 
روز جمعه، آقای روزهای هفتهامّا روز جمعه؛ راجع به روز جمعه روایات متعدد و بسیاری داریم. من اهمّ آنها را مطرح می‏کنم. یک روایت از پیغمبر اکرم(صلّی‏ الله ‏علیه ‏وآله ‏و سلّم) است که حضرت فرمود: «إنَّ یَوْمَ الْجُمُعَةِ سَیِّدُ الْأَیَّامِ » روز جمعه، سیّد و آقای ایّام هفته است؛ «یُضَاعِفُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِیهِ الْحَسَنَاتِ»؛ خدا در روز جمعه حسنات را دو برابر می‏کند؛ «وَ یَمْحُو فِیهِ السَّیِّئَاتِ»؛ گناهان را در این روز می‏آمرزد؛ «وَ یَرْفَعُ فِیهِ الدَّرَجَاتِ»؛ و بر درجات او می‏افزاید. اوّل حسنات، بعد سیئات، بعد درجات؛ منظور از درجات، مقامات معنویه است و دیگر ربطی به اعمال خارجیه ندارد. اما مراد از حسنات، اعمال جوارحی بود که در مقابلش پاداش است؛ در مقابل سیئات هم ـ‏نعوذبالله‏ـ کیفر است. «وَ یَسْتَجِیبُ فِیهِ الدَّعَوَاتِ»؛ به‏طور کلی خداوند دعاهایی را که در روز جمعه می‏کنند، مورد اجابت قرار می‏دهد. «وَ یَكْشِفُ فِیهِ الْكُرُبَاتِ»؛ رنج‏ها و گرفتاری‏ها را در این روز برطرف می‏کند. «وَ یَقْضِی فِیهِ الْحَاجَاتِ الْعِظَامَ».[1] خداوند در روز جمعه حاجت‏های بزرگ را برآورده می‏کند.
ساعت پر برکت در روز جمعهبسیار خوب؛ تا اینجا جنبه کلی داشت که روز جمعه و شب جمعه روی دعا یک چنین اثری دارد. نکته بعدی راجع به این است که چه ساعتی از ساعات روز جمعه این اثر هست؟ آیا سراسری است یا ساعت خاصی است؟ در یک روایت که خطبه‏ای است که علی (علیه‏السلام) خوانده و من فقط این جمله‏اش را که راجع به جمعه است می‏گویم که فرمودند: «وَ فِیهِ سَاعَةٌ مُبَارَكَةٌ لَا یَسْأَلُ اللَّهَ عَبْدٌ مُؤْمِنٌ فِیهَا شَیْئاً إِلَّا أَعْطَاهُ».[2] یعنی در روز جمعه ساعتی هست که بنده مؤمن از خدای متعال چیزی درخواست نمی‏کند، مگر آنکه خدا به او اعطاء می‏فرماید. معلوم می‏شود یک ساعت خاصی در روز جمعه هست که آن ساعت خصوصیت دارد. مثل اینکه تأثیرش روی دعا بیشتر است که این تعبیر را می‏فرماید. «وَ فِیهِ سَاعَةٌ مُبَارَكَةٌ لَا یَسْأَلُ اللَّهَ عَبْدٌ مُؤْمِنٌ فِیهَا شَیْئاً إِلَّا أَعْطَاهُ».

ثواب خیر و عقاب شرّ در روز جمعه مضاعف استامّا مطلب دوم که در علی (علیه‏السلام) بود، این بود که بعد از آنکه حضرت فرمود: «أَكْثِرُوا الْمَسْأَلَةَ فِی یَوْمِ الْجُمُعَةِ وَ الدُّعَاءَ فَإِنَّ فِیهِ سَاعَاتٍ یُسْتَجَابُ فِیهَا الدُّعَاءُ وَ الْمَسْأَلَةُ»، این جمله را هم اضافه کردند که: «وَ اعْلَمُوا أَنَّ الْخَیْرَ وَ الْشَّرَّ یُضَاعَفَانِ یَوْمَ الْجُمُعَةِ»؛ عجب! بیا ببین قضیه چه شد! این زمان، دو کاربرد دارد؛ یک کاربرد از نظر دعاها و امور خیر دارد؛ یعنی اعمال خیری که روز جمعه انجام ‏می‏دهید دو برابر می‏شوند؛ چون در آن روایت دیگر از پیغمبر اکرم(صلّی‏الله‏علیه‏آله‏وسلّم) هم بود که این اعمال خیر، از نظر پاداش و اثر نیک دو چندان می‏شود. از آن طرف هم عجیب است؛ اگر در این روز گناه کنی، کیفرت هم دو چندان می‏شود.

جمعه روز تفریح و لااُبالی‏گری نیست«وَ اعْلَمُوا أَنَّ الْخَیْرَ وَ الْشَّرَّ یُضَاعَفَانِ یَوْمَ الْجُمُعَةِ»؛ یعنی بدانید که خیر و شرّ در روز جمعه دو چندان می‏شود. یعنی چه؟ یعنی این زمان اثری که می‏گذارد روی عمل تو این است که همین‏طور که حسناتت مضاعف می‏شود، سیئاتت هم مضاعف می‏شود. پس حواست را جمع کن! خیال نکنی روز جمعه، روز تفریح و روز لااُبالی‏گری و این چیزهایی است که متأسفانه متداول است و از احکام اسلامی و معارف ما به دور است. نکند بروید دنبال این‏ها که می‏گویند بگذارید مردم شاد باشند. وای بر شما که این حرف‏ها را می‏زنید؛ وای بر شما بی‏خبرهای از اسلام که مردم را به سوی گناه و لااُبالی‏گری سوق می‏دهید و بعد هم برای آن‏ها اسباب گناه را فراهم هم می‏کنید و تبلیغات می‏کنید. جمعه که می‏شود، می‏گویند دیگر ما می‏خواهیم مردم را شاد کنیم. شما با این کارهایتان در قعر جهنمید؛ چون از قیامت بی‏خبرید. شما در بسیاری از گناهان مردم شریکید. روز جمعه که می‏شود، دیگر روز آزادی است!؟ آزادی از هر چیزی؟ از قید و بند احکام شرعیه هم آزاد می‏شوید؟ آن‏وقت پسوند «اسلامی» را هم به دنبال اسم تشکیلات خود می‏کشید؟

غرضم این بود؛ «وَ اعْلَمُوا»، این را بدانید، خیال نکنید که این زمان فقط بر روی خیرت اثر می‏گذارد؛ روی شرّ هم اثر دارد. گناهانت را هم دو چندان می‏کند. لذا است که ائمه ما (سلام‏الله‏علیهم‏اجمعین) دائم تأکید می‏کردند و می‏گفتند که شما خواهید مُرد و از این نشئه می‏روید؛ لذا حواستان جمع باشد؛ بار گناهتان را سنگین نکنید؛ بار خیرتان را زیاد کنید. در آخرین لحظات زندگی‏شان، سفارششان برای همین بود.

پی نوشت ها:
[1] بحارالأنوار ، 86 ،  274
[2] وسائل‏ الشیعة، 7، 379 
مباحث مرحوم آقا مجتبی تهرانی

یک روایت از پیغمبر اکرم(صلّی‏ الله ‏علیه ‏وآله ‏و سلّم) است که حضرت فرمود: روز جمعه، سیّد و آقای ایّام هفته است؛ خدا در روز جمعه حسنات را دو برابر می‏کند؛ گناهان را در این روز می‏آمرزد؛