هر فردی ممکن است در مدرسه تحت تاثیر معلم ها، دوستان و محیط مدرسه قرار گیرد و یا در هر مکان دیگری این اتفاق رخ می دهد، پس می فهمیم که جامعه تاثیر بسزایی در تغییر شخصیت افراد ایفا می کند. یكی از موضوعات مهم در جامعه‌ شناسی تأثیر جامعه بر انسان است. همانطور که می دانید افراد محصول اجتماع هستند، انسان‎ها پیرو جامعه‎ای هستند كه در آن زندگی می کنند.موضوع قابل ذکر این است که تمام‎ جوامع بشری دارای فرهنگ هستند، این فرهنگ  شامل خانواده، زبان، ، دین، اعتقادات، اقتصاد، علم، هنر و آداب و رسوم است. عناصر فرهنگ با توجه به شرایط دچار تحول شده و باعث تغییر فرهنگ می‎شود. 

تغییر فرهنگ در گذشته آرام و نامحسوس انجام می‎شد، ولی امروزه با حضور در دهكده‎ جهانی و ایجاد وسایل ارتباطی متنوع این تغییر با سرعت زیادی انجام می پذیرد. بدیهی است ایجاد فرهنگ نو باعث تغییر رفتارها، تفكرات، عادات و هنجارها در جامعه می شود و این تغییرات، اختلال‎های شخصیتی را به دنبال خواهد داشت.

علل تاثیر پذیری افراد از جامعههمانطور که می دانید شخصیت افراد با ژنتیک و محیط اجتماعی رابطه مستقیم دارد و شخصیت یک فرد از جامعه‎ای كه در آن زندگی می‎كند به طور مستقیم تأثیرپذیراست. یكی از مهم ترین دلایل تأثیر محیط بر شخصیت افراد جامعه مسئله تقلید یا همرنگ جماعت شدن است. محیط‎های اجتماعی كه فرد در مدت زمان زندگی با آن در ارتباط است شامل خانواده، مدرسه، دانشگاه، محل كار و غیره است.

 خانواده به عنوان اولین محیط اجتماعی، آغازگر اولین تقلیدها برای فرد است. پدر و مادر الگوی فرزندان هستند و فرزند اولین تقلید را از رفتار، گفتار، پوشش، طرز تفکر و دیگر موارد را از آنها الگو برداری می کند. با افزایش سن و حضور او در جامعه این تقلید به محیط مدرسه، دانشگاه و محیط كار انتقال می یابد. 
 عوامل تاثیرگذار جامعه بر فرد کدام است؟عوامل زیادی وجود دارند كه در تغییر و تحول شخصیت فرد تاثیرگذار است. این عوامل شامل فطریات، وراثت، محیط اجتماعی و انسانی، گذشت زمان، تربیت و اختیار و اراده ی آزاد است. جامعه و محیط انسانی از عوامل موثر در شكل گیری و تحول شخصیت فرد محسوب می شود.

محیط انسانی شامل خانواده، آموزشگاه ها و مدارس، شغل و حرفه، باشگاه ها، انجمن ها، احزاب، محافل علمی و مذهبی، مطبوعات، سینما، رادیو و تلویزیون است. تأثیر و نفوذ محیط اجتماعی در شكل گیری و تغییر شخصیت فرد، در مورد اكثریت عظیمی از انسان ها بسیار عمیق و همه جانبه است.
 
 انسانها به ندرت برخلافِ جهتِ آب، شنا می كند و جوّ اجتماعی حاكم و افكار عمومی را نادیده می گیرد. پس این امر باعث اهمیت قائل شدن ما نسبت به اصلاح جامعه می شود.

ضرورت اصلاح جامعهموضوع قابل اشاره این است که یکی از عوامل مهم شكل گیری و تغییر شخصیت انسان، جامعه است؛ پس باید محیط تربیتی مساعد در جامعه ایجاد شود.جامعه می تواند زمینه ی رشد و فساد را برای انسان فراهم آورد. جامعه ی فاسد زمینه ی فساد و جامعه ی سالم زمینه ی رشد و تعالی را برای افراد ایجاد می کند. قرآن نیز به تأثیر پذیری انسان از محیط و شرایط مختلف اذعان دارد و او را نسبت به تأثیرات آنها هشدار می دهد.

