

ثوا ب و روایات عزاداری عزادارى براى سالار شهیدان، آقا اباعبدالله الحسین(ع) از بزرگ‏ترین اسباب تقرب به خداوند و داراى اجر و ثواب فراوان مى‏باشد. روایات بسیارى در این خصوص در كتاب‏هاى معتبر وارد شده كه در میان آنها، احادیث داراى اعتبار كافى و قابل اعتماد نیز فراوان است.
در این مورد چند نكته اساسى را باید در نظر گرفت:
1. این گونه‏ روایات نیز مشتمل بر صحیح و سقیم هستند.
2. مقصود از روایت‏هایى كه آثار خاصى را براى بعضى از اعمال ذكر كرده‏اند، این نیست كه فلان عمل «علت تامه» آن اثر است؛ بلكه مقصود اقتضاى اثر است. «علت تامه» مجموع علل مؤثر بر یك چیز با رفع تمام موانع است. تأثیر چنین علتى بر معلول، حتمى و ضرورى است و به هیچ وجه تخلّف‏بردار نیست. در حالى كه «مقتضى»، یكى از شرایط مؤثر بر یك پدیده است كه در صورت نبود موانع، مى‏تواند اثر كند؛ ولى اگر مانعى بر سر راه آن قرار گیرد، توان تأثیر ندارد. چنین چیزى در جهان مادیات و اسباب و مسببات طبیعى نیز هست؛ مثلاً اگر گفته مى‏شود: «آتش سبب احتراق چوب است»، به نحو مقتضى‏است؛ یعنى، تا دیگر شرایط مانند وجود اكسیژن پدیدار نشود و موانع بر طرف نگردد، عمل احتراق صورت نخواهد گرفت.
بنابر این اگر كسى چوب ترى را در آتش اندازد و با گذشت چند دقیقه، از احتراق خبرى نباشد، نباید در آن گزاره تردید كند؛ بلكه باید جست و جو كند كه آیا آن گزاره مشروط به‏شرایطى نیز هست یا نه؟ و آیا مانعى براى تأثیر آتش در چوب وجود دارد یا خیر؟ آن گاه خواهد دید كه این گزاره - ضمن دارا بودن ارزش صدق - مشروط به شرایط متعددى است؛ از قبیل وجود اكسیژن و نبود موانعى چون رطوبت در چوب، تناسب میزان حرارت آتش با مقدار مقاومت چوب و ... لیكن اگر تمام شرایط و رفع موانع مفروض پدید آمد؛ یعنى، علت تامه محقق شد، حتماً چوب آتش خواهد گرفت و تخلّف آن، به معناى كذب گزاره یاد شده است. تأثیر این اعمال نیز به نحو «جزءالعلّه» و «مقتضى» است و همواره بادیگر شرایط عمل مى‏كند.
اما اینكه آن شرایط دقیقاً چیست؟ سهم هر یك تا چه اندازه است؟ آیا تأثیر این عمل و هر شرط دیگرى، در همه موارد یكسان است؟ یا ممكن است در موردى نقش اصلى‏ترى را ایفا كند و در جاى دیگرعامل دیگر؟ مكانیسم تأثیر چگونه است؟ آیا دیگر ابزارها را در اثرگذارى تقویت مى‏كند یا خود مستقیماً اثر مى‏گذارد؟ اینها و ده‏ها سؤال دیگر، مسائلى است كه ریشه عقلى و فكرى بشر هنوز در حدى نیست كه بتواند به طور كاملاً دقیق، به آنها پاسخ دهد و یكى از خدمات بزرگ پیامبران به بشر، آگاه‏سازى وى از وجود چنین عاملى است كه عقل به تنهایى قادر به شناخت آن نیست.
آنچه به طور كلى مى‏توان با ژرف‏كاوى فلسفى و تحقیق در نصوص دینى دریافت، این است كه: دایره علیت، منحصر به علل و معلولات مادى نیست؛ بلكه علل طبیعى مقهور ماوراى طبیعت هستند.
