جنبش عدم تعهد ، آشنایی با اجلاس، ارکان و کشورهامتعهدها یا عدم تعهد یک سازمان بین‌المللی است که در سال ۱۹۶۱ میلادی در اوج جنگ سرد در بلگراد، پایتخت یوگسلاوی، تأسیس شد و شامل کشورهایی می‌شد که به هیچ‌یک از بلوک‌های قدرت نظام جهانی وابستگی و تعهدی نداشتند یعنی نه در اردوگاه کمونیسم قرار داشته و نه به اردوگاه سرمایه‌داری تعلق داشتند. این سازمان با پایان جنگ سرد نیز به فعالیت خود ادامه داده و در سال ۲۰۱۲ در مجموع ۱۲۰ دولت عضو و ۱۷ عضو ناظر داشته‌است.ایده تشکیل چنین گروهی تا حد زیادی به ابتکار یوسیپ بروز تیتو رئیس‌جمهور یوگسلاوی، قوام نکرومه نخستین رئیس‌جمهور غنا، جمال عبدالناصر دومین رئیس جمهور مصر، جواهر لعل نهرو اولین نخست وزیر هند و احمد سوکارنو نخستین رئیس‌جمهور اندونزی شکل گرفته بود. کریشنا منون دیپلمات هندی نیز نخستین شخصی بود که در سال ۱۹۵۴ در یکی از نشست‌های ملل متحد این اصطلاح را در اشاره به این نظریه به کار برد.تاریخچه جنبش عدم تعهدنخستین تلاش برای ایجاد همگرایی میان کشورهایی که بعدها به غیرمتعهدها معروف شدند، در سال ۱۹۵۵ در کنفرانس باندونگ در شهر باندونگ اندونزی انجام شد. جواهر لعل نهرو، جمال عبدالناصر و احمد سوکارنو رؤسای وقت حکومت کشورهای هند، مصر و اندونزی در این اجلاس اندیشه تشکیل چنین سازمانی را مطرح کردند. چون این اتفاق کمی بعد از استقلال هند رخ می‌داد تحت تأثیر جهان بینی ماهاتما گاندی نیز قرار داشت.در ۱۹۶۱ اولین اجلاس سران عدم تعهد با حضور مارشال یوسیپ بروز تیتو رهبر یوگسلاوی، قوام نکرومه رهبر غنا، جمال عبدالناصر رئیس جمهور مصر، جواهر لعل نهرو نخست وزیر هند و احمد سوکارنو رهبر استقلال اندونزی در کنفرانسی که در شهر بلگراد در کشور یوگسلاوی برگزار شد و این سازمان موجودیت خود را اعلام کرد.با پایان جنگ سرد و فروپاشی اردوگاه سوسیالیسم کشورهای عضو جنبش عدم تعهد دچار نوعی بی‌هویتی شده و دلیل وجود این جنبش که ایجاد موازنه منفی بین دو ابرقدرت دوران جنگ سرد بود از بین رفته‌است. عده‌ای را فرض بر این است که جنبش عدم تعهد وارث موازین ضد آمریکایی یا همان ضد امپریالیستی است. این در حالیست که بسیاری از تحلیلگران سیاسی فلسفه وجودی چنین سازمانی را وابسته به جهان دوقطبی می‌دانند و دلیلی برای ادامه حضور جنبش در صحنه بین‌المللی با معیارها و مختصات دوران جنگ سرد نمی‌بینند. ۱۲۰ کشور جهان که تقریباً بیش از دو سوم اعضای سازمان ملل متحد و ۵۵ درصد جمعیت دنیا را تشکیل می‌دهند، عضو جنبش عدم تعهد می‌باشند. از سال ۲۰۱۲ کشور ایران ریاست دوره‌ای این جنبش را بر عهده دارد. سران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد هر ۳ سال یکبار در اجلاسی با همین نام گرد هم می‌آیند.بنیان گذاران جنبش عدم تعهدبنیان گذاران جنبش عدم تعهد رهبران برخی از کشورها بودند که در رأس این شخصیت‌ها می‌توان از مارشال تیتو رهبر یوگسلاوی، جواهر لعل نهرو نخست وزیر هند، جمال عبدالناصر رهبر مصر و احمد سوکارنو رئیس جمهور اندونزی نام برد.