به گزارش تبیان به نقل از موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، با آشکار شدن پیروزی نهضت امام خمینی و شکست دولت نظامی ازهاری، که قرار بود مجری سیاست «مشت آهنین» و سرکوب مخالفان باشد، شاه و سلطنت‌طلبان به فکر چاره‌جویی و اجرای سیاست دیگری افتادند. آنها با تحلیل از وضعیت موجود و خنثی شدن دولت نظامی، به این نتیجه رسیدند که باید دولت را به دست یکی از مخالفین سپرد، تا بدین وسیله هم شاه را به عنوان فرمانده کل‌ قوا و هم به عنوان پادشاه مشروطه حفظ کنند.
بر همین اساس شاه و اطرافیان او از اوایل آذرماه 1357 برای خروج از بن بست به وجود آمده، به دنبال مهره‌ای برای نخست وزیری بودند که هم قابل قبول رژیم و شخص شاه باشد و هم چهره و سابقه‌ای در مخالفت از حکومت پهلوی در کارنامه سیاسی خود داشته باشد، تا بدین وسیله نیروهای انقلابی را فریب و آنان را تا مدتی آرام کنند. در همین راستا چهره‌های متعددی به شاه معرفی می‌شود، اما در انتها شاپور بختیار مورد قبول واقع می‌گردد. در این نوشتار تلاش داریم تا واکاوی کنیم چرا شاه از بین گزینه‌های متعدد، بر روی شاپور بختیار دست گذاشته و او را بهترین گزینه برای ریاست دولت دید.

1. پناه به جبهه ملیدر ابتدای شکست دولت نظامی ازهاری، سلطنت‌طلبان و اطرافیان شاه گزینه‌های مختلفی را برای نخست وزیری و گرفتن قدرت از دولت نظامی پیشنهاد دادند، افرادی همچون نجفی وزیر دادگستری، محمد درخشش وزیر آموزش و پرورش و سخنگوی حزب اتحاد ملی، که همگی پیشنهادات پس از بررسی و واکاوی دقیق مشخص گردید در برابر سیل بنیانکن انقلاب و حرکت اسلامی مردم به زودی محو خواهند شد و با توجه به اوضاع وخیم آن روزهای رژیم، پیشنهادات خام و غیر معمولی بودند.

2. جستجو در بین افراد جبهه ملیشاه ابتدا به سراغ دکتر غلامحسین صدیقی رفت که مدتی وزیر کشور دولت مصدق و از اعضای با سابقه جبهه ملی بود. شاه در کتاب پاسخ به تاریخ در مورد انتخاب صدیقی به عنوان گزینه اول و عدم تفاهم با او چنین می‌گوید: «نخست به سراغ دکتر صدیقی از اعضای جبهه ملی رفتم که معتقد بودم مرد وطن‌پرستی است. 
در 16 دی ماه 1357 بختیار پس از انتصاب به سِمت نخست وزیری، بلافاصله استراتژی خود را اینچنین برای شاه و رژیم او بیان می‌کند :«استراتژی من بر دو اصل استوار بود: یکی بکوشم ملاها را ولو برای زمانی کوتاه سرگرم کنم و دیگری بر ارتش تکیه کنم».
بر اساس این خاطرات، به نظر می‌رسد ابتدا صدیقی بدون هیچ پیش شرطی قول اندیشیدن در ارتباط با پذیرش نخست وزیری را می‌دهد، اما پس از مشورت با هم‌حزبی ‌هایش در جبهه ملی، پذیرش سمت ریاست دولت را مشروط بر تشکیل شورای سلطنت و محدود شدن قدرت شاه در امور اجرایی نموده است. قاعدتاً این امر که مخالف با اهداف شاه برای استمرار قدرت خود و خانواده‌اش بود، از جانب محمدرضا پذیرفتنی نبود و بدین ترتیب گزینه صدیقی از فهرست کاندیداهای ریاست دولت کنار رفت.
به گفته سنجابی در کتاب امیدها و ناامیدیها، شاه پیشنهادات او را نپذیرفت و چنین پاسخ می‌دهد: «از مملکت خارج نمی‌توانم بشوم، زیرا اگر من بروم ارتش آرام نخواهد گرفت. به شورا هم احتیاج ندارم. من خودم هر کاری لازم باشد اقدام می‌کنم». سنجابی نیز در جواب چنین می گوید:«اختیار با اعلیحضرت است در این صورت بنده از قبول مسئولیت معذور خواهم بود». در کنار این دو مورد شاه به صورت همزمان با افراد دیگری از جبهه ملی مشغول رایزنی می‌شود که یکی از مهمترین آنان شاپور بختیار بود.
              