در مورد فرزند نوح (ع) خداوند صریحاً می فرماید او از اهل تو نیست زیرا به دلیل متأثر شدن از عوامل محیطی ناصالح از صلاح و درستی خارج شده است و نیز جوانان اصحاب كهف را می ستاید كه با هجرت از محیط فاسد، خود را از عوامل محیطی ناسالم دور ساختند و ایمان خویش را حفظ كردند. پس ما می توانیم با اصلاح محیط وسالم سازی فضای جامعه، محیط تربیتی مساعد و مناسب ایجاد نمائیم و با این كار موجب تغییر بهینه در افراد شویم.

تاثیر جامعه بر فردجامعه و اوضاع اجتماعی، به طور جبر مطلق بر انسان حكمفرا نیست؛ یعنی چنین نیست كه انسان نتواند در این سیل، خودش برای خودش هیچ گونه تصمیمی بگیرد، جایش راعوض كند و حتی مسیر خود را برخلاف مسیر آن انتخاب كند؛ بلكه می تواند در این آبی كه جاری است و خود به خود افراد را حركت می دهد، سیر را در خلاف جهت آب قرار دهد و حتی در سرنوشت این سیل تأثیر بگذارد و آن را در مسیر دیگر بیندازد.
 
 زیرا اگر بنا باشد هر فرد در مقابل جامعه، مجبور مطلق باشد و به كلی دست بسته باشد، نه تكلیف معنی دارد نه عقوبت و نه پاداش. بنابراین فشارهای اجتماعی اگر چه وجود دارند و بر رفتار و تربیت افراد هم تأثیر می گذارند، سبب رفع مسئولیت از فرد نمی گردد. پس میزان تأثیر جامعه بر فرد به اندازه ای نیست كه باعث سلب اراده در فرد شود و او را در برابر تاثیرات جامعه بی اراده باشد.  

تأثیر فرد بر جامعهعواملی مانند محیط اجتماعی، وراثت و غیره در تغییر انسانها نقش اساسی را ایفا می کنند. در بین این عوامل، اراده یکی از اصلی ترین نقش ها است و نقش عوامل دیگر به اندازه ای نیست كه اراده را از انسان سلب کند.

در حقیقت انسانها، با آزادی و اختیاری كه در جامعه دارند، می توانند برخلافِ مسیر جامعه حركت كنند و یا، از این مهمتر، مسیر جامعه را دگرگون سازند. فرد می تواند سرنوشت جدیدی را برای جامعه ی خود رقم زند. 

پیامبر اكرم(ص) نمونه ی بارز این ادعا است:  آن حضرت با اتصال به خداوند تبارک و تعالی، جامعه ای فاسد را اصلاح نمودند. و این نمونه فقط مختص پیامبر(ص) نیست، زیرا كه پیامبر اكرم سرمشق و الگویی مطلق در همه ی ابعاد زندگی و برای همه ی جهانیان است "لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ"

 امام خمینی( رحمة الله علیه) نیز به پیروی از آن حضرت، جامعه ای را دگرگون ساختند و حتی در كل جهان تأثیر و تغییری بوجود آوردند.
 
چگونه فرد بر جامعه تاثیر می گذارد؟فرد می تواند به صورت الگو قرار گرفتن برای دیگران، در جامعه تأثیرگذار باشد. در این میان می توان برای اصلاح جامعه، الگوهای مناسب و صالحی معرفی کرد.اما مهم ترین و ماندگارترین تأثیری كه یک فرد می تواند در جامعه  داشته باشد و به وسیله ی آن زندگی افراد آن جامعه را متحول كند تأثیر در جهان بینی و ارزشگذاری آن جامعه، یا به تعبیری تأثیر در باور آن جامعه است. 

تأثیر انبیاء(ص) در جامعه ها از این نوع بوده است؛ و جانشینان و پیروان آنان نیز باید فعالیتشان را متوجه به این جهت و متمركز در این كانون كنند. 

آیا اول باید جامعه را اصلاح كرد یا فرد را؟جامعه یعنی مجموع افراد با یک تركیب مخصوص. جامعه وجودی مستقل از افراد ندارد. به عبارت دقیق تر جامعه وجودی حقیقی و شخصیتی مستقل از شخصیتهای افراد خود ندارد. فرد با همزیستی با دیگر افراد، جامعه را پدید می آورد و تحولات آن را، اعم از خوب و بد و مطلوب و نامطلوب پدید می آورد.

