خانه‌تکانی آیینی است که ریشه در سنت فرهنگی دارد. قدمت آن به‌روزهایی برمی‌گردد که خانه‌ها با چوب گرم و با فانوس روشن می‌شدند و لایه‌های دود در هر سطحی از خانه باقی می‌ماند. هنگامی‌که بهار فرامی‌رسید، وقت آن بود که خانم‌ها پرده‌ها را باز کنند، پنجره را تمیز کنند، فرش‌ها و ملافه‌ها را بشورند و دیوارها را دستمال بکشند. امروزه که اغلب خانم‌ها شاغل هستند و تدریس بچه‌ها به‌صورت مجازی انجام می‌شود، زمان کمتری برای تمیز کردن خانه وجود دارد؛ بنابراین ممکن است برخی خانه‌ها دیگر حال و هوای خانه‌تکانی قدیم را نداشته باشد اما توصیه می‌کنیم تحت هر شرایطی از خانه تکانی غافل نشوید زیرا می‌تواند تأثیر بسزایی در سلامت روان شما داشته باشد.حال سؤال اینجاست که چرا این سنت دیرینه که اتفاقاً باعث فشار جسمی زیادی می‌شود، چنین احساس رضایت شدیدی ایجاد می‌کند؟ دلیل این است که تمیز کردن نه‌تنها به زیبایی بصری در خانه کمک می‌کند بلکه سلامت روانی را بهبود بخشیده و از فواید زیر برخوردار است:

شما را آرام می‌کندبهم ریختگی می‌تواند تأثیر منفی بر روحیه و تمرکز افراد داشته و باعث ‌شود شما احساس ناآرامی، اضطراب و استرس کنید. این درحالی‌که است که تمیز بودن خانه استرس را از بین می‌برد. فعالیت بدنی تمیز کردن (حرکت، خم شدن، گردگیری و جاروبرقی کشیدن) باعث تولید اندورفین می‌شود که سطح استرس را کاهش می‌دهد، توانایی شما را برای خوابیدن بهبود می‌بخشد و روحیه کلی شما را تقویت می‌کند. در مطالعه‌ای بر روی هورمون‌های استرس توسط دانشگاه کالیفرنیا، کسانی که خانه خود را بهم ریخته یا آشفته توصیف کردند، میزان کورتیزول، هورمون استروئیدی تولیدشده در پاسخ به استرس را افزایش دادند. همچنین مطالعات نشان داده است که انجام کارهای خانه برای مدت‌زمان کمتر از 20 دقیقه می‌تواند استرس و اضطراب شما را تا 20 درصد کاهش دهد. برای تأثیرگذاری بیشتر نظافت در کاهش استرس، سعی کنید خانه را با رایحه‌های آرام‌بخش مانند اسطوخودوس یا اکالیپتوس تمیز کنید.

سلامتی شما را بهبود می‌بخشدورزش منظم می‌تواند خطر ابتلا به بسیاری از بیماری‌های مزمن ازجمله بیماری قلبی را کاهش دهد. حتی فعالیت‌های بدنی کم شدت مانند کارهای خانه با فوایدی برای سلامت قلب همراه است. به‌طور متوسط 30 دقیقه جاروبرقی می‌تواند تا 111 کالری برای مردان و 94 کالری برای زنان بسوزاند و ضربان قلب را افزایش می‌دهد. یک مطالعه در سال 2017 در سوئد انجام شد که نشان داد فقط 30 دقیقه نشستن در روز با خطر وقوع حوادث قلبی عروقی کشنده همراه است. اگر به دنبال راهی برای کمک به سلامت قلب خود هستید، فقط 30 دقیقه در روز ورزش سبک (ازجمله جاروبرقی، گردگیری و تی کشیدن زمین) می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را 24 درصد کاهش دهد. همچنین یک مطالعه در دانشگاه ایندیانا نشان داد که افرادی که خانه تمیز دارند از افرادی که خانه‌های نامرتب دارند، سالم‌تر هستند. درواقع، تمیز بودن خانه حتی بیشتر از پیاده‌روی و سایر عوامل پیش‌بینی‌كننده باعث سلامت جسمی بود.
طبق نظر کالج آلرژی، آسم و ایمونولوژی آمریکا (ACAAI)، تمیز کردن می‌تواند تأثیر بسیار خوبی در تنفس بهتر داشته باشد. اگر مستعد ابتلا به آلرژی یا آسم هستید، باید بدانید که گردوغبار قدرتمندترین محرک برای تشدید بیماری شما است. تمیز کردن کامل خانه می‌تواند به از بین بردن مواد حساسیت‌زا کمک کند.

کمک می‌کند تا خواب راحتی داشته باشیدحتی چیزی به‌سادگی مرتب کردن تختخواب هرروز صبح می‌تواند تأثیر مثبتی در کیفیت خواب داشته باشد. یک نظرسنجی انجام‌شده توسط بنیاد ملی خواب نشان داد که 75 درصد از افراد با ملافه‌های مرتب و تمیز شب‌ها بهتر می‌خوابند؛ بنابراین اگر دچار بی‌خوابی شبانه هستید، اتاق‌خواب خود را مرتب کنید، ملافه‌ها را هر 2-3 ماه یک‌بار بشویید و با یک رایحه طبیعی مانند روغن نعنا، اسطوخودوس و یا اکالیپتوس اتاق را معطر کنید.

روحیه شما را تقویت می‌کندیک‌خانه مرتب و خوش‌بو می‌تواند به‌طور طبیعی باعث تقویت اندورفین در مغز و بهبود سطح انرژی شود. یک مطالعه نشان داد که داشتن خانه تمیز، منافع مثبت کوتاه‌مدت و بلندمدت برای سلامت روان ازجمله بهبود فوری خلق‌وخو و به‌طورکلی کاهش خطر افسردگی دارد. محققان کلوراکس از 2000 نفر نظرسنجی کردند و دریافتند که هر ساعت تمیزکاری هر هفته با افزایش 53 درصدی شادی کلی همراه است. این بررسی نشان داد افرادی که از تمیز کردن لذت می‌برند نیز در کل 25٪ از افراد دیگر خوشحال‌ترند.
خانه‌تکانی باعث می‌شود آلودگی و گردوغبارهای خانه از بین برود اما تنها فواید خانه‌تکانی تمیز کردن خانه نیست بلکه فواید دیگری دارد که در ادامه به آنها می پردازیم.