3. دلایل انتخاب شاپور بختیاریکی دیگر از افراد جبهه ملی که شاه مشغول مذاکره با او شد، شاپور بختیار بود. بختیار در جمع هم‌حزبیهای خود بیش از دیگران به دنبال قدرت بود و بر همین اساس تمام تلاش خود را به کار می‌برد تا از فرصت استفاده کرده و خود را به شخص شاه نزدیک کند. بختیار که منتظر فرصت دستیابی به قدرت بود، بعد از آشکار شدن سقوط شریف امامی، در پشت پرده با شاه رابطه برقرار می‌کند. به صورتی که بختیار ابتدا در اوایل شهریور ماه توسط آموزگار و سپس توسط مقدم رئیس ساواک از شاه درخواست ملاقات می‌کند و بالأخره شاه در اواخر آذرماه در بحبوحه انتخاب رئیس دولت از بین اعضای جبهه ملی، درخواست بختیار را می‌پذیرد.
اولین ملاقات را شاه این‌گونه در کتاب خود توضیح می‌دهد: «بختیار وفاداری زیادی به سلطنت ابراز کرد و کوشید که ثابت کند که فقط او می‌تواند در این اوضاع بحرانی... دولتی تشکیل بدهد». شاه که شاهپور را در بین نیروهای جبهه ملی وفادارتر به سلطنت پهلوی دید، چند روز بعد بختیار را دوباره به حضور می‌طلبد و به او پیشنهاد نخست‌وزیری می‌دهد. در ادامه شخصیت بلندپرواز و قدرت‌طلب بختیار، او را وادار به پذیرفتن چنین مسئولیت در آن شرایط بحرانی می‌کند.

فرجامدر انتها، در 16 دی ماه 1357 بختیار پس از انتصاب به سِمت نخست وزیری، بلافاصله استراتژی خود را اینچنین برای شاه و رژیم او بیان می‌کند :«استراتژی من بر دو اصل استوار بود: یکی بکوشم ملاها را ولو برای زمانی کوتاه سرگرم کنم و دیگری بر ارتش تکیه کنم». کاملاً از نوع تفکر و طرح بختیار پیداست، که او تحلیل صحیحی از اوضاع سیاسی آن روزها، شخص امام خمینی، مردم ایران و ارتش نداشته است. در این ارتباط سولیوان سفیر آمریکا در ایران، بعد از ملاقات با بختیار می‌گوید: «بختیار به نظر من دون کیشوتی بیش نیست و نمی‌داند که پس از بازگشت آیت‌الله خمینی به ایران سیل انقلاب، او و دولتش را با خود خواهد برد». در ادامه، 37 روز بعد در 22 بهمن ماه 1357، تفکر و خیالات دون‌کیشوتی بختیار در برابر سیل خروشان انقلابی مردم ایران کاملاً مشخص شد.منبع: موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران
سولیوان سفیر آمریکا در ایران، بعد از ملاقات با بختیار می‌گوید: «بختیار به نظر من دون کیشوتی بیش نیست و نمی‌داند که پس از بازگشت آیت‌الله خمینی به ایران سیل انقلاب، او و دولتش را با خود خواهد برد».