

- موزه باستان شناسی بیرجند

 

موزه باستان‌شناسی بیرجند در سال ۱۳۷۱ با وسعت ۶۰۰ متر مربع در طبقه اول ساختمان تشریفات و ارگ حکومتی امیر ابراهیم خان شوکت الملک، ایجاد شد و در سال ۱۳۷۴ با طراحی نو توسعه و تجهیز گردید. این موزه، بزرگترین موزه باستان شناسی در سطح استان خراسان جنوبی است و در آن اشیایی از جمله عتیقه­‌ها، کوزه­‌های سفالی، سکه­‌ها و اسلحه­‌ها به نمایش در آمده اند که سیر تاریخی مدون و منظمی را از هزاره سوم قبل از میلاد تا دوره قاجار نشان می دهند.

 

بخش های مهم این موزه عبارتند از:

 

بخش سفال: این بخش، به گونه ای طراحی شده که بازدیدکنندگان را با سیر تکامل سفال و تحولات آن، در دو قسمت قبل از میلاد و اسلامی آشنا کند. در ابتدای این بخش، سفالینه‌هایی از هزاره سوم و هزاره دوم و اول را می بینید و در ادامه به سفال‌های دوره اسلامی می رسید. این سفالینه ها در دو دسته ارائه شده اند: بخشی از آن ها یافته های باستان شناسی در بیرجند و جنوب خراسان هستند و بخش دیگر آثار  مناطق مختلف کشور را در بر می گیرد.

 

بخش فلز: برای دیدن سیر تحول فلزکاری از هزاره اول قبل از میلاد تا دوره قاجاریه باید به این بخش بروید. آثار فلزی به نمایش درآمده در مجموعه دوران پیش از اسلام، شامل پیکان ها و خنجرها و تعدادی وزنه ی تبادل کالا می باشد و بخش  فلز دوره ی اسلامی، ظروف مسی، شامل ابریق، قهوه جوش و بوته‌های ذوب فلزات را شامل می شود.

 

بخش اسلحه: در بخش اسلحه تعدادی از سلاح های آتشین اولیه شامل تفنگ های سرپر و طپانچه های سرپر به چشم می خورد و علاوه بر آن تعدادی باروت دان چرمی و فلزی و دوربین های چشمی نیز در این بخش قرار دارند.

 

بخش روشنایی: در این قسمت انواع پی سوزهای سفالی و فلزی را خواهید دید و تعدادی چراغ گردسوز با پایه و بدنه سنگی و سرامیکی و برنزی نیز به چشمتان می خود؛ گرچه از نظر تاریخی قدمت بعضی از این آثار به صد سال هم نمی رسد اما از نظر هنری، ارزش بسیاری دارند. پی‌سوزهای سفالی، قدیمی ترین اشیای موجود در این بخش هستند که قدمت آن ها به پیش از اسلام باز می گردد.

 

بخش قرآن و کتابت: این بخش در زیباترین قسمت ساختمان یعنی هشتی مرکزی قرار گرفته و در آن لوازم کتابت به همراه تعدادی قرآن خطی و چاپ سنگی و ظروف منقش به آیات قرآن به نمایش در آمده اند. نفیس ترین قرآن موجود در این بخش، قرآنی متعلق به دوره قاجار است که تذهیب گل و مرغ بر روی جلد و حواشی و تذهیب آب طلا بر روی صفحات آن خودنمایی می کند.

 

بخش اشیای متعلق به خاندان عَلم: در این بخش اشیای متعلق به خاندان علم دیده می شود که توسط بنیاد مستضعفان در اختیار گنجینه بیرجند قرار گرفته اند. این مجموعه سرقلیان ها از جنس های مختلف با تزیینات مرصع جواهر نشان، تعدادی جام شیشه ای، ظروف نقره‌ای و… را در برمی گیرد.

 

به طور کلی سفال ها و سکه ها بیشترین آثار به نمایش در آمده در این موزه هستند. مجموعه سفال ها، دوره‌های مختلف تاریخی از سفال های نخودی دست ساز هزاره سوم قبل از میلادگرفته تا سفال‌های خاکستری هزاره اول میلادی و سفال‌های لعابدار دوره اسلامی را در‌بر می‌گیرد و در مجموعه سکه‌ها، سکه های دوران تاریخی از سلوکیان، الیمایی‌ها، پارتیان و ساسانیان و سکه‌های دوران مختلف اسلامی تا دوره قاجار دیده می شود.

 

متاسفانه، این موزه به دلیل اقدامات مرمتی تا اطلاع ثانوی تعطیل است و بازدیدکنندگان نمی توانند وارد آن شوند.
منبع:کتاب موزه ها
کتاب اطلاعات توریستی کشورهای جهان



امروزه باغ اکبریه تنها یک باغ به جا مانده از تاریخ نیست و بخش های مختلفی را برای بازدید در خود جای داده است
