 "وَمَا خَلَقْنَا السَّماءَ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا لاَعِبِینَ "  انبیاء: 16
ما آسمان و زمین و آنچه در میان آنهاست را از روی بازی نیافریدیم.
بر همین اساس، خلقت انسان نیز غایتی دارد:
 "أَیَحْسَبُ الْإِنسَانُ أَن یُتْرَكَ سُدی   " قیامة: 36 
آیا انسان گمان می‏كند بی‏هدف رها می‏شود؟
قرآن كریم ضمن چند آیه، هدف خلقت انسان را بیان می‏دارد: 
1.  "الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاةَ لِیَبْلُوَكُمْ أَیُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَل   " ملك: 2 
آن كسی كه مرگ و زندگی را آفرید تا شما را بیازماید كه كدام یك عمل بهتری دارید.
2.  "وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ   " ذاریات: 56 
و ما جن و انسان را خلق نكردیم مگر برای عبادت.
3.  "وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلاَ یَزَالُونَ مُخْتَلِفِینَ * إِلَّا مَن رَحِمَ رَبُّكَ وَلِذلِكَ‏خَلَقَهُمْ   " هود: 118 و 119 
و اگر پروردگار تو می‏خواست، قطعاً همه مردم را امت واحدی قرار می‏داد، در حالی كه پیوست ه‏در اختلاف ند، مگر كسانی كه پروردگار تو به آنان رحم كرده، و برای همین آنان را آفریده است.
در آیه اول آزمایش، در آیه دوم عبادت و در آیه سوم رحمت هدف خلقت معرفی شده ‏است. اكنون باید دید ارتباط این سه هدف با یكدیگر چیست؟ و كدام هدف اصلی و كدامیك‏ مقدمی است.
در آیه اول، هدف از آمدن و رفتن انسان در این جهان آزمایش او معرفی شده است تامعلوم گردد چه كسی عمل صالح انجام می‏دهد. با توجه به آیات دیگر قرآن و نیز روایات‏ معصومین‏ علیه السلام معلوم می‏گردد كه نفس آزمایش، هدف اصلی نیست، بلكه وسیله‏ای است‏برای رسیدن به آن هدف نهایی. برای نمونه، خداوند كسانی را كه در آزمایش‏هایی همچون‏ سنجش ایمان، هجرت و جهاد، با مال و نفس پیروز گشته‏ اند، این‏گونه به آن هدف نهایی ‏بشارت می‏دهد:
 "یُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَهُمْ فِیهَا نَعِیمٌ مُقِیمٌ   " توبه: 21 
پروردگارشان آنها را به رحمتی از ناحیه خود و رضایت  خویش و باغ‏هایی از بهشت بشارت‏می‏دهد كه در آن، نعمتهای جاودانه دارند.
با توجه به آیه اخیر، انسان در طول حیات دنیوی، آزمایش می‏شود تا در پی عمل صالح دراین آزمایش الهی، به پاداش اخروی برسد كه از آن به رحمت و رضوان الهی یاد شده است.
علی ‏علیه السلام در پاسخ به این سؤال كه هدف از آزمایش انسان چیست؟ می‏فرماید:
اگرچه خداوند به احوالات مردم از خودشان آگاه‏تر است، اما این آزمایش بدان سبب است كه‏ افعالی كه با آن استحقاق ثواب و عقاب را دارند، آشكار گردد.
ایشان در جای دیگر درباره فلسفه حج می‏فرماید:
حج آزمونی بزرگ و امتحانی سخت و آزمایشی آشكار است برای پاكسازی و خالص شدن كه ‏خداوند آن را سبب رحمت و رسیدن به بهشت قرار داد.
و در حدیث دیگر می‏فرماید:
ای مردم! دنیا سرای گذر است و آخرت خانه قرار و همیشگی؛ در دنیا آزمایش ‏می‏شوید و برای غیر آن  آخرت آفریده شده‏اید. 
از مجموع این آیات و روایات به دست می‏آید كه آزمایش انسان مقدمه‏ای است برای‏رسیدن به قرب الهی و بهره ‏مند شدن از رحمت او. این پاداش عظیم در صورتی حاصل ‏می‏آید كه انسان از آزمایش الهی سربلند بیرون آید و با انجام عمل صالح و پاكسازی قلب‏ خود، آزمایشات الهی را پشت‏سر گذارد.
در آیه دوم، عبادت هدف از خلقت معرفی شده است. عبادت خدا شامل هر نوع عملی‏است كه در راه خدا انجام گیرد. با توجه به آیات و روایات دیگر، به دست می‏آید كه عبادت هم ‏فی نفسه هدف خلقت نیست، بلكه مقدمه‏ای است برای رسیدن به رحمت حق و تقرب به‏ درگاه ذات احدیت:
 "وَأَقِیمُوا الصَّلاَةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ   " نور: 56 
و نماز برپا دارید، و زكات را بدهید، و رسول خدا را اطاعت كنید تا مشمول رحمت او شوید.
آن‏طور كه آشكار است ثمره عبادت خدا، رسیدن به رحمت او معرفی شده است. پس‏ می‏توان گفت هدف از خلقت انسان عبادت خدا و در پی آن رسیدن به رحمت واسعه‏ پروردگار است. علی‏ علیه السلام می‏فرماید:
لا تنالُ مَرضاتُهُ اِلّا بطاعتِهِ.  
جز با عبادت خدا نمی‏توان رضایت او را به دست آورد.
پس عبادت زمینه‏ای است برای كسب رضایت خدا. طبق وعده الهی نتیجه این كسب‏ رضایت هم برخورداری از رحمت حق و داخل شدن در بهشت جاودان است.
