بسیار سخت شده است. البته فعالیت در عرصه بازیگری نیز دشوار است، اما در کارگردانی مسئولیت‌‌های بسیاری وجود دارد و شرایط به‌گونه‌ای پیش رفته که به دشواری‌‌های موجود افزوده است.

کمی درباره این دشواری‌‌ها توضیح دهید.

اگر توجه کنید متوجه خواهید شد که فیلم‌ها و سریال‌های معدودی وجود دارند که فیلمساز با فراغ بال و علاقه به تولید آن‌ها بپردازد، زیرا همان‌طور که گفتم به دشواری‌‌های این عرصه افزوده شده است. از زمان‌بندی و محدودیت‌‌های زمانی برای به سرانجام رساندن اثر گرفته تا مشکلات اخذ مجوز و مسائل دیگر که طی تولید و پس از آن پیش می‌آید.

باتوجه به دشواری‌‌های موجود به نظرم تولید یک اثر پروسه‌ای چندساله است.

بله، همین‌طور است. اما لااقل در بازیگری این مشکلات وجود ندارد. من سناریو را می‌خوانم یا آن را دوست خواهم داشت یا این‌که آن را نمی‌پسندم و درنهایت پیشنهاد را نمی‌پذیرم. اما اگر قرار باشد کارگردانی کنم باید سناریو را به تصویب برسانم و مجوز ساخت بگیرم و برای طی شدن هر بخش از این روند جلوی راهت سنگ می‌اندازند و پس از مدتی متوجه خواهید شد که مثلا چهار سال است به‌دنبال به سرانجام رساندن سناریو هستید. 

پس از طی این مراحل نیز تازه یافتن تهیه‌کننده و مجاب کردن سرمایه‌گذار نیز زمان زیادی می‌طلبد.

بله، همه آن‌ها نیز سفارش‌‌هایی دارند که آن‌ها را انجام می‌دهی و درنهایت می‌بینی ذهنیت شما درباره فیلمنامه و اثر، عینیت پیدا نکرده و خروجی آن چیزی نیست که می‌خواسته‌ای.

شاید دلیل دل‌زدگی هنرمندان هم‌نسل شما از فضای فعلی همین است؛ زیرا اشخاصی مثل شما فضای مثبت دهه‌‌های گذشته را نیز تجربه کرده‌اند و با مقایسه‌ای سطحی نسبت به روند موجود ناامید می‌شوند.

اتفاقا در دهه‌‌های قبل فضا بسیار بسته بود و آثار مختلف به طرز وحشتناکی سانسور می‌شدند؛ اما نکته این بود که داعیه مدیران فرهنگ‌سازی بود. در آن دوران کار فرهنگی محلی از اعراب داشت، اما در حال حاضر از مدیران رده بالا تا مسئولان میانی و سطح پایین‌تر، دغدغه فرهنگ ندارند و تنها به پول فکر می‌کنند.

یعنی دلیل این نابسامانی‌‌ها را در نوع سیاست‌گذاری‌‌ها می‌دانید؟

بخشی از این نابسامانی‌‌ها به‌دلیل سیاست‌گذاری‌هاست و بخشی از آن به خود ما و حتی به دوستان فیلمسازمان برمی‌گردد که آرام آرام در این دام گرفتار شده‌ایم. به‌طور مثال قرار است مردم شاد باشند اما به چه قیمتی؟!

نمونه تولیدات آثار کمدی، گواهی بر حرف شماست. آثار بفروش سینمای ما فیلم‌هایی هستند که کمدی و طنز نیستند بلکه هجو هستند.

بله، اغلب آثار کمدی این سال‌ها مملو از شوخی‌‌های غیراخلاقی و جنسی است. در حال حاضر خنداندن مخاطب به هر قیمتی دستاویزی شده برای این‌که آثار ما فروش بالایی داشته باشند و این‌گونه است که به سمت هجوگرایی سوق پیدا کنیم.

به‌شخصه فکر می‌کنم این روال خیلی طولانی شده و شاید بیش از یک دهه است که تولید چنین آثاری وجود دارد.

