ریشه صفات و ویژگی های لشکریان یزید را باید در جهل به حقیقت و حب دنیا و اطاعت نفس اماره و شیطان دانست و ریشه صفات یاران حسین ع را باید در معرفت به خدا و اولیای خدا و محبت ایشان ارزیابی کرد. برای اینکه انسان به صف یاران امام حسین ع بپیوندد باید ضمن تحصیل معرفت نسبت به جبهه حق و باطل در اطاعت و محبت و نصرت دین و امام حسین ع بکوشد و در این مسیر قرار بگیرد و همیشه خود را در صف مبارزه با باطل و نفس اماره و شیطان قرار دهد. مطالب زیر را با دقت مطالعه کنید.داستان كربلا؛ از یك سو بیان‏گر عظمت، شجاعت و حق‏ خواهی و حق‏ پرستی و تمام فضائل و مكارم انسانی است كه در سرور شهیدان و یاران فداكار وی تبلور یافته و در سخت‏ترین شرایط از آن روی‌گردانی نشده است و از سوی دیگر مبیّن دنائت، سنگدلی و خونخواری امویان و سپاهیان یزید كه حاكی از آلودگی‌های روحی و اخلاقی آنان و نشان دهنده عاقبت باطل‏گرایی و بی ایمانی است. شهید مطهری در این‌باره می‌گوید: «داستان كربلا... یك داستان دو صفحه‌ای است كه از نظر آن صفحه دیگر بیشتر قابل مطالعه است. از نظر آن صفحه، جنبه مثبت دارد، صورت فعّالی دارد، نمایشگاهی است از عظمت و علوّ بشریت، از رفعت بشریت، نمایشگاه معالی و مكارم انسانیت است، سراسر حماسه است، عظمت و شجاعت و حق‏خواهی و حق‏پرستی در آن موج می‌زند. از این نظر، دیگر قهرمان داستان ما پسر معاویه و پسر زیاد و پسر سعد و دیگران نیستند. از این نظر قهرمان داستان، پسران علی (ع) هستند. حسین بن ‏علی (ع) است، عباس بن ‏علی است، دختر علی، زینب است، یك عده از مردان فداكار درجه اولی هستند كه خود حسین (ع) كه حاضر نیست یك كلمه مبالغه و گزاف در سخنش باشد، آنها را ستایش می‌كند». 1در این نوشتار برآنیم تا با بیان شاخصه‌ها و ویژگی‌های یاران امام حسین(ع) و شاخصه‌ها و خصوصیات لشكریان یزید به راه‌كارهایی در جهت بودن در مسیر حق‌جویان حسینی و یاوران راستین ائمه اطهار(ع) دست بیابیم.تهذیب و تزكیه اخلاقی انسانها از رذایل و آراستن ایشان به فضایل اخلاقی از اصول شرایع آسمانی و اهداف غایی انبیای الهی به شمار می‌رود و قرآن مجید نیز در چندین مورد از چنین رسالتی برای پیامبر اسلام(ص) یاد می‌كند؛ از جمله می‌فرماید: «هُوَ الَّذی‏ بَعَثَ فِی اْلاُمّیینَ رَسُولاً مِنْهُمْ یتْلوا عَلَیهِمْ آیاتِهِ وَ یزَكّیهِمْ وَ یعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ اِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفی‏ ضَلالٍ مُبینٍ»؛2 «او كسى است كه در میان جمعیت درس نخوانده رسولى از خودشان برانگیخت كه آیاتش را بر آنها می‌خواند و آنها را تزكیه می‌كند و به آنان كتاب (قرآن) و حكمت می‌آموزد هر چند پیش از آن در گمراهى آشكارى بودند!».رسول گرامی اسلام، خود نیز در این باره می‌فرماید: «إنِّما بُعِثْتُ لِاُتَمِّمَ مَكارِمَ الْاَخْلاقِ»؛ 3 «همانا برانگیخته شدم تا مكرمتهای اخلاقی را تكمیل كنم». متّصف بودن انبیای گرامی و پیروان راستین آنان به صفات ارزشمند اخلاقی نیز بیانگر این حقیقت است كه بندگان مؤمن خدا همواره كوشیده‌اند كه در پرتو اعتقادات صحیح و اعمال صالح، از ویژگیهای بارز اخلاقی نیز برخوردار باشند و درون و بیرون خویش را از آلوده شدن به رذایل اخلاقی منزه دارند. اهمیت چنین اتصافی آنگاه دو چندان می‌گردد كه به این موضوع توجه كنیم كه چندین مفهوم اخلاقی در شمار اسما و صفات حسنای الهی قرار دارد مانند؛ حلیم، صبّار، شكور، غنی، رؤوف، رحیم، غافر، كریم و... از سوی دیگر، كافران، منافقان و كسانی كه جبهه مخالف دین و دینداران را تشكیل می‌دهند، نوعاً از فضایل اخلاقی، عاری و بیشتر به رذایل تمایل دارند. برخی از اوصافی كه قرآن مجید برای این عده یاد می‌كند عبارت است از؛ دروغ، كشتن بی‌گناهان، بخل، فساد و فحشا، پیمان‏شكنی، حرام‌خواری، ستمكاری، فخرفروشی، دنیاپرستی، یاوه‌گویی، سوگند دروغ، تجاوز و... طرفداران حق، همواره بر سه مؤلفه مهم اعتقاد صحیح، عمل صالح و اخلاق نیكو ملتزم هستند و در هیچ شرایطی نسبت به آنها اهمال نمی‌ورزند و در برابر، باطل‌گرایان، افزون بر اعتقاد فاسد و اعمال زشت، همواره از آلودگی‌های روحی و اخلاقی رنج می‌بردند و از فضایل انسانی كمترین بهره را داشتند و طرفین درگیر در حادثه عاشورا نیز از این قانون مستثنا نیستند.