در روزهای اخیر و در شرایطی که مردم از اوضاع اقتصادی رنج برده و وضعیت معیشتی آنها دچار رکود شده بود عده ی راه را در اعتراض خیابانی و تظاهرات دیدند و نسبت به شرایط موجود واکنش نشان دادند، تظاهراتی که در سراسر ایران مخابره شد و توجه همگان را به خود جلب کرد. ماهیت اقتصادی اعتراضات در ابتدا مانع از آن می شد که دولت مواجهه مستقیم با معترضین داشته و یا در فکر سرکوب آنان باشد، ضمن اینکه برخی سیاسیون نیز از این اقدامات حمایت کرده و اعتراض مردم را بحق می خواندند.

اما چندی بعد قالب تظاهرات مردمی از شکل مسالمت آمیز به نوع تهاجمی و اغتشاش تغییر کرد و حالتی اعتراضی توام با خشونت به خود گرفت، خشونتی که منجر به تخریب اموال عمومی و به آتش کشیدن مساجد و حسینیه ها شد. بدیهی است که مردم ایران هیچ گاه به سمت چنین اقداماتی نرفته و حتی اگر معترض وضعیت اقتصادی نیز باشند اموال عمومی مورد استفاده خود را تخریب نمی کنند. تحریک اغتشاشگرانی که از مردم نبودند و نیز هدایت سناریوی اغتشاشات از بیرون علی الخصوص اتاق فکر امریکا و اسراییل فرضیه ای بود که در ذهن بسیاری از تحلیلگران نقش بست.

امریکا و اسرییل، پشت پرده اغتشاشاتپیش از پایان یافتن اغتشاشات چنان که باید نامی از امریکا و اسراییل در میانه تظاهرات به میان نبود تا اینکه رییس جمهور امریکا با صدور چندین بیانیه توییتری حمایت همه جانبه خود را از اغتشاشگران اعلام و دخالت خود در اوضاع ایران را بصورت علنی اعلام کرد. اگرچه این پیام ها تاثیر چندانی در ذهنیت ملت ایران نداشت اما ماهیت پلید دولتمردان امریکایی را روشن نمود و از اهداف شوم آنان پرده برداشت.

خروج واشنگتن از توافق هسته ای با ایران، مولد پشیمانی سختی در آینده برای مقامات کاخ سفید و کنگره آمریکا خواهد بود چرا که ایران و دیگر کشورهای حاضر در برجام تن به اصلاح آن نداده و در این صورت تنها دو گزینه برای امریکایی ها باقی خواهد ماند: پذیرش کامل توافق هسته ای و یا خروج از آن.
در این میان "جان بولتون" نماینده اسبق ایالات متحده آمریکا در سازمان ملل متحد از اصلی ترین حامیان گروهک تروریستی منافقین و از طرفداران سرسخت وضع تحریم‌های اقتصادی علیه ملت ایران در برنامه ها و گفتگوهای مختلف خبری و تحلیلی در ایالات متحده آمریکا حضور پیدا کرد و حمایت علنی و تمام عیار خود را از اغتشاش‌گران در ایران اعلام نمود. وی پیشنهاداتی را نیز به رئیس جمهور آمریکا در خصوص برجام و ایجاد ارتباط میان آن و اغتشاشات اخیر در ایران ارائه کرد.

این حمایت همه جانبه و سرسختانه از مواضع کسانی که در سال 88 نیز دست به َآشوب خیابانی و اغتشاش زده بودند موضع ماکیاولستی امریکایی ها را بر جهانیان آشکار کرده و هدف آنان را که برهم زدن نظم عمومی کشور بود روشن نمود. اما براستی هدف امریکایی ها تنها برهم زدن نظم عمومی ایران بود؟ در شرایطی که معاهده برجام امضا شده و امریکایی ها قسم خورده اند که بدان پایبند باشند آیا می توان هدف آنها را تنها برهم زدن نظم دانست؟ 

اغتشاشات ایران بهانه ای برای خروج از برجامپر واضح است که رییس جمهور امریکا این مسئله را بهانه ای برای خروج از برجام دانسته و آن را حربه اهداف شوم خود ساخته است تا جهانیان بر او خرده نگیرند. هدف وی برهم زدن اوضاع ایران بود تا با استفاده از آن بتواند سریعتر و بدون دردسر از برجام خارج شود.

