خار مریم گیاهی خاردار با گلبرگ‌های بنفش است که رگه‌های سفید دارد. از عصاره خار مریم برای درمان‌ خانگی مشکلات مختلفی استفاده می‌شود. 

در  عصاره گیاه خار مریم سیلیمارین وجود دارد. این ماده دارای خواص ضدالتهابی، ضدویروسی و آنتی اکسیدانی است. در طب سنتی از خواص خار مریم برای درمان اختلالات کیسه صفرا و کبد، افزایش شیر مادر، جلوگیری و درمان سرطان و مراقبت از کبد در مقابل زهر نیش مار، الکل و سموم محیطی  استفاده می‌شود.

خواص درمانی خار مریم- محافظت از کبد: یکی از مهمترین علل  شهرت گیاه خار مریم، محافظت آن از کبد است. از این گیاه به عنوان درمان مکمل بیماری‌هایی مانند کبد چرب الکلی، کبد چرب غیرالکلی، هپاتیت و حتی سرطان کبد استفاده می‌شود. خار مریم از کبد در برابر سمومی مانند آماتوکسین حفاظت می‌کند. مصرف این گیاه از تخریب کبد و التهاب آن می‌کاهد.

به خاطر فلاونوئید موجود در گیاه خار مریم اثرات سم زدایی درکبد دارد، که می تواند به تسریع فرآیند التیام در کبد کمک کند، مقدار زیادی از آسیب ناشی از نوشیدن بیش از حد و یا دیگر رفتارهای آسیب رسان در کبد، از جمله سیروز را خنثی میکند. هم چنین ممکن است از بیماری هایی مانند سندرم کبد چرب، یرقان و هپاتیت جلوگیری کند. در طب سنتی از خار مریم برای پیشگیری و درمان بیماری های کبد از جمله هپاتیت ویروسی حاد و مزمن، سیروز، یرقان یا زردی و اختلالات کیسه صفرا استفاده می شود.

- تقویت سیستم ایمنی بدن: سیستم ایمنی بدن مکانیسمی است که از بدن در برابر ویروس ها، باکتری ها و هر نوع عامل بیماری زای دیگری محافظت می کند. گاهی بنا به دلایلی مانند تغذیه نامناسب، استرس و یا عفونت ها، اختلالاتی در عملکرد این سیستم ایجاد می شود.

- کاهش وزن: سیلیمارین موجود در خارمریم باعث کاهش وزن می شود. خارمریم برای کسانی که به دنبال کاهش وزن هستند مفید است. دمنوش خار مریم به افزایش سوخت و ساز بدن کمک می کند، اشتها را کاهش داده و با افزایش چربی سوزی باعث لاغری و کاهش وزن افراد می شود.

- بهبود سلامت قلب: عرق خارمریم حاوی مقادیر زیاد اسیدهای چرب مفید و امگا 3 است که برای حفظ سلامت قلب ضروری است، دم کرده خار مریم به دلیل مقادیر بالای آنتی اکسیدان ها و مواد مغذی که دارد به کاهش کلسترول خون و فشار خون بالا کمک کرده و خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی، آترواسکلروزیس و سکته قلبی را کاهش می دهد.

- جلوگیری از دیابت: ترکیب آنتی اکسیدان ها، اسیدهای چرب و سیلیمارین در عرق خار مریم می تواند در راستای تنظیم مقادیر انسولین و حفظ سطح قند خون حتی برای افراد مبتلا به دیابت مناسب باشد. سیلیمارین موجود در خار مریم به کاهش قند خون در افراد مبتلا به دیابت کمک می کند؛ مصرف خار مریم به مدت 4 ماه، میزان قند خون ناشتا و سطح انسولین افراد مبتلا به دیابت نوع 2 را کاهش می دهد.