شاخصه‌ها و ویژگی‌های یاران امام حسین(ع)آنچه در این راستا بیان می‌شود، قطره‌ای از دریا و نمونه‌ای از بی‌شمار فضایل و خصوصیات مثبت است كه ‏در سرور شهیدان و یاران فداكار او تبلور یافته است.1. غیرت و حماسهدر دوران حكومت بنی ‏امیه، كه سایه شوم ارعاب و اختناق و ترور و وحشت بر همه سرزمینهای اسلامی سایه افكنده بود و نفس هر نفس‏كشی به راحتی قطع می‌شد، اظهار مخالفت و گفتن «نه» به حاكمان سنگدل و خونخوار اموی، زهره شیر می‌طلبید و تاریخ، چنین روحیه و شجاعت را جز در حسین بن ‏علی(ع)، سراغ ندارد. این حمیت و غیرت حسینی بود كه در برابر قدرت شیطانی بنی‌امیه به فریاد بدل شد و لرزه بر كاخ سبز دمشق انداخت و اسوه جاوید و حماسه‌سازی را رقم زد. به گفته ابن ‏ابی ‏الحدید: «سرور غیرت‌ورزان عالم، كه به مردم حمیت و مرگ اختیاری زیر سایه‌های شمشیرها را آموخت حضرت ابوعبدالله حسین بن علی (ع) است كه به آن جناب و یارانش، امان عرضه شد ولی او تن به خواری نداد و بیم آن داشت كه پسر زیاد گرچه او را نكشد ولی به زبونی بِكشد، پس مرگ با عزت را بر چنین زندگی‌ای ترجیح داد». 4شهید مطهری (ره) از حماسه حسینی با عنوان «مطلق و مقدس» یاد می‌كند؛ به این معنا كه این حماسه قومی و ملّی نیست بلكه انسانی و جهانی و جاوید است و زمین و زمان را درمی‌نوردد و به همه انسانها می‌آموزد كه هرگاه حاكمی چون یزید بر اریكه قدرت قرار گرفت و عزت و كرامت انسانی و مقدسات را به بازی گرفت باید در برابر او ایستاد و به هر قیمتی مبارزه كرد و حاكمان ستمگر را از ستمگری باز داشت و چنین اقدامی در راه خدا و احیای انسانیت و هماهنگ با ناموس آفرینش است و به همین دلیل نیز مقدس و آرمانی است و هیچ گونه سود مادی و انگیزه شخصی در آن دخیل نیست، بلكه برای رهایی بندگان خدا و برقراری خواست خدا مبنی بر آزادی معنوی و تأمین امنیت در جامعه توحیدی است؛ وقتی هدف، چنین آرمانی و مقدس شد؛ باید اقدام كرد و فریاد برآورد:«سَاَمْضی‏ وَ ما بِالْمَوْتِ عارٌ عَلَی الْفَتی‏ * اِذا ما نَوی‏ حَقّاً وَ جَاهَدَ مُسْلِماً»؛5 یعنی: «به زودی اقدام خواهم كرد و مرگ بر جوانمرد ننگ نیست هرگاه آهنگ حق داشته باشد و در راه عقیده، جهاد كند».اصحاب امام حسین(ع) نیز، جملگی از چنین روحیه‏ای برخوردار بودند و یا آن را كسب كردند چنانكه وقتی امام در راه كوفه، با زهیر بن ‏قین ملاقات می‌كند و او را به شركت در نهضت‏ دعوت می‌نماید، دعوت امام را می‌پذیرد و تا آخرین قطره خون خود پای آن می‌ایستد. در روز تاسوعا گفتگویی میان غررة بن ‏قیس - از لشكر یزید - و زهیر اتفاق افتاد؛ غرره به زهیر گفت: «ای زهیر تا آنجا كه من سراغ ‏دارم، تو از شیعیان اهل بیت نبودی، تو فردی عثمانی ‏بودی!» زهیر در پاسخ او گفت: «اینك نمی‌بینی كه به آنان پیوسته‌ام؟ من با اینكه برای امام حسین (ع) نامه ننوشته‌ام و فرستاده‌ای را به سویش نفرستاده‌ام، ولی در راه كه به چهره او نظر كردم، به یاد رسول خدا (ص) و مقام او افتادم و تشخیص دادم كه باید در حزب او قرار گیرم و یاری‌اش نمایم و جانم را فدایش كنم چرا كه شما حق خدا و پیامبرش را پایمال كرده‌اید». 6شب عاشورا اوج نمایش روحیه حماسی یاران امام است، آن‏چنان كه به تعبیر شهید مطهری؛ چنین روحیه‌ای فرشتگان را از گفتن جمله «اَتَجْعَلُ فیها مَنْ یفْسِدُ فیها وَ یسْفِكُ الدِّماءَ»7 شرمنده كردند! در شب عاشورا امام اصحاب خود را آزاد گذاشت و فرمود: «هر كسی دوست دارد در تاریكی شب، راه خود را پیش گیرد و به شهر و دیار خویش باز گردد، چرا كه این لشكر در طلب من گرد آمده‌اند و اگر به من دسترسی بیابند، با دیگرانشان كاری نیست». 8پس از ادای این سخنان، شور و ولوله‏ای در میان یاران امام برپا شد، به ناچار گروهی یا فردی برخاستند و به امام خویش چنین پاسخ دادند؛ بنی‏هاشم جملگی ابراز داشتند: آیا ما چنین كنیم تا پس از تو زنده بمانیم، خدا نیارد چنین روزی را. بنی‏ عقیل گفتند: به خدا سوگند چنین ننگی را به گردن نخواهیم گرفت، بلكه جان و مال و همه كسانمان را نثارت می‏كنیم، همراهت می‏جنگیم تا به جایگاه ابدی خویش درآییم، زندگی بعد از شما ننگین است. مسلم بن ‏عوسجه: آیا ممكن است ما دست از یاری شما برداریم؟ آنگاه به خدا چه پاسخی خواهیم داد؟ به خدا سوگند دست از همراهی ‏ات نمی‏كشم تا نیزه‏ام را در سینه‏ های دشمنانت خرد كنم و آن قدر شمشیر بزنم كه از تیغه‏اش چیزی باقی نماند، پس از آن نیز با سنگ و چنگ و دندان از شما حمایت می‏كنم تا كشته شوم. سعد بن ‏عبدالله حنفی: به خدا سوگند تو را تنها نخواهیم گذاشت تا خدا ببیند كه ما حرمت پیامبر (ص) را در غیبتش حفظ كرده‏ایم، به پروردگار قسم، اگر بدانم كه هفتاد مرتبه كشته یا سوخته می‏شوم و زنده می‏گردم باز تو را تنها نخواهم گذاشت، اینكه یك بار كشته شدن است و كرامتی است كه پایان ندارد. زهیر بن ‏قین نیز اظهار داشت: من نیز به خدا سوگند، مایلم هزار بار در دفاع از شما و اهل بیتت كشته گردم و... دیگر اصحاب نیز سخنانی این گونه ادا كردند 9 كه نشان‏ دهنده روحیه عالی و حماسی آن مردان حق ‏طلب و مبارز است و در روز عاشورا نشان دادند كه به آنچه گفته‏ اند ایمان دارند و آنان در ایمان و اعتقاد خود راستین و راسخ‏اند و حاضرند در ركاب امام ‏زمانشان، دست به