
سه گنبد

سه گنبد تپه ای در جنوب شرق شهر ارومیه است که از سال ۵۸۰ هجری قمری آرامگاهی بر روی آن ساخته شده است. این مقره با آجر ساخته شده و داخل آن سه کتیبه که به خط کوفی روی آن ها نوشته شده است وجود دارد. بر روی این کتیبه های سنگی تاریخ محرم سال ۵۸۰ حک شده به همین دلیل سال ساخت را چنین می گویند. به گفته نوشته های این کتیبه، بنا به دستور یکی از امرای سلجوقی به نام شیث قاطه المظفری ساخته شده است. معماری آن شباهت زیادی با مقبره های آن دوره مراغه و سلجوقیان دارد. قطر این آرامگاه ۵ متر و در ارتفاع ۱۳ متری بالاتر از سطح زمین قرار گرفته است.

ساختمان آن دو طبقه است در واقع داخل آرامگاه استوانه ای یک دخمه قرار گرفته و بالای آن نیز اتاق مقبره است. معمار با مهارتی خاص در برجی استوانه ‌ای، این اتاق مربع شکل را ساخته و سپس اتاق را با هنر خود به دایره تبدیل و آنگاه گنبد را برآن برافراشته است. ارتفاع این دخمه به خاطر خراب شدن سقف آن به درستی معلوم نیست اما مطابق اندازه گیری انجام شده ارتفاع آن را حدود ۱٫۵ متر تخمین می زنند.

پیرامون این مقبره قبرهای زیادی دفن شده و احتمالا به خاطر قداست آن بوده است. مشخص نیست که مقبره متعلق به چه کسی بوده اما حدس زده می شود که او شخصیت برجسته ای داشته است.

جالب این جا است که در این جا تنها دو گنبد وجود دارد اما مردم آن به خاطر گنبد کوچکتری که بر روی گنبد اصلی است آن را سه گنبد نامیده اند.
 
مسجد جامع ارومیه
این اثر باشکوه متعلق به دوره ایلخانان و قرن هفتم هجری قمری است. مسجد در بازار شهر ارومیه قرار دارد و موقعیت آن به نحوی است از سه سمت به معابر اصلی راه دارد. احتمالا قدیمی ترین قسمت آن شبستان گنبد دار مسجد است و در دوران سلجوقیان ساخته شده است. در خاک برداری ستون های متصل به شبستان مقداری اشیا عتیقه متعلق به ایلخانان به دست آمد. از مهم ترین عوامل تزیینی مسجد کتیبه های کوفی دور گنبد و گچ بری محراب آن است. مسجد یکی از جاذبه های ارومیه است که به عنوان آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس: ارومیه، خیابان امام، مجاورت بازار ارومیه

خانه های قدیمی
خانه جنرال: خانه های جنرال ارومیه که در زمان حکومت قاجاریان و حدود ۲۰۰ سال قبل بنا نهاده شد، از جاذبه های ارومیه محسوب می شوند. خانه های جنرال ارومیه به یکی از فرماندهان نظامی فتحعلی شاه قاجار به نام ژنرال عسگرخان عبدالمالکی افشار تعلق داشت. در میان این بناهای تاریخی یک مسجد و حسینیه نیز وجود دارد. مسجد آن را نیز به نام مسجد جنرال می شناسند. خانه در خیابان عسگرخان قرار دارد.
خانه انصاری: یکی از خانه های اواخر دوران قاجاریان است که بین سال های ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ هجری قمری ساخته شده است. خانه متعلق به بابک جعفری بود که پس از مرگش به دخترش بدر الملوک ارث رسید. سیف الله خان انصاری همسر دختر او بود که باعث شد نام خانه انصاری ها را برای آن انتخاب کنند. این خانه اکنون تحت مالکیت آموزش و پرورش ناحیه ۲ ارومیه قرار دارد. خانه انصاری ها در میدان امام حسین (معروف به میدان گول اوسته)، امتداد خیابان مدنی ۲، کوچه انصاری قرار دارد.
 
شهرداری ارومیه
ساختمان شهرداری در سال ۱۳۰۷ به دستور پهلوی اول ساخته شد. در سال ۱۳۲۰ این منطقه توسط روس ها بمباران شد و در پی آن بخشی از نمای جنوبی از بین رفت. طراحی آن را آلمانی ها انجام دادند و شهرداری را به شکل عقابی با بال های گشوده ساختند تا نماد کشورشان باشد.

بازار ارومیه
بازار ارومیه نیز مانند دیگر شهرهای ایران قلب تجاری شهر است. حمام ها (آخوند، تجلی، قائم و قراجه ) و کاروان سراهایی زیادی در آن قرار دارند. از مهم ترین راسته هایی که در بازار به خرید و فروش مشغولند می توان به مسگران، چاقو سازان، زرگران، فرش فروشان، بذر فروشان، بلور فروشان، کفاشان و عطاران اشاره کرد.

دره شهدا ( در زبان ترکی خان دره سی و در زبان کردی قاسملو)
در این ناحیه رودهای پرآب جاری است و به آن زندگی بخشیده است. پوشش گیاهی مناسبی در اطراف رود شکل گرفته و حیوانات متعددی در آن زندگی می کنند که این زیبایی های طبیعی موجب شده تا تبدیل به یکی از جاذبه های ارومیه شود. این دره با مساحتی حدود ۳۵ هزار هکتار در محور جاده ارومیه- اشنویه در ۳۵ کیلومتری جنوب غربی ارومیه در استان آذربایجان غربی قرار دارد. در دره شکار ممنوع است و از سال ۱۳۷۶ قوچ و میش های در حال انقراض در آن نگهداری می شوند.

آبشار سلوک
آبشار سلوک ارومیه در روستای سلوک در فاصله ی ۳۲ کیلومتری در غرب شهر ارومیه در تپه های سرسبز نوار مرزی ایران و ترکیه ، در دامنه های کوه  دره رش قرار گرفته است. دره چشم اندازی فوق العاده دارد و به آبشار منتهی می شود. ارتفاع آبشار حدود ۷۶ متر است و آب آن از برف های کوه سلوک رشته کوه زاگرس تامین می شود. یکی از نکات جالب این مورد از جاذبه های ارومیه این است که به صورت پلکانی به سمت روستا حرکت می کند. برای رسیدن به آبشار سلوک حدود یک ساعت پیاده روی در پیش خواهید داشت. از این منطقه به منظور کوهنوردی و طبیعت گردی نیز استفاده می شود.

بند
پاتوق اکثر جوانان شهر ارومیه تفرجگاه بند است. رودخانه ای با آب های جاری که اطرافش مملو از درختان سرسبز است و سراسر آن پر از کافه ها و رستوران های متعدد است.
منبع: مجله گردشگری الی گشت

با شنیدن جاذبه های ارومیه اکثر ما یاد دریاچه ای بزرگ و پهناور می افتیم که متاسفانه امروز حال خوشی ندارد و طبعات آن ممکن است دامن گیر شهر ارومیه و نواحی اطراف آن بشود. البته جاذبه های شهر ارومیه به دریاچه محدود نمی شود. ارومیه دارای مناطق طبیعی بکر زیبا، تاریخی غنی که به بیش از ۳ هزار سال پیش برمی گردد و مردمی با فرهنگ است که موجب می شود سفر به آن با خاطراتی شیرین و به یاد ماندنی به پایان برسد.