پیامبر اكرم (‏ص) و امامان معصوم (‏ع) از شئون و ویژگی‏ های منحصر به فردی‏ برخوردار هستند. در این نوشتار ابتدا به بیان شئون و سپس به معرفی برخی از ویژگی‏ های ایشان ‏می ‏پردازیم.

1. شئون‏پیامبر اكرم(‏ص) و امامان شیعه (‏ع) علاوه بر اینكه انسان‏ های كاملی هستند كه قطب عالم‏ امكان و واسطه فیض عصر خویش می ‏باشند و تداوم فیض وجود و قوام آسمان، استقرار زمین، نزول بركات و نعمت‏ های الهی همگی در پرتو وجود آن هاست(359) (ولایت تكوینی)،دارای شئون و مسئولیت ‏های دیگر هم هستند. یك شأن مختص پیامبر(ص) و سایر شئون ‏میان آن حضرت و امامان(‏ع) مشترك است.
1 - 1. شأن مختص پیامبر(ص)
نبوت و رسالت پیامبر خدا(ص) مانند انبیاء سلف، رسول و مبلّغ وحی الهی برای انسان‏ ها است. او آخرین دریافت كننده و ابلاغ كننده شریعت و وحی خداست كه پیام او تا پایان دنیا همه افراد بشر را مخاطب قرار داده، آنها را به شریعت و قانون اسلام دعوت می‏ كند و بشیر و نذیر آنان است، نسبت به سعادت و شقاوت ابدی.
این مأموریت و شأن پیامبر(ص) در آیات فراوانی از قرآن به صورت‏ های مختلف بیان ‏شده است، از جمله:«وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً للنَّاسِ بَشِیراً وَنَذِیراً وَلكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ یَعْلَمُونَ؛ و ما تو را جز بشارت گر و هشداردهنده برای تمام مردم نفرستادیم، لیكن بیشتر مردم‏ نمی‏ دانند».(سبأ،آیه28) از واژه‏ های (للناس) و (الناس) استفاده می ‏شود كه رسالت آن حضرت همه انسان ‏ها را پوشش می‏ دهد. در آیه دیگر می‏ خوانیم:«وَبِالْحَقِّ أَنزَلْنَاهُ وَبالْحَقِّ نَزَلَ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا مُبَشِّراً وَنَذِیر؛ و آن (قرآن) را به حق فرود آوردیم و به حق فرود آمد و تو را جز بشارت‏ دهنده و بیم ‏رسان‏ نفرستادیم».(اسراء،آیه105)
طبق آیه فوق محتوای دعوت و رسالت آن حضرت، بر محور حق بوده و تضمین كننده ‏هدایت انسان‏ ها به وسیله بشارت و انذار است. قرآن كریم اعلام می ‏دارد كه وظیفه پیامبر(ص) منحصر در ابلاغ دین است:«وَمَا عَلَی الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاَغُ الْمُبِینُ؛ و بر پیامبر چیزی جز رساندن آشكار نیست».(نور،آیه 54) پذیرش دعوت پیامبر (ص) یا مخالفت با آن، به اختیار انسان می‏باشد:«إِنَّا هَدَیْنَاهُ السَّبِیلَ إِمَّا شَاكِراً وَإِمَّا كَفُور؛ ما راه را نشان دادیم، خواه شاكر باشد و یا ناسپاس».(انسان،آیه 3)
قرآن یادآور می ‏شود كه نتیجه پذیرش یا مخالفت به خود انسان باز می‏ گردد«قُلْ یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمُ الْحَقُّ مِن رَبِّكُمْ فَمَنِ اهْتَدَی‏ فَإِنَّمَا یَهْتَدِی لِنَفْسِهِ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا یَضِلُ‏عَلَیْهَا وَمَا أَنَا عَلَیْكُم بِوَكِیل؛ ای مردم، حق از جانب پروردگارتان برای شما آمده است. پس هر كه هدایت یابد به سود خویش هدایت می ‏یابد و هر كه گمراه گردد به زیان خود گمراه می ‏شود و من بر شما نگهبان‏ نیستم». (یونس،آیه 108)