 پس باید دانست که جامعه را افراد آن می سازند و چون هر فردی از سایر افراد، كما بیش، تأثیر می پذیرد به همین دلیل می توان از تأثیر جامعه در فرد دم زد، پس تأثیر جامعه در فرد فقط به معنای تأثیر اكثریت افراد جامعه در فرد یا افراد خاص است. 

 در اصلاح جامعه؛ ناگزیر باید افراد آن جامعه را اصلاح كرد. در ساختن یک جامعه ی سالم باید افراد آن را ساخته، پرداخته نماییم زیرا كه افراد، جامعه را تشكیل می دهند. به عبارتی دیگر از ساختن انسان خوب، جامعه ی خوب شكل می گیرد، جامعه جز مجموعه ای از افراد نیست و افراد جامعه، عناصر تشكیل دهندة جامعه اند. 

 در بسیاری از احكام اسلامی مانند جلوگیری از روزه خواری علنی، توجه شرع مقدس به جوّ جامعه است و هدف اسلام سالم سازی محیط اجتماعی و سالم ماندن جو حاكم بر جامعه است. 

این نشانگر توجه اسلام به تأثیر جامعه بر فرد است. پیامبر اكرم در صدر اسلام، ابتدا در مكه به تربیت افراد پرداختند و پس از 13 سال به مدینه هجرت فرمودند؛ و توسط افرادی كه تربیت نموده بودند جامعه ی اسلامی مدینه را بنیان نهادند.

 امام خمینی(رحمة الله علیه) نیز ابتدا در مكتب اهل بیت رشد یافتند و توسط اساتیدی همچون مرحوم شاه آبادی، تربیت یافتند، سپس با پشتوانه ی آن تربیت ها و اتصال به پروردگار متعال، جامعه ای را اصلاح و دگرگون ساختند. پس برای داشتن افراد سالم و جامعه ی سالم، باید ابتدا افراد را تربیت و اصلاح نماییم و سالم سازی جامعه نیز توسط افراد آن میسر است.

پرسش و پاسخ درس 2 پایه هفتم (تفکر و سبک زندگی)در ایران طى چند سال اخیر مطالعات بسیارى در موضوع سبک زندگى با رویکرد روان شناختى، اجتماعى، اسلامى صورت گرفته است. 

هدف این پژوهش، بررسى نقش جامعه و ساختارهاى اجتماعى در شکل گیرى سبک زندگى و پاسخ به این سؤال است که آیا ساختارها و نهادهاى اجتماعى نقشى در تغییر و اصلاح سبک زندگى دارند؟ 

- در مطالعات سبک زندگى ایرانى اسلامى، به نقش جامعه و ساختارهاى اجتماعى، کمتر توجه شده است. 

- این ساختارها و نهادها، در فرایند تربیت و رشد، افراد را به انتخاب سبک زندگى متناسب با خود رهنمون مى کنند. 

- تعیین و تغییر و اصلاح سبک زندگى از طریق ساختارهاى اجتماعى، امرى تدریجى است، نه دفعى؛ بنابراین، براى اصلاح سبک زندگى در جامعه، باید به ساختارها و نهادها و نهادینه سازى مفاهیم و رفتارهاى موردنظر توجه ویژه داشته باشیم و آنچه را که نیاز است، اصلاح یا ایجاد کنیم.

چگونه جامعه می تواند در تغییر انسان ها نقش داشته باشد؟

جامعه مجموعه ای از انسان هاست بنابراین جامعه می تواند بر انسان ها تأثیر گذارد.

چگونه یک انسان می تواند در تغییر جامعه نقش داشته باشد؟

یک انسان می تواند با کار های خوب خود بر جامعه تأثیر گذارد.

عواملی را که در تغییر انسان ها نقش دارد را بنویسید.

جامعه،خانواده،معلمفروزنامه،رسانه،همکلاسی ها

اساس یک جامعه تشکیل شده از خانواده، مدرسه، محل کار و غیره. انسان از هر یک از این جوامع تاثیر بگیرد در آینده شخصیت وی شکل می گیرد.  