هر كاری بزنند و برای رسیدن به هدف مقدسشان همه هستی خود را فدا كنند.2. ژرف‏ اندیشیبینش ژرف و گرایش صادقانه، خصلت دیگر حماسه ‏آفرینان كربلا بود؛ آنان به نیكی می‏دانستند چه می‏خواهند، چه می‏كنند، در چه راهی گام نهاده‏اند و با چه كسانی سر ستیز دارند، ایشان بیشتر نسل دوم اسلام بودند كه پیام خدا را در دل نشانده بودند و بسان مجاهدان زمان پیامبر (ص) با توصیف امیر مؤمنان(ع)؛ «حَمَلُوا بَصائِرَهُمْ عَلی‏ اَسْیافِهِمْ»؛ 10«بینش ژرف خویش را بر تیغه شمشیرهایشان حمل می‏كردند» آنان جملگی چنان بودند كه سیدالشهدا(ع) فرمود: «اَلا تَرَوْنَ اَنَّ الْحَقَّ لا یعْمَلُ بِهِ وَ اَنَّ الْباطِلَ لا ینْتَهی عَنْهُ لِیرْغَبِ الْمُؤمِنُ فی‏ لِقاءِ اللهِ مُحِقّا فَاِنّی‏ لااَری الْمَوْتَ اِلاَّ سَعادَةً وَ لاَ الْحَیاةَ مَعَ الظَّالِمینَ اِلاَّ بَرَماً»؛11 «آیا نمی‌بینید كه به حق عمل نمی‏شود و كسی از باطل جلوگیری نمی‏كند؟ حقیقتاً مؤمن باید به دیدار خدا مشتاق باشد. من، مرگ را جز سعادت و زندگی با ستمگران را جز خسران ‏نمی‏بینم». آنان به خوبی می‏دیدند كه اگر حكومت اموی پرچمدار اسلام باشد و نسل دوم و سوم مسلمانان از داخل و نامسلمانان از خارج، اسلام را از زبان و اعمال امویان فرا گیرند، به تعبیر امام حسین (ع) فاتحه اسلام خوانده خواهد شد. 12 و اگر دست به اقدام نزنند اصل اسلام چون فرعش بر باد خواهد رفت، حقایق و معارف آن، واژگونه خواهد شد، قرآنی كه در جنگ صفین با تزویر معاویه بر نیزه رفته بود با نیرنگ و ابلهی یزید به محاق خواهد رفت و یا بسان ‏كتابهای آسمانی پیشین تحریف خواهد شد و در نهایت، نه از تاك نشان مانَد و نه از تاكنشان... این بود كه با تیزبینی و فراست دریافتند كه باید كاری كرد كارستان تا چنین اتفاق شومی رخ ندهد. هر یك از اصحاب امام، ستاره درخشانی بودند كه در ظلمت عصر اموی درخشیدند و حقانیت ایمان و اعتقاد خویش را به منصه ظهور رساندند؛ وقتی خبر خروج امام (ع) به بصره رسید، شیعیان در منزل بانویی به نام ماریه دختر سعد اجتماع كردند و در این باره به گفتگو پرداختند. در آن میان یزید بن ‏نبیط برخاست و اعلام داشت، من اینك به سوی حسین (ع) خواهم شتافت و از پسران دهگانه او دو نفر همراه پدر شدند، به او گفتند، ابن ‏زیاد راهها را بسته و بر آنها مأمور گمارده است. اظهار داشت من تصمیم جدی گرفته‏ام كه امام را همراهی كنم، هر چه بادا باد! سپس با صلابت و قاطعیت از بصره خارج شد و با چالاكی خود را به امام رساند و همراه دو فرزندش در ردیف شهدای كربلا قرار گرفت. 13مسلم بن ‏عقیل پس از تلاش فراوان و جنگ با نیروهای ابن ‏زیاد، وقتی با او روبه‏رو شد، سیاست شیطانی حكومت اموی را چنین تشریح كرد؛ «شما ضد ارزشها را ظاهر و ارزشها را دفن كرده‏اید، بدون رضایت مردم بر آنان حكومت می‏كنید و بر خلاف دستور خدا بر آنان فرمان می‏رانید، بسان كسری و قیصر رفتار می‏كنید ولی ما به میدان آمده‏ایم تا مردم را به احیای ارزشها بخوانیم و از ضد ارزشها دور كنیم و ایشان را به فرمان كتاب خدا و سنت پیامبر فرا خوانیم».14حنظلة بن ‏اسعد شبامی، در روز عاشورا خود را سپر تیرها و نیزه‏هایی كرد كه به سوی امام پرتاب می‏شد و با صدای بلند آیات 30 - 33 سوره غافر را تلاوت كرد 15 و گفت: «مردم! حسین را نكشید كه خدا بر شما عذاب خواهد كرد.» امام(ع) نیز او را دعا كرد و فرمود: «اینان چون سخن حق تو را نمی‏پذیرند، سزاوار عذاب الهی خواهند شد.» حنظله در میان چكاچك شمشیرها و برق نیزه‏ها شجاعانه از امام دفاع می‏كرد و همچنان در شوق لقای معشوق واقعی بود و گویا منتظر اجازه امام و اذن ورود بود، از این‏رو خطاب به سیدالشهدا عرض كرد: «آیا ما به سوی پروردگارمان نمی‏رویم و به خیل یارانمان نمی‏پیوندیم؟» امام پاسخ داد: «چرا! برو به سوی كسی كه از دنیا و آنچه در آن است برایت بهتر است.» و... پس از لحظاتی حنظله به فوز شهادت نایل شد. 16حضرت علی‏اكبر(ع) نیز وقتی در نزدیكی كربلا، كلمه استرجاع را از پدر می‏شنود و امام می‏فرماید: «هاتف غیبی خبر داد كه مرگ در كمین شماست تا به سوی بهشت روانتان سازد»، از پدر می‏پرسد: مگر ما برحق نیستیم؟! امام فرمود: «به خدایی كه بازگشت همه به سوی اوست ما برحقیم». علی‏اكبر گفت: «ای پدرجان! پس باكی از مرگ نیست!».حضرت قاسم نیز - كه در عاشورا سیزده ساله است - در پاسخ پرسش امام كه از او پرسید: «مرگ در نظر تو چگونه است؟» پاسخ داد: «اَحْلی‏ مِنَ الْعَسَلِ»؛ مرگ از عسل نیز شیرین ‏تراست! 173. عرفانعرفان؛ یعنی توجه مستمر درونی و انصراف فكری به طرف قدس جبروت به منظور تابش نور حق.18 رسیدن به چنین حالتی، آرزوی همه سالكان راه حق است، همت عالی آنان این است كه همه حجابهای ظلمانی و نورانی عالم ملك و ملكوت را پشت سر نهند و با چشم دل خویش، بدون واسطه، رخ زیبای یار را ببینند و خود را فدای او كنند.