 شکر نعمت ولایت معصومین علیهم السلام
بحث شکرگزاری بود از آیه ی قرآن و روایات استفاده می شود، از بعضی نعمت ها سؤال ویژه می شود. «ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ یوْمَئِذٍ عَنِ النَّعیم» (تکاثر/8) یعنی حتماً و البته روز قیامت از نعیم سؤال می شود. گفتیم یکی امنیت است، یکی عافیت است، نعمت توحید که بزرگترین نعمت در عالم هست، که ما خدا را قبول کردیم، توفیق پیدا کردیم، اقرار به وحدانیت خدای متعال پیدا کردیم، این حدیث زیبایی که گاهی خواندیم، امام های ما که اینقدر مهربان به دوستان و شیعیان و به بندگان خدا مهربان هستند، ولی امام صادق(ع) فرمود: حتماً خدای متعال از ما به شما هم مهربانتر است. نباید شکرگزار و قدردان این خدا بود. نعمت دیگری که در روایات ما خیلی اشاره شده است، «ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ یوْمَئِذٍ عَنِ النَّعیمِ» حتماً از نعیم سؤال می شود. روایات فراوانی داریم که این نعمت، نعمت ولایت امیرالمؤمنین(ع) و یازده امام بعد از او است. آنجا جایگاهی است که همه را روز قیامت «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» (صافات/24) اگر جواز ولایت و محبت مولا علی(ع) و فرزندانش داشتند، رد می شوند. و الا امکان رد شدن ندارد. «لِکلِّ شَیءٍ جَوَازٌ وَ جَوَازُ الصِّرَاطِ حُبُّ عَلِی بْنِ أَبِی طَالِبٍ» (بحارالانوار/ج39/ص202) این محبت و ولایت کلید راهگشا است. اگر این باشد از بقیه گردنه ها می توان عبور کرد. ولی شاه کلید عبور همین ولایت و محبت مولا علی(ع) است.

«وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّک فَحَدِّثْ» (ضحی/11) به نعمت پروردگارت به دیگران خبر بده. باز در ذیل این آیه روایت داریم، امام فرمود که خدا به پیغمبر امر فرموده: «فحدث بفضایل علی بن ابی طالب(ع)». در جای جای قرآن مراجعه کردم، بسیار کلمه نعمت و نعیم آمده است. امامان ما فرمودند منظور این است که ولایت امیرالمؤمنین، ولایت ما اهل بیت(علیهم السلام) است.

در یک روایت زیبایی دیدم یک موقع امام هشتم(ع) این آیه مبارکه که می گوید: «ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ یوْمَئِذٍ عَنِ النَّعیمِ» این چه نعمتی است که خدا سؤال می کند. گفتند: نعمت آب، خوراک، غذا، نان، حضرت مستقیم و به حالت جدی و ناراحتی نشستند، فرمودند: خدا عجل و اکرم است از اینکه رزقی به بنده اش بده، بعد بیاید بپرسد: چند لیتر آب مصرف کردی؟ یک مهمان کریم و بزرگوار آیا از مهمان ها در حلال حساب می کشند؟ در حرام ممکن است، تعدی به مال دیگران است. ولی در حلال پرس و جو نمی کنند. این در شأن یک میزبان عادی نیست چه برسد به خدای بزرگ! فرمودند: منظور از نعیم آب و غذا نیست. منظور ولایت ما اهل بیت(علیهم السلام) است. اگر کسی حق آن نعمت را درست ادا کرد، بقیه نعمت ها را هم خدا قبول می کند. «الشُّکرُ الْوَلَایة» (بحارالانوار/ج24/ص60) یعنی نعمت شکرگزاری این است که ما ولایت اهل بیت(علیهم السلام) را قبول کنیم.

