
بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی
یکی از معروف ترین جاذبه هایی که در استان اردبیل وجود دارد و شما می توانید از آن دیدن کنید بقعه ی شیخ صفی الدین اردبیلی است. این بقعه از جمله آثاری است که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و همچنین در فهرست میراث جهانی یونسکو هم این بقعه ثبت شده است. این مجموعه بسیار نفیس و با ارزش که در نوع خود مجموعه ای بی نظیر محسوب می شود و قسمت های مختلف از قبیل چینی خانه، جنت سرا، خانقاه، چله خانه، شهیدگاه، چراغ خانه و حرمخانه را در خود جای داده است. این جاذبه در میدان عالی قاپو اردبیل قرار دارد و مدفن «شیخ صفی‌الدین»، موسس فرقه‌ی صفویه است که پس از فوت ایشان در سال ۷۵۳ هجری قمری، به همت «صدرالدین موسی»، فرزند وی ساخته شد.

آدرس: اردبیل، خیابان شیخ صفی، میدان عالی قاپو
 
موزه چینی خانه اردبیل
دیگر جاذبه ی ارزشمندی که در اردبیل قرار دارد موزه چینی خانه است که دارای ۴ قرن قدمت می باشد. این موزه سمت شرقی رواق اصلی مجموعه شیخ صفی الدیل اردبیلی است و طراح آن یکی از مشاهیر و دانشمندان دوران حکومت صفویان به نام شیخ بهایی بوده است. این موزه تالاری است که از چهار شاه نشین و طاق نما تشکیل شده است و برای ساحخت آن از مقرنس های رنگی و نقوش زیبای اسلیمی استفاده شده است. اما به غیر از این موارد آنچه که باعث جذابیت این موزه شده استحکام بالای آن در هنگام وقوع زلزله است.

آدرس: اردبیل، میدان عالی قاپو مجموعه تاریخی فرهنگی شیخ صفی

مسجد جامع اردبیل
هر کدام از شهرهای این یک مسجد جامع دارد که محل تجمع مردم در گردهمایی های بزرگ می باشد. استان اردبیل هم از این قاعده خارج نیست و یک مسجد جامع یا جمعه مسحد دارد که از جمله جاذبه های مذهبی این منطقه به شمار می رود و دارای قدمت طولانی متعلق به دوران سلجوقیان می باشد. آنچه که در اسناد تاریخی آمده مشخص می کند که در گذشته این مسجد مکان آتشگاه بوده که قدمت آن به دوره ساسانیان باز می گردد و بعد از آن اسلام در قرن پنجم هجری وارد ایران شد این مکان را تبدیل به مسجد جامع یا جمعه مسجد امروزی کردند. قسمت اصلی مسجد جامع در بخش زیرین گنبد یا «گنبدخانه»، قرار دارد که دارای مساحت زیادی است.

آدرس: اردبیل، شمال شرق شهر اردبیل، بین محله‌های پیر شمس‌الدین و عبدالله شاه
 
دشت مغان
دشت مغان یکی از جاذبه های طبیعی اردبیل است که در ساحل جنوبی رود ارس و غرب دریای خزر قرار دارد و معروف به منطقه ی همیشه بهار است. دمای معتدل، بارندگی متناسب، بهترین مراتع برای قشلاق از جمله دلایلی هستند که این منطقه را با این عنوان بشناسند. دشت مغان یکی از قطب های مهم کشاورزی و دامپروری ایران به شمار می رود.

آدرس: اردبیل، پارس‌ آباد‎
 
موزه مردم شناسی
در ادامه جاذبه های گردشگری اردبیل می رسیم به موزه مردم شناسی اردبیل به نام حمام آقا نقی که یکی از موزه های مهم اردبیل می باشد. نام دیگر این موزه حمام ظهیرالاسلام است که اگر در این استان رفتید و اهالی با موزه مردم شناسی آشنا نبودند این مکان را با این نام می شناسند. در این موزه می توانید با فرهنگ و آداب و رسوم این خطه آشنا شوید به طوری که در آن نیز انواعی از مجسمه‌ با پوشش محلی مردم اردبیل، آثار و دست‌نوشته‌هایی از تاریخ، فرهنگ و هویت این ناحیه از کشور را مشاهده خواهید کرد. در واقع موزه ‌ی مردم‌ شناسی اردبیل یکی از مکان ‌های ایده ‌آل برای شناساندن فرهنگ، آداب، رسوم، نوع زندگی، لباس و خوراک مردم اردبیل در کنار آیین ‌های مخصوص به این منطقه از ایران است.

آدرس: اردبیل، میدان عالی قاپو، ابتدای خیابان سعدی

آرامگاه شیخ امین‌الدین جبرئیل
در روستای کلخوران در فاصله ی ۳ کیلومتری از شهرستان اردبیل آرامگاه شیخ  امین الدین جبرئیل قرا ردارد که یکی از آثار تاریخی و مذهبی این شهرستان به شمار می رود و بنایی متعلق به ابتدای قرن دهم هجری قمری به شمار می رود. قدمت این بنای تاریخی به قرن دهم هجری قمری برمی گردد و از ارزشمندترین جاذبه های تاریخی اردبیل به شمار می رود و کارشناسان تاریخی این مقبره را از شاهکارهای دوره صفویه برشمرده اند. شیخ امین‌الدین، پدر شیخ صفی‌الدین اردبیلی و از اجداد سلاطین صفوی است که مقبره‌ی وی در بین مردم اهالی روستا به «کلخوران شیخ»، شناخته می‌شود.