در مناجات شعبانیه، كه نوعاً زمزمه همه امامان بوده است، آمده است: «اِلهی‏ وَ اَلْحِقْنی‏ بِنُورِ عِزِّكَ الْاَبْهَجِ فَاَكُونَ لَكَ عارِفاً وَ عَنْ سِواكَ مُنْحَرِفاً وَ مِنْكَ خائِفاً مُراقِباً یا ذَااْلجَلالِ وَ الْاِكْرامِ»؛ «معبودا! مرا به نور گرانقدر خویش رسان تا نسبت به تو عارف گردم و از جز تو رخ برتابم و از تو ترسم و فرمانت برم، ای دارنده جلالت و كرامت». این حالت عالی روحی در اثر تقوای الهی، پرهیز از گناهان و انجام وظایف و پیشرفت در سیر و سلوك اخلاقی پدید می‏آید چنانكه سالار شهیدان در دعای عرفه از خدا چنین ‏می‏خواهد؛ «اَللَّهُمَّ اجْعَلْنی‏ اَخْشاكَ كَاَنّی‏ اَراكَ»؛ «خدایا! مرا در مرتبه‏ای از خوف از خودت قرار ده كه گویا تو را می‏بینم». آن امام همام و یاران او آن قدر خود را به خدا نزدیك می‏دیدند كه از همه هستی خویش گذشتند و هر گونه سختی و تلخی را به جان خریدند و هر چه در راه جانبازی و جهاد جلوتر می‏رفتند، آثار شیرین این حالت عرفانی بر ایشان بیشتر جلوه‏گر می‏شد. در شب عاشورا پس از سخنان امام و اعلام وفاداری اصحاب، امام آنان را دعا كرد، سپس؛ «پرده از چشمانشان برداشت و آنان نعمتهای بهشتی را - كه خدا عطایشان كرده بود - دیدند و جایگاه خویش را شناختند». 19حماسه‏ سازان عارف كربلا آنچه را كه دیگران در آینه نمی‏دیدند، در خشت خام می‏دیدند و بصیرت و عرفانشان پرده‏های زمین و زمان را درنوردیده بود و بر بام دنیا گام نهاده بودند و چنین مقام ارجمندی را در پرتو همراهی با حضرت اباعبدالله (ع) به دست آورده بودند: زهیر بن ‏قین آن‏گاه كه آهنگ میدان كرد، دست بر دوش امام نهاد و گفت؛ «اینك راه خویش را به نیكی یافته‏ ام و عارفانه قدم به میدان می‏ نهم و یقین دارم كه به ملاقات نیاكان بی‏نظیر تو - یعنی پیامبر و علی و حسن و جعفر طیار و حمزه علیهم ‏السلام - می‏ شتابم». 20حضرت علی ‏اكبر(ع) نیز یك بار از میدان برگشت و در ظاهر از امام (ع) طلب آب نمود ولی در واقع آب حیات می‏طلبید، امام (ع) به او فرمود: «پسرم، به میدان باز گرد كه پس از اندكی جنگیدن، جدت - محمد صلی ‏الله علیه و آله - را ملاقات خواهی كرد و او چنان تو را سیراب خواهد كرد كه پس از آن، هرگز تشنه نخواهی شد!» پس از سخنان امام (ع) آن مجاهد عارف به صف دشمن زد و حماسه آفرید، در آن میان‏ منقذ بن‏ عروه، او را هدف قرار داد و بر زمین افكند، علی‏ اكبر در میان خاك و خون، فریادبرآورد: «پدر عزیزم، درود بر تو، این، جدم پیامبر است كه بر تو سلام می‏فرستد و پیام می‏دهد كه هر چه زودتر به سوی ما بشتاب!». 21راستی در عرفان گاه كربلا چه رخ داده است كه پدر از پسر، پسر از پدر، برادر از برادر و خواهر از برادر به سادگی دل می‏كند و خود را تسلیم امواج بلا می‏نماید؟ جز اینكه جملگی تصمیم گرفته‏اند از آوردگاه نینوا به بارگاه «دَنی فَتَدلَّی» پر بكشند.همه عاشوراییان در واقع، مست «رحیق مختوم» حسینی شدند كه «ختام مسك» آن را پیام ‏آور كربلا، حضرت زینب (س)، در كوفه ابراز داشت. وقتی اهل بیت (ع) به عنوان اسرای جنگی وارد مجلس عبیداللَّه شدند، او با نخوت و غرور از حضرت زینب (ع) پرسید: خدا با خاندان تو چه كرد؟ دختر پیامبر با اطمینان و صلابت پاسخ داد: «ما رَأَیتُ إلاَّ جَمیلاً، هؤُلاءِ قَوْمٌ كَتَبَ اللَّهُ عَلَیهِمُ الْقَتْلَ فَبَرزوُا اِلی‏ مَضاجِعِهِمْ...»؛22 «من جز زیبایی ندیدم! این خیل (شهدا) كسانی هستند كه خدا شهادت را برایشان مقرر كرده بود و آنان به مشهد خویش شتافتند».4. پرستش و نیایشدعا و عبادت، زیباترین حالتی است كه انسان پیدا می‏كند و در خلوت انس خدای خویش می‏نشیند و از نظر قرآن مجید، هدف نهایی آفرینش محسوب می‏ شود. 23 نیایش و پرستش خالصانه از ویژگی‏های دایمی امام و یاران فداكار او بود. امام سجاد (ع) فرمود: «پدرم در شبانه‏ روز هزار ركعت نماز می‏ خواند». 24همین طور آن حضرت، در طول سفر، حتی در صبح و ظهر روز عاشورا نمازهای واجب را همراه اصحابش به جماعت برگزار می‏كرد. عصر تاسوعا نیز وقتی جنب و جوش دشمن را ملاحظه كرد، حضرت عباس (ع) را فرستاد تا از آنان خبر بیاورد، به او گفتند، قصد حمله دارند، امام برای بار دوم برادر را به سوی عمر سعد فرستاد تا از او مهلت بگیرد، جنگ را به فردا موكول كند تا یك شب دیگر را به درگاه خدا عبادت كنند، آنگاه فرمود: «خدا می‏داند كه من نماز، قرائت قرآن و فراوانی دعا و استغفار را دوست‏ دارم».25و شب عاشورا تا صبح، مشغول نماز و دعا و استغفار و مناجات و تلاوت قرآن بودند. 26حضرت مسلم (ع) هنگام عزیمت به سوی كوفه، برای وداع به مسجد النبی رفت و دو ركعت نماز به جای آورد.27 در باره یكی دیگر از شهدا به نام «سوید بن ‏عمر» نوشته‏ اند:«انسانی شریف و پرنماز بود». 