موضوع تمدن اسلامی و مدنیت دین به عنوان یک موضوع مهم از نظر فرهیختگان و دانشمندان مورد توجه بوده و اسلام احکامی دارد که برای زندگی بشر لازم و ضروری است.

 احکام شریعت و اهداف آن مقدس است و جامعه‌ای که از عقلانیت، معنویت، اخلاق و عدالت اجتماعی برخوردار باشد، جامعه‌ای سالم بوده که زیربنای این جامعه توحید است.

 سیاست بدون معنویت و خدا، ظلم بوده و دولت اسلامی، دولت عدالت است؛ نتیجه تمدن غرب، پیوندی است که با نوعی از تفکر تکفیری که نتیجه‌اش قتل و کشتار و ایجاد ناامنی و تفرقه در بین امت اسلامی ایجاد می‌شود.

امروز در کشورهای غربی کشورگشایی، سلاح هسته‌ای، قتل و غارت وجود دارد که محصول سیاست بدون معنویت است، در مکتب سیاسی امام(ره) همواره به‌ سیاست با اخلاق و معنویت تأکید شده، آنچه که در برخی از کشورهای اسلامی شاهد هستیم، آثار تمدنی نیست، بلکه آثار انحطاط است.

 بحث مهمی که توسط علما و فلاسفه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است ایجاد آرمان شهر معنوی، شهر سالم، مدینه فاضله است،  اینکه این آرمان شهر معنوی دارای چه شاخصه‌هایی است موضوع مهمی است که باید در مورد آن بسیار صحبت کرد و هر کدام از علما و اندیشمندان دیدگاه و نظر خود را دارند و ویژگی‌های خاصی را برای این آرمان شهر تعریف می‌کنند.

 زیر بنای این آرمان شهر، توحید است. تنظیم رابطه انسان با خود، با خدا، با دیگران و با طبیعت و برقراری تعادل و تعامل میان همه این‌ها از موارد بسیار مهم است.

رئیسی با تأکید بر اینکه مدنیتی که امروز جامعه اسلامی به برکت آموزه‌های دینی باید برخوردار باشد را اسلام نوید داده است، ابراز کرد: این مدنیت در سایه جامعه‌ای که روابطش بر اساس توحید و عقلانیت باشد دست یافتنی است.

وی با تأکید بر اینکه آثار انحطاط، جامعه اسلامی را تهدید می‌کند، ابراز کرد: این آثار انحطاط به‌لحاظ حاکمیت، تفکر تحجری به‌دور از عقلانیت است. برخی از کشورها به آثار سوء تمدن غربی گرفتار شده‌اند و فکر می‌کنند تجهیز کردن خود به انواع سلاح‌ها تمدن است، تحجر بر تفکر و تمدن آن‌ها غالب شده است.

نتیجه این تفکر تکفیری و تحجر قتل، کشتار و ایجاد ناامنی و تفرقه در میان ملت‌ها است، قتل، غارت و کشتار محصول جدایی سیاست و معنویت است. غریب به ۴۰۰ سال است که غرب معنویت را از خدا جدا کرده و به سیاست می‌پردازد، که محصول آن ۷۰ سال ظلم به مردم فلسطین است.

 امروز زیربنای بسیاری از ارتباطات در جامعه اسلامی را شکل‌گیری تمدن نوین در پرتو عقلانیت می‌دانیم، گفت: عقلانیت امر بسیار مهمی است که جامعه باید از آن برخوردار باشد.

 مساله رفاه اجتماعی را باید توجه بیشتری داشته باشیم، دولت اسلامی، دولت عدالت است، در دولت اسلامی، رفاه حتما اتقاق می‌افتد و اگر تعلیم و تربیت در همه سطوح جامعه اسلامی شکل بگیرد، همه مدیران و مسئولان به‌سوی عدالت اجتماعی می‌روند.

آن چیزی که غرب به عنوان آثار تمدنی می‌داند شاخصه‌ای زشت است و علما و فرهیختگان جامعه باید زیبایی عدالت را در برابر زشتی ظلم تبیین کنند، اساس دولت اسلامی در همه سطوح بر هدایتی استوار که جامعه را رهنمود کند، تا همه جامعه از مدنییت برخوردار باشند.

