گرایش به عرفان های نوظهور در پاسخ به این سوال دو عامل از همه مهم ترند.
اولین عامل فطرت خداجویی كه همان گرایش به پرستش و معنویت است. این عامل بستری درونی در همه انسان ها ایجاد كرده و ایشان را به سمت معناگرایی و امور باطنی می كشد. اگرچه تعریفی كه مكاتب مختلف از این بخش وجود انسان دارند یكسان نیست اما همگی اصل این گرایش و میل را در انسان پذیرفته اند. به هر روی آن چه مهم است وجود چنین گرایش مشتركی است كه در همه انسان ها وجود دارد.
دومین عامل اقتضائات زندگی ماشینی است. دنیای امروز شاهد بالا رفتن آمار افرادی است كه دچار استرس، اختلال روانی و روان‌پریشی‌اند. از نگاه روان شناسی وجود «بحران» در بعد روح و روان مشخصه‌هایی دارد و فقط به بعضی از این عوارض، بحران اطلاق شده است؛ اما باید اذعان كرد كه تنش‌های به‌ظاهر سطحی از آن‌جا كه به عدم تعادل روحی دامن می‌زنند، فرساینده و آزار دهنده­اند و اگر در مراحل ابتدایی به آن‌ها بحران اطلاق نشود، بی‌شك می‌توانند بستر شكنندگی روان (بحران روانی) را فراهم كنند. همین رنجش‌های درونی و ناملایمات روانی است كه یكی از علل پیدایش معنویت‌های جدید است. فشارهای زندگی ماشینی چنان شكننده است كه بعضی از محققان ادیان جدید گفته‌اند:
امروزه مشكل می‌توان انسانی را درحال قدم زدن در خیابان­های نیویورك مشاهده كرد كه تحت تاثیر داروهای روان‏گردان نباشد.
این عامل نه بستر و زمینه، كه «علّت» پیدایش بسیاری از جنبش‌های معنوی جدید است. جالب این‌كه امروزه شمار بسیاری از كسانی كه حامل یك پیام معنوی و صاحب مسلكی عرفانی‌اند، افرادی هستند كه دوره‌ای از بحران را پشت سر گذاشته­اند و به مدد دسته‌ای از عوامل توانسته‌اند «برون‌رفتِ از بحران» را تجربۀ كنند. تجربه موفق ایشان در فرار از بحران یا احیاناً فرو نشاندن و مهار بحران، باعث شده كه «عوامل برون‌رفت» را به جای معنویت و گاهی با نام عرفان مطرح و تبلیغ كنند.
بعضی از محققان برجسته­ی جنبش‌های معنوی جدید از جمله استارك و بین بریج، سردمداران مكاتب معنوی جدید را افرادی با استعداد ویژه و نبوغ خاص می‌دانند كه توانسته­اند تجربۀ شخصی و داستان نجات خود را نظام‌مند سازند و آن را به صورت مكتب عرضه كنند.
این افراد هنگام پشت سرگذاشتن یك دوره بیماری، بسیار خلّاق و نوآورند و می‌توانند جبران‏كننده‌ها و افكار مذهبی كاملاً نوینی را ایجاد كنند. آن‌ها پس از بهبودی و پیداكردن وضعیت بهنجار قادر خواهند بود افكاری را كه در دورۀ بیماری‌شان به دست آوردند به گوش دیگران برسانند و آن را به صورت یك سازمان نوپدید تجسّم بخشند.
 بررسی‌های میدانی در غرب حاكی از آن است كه فشارهای شكنندۀ زندگی ماشینی، تشدید بیماری‌های روانی، انزوا و بی‌اعتمادی از یك سو و دسترسی نداشتن به معنویت ناب و عرفان حقیقی از دیگر سو، در شكل‌گیری معنویت‌های نوپدید سهم جدّی داشته است.
ملكم همیلتون متخصّص جامعه‌شناسی دین و یكی از پركارترین پژوهشگران عرصۀ ادیان جدید، این واقعیت را در مورد غرب به خصوص كشور ایالات متحده صادق می‌داند و معتقد است كه به‌هم‌ریختگی و تلخی روابط شخصی، اعتیاد به مواد مخدر، بیماری‌های روانی، انزوا، بی‌اعتمادی و تنهایی باعث خلق گروه‏های تازه‏ای شده و فرقه‌های جدید از این اوضاع بیمار‌گونه بیش‌ترین بهره را بردندمنبع:پرسمان
علل جذابیت وگرایش نسبتا زیاد به عرفانهای نوظهوردرجهان معاصرچیست؟