28 حبیب بن‏ مظاهر عصر تاسوعا خطاب به نیروهای یزید گفت: «چه بد گروهی هستید شما؛ فردای رستاخیز در حالی به پیشگاه خدا حضور می‏یابید كه نسل و عترت پیامبرش را كشته‏اید، كسانی كه عُبّاد این دیار و نمازشب‏ خوان و ذاكر خدا بودند». 29همچنین امام (ع) غلامِ تركی داشت كه قاری قرآن بود، وقتی شهید شد، آن حضرت بر بالینش حاضر شد و صورت بر صورتش نهاد. 30شهید بزرگوار، بریر بن‏ خضیر، نیز معلم و قاری قرآن بود. قاتل او كعب بن‏ جابر وقتی از كربلا به خانه خویش بازگشت، همسر او، نوار، گفت: «وای بر تو، در قتل پسر فاطمه (ع) شركت كردی و «سیدالقرا» - بریر - را كشتی! به خدا سوگند از این پس یك كلمه با تو سخن نخواهم گفت». 31ویژگی‌های لشكریان یزیدسیاه‏كاری‏ها و سیاه‏ دلی‏ های بنی ‏امیه و مزدوران آنها بسیار گسترده است و چهره تاریخ را شرمنده كرده است، عباس محمود العقاد، نویسنده مصری، در باره آنان می‏نویسد: «به طور خلاصه می‏توان گفت: حقیقتاً در اردوگاه یزید، مردی نبود كه در برابر حسین بایستد جز آنكه چشمداشت ثروت داشت و چنان در آزمندی غوطه‏ ور شده بود كه حاضر بود تمام مقدسات را زیر پا نهد... و یاران یزید، دژخیمان و سگهای دست‏ آموزی بودند در طلب شكار.» سپس مقایسه ‏ای این‏چنینی ارائه می‏دهد: «یزید یارانی داشت كه در نهایت می‏توان گفت هر یك جلادی بود كه تیغ و تازیانه را در راه مادیت به كار می‏گرفت و حسین (ع) یارانی داشت كه در آرزوی شهادت آماده بودند همه دنیا را در راه معنویت فدا كنند، بنابراین جنگ كربلا، جنگ میان دژخیمان و شهیدان بود». 32آن روی سكه كربلا كه یزیدیان آفریدند چیزی جز جرم و جنایت، ذبح انسانیت، ضدیت با خدا و ارزشهای والا نبود و آنچه در كربلا به دست امویان رقم خورد یك تراژدی مخوف انسانی بود كه بیان ابعاد گوناگون آن، تدوین كتابهای متعددی می‏طلبد كه به تناسب حال، به برخی از آنها اشاره می شود.1. پستی و زبونیتاریخ بر این نكته تأكید كرده است كه امویان و هواداران آنها كسانی بودند كه از پستی و دنائت، عقده حقارت و كمبود شخصیت رنج می‏برده‏اند. زید بن‏ارقم در مجلس عبیداللَّه بن زیاد حضور یافت، وقتی مشاهده كرد او با چوب بر لب و دندان امام حسین (ع) می‏كوبد، به حالت اعتراض آنجا را ترك كرد و گفت: «برده‏ای، به برده دیگر امارت بخشیده است، ای مسلمانان از این پس شما نیز چون بردگان خواهید بود. پسر فاطمه را كشتید و پسر مرجانه بدكاره را امیر خویش كرده‏اید، او خوبان رامی‏كشد و بدان را به بردگی می‏گیرد، شما به زبونی تن داده‏اید و نفرین بر هر كس كه چنین باشد». 33پس از بازگشت عمر سعد از كربلا و درخواست حكم فرمانروایی ری، میان او و عبیداللَّه ‏مشاجره لفظی رخ داد، عثمان - برادر عبیداللَّه - با ناراحتی اظهار داشت، به خدا سوگند مایل بودم تا قیامت بر سر و دهان فرزندان زیاد افسار می‏ زدند ولی حسین بن‏ علی (ع) كشته نمی شد. 34عقّاد تصریح می‏كند كسانی چون شمر، عبیداللَّه، مسلم بن‏ عقبه و عمر سعد علاوه بر منع سیرت انسانی، برخی از آنها از زشتی صورت و پستی نسب و شرافت ظاهری نیز محروم بودند و با احساس حقارت همه‏ جانبه تلاش می‏كردند با قتل و غارت و جنایت، كیش شخصیت خود را جبران كنند و حاضر بودند ایمان خویش را فدای حقد و كینه و مال و منال دنیا نمایند، به همین دلیل مسلم بن عقبه وقتی به مدینه حمله كرد، حرم پیامبر (ص) را در مدت سه روز برای هر كاری آزاد اعلام كرد، اهل مدینه را قصابی كرد و در آنجا حمام خون جاری ساخت، فرزندان مهاجران و انصار و بدریون را قتل عام كرد و از همه اصحاب پیامبر و تابعان تعهد گرفت كه برده حلقه به گوش یزید باشند. 35طبری نیز می‏نویسد: اصحاب عمر سعد نوعاً افرادی فاسق، فاجر و با سوء سابقه بودند. 36پس از شهادت سیدالشهدا (ع)، ده نفر داوطلب شدند بر بدن مطهرش اسب بتازند و استخوانهایش را خرد كنند، آنها نزد عبیداللَّه به این عمل ننگین خود افتخار كردند و جایزه ناچیزی دریافت كردند. ابوعمرو زاهر می‏گوید ما در باره این ده نفر «تحقیق كردیم، معلوم شد همگی فرزندان نامشروع هستند!». 37چنانكه سركرده آنان، عبیداللَّه بن‏زیاد، و پدرش نیز چنین بودند و حضرت اباعبداللَّه (ع) در باره او فرمود: «اَلا وَ اِنَّ الدَّعِی ابْنَ الدَعِی قَدْ تَرَكَنی‏ بَینَ السِلَّةِ وَ الذِلَّةِ وَ هَیهاتَ لَهُ ذلِكَ»؛38 «آگاه باشید كه ناپاك فرزند ناپاك، مرا میان كشتن و خواری قرار داده و هرگز او به خواسته‏ اش نخواهد رسید».2. نفاق و چند چهرگیابوسفیان، معاویه و دیگر اعضای خاندان اموی تا سال هشتم بعثت - كه فتح مكه اتفاق افتاد - بر كفر و الحاد خود پای فشردند، در جریان فتح مكه آنان به قدرت اسلام پی بردند و خود را ناتوان‏تر از آن دیدند كه سد راه پیشرفت اسلام شوند، از این‏رو در ظاهر به اسلام گرویدند و در واقع، بر كفر خویش باقی ماندند و هرگز ایمان نیاوردند تا اینكه نخست در صفین سر در آوردند و در كربلا پاره جگر اسلام را نیش زدند و زهر خود را ریختند و به تعبیر امام خمینی (قدس سره): «به اسم خلافت رسول ‏اللَّه، بر ضد رسول‏ اللَّه قیام كرده بودند، فریادشان لااله ‏الااللَّه بود و بر ضد الوهیت قیام كرده بودند، اعمالشان، رفتارشان، رفتار شیطانی، لكن فریادشان فریاد خلیفه رسول اللَّه!». 