طولانی شده؟ طولانی نشده بلکه تبدیل به سیاست اصلی شده است و قرار است سینمای ما همین باشد. سینمای بدنه ما همین است و اغلب فیلمسازان آثار این‌چنینی تولید می‌کنند.

با این تفاسیر به شما حق می‌دهم که از فضای کارگردانی دور شوید.

چنین فضایی را دوست ندارم و در چنین آثاری نیز بازی نمی‌کنم.

بله، شما کارنامه آبرومند و قابل قبولی دارید.

امیدوارم چنین باشد و بعید می‌دانم به شرایطی دچار شوم که به اجبار در آثار سخیف بازی کنم. به‌اصطلاح، نان و ماستم را می‌خورم و قانعم و نمی‌خواهم درآمد میلیاردی داشته باشم. خودم را توجیه نمی‌کنم و نمی‌توانم بگویم شرایط همین است و من نیز بازیگرم. تاکنون طبق روال خودم پیش رفته‌ام و ان‌شاءاله به آن روز نرسم که در آثار سطحی و سخیف بازی کنم.

چه شد که در سریال «نجوا» حضور پیدا کردید؟

به نظرم فیلمنامه «نجوا» بسیار منسجم و باکیفیت است. سعید شاهسواری را انسانی خوش‌سلیقه، اهل فرهنگ و خلاق می‌دانم. او پای اصول و ارزش‌‌هایی که به آن‌ها اعتقاد دارد می‌ایستد و برای آن‌ها تلاش می‌کند. به تولید رسیدن پروژه «نجوا» شاید سال‌ها طول کشیده و من برای حضور در این سریال حدودا پنج سال ریش گذاشتم.

یعنی از همان ابتدا قرار بود ایفاگر نقش سلیمی باشید؟

بله، شاید بتوان گفت تنها کسی که از پروژه قبلی و عوامل و بازیگران سری اول باقی مانده، من بودم.

چرا تولید سریال «نجوا» با وقفه انجام شد؟ البته این سوال را باید از آقای شاهسواری بپرسم اما حال که در جریان این روند هستید این سوال را از شما می‌پرسم.

طی این چند سال، هر بار قرار می‌شد تولید اثر آغاز شود، اما این روند به دلایل مختلف متوقف می‌شد که درنهایت تولید اثر حدود یک‌سال‌وچند ماه پیش آغاز شد. منظورم مرحله فیلمبرداری است وگرنه یک سال قبلش پیش‌تولید داشتیم و دو سال قبل‌تر از پیش‌تولید نیز قرار بر این بود که ضبط کار آغاز شود که آن روند متوقف و منتفی شد. این‌گونه بگویم که سریال «نجوا» از چهار، پنج سال پیش قرار بوده تولید شود که بنا دلایل مختلف این اتفاق نیفتاده است.

درباره ویژگی‌‌های فیلمنامه کمی توضیح دهید.

به فیلمنامه «نجوا» خیلی اعتقاد دارم؛ زیرا دیالوگ‌‌ها درست نوشته شده‌اند. نثر آن نثر خاصی است؛ یعنی وزین و سنگین است. واقعیت این است که در زمان خوانش فیلمنامه و حتی آن زمان که برای ایفای نقش مقابل دوربین می‌رفتم یکی از نگرانی‌‌هایم این بود که آیا به‌طور کلی تلویزیون ما در آن جایگاه هست که نثر و متن اثر در آن دیده و فهمیده شود؟ و بازخورد مخاطبان نسبت به اثر چگونه خواهد بود؟ البته هنوز نیز درگیر این موضوع هستم، زیرا به‌دلیل مشغله کاری همه قسمت‌‌های پخش شده را ندیده‌ام.

نوع کارگردانی و دکوپاژ ابراهیم شیبانی و نوع قاب‌بندی‌‌های علی محمدزاده مدیر فیلمبرداری سریال نیز تا حدودی با دیگر آثار تلویزیونی متفاوت است.

بله، شکل و شمایل این اثر برای تلویزیون نو و تازه است.

کمی درباره نقشتان توضیح دهید.

