 «فوجد عبدا من عبادنا آتیناه رحمة من عندنا و علمناه من لدنا علما»
زندگی و صفات صلحا و علمای ربانی الگوی انسان‌هاست.عند ذلك الاخیار تنزل البركات.
آیت‌الله العظمی بهجت از اخیار و ابرار و سالكین برجسته بودند. كلید همه موفقیت‌ها عبودیت و بندگی است. خدا به بندگانش نظر دارد. پیامبر اكرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله كه تاج انبیاء بود. اما قرآن و احادیث مهم‌ترین ویژگی را عبودیت می‌داند.
در دو آیه قرآن انسان را معراجی و حركت او را رو به بالا معرفی می‌كند.«إلیه یصعدالكلم الطیب و العمل الصالح یرفعه». مقصد خداست. «و أن إلی ربك المنتهی و أن إلیه الرجعی.» رجوع موجودات به سمت جان پاک به سوی خود صعود می‌كند.«إلی یصعد الكلم الطیب».«الكلم الطیب» خیلی راز دارد گوهر و حقیقت باید طیب باشد. جان خبیث رویش ندارد. گوهر ناپاک به جایی نمی‌رسد. باید اقتضا و استعداد در وجود و گوهر باشد و الا هیچ اكسیری حتی اكسیر رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله هم نمی‌تواند انسان را عوض كند. ابولهب از أرحام و نزدیكان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌‌وآله بود، اما خدا او را اینگونه نفرین كرد، «تبت یدا ابی لهب و تب».
پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله با معجزات و اخلاق عظیم نتوانست در ابولهب و ابوجهل تأثیر بگذارد. ابوجهل در لحظه مرگ نیز گفت من دین پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله را قبول نكردم.
باران كه در لطافت طبعش خلاف نیست
در بـــاغ لاله روید و در شـــــوره‌زار خس
اگر دل شوره‌زار یا سخت باشد، باران رحمت هم ببارد؛ نه آب قبول كند و نه گیاه آن‌جا نمو می‌كند! باید دل را پاک كرد.
حسد در میان تحصیل كرده‌ها جایگاه خطرناكی دارد كه ایمان را می خورد. «كما تاكل النار الحطب»، آتش هویت درخت را از بین می‌برد. بیماری حسادت بیش از دیگران به ما كار دارد و نمی‌گذارد آدم صعود كند، تكبر، عُجب و حرص هم این‌گونه است.
اگر كسی بخواهد آیینه خدا نما شود، باید آلودگی‌های درونی را پاک كند. از پیشرفت دیگران لذت ببرد و ناراحت نشود. خودش را به رخ دیگران نكشد. وقتی درس می‌دهد ببیند خود را مطرح می‌كند یا علم را؟
راه سلوک خیلی باریک و خطرناک است، شرط اول پیمودن آن جان پاک است.
قدم دوم عمل صالح است. جان پاک به وسیله عمل صالح بالا می‌رود.
شرایط عمل صالح:
داشتن اخلاص: «انما الاعمال بالنیّات»، در هر علمی ریا و تزویر باشد، عمل صالح نیست.
منطبق با قانون شرع باشد. عبادت اگر مطابق شرع بود، تأثیر می‌گذارد. قرآن شفاست، اما برای كسی كه مؤمن باشد. ایمان نباشد قرآن شفا نیست. اگر قرآن شفاست، باید آن را از طبیب گرفت نه این‌كه انسان بگوید خودم به قرآن مراجعه كرده شفا می‌گیرم. باید به دلی كه قرآن بر آن نازل شده راه یافت و با او ارتباط پیدا كرد. باید با قلب پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ارتباط برقرار كرد كه درِ ورود به آن امیرالمؤمنین علیه‌السلام است.
قبول ولایت: مرجعیت و ولایت در تكامل انسان لازم است؛ همان‌گونه كه نماز بدون قبله قبول نیست، عمل بدون ولایت نیز قبول نیست.
ما باید پاكی را تحصیل كنیم؛ «ان الله یحب التوابین و یحب المطهرین»، طهارت بالفعل كه تولد با فطرت است، كافی نیست. طهارت موردنظر شارع رهایی از همه ظلمت‌ها و حجاب است. «فما لكم لا تؤمنون بالله و الرسول یدعوكم».
این عالم به منزله رحم است كه توقف در آن مقدمه زندگی در دنیاست. شما عوالم دیگر در راه دارید. باید شب را طی كنید تا به فجر برسید.
ما در ظلمات هستیم، باید به نور برسیم. باید با ترک گناه و عمل به واجب، سیر نوری را بالا ببریم. این مسیر انسان را به خدا می‌رساند. باید تحت ولایت بود، هیچ‌كس نمی‌تواند خود را نورانی كند. فاقد نمی‌تواند معطی باشد.
هركسی را بهر كاری خواستند، «كل نیسر لما خلق له و نیسره بالیسری». خداوند عشق و نور را در دل آدم قرار می‌دهد و راه را برای او آسان می‌كند.«والذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا و ان الله لمع المحسنین»، اگر كسی كار و تلاش كند و با نفس مقابله كند، خدا می‌بردش. یك كاری بكن از خودت بیرون بیایی، آن‌وقت می‌برندت.