اگر متنعم نعمت ولایت باشیم، شکرگزار هستیم.یعنی حق نعمت اصلی ادا شده است. یا فرمود: «فَاذْکرُوا آلاءَ اللَّه» (اعراف/69) آلاء خدای متعال را یاد بیاورید. در اینجا هم باز روایت داریم، حضرت فرمود: آلاء خدا را یادآوری کنید و متذکر شوید، فرمود: نعمت ولایت، بزرگترین نعمت است. این را یادآوری کنید. «الْیوْمَ أَکمَلْتُ لَکمْ دِینَکمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیکمْ نِعْمَتِی» (مائده/3) امروز من دین را بر شما کامل کردم، و نعمت را بر شما تمام کردم. که منظور از نعمت نصب امیرالمؤمنین(ع) است. ما هم در روز عید غدیر یا ایام دیگر می گوییم: «الحمدلله الذی جعلنا من المتمسکین بولایة امیرالمؤمنین(ع)» خدای متعال را به این نعمت شکر می کنیم.

سوال از نعمت ولایتدر آیه ی دیگر می گوید: «یعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّهِ ثُمَّ ینْکرُونَها وَ أَکثَرُهُمُ الْکافِرُونَ» (نحل/83) نعمت خدا را شناختند، بعد انکار کردند. امام صادق(ع) فرمود: نعمت خدا روز غدیر به مردم ابلاغ شد، نعمت ولایت مولا علی(ع) بود. ولی بعد از پیغمبر خدا متأسفانه عده ای منکر شدند. «أَلَمْ تَرَ إِلَی الَّذینَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ کفْراً» (ابراهیم/28) خیلی آیات و روایات زیاد است. ای پیغمبر نمی دانی بعضی ها نعمت خدا را تبدیل به کفر کردند. «وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ» ولایت را کنار زدند، اهل بیت را کنار زدند، دیگران را آوردند. «أَلَمْ تَرَ إِلَی الَّذینَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ کفْراً» نعمت خدا را تبدیل به کفر کردند. یعنی نعمت به نعمت ولایت تعبیر شده است. باز در روایت داریم که جناب جابر که از کبار اصحاب پیغمبر و اهل بیت بوده، هفت معصوم را درک کرده، ایشان در حالاتش نوشتند، در کوچه های مدینه قدم می زد و این را همیشه بیان می فرمود: «عَلِی خَیرُ الْبَشَرِ فَمَنْ أَبَی فَقَدْ کفَرَ وَ مَنْ رَضِی فَقَدْ شَکرَ» (بحارالانوار/ج38/ص7) در بعضی روایات این روایات از خود پیغمبر هم نقل شده است. جابر مکرر در کوچه های کوفه با ندا می خواند: امیرالمؤمنین بعد از پیغمبر بهترین بشرها است! هرکس امتناع کند و نپذیرد، این کفران نعمت کرده است. «عَلِی خَیرُ الْبَشَرِ فَمَنْ أَبَی فَقَدْ کفَرَ وَ مَنْ رَضِی فَقَدْ شَکرَ» هرکس ولایت مولا علی(ع) را با دل و جان و عملش پذیرفت، شکر خدای متعال را به جای آورده است. شاکر واقعی کسی است که نعمت ولایت مولا امیرالمؤمنین(ع) را قبول کند. اینها اولیای نعمت هستند. خواهیم گفت: چرا نعمت ولایت بالاترین نعمت ها است. «وَ لَمْ ینَادَ بِشَی ٍ کمَا نُودِی بِالْوَلَایةِ» (بحارالانوار/ج65/ص329) امام باقر(ع) فرمود: روز قیامت از هیچ چیز سؤال نمی شود، همینطور که از ولایت سؤال می شود. روی هیچ موضوعی چون ولایت مانور داده نمی شود.

ذکر فضایل امیرالمؤمنین علیه السلامذکر فضایل امیرالمؤمنین گناهان را پاک می کند، فضا را نورانی می کند. گناهان تمام شنونده ها و بیننده ها پاک می شود. پیغمبر خدا فرمودند: خدا برای برادرم علی بن ابی طالب(ع) فضایلی قرار داده که اگر کسی این فضایل را بگوید یا بشنود یا بنویسد، خدا گناهان او را پاک می کند و می آمرزد. چند چییز در روایات پاک کننده گناهان است مثل صلوات و بعضی از نمازها، یکی هم ذکر فضایل مولا امیرالمؤمنین علی(ع) است.