- ضد سرطان: به نظر می رسد عرق خار مریم می تواند اثر مهاری بر رشد سلول های سرطانی و تومورهای پوست داشته باشد و همچنین می تواند به جلوگیری از رشد سرطانی پروستات، پستان و کبد کمک کند. مقادیر بالای سیلیمارین موجود در خار مریم که در واقع نوعی آنتی اکسیدان است به کاهش رادیکال های آزاد بدن کمک کرده و با تقویت سیستم ایمنی، خطر ابتلا به تومور و سرطان را کاهش می دهد. خار مریم به مهار رشد سلول های سرطانی پروستات، پوست و پستان کمک می کند. 

- محافظت سلول های قرمز خون: رادیکال های آزاد می توانند به سلول های خون قرمز، به ویژه در افراد مبتلا به اختلالات ژنتیکی که بر آن ها تاثیر می گذارند (مانند کم خونی یک سلول داسی شکل و تالاسمی)آسیب وارد کنند. سیلیمارین رادیکال های آزاد را در سلول های خونی قرمز خنثی کرد، سطح گلوتاتین را افزایش داد و تجزیه را کاهش داد.

- تنظیم کلسترول: عرق خارمریم یک ضد التهاب است، به کاهش سطح کلسترول در بدن کمک می کند، خون را پاک می کند و از استرس اکسیداتیو جلوگیری می کند. سیلیمارین موجود در عصاره خارمریم، کلسترول کل و تری گلیسرید در بدن را بهبود می بخشد. سیلیمارین موجود در گیاه خار مریم دارای خواص ضد التهابی است که می تواند به کاهش کلسترول خون بالا کمک کرده و خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی را کاهش دهد.

- بهبود سلامت دستگاه گوارش: گیاه خار مریم باعث تقویت تشکیل آنزیم و تولید صفرا می‌شود و همین به سلامت دستگاه گوارش کمک می‌کند. درعین حال این گیاه با توجه به خواص ضد التهابی که دارد، غشاهای مخاطی روده را تسکین می‌دهد. در طب سنتی از دمنوش خار مریم برای درمان معده درد، کاهش نفخ شکم، درمان یبوست و سلامت دستگاه گوارش استفاده می شود.

- جلوگیری از سنگ صفرا: مقادیر بالای آنتی اکسیدان سیلیمارین موجود در گیاه خار مریم به بهبود عملکرد کیسه صفرا کمک کرده و با پاک سازی و سم زدایی آن، خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا را کاهش می دهد. با تمیز کردن بدن از متابولیک، خار مریم به بهبود عملکرد کیسه صفرا، کلیه ها و طحال کمک می کند و از خطر جلوگیری سنگ صفرا می کند.

- پیشگیری از سنگ کلیه: سنگ کلیه هنگامی تشکیل می شود که کلسترول و مواد دیگر در صفرا زیاد شوند؛ گیاه خار مریم به پاک سازی و سم زدایی کبد و کیسه صفرا کمک می کند به همین دلیل گفته شده که می تواند خطر ابتلا به سنگ کلیه را کاهش دهد.

- بهبود سلامت استخوان: خارمریم به جلوگیری از آسیب استخوان به دلیل کمبود استروژن کمک می کنند هم چنین سلامت استخوان را بهبود می بخشد و از خطر پوکی استخوان جلوگیری می کند. پوکی استخوان نوعی بیماری است که در آن استخوان‌ها رو به زوال می‌روند.

 این مشکل معمولا در طول زمان و به‌تدریج ایجاد و باعث می‌شود تا استخوان‌ها، شکننده و ضعیف شده و حتی با کوچک‌ترین ضربات و فشارها به‌سادگی بشکنند. مصرف خار مریم به تحریک تولید مواد معدنی در استخوان‌ها کمک می‌کند و از استخوان‌های بدن در برابر ضعیف شدن و زوال، محافظت می‌کند خواص خار مریم برای جلوگیری یا درمان پوکی استخوان در زنان یائسه بهره برد. 