3. گستره كمى و كیفى ثواب‏هایى كه بر گریه، عزادارى و زیارت امام حسین(ع) ذكر شده است، تعجبى ندارد؛ زیرا در مقابل آن همه ایثار، شجاعت، توكل، رضا، مردانگى، آزادگى و ... و بالاتر مصایبى كه آن حضرت متحمل شدند، این همه ثواب جا دارد. توجه و دقت در داستان ذیل، این مطلب را روشن‏تر مى‏سازد.
علامه بحرالعلوم به سامرا مى‏رفت، در راه به مسأله گریه بر امام حسین(ع) - كه باعث آمرزش گناهان مى‏شود - فكر مى‏كرد. عربى بر مركبى سوار، مقابلش رسید و سلام كرد و پرسید: جناب سید، شما را متفكر مى‏بینم؟ اگر مسأله علمى است بفرمایید، شاید من هم چیزى بگویم.
بحرالعلوم فرمود: در این فكر بودم كه چگونه مى‏شود حق‏ تعالى این همه ثواب به زائران و گریه‏ كنندگان حضرت سیدالشهدا(ع) مى‏دهد؛ مانند آن كه: «هر قدمى كه زائر برمى‏دارد، ثواب یك حج و یك عمره در نامه عملش نوشته مى‏شود، و براى یك قطره اشك تمام گناهان صغیره و كبیره‏اش آمرزیده مى‏شود؟»
آن سوار عرب فرمود: تعجب مكن! من براى شما مثل مى‏آورم تا مشكلت حل گردد. سلطانى در شكارگاه از همراهانش دورافتاده بود. در آن بیابان وارد خیمه‏اى شد و پیرزنى را با پسرش در گوشه خیمه دید. آنان بزى داشتند كه زندگى‏شان از شیر آن بز تأمین مى‏شود و غیر از آن چیز دیگرى نداشتند. آن پیرزن، بز را براى سلطان ذبح كرد و طعامى حاضر كرد. او سلطان را نمى‏شناخت و فقط براى اكرام مهمان، این عمل را انجام داد. سلطان شب را آنجا ماند و روز بعد در دیدار عمومى، واقعه دیشب خود را نقل نمود و گفت: من در شكارگاه از غلامان دور افتادم و در حالى كه شدیداً تشنه و گرسنه شده بودم و هوا به شدت گرم بود، به خیمه آن پیرزن رفتم، او مرا نمى‏شناخت و در همان حال سرمایه او و پسرش بزى بود كه از شیر آن، زندگى را مى‏گذراندند. آن را كشتند و براى من غذا آماده كردند. حال در عوض این محبت، به این پیرزن و پسرش چه بدهم و چگونه تلافى كنم؟
یكى از وزیران گفت: صد گوسفند به او بدهید، دیگرى گفت: صد گوسفند و صد اشرفى به او بدهید، دیگرى گفت: فلان مزرعه را به ایشان بدهید.
سلطان گفت: هر چه بدهم كم است. اگر سلطنت و تاج و تختم را بدهم، مكافات به مثل كرده‏ام. چون آنها هر چه داشتند به من دادند، من هم باید هر چه دارم به آنان بدهم.
حضرت سیدالشهدا(ع) هر چه داشت از مال، اهل و عیال، پسر، برادر، فرزند و سر و پیكر، همه و همه را در راه خدا داد. حال اگر خداوند بر زائران و گریه‏كنندگان آن حضرت، آن همه اجر و پاداش و ثواب بدهد، نباید تعجب نمود. این را فرمود و از نظر سید بحرالعلوم غایب شد.منبع:پرسمان

بحرالعلوم فرمود: در این فكر بودم كه چگونه مى‏شود حق‏ تعالى این همه ثواب به زائران و گریه‏ كنندگان حضرت سیدالشهدا(ع) مى‏دهد؛ مانند آن كه: «هر قدمى كه زائر برمى‏دارد، ثواب یك حج و یك عمره در نامه عملش نوشته مى‏شود، و براى یك قطره اشك تمام گناهان صغیره و كبیره‏اش آمرزیده مى‏شود؟»