هر روز بارها و بارها از دهانمان برای تنفس، تکلم، خوردن و نوشیدن استفاده می‌کنیم. در حالی که دهان علاوه بر این موارد، عملکرد بسیار مهم و کلیدی دیگری نیز دارد و آن ایجاد تناسب در فرم صورت است. در واقع، چنین تناسبی نه تنها از نقطه نظر فیزیکی و زیبایی شناختی بلکه از نظر روابط اجتماعی و ایجاد اعتماد به نفس در افراد نیز اهمیت دارد.
تناسبی که از آن صحبت می‌کنیم به فرم و شکل قرارگیری فک‌ها و نیز دندان‌ها بستگی دارد. به شکلی که اختلالات فکی و نیز به هم ریختگی دندان‌ها در عملکرد دهان نیز تأثیر چشمگیری به جا می‌گذارد. در چنین شرایط پای مداخلات درمانی ارتودنسی به میان می‌آید که هدف از این نوع معالجات، اصلاح ناهنجاری‌های دندانی، فکی و صورت است. با توجه به اهمیت انجام به موقع ارتودنسی، پای صحبت‌های دکتر محسن شیرازی، متخصص ارتودنسی و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران نشسته‌ایم.
هدایت رشد فکی با کمک درمان‌های ارتودنسی زمانی ضرورت می‌یابد که ناهنجاری‌هایی به صورت ارثی با نامتناسب بودن رشد فک پایین و بالا نسبت به یکدیگر نمایان می‌شود. برای مثال زمانی که رشد یک فک نسبت به فک دیگر بیشتر یا کمتر باشد. به همین دلیل توصیه می‌شود که درمان‌های ارتودنسی قبل از پایان رشد کودک انجام شود.
توجه داشته باشید کودکانی که تنفس دهانی دارند و در خواب دهانشان باز است ممکن است مشکلاتی در روابط دندانی فکی، جویدن، بلع، گفتار، سلامت لثه‌ها و بالاخره تغییراتی در فرم صورت پیدا کنند که باید در همان مراحل اولیه نسبت به درمان آن‌ها اقدام کرد.

ارتودنسی با پلاک‌های متحرک یا ثابت؟درمان‌های ارتودنسی بر حسب این که هدف از درمان و نوع ناهنجاری چیست، ممکن است با سیستم‌های متحرک یا ثابت انجام شود. معمولاً موارد پیشگیری و هدایت رشد، بیشتر با سیستم متحرک و جابه‌جایی دندان‌ها با سیم‌های ثابت انجام می‌شود. مسلماً در مورد اول چون با رشد سر و کار دارد زمان درمان طولانی‌تر است. در صورتی که با درمان‌های ارتودنسی هر یک از دندان‌ها نسبت به دندان‌های مجاور و مقابل خود در موقعیت صحیح قرار می‌گیرند و سلامت مجموعه دندان‌ها و فک‌ها حفظ شده و از بروز مشکلات بعدی جلوگیری می‌شود.

ارتودنسی، روشی تدریجی و مؤثرطی درمان‌های ارتودنسی برای رفع مشکل بی‌نظمی و شلوغی دندان‌ها هنوز روشی که بتواند مشکل را سریع از بین برده و رفع کند وجود ندارد. به‌طور کلی سرعت درمان‌های ارتودنسی، به سرعت حرکت دندان‌ها، تراکم (سختی) استخوان فرد تحت درمان، میزان تحلیل و تشکیل استخوان و نوع و شیوه درمانی بستگی دارد. به‌طور کلی در ارتودنسی سریع، تمام عوارض حین و بعد از جراحی مانند از دست دادن عملکرد صحیح درمانی، درد، التهاب، صدمه به ریشه و از طرفی ثبات بعد از درمان این‌گونه درمان‌ها هنوز به‌طور دقیق مورد بررسی قرار نگرفته است.

هر ماه یک میلی‌متر، اصلاح دندانی!به‌طور کلی سرعت اصلاح حرکت دندان‌ها برای این‌که از یک ناحیه نامطلوب به یک ناحیه بهتر و زیباتر بروند در هر ماه حداکثر در حدود یک میلی‌متر است که بستگی به عواملی مانند سن و جنس بیمار و استحکام اسکلتی و استخوانی‌اش دارد. ولی طول درمان در بیماران کم‌سن مسلماً کمتر از افراد مسن‌تر است. همچنین در خانم‌ها طول درمان ارتودنسی به‌طور نسبی کوتاه‌تر از آقایان است.

لقی دندان طی ارتودنسیاصولاً لقی دندان‌ها طی درمان ارتودنسی امری طبیعی و عادی است چون برای حرکت، دندان باید میزانی از لقی را به دست آورد تا بتواند حرکت کند. البته این لقی بسیار کم ولی توسط بیمار محسوس است.
لقی دندانی که در حد طبیعی باشد به‌طور قطع بعد از درآوردن دستگاه‌های ارتودنسی از بین می‌رود و بیمار نباید از این موضوع نگران باشد. چنانچه نیروهای وارده بر دندان‌ها بیشتر از حد معمول بوده یا دندان‌ها دارای لقی قبلی نباشند، لقی بیش از دو هفته و تا یک ماه، بعد از درمان، امری غیرطبیعی است و باید مورد ارزیابی قرار بگیرد.

ارتودنسی بدون آسیب به دندان‌هابی‌شک مزایای درمان ارتودنسی بسیار متعدد و بیش از معایب آن است. در طول درمان ارتودنسی قبل و بعد از آن مانند سایر موارد رعایت بهداشت دهان و دندان برای همه افراد ضروری است.
این درمان‌ها در صورت رعایت بهداشت، هیچ آسیبی به دندان‌ها وارد نمی‌کنند. البته آسیب‌های بالقوه‌ای چون آسیب به بافت و مینای دندان، تحلیل ریشه، واکنش‌های آلرژیک به نیکل و شکست درمان در قالب عود نیز با احتمال کمی مطرح هستند که به راحتی با انجام اقدامات احتیاطی خاصی و مداخلات به موقع توسط ارتودنتیست و بیمار قابل اجتناب‌اند.


فناوری‌های نوین ارتودنسیامروزه با پیشرفت فناوری، لوازم و مواد جدیدی وارد عرصه درمان‌های ارتودنسی شده که موجب راحتی بیشتر بیمار و پزشک معالج شده است. همچنین تکنیک‌های جدید درمانی مثل ارتودنسی نامرئی (INVISALIGN) مطرح شده که در بعضی از ناهنجاری‌های دندانی قابلیت درمانی دارد، ولی هنوز جامعیت پیدا نکرده است. روش ارتودنسی جدید و تقریباً نامرئی برای صاف و مرتب کردن دندان‌هاست که در آن از پلاک‌های شفاف، متحرک و راحت استفاده می‌شود.
منبع: جام جم
هدایت رشد فکی با کمک درمان‌های ارتودنسی زمانی ضرورت می‌یابد که ناهنجاری‌هایی به صورت ارثی با نامتناسب بودن رشد فک پایین و بالا نسبت به یکدیگر نمایان می‌شود. برای مثال زمانی که رشد یک فک نسبت به فک دیگر بیشتر یا کمتر باشد. به همین دلیل توصیه می‌شود که درمان‌های ارتودنسی قبل از پایان رشد کودک انجام شود.