نكته دیگر آنكه شأن نبوت و دریافت وحی و ابلاغ آن به وسیله پیامبر اكرم‏(ص) خاتمه ‏یافته بعد از او هیچ پیامبری برانگیخته نخواهد شد و شریعت او كامل‏ ترین و آخرین شریعت‏ است:«مَا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِن رِّجَالِكُمْ وَلكِن رَّسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِیِّینَ وَكَانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَیْ‏ءٍ عَلِیماً؛ نیست محمد(ص) پدر یكی از مردان شما ولیكن فرستاده خدا و پایان رسولان است و خدا به ‏همه چیز داناست». (احزاب،آیه40)
1 - 2. شئون مشترك‏
1-2-1. تبیین و تفسیر دین
مطالب قرآن، نیاز به تفسیر و روشن گری دارد. كلیات و خطوط اصلی كه وحی ارائه كرده ‏با تبیین و كارشناسی پیامبر اكرم  (‏ص) كاربردی می ‏شود و نیاز جامعه اسلامی را پاسخ می ‏دهد.لذا قرآن كارشناسی و تفسیر وحی را یكی از مأموریت ‏ها و شئون پیامبر اكرم (‏ص) می ‏داند و آن ‏را با تعابیر مختلفی بیان می ‏كند كه این وظیفه بعد از پیامبر(ص) با جانشینان معصوم او می ‏رسد. قرآن كریم گاهی تبیین وحی را وظیفه آن حضرت دانسته و می ‏فرماید:«وَأَنزَلْنَا إِلَیْكَ الذِّكْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَیْهِمْ؛ و این قرآن را به سوی تو فرود آوردیم، تا برای مردم آن چه را به سوی ایشان نازل شده است‏ توضیح دهی».(نحل،آیه44)
قرآن گاهی هم تعلیم كتاب را در كنار تزكیه و تلاوت آیات الهی جزء وظایف و اقدامات ‏رسول اكرم‏ (ص) برمی‏ شمارد:«یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَكِّیهِمْ وَیُعَلِّمَهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ؛ آیات خود را بر ایشان بخواند و پاكشان گرداند و كتاب و حكمت به آنان بیاموزد».(آل عمران،آیه164) گاهی هم از مسلمانان می‏ خواهد كه احكام خود را از رسول ‏اللَّه (‏ص) اخذ كنند:«وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ؛ و آنچه را فرستاده (خدا) به شما داد بگیرید».(حشر،آیه 7) بعد از پیامبرصلی الله علیه وآله شأن تبیین و تفسیر دین به امامان معصوم‏(ع) می ‏رسد. چنان كه‏ رسول ‏اللَّه (‏ص) قرآن و در كنار آن اهل‏بیت خود را دو میراث عظیم بعد از خود معرفی می‏ كند و به امت خود سفارش می‏ كند كه از آن دو تبعیت می‏ كنند.«اِنّی تاركٌ فیكُمُ الثَّقَلَینِ كِتابَ‏اللَّهِ وَ عِترَتی اَهلَ‏بیتی؛ همانا من دو چیز ارزشمند در میان شما باقی گذاردم، كتاب خدا و خاندان و اهل‏ بیت خودم».(360) در حدیث دیگر فرمود:«شما را سفارش می ‏كنم به (ملازمت با) كتاب خدا و اهل‏ بیتم همانا از خدای عزوجل درخواست كردم كه میان قرآن و اهل ‏بیتم، جدایی نیندازد تا در حوض كوثر ایشان را بر من وارد سازد وخدای متعال درخواست مرا اجابت كرد. پس در مقام تعلیم اهل ‏بیت من برنیایید كه ایشان ازشما داناترند. آنان هرگز شما را از مسیر هدایت خارج نمی ‏كنند و در مسیر ظلالت و گمراهی ‏قرار نمی ‏دهند».(361)