امامان ما یا پیغمبر عظیم الشأن(ص)، ویژگی هایی دارند که ما به عنوان خصیصه بیان می کنیم که مخصوص خودشان است. مولی امیرالمؤمنین(ع) ویژگی خاص خود را دارند که یکی از آنها این است. تنها شخصیتی که در عالم مولود کعبه بوده و در خانه کعبه متولد شده است، مولی امیرالمؤمنین بوده است. هیچ پیغمبر و امام و معصومی این شرافت را نداشته که در خانه کعبه متولد شود. این مخصوص حضرت امیر(ع) است.

پیغمبرعظیم الشأن(ص) وقتی متولد شدند، برادر و خواهری نداشتند و تک فرزند بودند. عموها، فامیل ها، بنی هاشم از آمدن پیغمبر خیلی خوشحال شدند. قنداقه ی پیغمبر دست به دست می گشت، مادر امیرالمؤمنین، حضرت فاطمه بنت اسد(س) قنداقه ی پیغمبر را به دست گرفتند. چشمشان به جمال این نوزاد افتاد، جان و روح پیغمبر اینقدر جذاب بوده گفت:

در دل هر امتی کز حق مزست *** روی و آواز پیامبر معجزه است

خیلی ها با دیدن پیامبر زیر و رو می شدند. یعنی جذبه و نیرو خیلی فوق العاده بود. حضرت فاطمه(س) از خود بی خود شدند. عرض کردند: ای خدا، کاش این بچه برای من بود. کاش من چنین بچه ای داشتم. خیلی ها در خانه نشستند، می گویند: کاش امروز آش می خوردیم. زنگ خانه را می زنند و آش می آورند. می گوید: کاش یک چیز حسابی می خواستم. مثل مادر امیرالمؤمنین(ع) آرزو کرد کاش این فرزند برای من بود. حالا عظمت مقام پدر امیرالمؤمنین (ع)، ابوطالب را ببینید که 26 ماه رجب هم وفات این بزرگوار است. حضرت ابوطالب از اوصیای حضرت عیسی و انبیای سابق بوده است که دست به دست وراثت را تحویل پیغمبر داده است. حضرت ابوطالب(ع) به همسرشان فرمودند: «اصْبِرِی سَبْتاً أُبَشِّرْک بِمِثْلِه» (کافی/ج1/ص452) نگران نباش! سی سال دیگر خدا مثل همین نوزاد را به تو مرحمت خواهد کرد. می دانید فاصله سنی بین پیغمبر خدا و مولا علی(ع) سی سال است. یعنی علی (ع) زمانی که پیغمبر به پیامبری مبعوث شدند، ده سال بودند. اول کسی هم بودند که ایمان آوردند. «سبت» به معنی شنبه هم هست. ولی یک معنی هم سی سالی است که معنی شده است. گفت: سی سال دیگر صبر کن مثل همین خدا به تو مرحمت خواهد کرد. چه خدای خوبی داریم که قدرش را نمی دانیم. اولاً خدا همین نوزاد را در خانه ی زنمو برگرداند. پدر و مادر از دنیا رفته بودند. در خانه ی عبدالمطلب جدشان بودند. بعد خانه ی عمویشان نزد حضرت فاطمه بنت اسد آمدند. فاطمه بنت اسد به همین هم رسید. یعنی پیغمبر ما در سن جوانی و نوجوانی در خانه همین زنمو بزرگ شد. وقتی از دنیا رفتند حضرت علی خیلی گریه کردند. پیغمبر هم گریه کردند و فرمودند: مادر من هم بود و در حق من هم مادری کرده بود. قبل از بچه هایش به من می رسید. بعد از سی سال هم که جان و روح پیغمبر، برادر پیغمبر، همانند پیغمبر خدا به این خانم مرحمت کرد. داستان ولادت هم بسیار فوق العاده است. خوشبختانه بسیاری از منابع اهل سنت هم این را نقل کردند. یعنی عزیزان بیننده فکر نکنند ولادت حضرت فقط ادعای روایات ما و شیعه است. اینکه حضرت مولود کعبه است، بسیاری از روایات اهل سنت را آنها هم نقل کردند. محل شکاف خانه کعبه را که هنوز هم هست، هرچه هم می پوشانند، باز یک شکافی ایجاد می شود.