حجت‌الاسلام رئیسی ادامه داد: آنچه که ما به‌عنوان جلوه‌های تمدن و مدنیت درجامعه می‌بینیم، مساله فکری، فرهنگی و هدایتگری بوده که نقش علما در این بخش برجسته است.

 با استفاده از ابزارهای فناوری و ارتباطات، فعالیت‌های بسیاری می‌توان انجام داد؛ دشمن نیز از این امکانات فناوری استفاده می‌کند، هر زمان، دانشمندان و فرهیختگان ما از همین ابزار استفاده کردند، سخن حق آن‌ها بر دل نشسته است و بسیاری از حوزه‌ها را تحت تأثیر قرار داده و ضریب نفوذ را افزایش داده‌اند.

جامعه جهانی هویت اسلامی خود را یافته‌ استتولیت آستان قدس رضوی با تأکید بر اینکه دشمن با فضای امپراطوری رسانه‌ای و خبری در مقابل سخن حق، امکانات بیشتری ندارد، تصریح کرد: جامعه جهانی هویت اسلامی خود را یافته‌ و می‌خواهد مسلمان زندگی کند که این خود پیام مهمی است.

علما تلاش کنند، مردم با مفاهیم دینی آشنا شوند و اگر شهروندان زیبایی کلام را بدانند، جامعه و تمدنی اسلامی ایجاد می‌کنند.

 تمدن یک پروژه نیست بلکه یک پروسه است، تمدن یک پروسه است که نیاز به زمان و کار مداوم دارد و امری لحظه‌ای نیست.امروزه دشمن در پی این است که تمدن اسلامی شکل نگیرد چرا که می‌داند این تمدن جامعه ساز و عدالت ساز است و اگر شیرینی این تمدن در زیر کام مردم حس شود آنان نیز از این تمدن دست برنخواهند داشت.

انقلاب اسلامی در پرتو مدنییت اسلام ایجاد شد، مقاومت در افغانستان در مقابل جریان‌های تکبیری سرافراز است، امروز با هدایت‌گری‌های علمای این کشور، می‌توان مدنیتی ایجاد شود که سعادت مردم را تضمین کند.

 برای مقابله با تهدیدات دشمنان باید تلاش شود، در این زمینه، آنچه در سیره و تمدن رضوی وجود دارد، گفت‌وگو بین ادیان است.

تمدن اسلامی می‌تواند به‌زندگی بشر رونق بخشد و شاخصه نظام اسلامی، برقراری عدالت اجتماعی است که بر کام مردم اگر شیرین آید، از آن‌ دست بر نمی‌دارند.

 نظر ما در نگاه تمدنی این است که علوم طبیعی، مهندسی و هنری تمدن‌ساز از اهمیت بسیاری برخوردار است، اما اگر این سه موضوع در کنار علوم انسانی تمدن‌ساز نباشد اثر بخش نیست و بهتر است، بگوییم، این چهار موضوع مربعی ۴ ظلعی هستند، علوم انسانی تمدن‌ساز یعنی مدیریت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی که بر اساس تمدن و مدنییت اسلامی باید شکل گیرد.

اجتهاد تمدن ساز با توجه به پیچیدگی‌های زندگی بشر هیچ سؤالی را بی‌جواب نخواهد گذاشت، بیان کرد: به روز بودن علوم و توجه به علم افزایی، مجهز شدن به دانش های مورد نیاز و در نهایت تبیین پیام دین به مردم و تبلیغ آن از جمله مسئولیت علما و بزرگان در ارتباط با تمدن اسلامی است.

 تلاش شهدای روحانیت در راستای معرفی و حفظ دین بوده است، دولتی که بر پایه دین و ارزش‌های دینی جامعه را پیش ببرد، سعادتی برای زندگی دنیوی و معاصر بشری دارد.

منبع: سخنرانی سید ابراهیم رییسی در همایش علمی تمدن اسلامی؛ به نقل  از پایگاه خبری تحلیلی طلیعه
سیاست بدون معنویت و خدا، ظلم بوده و دولت اسلامی، دولت عدالت است؛ نتیجه تمدن غرب، پیوندی است که با نوعی از تفکر تکفیری که نتیجه‌اش قتل و کشتار و ایجاد ناامنی و تفرقه در بین امت اسلامی ایجاد می‌شود.