در ابتدا با استفاده از برخى روایات، تصویرى از وضعیت دینى در آخرالزمان ارائه مى شود:
 «اسلام و ایمان، غریب مى شود، همان طور كه در ابتدا غریب بود»،
 «مساجد از نظر ظاهرى آباد، ولى از نظر هدایت خراب هستند»،
 «انسان دین خود را مى فروشد، به گونه اى كه ممكن است صبح مؤمن باشد و عصر كافر شود یا عصر، مؤمن باشد و صبح كافر گردد»،
 «جو عمومى و حاكم، جو كفر و بى دینى است ؛ به گونه اى كه حتى بعضى از مؤمنان را نیز متزلزل كرده و به كفر دعوت مى كند»،
 «ملت هاى دیگر از ادیان خود، گمراه مى شوند»،
 «هر كس كه پرچم گمراهى بلند كند، هوادارانى خواهد یافت»،
 «با عقاید اسلامى - حتى ایمان به خدا - به طور علنى برخورد مى شود»[1]،
 «شنیدن حقایق قرآن، بر مردم گران آید ؛ اما شنیدن باطل آسان است»،
 «مردم نسبت به وقت نماز، بى اعتنا مى شوند»[2]،
 «بدعت ها ظاهر و زیاد شود»،
 «حلال، حرام شود و حرام، حلال» و...[3].
 مجموع این جملات نورانى، بیانگر وجود نوعى تحیر، پس رفت اعتقادى، ظاهرسازى و رنگ باختن دیندارى در آخرالزمان است. چنان كه حضرت على (علیه السلام)  نیز به این مطلب اشاره فرموده است:
 «یكون حیره و غیبه تضل فیها اقوام و تهتدى فیها آخرون»[4] ؛ «غیبت و حیرتى پیش خواهد آمد كه گروه هایى گمراه مى شوند و دسته اى دیگر هدایت مى یابند».
 وضعیت دیندارى در آخرالزمان سخت و شكننده و میزان رویگردانى اغلب مردم از دستورات الهى، زیادتر است. این مسئله دلایل مختلفى مى تواند داشته باشد، از جمله :
 1. تحریف در آموزه هاى متعالى و راستین دین در این عصر فزونى مى گیرد و ادیان و مكاتب مختلفى شكل مى گیرد؛ این ادیان ساختگى، رنگ و بویى از حقیقت ندارند و تهى از معنویت و باورهاى راستین حق گرایانه هستند.
 در روایات نیز اشاره شده كه سرگردانى در عقاید دینى، نتیجه جریانات باطلى است كه با جهالت و كنار گذاشتن تفكر در میان امت ظاهر مى شود[5].
 2. غول هاى ارتباط جمعى و رسانه اى، به شدت با اسلام درگیر مى شوند و با انواع تخریب ها و تحریف ها و سیاه نمایى ها، سعى بر آن دارند كه چهره خشن و سیاهى از اسلام و دین نشان دهند و در این كار، چنان ماهرانه و شیطنت آمیز واقعیت ها را تحریف و تخریب مى كنند كه حتى برخى از مسلمانان نیز دچار تردید مى شوند و گاه از دین خود شرمنده مى شوند، و از طرفى دیگر، ظواهر دنیا را چنان فریبنده و زیبا جلوه مى دهند و انواع فساد و فحشا را در جامعه پخش مى كنند، به گونه اى كه مردم در كنترل كردن امیال و غرایز خود باید مجاهدت و تلاش فراوان كنند. بازار فسادهاى مالى و اخلاقى، چنان گرم مى شود كه برخى، همه چیز را به فراموشى مى سپرند و حتى انسانیت را زیر پا قرار مى دهند روشن است كه با فساد علنى دنیاى امروز، حفظ دین و معنویت، بسیار مشكل است.
 3. مردم از محتواى اسلام و قرآن و حقیقت آن دور مى شوند. این دور شدن به چند شكل اتفاق مى افتد. توجه بیش از حد به ظاهر و غفلت از محتوا و پیام؛ یعنى، مردم به جاى این كه دنبال فهم معانى قرآن باشند، بیشتر به خواندن آن و لحن و صوت ارزش بدهند[6].
 همچنین به قدرى معانى مختلف و برداشت هاى غیرمعقول از قرآن عرضه مى شود و به قدرى اختلاف قرائت ها و تكثرگرایى رواج و مقبولیت یابد كه معناى اصلى قرآن و منظور الهى از نزول آن در بین مردم گم شود و كسى نداند كه منظور خداوند از نزول فلان آیه یا سوره یا كل قرآن و اسلام چیست. در این صورت نیز از قرآن و اسلام، جز اسم چیزى نخواهد ماند، زیرا هر كس حرفى خواهد زد و آن را حرف اسلام و قرآن قلمداد خواهد كرد[7].
