بخش پروژه های دانش آموزی - الهام گارسچی
 
اهداف جلسه:
·آشنایی با کود شیمیایی
·آشنایی با مضرات کود شیمیایی
·آشنایی با آثار کود شیمیایی
·آشنایی با کود گیاهی 
·آشنایی با کود آلی
·آشنایی با کود حیوانی

وسایل مورد نیاز: 
·کامپیوتر مجهز به اینترنت

مقدمه
آیا با پیشرفت علوم و تکنولوژی در تمامی عرصه ها و بالاخص در شاخه کشاورزی ، محصولات و زمینهای کشاورزی نیاز یه تغذیه و افزودنیهای شیمیایی ( کودهای شیمیایی ) هستند یا خیر ؟
طبق قانون مدیریت صنایع ( ۱۹۹۱ ) تمامی شهروندان وظیفه دارند تا از هر گونه فعالیت و یا عمل که به محیط زیست آسیب می رساند اجتناب کنند. این قانون شامل کود هم می شود.
به همین اساس سازمان صنایع تولیدی کود قانون مخصوص به کود را برای تمامی بخشها از جمله جنگلداری باغداری پرورش گل و کشاورزی تصویب کرد. این قانون تجویزی نیست اما بیان کننده فرایندی است که اگر  به ان عمل شود ضامن مصرف اقتصادی همراه با کمترین خطرات زیستی و اجتماعی می باشد. عناصر اصلی این فرآیند بر مبنای چهارچوب ارزیابی مدیریت زمینهای قابل کشت  می باشد. در این فرآیند هر نوع مدیریتی که در خصوص زمین های قابل کشت وجود دارد تعریف شده است.
3-1 کود شیمیایی
کود شیمیایی که  سرشار ازعناصر پر مصرف گیاه یا ماکرو المنت و نیز عناصر کم مصرف گیاه (میکرو المنت) می باشد.
عناصر پر مصرف (ماکرو) شامل: ازت – فسفر – پتاس – کلسیم - منیزیم
عناصر کم مصرف (میکرو) شامل : آهن – روی – منگنز – مس – بر
به کود هایی که مجموع عناصر فوق را با هم و به نسبت متناسب دارا باشد اصطلاحا کود کامل اطلاق میشود.گیاهان مختلف بر حسب نیاز و با توجه به نتایج آزمایش برگ و خاک به کود های فوق نیازمند خواهند بود.
ترکیب شیمیایی و درصد خلوص کودهای مختلف حاوی یک عنصر، بسیار متفاوتند. این تفاوت ها بر مورد مصرف، نحوه پخش، زمان کوددهی و اثر بخشی کودها تاثیر بسیار مهمی دارند. بنابراین شناخت کافی از انواع کود شیمیائی قبل از انتخاب و یا مصرف آن ها ضرورت دارد.
3-2 مضرات کود شیمیایی
 بررسی ها نشان می دهد که مصرف کود شیمیایی در سال به 4.5 میلیارد کیلو رسیده، که از این مقدار بیش از ۵۰ درصد از واردات مواد اولیه تشکیل و برخی از این کودها به صورت کامل از بازارهای خارجی تامین می شود که وابستگی کامل کشاورزی ایران به این بازارها را موجب شده است.
گزارش های آماری حاکی است در سال ۱۳۸۵ معادل یک میلیون تن کود سوپر فسفات از هندوستان و چین وارد شده و مصرف این مقدار حیرت آور کود شیمیایی مشکلات زیست محیطی بی سابقه ای را رقم زده که کارشناسان آن را فاجعه خاموش نامیدند.
بخش دیگری از کودهای شیمیایی مصرفی داخل، از صنایع پایین دستی پتروشیمی تولید می شود که عملاً به جای تولید مواد پتروشیمی صادراتی به کود شیمیایی تبدیل و مصرف آن موجب افت کیفیت بافت خاک کشاورزی می شود.
3-3 آثار کود شیمیایی
1. تشدید آلودگی آب و خاك
2. تخریب ساختمان خاك
3. شور و سفت شدن خاک
4. بر هم خوردن تعادل عناصر غذایی خاك
5. سرطان و جهش های ژنتیکی در انسان
6. ایجاد محصولات غذایی بی کیفیت و آلوده
7. سفره های  آب زیرزمینی در معرض آلودگی به  نیترات  قرار می گیرند
8. کاربرد نامتعادل  کودهای  ازته  ممکن  است  سبب  کم  شدن  قابلیت  دسترسی  گیاهان  به  فسفر شود
9. استفاده  مداوم  از کودهای  مصنوعی  سبب  کاهش  عناصر کمیاب  مانند روی ، آهن ، مس  و منگنز خواهد شد که بر روی  سلامت  گیاهان ، جانوران  و انسان  تاثیر خواهند گذاشت 
10.سبب افزایش  درجه  گرمای  جهانی  می شود که  نتیجه  آن  عدم  ثبات  آب  و هوا خواهد شد.
3-4 کود گیاهی چیست؟
