بزرگان دین ائمه طاهرین سلام الله علیهم اجمعین با بیانات زیبا و شیوا توجه پیروانشان را به این امر حیاتی معطوف داشته در ضمن روایات متعددی نقش همسر خوب شایسته و بد ناشایست را در زندگی انسانها خاطرنشان ساخته و راهنمائیهای لازم را در این باره متذکر شده اند:
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
یکی از تقدیرهای الهی برای مرد مسلمان که حال او را اصلاح می کند این است که زنی قسمت او کند که هر وقت شوهر او را ببیند شاد و خرسند گردد و در غیاب او بر آبرویش را نگهدارد و در حضورش فرمان او را ببرد.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
چهار چیز نشان خوشبختی مرد است:
1- زنش پارسا و پرهیزکار باشد. 2- فرزندانش نیکوکار باشند. 3- معاشرانش صالح باشند. 4- روزی خویش را در شهر خویش بدست آورد.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
چهار چیز است که هر کس از آن بهره دارد از نیکی دو جهان بهره ور است: 1- زبانی که یاد خدا کند. 2- قلبی که سپاس پروردگار گذارد. 3- تنی که بر بلا صبور باشد. 4- زنی که به ناموس و مال وی خیانت نکند.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
می خواهی تو را از بهترین گنجینه مرد خبر دهم؟ زن پارسا و صالحه وقتی شوهرش به او نگرد شاد و مسرور می شود، همین که به او فرمان می دهد اطاعت می کند و هنگام غیبت و نبودن شوهر (ناموس) و امانت او را خوب محافظت می کند.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
می خواهید شما را از زنانی که اهل بهشتند خبر دهم؟ زن مهربان و وفاداری که فرزند زیاد به دنیا آورد، و با شوهرش (اگر ناراحتی پیش آمد) زود آشتی کند، و همین که بدی کرد به شوهرش گوید: این دست من در دست توست (یعنی من در اختیار توام) چشم بر هم نمی گذارم تا از من راضی شوی.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
زن پارسا و صالحه ای که دیدار او شوهرش را خوشحال کند مایه خوشبختی، مرد و زن بد و زشت خویی که دیدارش شوهر او را غمگین سازد مایه بدبختی مرد است.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
بهترین زن آن است که وقتی شوهرش او را ببیند خوشحال شود و وقتی فرمان دهد اطاعت بر دو تن خویش و مال شوهرش را در غیاب او حفظ و محافظت کند.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
دنیا متاعی است و بهترین متاع آن زن پارسا و پرهیزکار است.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
دیدن زن خوبرو و سبزه بینایی (چشم) را زیاد می کند.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
بهترین زنان شما زن بچه آور و مهربان است که شریک و مطیع شوهر باشد اگر از خدا بترسد، و بدترین زنان شما آرایش کنان و متکبرانند و آنان منافقانند و از آنها جز به اندازه کلاغی که خط سفید به گردن دارد به بهشت نمی روند.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
پنج چیز از مصائب دنیاست که یکی از آنها زن بد و بداخلاق است.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
زن را برای چهار چیز می گیرند: مال - شرف - جمال - دین، تو زن دین دار بجوی و بگیر.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
برای نطفه های خود محل مناسب انتخاب کنید و از اشخاص همشأن خود زن بگیرید و به آنها زن بدهید.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
برای نطفه های خود جای مناسب انتخاب کنید، زیرا زنان نظیر برادران و خواهران خود فرزند بدنیا می آورند.
از امام صادق علیه السلام، آن حضرت فرمود:
زن بمنزله (طوق) قلاده ای است که در گردن خود می افکنی، پس دقت کن که چگونه قلاده برای خود انتخاب می کنی و آن حضرت فرمود: زن خوب و صالحه و بد غیرصالحه هیچیک قیمت ندارند، به این معنی که زن خوب و صالحه را با طلا و نقره بخواهی قیمت کنی قابل مقایسه نیست و او از همه جواهرات جهان با ارزش تر است، ولی زن بد و غیر صالحه بمشتی خاک هم نمی ارزد، که مشتی خاک هزاران بار بهتر از زن بد و ناشایست است.
