موضوع FATF و حواشی آن، مسئله‌ای است که به دومین خبر داغ سال جاری تبدیل شده است. موضوعی حساس و استراتژیک که ملزم به چانه زدن‌های بین‌المللی فراوانی است که متاسفانه با کم لطفی‌های برخی مسئولین همراه شده و همین مهم زمینه‌ساز پاره‌ای اختلافات شده است.

نخستین موضوع داغ سیاسی سال 97، خبر خروج آمریکا از توافق‌نامه‌ی برجام بود که تاثیرات بسیار گسترده‌ای را در حوزه‌ی اقتصادی و سیاسی ایران اسلامی گذاشت و اکنون؛ شاهد تلاش‌های خاصی برای پذیرش همه‌جانبه‌ی دستورات کارگروه ویژه اقدام مالی"، موسوم به FATF که از سوی سازمان بین المللی مبارزه با پولشویی تشکیل شده، هستیم.

کارگروه ویژه اقدام مالیباید توجه داشت که "کارگروه ویژه اقدام مالی و مبارزه با پولشویی" Financial Action Task Force با هدف مبارزه با پولشویی و جلوگیری از تامین مالی تروریسم در سطح جهانی راه‌اندازی شده است و این جریان می‌تواند کمک حائز اهمیتی به تحت فشار قرار دادن تروریست‌های بین‌المللی داشته باشد، اما نکته‌ی قابل توجه در این کارگروه؛ تعاریف آن از "تروریست" و "پولشویی" است. موضوع مهمی که منجر به تقابل جمهوری اسلامی ایران از پذیرش لایحه‌ی FATA شده است.

کارگروه ویژه اقدام مالی، معیارها و تعاریفی دارد که بر اساس آن و از سال 2000 میلاد،ی کشورهایی را که با تعاریف و معیارهای این سازمان مغایرت دارند را با عنوان "پُرخطرترین‌ها" High risk ، در لیست سیاه قرار می‌دهد و اشخاص، سازمان‌ها و کشورهایی که نام آن‌ها در این لیست سیاه قرار داده شود، از سوی دیگر کشورها مورد بایکوت اقتصادی و سیاسی قرار می‌گیرند. نام جمهوری اسلامی ایران نیز از سال 2007 در این لیست قرار گرفت و سپس در سال 2009 صدرنشین لیست سیاه حمایت از تروریست شد! و عمده دلیل این جریان؛ حمایت ایران از مردمی که مورد تعرض استعمارگران قرار گرفته‌اند بوده است.

این در حالی است که رژیم صهیونیستی، آمریکا، عربستان سعودی و ترکیه؛ آشکارا از تروریست‌های بین‌المللی همچون داعش، طالبان و جبهه‌النصره حمایت کرده و آنان را از لحاظ مالی و تسلیحات نظامی به‌طور کامل تامین می‌کنند.

ابزار فشار جدید آمریکا علیه ایراندونالد ترامپ در ایام تبلیغات انتخاباتی خود، همواره بر این موضوع تاکید داشت که با ورود به کاخ سفید برجام را پاره خواهد کرد چرا که از نظر وی؛ این توافق‌نامه ننگین‌ترین توافق ایالات متحده محسوب می‌شود. البته باید توجه داشت که این موضوع امروزه، تا حدودی محقق شده چرا که ترامپ با اعلام خروج از برجام، رسما آن را نقض کرده است و اینک برای اِعمال فشارهای مضاعف به جمهوری اسلامی ایران، مسئله‌ی مبازره با پولشویی را احیا کرده است. در این میان باید متذکر شویم که، بسیاری از افراد و سازمان‌های خاص جمهوری اسلامی در لیست سیاه این کارگروه قرار دارند که از آن جمله می‌توان به "سپاه قدس"، "قرارگاه خاتم الانبیا"، "سردار قاسم سلیمانی"، "بانک ملت" و... اشاره کرد که این مهم یکی از علت‌های اصلی مخالف ایران با پذیرش همه‌جانبه‌ی FATF است.