- سلامت مغز: خار مریم می‌تواند از بدن در برابر ام اس و بیماری پارکینسون محافظت کند. این گیاه دارویی می‌تواند به جلوگیری از بیماری‌های مغزی مرتبط با سن مانند پارکینسون و آلزایمر کمک کند.

- ضد التهاب طبیعی: دمنوش خار مریم دارای خواص ضد التهابی طبیعی است که خطر ابتلا به بیماری های التهابی مانند آرتروز، نقرس، سردرد، میگرن و درد مفاصل را کاهش می دهد.

- درمان آسم: خارمریم با کاهش تورم در مجاری هوایی، سیلمارین درخارمریم به منظور جلوگیری از علایم آسم آلرژی نشان داده شده است.

- ضد قارچ: عفونت های قارچی ویژه ای وجود دارند که با خار مریم درمان می شود بسیاری از انواع قارچ ها خطرناک هستند، و کلاهک قارچ سمی است.

- درمان سندروم پیش از قاعدگی: زنانی که دچار تغییرات روحی، نفخ ، گرفتگی عضلات، و حساسیت سینه قبل از قاعدگی هستند، با مصرف عرق خار مریم به سندروم قبل از قاعدگی را درمان می کند.

- سلامت پروستات: ترکیبی از سیلیمارین و سلنیوم نشانه های پروستات را در یک بررسی بالینی بین 55 مرد کاهش دادند. این روش جریان ادرار را بهبود بخشیده و پری مثانه را کاهش می دهد. همین ترکیب چربی های خونی را کاهش داد که به سرطان پروستات در مردانی که قبلا تحت عمل جراحی پروستات قرار گرفته اند، مرتبط هستند.

- افزایش باروری: خارمریم کیفیت نطفه را بالا برده و وضعیت آنتی اکسیدان، باروری و عملکرد جنسی را افزایش می دهد؛ از آنجا که خار مریم اثرات استروژن نیز دارند، اگرچه مردان به سطوح سالم استروژن نیاز دارند تا باروری و سلامت جنسی را حفظ کنند.  خارمریم می تواند به طور بالقوه برای افزایش شانس در لقاح مصنوعی مورد استفاده قرار گیرد.

- درمان سوزش معده: یکی از فواید خارمریم درمان آن در سوزش معده و سوهاضمه است. گیاه خارمریم، گوارش را با افزایش ترشح اسید معده و آنزیم های گوارشی و همچنین فعال کردن عصب کاهش می دهد.

- افزایش شیر مادر: یکی دیگر از خواص خار مریم در افزایش میزان شیر مادران شیرده است. به نظر می‌رسد که این گیاه می‌تواند موجب افزایش هورمون تولید شیر یعنی پرولاکتین شود. 

 - کاهش التهاب: به شدت به فعالیت آنتی اکسیدان گره خورده است، خار مریم ضد التهابی قوی است. این مسدود ترین مسیرهایی است که موجب التهاب یا بدتر شدن آن در بدن می شود. در سلول های سفید خون افراد سالم، سیلیبین با جلوگیری از انتشار محصولات مضر، التهاب را کاهش می دهد.

- پیشگیری از زوال عقل و آلزایمر: سیلیمارین موجود در خار مریم به محافظت از بدن در برابر استرس اکسیداتیو که یکی از علل ابتلا به زوال عقل و آلزایمر است، کمک می کند. گیاه خار مریم مقاومت بدن در برابر استرس اکسیداتیو را افزایش می‌دهد. استرس اکسیداتیو عامل اصلی بیماری آلزایمر است.

خواص درمانی و زیبایی بهداشتی گیاه خار مریم - جوان سازی پوست صورت: مقادیربالای آنتی اکسیدان های موجود در گیاه خار مریم به کاهش رادیکال های آزاد بدن کمک کرده و با رفع چین و چروک به جوان سازی پوست صورت و رفع لکه های تیره پوستی کمک می کند.