 با این حال نباید از نظر دور داشت كه اگر حفظ دین در آخرالزمان دشوار است به همان نسبت عوامل و زمینه هاى دیندار شدن نیز بهتر و بیشتر فراهم است. براى نمونه در هیچ زمانى به اندازه زمان ما ابزار و وسایلى كه بتوان با كمك آنها دین را شناخت فراهم نبوده است ؛ مانند كتاب، صوت، تصویر و نیز گسترش دانش و معارف. اگر در گذشته شخصى براى استماع حدیثى فرسنگ ها راه بیابان را طى مى نمود، امروز با زدن چند كلید رایانه و یا مراجعه ساده به كتاب ها و نیز امواج رادیویى و تصویرى و... مى تواند به همان اطلاعات دسترسى پیدا كند. علاوه بر آنكه مردم آخرالزمان از عقل و هوش بیشترى برخوردارند.
 از امام سجاد (علیه السلام)  نقل شده كه فرمود: «خداوند آیات سوره توحید و نیز اول سوره حشر را براى مردم آخرالزمان نازل كرده است، چرا كه مردم آخرالزمان از عقل و بینش بالاترى برخوردارند».
 از طرف دیگر هر چند حفظ دین و عمل به وظیفه، در دنیاى پرتلاطم و سراسر ظلم و فساد، كارى دشوار است ؛ ولى پاداش انسان هاى متدین و دین مدار نیز افزون است.
 در روایتى پیامبر گرامى اسلام به اصحابش فرمود: «به زودى گروهى بعد از شما مى آیند كه یك نفر از آنان اجر پنجاه نفر از شما (صحابه) را دارد». اصحاب گفتند: «یا رسول الله! ما با تو در بدر و احد و حنین شركت داشتیم و قرآن در میان ما نازل شد». پیامبر فرمود: «اگر بر شما وارد مى شد آن چه آنان تحمل مى كنند، مانند صبر آنان صبر نمى كردید»[8].
 مؤمنان آخرالزمان، به فرموده امیرمؤمنان: «در كارها و فداكارى هاى نیك و بزرگ مسلمانان صدر اسلام شریك اند»[9]. «و اینان كسانى اند كه پیامبر،  آنان را برادر خود خوانده و آرزوى دیدار آنان را كرده است»[10] و «افرادى هستند كه خداوند، آنان را اولیاى خود خوانده است»[11].
 بنابراین در این دوران عده اى از مردم، به اوج تقوا و دین دارى رسیده و به آن پایبند هستند. اینان یاران و دوستداران حضرت مهدى(عج) هستند و تلاش مى كنند تا زمینه ظهور و قیام آن حضرت را فراهم سازند و جامعه را آماده كنند.

پی نوشت ها
 [1]. ر.ك: معجم احادیث امام مهدى، ج 1، صص 87، 71، 44، 31 و... از پیامبر اكرم (صلی الله علیه وآله) .
 [2]. ر.ك: بحارالانوار، ج 52، ص 256- 260 ؛ حضرت مهدى از ظهور تا پیروزى، ص 250-249.
 [3]. ر.ك: معجم احادیث امام مهدى، ج 3، ص 218 ؛ منتخب الاثر، ص 527، و...
 [4]. الغیبة نعمانى، ص 104 ؛ تاریخ غیبت كبرى، ص 246.
 [5]. ر.ك: اشاره الاسلام، ص 86 ؛ بحارالانوار، ج 52، ص 228.
 [6]. ر.ك: بحارالانوار، ج 52، ص 190.
 [7]. ر.ك: تفسیر فرات كوفى، ص 139.
 [8]. بحارالانوار، ج 52، ص 130، ح 26.
 [9]. همان، ص 131، ح 32.
 [10]. همان، ص 133، ح 36.
 [11]. همان، ص 143، ح 59.
منبع:پرتال علوم اسلامی ثقلین
در روایت است كه دین دارى در آخر الزمان، مثل گرفتن آتش در دست است، چرا دین دارى در این زمان، سخت تر از زمان هاى دیگر است؟ اصولاً در عصر نزدیك به ظهور، مردم از دین فاصله مى گیرند یا این كه به طرف دین بیشتر مى آیند؟