باید توجه داشت که از مدت ها قبل و با به قدرت رسیدن ترامپ در ایالات متحده وی همواره به دنبال فرصتی برای خروج از برجام و لغو امتیاز آن بود. بدیهی است که پشت پرده چنین تصمیمی رژیم صهیونیستی و برخی از جمهوری خواهان امریکایی حضور دارند. و حتی صدور بیانیه ها و پیام های توییتری نیز بر پایه همین تصمیم گیری ها بوده است. 

در این میان، دیگر سیاسیون امریکایی نظیر جان بولتون نیز سعی در درهم ریزی قراردادی دارند که نه تنها ایران بلکه بسیاری از کشورها آینده سیاسی خود را وابسته بدان می دانند. 

بعنوان مثال سفیر پیشین امریکا به ترامپ پیشنهاد داده است که در راستای حمایت از معترضین! از برجام خارج شود تا ضمن تضعیف اقتصادی ایران، زمینه را برای اعتراضات بیشتر در کشورمان فراهم آورد. این پیشنهاد ترامپ در حالی صورت می گیرد که وی قبلا نیز بارها از رئیس جمهور آمریکا خواسته بود تا از توافق هسته ای با ایران کنار کشیده و بر شدت تقابل خود با آن بیفزاید. 

 آنچه مسلم است اینکه احتمال خروج ایالات متحده آمریکا از برجام در راستای ایجاد بستری برای ایجاد فضای اقتصادی ناامن در کشورمان بعید به نظر نمی‌رسد. در چنین شرایطی باید تدبیری اندیشیده شود که ضمن مقابله با آثار و تبعات این اقدام مقامات آمریکایی،‌ مانع از تحقق نقشه های شوم آن در ایران شد.

راه های پیش روی امریکااما نکته ای که در این میان وجود دارد این است که خروج ایالات متحده آمریکا از برجام هزینه های متعددی برای این کشور خواهد داشت و او را با واکنش سرسختانه جمهوری اسلامی ایران مواجه خواهد کرد. پر واضح است که خروج واشنگتن از توافق هسته ای با ایران، مولد پشیمانی سختی در آینده برای مقامات کاخ سفید و کنگره آمریکا خواهد بود چرا که ایران و دیگر کشورهای حاضر در برجام تن به اصلاح آن نداده و در این صورت تنها دو گزینه برای امریکایی ها باقی خواهد ماند: پذیرش کامل توافق هسته ای و یا خروج از آن. 

بی شک در صورتی که ترامپ و هم نظران وی تصمیمی مبنی بر خروج از برجام اتخاذ کنند با واکنش سخت ملت ایران روبرو خواهند شد اما بهتراست دولتمردان برای مواجهه با این خطر احتمالی، بند یا ماده جدید به این معاهده اضافه کنند تا از حیلت دشمنان این مرز و بوم علیه ایران اسلامی جلوگیری نمایند. 

کلام آخردر پایان باید دقت داشت که از بین رفتن معاهده برجام باختی چندجانبه برای تمامی کشورهای طرف قرارداد با آن است و شاید در این میان سخت ترین ضررها متحمل جمهوری اسلامی شود چرا که برای امضای این عهدنامه بهای سنگینی چون متوقف ساختن صنعت انرژی هسته ای و پذیرفتن بازدیدهای آژانس انرژی اتمی پرداخته شده است.

 اگرچه ایران پس از تحریم ها در انتظار سیل سرمایه گذاران به سوی صنعت انرژی این کشور بود، اما به غیر از قرارداد فاز 11 پارس جنوبی با شرکت توتال و شرکت چینی، ایران شاهد قرداد عظیم دیگری در بخش نفت و گاز خود نبوده و انتظارات ایران در این زمینه تا به امروز برآورده نشده است اما در صورت سقوط برجام کشور ما با افت قابل توجه قیمت نفت و حتی بازگشت تحریم های نفتی مواجه خواهد شد که این خود از بزرگترین ضررهای احتمالی پیش روست. 

پی نوشت:1. خروج ترامپ از برجام با هدف حمایت از اغتشاش‌گران، روزنامه رسالت، 1396
2. آیا آمریکا از برجام خارج می‌شود؟، خبرگزاری صدا و سیما، 1396
3. آیا اغتشاشات اخیر مقدمه افزایش فشارها بر ایران است؟، العالم، 1396
از مدت‌ها قبل و با به قدرت رسیدن ترامپ در ایالات متحده، وی همواره به دنبال فرصتی برای خروج از برجام و لغو امتیاز آن بود. بدیهی است که پشت پرده چنین تصمیمی رژیم صهیونیستی و برخی از جمهوری خواهان امریکایی حضور دارند.