مواضع رهبر معظم انقلاب درباره‌ی لایحه‌ی FATFحضرت آیت الله خامنه‌ای روز گذشته و در دیدار با نمایندگان ملت خاطرنشان کردند: "شما برای خدمت به ملت فقط چهار سال مهلت دارید، بنابراین لحظه‌لحظه‌ی آن را صرف قانونگذاری در مسائل مهم و دارای اولویت کنید. همانگونه که درباره برخی کنوانسیون‌های بین‌المللیِ اخیرا مطرح شده در مجلس گفتیم، مجلس شورای اسلامی که رشید و بالغ و عاقل است، باید مستقلاً در موضوعاتی مثل مبارزه با تروریسم یا مبارزه با پولشویی قانونگذاری کند. البته ممکن است برخی مفاد معاهدات بین المللی خوب باشد، اما هیچ ضرورتی ندارد با استناد به این مفاد به کنوانسیون‌هایی بپیوندیم که از عمق اهداف آن‌ها آگاه نیستیم یا می‌دانیم که مشکلاتی دارند."(1)

"ماتیو لویت"، مدیر برنامه مقابله با تروریسم و جاسوسی، در مقاله‌ای نوشت: "یکی از روش‌های تضعیف جریان‌هایی همچون حزب‌الله لبنان و کنترل قدرت‌نمایی جنگ‌های نیابتی، گسترش نظارت بر فعالیت‌های پول‌شویی ایران است."(2)

تردیدی نیست که متعهد شدن ایران در قبال این کارگروه؛ همچون برجام، آسیب‌های بسیاری را به همراه خواهد داشت که بعضا غیر قابل جبران بوده و اقتدار ملی را به مخاطره می‌اندازد. همچنین باید متذکر شد که این کارگروه؛ حمایت از "حزب‌الله لبنان" و نیز " مردم فلسطین" را هم جزو مصادیق پولشویی برای حمایت از تروریسم جهانی قلمداد می‌کند. این در حالی است که یکی از ارکان اصلی انقلاب اسلامی ایران؛ حمایت از مظلومین و مستضعفین جهان است.


دومینوی سیاسیزمانی که عمیق‌تر به موضوع برجام و قراردادهای حاشیه‌ای آن می‌نگریم، مشاهده می‌کنیم که FATF، پالرمو و... الزاماتی هستند که در ادامه‌ی پذیرش برجام پدیدار شده و یقینا همچون بازیِ دومینو؛ تزلزل در یکی، تدریجا دیگر مُهره‌ها را نیز بر زمین انداخته و در نهایت آنچه که نباید را به وجود می‌آورد.

در این میان باید توجه داشت که حدودا دو سال از پذیرش لایحه‌‎ی FATF توسط دولت می‌گذرد و همین موضوع باعث شد که نام جمهوری اسلامی ایران در لیست سیاه این سازمان به حالت تعلیق درآید اما اخیرا، کارگروه مذکور فشارهای گسترده‌ای را برای تحریم افراد و سازمان‌های بیشتری به ایران اِعمال کرده که باعث بحث‌های فراوانی در مجلس شورای اسلامی شده است که نگرانی‌هایی خاصی را در راستای پذیرش و عدم پذیرش آن ایجاد کرده است. به همین دلیل برخی سیاسیون تلاش دارند که این مهم مورد بررسی‌های تخصصی بیشتری قرار گیرد تا مشکلاتی مشابه نتیجه‌ی برجام به بار نیاورد.


پی‌نوشت:
1. مجلس در مواردی مثل مبارزه با تروریسم وپولشویی مستقلا قانون بگذارد، خبرگزاری ایسنا
2. سرابFATFچه بر سر دولت و اقتصاد ایران می‌آورد؟، جهان نیوز


زمانی که عمیق‌تر به موضوع برجام و قراردادهای حاشیه‌ای آن می‌نگریم، مشاهده می‌کنیم که FATF، پالرمو و... الزاماتی هستند که در ادامه‌ی پذیرش برجام پدیدار شده و یقینا همچون بازیِ دومینو؛ تزلزل در یکی، تدریجا دیگر مُهره‌ها را نیز بر زمین انداخته و در نهایت آنچه که نباید را به وجود می‌آورد.