انتقال شأن تبیین و تفسیر دین از پیامبر(ص) به امامان معصوم‏ (ع) از آنجا ناشی می‏ شود كه ‏دین اسلام آخرین دین الهی است. پس لطف و حكمت خداوند اقتضاء دارد كه بعد از پیامبر اسلام (‏ص) كه پیامبری دیگر نخواهد آمد، امت اسلامی ملجأ و پناهگاهی داشته باشند كه ‏تعالیم اسلام را از او فرا گیرند. چنان كه امام صادق (‏ع) فرمود:«نَحْنُ قَومٌ فَرضَ اللَّهُ عزوجل طاعَتنا؛ ما (امامان شیعه‏) گروهی هستیم كه خداوند عزوجل اطاعت ما را واجب گردانیده است».(362)
1-2-2. زعامت و رهبری
قرآن در آیات متعددی ولایت و رهبری پیامبر اكرم (‏ص) را مطرح و آن را یكی از مأموریت ‏ها و وظایفی می‏ داند كه خدا بر عهده وی گذاشته است. «النَّبِیُّ أَوْلَی‏ بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنفُسِهِمْ؛ پیامبر به مؤمنان از خودشان سزاوارتر است».(احزاب،آیه 6)
در بسیاری آیات، ولایت پیامبر اكرم‏ (ص) در كنار ولایت الهی و اطاعت از او در كنار اطاعت خدا قرار گرفته است. برای نمونه:«إِنَّمَا وَلِیُّكُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاَةَ وَیُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ؛ ولیّ شما تنها خدا و پیامبر اوست و كسانی كه ایمان آورده ‏اند همان كسانی كه نماز بر پا می ‏دارند و در حال ركوع زكات می ‏دهند».(مائده،آیه55)
قرآن كریم، گاهی خدا خواهی و حب وصول به خدا را در متابعت از آن حضرت معرفی‏ كرده و آن را موجب جلب محبت و عنایت الهی و آمرزش گناهان دانسته و در مقابل، روی‏ گردان از ولایت الهی و پیامبر(ص) را از دست دادن دوستی خدا معرفی می ‏كند:«قُلْ إِن كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْكُمُ اللّهُ وَیَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ * قُلْ‏أَطِیعُوا اللّهَ وَالرَّسُولَ فَإِن تَوَلَّوا فَإِنَّ اللّهَ لاَ یُحِبُّ الْكَافِرِینَ؛ بگو اگر خدا را دوست دارید، از من پیروی كنید تا خدا دوستتان بدارد و گناهان شما را ببخشاید، و خداوند آمرزنده مهربان است. بگو خدا و پیامبر(ص) را اطاعت كنید پس اگر روی گردان شوند، قطعاً خداوند كافران را دوست ندارد».(آل عمران،آیه31 و 32)
از آن جایی كه امامان‏ (ع) جانشینان پیامبرند، بدیهی است شأن زعامت و رهبری جامعه بعد از رسول‏ اللَّه (‏ص) به آنان می ‏رسد. قرآن كریم می‏ فرماید:«أَطِیعُوا اللّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْكُمْ؛ اطاعت كنید از خداوند و رسول و صاحبان امر از خودتان».(نساء،آیه 59) مراد آیه از اولی‏ الامر، امامان شیعه هستند و آیه فوق دلالت معتبری دارد بر این كه بعد ازرسول ‏اللَّه‏ (ص) رهبر و زعامت جامعه با امامان(‏ع) است و بر مردم نیز واجب است از آنان ‏اطاعت كنند.(363)