ایفاگر شخصی به نام سلیمی هستم که وکیل است. او آدم تنهایی است و خانواده‌‌اش را از دست داده است و به‌نوعی جزو نسل قدیم به حساب می‌آید. یکی از ویژگی‌‌های آدم‌های نسل گذشته ایده‌آلیست بودن است که سلیمی نیز این ویژگی را دارد به اضافه این‌که انسانی صادق است و پای آرمان‌‌هایش ایستاده است. البته این موارد در فیلمنامه بود. می‌توانم بگویم در سریال «نجوا» به‌نوعی می‌توان تفاوت‌‌های نسل جدید و قدیم را دید و می‌توان آدم‌ها را به دو نسل تقسیم‌بندی کرد. سلیمی با وجود آن‌که با آدم‌هایی سروکار دارد که می‌خواهند در موقعیت‌‌های مختلف یکدیگر را ببلعند، اما صداقتش را از دست نمی‌دهد. به‌طور مثال او به دوستش می‌گوید برو از دوست دیگرت شکایت کن و من خودم به تو کمک خواهم کرد. این حرکت به‌ظاهر منفی است، اما برای سلیمی این‌گونه نیست. او با تمام وجود و در عین صداقت پای اعتقاداتش ایستاده است و کاری را انجام می‌دهد که برایش قابل دفاع است. 

در دنیای امروز کمتر آدمی این ویژگی‌‌ها را دارد.

بله، علاوه بر مواردی که گفتم سلیمی چند ویژگی مهم دارد؛ او می‌گوید قانون‌مدار باش و هر کس که هستی و در هر جایگاهی که هستی حق و حقوق را رعایت کن و به معنای انسان بودن آدم باش.

در زمان تولید و پیش از آن چقدر با ابراهیم شیبانی مرواده و تعامل داشتید؟

واقعا مشکل و بحثی با ابراهیم شیبانی نداشتم. در مقوله بازیگری زمانی که مقابل دوربین یک کارگردان می‌روید اگر ویژگی‌‌های کاراکتر را به‌درستی درک کرده باشید با کارگردان همسو خواهید شد و مشکلی پیش نخواهد آمد.

بازخورد مخاطبان را طی این چند قسمت چگونه دیده‌اید؟

راستش طی این مدت درگیر کار بودم. اواخر حضورم در پروژه «نجوا» با فیلمبرداری فیلم «جاندار» هم‌زمان شد و از طرفی تمرینات تئاتری که در آن حضور داشتم نیز آغاز شده بود و به‌تازگی از بازی در یک تئاتر فارغ شده‌ام و حال نیز به کارهای شخصی‌ام می‌پردازم زیرا دوران کاری سختی را گذرانده‌ام.

و سخن آخر؟

از شما بابت این گفت‌وگو ممنونم.

نوع سیاستگذاری‌‌ها نیز تغییر کرده است. باتوجه به این‌که دردهه‌‌های گذشته نیز در دو عرصه سینما و تلویزیون نیز فعال بوده‌اید، این روند را چگونه می‌بینید و به نظرتان به چه سمت‌وسویی می‌رویم؟ به‌خصوص در تلویزیون.

به نظرم تلویزیون طی این سال‌ها نه‌تنها خودش را خراب کرده بلکه بر تمام عرصه‌‌های فرهنگی و نمایشی تاثیر گذاشته است. منظورم تاثیر مخرب است. تلویزیون باعث شده سینما نیز سخیف شود و این واقعیت را نمی‌توان کتمان کرد. نوع تولیدات تلویزیون باعث شده آثار سینمایی زرد و سطحی تولید کنیم.

طی این سال‌ها سلیقه مخاطب نیز به‌نوعی تنزل پیدا کرده است. موافقید؟

صد درصد همین‌طور است. 

منبع: خبرگزاری صبا/وحید خانه‌ساز 


نمی‌خواهم درآمد میلیاردی داشته باشم. خودم را توجیه نمی‌کنم و نمی‌توانم بگویم شرایط همین است و من نیز بازیگرم. تاکنون طبق روال خودم پیش رفته‌ام و ان‌شاءاله به آن روز نرسم که در آثار سطحی و سخیف بازی کنم.
