

کتاب «فرم و آفرینش در موسیقی ایرانی» نوشته فرهاد فخرالدینی به تازگی توسط انتشارات معین به چاپ دوم رسیده است.

فرهاد فخرالدینی، آهنگساز، موسیقیدان و رهبر ارکستر ایرانی متولد سال ۱۳۱۶ در تبریز است. ساخت موسیقی سریال‌هایی چون «امام علی(ع)»، «بوعلی‌سینا» و «سربداران» از جمله آثاری هستند که مردم با آن‌ها فخرالدینی را به یاد می‌آورند. «هارمونی موسیقی ایرانی» و «تجزیه و تحلیل و شرح ردیف موسیقی ایران» دو کتاب دیگری هستند که فخرالدینی درباره موسیقی ایرانی نوشته و هر دو هم توسط همین ناشر به چاپ رسیده‌اند. فخرالدینی تحقیقات زیادی در حوزه موسیقی ایران و موسیقی عربی داشته و نمونه بارز ثمربخشی این تحقیقات را می‌توان در موسیقی سریال امام علی(ع) مشاهده کرد.

آن‌گونه که فخرالدینی در این کتاب می‌نویسد در موسیقی اروپایی یا موسیقی جهانی، ارکان موسیقی عبارت‌اند از ملودی، ریتم و هارمونی. اما در موسیقی اصیل ایرانی که یک موسیقی یک‌صدایی است، این ارکان شامل ملودی یا لحن و وزن یا ریتم خواهد بود.

کتاب «فرم و آفرینش در موسیقی ایرانی» در واقع یک مدخل درسی و آموزشی است که فخرالدینی آن را نوشته و در توضیح درباره آن می‌گوید: در سال ۱۳۵۰ با تاسیس هنرکده موسیقی ملی در محل هنرستان عالی موسیقی ملی، ضمن تدریس دروس مختلف موسیقی، تدریس درس «فرم و آفرینش در موسیقی ایران» هم به عهده من واگذار شد. قبل از آن هم در دوره متوسطه هنرستان، تدریس این درس با عنوان «فرم موسیقی ایران» با من بود (قبل از من هم آقای حسین دهلوی و قبل از ایشان هم فکر می‌کنم شادروان روح‌الله خالقی آن را تدریس می‌کردند.)

فخرالدینی متن این کتاب را در سال ۱۳۵۲ برای تدریس در هنرکده موسیقی نوشته و برای چاپ آن در قالب کتاب، بازنگری‌ها و ویرایش‌هایی روی آن انجام داده است. ضمن این که مثال‌های بیشتری را برای پربارتر شدن مطالب به آن اضافه کرده است. چاپ اول این کتاب در سال ۹۴ منتشر شد و حالا نسخه‌های چاپ دومش راهی بازار نشر شده‌اند.

مطالب کتاب در ۵ بخش اصلی «ارکان موسیقی»، «تعریف فرم»، «ساختمان فرم»،‌ «تکرار و تقلید» و «فرم‌های معمولی در موسیقی ایرانی» طبقه‌بندی شده‌اند. بین این فصول هم مخاطب با این عناوین روبرو خواهد شد:

«ملودی»، «وزن و ریتم(ایقاع) در موسیقی ایران»، «فراز، موتیف و پریود»، «تکرار همانند»،‌ «تکرار با تغییر»،‌ «تکرار با کاهش»،‌ «تکرار با افزایش»، «تکرار با تقلید»،‌ «تکرار با قرینه‌های افقی و عمودی»، «پیش‌درآمد»، «چهارمضراب»، «تصنیف»، «رنگ» و «قطعات آزاد».

چاپ دوم این کتاب با ۱۰۳ صفحه، شمارگان ۳۳۰ نسخه و قیمت ۱۵ هزار تومان عرضه شده است.
منبع: مهر



کتاب «فرم و آفرینش در موسیقی ایرانی» نوشته فرهاد فخرالدینی توسط انتشارات معین به چاپ دوم رسید.