بسیاری از روایات اسلامی نیز بر جانشینی ائمه شیعه (‏ع) از پیامبر(ص) در امر رهبری‏ جامعه دارد. مانند روایات غدیر، منزلت، سفینه و غیره.(364)
1-2-3. قضاوت به حق
قضاوت یكی از شئون حكومت و رهبری است، اما به دلیل اهمیت آن در نظام ‏های ‏سیاسی، به صورت یك قوه مستقل مطرح می‏ گردد. قرآن هم آن را به عنوان یك مأموریت وشأن مستقل برای پیامبر اكرم‏ (ص) قرار داده و آن را به صورت‏ های مختلفی بیان نموده است:«ما این كتاب را به حق بر تو نازل كردیم تا میان مردم به آنچه خدا به تو آموخته داوری كنی و زنهار جانب دار خیانت كار مباش».(365) از نظر قرآن تسلیم كامل و انقیاد قلبی و عملی نسبت به قضاوت دینی و حكم پیامبراكرم‏ (ص) از لوازم ایمان است:«فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ یُؤْمِنُونَ حَتَّی‏ یُحَكِّمُوكَ فِیَما شَجَرَ بَیْنَهُمْ ثُمَّ لاَ یَجِدُوا فِی أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَیْتَ‏وَیُسَلِّمُوا تَسْلِیم؛ ولی چنین نیست، به پروردگارت قسم كه ایمان نمی ‏آورند مگر آنكه تو را در مورد آنچه میان ‏آنان مایه اختلاف است داور گردانند، سپس از حكمی كه كرده‏ ای در دلهایشان احساس‏ ناراحتی نكنند و كاملاً سرِ تسلیم فرود آورند!». (نساء،آیه65)
قضاوت پیامبر(ص) طبق موازین شرع و حكم به ظاهر بود، نه آن كه در هر دعوایی، وحی‏ نازل شده باشد. همین مطلب وجه اختلاف شأن قضاوت و رسالت است. چرا كه در مقام‏ رسالت، رسول ‏اللَّه (‏ص) چیزی از طرف خود نمی ‏گفت، بلكه پیام‏ رسان وحی الهی بود. اما درشأن قضاوت براساس تشخیص خود و شواهد و ادله موجود حكم می ‏كرد. از آنجایی كه قضاوت از شئون حكومت بوده است و امامان‏ (ع) منصب حكومت را به ‏عهده داشتند، منصب قضاوت هم به عهده ایشان می‏ باشد. چنان كه امیرالمؤمنین (‏ع)، در زمان‏ حكومت خود، در مسجد كوفه كرسی قضاوت داشت. امام صادق‏ (ع) نیز با پرهیز دادن‏ دیگران در امر قضاوت، این منصب را مختص نبی (‏ص) و وصی او می‏ داند:«اتَّقُوا الحكومَةَ فاِنَّ الحُكومَةَ اِنّما هی لِلاِمامِ العالِمِ بالقَضَاءِ العادِلِ فِی المُسلمینَ، لِنبی اَوْ وَصی نبی؛ از داوری كردن بپرهیزید، زیرا (منصب) داوری در حقیقت از آنِ امامی است كه در قضاوت دانا باشد و در میان مسلمانان به عدالت حكم كند، (یعنی) از آن پیغمبری یا وصی پیغمبری است».(366)

2. ویژگی ‏هاویژگی‏ های پیامبر(ص) و ائمه شیعه (‏ع) بر دو نوع است:
الف. ویژگی‏ هایی كه رهبران الهی برای هدایت انسان ‏ها بدان نیازمندند.
ب. ویژگی‏ های اخلاقی - فردی.
از آن جا كه قسمت دوم ویژگی‏ ها در مقالات دیگر این مجموعه آمده است، در نوشتارحاضر، به ویژگی‏ های نوع اول می ‏پردازیم. در نوع اول بیان می ‏داریم كه سه ویژگی مدنظر است: نصب الهی، علم خدادادی، معصومیت.
