مریم خندابی- بخش اعتقادات شیعه تبیان
چوبی چند متری با قطری كم درون دیواره سدیه بتونی و استوار به هر علت عمدی یا سهوی جا مانده است این چوب به مرور زمان در یك فرایند طبیعی می پوسد و باعث می شود آب در درون این دیوار بتونی نفوذ كند و در مدت زمانی طولانی آبراهی به پشت سد باز كند و در نهایت با خوردگی دیواره بر قطر سوراخ و شكاف بیفزاید و موجبات شکستن سد را فراهم کند.
به نظر می رسد كه این فروپاشی سد امری طبیعی و مرگ عادی بوده ولی هنگامی كه مهندس سازه به سد می نگرد و بررسی می كند به مرگ زود هنگام سد اشاره می كند و آن را طبیعی و در عین حال غیر طبیعی می شمارد چون اگر این چوب چند متری وجود نداشت، عمری به مراتب بیشتر از این داشت ولی این مانع موجب شد تا عمر سد بسیار كوتاه تر از حد خود گردد.
سنت الهیدر این عالم قوانین خیلی ساده ای حكمفرماست و به قدری باهم ارتباط دارد كه تاثیرات شگرفی در هستی بر جای می گذارد.انسان هایی موفق هستند كه آگاهی و شناخت لازم را نسبت به این قوانین داشته باشند پس هر كس داناتر است، در حقیقت توانمند تر و موفق تر است.
حقیقت مرگمرگ از دست دادن یك حالت و بدست آوردن یك حالت دیگر است و مانند هر تحول دیگری فناء نسبی است. وقتی خاک تبدیل به گیاه می شود به معنایی مرگ او رخ می دهد ولی مرگ مطلق نیست. خاك شكل سابق و خواص پیشین خود را از دست داده و دیگر آن تجلی و ظهوری را كه در صورت جمادی داشت ندارد، ولی اگر از یك حالت و وضع مرده است در وضع و حالت دیگری زندگی یافته است.
مرگ نیستی و نابودی نیست تحول و تطور است، منتهی دنیا و زندگی در عالم ماده مرحله ای از تكمیل و آمادگی است. همچنان كه نطفه انسان فقط و فقط باید در رحم قرار گیرد تا به نهایت رشد و كمال جسمی خود برسد، روح و نفس برای نمایان ساختن و به فعلیت رسیدن استعدادها و قابلیت های خود باید در رحم دنیا جای گیرد. نمایان ساختن یك استعداد همان رشد و تكامل دادن آن است.
دنیا زمانی برای پرده برداشتن از رازهای موجود نیست بلكه برای فعلیت دادن به استعدادهای نهفته ای چون راز است. در اینجا پرده برداشتن، به ایجاد كردن است. مسیر دنیا و حیات و زندگی او صفات انسانی را از نهانگاه قوه و استعداد به صفحه فعلیت و كمال بیرون می آورد، پس دنیا پرورشگاه استعداد ها و دار التربیه انسان هاست و مرگ پایان زمان پرورش و تربیت. 
زمان مرگدر فرهنگ قرآنی مرگ به دو سبب اصلی اتفاق می افتد؛ مرگ هایی كه به سبب پایان یافتن توان و ظرفیت جسمی بدن فرا می رسد مرگ طبیعی یا اجل مسمی است و مرگ هایی كه به علت اتفاقات و رفتارهای آدمی رخ می دهد مرگ زودرس و ناگهانی یا اجل معلق می باشد. 
مرگ زود هنگام یا مرگ ناگهانی به طور مستقیم ارتباط نزدیكی با رفتار انسان دارد.
اجل مسمی كه از آن به اجل حتمی نیز یاد می شود همان اجل مكتوب است و غیر قابل تغییر تفسیر شده است. اجل معلق اجلی است كه از جانب خداوند تغییر پذیر است و از آن جایی كه این اجل ارتباط تنگاتنگی با اعمال و رفتار انسان دارد، باید از آن به عنوان  اجل زود هنگام یا مرگ ناگهانی یاد كرد. 
اشتباه بزرگ همه این است كه در صورت مرگ هر كسی در اطلاعیه ترحیم او چنین می نویسند (به علت مرگ ناگهانی) در حالی كه فقط خدا عالم به غیب و اسرار نهان است كه او با اجل مسمی از دنیا رفته یا اجل معلق...