حضرت فاطمه بنت اسد وقتی که حامله بودند، طواف خانه کعبه آمدند. درد زایمان ایشان را گرفت. موحد به دین حضرت ابراهیم خلیل و حضرت عیسی بودند. به خدا استغاثه کردند که خدایا! مرا کمک کن. زایمان برای مادران بسیار سنگین است. کسی که فرزندی را به دنیا می آورد، گناهان او پاک می شود. وقتی این دعا کرد و استغاثه کرد، طبق روایات و تاریخ پشت کعبه بود. همان جا به قدرت الهی دیوار کعبه شکاف برداشت. چون آدم هرکجا وارد می شود باید از در وارد شود. به این اندازه هم به این مادر زحمت ندادند که از در کعبه وارد شود. دیوار کعبه شکاف برداشت، و همه دیدند. حضرت وارد شدند و دیوار بسته شد. خدا فرشته هایی را فرستاد که در خانه کعبه از او پذیرایی کنند. سه روز در خانه کعبه بودند. هرچه سعی کردند با کلید در کعبه را باز کنند، باز نشد. فهمیدند این امر الهی است. در هر صورت بعد از سه روز باز در باز نشد. دیوار شکافته شد. دیدند فاطمه بنت اسد(س) از دیوار کعبه بیرون آمدند، قنداقه ی نور مولا علی(ع) در دامن ایشان است. از طرف خداوند متعال ندا آمد نام او را علی بگذار، من علی اعلا هستم. علی کسی است که بلند است. علی اعلایی که قابل قیاس نیست. یک ذره از محبت علی(ع) در دل کسی باشد، رستگار می شود.

چرا امیرالمؤمنین(ع) در خانه کعبه متولد شده است؟ این یک پیام بزرگی است. تنها شخصیتی است که خدا این امتیاز را به او داده است. حضرت زهرا(س) فرمود: خدا با عمل حرف می زند. بزرگان ما اینجا برداشت هایی کردند که چرا مولا علی(ع) مولود کعبه است. یک برداشت این است که امیرالمؤمنین مظهر تام اسماء و صفات خدای متعال است. تجلی خدای متعال به معنی کامل است. آینه تمام نمای خدای متعال است. یکوقت یک آینه بخشی و گوشه ای را نشان می دهد. ولی یک مخلوق خدا هم هست که همه صفات خدا در او تجلی کرده است.

در پس پرده هرچه بود آمد

به پرده بود، جمال جمیل عز و جل

به خویش خواست کند جلوه به صبح ازل

چو خواست آنکه جمال جمیل بنماید

علی شد آینه خیر الکلام ما قل و دل

من از مفصل این نکته مجملی گفتم

تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل

حضرت علی(ع) آینه تجلی و اسماء خداوند متعال است. یعنی آنهایی که خانه کعبه می آیند و می خواهند خدا را ملاقات کنند و با روح و قلب و جانشان خدا را ببینند، خدا می گوید: اگر می خواهید مرا پیدا کنید، تجلی من در وجود امیرالمؤمنین علی(ع) است. شهریار هم شعر زیبایی دارد و می گوید:

دل اگر خدا شناسی، همه در رخ علی بین *** به علی شناختم من به خدا قسم، خدا را

ما کوه و دریا را نگاه می کنیم، می گوییم: الله اکبر! افراد فهیم و با معرفت مولا علی و صفات و اخلاقش را می بینند. با دوستش چه می کند. با دشمنش چه می کند. رفتار و کردارش تجلی اسماء و صفات خدای متعال است. شاعر دیگری می گوید:

حجاج به بیت خالق لم یزلی، خواندند خدای خویش به آواز جلی

آنقدر در خانه ی حق کوبیدند، تا آنکه سر از خانه برون کرد علی

یعنی شما که می خواهید نمونه ای از صاحبخانه را ببینید، ایشان مظهر اسماء و صفات خدای متعال است. این یک پیام است. پیام دیگر این است که بزرگان ما فرمودند: چرا حضرت علی(ع) مولود کعبه است؟ خدا می خواهد بفرماید: آن کسی که حافظ کعبه است، آن کسی که کعبه را از بت ها و بت پرست ها پاک می کند، این آقا است. این کسی که روی بام کعبه می رود و اذان می گوید، چه کسی کعبه را پاک کرد؟ قدرت و بازوی امیرالمؤمنین علی(ع) بود. تنها کسی که اجازه پیدا کرد، پایش را روی شانه پیغمبر بگذارد، حتی در ورایت داریم پیغمبر فرمودند: وقتی به علی گفتم روی شانه من برو، حیا کرد. علی(ع) عرض کرد: آقا شما روی شانه من بیا. حضرت فرمودند: من می توانم تو را بلند کنم، تو نمی توانی مرا بلند کنی. حضرت امیر فرمودند: من وقتی روی شانه پیامبر رفتم، به همه عوالم اشراف پیدا کردم. آن کسی که مباشرتاً خانه کعبه را پاک می کند و حفظ می کند، مولا علی(ع) است. یک پیام دیگر این است، از حضرت زهرا(ع) سؤال کردند: چرا بعد از پیغمبر حضرت علی قیام نکردند؟ جواب هایی دارد، یکی اینکه یاور نداشتند. حضرت زهرا(س) فرمودند: «مَثَلُ الْإِمَامِ مَثَلُ الْکعْبَة إِذْ تُؤْتَی وَ لَا تَأْتِی» (بحارالانوار/ج26/ص353) فرمودند: شأن امام این نیست که سراغ مردم بیاید. آیا کعبه خانه ی مردم می آید؟ کعبه محترم است ما باید دور آن بگردیم. مثل امام، مثل کعبه است. مردم باید بیعت کنند. مردم باید دور امیرالمؤمنین بیایند. یک پیام دیگر این است که کعبه قبله بدن ما است، بدن ما باید دور کعبه بچرخد. مولا علی(ع) قبله جان ما است. یعنی جان ما باید دور مولا علی(ع) بچرخد. مولود کعبه قبله جان های ماست. مرحوم شهید آوینی می گویند: علی مولود کعبه است، یعنی باطن قبله را در امام جستجو کن.

جورج جرداق مسیحی که اول انقلاب به قم آمد، پنج جلد کتاب «صدت العدالته الانسانیه» درباره ی مولا علی(ع) را نوشته است. به مولا علی(ع) خیلی ارادت دارد و واقعاً قلم خیلی توانمندی دارد. از علمای قم پرسید: چرا این بزرگوار در کعبه متولد شده است؟ هرکدام چیزی گفتند. گفت: آن چیزی که در دل من است، نگفتید. من یک پیام دیگر را فهمیدم. گفت: کعبه قبله شماست. محل طواف شماست. آیا کعبه می تواند برای ما الگو باشد و درس زندگی بدهد؟ راه و روش به ما بیاموزد؟ اخلاق و صفات زندگی را به ما بیاموزد؟ کعبه نمی تواند حرف بزند؟ گفت:

کعبه یک سنگ و نشانی است که ره گم نشود *** حاجی احرام دگر بند و ببین یار کجاست

کعبه نمی تواند درس زندگی بدهد. مسأله ای داریم به ما جواب بدهد. قضاوت و مشکلی داریم، کعبه گویایی این چنین ندارد. خدا می خواهد بگوید: ای اهل عالم که به این سمت و سو نماز می خوانید. آن کسی که اسوه و الگو و معلم شماست، «إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِکلِّ قَوْمٍ هادٍ» (رعد/7) از اهل سنت اینقدر روایت داریم که پیغمبر خدا می فرماید: تو منذر هستی، هادی و معلم این امت مولا علی(ع) است. خدا می خواهد بگوید: ای اهل عالم آن معلمی که درس زندگی و بندگی و همه روش ها را برای شما پیاده می کند، وجود نازنین این آقا است. امیدواریم که به برکت مولود این ایام، خدا ما را از برکات این ماه بهره مند کند و ما را جزء شیعیان خالص مولا علی(ع) قرار بدهد.

روایت زیادی داریم که کسی به امام صادق(ع) عرض کرد، من وارد خانه کعبه شدم. آداب و اعمال داخل کعبه را نمی دانستم. نشستم به جای همه اعمال مستحبی، صلوات بر محمد و آل محمد فرستادم. این جمله خیلی عجیب است، حضرت فرمودند: یعنی شما از خانه کعبه بیرون آمدید، در حالی که ثواب شما از همه آنها بیشتر است. در میان مستحبات افضل اعمال است.