39این واقعیت مثل روز روشن بود و از سوی معصومین علیهم‏السلام نیز به صراحت بیان‏شده است. در جریان جنگ صفین، امیرمؤمنان صلوات ‏اللَّه ‏علیه در باره معاویه و یارانش ‏فرمود: «... ما اَسْلَمُوا وَ لكِنَ اسْتَسْلَموُا وَ اَسَرُّوا الْكُفْرَ فَلَمَّا وَجَدُوا عَلَیهِ اَعْواناً اَظْهَرُوا»؛40 «اسلام را نپذیرفتند ولی در برابر آن تسلیم شدند و كفر خویش را پنهان داشتند و چون یاورانی یافتند آن را آشكار ساختند». امام صادق (ع) نیز فرموده است: «اِنَّا وَ آلَ اَبی‏ سُفْیانَ اَهْلُ بَیتَینِ تَعادَینا فِی اللَّهِ؛ قُلْنا: صَدَقَ اللَّهُ وَ قالوُا كَذِبَ اللَّهُ»؛41 «ما و دودمان ابوسفیان اهل دو خاندانیم كه به خاطر خدا به دشمنی برخاستیم؛ ما گفتیم خدا راست می‏گوید و آنان گفتند خدا دروغ می‏گوید!». ابوسفیان خود، خطاب به بنی ‏امیه گفته است: «تَلَقَفُّوها تَلَقُّفَ الْكُرَةِ فوَالَّذی‏ یحْلِفُ بِهِ اَبوُسُفْیانَ ما من عذاب و لا حساب، لا جَنَّةَ وَ لا نارَ»؛ 42 «خلافت را چون توپ به یكدیگر پاس دهید؛ سوگند به آن كه ابوسفیان بدان سوگند می‏خورد، نه بهشتی در كار است و نه دوزخی!». در روز عاشورا حضرت سیدالشهدا (ع)، كفر و نفاق حزب اموی را صریحاً به آنان اعلام كرد و فرمود: «لَقَدِ اسْتَحْوَذَ عَلَیكُمُ الشَّیطانُ فَاَنساكُمْ ذِكْرَ اللَّهِ فَتَبّاً لَكُمْ وَ لِما تُریدوُنَ... هؤلاءِ قَوْمٌ كَفَرُوا بَعْدَ ایمانِهِمْ فَبُعْداً لِلْقَوْمِ الظَّالِمینَ»؛43 «شیطان بر شما چیره گشته و یاد خدا را فراموشتان كرده است، نفرین بر شما و هدفتان باد! اینان گروهی هستند كه پس از ایمان، كفر ورزیده‏اند، پس دوری (از رحمت خدا) بر ستمكاران».3. حرام ‏خواریروابط نامشروع اقتصادی، نشانه بیماری جامعه و تباهی اخلاقی افراد است و این بیماری به طور آشكار در میان حزب اموی خودنمایی می‏كرد. امام حسین (ع) در روز عاشورا هر چه كوشید تا با نصیحت و موعظه حسنه، سپاه یزید را از انحراف و تبهكاری باز دارد، آنان با غوغاسالاری و جنجال ‏آفرینی مانع شدند و امام به آنان فرمود: «كُلُّكُمْ عاصٍ لِاَمْری‏ غَیرُ مُسْتَمِعٍ قَوْلی‏ فَقَدْ مُلِئَتْ بُطُونُكُمْ مِنَ الْحَرامِ وَ طُبِعَ عَلی‏ قُلُوبِكُمْ، وَیلَكُمْ اَلا تَنْصِتُونَ؟ اَلا تَسْمَعُونَ؟»؛ 44 «همه شما فرمان مرا سرپیچی می‏كنید، به سخنم گوش نمی‏دهید؛ زیرا شكمهایتان از حرام‏ پرشده و بر دلهایتان مهر خورده است. وای بر شما چرا ساكت نمی‏شوید؟ چرانمی‏شنوید؟».نقل است چهار نفر از شیعیان، نزدیك كوفه به امام پیوستند، امام اخبار كوفه را از آنان جویا شد، در پاسخ گفتند: رؤسای قبایل و سرشناسان شهر، رشوه ‏های كلان دریافت كرده‏ اند و به شدت طرفدار بنی‏امیه شده ‏اند و امید نمی‏رود كه به شما مدد رسانند و مردم عادی نیز گرچه در دل به شما علاقه ‏مندند ولی به روز حادثه به رویتان شمشیر خواهند كشید و چنین نیز شد. 45اعثم كوفی می‏نویسد: «عبیداللَّه در مسجد كوفه بسیار از یزید تعریف و تمجید كرد و اعلام داشت یزید چهارهزاردینار و دویست هزار درهم فرستاده كه میان شما پخش كنم تا به جنگ دشمنش-حسین بن‏علی (ع) - بروید، سپس از منبر فرود آمد و آن مبلغ را میان مردم تقسیم كرد». 46همچنین می‏نویسد: «پس از كشتن اباعبداللَّه (ع) یزید یك میلیون درهم به عبیداللَّه جایزه داد». 47عبیداللَّه پس از شهادت مسلم و هانی، سرهایشان را از بدن جدا كرد و برای یزید فرستاد، او نیز آنها را بر دروازه دمشق آویخت و به دو نفری كه سرها را حمل كرده بودند، به هر یك ده هزار درهم جایزه داد. 484. فساد و فحشاابوسعید خدری گفته است؛ پیامبر (ص) پس از تلاوت آیه 59 سوره مریم فرمود:«شصت سال دیگر، كسانی خواهند آمد كه نماز را تباه كنند و در پی شهوات روند. اینان قرآن را تلاوت می‏كنند، ولی قرآن از حنجره آنان فراتر نمی‏ رود». 49تاریخ گواه است كه در نیمه دوم قرن اول، بنیانهای اخلاقی جامعه به دست حزب اموی ویران شده است چرا كه معاویه در خانه‏ای به دنیا آمده است كه پیش از اسلام مركز فساد و فحشا بوده و مادر او، هند جگرخوار، از زنان بدنام آن زمان بوده است و معاویه جز ابوسفیان به چهار نفر دیگر منسوب بوده كه با هند زنا كرده بودند.