- رفع آکنه پوستی: آکنه همان جوش‌های ناخوشایندی است که به خاطر نوعی التهاب پوستی مزمن ایجاد می‌شود. آکنه می‌تواند روی زیبایی ظاهری اثرات منفی بگذارد و درد و نگرانی برای فرد ایجاد کند. گفته می‌شود که تخریب اکسیداتیو، عامل ایجاد آکنه در بدن است و خار مریم با وجود داشتن خواص ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی خود می‌تواند مکملی مناسب برای مبتلایان به آکنه باشد. 

- ضد آفتاب طبیعی: سیلیمارین موجود در خار مریم از پوست در برابر اشعه مضر نور خورشید محافظت کرده و خطر ابتلا به التهاب پوست و آفتاب سوختگی را کاهش می دهد.

- تاخیر در روند پیری پوست: آنتی‌اکسیدان‌های موجود در خار مریم با آسیب ناشی از رادیکال‌های آزاد مبارزه می‌کنند و همین در نهایت باعث کند شدن روند پیری می‌شود. این گیاه دارویی روی کند شدن علائم پیری روی سطح پوست و اعضای داخلی بدن تاثیر یکسان دارد. مصرف خار مریم یک روش خوب برای كاهش علائم پیری است از جمله چروک‌ها، لكه‌های تیره و خطوط ریز. این آنتی‌اکسیدان‌ها به لحاظ داخلی می‌توانند با جلوگیری از درد مفصل و بهبود سلامت چشم، پیری را به تاخیر بیندازند.

- مراقبت از پوست: خارمریم به کاهش التهاب ناشی از مقدار آنتی اکسیدان غنی آن کمک می کند هم چنین از پیری پوست جلوگیری می کند و درخشندگی طبیعی آن را نمایان می کند.

- درمان پسوریازیس: سیلیمارین موجود در خارمریم به درمان پسوریازیس کمک می کند و به مبارزه با قرمزی، خارش و لکه های ضخیم پوست کمک می کند.

طرز تهیه دمنوش خار مریم
مواد لازم:
- برگ و دانه خار                         1  قاشق چای خوری
 - آب جوش                                 1 فنجان
 - عسل طبیعی                            1 قاشق چای خوری

طرز تهیه: 
برگ و دانه های خشک شده گیاه خار مریم را به یک فنجان آب جوش اضافه کنید و بگذارید 3 تا 5 دقیقه بماند تا دم بکشد. دمنوش شما آماده است، یک قاشق چای خوری عسل را به آن اضافه کرده و بنوشید.
عوارض مصرف گیاه خار مریماگر هم مصرف خار مریم عوارضی داشته باشد، بیشتر در ناحیه روده‌ها و به صورت اسهال، حالت تهوع یا نفخ شکم خود را نشان می‌دهد.

- زنان باردار: زنان باردار در مصرف این گیاه باید احتیاط کنند.  

- افراد دچار حساسیت گیاهی: مصرف خارمریم می‌تواند برای کسانی که به گیاهان خانواده کاسنی حساسیت‌ دارند، مشکلاتی ایجاد کند.

- افراد مبتلا به دیابت: خاصیت کاهش قند خون خارمریم می‌تواند موجب افت قند خون شدید افراد مبتلا به دیابت شود.

- افراد با شرایط خاص: خارمریم دارای خواص استروژنی است؛ پس امکان دارد وضعیت بیماری‌های حساس به هورمون مانند سرطان سینه را وخیم‌تر کند.

 گیاه خار مریم خواص فراوانی دارد، این گیاه توانایی رفع مسمومیت کبد، سرعت بخشیدن به ترمیم اندام، کاهش پیشرفت انواع سرطان‌ها، درمان عفونت‌های قارچی را دارا می‌باشد، همچنین از بدن در برابر اثرات جانبی دارو محافظت کرده، شروع بیماری آلزایمر و خطر بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد.