 این شبهه از سوی برخی از دشمنان اهل بیت علیهم السلام طرح شده كه ادعا می كنند علّت زمینه ساز واقعه كربلا و شهادت امام حسین علیه السلام داستان عاشقانه ای بود كه به واسطه عشق و علاقه شدید یزید به زنی به نام «اُرَیْنَبْ» همسر «عبدالله بن سلام» آغاز شد و امام حسین علیه السلام با اقدامی كه در بعضی كتاب ها ذكر شده مانع از این دست یازی و شهوت رانی یزید گردید.
در حقیقت چنین وانمود كرده اند كه سرآغاز كینه توزی و دشمنی یزید با امام حسین علیه السلام و سرمنشأ واقعه كربلا این ماجرا بوده است .
در پاسخ به این شبهه عرض می كنیم:
با تحقیقی كه ما در متون و منابع تاریخی داشتیم تنها كتاب قابل اعتنائی كه این واقعه را ذكر كرده است كتاب الامامه و السیاسه ابن قتیبه دینوری متوفای 276 هق از مصادر تاریخی اهل سنّت می باشد. كه هر محقّقی با مطالعه این متن، آن را به یك داستان و رمّان شبیه تر می بیند تا یك اتّفاق حقیقی. ما جهت اطّلاع از كلّ این ماجرا ترجمه مطالب نقل شده در كتاب الامامه و السیاسه را در این جا می آوریم تا کذب بودن آن روشن شود و ببینید بنی امیه و طرفداران آنها از چه راههایی برای تخریب چهره امام و واقعه عاشورا تلاش کرده اند:
عشق یزید و حیله معاویه
یزید بن معاویه شبی با یكی از ندیمان پدرش معاویه كه رفیق نام داشت شب نشینی كرده ، و رفیق مشغول سخن گفتن بوده ، و از هر طرف سخنی به میان می آورد. یزید مجلس را خلوت و خصوصی دیده ، اظهار می كند: خداوند حكومت پدرم (معاویه) را پایدار داشته ، و عافیت و تندرستی به او عطا نماید. دقت فكر و حسن نظر و رای جمیل او مرا وامی داشت كه در تمام امور خود به صلاح بینی او اتكاء نموده ، و حتی احتیاجی به اظهار نیّات و خواسته های قلبی خود ندیده ، و در همه امور خود با توجه كامل او توكل و اطمینان داشته باشم ، ولی پدرم با آن علم! و حلم! و توجهی! كه دارد: از صلاح بینی و خیر خواهی من غفلت نموده ، و مخصوصا در یك موضوع مرا به كلی محروم و ضایع كرد. خداوند از خطاها و سیئات اعمال او بگذرد. رفیق گفت: خیال می كنم سوء تفاهم و اشتباهی رخ داده است؛ زیرا محبت و علاقه شدید و توجه و مهربانی كامل پدرت درباره شما قابل انكار نیست ، و شما خودتان می دانید كه : پدرتان تا چه اندازه نسبت به شما علاقه نشان داده ، و پیوسته آخرین هدفش خوشی و آسایش و رضایت خاطر و بلندی مقام و شوكت شما است. یزید سرش را پائین انداخته ، و محسوس بود كه: از اظهار خود پشیمان شده، و به گفته خود نادم است.
رفیق پس از تمام شدن مجلس ، به سوی عمارت معاویه رهسپار گردیده ، و اجازه ملاقات طلبید. معاویه به خاطر خصوصیتی كه با رفیق (ندیم خود) داشت : فهمید كه شرفیابی او در آن وقت شب از جهت امر لازمی خواهد بود، و روی این لحاظ اجازه داد و رفیق وارد اطاق مخصوص گردید. رفیق مذاكرات خود را با یزید درمیان گذارده ، و ملال خاطر و تكدر قلب و گلایه و زبان حال او را در پیشگاه معاویه به عرض رسانید.
معاویه گفت: عجبا، تا به حال كوچكترین عملی كه موجب ناراحتی و تكدر خاطر و كراهیت جانب او باشد از من صورت نگرفته است ، و همیشه خواستارم تا خواسته ها و كارهای او مطابق میل و موافق خواهش و رضایت كامل او انجام پذیرفته ، و هیچ گونه درباره او مهربانی و خوبی و احسان مضایقه نكنم . سپس دستور داد: یزید را پیش او بخوانند.
ندیم معاویه پیش یزید آمده ، و او را به پیشگاه امیر دعوت كرد. یزید با عجله فرمان پدرش را پذیرفته ، و به سوی او حركت نمود. یزید خیال كرد كه : این دعوت در این هنگام شب ، به خاطر استشاره كردن و مذاكراتی است كه پیرامون پیش آمدی صورت خواهد گرفت ، زیرا معاویه در كارهای مشكل و امور سیاسی حكومت خود با یزید استشاره نموده ، و به كمك فكر او آن مشكل را حل می كرد. یزید به اطاق مخصوص پدرش وارد شده و نشست .
معاویه پس از ملامت و مذمت كردن پسرش یزید، اظهار داشت : من به موجب علاقه شدیدی كه نسبت به تو داشتم تو را بر اشخاص بزرگ و مردان فضیلت و اصحاب رسول اكرم (ص ) برتری داده، و بر آنها امیر و پیشوا قرار دادم ؛ و مقام و مرتبه تو را بر دیگران ترفیع داده ، و به خاطر گرفتن بیعت برای تو منزلت آنان را پائین تر و كمتر قرار دادم .
یزید در حالی كه از شدت شرمندگی و خجلت غرق عرق بود به سخن آمده گفت : من نمی خواستم در مقابل نعمتها و مهربانیهای شما كفران ورزم ، من به خیرخواهی و صلاح بینی و احسان شما اعتراف دارم و چون سخن به اینجا رسیده است ، مجبورم سرّ باطنی خود را افشاء كرده و علت انزجار و گلایه خود را بیان كنم: همان طور كه معلوم و روشن است ، انسان به خاطر ادامه زندگی خود و برای آسایش و تنظیم امور زندگانی خویش: نیازمند به ازدواج و زناشویی است ، و البته در انتخاب زن لازم است بیش از پیش ‍ دقت و توجه كرد. تا زنی كه از هر جهت سزاوار و مناسب است اختیار و انتخاب شود. من هنگامی كه كمال ادب و زیبائی و حسن سیرت و صورت دختر اسحاق (ارینب) را می شنیدم ، در دل خود خاطر خواه و علاقه مند و عاشق او شده بودم ، و كوچك ترین احتمالی نمی دادم كه از جانب شما مسامحه و سستی و تأخیری در اختیار و خواستگاری از او رخ بدهد، ولی شما به كلی غفلت ورزیدید، به حدی كه او را از جای دیگر خواستگاری كرده، و به عقد (پسر عمویش) عبدالله بن سلام در آمد. من از این پیش آمد بی نهایت متأثر شده و آسایش و طمأنینه خاطر و آرامش را از من سلب نموده، و با حالت اضطراب و ناراحتی و تشویش به سر می برم . محبت و عشق و علاقه ارینب رفته رفته در قلب من بیشتر شده ، و صبر و استقامت را از دلم ربوده است . آری صبر من تمام شده ، و بیش از این حوصله استقامت و خودداری و نگهداری سرّ ضمیر خویش ندارم .
معاویه گفت: آرامش قلبت را از دست نداده ، و به من مهلت بده. یزیدگفت: پس از پایان یافتن و از بین رفتن موضوع، مهلت دادن و فكر كردن و اقدام نمودن چه نتیجه خواهد داشت .
معاویه در جواب گفت: نمیدانم عقل و استقامت و مردانگی تو كجا رفته است. یزید گفت: عشق بر خرد غالب شده ، و به خاطر نمایش عشق، عقل و صبر و تقوی و طمائینه دل رخت بر بسته است . و اگر كسی می توانست در مقابل سیطره عشق ، تقوی!! و عقل خود را از دست ندهد، البته حضرت داود (ع ) برای این قسمت پیش قدم و مقدم بود، در صورتی كه آن حضرت اظهار عجز و ناتوانی و بی صبری نموده ، و در مقابل محبتی كه به زنی پیدا كرده بود!!، اضطراب نفس و تشویق خاطر پیدا كرد.
معاویه گفت: برای چه مرا پیش از فوت وقت مطلع نكردی؟ یزید گفت: خیال نمی كردم محتاج به تذكر باشد،
معاویه به دریای فكر غوطه ور شده ، و برای حل این مطالب اندیشه ها و حیله هایی طرح می كرد.
و ارینب كه از جهت جمال و كمال و شرافت و مال سر آمد زنان زمان خود و شهره آفاق گشته بود، پس از ازدواج كردن با پسر عموی خویش عبدالله بن سلام (از طائفه قریش ) در مملكت عراق با هم زندگانی می كردند.
و عبدالله بن سلام از جانب معاویه مأموریت و حكومتی داشته و دارای فضیلت و مقام و منزلت بلندی بود. معاویه پس از نقشه كشی ها و اندیشه های بسیار، صلاح در این دید كه : نامه ای به عبدالله بن سلام نوشته ، و او را به جانب شام احضار نماید. معاویه به این مضمون نامه نوشت و ارسال كرد: چون نامه من به تو رسید بدون تأخیر به سوی شام حركت كن ، امید است در این سفر خیر بسیار و نتیجه مهمی به تو رسیده ، و نصیب كاملی به دست تو آید.عبدالله بن سلام پس از رسیدن نامه ، بدون تأخیر به سوی شام حركت كرده ، و در منزلی كه قبلا به اشاره معاویه برای او مهیا شده بود وارد شد.
معاویه ، ابوهریره و ابودرداء (از اصحاب رسول الله ) را احضار نموده ، و پس از مقدمات و ذكر سخنانی چند و رجز خوانی ها، گفت : دختری دارم كه موقع ازدواج او فرا رسیده ، و می خواستم برای انتخاب همسر او، دقت كامل و توجه تمامی به كار برده ، و كسی را انتخاب و در نظر بگیرم كه از جهت فضیلت و دیانت و تقوی و ادب و مروت مورد وثوق و اطمینان من باشد، و به نظر من مصداق این اوصاف شخص عبدالله بن سلام است كه از هر جهت زیبنده و سزاوار است ، و مخصوصا علت اقدام عاجل من این است كه : مبادا پیش از انجام گرفتن این قسمت اجل مرا دریابد، و كسانی كه پس از من امور سلطنت و حكومت را به دست می گیرند، به خاطر عجب و بزرگواری حكومت و كوچك شمردن دیگران و به بهانه پیدا نكردن هم رتبه و كفو، از تزویج زن ها ممانعت ننمایند. من میل دارم كه شخصا این قدم را برداشته ، و راه را برای آیندگان روشن كنم ، تا جانشینان من نیز با من هم فكر و هم قدم باشند. ابوهریره و ابودرداء اظهار تشكر كرده گفتند: البته شما كه صاحب و كاتب رسول الله (ص) بودید، از هر جهت برای اجرای دستورات واقعی و عمل كردن به احكام حقیقی كه موجب سپاس گذاری و شكر خالق و رضای او است ، تقدم و اولویت خواهید داشت.
معاویه گفت: پس مناسب می دانم كه شما این نظریه مرا به عبدالله بن سلام ابلاغ نمائید، و البته با دختر من نیز مشورت و مذاكره خواهید نمود، ولی تصور می كنم او هم با فكر و تصویب من مخالفت نكرده و از صلاح دید من خارج نشود. معاویه پس از بیرون رفتن آن دو نفر، به اندرون كاخ رفته ، و به دختر خود توصیه كرد: هنگامی كه ابوهریره و ابودرداء با او مذاكره نموده ، و او را برای عبدالله بن سلام خطبه و خواستگاری نمایند، در جواب ایشان چنین اظهار كند كه : عبدالله بن سلام بی نهایت مرد زیبنده و مناسب و محترم و پسندیده است فقط مانعی كه در این قسمت موجود است: بودن زن او ارینب است، زیرا غیرت و خوی من با این امر سازگار نبوده ، و روی این جهت می ترسم سخنی بگویم یا عملی را مرتكب شوم كه موجب سخط و غضب الهی واقع شده، و بر عذاب و گرفتاریهای همیشگی گرفتار آیم : و تا ایشان با ارینب زناشوئی می كند: این اقدام عملی نخواهد شد.
ابوهریره و ابودرداء نزد عبدالله بن سلام آمده ، و گفتار معاویه را به او ابلاغ نمودند. عبدالله بن سلام بی نهایت مسرور گشته ، و شروع به عرض ‍ تشكر و سپاس گوئی نموده ، و از الطاف و مراحم و توجهات معاویه كه درباره او مبذول شده است بسی اظهار امتنان و خوشحالی نمود.
عبدالله بن سلام پس از این كه در مقابل توجه این نعمت، سپاس خالق را به جا آورد، و از نعمت ها و حسن نظر و عطوفت و رحمت معاویه سپاس گوئی كرد تقاضا نمود كه آن دو نفر برای خواستگاری رسمی به پیشگاه معاویه رهسپار شوند.
ابوهریره و ابودرداء به عنوان خواستگاری به پیشگاه معاویه مراجعت نمودند. معاویه اظهار داشت : همان طوركه گفتم من از این وصلت بی نهایت خوشوقت و فرحناكم ، و چون لازم است با خود دختر نیز مذاكره شده و نظر و موافقت او را هم تحصیل بنمائیم می باید شما این قسمت را نیز شخصا انجام بدهید. ابوهریره و ابودرداء به اطاق مخصوص دختر معاویه وارد شده و نظر پدرش معاویه را برای او به تفصیل فهمانیدند. دختر به همان شكل كه پدرش تعلیم داده بود پاسخ داد. و در نهایت گفت: عبدالله می تواند همسر و كفو مناسبی باشد فقط تنها مشكلی كه او هست این این كه او صاحب همسر است و من ترس از آن دارم كه من با این كار خود غیرت او را علیه خود بر انگیخته و موجب سخط الهی گردم. ابوهریره و ابودرداء نزد عبدالله بن سلام برگشته ، و جریان مذاكرات خودشان را با معاویه و دخترش را برای او نقل كرده ، گفتند: به نظر ما تنها مانعی كه موجود است ، وجود ارینب است . عبدالله بن سلام روی سادگی خود، در حضور آن دو نفر، طلاق زن خود ارینب را جاری كرده ، و آنها را شاهد طلاق قرار داد. ابوهریره و ابودرداء پس از شنیدن صیغه طلاق ، به سوی معاویه مراجعت نموده ، و جریان امر را به او اطلاع دادند. معاویه كه در این مرتبه حاجت خود را برآورده دید: شروع به غمزه و ناز كرده ، و گفت : من از این عمل به این فوریت متأثر شدم ، عجله و شتاب كردن ایشان سزاوار نبود، بهتر این بود كه ایشان صبر می كردند و بالاخره كار به یك ترتیبی انجام می گرفت ، البته آن چه مقدر است به وقوع خواهد پیوست ، هر چه بود خوب یا بد گذشته است ، ما باید پیرامون مقدمات و شرائط كار خودمان روی فكر صحیح و نظر صائب به خوبی تأمل كرده ، و سپس تصمیم بگیریم .
معاویه پس از اظهار این مطالب درهم و مبهم گفت : شما مرخص شده و مراجعت نمائید البته آنچه تصمیم گرفتم به اطلاع شما خواهیم رسانید.
معاویه پس از این جریان نامه به پسرش یزید نوشته ، مژده داد كه كارهای مقدماتی انجام گرفته ، و به مطلوب نزدیك شده ، و اینك عبدالله بن سلام طلاق ارینب را داده است. پس از چند روز ابوهریره و ابودرداء به سوی معاویه برگشتند. معاویه اظهار داشت : طوری كه مسبوق شدید، رضایت و موافقت دخترم بایستنی است ، و شما فعلا جریان امر را به او تذكر داده ، و برای تحصیل رضایت و اجازه او وارد مذاكره شوید. ابوهریره و ابودرداء نزد دختر معاویه آمده ، و پس از این كه فصلی از مراتب و مقامات و فضائل اخلاقی و شخصیت عبدالله بن سلام ذكر نمودند، گفتند: عبدالله بن سلام به خاطر پیشنهاد شما ارینب را طلاق داده و فعلا موافقت و اجازه پدر شما نیز فقط متوقف به رضایت شما است . دختر معاویه پس از ذكر مقدمات و سخنهای چند، اظهار كرد: اگر چه تحقق امور وابسته به تقدیرات الهی است ؛ ولی در كارهای مهم و بزرگ می باید تا ممكن است دقت و فكر نموده ، و روی صبر و تأمل قدم برداشت ، تا موجبات پشیمانی و تاءثر فراهم نیاید، مخصوصا در این موضوع كه سرنوشت آدمی را در زندگانیش معین كند، و من به خدای متعال توكل كرده ، و از او استمداد می نمایم كه آنچه صلاح و خیر من است وسائل آن را پیش آورد، و البته نتیجه را به عرض شما خواهم رسانید ابوهریره و ابودرداء از مجلس برخاسته ، و دعا كردند كه ، خداوند خیر شما را بخواهد و شما را توفیق و تأیید فرماید. سپس نزد عبدالله بن سلام آمده ، و جریان امر را نقل نمودند. عبدالله بن سلام این بیت را خواند:
فان یك صدر هذا الیوم ولی فانّ غدا لناظره قریب
اگر چه جریان امروز بر ضرر ما تمام می شود، ولی فردا هم نزدیك است ، و باید منتظر فردا باشیم تا فردا چه پیش آمد كند. در این موقع مردم از جریان امر عبدالله سلام آگاهی یافته ، با همدیگر می گفتند: به طور مسلم معاویه عبدالله بن سلام را فریب داده است و این خبر به گوش همه رسیده ، و حتی در شهرهای دیگر نیز منتشر شده و هر كسی كه در هر جایی ، از این قضیه آگاهی می یافت از معاویه بد گویی كرده ، و از خدعه و حیله او سخن می گفت، و همه یك زبان می گفتند: معاویه با حیله گری خود مقدماتی را جور كرده است كه عبدالله بن سلام زن خود را طلاق داده است ، و منظور معاویه این است كه: زن او را برای پسر خودش یزید تزویج كند، چه امیر خوبی است كه پروردگار جهان او را برای حفظ رعیت بیچاره برانگیخته است! عبدالله بن سلام برای این كه تكلیفش یكسره و روشن بوده ، و از حال تشویش و اضطراب و نگرانی بیرون آید، از ابوهریره و ابودرداء تقاضا كرد تا برای گرفتن آخرین جواب پیش دختر معاویه بروند.
این بود كه ابوهریره و ابودرداء باز پیش دختر آمده ، و گفتند: امیدواریم كه در این مدت تحقیقات كاملی به عمل آمده ، و آنچه صلاح و خیر بوده است. خداوند روشن و معلوم ساخته است. دختر معاویه اظهار كرد: پروردگار جهان را سپاسگذارم كه مرا در این امر روشن، و صلاح و تكلیف مرا معین فرمود، من هر چه فكر و تأمل كردم، رضایت و موافقت خود مرا نتوانستم دریابم، و چون با دیگران استشاره نمودم: نظر آنان را نیز مختلف و ضدّ و نقیض دریافتم، این خود یگانه علت ناراحتی و عدم رضایت خاطرم بود. عبدالله بن سلام چون پاسخ نامساعد دختر را استماع كرد: دانست كه فریب خورده؛ و بی نهایت مضطرب و پریشان شده، و مهموم و مغموم گشت!
این مذاكرات بطول انجامیده بود، و ایام عدّه (در حدود سه ماه ) ارینب سپری شده، و مانعی برای خطبه او باقی نمانده بود. معاویه ابودرداء را مأموریت داد كه: به سوی عراق رهسپار شده ، و ارینب را برای پسرش یزید خواستگاری نماید. ابودرداء حركت كرده ، و به عراق رسید، و در آن زمان حسین بن علی علیه السلام در عراق ساكن بوده ، و از جهت علم و معرفت و بخشش و جود و حال و مقام بر همه برتری داشته ، و بزرگ و سیّد اهل عراق بود. ابودرداء پیش خود فكر كرد كه: سزاوار نیست پیش از تشرف به محضر آن حضرت، به سوی مأموریت خود برود، حسین بن علی علیه السلام پسر دختر پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم و سیّد جوانان اهل بهشت بوده، و بر همه مسلمین فرض و لازم است كه او را تجلیل و تكریم نموده، و حقوق او را رعایت كنند. ابودرداء به قصد زیارت آن حضرت، و برای ادای این حق واجب و دیدن جمال مبارك او، و به عنوان عرض ارادت و محبت خالصانه به سوی خانه پسر پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم حركت نمود. و پس از دیدار با او گفت: معاویه مرا به خاطر خواستگاری ارینب دختر اسحاق به پسرش یزید به اینجا فرستاده است، و من هر چه فكر كردم دیدم زیارت و تشرف و عرض اخلاص و سلام و تجدید عهد با حضرت شما، از هر امری مقدم تر و واجبتر است. حضرت حسین علیه السلام از یاد آوری و اظهار محبت ایشان تشكر نموده، و سپس فرمود: من هم در نظر داشتم پس از سپری شدن ایام عده ارینب كسی را كه اهلیت دارد، به عنوان خواستگاری به پیش او بفرستم و الان كه شما چنین قصدی دارید از جانب من نیز خواستگاری نمائید. البته شما برای ابلاغ نظر من از همه لایق تر و سزاوارتر هستید شما در مجلس ارینب از جانب من نیز خطبه نمائید و در نتیجه هر طوری كه خدا و او بخواهند انجام پذیرفت، و در نظر داشته باشید كه آنچه یزید بن معاویه به عنوان مهریه حاضر است بدهد، از جانب من نیز مانعی نیست و حاضرم. ابودرداء گفت: در انجام این خدمت مفتخرم. ابودرداء به سوی خانه ارینب حركت كرد، و داخل اطاق شده و نشست، و پس از بیان مطالب و مقدماتی چند، راجع به تقدیرات خداوند جهان و صبر و تسلیم در مقابل حوادث و تسلی دادن به ارینب از جهت فراق عبدالله بن سلام، اظهار داشت: من از جانب دو نفر برای خطبه و خواستگاری تو به اینجا آمده ام، اول امیر این امت و پسر ملك و ولی عهد و خلیفه او یزیدبن معاویه، دوم پسر دختر رسول الله صلّی الله علیه و آله و پسر نخستین كسی كه قبول اسلام نمود و سید و آقای جوانان اهل بهشت حضرت حسین بن علی علیه السلام، و البته شما خودتان هر دو تای آنها را از جهت سن و فضیلت و مرتبت و سائر خصوصیات می شناسید، پس هر یكی از آنها را كه می خواهید انتخاب و تعیین نمائید.
ارینب پس از سكوت طولانی گفت: ای ابودرداء اگر چنین پیشنهادی برای من در غیاب شما می كردند، من آرزومند می شدم كه از شما مشورت و صلاح بینی كنم، و به هر وسیله ای بود خدمت شما رسیده و با شما استشاره می نمودم، حالا كه شما خودتان حاضر و آگاه هستید عقیده و نظر خودتان را در این موضوع بیان فرمائید؟ من پس از خدا به شما ایمان و اطمینان دارم، و از شما تقاضا می كنم كه: با كمال بیطرفی و با نهایت خلوص باطن و نیت، آنچه را كه صلاح و خیر من است بیان فرمائید. ابودرداء گفت: اظهار نظر و بیان عقیده كردن از من غلط است، زیرا كه من رسولی بیش نیستم، و شما خودتان مختارید. ارینب گفت: خداوند شما را موفق بدارد، من هم دختر برادر شما هستم، و فعلا با شما استشاره كرده و توقع دارم تنها حقیقت و خداوند را در نظر گرفته و آنچه حق و صحیح است برای من روشن و بیان فرمائید و البته در بیان حق كوچكترین وحشت و خوف و ملاحظات دیگری را به خود راه نخواهید داد.
ابودرداء گفت: دختر من! پسر پیغمبر نزد من محبوبتر و بهتر است، من خود با این چشمم دیدم كه رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم لبهای خود را به لبهای نازنین حضرت حسین بن علی علیه السلام گذاشته می بوسید،
ارینب گفت: قبول كردم و آن حضرت را اختیار نمودم .
حضرت حسین بن علی علیهما السلام ارینب را به عقد نكاح در آورده ، و مهریه بسیار زیادی برای او تعیین نمود.
این قضیه در میان مردم منتشر شده ، و حتی به گوش معاویه هم رسید. معاویه از شنیدن این خبر بی نهایت غضبناك و متأثر شده، و نسبت به ابودرداء هم بسیار بدبین و عصبانی گشت. معاویه می گفت: من باید خودم را ملامت كنم كه چنین كسی را برای انجام دادن امر مهمی انتخاب نمودم، و كوتاهی و جهالت از ناحیه من سر زده است، و باید نتیجه فكر خام خود را مشاهده كنم.
عبدالله بن سلام هنگامی كه از خانه خود خارج شده بود، كیسه هائی را كه پر از جواهر و درّهای قیمتی و نایاب بود، مهر كرده و به عنوان امانت به زن خود ارینب سپرده بود، و چون در شام تحت فشار و سختی قرار گرفته، و مخصوصا از جانب معاویه (به خاطر بدگویی و نسبت مكر و خدعه او به معاویه) محدود و مورد غضب قرار می گرفت صبر و توانش تمام شده، و بناچار به سوی عراق مراجعت نمود. عبدالله بن سلام دارائی خود را كه همراه خود برداشته بود در این مدت خرج كرده، و از این جهت نیز در مضیقه و فشار واقع شده و مى خواست از آن جواهر و درّهای امانتی كه نزد ارینب بوده استفاده نماید. و با این حال احتمال قوی میداد كه ارینب به خاطر سوء رفتار و عمل زشت او كه بدون جهت و با آن سوابق حسنه خدمتگذاری های ارینب طلاق او را گرفته بود از ردّ كردن آن امانت خودداری كرده و هیچگونه اعترافی به آن مال ننماید. ولی خواه ناخواه به سوی عراق حركت كرده و خدمت حضرت امام حسین علیه السلام تشرف حاصل نموده و پس از عرض سلام و اظهار اخلاص و محبت، و پس از ذكر جریان اجمالی خود، گفت: هنگام سفر امانتی را كه پیش من بسیار با اهمیت و پر قیمت و پر ارزش است به ارینب سپرده بودم و چون امروز مورد نیاز و احتیاج من است تقاضا می كنم كه شما درخواست بفرمائید تا آنرا مستردّ بدارد، و قسم به خدا كه من از ارینب خجل هستم، زیرا من از او كوچكترین عمل خلاف و ناهنجاری ندیده ام و از او راضی هستم ، ولی پیش آمدهای مخالف مرا مقصر و شرمنده ساخت. حضرت امام حسین علیه السلام ساكت و آرام نشسته و جوابی نگفت سپس از جای خود حركت نموده و به اندرون خانه آمده و به ارینب فرمود: اینك عبدالله بن سلام از سفر شام مراجعت نموده و مذاكره از حسن رفتار و اخلاق و درستی و امانت داری تو بود، و از شما بی نهایت تعریف و توصیف كرده، و اظهار خجلت و اسف و شرمندگی می نماید، و ضمنا می گوید: امانتی پیش او دارم كه اگر مسترّد بدارد موجب تشكر و شادی خواهد بود.
حضرت امام حسین علیه السلام پس از بیانات فوق، فرمود، عبدالله بن سلام حرف نامربوطی نمی زند، و آنچه می گوید صحیح و درست و حق است، شما نیز مناسب است امانت او را ردّ كنید.
ارینب گفت: راست می گوید. امانتی به من سپرده و با مُهر خود مُهر كرده است، همین طور پیش من محفوظ است. حضرت حسین بن علی علیهما السلام از اعتراف و امانت داری ارینب بی نهایت خوشحال و اظهار رضایت و تشكر نموده، و به ارینب فرمود: خوب است كه عبدالله بن سلام را اطلاع بدهم، و حضورا امانت او را به دست خود او برسانم.
سپس آن حضرت پیش عبدالله بن سلام آمده و فرمود: به طوریكه معلوم می شود عین امانت شما به همان حالی كه بود باقی است ، و ارینب به این قسمت اعتراف می نماید، و صلاح و خیر شما در این است كه خودتان وارد اطاق او شده ، و بی واسطه از دست او امانتی را كه به او سپرده بودید پس بگیرید.
عبدالله بن سلام وارد اطاق ارینب شده ، و حضرت حسین علیه السلام فرمود: این عبدالله بن سلام است كه حاضر شده است ، تا امانت او را به خود او ردّ نمائید.
ارینب كیسه های امانتی را حاضر كرده ، و در مقابل او گذاشت. عبدالله بن سلام بی نهایت خوشحال شده ، و اظهار تشكر نمود.
حضرت امام حسین علیه السلام در این ساعت از اطاق بیرون رفت. عبدالله بن سلام مهر یكی از كیسه ها را برداشته ، و مشتی از دُرها را به ارینب داده، و اظهار كرد: این مقدار قلیل را از من بپذیر. در این هنگام اشك از چشم های آنها جاری شده، و صدایشان به گریه بلند گشت، و به زبان حال بر گذشته تأسف و تحسّر می خوردند.
حضرت امام حسین علیه السلام وارد اطاق شده، گفت: خدایا شاهد باش كه من ارینب را سه طلاقه كردم ، خدایا تو عالم هستی كه نظر من از تزویج ارینب جمال و مال او نبود، تنها مقصد من این بود كه او را برای شوهرش حفظ و نگهداری كرده، و از این راه ثواب و اجری ببرم، خداوندا جزای خیری به من عطا كن.
حضرت امام حسین علیه السلام ارینب را طلاق داده و آنچه برای او مهریه تعیین فرموده بود همه را به او داد.
عبدالله بن سلام، ارینب را به عقد خود در آورده، و با كمال خوشی و محبت و صفا با همدیگر زندگانی نمودند. (الامامه والسیاسه، ابن قتیبه دینوری (276هق)، تحقیق الزینی ، ج 1 ، ص 167).

پس از نقل این داستان ذکر چند نکته لازم است:
1- ابن قتیبه بدون هیچ اشاره ای به ناقل و راوی این داستان حكایت را از شخص ثالثی نقل می كند كه برای ما آن شخص شناخته شده نیست ؛ پس داستان از نظر سندی مشكل دارد و قابل احتجاج نیست ؛
2- گذشته از بطلان قطعی روایت فوق ، به اندازه كافی در اسباب و عوامل زمینه ساز واقعه كربلا در كتب شیعه و سنّی بحث شده است كه هیچ جای شك و شبهه باقی نمی گذارد تا نوبت به طرح این شبهه سست و بی اساس برسد.
3- ابو درداء، عویمر بن عامر یا عویمر بن قیس بنا بر نظر مشهور در زمان خلافت عثمان (31 یا 33) درگذشت. برخی وفات او را سال 38 یا 39 هجری دانسته اند(ابن عبدالبرّ، الاستیعاب، ج 3، ص 1229 ـ 1230؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج 4، ص 622؛ ابن اثیر الکامل، ج 3، ص 129)، در حالی که داستان مذکور در اواخر سلطنت معاویه و زمانی رخ داد که معاویه، یزید را به عنوان جانشین خود معین کرده بود. قطعاً در آن زمان ابو درداء، در حال حیات نبود و سال ها از درگذشت وی سپری شده بود.
4- داستان در منابع تاریخی و حدیثی مشهور و کهن ذکر نشده است، در حالی که اگر رخ داده بود، با شهرت و کیفیتی که در داستان آمده، حتماً در منابع حدیثی یا تاریخی ذکر می شد. تنها کتاب مشهوری که آن را آورده «الامامه و السیاسه» است که برخی در انتساب آن به «ابن قتیبه» تردید جدی کرده اند.( دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج 4، ص 459)
5- در هیچ کدام از منابع شیعه و سنی ذکر نشده که امام حسین بعد از شهادت علی(ع) و رفتن به مدینه، در اواخر سلطنت معاویه، به عراق (کوفه) آمده باشد و مدت نسبتاً طولانی درنگ نموده تا در آنجا ازدواج نماید.
6- در داستان آمده که امام «ارینب» را سه طلاقه کرد، در حالی که از نظر مکتب اهل بیت(ع) سه طلاقه نمودن همسر در یک مجلس و بدون ازدواج مجدد با وی، ارزش ندارد و محقق نمی گردد.
7- در برخی منابع گفته شده: کسی که با وی ازدواج کرد، امام حسن است نه امام حسین، مثلا در کتاب «تسلیه المُجالس وزینه المجالس» داستان را به صورت مختصر درباره امام حسن(ع) آورده، یادآور می شود که این جریان در مدینه رخ داد و بعد از ملاقات عبدالله با همسر سابق خود و گریه آن دو، امام او را طلاق داد و وی مجدداً به عقد شوهر سابق خود درآمد و به خانه او رفت.( تسلیه المُجالس وزینه المجالس، ج 1، ص 51 ـ 52.)
البته منبع مذکور، به جهات زیر، از اعتبار و ارزش مناسب برخوردار نیست:
أ) کتاب مذکور، از منابع متأخر و غیر مشهور (حدود قرن ده هجری) است، نیز وضع نویسنده، از جهت نسب، تاریخ زندگی، محیط تربیتی، میزان اعتبار و علمیت، به صورت دقیق معلوم نیست.
ب) این کتاب بعد از مطالعه کتاب «روضه الشهداء» ملا حسین کاشفی سبزواری متوفانی حدود(910) و بر اساس و شیوه و اقتباس از آن نگارش یافته است.
نویسنده بعد از تمجید و تعریف از کتاب «روضه الشهداء» و نویسنده آن می نویسد: بعد از مطالعه آن کتاب از خداوند خواستم بر اساس و روش وی کتابی بنویسم تا در این کار از او پیروی کرده باشم.
وی یادآور می شود اساس و منشأ کتاب مذکور، کتاب «روضه الشهداء» است. «روضه الشهداء» که مستند مهم این کتاب به شمار می رود، به سختی نقد شده است.
میرزا عبدالله افندی اصفهانی از بزرگان قرن دوازدهم، کتابشناس بلند پایه شیعه درباره منابع «روضه الشهداء» بر این باور است که بیشتر، بلکه تمام روایات موجود در آن، از کتاب های غیر مشهور، بلکه غیر قابل اعتماد نقل شده است. (رسول جعفریان، تأملی در نهضت عاشورا، ص 340.)
افزون بر این، در کتاب «روضه الشهداء» در بیشتر موارد به ویژه موارد حساس، هیچ مصدر و مأخذی برای آنها یاد نشده، در مواردی که مأخذ آورده، اغلب آن منابع اشکال دارد. ( میرزا عبدالله افندی، ریاض العلماء وحیاض الفضلاء، ج 2، ص 190.)
ج) داستان مذکور در «روضه الشهداء» نیز نیامده است، چنان که در منابع کهن یافت نشد و نویسنده آن را با تعبیر «روایت شده»، آورده، هیچ کدام از راویان یا منابع آن را نام نبرده است!
بنابر این، این داستان، درباره امام مجتبی نیز دارای ارزش و اعتبار نیست و به افسانه شباهت دارد. درباره امام حسین(ع) نیز اعتبار ندارد و افسانه بودن آن نسبت به امام حسین(ع) روشن تر است، چنان که مطالبی که ذکر شد، معلوم شد. دقت در جزئیات آن، افسانه بودن گزارش را به خوبی اثبات می کند.
توجه به این مطلب نیز ضروری است که در هیچ کدام از منابع نیامده که علت یا یکی از علت های واقعه کربلا، این جریان است و یزید به جهت کینه ای که در این باره از امام حسین داشت، با حضرت جنگ کرد. پس در ماجرای کربلا هیچ عشق و عاشقی وجود نداشته است.
منبع :پرسمان/ حقوق زن

آیا صحیح است که فاجعه کربلا هم به خاطر عشق یزید به یک زن (ارینب)، که به وسیله امام حسین علیه السلام ناکام گذاشته شد به وجود آمده است؟
