*دو فیلم کمدی «کاتیوشا» و «من دیوانه نیستم» از چهارشنبه هفته گذشته به اکران درآمدند که با توجه به اکران تازه‌شان در این گزارش لحاظ نشدند.

فیلم‌های کمدی خوش شانس‌ترین ژانر سینمایی هستند که به تناسب شرایط و موقعیت‌های مختلف احتمال دیده شدنشان بیشتر است، حالا گاهی کمتر و گاهی بیشتر. این روزها سینمای ایران دوران بیشتر دیده شدن فیلم‌های کمدی را سپری می‌کند و هر فیلمسازی تصور می‌کند برای موفق شدن در گیشه حتی برای یک بار هم شده باید این ژانر را امتحان کند! اما در چند سال اخیر این تمایل به ساخت فیلم‌های کمدی بیشترین آورده‌اش فتح گیشه و فروش میلیاردی برای صاحبان آثار بوده و این در حالی است که در مقابل، محتوای بیشتر فیلم‌های کمدی سطحی و حتی درجاهایی مبتذل شده. 

مطمئنا هرکدام از فیلم‌های کمدی اکران شده در طول این مدت فارغ از خنداندن یا نخنداندن مخاطب‌شان نقاط قوت و ضعفی دارند که هر کدام نیاز به نوشتاری جداگانه دارد و قبلا بیشترشان را نقد و بررسی کردیم. اما در اینجا عیار فیلم‌های کمدی را از این منظر مرور کردیم که هرکدام چه قدر در خنداندن مخاطب موفق بودند و برای دستیابی به این موفقیت چه راهی را انتخاب کردند؟ میزان فروش فیلم‌ها تا زمان تهیه این گزارش لحاظ شده است.

مصادره/ مهران احمدی میزان فروش: ۱۵٬۶۶۶٬۴۷۹٬۰۰۰ تومان

رضا عطاران در نقش اسماعیل از کارمندان اداره ساواک است که بعد از انقلاب به خارج از ایران می‌رود. داستان فیلم درباره مسیر زندگی اسماعیل است. رفتن سراغ رضا عطاران برای یک فیلم کمدی کافی است تا بخشی از موفقیت آن تضمین شود. اما در «مصادره» علاوه بر موقعیت‌های کمدی که بارش بر دوش رضا عطاران است شوخی‌های کلامی هم سهم زیادی در خنده گرفتن از مخاطب دارند. مهران احمدی در بکار بردن این شوخی‌های کلامی برای خنداندن مخاطب سراغ شوخی‌های جنسی و متلک‌های سیاسی رفته.

لونه زنبور/ برزو نیک نژادمیزان فروش: ۹٬۱۳۷٬۴۹۵٬۰۰۰ تومان

محسن کیایی به عنوان نویسنده و برزو نیک نژاد در مقام کارگردان سعی کردند از هر دیالوگ و رفتاری برای خنداندن مخاطب کمک بگیرند اما در نهایت بیشتر لحظات داستان با بامزگی‌های همیشگی محسن کیایی و پژمان جمشیدی جلو می‌رود. «لونه زنبور» مخاطبش را می‌خنداند اما نه آنقدر جدی که در ذهن تماشاگرش ماندگار شود. در نهایت این فیلم هم برای خنداندن مخاطب استفاده از شوخی‌های جنسی را تر جیح داده!

خرگیوش/ مانی باغبانی میزان فروش: ۲٬۰۱۷٬۹۲۵٬۰۰۰ تومان

جنس کمدی «خرگیوش» متفاوت از دیگر کمدی‌های معمول در سال‌های اخیر است ضمن اینکه با سلیقه بخش قابل توجهی از مخاطبان هم همخوانی ندارد؛ به همین جهت در اینجا جنس شوخی‌ها و موقعیت‌های طنز داستان هم فرق می‌‎کند و خیلی سخت خنده را بر لب تماشاگر می‌آورد. در این روایت متفاوت تنها جواد عزتی و سیامک انصاری با استفاده از سابقه‌شان در فیلم‌های کمدی توانستند تا حدودی لحظاتی شاد برای مخاطب رقم بزنند. «خرگیوش» میان نگاه فلسفی و کمدی بودنش بلاتکلیف است.

خوک/ مانی حقیقیمیزان فروش: ۱٬۱۷۸٬۸۶۴٬۰۰۰ تومان

با اینکه «خوک» در میان فیلم‌های کمدی جا گرفته اما اولین صحنه‌هایی که مخاطب می‌بیند سکانس‌هایی است که با نمایش سر بریده و صحنه‌هایی خشن شروع و اتفاقا هرچه جلوتر هم می‌رویم بر تعدادشان افزوده می‌شود. این صحنه‌های نامعمول آن دسته از تماشاگرانی را که برای دیدن یک فیلم کمدی به سینما آمدند غافلگیر می‌کند. داستان خوک پر از شوخی‌هایی که است که اتفاقا خیلی جدی عنوان می‌شوند اما نمی‌خندانند. «خوک» شوخی‌های کلامی زیادی حتی در مورد چهره‌های مطرح دارد اما در بکارگیری این شوخی‌ها با ظرافت جلو رفته تا حساسیتی ایجاد نکند.