از دیدگاه شیعه، كسانی می ‏توانند هدایت جامعه را برعهده گیرند كه خداوند آنان را برگزیده باشد. اینان لزوماً باید از علم الهی و معصوم بودن از خطا برخوردار باشند؛ در غیر این صورت گناه یا اشتباه كرده، قادر نخواهد بود كاروان انسانیت را به سر منزل مقصود رسانند.(367) در این مقاله ویژگی علم خداداد و عصمت بررسی می‏ شود.(368)
2 - 1. علم الهی‏
هدف از آفرینش انسان، رسیدن به كمال نهایی است. خداوند متعال برای قرار گرفتن ‏انسان در مسیر تكامل، حس، عقل و علم بشری را كافی ندانست، از این‏ رو، انبیاء الهی را مبعوث كرد تا بشر را به مقصد آفرینش برساند. حال اگر قرار باشد دانش و علم نبی كه او هم ‏یك انسان است، مساوی با دانش و علم سایر انسان ‏ها باشد، به‏ طور یقین، پیامبر(ص) دررسالت خود موفق نخواهد شد. چون اصل بر آن است كه حس، عقل و علم بشر كافی نیست. لذا علم پیامبر(ص) باید برتر از نوع بشر باشد. این علم برتر، از سوی خداوند به پیامبر(ص) داده‏ شد كه به آن علم خدادادی می ‏گویند. قرآن كریم می ‏فرماید:«وَإِنَّكَ لَتُلَقَّی‏ الْقُرْآنَ مِن لَدُنْ حَكِیمٍ عَلِیمٍ؛ به یقین این قرآن از سوی حكیم و دانا بر تو القا می ‏شود».(نمل،آیه 6)
این آیه را می ‏توان دلیل اثبات علم خدادادی پیامبر(ص) دانست، زیرا قرآن كریم دارای‏ مراتبی است. نازل‏ ترین مرتبه آن، الفاظی است كه در قالب كتاب و به زبان عربی توسط حضرت جبرئیل بر پیامبر(ص) نازل شد. اما قرآن دارای مراتب عالیه نیز هست كه (ام الكتاب) نامیده می‏ شود. چنان كه خود قرآن می‏ فرماید:«وَإِنَّهُ فِی أُمِّ الْكِتَابِ لَدَیْنَا لَعَلِیٌّ حَكِیمٌ؛ و آن (قرآن‏) در ام الكتاب نزد ما بلند پایه و استوار است».(زخرف،آیه4)
ام الكتاب نزد پروردگار و در برگیرنده تمام علوم هستی است. با توجه به دو آیه فوق، این‏ نتیجه حاصل می‏ شود كه اصل و اساس قرآن در ام الكتاب نزد پروردگار است و وقتی بر پیامبر (ص) القا می‏ شود، در واقع به این معنا است كه علم تمام هستی به پیامبر (ص) القا شده‏ است.(369) قرآن كریم در جای دیگری می‏ فرماید:«عَلَّمَهُ شَدِیدُ الْقُوَی؛ آن كس كه قدرت عظیمی داشت، او را علم آموخت».‏(نجم،آیه 5)
براساس این آیه، پیامبر(ص) توسط شدید القوی علم را فرا گرفت. دو تفسیر درباره شدید القوی وجود دارد: یا مراد خداوند است، یا جبرئیل. البته اگر تفسیر دوم را هم ‏بپذیریم چون جبرئیل از پیش خود چیزی به پیامبر(ص) نمی ‏آموزد، بلكه او مأمور از سوی ‏خداوند است، باز هم باید بگوییم معلم رسول ‏اللَّه (‏ص) ذات اقدس الهی است. پس علم او یك ‏علم الهی است.(370) بعد از پیامبر(ص) علم خدادادی پیامبر(ص) به جانشینان معصوم او می ‏رسد و نیز رسول ‏اللَّه‏ (ص) می ‏فرماید:«اِنَّ اهلَ بیتی الهداةُ بَعدِی اَعطاهُم‏اللَّه فهمی و علمی؛ همانا اهل ‏بیت من هدایتگران‏ هستند بعد از من كه خداوند فهم و علم مرا به ایشان اعطا فرموده ‏است».(371)
همان طور كه در روایت آمده است، امامان شیعه‏ (ع) بعد از پیامبر (ص) وظیفه هدایتگری‏ جامعه را برعهده داشتند. از این‏ رو، داشتن علوم الهی بر ایشان ضروری است تا راه هدایت را بر مردم بنمایانند. این علم به دو طریق به ایشان می‏ رسید.(372) از طریق پیامبر(ص) به حضرت علی‏ (ع) و بعد از او هر امامی این علوم را به امام پس از خود انتقال می ‏داده است. حضرت علی (‏ع) می ‏فرماید:«رسول ‏اللَّه‏ (صلی الله علیه وآله) هزار باب علم از حلال و حرام را به من آموخت كه هر بابی هزار باب دیگر می ‏گشاید كه مجموعاً هزاران هزار باب می‏ شود، تا آن جا كه از هر چه بوده و هر چه خواهد بود، تا روز قیامت، آگاه شدم».(373)