کود گیاهی که از پسماندهای خانگی و غذایی تولید می‌شود  به علت دارا بودن منیزیوم و فسفات موجود در این کود سبب آبرفتی شدن خاک‌های کشاورزی و جذب سریع تر مواد مغذی درون خاک می‌شود.یکی از عالی‌ترین کودها برای مصارف کشاورزی به شمار می‌رود که تولیدکنندگان گل و گیاه نیز امکان استفاده از این کود را نیز دارند. بهتر است بگوییم  کود و خاک مناسب برای رشد گیاه دو اصل جدایی ناپذیر برای رشد سریع گیاهان است.
یکی از راه های افزایش ماده آلی خاک استفاده از کود در تناوب زراعی می باشد. منظور از کود سبز ‏شخم زدن گیاه در خاک پس از رشد کافی و بدون برداشت محصول است. اثر کود سبز بر خصوصیات فیزیکی ‏خاک همانند کود حیوانی می باشد‏‎.‎ ولی کود سبز عملاً مواد غذایی به خاک اضافه نمی کند، بلکه آن چه را که طی رشد خود از خاک جذب کرده و در ‏خود ذخیره نموده است به خاک بر می گرداند اما در صورتی که از گیاهان تیره بعنوان کود سبز استفاده ‏شود تمام ازت تثبیت شده را به خاک بر می گرداند.
3-5 کود آلی چیست؟
کود های آلی ترکیباتی از کود می باشند که شامل یک یا چند نوع ماده آلی هستند. مواد تشکیل دهنده ممکن است بقایای حیوانی یا گیاهی و یا ترکیبی از این دو باشد. این کود را ممکن است بتوان با مارک های تجاری کود غنی شده آلی از فروشگاه ها تهیه نمائید و یا با آماده سازی کود آلی از یک توده کمپوست در خانه ان را ایجاد نمائید. 
هنگامی توصیف کود، مهم است که به یاد داشته باشید که تعریف آن از مواد آلی همان است که به عنوان غذا ارگانیک برای رشد گیاهان استفاده می شود. این نوع کود از عناصری تهیه می شود که به شیوه ای کاملا طبیعی تشکیل شده اند، آن هم بدون کمک گیری از هر گونه قطعات و یا مواد افزودنی مصنوعی که در تهیه و ساخت کود های صنعتی به کار می روند.
بسیاری از عناصر طبیعی مختلف می تواند در ایجاد کود آلی سهیم باشند. عنصر مشترک کود در هر دو نوع مخلوط تجاری و خانگی از یک نوع می باشند. این نوع کود از فاسد شدن پودر استخوان، تجزیه گیاهان در پایان فصل و همچنین از بخش هایی از گیاهان که خرد می شوند و یا ذرات کوچک آن ها که بر روی زمین می افتد، جهت تولید بهره می برد. اساسا، هر ماده ای که تجزیه آن منشا طبیعی دارد، می تواند نامزد خوبی برای گنجاندن در این نوع از کود آلی به حساب آید.
3-6 کود حیوانی چیست؟
کود حیوانی در حقیقت از فضولات حیوانات تهیه می‌شود که بیشتر از کود گوسفند و گاو و اسب و یا مرغ تشکیل می‌شود . کود حیوانی به علت دارا بودن حجم وسیعی از مود آلی و غذایی باقی مانده که برای غنای خاک بسیار مفید می‌باشد در طول تاریخ همواره مورد توجه کشاورزان بوده است .کود انسانی نیز در رده کودهای حیوانی به حساب می‌آید.
کودهای حیوانی بلافاصله بعد از مصرف با خاک مخلوط کنید تا از هدر رفتن ازت آن جلوگیری بعمل آید. نزدیک به زمان کاشت گیاه زراعی از کودهای حیوانی به مقدار کمتر استفاده کنید در صورت مصرف زیاد کود حیوانی نزدیک به زمان کاشت مشکلات تاخیر در کاشت بدلیل ایجاد شرایط بسیار مرطوب هم چنین پس از کاشت نیز بعلت آزاد سازی آمونیاک می تواند موجب گیاه سوزی در بذور و رشد گیاهچه شود.
تکلیف1: با توجه به مطالب ارائه شده در این درس در مورد انواع کود های استفاده شده در کشاورزی و معایت و مضرات هر کدام تحقیق و بررسی نمایید. سپس مطالب خود را دسته بندی کنید.
تکلیف2: بعد از مطالعه ی مطالب این درس کدام کود را مناسب کشاورزی می دانید تا محصول بهتر و سالم تری تولید شود؟
محل بازدید/ اردو/ خرید: _________

منابع مطالعه: برای کسب اطلاعات بیش تر در زمینه مطالب مرتبط این درس کتاب " مصرف بهینه کود در باغ " را مطالعه نمایید.



تنظیم: زینب شاه مرادی
آیا با پیشرفت علوم و تکنولوژی در تمامی عرصه ها و بالاخص در شاخه کشاورزی ، محصولات و زمینهای کشاورزی نیاز یه تغذیه و افزودنیهای شیمیایی ( کودهای شیمیایی ) هستند یا خیر ؟