از امام صادق علیه السلام، آن حضرت فرمود:
شخصی به امام صادق علیه السلام عرض کرد: همسرم از دنیا رفته که زنی همدم و همساز بود (خدایش رحمت کند) اینک به فکر همسر دیگری هستم (چگونه زنی انتخاب کنم؟) امام صادق علیه السلام فرمود: خوب دقت و توجه کن ببین خود را در دام که می افکنی؟ و چه کسی را شریک مال و آگاه بر دین و محرم اسرار خود می کنی؟
اگر از این کار ناگزیری دوشیزه ای پیدا کن که نیک رفتار و خوشخوی باشد، سپس آن حضرت فرمود:
زنان چنان هستند که این شاعر وصف کرده:
الا ان النساء خلقن شتی - فمنهن الغنیمة والغرام 
و منهن الهلال اذا تجلی - لصاحبه و منهن الضلام 
فمن یظفر بصالحتهن یظفر - فمن یعثر فلیس له انتقام 
یعنی:
خداوند زنان را گوناگون آفریده است - بعضی غنیمت ارزنده و دلربایند 
بعضی ها چون ماه یکشبه جلوه می کنند - در برابر شوهر، بعضی چون شب تاریکند 
هرکس زنی شایسته بچنگ آرد پیروز گردد - هر کس بخطا رود گرفتار شود و چاره ندارد 
به مصداق شعر:
زن بد در سرای مرد نیکو - هم در این عالمست دوزخ او 
زینها از قرین بد زینهار - و قنا ربنا عذاب النار 
از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آن حضرت فرمود:
بهترین زنان شما زنی است که بچه آور، و مهربان، پاکدامن و صالحه باشد و نزد فامیلش عزیز و محترم و در مقابل شوهرش متواضع و فروتن باشد، و برای شوهر خود زینت کند و نسبت به دیگران موفر و بی اعتناء باشد، و حرف شوهرش را بشنود و مطیع امر او باشد و به فرمان او گردن نهد و در خلوت در اختیار وی باشد.
از امیرالمؤمنین علیه السلام:
علی علیه السلام فرمود: بهترین زنان شما پنج قسمند!
گفتند: یا امیرالمؤمنین آنها را بیان کنید؟
فرمود: 1- سهل گیر، 2- نرمخو، 3- رام، 4- زنی که چون شوهرش خشمگین شد نیارامد تا رضایت او را فراهم کند، 5- زنی که در غیاب شوهرش حیثیت او را نگهدارد، این زن اگر چنین کند از کارکنان و عمال الهی است، از لطف خدا ناامید نگردد.
سپس آن حضرت اضافه کرد و فرمود: این زنان برخی پر برکتند و بعضی پربچه اند یکی در دامان یکی در شکم دارند و بعضی نسبت به شوهر بداخلاقند، بعضی همانند غلهای پر شپشند (در اصطلاح عوام گویند چون شپشی بجانم افتاده) که خداوند بگردن هر (بخت برگشته ای) که بخواهد می افکند.
از امام محمد باقر علیه السلام، آن حضرت فرمود:
مردی به حضور پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم، آمد و در کار ازدواج با آن حضرت مشورت کرد، حضرت فرمود: آری زن بگیر ولی زن با ایمان خداشناس، خدایت خیر دهد! زن شایسته مانند غراب (اعصم) کمیاب و یا (نایاب) است.
آن مرد پرسید: غراب اعصم چیست؟
فرمود: کلاغی که یک پایش سفید باشد.
از امام صادق علیه السلام، آن حضرت فرمود:
بهترین زنان شما زنی است که هرگاه خشمگین شود و یا شوهر خود را بخشم و غضب آورد، به شوهر گوید دست من در دست توست یعنی (من تحت فرمان توام) تا از من راضی نشوی خواب را به چشمانم راه نمی دهم.منبع : کتاب باچه کسی ازدواج کنیم؟- اسد الله بنیسی
مسئله ازدواج و انتخاب همسر از مهمترین مسائل حیاتی است و پیوند زناشوئی در زندگی انسانها نقطه عطفی است که ممکن است صدها پیروزی و کامیابی و یا شکست و ناکامی در پی داشته باشد، لذا باید هر کسی در انتخاب همسر شایسته کوشش و دورنگری لازم را بعمل آورد که تا ضامن خوشبختی و سعادت آینده اش گردد.