

ممکن است برای شما هم پیش آمده باشد که در حضور کودکتان گفته‌اید: « امروز دلار رفته بالا از فردا دیگه هیچی نمی تونیم بخریم!»، «میوه چقدر گران شده»،« با این تورم دیگه نمی تونیم خانه‌مان را عوض کنیم» و...اما باید دقت کنید بیان این عبارات بار منفی زیادی را در ذهن کودکان ایجاد می‌کند.

بیان مشکلات مالی در حضور کودکان می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ گاهی بیان مشکلات اقتصادی باعث سبک شدن والدین می‌شود و گاهی آنها با هدف خاصی به بیان مشکلات مالی می‌پردازند تا کودک توقع و انتظار خرید هر چیزی را نداشته باشد. آیا این تصور والدین برای آشنا کردن کودکان با مسائل مالی درست است؟ چه تاثیراتی می‌تواند بر کودک بگذارد؟ 

پریسا قیاسی روانشناس کودک به تبیان می گوید: گاهی لازم است که کودکان در جریان مشکلات مالی قرار بگیرند. حتی تربیت و هوش مالی از مسائلی است که این روزها شیوه ها و روش های خاص خودش را دارد، لذا آشنا شدن بچه ها با مفهوم پول، اقتصاد، پس انداز و استفاده صحیح از منابع مالی مورد اهمیت است اما این بدین معنا نیست که ما بچه ها را در جریان مشکلات اقتصادی قرار دهیم. کودکان چون درک درستی از مشکلات مالی ندارند و تنها یک چیز از این؛ مسائل دستگیرشان می شود اینکه اتفاق بدی در حال رخ دادن است که باعث نگرانی خانواده شده، لذا چون کودک  درک درستی از موضوع ندارد اغلب با ترس نسبت به آن روبرو می شود و گاهی نمی تواند هیجان منفی خودش را کنترل کند.

وقتی کودکان مشکلات مالی را می‌شنوند چون قدرت تجزیه و تحلیل مسائل را ندارند دچار تنش، اضطراب و استرس می‌شوند و در واقع ما از این طریق احساس عدم امنیت را به کودک منتقل می‌کنیم؛ چرا که کودک تاثیری در بهبود وضعیت اقتصادی ندارد و نمی‌تواند با صرفه جویی مشکلات مالی خانواده را حل کند و در این وضعیت کودک تنها متضرر می‌شود.


یکی دیگر از مشکلات مطرح کردن مسائل مالی با کودکان این است که باعث می‌شود نگاه کودکان مالی شود و در بزرگسالی تنها به ثروت زیاد و جمع آوری پول فکر کنند. 

سومین مسئله این است که مطرح کردن مشکلات مالی در حضور کودکان باعث می‌شود ترس، اضطراب و عدم امنیت کودک در بزرگسالی هم ادامه پیدا کند و فرد همیشه یک احساس عدم امنیت برای از دست دادن شغل، سرمایه و... داشته باشد اما آنچه در اینجا اهمیت دارد این است که والدین در هنگام مواجهه با مشکلات مالی باید چگونه برخورد کنند؟ و آیا در هنگام مواجهه با مشکلات مالی باید کودکان را از مادیات محروم کرد؟ 

آذر دخت داوری مشاور و روانشناس بالینی در پاسخ به این سوال به تبیان می گوید: محروم کردن کودکان از مادیات باعث ایجاد ناامنی در کودک می‌شود لذا والدین باید در حد وسعشان به کودک اجازه دهند که از مواهب و امکانات مالی که موجود است ،استفاده کند.

نگرانی والدین قابل‌درک است. داشتن یک زندگی مرفه و برآوردن نیازهای کودک به توان مالی وابسته است. کار خوب پیدا نمی‌کنید، حقوقتان کفاف زندگی را نمی‌دهد، از پس‌کرایه خانه‌بر نمی‌آید، نگران تحصیل و آینده فرزندتان هستید، هزینه سفر ندارید و هزار و یک مشکل دیگر دارید اما همه این‌ها به کودکتان  ربطی ندارد. 

اینکه مداوم از نداشته هایتان گلایه کنید چیزی درست نمی‌شود؛ باور کنید کودکتان نمی‌تواند شما را تسکین دهد و اگر او یک بسته کمتر لواشک و آدامس بخورد مشکلات شما حل نمی‌شود بنابراین او را درگیر موضوعاتی نکنید که نه‌تنها فهم و درکی از آن‌ها ندارد بلکه آنان را دچار نوعی تنش می‌کند لذا به‌جای مطرح کردن مشکلات مالی و ایجاد محدودیت مالی برای کودکتان سعی کنید مدیریت خرج کردن را به او یاد دهید. به آن‌ها بگویید که مبلغ و مقدار پول مهم نیست بلکه نحوه خرج کردن مهم است و هرکسی  با توجه به توان مالی خودش بودجه‌ای را در اختیار فرزندش قرار می‌دهد، لذا به‌جای آنکه کودکتان را از فقر، بیکاری، گرانی و آینده بترسانید به او اهمیت و جایگاه پول در زندگی و مدیریت آن را آموزش دهید.  


عده ای از روان شناسان معتقدند حرف زدن درباره مشکلات مالی با کودکان ضروری است. ایده آنها این است که با مطرح کردن مسائل مالی آنها درک واقعی و درست‌تری از مسائل مالی پیدا می‌کنند. اما برخی دیگر عقیده دارند بچه‌ها نباید در جریان مشکلات مالی خانواده قرار بگیرند و حتی نباید در حضور بچه‌ها از مشکلات اقتصادی موجود در جامعه صحبت کرد چرا که در آنها اضطراب ایجاد می‌شود، اما کدام باور درست است؟