 پاسخ: با سلام در پاسخ به سوال شما باید به مطالب زیر اشاره نمود:
1. اهالی مصر و بصره و دیگر بلاد اسلامی برعلیه مفاسد و مظالم عثمان و اطرافیانش در مدینه گرد‌ آمده بودند ولی با وساطت حضرت علی علیه السلام راه برگشت در پیش گرفتند. اما زمانی كه قاصد عثمان را كه دستور قتل آنان را به سوی والی مصر می برد، دستگیر كردند، بازگشتند و كار عثمان را یكسره ساختند! حضور فیزیكی حسنین علیهم السلام و سخنان امیرمومنان علی علیه السلام نیز سودی نبخشید. پس عثمان به دلیل خیانت خودش به قتل رسید و از قدیم گفته اند خودكرده را تدبیر نیست.
2. هیچ گاه در تاریخ به صراحت به قاتل یا قاتلان عثمان اشاره نمی شود یا اجازه ندادند این حقیقت مشهور شود! تنها به نام فردی ناشناخته از مردم مصر به نام «اسودان بن حمران» (یا سودان بن رومان یا اسود بن حمران) اشاره شده كه اهل تُجیب مصر بوده است.[1] به فرض كه قاتل شخصی به این نام بوده باشد بعدها كه حكومت مصر در دست عمرو عاص كه عامل معاویه بود, افتاد وی چرا قاتل را قصاص ننمود. جالب تر آن كه علی رغم نامه نگاری های فراوان بین طالبان خون عثمان (به عنوان نمونه طلحه, زبیر, عایشه و ازهمه مهمترمعاویه) و امیرالمومنین علی علیه السلام هرگز آنان اشاره ای به نام قاتلین نمی كنند! كه به عنوان مثال فلان شخص را تحویل ما بده!.
3. برخی كوركورانه و بدون جهت و تنها به دلیل محبت فراوان مالك اشتر و محمد بن ابی بكر به امیرالمومنین علی علیه السلام و تنها به دلیل حضورشان در خانه عثمان به هنگام كشته شدن وی, این بزرگ مردان را متهم به شراكت در قتل نموده اند اما اسناد تاریخی موجود از نویسندگان خود اهل سنت دلالت بر اطاعت ایشان از امیرالمومنین علی علیه السلام در مخالفت با قتل عثمان دارد به عنوان نمونه نقل شده است كه:
مالك اشتر در جریان محاصره عثمان كوشید تا با استفاده از هودج ام حبیبه (همسر پیامبر خدا), عثمان ار از گیر محاصره كنندگان به در آورد اما محاصره كنندگان اجازه ورود به خانه را به او ندادند.[2] گویا او در صدد بوده است تا پنهانی عثمان را از دست محاصره كنندگان خشمگین بیرون ببرد.[3]
4. علاوه بر تمام نكات فوق باید گفت: همان گونه كه از تاریخ و نیز كلمات امام علیه السلام استفاده می شود، قاتل عثمان شخص واحدی نبود، بلكه وی در جریان یك انقلاب كشته شد كه در آن هزاران نفر از اهالی مدینه، بصره، كوفه و بادیه نشینان شركت كرده بودند. آیا می شود یك توده مردمی هزار نفره را به خاطر شركت در قتل یك نفر, قصاص نمود. (در چنین مواردی در آن زمان معمولا به گرفتن خون بها (دیه) رضایت می دادندهمان گونه كه در آغاز هجرت پیامبر قریش برای كشتن پیامبر چنین نقشه ای كشید و خواست با جمع كردن افرادی از قبایل مختلف عملا قصاص را برای بنی هاشم غیر ممكن كرده و آنان را راضی به دریافت دیه كند) و اینكه چرا در تاریخ نیامده كه خونخواهان عثمان بعدها كه حكومت مصر را به دست گرفتند قاتل یا قاتلان عثمان را قصاص نكردند.
اكنون سوال اصلی این است كه اگر قصاص قاتل لازم می باشد, چرا عثمان, با وجود آنكه می دانست عبدالله بن عمر (فرزند عمر بن خطاب خلیفه دوم اهل سنت) فردی آدم كش است و بدون هیچ دلیلی اقدام به قتل سه بی گناه كرده بود, قصاص ننمود؟

[1] . ابن قتیبه دینوری, الامامه و السیاسه, ج1, ص54-55؛ ابن شبه نمیری, تار یخ المدینه المنوره, ج3, ص1166.
[2] . ابن شبه نمیری, تار یخ المدینه المنوره, ج3, ص1313.
[3] . رسول جعفریان, تاریخ خلفا, ص181-182.
منبع : پرسمان



در مورد قاتلان عثمان چرا امام علی (ع) دادگاه تشكیل ندادند؟