آدرس: اردبیل، روستای کلخوران، ۳ کیلومتری شمال اردبیل
 
آب گرم گاو میش گلی
یکی از پرآب ترین چشمه های آب گرم سرعین آب گرم گاومیش گلی است که استخری به طول ۲۵ و عرض ۱۷ متر می باشد. دور این استخر با دیوارهای بلند محاصره شده است و آب گرم از چند نقطه ی کف استخر با گاز خارج می شود و از مجرای ضلع شرقی بیرون می آید. حرارت آب چشمه گاو میش گلی ۴۵ درجه است و آب دهی آن حدود ۳۰ لیتر در ثانیه است. این ناحیه را رسوب های آبرفتی دوران چهارم پوشانیده و در برخی نقاط آثار آتشفشانی به چشم می خورد.

آدرس: اردبیل، سرعین
پل هفت چشمه‌ (داش کسن) اردبیل
از دیگر جاذبه های گردشگری اردبیل می توان پل هفت چشمه که داش کسن معروف است نیز اشاره کرد. این جاذبه در میدان ۱۵ خرداد قرار دارد و نام های زیادی تاکنون داشته است که آنها عبارت از «پل یدی گوزلی»، «ججین»، «کورپی قرمزی» و «پل داشکسن» هستند. طراحان این پل آن را هفت دهانه ی آجری و با قوس های پنج و هفت و موج شکن های سنگی ساخته اند. گج و آهنک از جمله مصالحی هستند که در ساخت این بنا به کار برده شده است. قدمت پل هفت‌ چشمه به دوران حکومت صفویان باز می‌ گردد که پس از آسیب ‌هایی که بر اثر گذشت زمان به آن وارد شده بود، در سال ۱۳۷۴ هجری شمسی اقدامات مرمت و بازسازی آن، شروع شد. پل هفت‌ چشمه در مرداد ماه سال ۱۳۴۸ به ثبت آثار ملی رسید.

محوطه باستانی قلعه خسرو
در فاصله‌ ی ۲۸ کیلومتری از بخش شمال غربی شهرستان اردبیل، در نزدیکی روستایی به نام «قونان قیران»، منطقه‌ای باستانی قرار دارد که به نام «منطقه‌ی باستانی قلعه خسرو»، شناخته می‌شود. قلعه‌ خسرو، بر بلندای کوهی کم‌ارتفاع به نام «شوش داغی» قرار گرفته که آن کوه از سه طرف شمال، شمال غربی و شمال شرقی، توسط رود زیبای «قره سو»، احاطه شده است. قلعه خسرو، محوطه باستانی است که قدمت آن به بیش از ۱۶ قرن پیش از میلاد بازمی‌گردد
 
دریاچه نئور
دریاچه ای در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل از جمله جاذبه های گردشگری اردبیل است که دارای دو دریاچه کوچک و بزرگ می باشد. این دو دریاچه در فصل بهار به یکدیگر برخورد می کنند و دریاچه ی واحدی را به وجود دارد ک عمق آن ۵ متر است. از آب این دریاچه برای استفاده آبیاری زمینهای کشاورزی مورد بهره برداری قرار می گیرند سالانه به میزان کمی بچه ماهی قزل آلای رنگین کمان برای کنترل جمعیت گامارس های موجود در دریاچه ها را در این دریاچه رها می کنند و هنگام زمستان به دلیل یخ زدگی آن ها را جمع آوری می کنند.

آدرس: اردبیل، خلخال جاده اردبیل به سمت خلخال، روستای بودالالو، فرعی سمت چپ، ۱۲ کیلومتر راه فرعی
 
جنگل مشه
در فاصله ی ۲۵ کیلومتری شهرستان اردبیل جنگلی به نام مشه قرار دارد که بهترین گزینه برای فصل تابستان است. داخل این جنگل یک استخر آب گرم به نام “مشه سویی” قرار دارد که آب آن خاصیت درمانی دارد و همین خود دلیلی است تا افرادی زیادی را به سمت خود جذب کند. برای گردش و تفریج این جنگل بهترین انتخاب است و در فصل زمستان هم می توانید از پیست اسکی که در آن وجود دارد بهره ببرید چرا که سرتاسر آن را برف سفید پوش می کند.

آدرس: اردبیل، نمین ۱۰کیلومتری جنوب شرقی شهر نمین
خانه تاریخی مناف زاده
از دیگر آثار تاریخی که جزو جاذبه های گردشگری اردبیل قرار می گیرد خانه تاریخی مناف زاده است که قدمت ساخت آن دوره ی پهلوی اول باز می گردد. معماری این خانه ی ۱۰۰ ساله حاج محمد علی معماری است که به دستور حسین قلی صادقی آن را در بخش مرکزی اردبیل ساخته است. این خانه در حال حاظر به عنوان حوزه ی هنری اردبیل در سال ۱۳۸۱ به ثبت ملی رسیده است.
منبع: مجله گردشگری الی گشت

استان اردبیل، دیاری سرسبز و جذاب در شمال غربی ایران است که جاذبه های طبیعی باورنکردنی و بناهای تاریخی بی نظیری را در خود جای داده است. به همین خاطر است که می تواند در فهرست اولویت های سفر بوم گردها و طبیعت دوستان ایران قرار بگیرد. این استان در سال ۹۶ توانست نزدیک به ۹ میلیون گردشگر ایرانی و خارجی به سمت خود جذب کند.