خجالت نکش/ رضا مقصودیمیزان فروش: ۴٬۴۸۷٬۷۰۴٬۰۰۰ تومان
سوژه «خجالت نکش» موقعیت‌های طنز زیادی برای خنداندن تماشاگر فراهم می‌کند. رضا مقصودی هم سراغ کنایه‌های سیاسی رفته هم اینکه داستان را برپایه فرزند آوری یک زوج روستایی در سن بالا جلو برده که هر دو در ایجاد موقعیت‌های خنده دار نقش دارد. اما اولین تجربه کارگردانی مقصودی از نظر کیفیت و پرداخت به سوژه کمتر مولفه‌های یک فیلم سینمایی را دارد.

تگزاس/ مسعود اطیابیمیزان فروش: ۱۳٬۴۳۲٬۵۸۳٬۰۰۰ تومان

«تگزاس» برای خنداندن مخاطبش بی دردسر از فرمول امتحان پس داده فیلم «خوب بد جلف» کمک گرفته؛ ترکیب حمید فرخ نژاد، سام درخشانی و پژمان جمشیدی. اما این ترکیب اینجا چندان موفق نیست. از طرفی اطیابی برای رسیدن به هدفش مثل خیلی از فیلمسازان هرچند کمتر اما باز هم نتوانسته از کنار شوخی‌های سطحی و دم دستی بگذرد. «تگزاس» یک فیلم کمدی است که مخاطب خوش خنده را می‌خنداند اما برای سخت پسندترها انتخاب خوبی نیست. با دیدن «تگزاس» می خندید اما نه آنقدر که از دیدن یک فیلم کمدی لذت برده باشید.

به وقت خماری/ محمد حسین لطیفیمیزان فروش: ۹۰۷٬۸۳۵٬۰۰۰ تومان

فضای کلی «به وقت خماری» در داستان و رابطه بازیگرها با یکدیگر تفاوت چندانی با سریال «دودکش» محمد حسین لطیفی ندارد و همان اندازه که با آن خندیدید در اینجا هم به لبتان خنده می‌آید. در واقع «به وقت خماری» بیشتر یک فیلم تلویزیونی است تا سینمایی که اگر در یک ظهر جمعه آن را از تلویزوین ببینید حتما بیشتر از دیدنش لذت می‌برید اما در سینما نه. حتی حضور پر شمار بازیگران چهره تاثیر چندانی در جذابیت اثر ندارد و بازهم می‌رسیم به تکرار همان شوخی‌های سطحی و جنسی... .

دشمن زن/ کریم امینیمیزان فروش: ۲٬۴۹۸٬۹۳۳٬۰۰۰ تومان

«دشمن زن» نه محتوای قابل دفاعی دارد نه کیفیت خوبی اما تماشاگرش را می خنداند! اینکه مخاطب با یک فیلم کمدی می‌خندد اتفاق خوبی است اما بیشتر تماشاگران با وجود خندیدن راضی از سالن سینما بیرون نمی‌آیند. اولین تجربه فیلمسازی کریم امینی که با تهیه کنندگی حسین فرح بخش رقم خورده بیشتر با شوخی‌های کلیشه‌ای و مبتذل جلو می‌رود و در نهایت فیلمی کاملا سطحی بجا می‌گذارد.

دلم میخواد/ بهمن فرمان آرامیزان فروش: ۱٬۳۹۶٬۹۵۲٬۰۰۰ تومان

اثر جدید فرمان آرا با اینکه در دسته فیلم‌های کمدی قرار گرفته اما مواد لازم برای خنداندن را ندار و توقع تماشاگر فیلم ‌کمدی را برآورده نمی‌کند. فرمان آرا سراغ نویسنده افسردی‌ای رفته که مدت‌هاست نتوانسته کار کند و به همین دلیل دچار افسردگی شده. این نویسنده در جریان اتفاقی به این نتیجه می‌رسد که برای رها شدن از این نا امیدی بهتر است برقصد... شاید صحنه‌های رقصیدن آقای نویسنده و دیگران در سکانس‌های ابتدایی جلب توجه کند اما ادامه‌اش جذاب نیست و مهمتر اینکه مولفه‌های یک فیلم کمدی را ندارد. 

هزارپا/ ابوالحسن داوودیمیزان فروش: ۱۳٬۷۹۶٬۲۳۸٬۰۰۰ تومان

از ابتدای سال تا الان «هزارپا» هم در گیشه فیلم‌های کمدی موفق‌تر از رقبایش ظاهر شده هم در خنداندن و همراهی مخاطب. داستان و موقعیت‌های این فیلم ویژگی‌های یک کمدی مخاطب پسند را دارد. اما داوودی هم به مانند خیلی از فیلم‌های کمدی سعی کرده با اضافه کردن شوخی‌های جنسی از مخاطبش خنده بگیرد. اما مشکل «هزارپا» در این است که بدون این اندازه از شوخی‌های منشوری هم می‌توانست تماشاگرش را به اندازه بخنداند و آن‌ها را راضی از دیدن فیلم نگه دارد. ضمن اینکه رضا عطاران و جواد عزتی به اندازه کافی در فیلم طناز هستند.


از ابتدای سال 97 تا امروز 12 فیلم‌ سینمایی کمدی بر پرده رفته که مجموعشان با فروش نزدیک به 65 میلیارد تومان بیشترین سهم را در گیشه سینما داشتند. هرکدام چه قدر در خنداندن مخاطب موفق بودند و برای دستیابی به این موفقیت چه راهی را انتخاب کردند؟