نوع دوم علم الهی ائمه (‏ع) توسط الهام یا وحی به دست می ‏آمد. البته منظور از وحی، وحی نبوت نیست، بلكه مانند آن چیزی بوده است كه به حضرت مریم می ‏رسید.(374) در روایات ‏آمده است كه یكی از یاران امام صادق‏ (ع) از ایشان پرسید هنگامی كه سؤالی از امام می ‏شود چگونه و با چه علمی جواب می‏ دهد؟ امام پاسخ داد: «گاهی به او الهام می ‏شود و گاهی از فرشته می ‏شنود و گاهی هم از هر دو طریق آگاه می ‏گردد».(375)
حاصل آن كه پیامبر(ص) و امامان معصوم‏ (ع) دارای علم الهی بودند تا به وسیله آن بتوانند هدایت جامعه را بر عهده گیرند. بدیهی است در غیر این صورت آنان در مسائل مختلف راه ‏صحیح را نمی‏ یافتند و در پی آن دچار اشتباه و خطا می‏ شدند و نقش هدایتگری خود را ازدست می ‏دادند.
2 - 2. عصمت‏
به همان دلیلی كه در علم الهی آمده عصمت نیز برای رهبران منصوب از ناحیه خداوند، ضروری است. عصمت در نگاه شیعی یعنی ملكه نفسانی نیرومندی كه معصومین (‏علیهم السلام) را از آغاز تولد تا پایان عمر، از همه گناهان اعم از كبیره و صغیره نگاه می‏ داشت. چنین ملك ه‏ای با عنایت خاص الهی، تحقق می‏ یابد.(376)
برای آنكه اثبات كنیم پیامبر(ص) و امامان (‏ع) ملكه عصمت دارند دو دلیل ذكر می ‏كنیم. عقل و نقل. دلیل عقلی همان است كه پیش از این بیان شد و آن جنبه هدایتگری ‏معصومین (‏ع) است. چطور امكان دارد كسانی سفیران الهی برای هدایت بشر باشند اما ازعصمت در مقابل گناه برخوردار نباشند؟ اگر فرض شود از ایشان یك كار ناشایست سر زند، پیروان شان به آنان بی‏ اعتماد می‏ گردند. علاوه آن كه صراط مستقیم الهی نیز منحرف می ‏گردد. این با غرض الهی در آفرینش انسان در تضاد است.(377)
دلیل نقلی در عصمت پیامبر(ص) و امامان‏ (ع) فراوان است. قرآن كریم می ‏فرماید:«لاَ یَنَالُ عَهْدِی الظَّالِمِینَ؛ پیمان من به ستمكاران نمی ‏رسد».(بقره،آیه124)
طبق مفاد این آیه صاحبان منصب الهی هم چون نبوت و امامت، ظالم نیستند. ظلم شامل ‏ظلم به نفس و ظلم به دیگران می‏ شود. پس پیامبر(ص) و امام (‏ع) لزوماً باید از هرگونه ظلم به ‏نفس یعنی گناه و ظلم به دیگران مبری باشند و این یعنی مقام عصمت. آیات دیگری نیز درعصمت ایشان وجود دارد.(378)
از جمله، این آیه كه به عصمت اهل‏ بیت‏ (ع) اشاره دارد: «إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَكُمْ تَطْهِیر؛ همانا خداوند می‏ خواهد از شما اهل‏ بیت هر پلیدی را بزداید و شما را پاكیزه بدارد».(احزاب،آیه33)
تعلق گرفتن مشیت الهی بر تطهیر اهل‏بیت از هر نوع پلیدی، مساوی و ملازم با عصمت ‏آنان از گناه است. در همین باره پیامبر(صلی الله علیه وآله) می ‏فرماید:« اِنَّ مَثَلَ اَهلِ بَیتی فِیكُم كمَثَلِ سَفِینَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبْها نَجَی‏ وَ مَنْ تَخَلَّفَ عنها غَرِقَ؛ همانا مَثَل اهل ‏بیت من در میان شما مثل كشتی نوح است كسی كه بر آن سوار شود، نجات یابد و هر كس تخلف كند غرق می‏ شود».(379)
سفارش پیامبر(ص) به همراهی امت با اهل‏ بیت‏ (ع) دلیل آن است كه امامان (‏ع) مایه‏ هدایت و بهدور از هر گونه خطا و اشتباه اند.