یزید نیز عاشق زنی شوهردار به نام ارینب، دختر اسحاق، شد و معاویه با مكر و فریب، او را از شوهرش، عبداللَّه بن‏سلام، جدا كرد تا به وصال فرزندش برساند ولی امام حسین (ع) با درایت از این دزدی ناموسی، جلوگیری كرد. 50پرواضح است در حكومتی كه سران آن چنین باشند، عمال و مزدوران آنان حال بهتری نخواهند داشت. به تعبیر رهبر ژرف‏اندیش انقلاب - حضرت آیت‏ اللَّه خامنه ‏ای مدظله -: «هر كس كه دنیاطلب‏تر، شهوتران‏تر و برای به دست آوردن منافع شخصی، زرنگ ‏تر و با صدق و راستی بیگانه‏ تر است، سر كار می‏آید؛ آن وقت نتیجه این می‏شود كه امثال عمر بن‏سعد و شمر و عبیداللَّه بن‏ زیاد می‏ شوند رؤسا و مثل حسین بن ‏علی (ع) به مذبح می‏ رود و در كربلا به شهادت می‏ رسد». 515. بی ‏حرمتی به مقدساتامام صادق (ع) در سخن نغزی می‏فرماید:«مملكتِ خداوند بزرگ را پنج حریم است؛ حریم پیامبر (ص)، حریم آل پیغمبر، حریم كتاب خدا، حریم كعبه و حریم مؤمن». 52حكومت بنی ‏امیه نسبت به همه این مقدسات و فراتر از آنها نیز بی‏ حرمتی روا داشت. معاویه در جنگ صفین در برابر نیروهای امام علی (ع) تاب نیاورد و در نهایت به استفاده ابزاری از قرآن روی آورد و پانصد قرآن را به نیزه كرد و یاران امام را به داوری قرآن فرا خواند، امام وقتی این شگرد معاویه را مشاهده كرد، فرمود: «خدایا تو نیك می‏دانی كه اینان هرگز تمایل به قرآن ندارند». 53و با اینكه دوستی آل پیغمبر (ص) در قرآن مجید لازم شمرده شده است، معاویه پس از جنگ صفین در قنوت نمازش، امام علی، امام حسن، امام حسین علیهم‏ا السلام و برخی از یاران امام را نفرین می‏ كرد! 54در رخداد عاشورا بنی ‏امیه و مزدوران آنها بی‏ حرمتی نسبت به امام و اهل بیت را به انتها رساندند و ننگ و عار ابدی را برای خویش به ثبت رساندند. در میان راه مكه به كوفه در منزلگاه «رُهَیمَه» ابوهرم كوفی با امام ملاقات كرد و پرسید: «ای فرزند رسول خدا، چرا حرم جدت - مدینه - را ترك گفته‏ای؟» امام در پاسخ فرمود: «ای ابوهرم، بنی‏امیه، حرمت ما را نادیده گرفتند، اموال ما را به یغما بردند و اینك قصد جانم را كرده‏اند، به خدا قسم آنان مرا خواهند كشت». 55بنی‏امیه همچنین حرمت نماز را پاس نداشتند و در ظهر عاشورا كه امام و یارانش به نماز ایستادند، امویان حمله را ادامه دادند و یك نفر از یاران امام به نام سعید بن‏ عبداللَّه حنفی -كه از امام حفاظت كرد تا نماز را اقامه نمود - بر اثر حملات دشمن از پای در آمد.56همین‏ طور یزید در سال 64 لشكری فرستاد و كعبه مقدس را با منجیق ویران كردند و سپس آتش زدند. 576. پرخاشگریدر این رذیله نیز حزب اموی گوی سبقت را از دیگران ربودند و صفحه سیاه دیگری به سیاه‏كاری‏های خویش افزودند؛ آنان طفل شش ماهه امام حسین (ع) را در آغوش پدر به طرز دلخراشی با لب تشنه به شهادت رساندند. همین طور طبری نقل می‏كند كه نافع بن‏هلال در حین مبارزه در حالی كه دو بازویش شكسته بود به دست شمر اسیر شد و پس از سخنانی كه میان او و عمر سعد رد و بدل شد، به قتل رسید. 58آنگاه كه امام بر اثر شدت جراحات، زمینگیر شد، شخصی به نام مالك بن‏ نسر بر بالین امام حاضر شد و با ناسزاگویی شمشیرش را بر سر آن حضرت فرود آورد به گونه‏ ای كه كلاه‏ خود را درید و به سر اصابت كرد و كلاه‏خود پر از خون شد. 59در همان زمان، شمر بن‏ ذی‏ الجوشن به سوی خیمه‏ های امام حسین (ع) هجوم آورد و بانیزه آنها را درید و فریاد زد؛ آتش بیاورید تا اهل این خیمه را بسوزانم. آنان حتی عمامه ولباس و لوازم انفرادی امام را به یغما بردند و بدن مطهر او را عریان در میان خاك و خون رهاكردند. 60فرماندهان لشكر یزید پس از كشتن امام حسین (ع) و یارانش، سرهای آنان را از بدن جدا كردند و بر نیزه زدند و طبری می‏نویسد، نخستین سری كه بر فراز نیزه زده شد، سر مقدس امام حسین صلوات‏اللَّه‏ علیه بود. 61چنان كه عبیداللَّه اهل‏بیت (ع) را در كوفه زندانی كرد و امام چهارم حضرت زین‏ العابدین (ع) را به غل و زنجیر كشید. 62وقتی همه بازماندگان كربلا و امام سجاد (ع) وقتی وارد مجلس یزید شدند، همگی را با طناب بسته بودند، امام سجاد (ع) به یزید فرمود: «راستی اگر رسول خدا ما را در چنین حالی ببیند چه خواهد كرد؟!». 63امویان، خشونت و سنگدلی را به آنجا رساندند كه حتی به بانویی داغدیده كه بر بالین شوهر شهیدش در كربلا حضور یافت رحم نكردند. آن بانوی كلبی از خیمه‏گاه اباعبداللَّه (ع) خارج شد و به سوی قتلگاه شوهرش رفت، خاك و خون از چهره‏ اش زدود و گفت: بهشت بر تو گوارا باد، در این اثنا شمر به رستم - غلام خویش - دستور داد گرزی بر سر آن بانو زد و سرش شكافت و در كنار شویش به شهادت رسید. 64نتیجه‌گیریخلاصه این‌كه؛ بهترین راهكار براى یارى امام حسین(ع) و بودن در صف یاران فداكار آن حضرت از زبان پدر بزرگوار او امیر المومنین(ع) بیان شده است. آن حضرت در نامه 45 نهج البلاغه مى فرماید: «من كه امام شما هستم از دنیا به دو قرص نان و دو لباس كهنه اكتفا كرده ام ولى شما نمى توانید مانند من زندگى كنید و سپس مى فرماید: شما با تقوا و ورع و كوشش و جدیت و عفت ورزى و محكم كارى در زندگى مرا یارى و كمك نمایید.