

 دهه ۶۰ یکی از برهه‌های حساس تاریخ انقلاب اسلامی است. در این دهه به تدریج انقلاب اسلامی پس از عبور از بحران‌های بزرگ داخلی و خارجی قوت گرفت و نظام اسلامی با تأسیس نهادهای مختلف به طور کامل استقرار یافت.

در آغازین سال این دهه شاهد فعالیت‌های تروریستی گروهک منافقین هستیم که چالش مهمی برای نظام تازه تاسیس جمهوری اسلامی محسوب می‌شد. جنگ تحمیلی و وقایع مرتبط با آن و نیز رحلت امام خمینی از دیگر وقایع مهم این دهه است.

بدون شک مطالعه کتب مرتبط با این موضوع می‌توان تصویر روشنی از این دهه‌ی مغفول‌مانده به‌دست آورد.

در این سیر مطالعاتی، کتب زیر به ترتیب معرفی می‌شود.
خاطره ها، (جلد اول، دوم و چهارم)
 آیت‌الله محمد محمدی ری‌شهری یکی از مبارزین فعال در دوران نهضت امام خمینی بوده است. وی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مسئولیت های حساس و سرنوشت‌سازی را در رابطه با حوادث مهم کشور بر عهده داشت. حوادث مهم و سرنوشت ساز دهه‌ی اول انقلاب؛ کودتای نقاب (معروف به نوژه)، توطئه قطب‌زاده، سلب صلاحیت مرجعیت از سیدکاظم شریعتمداری و مهمتر از همه جریان مهدی هاشمی و بالاخره تغییر مسیر رهبری جمهوری اسلامی ایران، ارتباط نزدیکی با مسؤولیت‌های وی داشته است و خاطرات او در مورد حوادث مذکور می‌تواند هرگونه ابهامی را برای نسل جوان، بخصوص پژوهشگران برطرف کند. کتاب خاطره‌ها توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی چاپ و منتشر شده است.
سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، از آغاز تا سال ۱۳۶۸
سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی تا رحلت امام خمینی از چه الگویی پیروی می‌کرده است؟ این سؤالی است که این کتاب به دنبال یافتن پاسخی برای آن است. هیچ‌یک از شاخص های موجود در روابط بین‌الملل بعد از جنگ جهانی اول نمی‌تواند به طور کامل کلید معمای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در این دوره باشد. سیاست خارجی جمهوری اسلامی براساس الگویی است که اصول آن، مبارزه با ظلم و استکبار و حمایت از مظلوم، دعوت جهانیان به حیات طیبه و ... است که الگویی بی‌بدیل و منحصربه‌فرد محسوب می‌شود.

این کتاب به قلم ابوالفضل صدقی تدوین و از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است.
مجالس شورای اسلامی(دوره‌ی اول، دوم و سوم)
با پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن ۵۷ و پس از تشکیل دولت موقت و تدوین قانون اساسی، آغاز به کار مجلس شورای اسلامی یکی از مهم‌ترین دستاوردهای انقلاب اسلامی بود. اولین مجلس در یکی از بحرانی‌ترین روزها یعنی خردادماه ۱۳۵۹ تشکیل شد. حل و فصل بحران گروگان‌گیری، انتخاب نخست‌وزیر در دوران بنی‌صدر، طرح عدم کفایت سیاسی بنی‌صدر و  بررسی مسائل جنگ از عمده‌ترین چالش‌هایی بود که این مجلس پشت سر گذاشت.

دوره دوم مجلس شورای اسلامی در خردادماه  ۱۳۶۳ گشایش یافت و تا خرداد ۱۳۶۷ به طول انجامید. انشعاب جامعه روحانیت مبارز و تشکیل مجمع روحانیون مبارز و تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام از مهم‌ترین مسائلی بود که این دوره مجلس درگیر آن بود. دوره سوم مجلس شورای اسلامی پس از انتخابات دو مرحله‌ای کار خود را آغاز کرد و از تاریخ ۷ خرداد سال ۱۳۶۷ تا ۶ خرداد ۱۳۷۱ به طول انجامید.  

مجلس سوم در حالی آغاز به کار کرد که اکثریت نمایندگان آن هوادار دیدگاه مجمع روحانیون مبارز بودند.   از موضوعات مهمی که در دوران استقرار این مجلس پیش آمد می‌توان به عزل حسینعلی منتظری از قائم مقام رهبری، رحلت امام خمینی و انتصاب آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران، حمله موشکی ناو آمریکایی به هواپیمای مسافربری ایران و صدور حکم قتل سلمان رشدی توسط امام خمینی اشاره کرد.

این مجموعه نیز توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی چاپ و منتشر شده است.

تاریخ شفاهی حادثه‌ی هفتم تیر
از حوادث مهم و تاثیرگذار در تاریخ جمهوری اسلامی ایران حادثه هفتم تیر سال۱۳۶۰ است. در این واقعه غمبار گلچینی از بهترین نیروهای انقلاب به شهادت رسیدند که در رأس آنها آیت‌الله دکتر بهشتی، رئیس دیوان عالی کشور و دبیرکل حزب جمهوری اسلامی قرار داشت.

این اثر توسط زهرا صادقی تدوین و از سوی موسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است.

منبع: مهر


 مؤسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی در هفته کتاب، با هدف تامل بیشتر در تاریخ دهه ۶۰، اقدام به تدوین سیر مطالعاتی دهه ۶۰ کرده است.