جمع ‏بندی و نتیجه ‏گیری‏پیامبر(ص) و امامان معصوم (‏ع) دارای چندین شأن و ویژگی هستند. شأن رسالت مختص‏ پیامبر(ص)است، اما شأن تبیین و تفسیر دین، امامت و زعامت و هم چنین قضاوت، میان‏ پیامبر(ص) و ائمه شیعه (‏ع) مشترك است. براساس شأن رسالت پیامبر(ص) تعالیم و دستورات ‏الهی را به انسان ‏ها ابلاغ می ‏كند. براساس شأن تبیین و تفسیر دین، هم پیامبر(ص) و هم‏ امامان (‏ع) تفسیر و توضیح آیات قرآن و مسائل دین را بر عهده دارند.
هم چنین آیه براساس شأن زعامت و رهبری، وظیفه تشكیل حكومت و سرپرستی‏ مؤمنان را برعهده دارند و سرانجام طبق شأن قضاوت میان كسانی كه اختلاف و نزاع دارند حكم الهی را جاری می‏ سازند.
ویژگی‏ های پیامبر(ص) و ائمه شیعه (‏ع) بر دو قسم است. ویژگی‏ هایی كه مربوط به مقام‏ هدایت جامعه است و ویژگی ‏هایی كه مربوط به سیره اخلاقی است. عالم خداوندی و عصمت از جمله ویژگی‏ های آن بزرگواران است كه برای رهبران الهی در جهت هدایت ‏صحیح جامعه ضروری است
-----------------------------------------------
پی نوشت ها:
1. تفسیر موضوعی قرآن مجید، عبداللَّه جوادی آملی، نشر رجاء، 1374 ه.ش.
2. بحارالانوار، محمدباقر مجلسی، بیروت، مؤسسه الوفاء، 1404 ه.ق.
3. مجموعه آثار مرتضی مطهری، تهران، صدرا، 1374 ه.ش.
4. آموزش عقاید، محمدتقی مصباح، تهران، امیركبیر، 1385 ه.ش.
5. بصائر الدرجات، ابو جعفر بن فروخ صفار قمی، قم، منشورات مكتبة آیةاللَّه العظمی‏ مرعشی نجفی، 1404 ه.ق.
6. منشور عقاید امامیه، جعفر سبحانی، قم، مؤسسه امام صادق‏(ع)، 1385 ه.ش.
7. الكافی، محمدبن یعقوب ‏بن اسحاق مكینی رازی، تهران، دارالكتب الاسلامیه، 1365ه.ش.منبع:سراج نت
پیامبر آخرین دریافت كننده و ابلاغ كننده شریعت و وحی خداست كه پیام او تا پایان دنیا همه افراد بشر را مخاطب قرار داده، آنها را به شریعت و قانون اسلام دعوت می‏ كند و بشیر و نذیر آنان است، نسبت به سعادت و شقاوت ابدی.