زمان: 90 دقیقه
ماکت سازی: مواد، متریال و روش های ساخت

در حال حاضر و با توجه به مواد و متریال موجود جهت ساخت ماکت معماری و سایر انواع ماکت صنعتی در کشور انواع متنوعی متریال قابل دستیابی و تهیه است که می تواند در ساخت ماکت به بهترین شکل ممکن به شما یاری رساند.

ماکت سازی به وسیله متریال یونولیت یا پلاستوفوم: این نوع از ماکت سازی غالباً جهت ساخت ماکت اولیه (اتود) و نمونه های حجمی و بدون جزئیات کاربرد دارد و در ساخت ماکت های دقیق به ندرت از آن استفاده می شود.

ماکت سازی به وسیله مقوای ماکت: این نوع از روش ساخت ماکت به علت دارا بودن تنوع رنگی مقوای ماکت ودرعین حال محکم و نسبتا ارزان قیمت بودن آن در بین دانشجویان طرفداران بسیار دارد از معایب این نوع کار می توان به سخت بودن برش جهت کارهای ظریف و محدود بودن ضخامت آن اشاره کرد.البته می توان ماکت های ساخته شده به این روش را پس از ساخت به وسیله پیستوله ، ایربراش و یا اسپری رنگ ساده رنگ آمیزی نمود . جهت برش آسان این متریال نیز می توان از دستگاه های برش لیزری کمک گرفت.

ماکت سازی با استفاده از فوم های فشرده و ریزبافت : فوم به دلیل سبکی، و سهولت در برش دادن بیشتر در در ماکت هایی مورد استفاده قرار می گیرد که طرح مورد نظر دارای فرم های خاص و ترکیب بندی های پیچیده می باشد.فوم های مناسب برای ساخت ماکت را می توان فوم آبی و فوم زرد معرفی نمود .باید توجه داشته باشید که کار با فوم ها به خصوص فوم زرد مخاطره آمیز و نیازمند تهویه مناسب و ماسک در هنگام کار با آنها می باشد.دانه های ریز فوم در هنگام کار وارد ریه فرد شده و در طولانی مدت باعث ایجاد سرطان ریه خواهد شد.

 ساخت ماکت با استفاده از چوب بالسا: چوب بالسا معموال در ماکت هایی با دقت و ظرافت بالا کاربرد دارد. از ویژگی های این متریال این است که در ضخامت های مختلفی قابل تهیه است و سازنده می تواند بنا به نوع طرح از ضخامت های گوناگون استفاده کند . از معایب چوب بالسا می توان به عرض کم و قیمت بالای آن اشاره کرد.

حال به معرفی برخی روش های رایج در ساخت ماکت اشاره می کنیم : برای ساخت گنبد در ماکت سازی روش های متنوعی وجود دارند که از رایج ترین شیوه ها می توان به موارد زیر اشاره نمود:
 روش پاپیه ماشه:
 در این روش ابتدا کاغذ کاهی را به همراه چسب چوب(برای استقامت) در آب ریخته روی حرارت قرار می دهیم تا یک خمیر یکنواخت به دست آوریم. سپس در همان حالت خمیر را درون قالب که احتمالا نیم کره است می ریزیم و پس از خشک شدن از قالب بیرون می آوریم.بعد از آن این گنبد را می توان با سمباده کاملا یک دست کرد.
 از برخی ظروف گود همچون کاسه ها و پیاله بری تهیه قالب گنبد و روش پاپیه ماشه می توان استفاده نمود.

ساختن درخت:
 می توانید رشته های نازک کاغذ را به دور یک میله چوبی دلخواه(تنه درخت) که سر آن را با چسب حرارتی تفنگی پوشانده اید به صورت دلخواه بپیچانید یا به جای کاغذ از پاشیدن براده های چوب، اسفنج یا تراشه مداد و…استفاده کنید.

مرجع مطالعه:
-       کتاب ابزار و وسایل ماکت سازی – نوشته مهندس کوروش محمودی 
-       سایت اینترنتی آپارات

پیشنهاد:
 *می توان ازگوش پاک کن به عنوان چراغ برق استفاده کرد . قسمت پنبه ای آن  نیز قابل رنگ آمیزی به عنوان چراغ می باشد.

*استفاده از انواع اسفنج در ساخت ماکت های اتودی،تمرین طراحی وساخت ماکت های بافت وماکت روستا یا بافت شهری که احتیاجی به در آوردن جزئیات ندارند بسیار مفید است.
 البته این نکته را فراموش نکنید که هنگام استفاده از اسفنج ها که موادی بسیار شبیه به فوم های زرد و آبی هستند حداکثر مراقبت را در هنگام استفاده در نظر بگیرید زیرا برای ریه انسان بسیار مضر هستند.
 *اگر از اسفنج یا مقوای عکس های رادیولوژی استفاده می کنید واحتیاج به رنگ زدن آنها دارید اسپری رنگی را انتخاب کنید .
 *برای ساخت گنبد نیز یکی از ساده ترین متریال ها اسفنج است چون به راحتی ساییده می شود وشکل های گوناگون به خود می گیرد.
 *برای ساخت آب درون حوض ها راه های زیادی وجود دارد.بهتر است کمی رنگ فوری آبی رنگ به رزین اضافه و آن را درون محل مورد نظر بریزید.
 *برای ایجاد بافت آسفالت خیابان و چمن سبز می توانید از ورقه های کاغذ سمباته با دانه بندی های ریز و درش استفاده کنید.البته باید برای چمن سمباته ها را رنگ آمیزی نمایید.

*برای ساخت توپوگرافی متریال چوب پنبه بسیار مناسب و ظاهر زیبایی به ماکت خواهد داد.
 *برای ساخت شیروانی لایه های زیرین مقوای رایدولوژی بسیار منظم تر وبهتر از لایه های کارتون هستند.
 در بسیاری مواقع استفاده از اسپری که رنگ مات دارد خیلی بهتر از رنگ براق است برای مثال استفاده از اسپری مشکی مات در ساخت خانه شیشه ای.
 *همان طور که می دانید  رشته های ماکارونی استفاده زیادی درماکت سازی دارد. به غیر از ساخت سازه های ماکارونی از نوع معمولی آن می توانید در قسمت هایی که به المان های عمودی احتیاج دارد استفاده کنید.برای مثال ستون و نرده های داخل ماکت.
 این متریال را می توان همچون چوب بالسا با بخار آب یا قرار دادن در آب گرم فرم داد و سپس در محلی قرار داد تا خشک شود و فرم مورد نظر را برای همیشه به خود بگیرد.
 *برای ساخت نماهای کاهگلی یا گلی می توان از فوم برای زیر سازی دیوارها استفاده کرد. سپس چسب چوب را کمی رقیق و سپس روی سطح را با آن بپوشانید . سپس خاک الک شده را روی سطح بپاشید .
 *از مداد های گرد و چند گوشه نیز می توانید در ساخت انواع نرده و ستون استفاده کنید.البته باید توجه داشته باشید که مقیاس ها در ساخت رعایت شود و قطر مداد به قطر ستون ماکت نزدیک باشد.


شما عزیزان می توانید برای انجام این پروژه به طرح درس های ذیل مراجعه فرمایید:
معماری، جلسه اول
معماری، جلسه دوم
معماری، جلسه سوم
معماری، جلسه چهارم
معماری، جلسه پنجم
معماری، جلسه ششم
معماری، جلسه هفتم
معماری، جلسه هشتمبخش پژوهش های دانش آموزی تبیان، تنظیم: نسرین صادقی
آشنایی با ماکت سازی و کار با مواد و مصالح