  محبوبه همت - مرکز یادگیری تبیان 
راهکارهای عملی که می توانیم ارتباط مؤثر داشته باشیم

*توجه کردن به فرد متقابل

*به فردی که صحبت می کند نگاه کنید. در عین حالی که سایر  افراد حاضر را نیز مد نظر دارید و به واکنش های آن ها توجه می کنید، بیش ترین تماس چشمی را با فرد راوی برقرار کنید.

*علاقه نشان دادن با استفاده از واژه ها و اصوات نظیر بله، آهان، متوجهم، تکان دادن سر، لبخند زدن از نشانه های کلامی و غیرکلامی توجه کردن هستند.

*بیشتر اوقات کمی به طرف او متمایل شوید. حالت بدنی آسوده و راحتی به خود بگیرید. حرکت و جنبشی نیز یکی خود را به حداقل برسانید.

*ببینید هر چیزی چگونه گفته می شود. هیجان و نگرش پشت کلمات حتی از آنچه که عملاً گفته می شود مهم تر هستند. بنابراین به چیزی بیشتر از صرف کلمات به زبان آورده شده توجه کنید. به یاد بیاورید که زبان بدن و آهنگ صدا بسیار مهم هستند.

*کم تر صحبت کنید. زمانی که کسی صحبت می کند کم تر می تواند گوش کند.

*سوال کنید.

*سوال کردن نشان می دهد که شما علاقمند به گوش  دادن هستید.

*سوال کردن وسیله خوبی برای جمع آوری و سازمان بندی اطلاعات است.

*سوال کردن روشی است برای ابراز آنچه که اگر خبر به حالت سوال مطرح می گردید. جنبه موعظه و یا درس  کلاسی و نصیحت پیدا می کرد.

گاهی تکرار چند کلمه آخر گوینده او را به ادامه گفتار تشویق می کند. بهترین راه این است که نسبت به واژه های کلیدی و مهم طرف مقابل حساس باشید و همان ها را به عبارتی دیگر تکرار کنید.

 *گوش دادن فعال بازگو کردن آنچه گوینده بیان کرده است باعث می گردد که اصل موضوع معلوم گردد و بار منفی صحبت کردن برداشته شود. و ارتباط تداوم یابد صورت بندی مجدد همچنین وسیله ای جهت ترجمه جملات موقعیتی به جملات مربوط به علایق و نیازها. 

*فرایند ارتباط را مدیریت کنید.

*مرتبط با موضوع صحبت پیش بروید. ممکن است بخواهید چیز دیگری بگویید ولی بهتر است اول اجازه بدهید که صحبت گوینده تمام شود.

توصیه هایی برای افزایش کیفیت گوش دادن فعال 

*آنچه را که می خواهید بیان کنید به وضوح ابراز کنید.

*به جنبه های مثبت موضوع و فرد اشاره کنید.

*مشخص و متمرکز اظهار نظر کنید. از واژه های کلی مبهم نظیر این و آن کمتر استفاده می کنید.

*بر رفتار فرد متمرکز باشید و نه برخود فرد.

*به رفتارهایی بپردازید که قابل تغییر دادن هستید.

*توصیفی بازخورد بدهید و نه قضاوتی و ارزشیابانه.

*با اول شخص مفرد و ضمیر من بازخورد بدهید.

*کمتر از واژه هایی نظیر همیشه و هرگز استفاده کنید.

*حتی الامکان نصیحت نکنید. بیشتر آدم ها از نصیحت شدن گریزان هستند، به جای آن به فرد کمک کنید به درک بهتری از مو ضوع و جایگاه خودش در آن برسد.

 خصوصیات گوش دادن فعال 

*اختصاص زمان بیشتر به گوش دادن بجای صحبت کردن

*عدم تکمیل جملات دیگران 

*عدم پاسخ به سوال با یک سوال دیگر

*آگاه بودن از سوءگیری های شخصی 

*نپرداختن به تخیل یا  عدم اشتغال ذهنی با مسائل دیگر 

*عدم سلطه جویی در مکالمه 

*پاسخ دادن پس از پایان یافتن صحبت های فرد مقابل

*دادن بازخورد

*پرسیدن سوالات باز

نویسنده: امید زاهدی
منبع: کتاب کودک و خانواده



برای پیشگیری از گرایش فرزندان مان به آسیب های اجتماعی، هیچ چیز مهم تر از آن نیست که هر چه بیشتر وقت مان را با فرزندان خود بگذرانیم، تا شاهد تقویت ارتباطات مؤثر و پایدار در زندگی باشیم.