با بررسی دو آیه نخست این نتیجه حاصل آمد كه آزمایش و عبادت هر دو برای رسیدن به ‏رحمت الهی است و این همان هدف نهایی خلقت بشر است كه در آیه سوم تعیین گردیده‏است.
 "إِلَّا مَن رَحِمَ رَبُّكَ وَلِذلِكَ خَلَقَهُمْ   " هود: 119 
مگر كسانی كه پروردگار تو به آنان رحم كرده، و برای همین آنان را آفریده است.
چگونگی رسیدن به این رحمت الهی، در دو آیه اول مشخص شد: قبولی در آزمون‏ های ‏الهی و عبادت خالصانه معبود هستی.
اما جای این سؤال وجود دارد كه رحمت الهی، یعنی همان پاداش عظیم خداوند در كجانصیب انسان می‏گردد. قرآن پاسخ می‏دهد:
 "إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ * فِی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِندَ مَلِیكٍ مُقْتَدِرٍ   " قمر: 54 و 55 
در حقیقت، مردم پرهیزكار در باغ‏ها و نهرها در قرارگاه صدق نزد ملیك  پادشاه توانایند.
آیه فوق مشخص می‏كند كه انسان‏های صالح سرانجام در قرب خداوند به پاداش خودیعنی رحمت حق می‏رسند. چنانكه از كلمه  "عند " در آیه فوق مستفاد است.  قرآن كریم درآیاتی آخرین مقصد انسان، یعنی قرب و آرامش در جوار رحمت خداوند را این‏گونه متذكرمی‏شود:
 "وَأَنَّ إِلَی‏ رَبِّكَ الْمُنتَهَی‏   " نجم: 42 
به حقیقت همه امور به پروردگارت منتهی می‏شود.
 "إِنَّ إِلَی‏ رَبِّكَ الرُّجْعَی‏   " علق: 8 
به حقیقت بازگشت  همه به سوی پروردگار تو است.
 "وَإِلَی اللّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ   " بقره: 210 
و همه كارها به سوی خدا باز می‏گردد.
 "وَإِلَیْهِ یُرْجَعُ الْأَمْرُ كُلُّهُ   " هود: 123 
همه كارها به سوی او باز می‏گردد.
 "إِنَّا لِلّهِ وإِنّا إِلَیهِ رَاجِعُونَ   " بقره: 156 
ما از خداییم و به سوی او باز می‏گردیم.

نتیجه اخلاقی این بحث‏از بحثی كه گذشت این نتیجه حاصل می‏آید كه وقتی انسان در تمام مراحل زندگی درمسیر رشد و تعالی گام برداشت، به آن هدف نهایی خلقت خویش نایل خواهد آمد.
توضیح آنكه، انسان موجودی است كه هم می‏اندیشد و هم كار می‏كند. او باید برای‏ اندیشه و كار خود هدف متعالی در نظر گیرد. در بُعد اندیشه باید دیدگاه الهی داشته باشد.قرآن كریم درباره اندیشه صحیح انسان می‏فرماید:
 "اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَماوَاتٍ وَمِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ یَتَنَزَّلُ الْأَمْرُ بَیْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَلَی‏ كُلِ‏شَی‏ءٍ قَدِیرٌ وَأَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحَاطَ بِكُلِّ شَی‏ءٍ عِلْمَ   " طلاق: 12 
خدا همان كسی است كه هفت آسمان و همانند آنها هفت زمین آفرید. فرمان خدا در میان‏ آنها فرود می‏آید. تا بدانید كه خدا بر هر چیزی تواناست و به راستی دانش وی هر چیزی را دربرگرفته است.
مراد آیه آن است كه انسان باید با دیدگاه الهی ببیند و با دیدگاه الهی بشناسد و توجه داشته ‏باشد كه همه جهان مخلوق یك مبدأ هستند. مبدأیی به نام خدا كه عین قدرت است  "بِكُلِّ شَی‏ءٍقَدِیرٌ "، عین علم است  "بِكُلِّ شَی‏ءٍ عِلیمِ ".
این‏گونه نگرش به جهان هستی برای انسان سازنده است؛ وقتی دانست كه خداوند به همه ‏چیز عالم است، پس مواظب است آلوده گناه نشود و چون دانست خداوند به همه چیزتواناست، مراقب است كارهایش را با او در میان گذارد و از او یاری بطلبد.
انسان درباره كار خود نیز باید هدف متعالی را در نظر بگیرد.  خداوند خطاب به ‏رسول ‏اللَّه‏ صلی الله علیه وآله می‏فرماید:
 "قُلْ إِنَّ صَلاَتِی وَنُسُكِی وَمَحْیَایَ وَمَمَاتِی لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ   " انعام: 162 
بگو: نماز و تمام عبادات من و زندگی و مرگ من، همه برای پروردگار جهانیان است.

جمع ‏بندی و نتیجه ‏گیری‏تمام هستی، از جمله انسان، برای نیل به هدفی آفریده شده‏ اند. قرآن كریم سه هدف برای‏ خلقت انسان ذكر می‏كند: آزمایش، عبادت و برخورداری از رحمت حق. با بررسی آیات وروایات، معلوم می‏گردد كه دو هدف نخست - آزمایش و عبادت - مقدمه‏ای برای رسیدن به ‏هدف نهایی یعنی رسیدن به رحمت الهی است.
قرآن كریم جایگاه رسیدن به رحمت را، قرب الهی یعنی جوار حضرت حق می‏داند.منبع:سراج نت
انسان در طول حیات دنیوی، آزمایش می‏شود تا در پی عمل صالح دراین آزمایش الهی، به پاداش اخروی برسد كه از آن به رحمت و رضوان الهی یاد شده است.