آیت‌الله العظمی بهجت، همیشه در طواف حق بود و لحظه‌ای دور خود نچرخید. من الله، فی الله، إلی الله و بالله بوده است. خودشان گاهی می‌گفتند: «مِن حرم إلی حرم»، این نوع حركت، انسان را به عبودیت مطلق می‌رساند. اگر نماز و درس آیت‌الله العظمی بهجت را دیده بودید، ذره‌ای انانیت در آن نمی‌دیدید. همه كارش برای خدا بود؛ این برای خدا بودن انسان را به فناء می‌رساند.
«ألم أعهد إلیكم یا بنی آدم أن لا تعبدوا الشیطان إنّه لكم عدو مبین و أن اعبدونی هذا صراط مستقیم».
ثوبان، خادم پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله بود، مغموم و مهموم بود. حضرت پرسید: چرا مغمومی؟ گفت: شما رفتید تا برگردید، فراق‌تان برای ما سخت بود. (شما از فراق امام زمان عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف این‌قدر ناراحتید؟ واقعا تشنه دیدار حضرت هستید؟) فكر كردم در بهشت جای شما کجا؟ جای من كجا؟ این آیه در دلداری او نازل شد: «و من یطع الله و الرسول فاولئك مع الذین أنعم الله علیهم من النبیین و الصدیقین و الشهداء و الصالحین و حسن اولئك رفیقا.» رمز بودن با پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله، همین است؛ با ادعا كه نمی‌شود. باید اطاعت آن‌هم اطاعت در مسیر ولایت باشد.
درست است افق پیامبر صلی الله‌علیه‌و‌آله بلند است، اما رحمة للعالمین است؛ اما هركس در درجه خود به مقداری كه نور دارد با پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله خواهد بود.
آیت‌الله العظمی بهجت نه برای خود تبلیغ كرد و نه برای خودش اهمیت داشت. ایشان علاقه خاصی به آقا رضای همدانی داشت و شهرت‌گریزی را بیشتر از ایشان یاد گرفته بود. می‌گفتند: آقا رضا همدانی پیغام داد به میرزای شیرازی كه مرا بفرستید در بلدی مسئله بگویم، معیشتم تأمین شود. مرحوم میرزا، آقای صدر را فرستادند پیش ایشان كه شما برای حوزه لازم‌ترید. با این‌كه درجه فقاهت حاج آقا رضا همدانی به اندازه‌ای بود كه بعضی بزرگان ایشان را اعلم می‌دانستند.
در درس و عبادت آیت‌الله العظمی بهجت التذاذ نبود، تعبد بود؛ لذا وقتی پدر ایشان بر اثر سعایت برخی نامه‌ای نوشتند كه من راضی نیستم به جز درس در غیر واجبات قدمی بردارید، آیت‌الله العظمی بهجت نامه را بردند پیش آقای قاضی، ایشان گفت: به دستور پدرتان عمل كنید. آیت‌الله العظمی بهجت تا زنده بود در درس آقای قاضی و عمل مستحب دیگری شركت نكرد. مرحوم میرزا عبدالعلی تهرانی نقل می‌كرد: «وقتی ما در نماز میرزا جواد ملكی تبریزی شركت می‌كردیم، تكبیر نماز را كه می‌گفت، ما را نیز با خود می‌برد.»، اما با این‌همه ایشان معتقد بود شیخ مرتضی زاهد چیز دیگری است. چرا؟ شیخ مرتضی زاهد حتی شب زفاف هم غرق در عبادت بود كه خدا متوجهش كرد الآن وظیفه تو چیز دیگری است. شیخ مرتضی گفت: من از نماز شب چیزی گیرم نیامد، به خاطر خدا از نماز شب گذشتم و سراغ همسرم رفتم و هر دری هم به رویم باز شد به بركت آن بود.
آیت‌الله العظمی بهجت اهل سكوت بود؛ «لا یستقیم قلب المؤمن»، مگر زبانش اصلاح شود.كنترل زبان آغاز خودسازی است. «قد افلح المؤمنون الذین هم فی صلاتهم خاشعون الذین هم عن اللغو معرضون»، خشوع در گرو اعراض از لغو است.
آیت‌الله العظمی بهجت اهل خواندن مجلات و روزنامه‌ها نبود، ولی یک‌بار به مقام معظم رهبری، گفته بودند چرا شما در محافل بین‌المللی افرادی نداشته باشید كه برای شما كار كنند؟ مقام معظم رهبری گفته بودند: ما بودجه نداریم. آیت‌الله العظمی بهجت گفته بودند: اگر جنگ پیش بیاید چقدر هزینه می‌كنید؟ همان هزینه را صرف این امور كنید.
آیت‌الله العظمی بهجت به حفظ نظام و ولایت حساسیت داشتند، هم در ادعیه‌شان و هم در مراقبه‌شان.
منبع: خبرگزاری تهذیب حوزه


«فوجد عبدا من عبادنا آتیناه رحمة من عندنا و علمناه من لدنا علما»