در واقع یارى كردن اولیاى دین قدم بر داشتن در راه تحقق خواست و هدف آنها كه همان تقویت دین خدا و انتشار آیین حق وتحكیم پایه هاى آن است مى باشد و نوع و مصداق این كمك و دارى در هر زمان مختلف است. در زمان ما و پس از انقلاب شكوهمند اسلامى كه موجب سر بلند كردن اسلام وپاك شدن آن از غبار مظلومیت و مهجوریت گردید و چهره واقعى و زیباى آن را در حد ظرفیت خود در معرض دید جهانیان قرار داد بهترین كمك به امام حسین- ع- كه در راه دفاع از اسلام و خارج كردن آن از غربت به شهادت رسید تقویت این نظام الهى و انقلاب ارزشمند است و دانشجوى حسین دوست و حسین مدار مى تواند با جدیت و تلاش در راه تحصیل و پیشرفت در راه علم و دانش و نوآورى و تحقیق و بالا بردن سطح اطلاعات و آموزه هاى دینى و پایبندى به ارزش هاى دینى و انقلابى، مدافع انقلاب و مبلغ اسلام در داخل و در جهان باشد.___________________________________________1. مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، صدرا، 1363ش، ج ‏1، ص ‏134 – 135.2 . جمعه، آیه 2.3. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش، ج ‏10، ص 500.4. ابن أبی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله، شرح نهج البلاغة، قم، مكتبة آیة الله المرعشی النجفی، چاپ اول، 1404ق، ج ‏3، ص 249.5. ابومخنف، مقتل الحسین، با حاشیه غفاری، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1364ش، ص‏87.6. همان، ص 105 – 106.7. بقره، آیه 30.8. مقتل الحسین ابومخنف، ص ‏109.9. همان، ص 109 – 110.10. نهج ‏البلاغه، خطبه 150.11 . ابن ‏شعبه، تحف العقول، تهران، اسلامیه، 1400ق، ص 249.12. «وَ عَلَی الْاِسْلامِ السَّلامُ اِذْ قَدْ بُلِیَتِ الْاُمَّةُ بِراعٍ مِثْلِ یَزیدَ»؛ سید بن طاوس، اللهوف فی قتلی الطفوف، تهران، نشر جهان، چاپ اول، 1348ش، ص 24.13 . مقتل الحسین ابومخنف، ص ‏18.14. ابن اعثم كوفی، احمد بن اعثم، الفتوح، بیروت، دار الاضواء، 1411ق، ص ‏101.15. این آیات را مؤمن آل‏فرعون در مقام دفاع از حضرت موسی و در برابر فرعونیان مطرح كرد.16. طبری، أبو جعفر محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوك(تاریخ طبری)، بیروت، دار التراث، چاپ دوم، 1387ق، ج ‏5، ص‏443.17 . قمی، شیخ عباس، نه همچنین حرمت نماز را پاس نداشتند و در ظهر عاشورا كه امام و یارانش به نماز ایستادند، امویان حمله را ادامه دادند و یك نفر از یاران امام به نام سعید بن‏ عبداللَّه حنفی -كه از امام حفاظت كرد تا نماز را اقامه نمود - بر اثر حملات دشمن از پای در آمد.56همین‏ طور یزید در سال 64 لشكری فرستاد و كعبه مقدس را با منجیق ویران كردند و سپس آتش زدند. 576. پرخاشگریدر این رذیله نیز حزب اموی گوی سبقت را از دیگران ربودند و صفحه سیاه دیگری به سیاه‏كاری‏های خویش افزودند؛ آنان طفل شش ماهه امام حسین (ع) را در آغوش پدر به طرز دلخراشی با لب تشنه به شهادت رساندند. همین طور طبری نقل می‏كند كه نافع بن‏هلال در حین مبارزه در حالی كه دو بازویش شكسته بود به دست شمر اسیر شد و پس از سخنانی كه میان او و عمر سعد رد و بدل شد، به قتل رسید. 58آنگاه كه امام بر اثر شدت جراحات، زمینگیر شد، شخصی به نام مالك بن‏ نسر بر بالین امام حاضر شد و با ناسزاگویی شمشیرش را بر سر آن حضرت فرود آورد به گونه‏ ای كه كلاه‏ خود را درید و به سر اصابت كرد و كلاه‏خود پر از خون شد. 59در همان زمان، شمر بن‏ ذی‏ الجوشن به سوی خیمه‏ های امام حسین (ع) هجوم آورد و بانیزه آنها را درید و فریاد زد؛ آتش بیاورید تا اهل این خیمه را بسوزانم. آنان حتی عمامه ولباس و لوازم انفرادی امام را به یغما بردند و بدن مطهر او را عریان در میان خاك و خون رهاكردند. 60فرماندهان لشكر یزید پس از كشتن امام حسین (ع) و یارانش، سرهای آنان را از بدن جدا كردند و بر نیزه زدند و طبری می‏نویسد، نخستین سری كه بر فراز نیزه زده شد، سر مقدس امام حسین صلوات‏اللَّه‏ علیه بود. 61چنان كه عبیداللَّه اهل‏بیت (ع) را در كوفه زندانی كرد و امام چهارم حضرت زین‏ العابدین (ع) را به غل و زنجیر كشید. 62وقتی همه بازماندگان كربلا و امام سجاد (ع) وقتی وارد مجلس یزید شدند، همگی را ب�%A
سلام. خودمو وارسی كردم وسنجیدم. دقیق وعمیق. همه جوانب شخصیتم رو دیدم. ضعفها، وابستگی ها، ترسها، راحت طلبیها و... بعد دستم رو گرفتم وبردم به معركه عاشورا وكربلا. وناباورانه خودمو در سپاه عمر سعد وابن زیاد دیدم نه سید الشهدا. ازخودم هم ترسیدم وهم شرمنده شدم. چطور میتونم از لشكر یزید جدا بشم وبه حسین (ع) بپیوندم؟