اجهاز به دو معنی بکار رفته است، ۱ - کشتن مجروح (تدفیف، تذفیف)، ۲ - شتاب کردن در انجام دادن کارى.

اجهاز در کلمات فقهاء
واژه اجهاز در کلمات فقها بیشتر درباره کشتن دیگرى، بویژه مجروح، به معناى تیر خلاص زدن به وى آمده، و از آن در باب جهاد سخن رفته است.

اجهاز به معنای اول
← جواز اجهاز مجروحان دشمن
اجهاز مجروحان دشمن کافر در صورتى که قبل از خاموش شدن آتش جنگ، به دست مسلمانان اسیر شوند جایز است. [۱]

← جواز اجهاز باغیان مجروح
اجهاز باغیان مجروح (خروج‌کنندگان بر پیشواى عادل) در صورتى که انسجام و سازمان نظامى آنان متلاشى شده و فرمانده و لشگرى براى ایشان نمانده باشد که با پیوستن به آن، نیرو بگیرند، جایز نیست- آنچنان که امیر المؤمنین علیه السّلام نسبت به آسیب‌دیدگان دشمن در جنگ جمل توصیه کرد- در غیر این صورت، اجهاز آنان جایز است؛ چنان که آن حضرت در نبرد صفّین فرمان داد تا مجروحان دشمن را اجهاز کنند. [۲]


اجهاز به معنای دوم
← شتاب در کشتن رجم شونده
مجرمى که مجازات او رجم است، شتاب کردن در کشتن وى، با پرتاب کردن سنگ بزرگ به سوى او، جایز نیست. [۳]

← شتاب در کشتن انسان محترم
انسانى که جانش محترم است، اجهاز بر او ـ در صورت بیماری یا مجروح بودن، که امید به بهبود او نمى‌رود ـ جایز نیست، هرچند خود وى بدان امر کند.


← دیه شتاب کننده در قتل
اگر کسى بر دیگرى، جنایتى ـ که موجب قتل وى مى‌شود ـ وارد کند و فرد دوم، کار او را تمام کند و به کشته شدن شتاب بخشد، در صورتى که حیات وى استقرار داشته باشد، فرد دوم قاتل به شمار مى‌رود و قصاص بر او ثابت مى‌گردد و چنانچه حیاتش استقرار نداشته باشد، فرد اوّل، قاتل و فرد دوم به منزله کسى است که بر میتی جنایتى وارد کرده است. در نتیجه بر نفر اوّل قصاص ثابت مى‌گردد و نفر دوم تعزیر مى‌شود؛ ضمن آنکه دیه جنایتش نیز بر عهده او مى‌آید. [۴]

ــــــــــــــــ
پانویس
۱. ↑ نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۲۶. 
۲. ↑ نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۲۱، ص۳۲۸-۳۳۲. 
۳. ↑ نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۴۱، ص۳۵۵. 
۴. ↑ نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۴۲، ص۵۸.  



منبع: وبسایت ویکی فقه

اجهاز به دو معنی بکار رفته است، ۱ - کشتن مجروح (تدفیف، تذفیف)، ۲ - شتاب کردن در انجام دادن کارى. واژه اجهاز در کلمات فقها بیشتر درباره کشتن دیگرى، بویژه مجروح، به معناى تیر خلاص زدن به وى آمده، و از آن در باب جهاد سخن رفته است.