برخی مفسرین معتقدند جنبش عدم تعهد نیز همچون جنبش‌های دیگر، از شخصیت افراد و رهبران آن تأثیر پذیرفته‌است و با بررسی شرح حال این چهار شخصیت و تشریح اوضاع سیاسی کشورهای هند، اندونزی، مصر و یوگسلاوی در دههٔ ۱۹۵۰، چنین نتیجه گرفته‌اند که کشورهای مزبور و رهبران آنها که همگی در استقلال کشورهای خود و رهایی از استعمار و نفوذ کشورهای دیگر نقش تاریخی بر عهده داشتند، از وجوه مشابهی برخوردار بودند که عبارتند از:هر چهار کشور دوران سخت و طولانی تحت استعمار بودن، استیلا و تفوق کشور قوی‌تر و زور مدار را گذرانده‌اند و مبارزه آنان برای استقلال، عدم وابستگی و عدم تعهد بجا و بحق بوده‌است؛همهٔ رهبران چهار کشور از نخستین رهبران سیاسی کشورهای خود پس از استقلال و رهایی از استعمار بوده‌اند، همهٔ آنها نه تنها در جنگ‌های ضد استعماری و ضد امپریالیستی فعالانه شرکت کرده‌اند، بلکه رهبری این جنگ‌ها را نیز بر عهده داشته‌اند؛سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۵ برای هر چهار کشور نقطهٔ عطفی در مبارزات سیاسی بوده‌است؛در سال ۱۹۵۴ کنفرانس کلمبو، نهرو نخست وزیر هند است و سوکارنو در نخستین انتخابات پس از استقلال به عنوان اولین رئیس‌جمهور اندونزی برگزیده شده‌است. عبدالناصر به ریاست‌جمهوری مصر انتخاب شده و تیتو، رهبر جمهوری خلق یوگسلاوی است که هر چهار نفر در سال ۱۹۵۵ در کنفرانس باندونگ شرکت می‌کنند.جنبش عدم تعهد از جمله نهادهایی است که ویژگی‌های سازمانهای بین‌المللی را دارد اما چون فاقد شخصیت حقوقی بین‌المللی یک سازمان بین‌المللی به شمار نمی‌آید.اصولاحترام متقابل به تمامیت ارضی و حاکمیت یکدیگر،برابری و منافع متقابل،عدم تجاوز به یکدیگر،همزیستی مسالمت آمیز،عدم دخالت در امور داخلی یکدیگر.ارکان جنبش عدم تعهدبالاترین رکن جنبش «اجلاس سران» است که هر سه سال در یکی از کشورهای عضو تشکیل می‌گردد. علاوه بر آن می‌توان از اجلاس سالانه وزیران، اجلاس سالانه کارشناسان، اجلاس سالانه دفتر هماهنگی و نشست‌های تخصصی و دوره‌ای این جنبش نام برد. نشست‌های دوره‌ای جنبش در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد و نشست‌های آژانس‌ها و سازمان‌های تخصصی این سازمان نیز قابل ذکر است.ایران و جنبش عدم تعهدایران که به دلیل عضویت در پیمان نظامی مرکزی سنتو از عضویت در این جنبش محروم مانده بود در سال ۱۹۷۹ پس از پیروزی انقلاب به جنبش عدم تعهد پیوست. در سال‌های اولیه حیات جنبش ایرانیان، نام آن را به «جنبش نا وابستگان» ترجمه کردند. اما به دلیل عدم استقبال عمومی نام «غیرمتعهدان» مصطلح گردید. ایران بعد از پیوستن به جنبش در اجلاس سران ۱۹۷۹ در هاوانا و از آن به بعد در همه نشست‌های مختلف این جنبش حضور داشته است. لغو برگزاری هفتمین اجلاس سران در بغداد به دلیل جنگ ایران و عراق و انتقال این اجلاس به دهلی نو از مهمترین رویدادهای جنبش به حساب می‌آید. شانزدهمین اجلاس سران کشورهای غیرمتعهد در روزهای ۹ و ۱۰ شهریور ۱۳۹۱ (۳۰ و ۳۱ اوت ۲۰۱۲) در تهران برگزار شد.