هر انسانی اگر به طور طبیعی و به اجل مسمی از دنیا برود عمر بیشتری خواهد داشت ولی سنت الهی این است كه به سبب رفتارهای این زمان از میان می رود وعمرش كوتاه شده و گرفتار مرگ می گردد و به بیان زیباتر فرصت طلایی رشد و تكامل را از دست می دهد و مانند میوه كال و نرسیده از بین می رود .
تاثیر اعمال در حیات و مرگاعمال و رفتار انسان رابطه و تاثیر مستقیمی با حیات و مرگ او دارند، به این ارتباط، رابطه علت و معلولی می گویند.قرآن کریم می فرماید: مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً وَلَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ (نحل /٩٧)  
دو عنصر مهم علت را در حیات طیبه، باور و عقیده و عمل صالح می داند و در جای دیگر برای عذاب و رنج، بی ایمانی و عمل ناصالح را علت اصلی دانسته است.
اینكه گناهان در جهان تكوین اثر می گذارند از آن روست كه نظام هستی بر اساس اسباب و علل افریده شده است و هر كاری در جهان در امر دیگر جهان تأثیر می گذارد، همچنان كه افزایش مصرف سوخت فسیلی از سوی انسان موجب افزایش گازهای گل خانه ای و آسیب دیدن لایه ازون در جو و افزایش گرما و مرگ و میر گیاهان و جانوران بسیارمی شود.
گناهان مرگ افرینمردم به سبب گناهان و ترك عبادت و تقوی الهی دچار مرگ زودرس می شوند و پیش از آن كه مرگ محتوم و قطعی آنان برسد خودشان با دست های خود،گور خود را می كنند و از نعمت زندگی محروم می شوند. خدارند در آیات ٣و ٤ سوره نوح عبادت گریزی ، بی تقوایی و اطاعت نكردن از پیامبر الهی را موجب مرگ معرفی می كند. 
به معنایی این امور سه گانه عمر را كوتاه كرده و مرگ را پیش می اندازد؛ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاتَّقُوهُ وَأَطِیعُونِ: كه خدا را بپرستید و از او پروا دارید و مرا فرمان برید (۳)
یَغْفِرْ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ وَیُؤَخِّرْكُمْ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى إِنَّ أَجَلَ اللَّهِ إِذَا جَاءَ لَا یُؤَخَّرُ لَوْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۴) [تا] برخى از گناهانتان را بر شما ببخشاید و [اجل] شما را تا وقتى معین به تاخیر اندازد اگر بدانید چون وقت مقرر خدا برسد تاخیر بر نخواهد داشت﴾
در آیه ١٠ سوره ابراهیم اعراض از دعوت الهی راموجب كاهش عمر دانسته، بالواقع مردم زمینه انزال عذاب الهی را با دوری از دعوت الهی فراهم كرده و زمینه بلایای طبیعی را مانند طوفان، سیل، قحطی و زمین لرزه را مساعد می كنند: قَالَتْ رُسُلُهُمْ أَفِی اللَّهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ یَدْعُوكُمْ لِیَغْفِرَ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ وَیُؤَخِّرَكُمْ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى قَالُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنَا تُرِیدُونَ أَنْ تَصُدُّونَا عَمَّا كَانَ یَعْبُدُ آبَاؤُنَا فَأْتُونَا بِسُلْطَانٍ مُبِینٍ ﴿۱۰﴾
پیامبرانشان گفتند مگر درباره خدا پدید آورنده آسمان ها و زمین تردیدى هست او شما را دعوت مى كند تا پاره اى از گناهانتان را بر شما ببخشاید و تا زمان معینى شما را مهلت دهد. گفتند شما جز بشرى مانند ما نیستید مى خواهید ما را از آنچه پدرانمان مى پرستیدند باز دارید پس براى ما حجتى آشكار بیاورید.منابع:
عدل الهی -شهید مرتضی مطهری
تفسیر المیزان-علامه محمدحسین طباطبایی
تفسیر نور-اقای قرائتی

 
در این عالم قوانین خیلی ساده ای حكمفرماست و به قدری باهم ارتباط دارد كه تاثیرات شگرفی در هستی بر جای می گذارد.انسان هایی موفق هستند كه آگاهی و شناخت لازم را نسبت به این قوانین داشته باشند پس هر كس داناتر است، در حقیقت توانمند تر و موفق تر است.