این آیه 65 سوره نساء که شأن نزول هم دارد. دو نفر محل کشاورزی داشتند. سر آبیاری بین آنها نزاع افتاد. یکی زبیر پسر عمه پیغمبر بود. خدمت پیغمبر آمدند که حکم و قانون خدا چیست؟ پیغمبر خدا فرمودند: آن زمین بالادستی باید اول آب بدهد و بعد زمین پایین دستی. یعنی حکم خدا زمینی است که جلوتر است. حق این است. شخص دوم با اینکه خودش به حکمیت پیغمبر راضی شده بود، زیرش زد و گفت: نه، این پسر عمه تو بوده است، چرا طرف فامیل را گرفتی؟ کسی را که ما به پیغمبری قبولش کردیم، برای یک حکم قبول نکنیم خیلی درآور است. این آیه تکان دهنده است و خیلی پیام دارد. خدا قسم می خورد: «فَلَا وَ رَبِّک» به پروردگار کعبه ای پیغمبر، «لَا یؤْمِنُونَ» کسی مؤمن نیست مگر اینکه حق حاکمیت در اختلافات را به تو بدهد. بعد هم وقتی شما حکم کردی، در درونش «لَا یجَدُواْ فی أَنفُسِهِمْ» قبول کند و بعد هم تسلیم حق شود. مفسرین فرمودند: این آیه سه پیام مهم دارد. یکی اینکه اولاً در حاکمیت به اهل مراجعه کنیم. آنهایی که خبره کار هستند، دوم اینکه حکمی که طرف کرد در درونمان هم قبول کنیم. چون و چرا نکنیم. و سوم اینکه تسلیم شویم و در عمل هم تسلیم شویم. امیدواریم که همه بیننده های عزیز مصداق این آیه شوند و تسلیم حق شوند.

شما از نعمت ولایت گفتید، قطعاً این نعمت ولایت یک وظیفه ای را بر دوش ما می گذارد، وظیفه ی ما در برابر این نعمت که ما الحمدلله خدا را به واسطه ی این نعمت ولایتی که در وجود ما هست، شکر می کنیم، چیست؟

دو محور خیلی در موضوع ولایت مهم است. یکی مهرورزی و اقرار و اعتراف به مقامات اهل بیت و انتقال دادن این مودت و مهربانی ولایت اهل بیت به دیگران است. یکی هم پشت سر اهل بیت تسلیم باشیم. تسلیم ولایت بودن خیلی مهم است. اینکه هرچه ولی و بزرگتر ما گفت، گوش بدهیم. مشکل مملکت ما این است که از اولیای واقعی حرف نمی پذیریم. اگر حرف گوش بدهیم، هیچ مشکلی برای هیچ کس به وجود نمی آید.

بخشی از بیانات مقام معظم رهبریهرکس علی بن ابی طالب(ع) را ولو از دور بشناسد، یقیناً در یاد بود روز ولادت این بزرگمرد آفرینش احساس شادمانی می کند. ما مردم مسلمان و به خصوص شیعیان امیرالمؤمنین(ع) در قبال این شخصیت عظیم وظایفی داریم، مسؤولیت هایی داریم. مقام امیرالمؤمنین در نزد خدای متعال در سایه ی مجاهدت، عبادت، تلاش، فداکاری، برای آن بزرگوار به دست آمده است. خدای متعال قبل از خلقت این انسان های بزرگ، نتیجه آزمون خود درباره ی آنها را می داند. پاداش این آزمون ها همان طینت پاک، همان خلقت ممتاز، همان خصوصیاتی است که در این وجود مقدس و سایر معصومین(ع) خدای متعال جمع فرموده است.منبع:حوزه نت
نعمت ولایت، بزرگترین نعمت است. امام باقر(ع) فرمود: روز قیامت از هیچ چیز سؤال نمی شود، همینطور که از ولایت سؤال می شود. روی هیچ موضوعی چون ولایت مانور داده نمی شود.