ریاست دوره‌ای جنبش عدم تعهدفهرست ریاست دوره‌ای جنبش عدم تعهد (به انگلیسی: Secretary-Generals of the Non-Aligned Movement) از زمان تأسیس در سال ۱۹۶۱ میلادی (۱۳۴۰ خورشیدی) تا کنونیوسیپ بروز تیتوجمال عبدالناصرکنت کائونداهواری بومدینویلیام گوپالاواجونیوس ریچارد جایواردنهفیدل کاسترورابرت موگابهاستپان مسیچسوهارتوارنستو سامپرآندرئاس پاسترانا آرانگونلسون ماندلاتابو امبکیماهاتیر محمدعبدالله احمد بداویفیدل کاسترورائول کاستروحسنی مبارکمحمد حسین طنطاویمحمد مرسیمحمود احمدی‌نژادحسن روحانینیکلاس مادورواعضای کنونی جنبش عدم تعهدآفریقای جنوبیآنتیگوا و باربوداآنگولاجمهوری آذربایجاناتیوپیاردناریترهازبکستانافغانستاناکوادورالجزایرامارات متحده عربیاندونزیاوگانداایرانباربادوسباهامابحرینبلاروسبلیزبرونئیبنگلادشبنینبوتسوانابورکینافاسوبوروندیبولیویپاپوآ گینه نوپادشاهی بوتانپاکستانپاناماپروتانزانیاتایلندترکمنستانترینیداد و توباگوتوگوتونستیمور شرقیجامائیکاجیبوتیجمهوری آفریقای مرکزیجمهوری دومینیکنجمهوری کنگوجمهوری دموکراتیک کنگوچاددومینیکارواندازامبیازیمبابوهساحل عاجسنت لوسیاسنت کیتس و نویسسنت وینسنت و گرنادین‌هاسائوتومه و پرنسیپسنگالسیشلسیرالئونسنگاپورسومالیسری‌لانکاسودانسورینامسوازیلندسوریهشیلیعراقعربستان سعودیعمانغنافلسطینفیجیفیلیپینقطرکامبوجکامرونکره شمالیکلمبیاکومورکوباکنیاکویتکیپ وردگابنگامبیاگرناداگواتمالاگویانگینهگینه استواییگینه بیسائولائوسلبنانلسوتولیبریالیبیماداگاسکارمالاویمالزیمالدیومالیمراکشمصرمغولستانموریتانیموریسموزامبیکمیانمارنامیبیانپالنیجرنیجریهنیکاراگوئهوانواتوونزوئلا (ریاست کنونی)ویتنامهائیتیهندهندوراسیمناعضای سابق جنبش عدم تعهدآرژانتینقبرسمالتFlag of SFR Yugoslavia.svgیوگوسلاوی(از جمله صربستان و مونته‌نگرو)ناظران جنبش عدم تعهدکشورها و سازمان‌های زیر در مقام ناظر قرار دارند.آرژانتینارمنستانبوسنی و هرزگوینبرزیلچینکاستاریکاکرواسیقبرسالسالوادورقزاقستانقرقیزستانمکزیکمونته‌نگروهلندپاراگوئهلهستانروسیهصربستانتاجیکستاناوکرایناروگوئهسازمان‌هااتحادیه آفریقا (سازمان وحدت آفریقا)اتحادیه کشورهای مشترک‌المنافع (یا اتحادیه کشورهای همسود)اتحادیه عربسازمان همکاری اسلامیشورای جهانی صلحسازمان ملل متحدسازمان همبستگی مردمی آفریقا-آسیاجبهه آزادیبخش ملی سوسیالیست کاناکجنبش استقلال ملی هوستوسیانسازمان بین‌الدولی کشورهای در حال توسعهمهمانان در جنبش عدم تعهدهیچ مهمان دائمی وجود ندارد اما اغلب چند کشور غیرعضو در کنفرانس حضور دارند. علاوه براین، تعداد زیادی از سازمان‌ها چه از درون سازمان ملل یا بیرون از سازمان معمولاً دعوت می‌شوند.منبع:آسمونی
در مورد جنبش عدم تعهد چه می دانید؟ آیا می دانید اعضای جنبش عدم تعهد چه کشورهایی هستند؟ در مورد تاریخچه جنبش عدم تعهد چقدر اطلاعات دارید؟