
سبك زندگی رزمنده‌ها در دهه 60 می‌تواند بهترین الگو برای نسل جوان كنونی كشورمان باشد. زمانی كه هنوز نگاه مادی بر زندگی‌ها غلبه نكرده بود و چشم و همچشمی بلای جان خانواده‌ها نشده بود، جوانان مسیر ساده‌‌ای برای ازدواج و تشكیل زندگی مشترك طی می‌كردند. وقتی مادر خانواده دختری را برای پسرش انتخاب می‌كرد و مقدمات آشنایی و خواستگاری طی می‌شد، زوجین بدون تشریفات خاص و گذاشتن شرط و شروط‌های سخت و دشوار راهی خانه بخت می‌شدند و زندگی‌شان را با كمترین امكانات مادی و بیشترین میزان عشق و تعهد شروع می‌كردند. زندگانی‌هایی كه با توكل به خدا و قرآن، در اوج جنگ شروع می‌شد و با دلسوزی و كم‌توقعی دو طرف ادامه پیدا می‌كرد. شیوه ازدواج شهدای شاخص دفاع مقدس بهترین الگو برای تبیین چنین سبك زندگی است. قطعاً درك و شناخت بهتر زندگی شهدا، رهگشای بسیاری از مشكلاتی است كه امروز جامعه ما با آن دست به گریبان است.

رفتن به جبهه 2 هفته بعد از عقد

شهید مهدی زین‌الدین فرمانده لشكر علی بن‌ابیطالب(ع) در 23 سالگی به خواستگاری رفت. خرداد سال 1361، پس از چند جلسه رفت‌وآمد، مراسم عقد شهید و همسرش بدون تشریفات خاصی برگزار شد. 
همسر شهید زین‌الدین در اینباره می‌گوید:«دو روز بعد از اولین خواستگاری با همان لباس سپاه آمد. صحبت‌های جلسه دوم كوتاه‌تر بود. نیم ساعت بیشتر نشد. اینكه چطور باید خانه بگیریم، مدت عقد، مهریه و این چیزها. آقا مهدی اصلاً موافق مراسم نبود. می‌گفت: «من اصلاً وقت ندارم و الان هم موقعیت جنگ اجازه نمی‌دهد.» گمانم عملیات رمضان بود. حالا كه دلم گواهی می‌داد این آدم می‌تواند مرد زندگی‌ام باشد، بقیه چیزها فرع قضیه بود. دیگر همه خانواده‌مان سر اصل قضیه ازدواج ما موافق بودند. مردها معمولاً در این كارها آسان‌گیرتر هستند. ایرادهای مادرم را هم خوشرویی و تواضع آقا مهدی جبران می‌كرد.»
شهید زین‌الدین باید مدت كوتاهی بعد از خواستگاری به جبهه می‌رفت. فرمانده بود و مسئولیت سنگینی روی دوش داشت. وقتی این موضوع را با خانواده همسرش مطرح می‌كند، مادر خانمش می‌گوید:«چطور می‌شود دو هفته منیر را بگذارید و بروید جبهه؟» آقا مهدی هم در جواب می‌گوید:« حاج خانم ما سرباز امام زمانیم، صلوات بفرستید» و همه چیز حل می‌شود. 
همسر شهید ادامه ماجرا را پس از رد و بدل شدن این صحبت‌ها چنین روایت می‌كند:« مادرم می‌خندید و صلوات می‌فرستاد. داماد به دلش نشسته بود. كارها سریع و آسان پیش می‌رفت. من ، آقا مهدی و خواهرشان با هم رفتیم برای من حلقه طلا بخرند، 900 تومان! تنها خرید ازدواجمان. حلقه او هم انگشتر عقیقی بود كه پدرم خریده بود. رفتیم به منزل آیت‌‌الله راستی و با مهریه یك جلد قرآن و 14 سكه طلا عقد كردیم. مراسمی در كار نبود. لباس عقدم را هم خواهرم آورد.»

 نزدیك شدن به خدا همراه مصطفی

دكتر مصطفی چمران یكی از چهره‌های شاخص دفاع مقدس است. عارفی بزرگ، مجاهدی خستگی‌ناپذیر و فرمانده‌ای كاریزما كه درس و دانشگاه را در امریكا رها كرد و برای كمك به انقلاب اسلامی و شیعیان منطقه به لبنان رفت. در لبنان با غاده آشنا شد و او را به همسری برگزید. 
غاده از خانواده‌ای متمول و پولدار بود و خانواده‌اش چندان موافق ازدواجش با یك چریك و مبارز انقلابی نبودند، اما نگاه معنوی غاده به ازدواج و اهداف والایش از تشكیل زندگی با چمران كم‌كم خانواده را هم راضی كرد. غاده چمران دختر یك خانواده ثروتمند بود ولی هیچ گاه نگاه مادی بر او غلبه نكرد. او درباره تشریفات ازدواج و تعیین مهریه‌اش می‌گوید:« خانواده‌ به دلایلی با ازدواج ما مخالف بودند ولی من كه مصطفی را به خوبی شناخته و به ایمان، دیانت و حق‌جویی او پی برده بودم سرانجام خانواده‌ام را متقاعد كردم. وقتی پای مهریه به میان آمد مصطفی یك جلد كلام‌الله مجید و یك لیره لبنانی را به عنوان مهریه پیشنهاد داد. من هم ضمن قبول، اضافه كردم مهریه من این است كه مصطفی مرا در مسیر صراط مستقیم همراه كند تا با او به خدا نزدیك شوم. قرار گرفتن در راه حق و مسیر رسول خدا(ص) و ائمه‌اطهار (ع) اولین شرط موفقیت است. مسئله دوم اطاعت زن از شوهر و تفاهم و یكدلی آنان است؛ چراكه شوهر سرپرست خانواده است. وقتی زن این را بپذیرد و پایبند باشد، این زندگی با محبت توأم خواهد بود. در چنین خانواده‌ای منت و خودخواهی جایی نخواهد داشت. در این صورت خداوند كمك كرده و عشق، محبت و بركت به خانه خواهد آمد. نباید توقعات زیاد و بیش از اندازه باشد. اگر انسان در زرق و برق دنیا و مادیات غرق شود، پیشرفتی در معنویات حاصل نخواهد شد و چنین انسانی به تعالی نمی‌رسد و نمی‌تواند قدم‌های بزرگ و سرنوشت‌ساز بردارد.»

داماد با عزت نفس

در كنار این فرماندهان بزرگ، دیگر شهدای بزرگ انقلاب و دفاع مقدس هم چنین زندگی‌ ساده‌ای داشتند. محمدعلی رجایی، دومین رئیس‌جمهور ایران در حادثه بمبگذاری دفتر نخست‌وزیری شهید شد. او كه از كودكی طعم فقر را چشیده بود و با حقوق معلمی زندگی كرده بود برای ازدواج سرمایه زیادی نداشت. همسر شهید به خرید عروسی‌شان اشاره می‌كند و می‌گوید:« خرید طلا و جواهرات برای عروس، مثل همیشه رسم بود ولی اینها با وضع مالی یك معلم ساده جور در نمی‌آمد. از طرفی هم عزت نفسش اجازه نمی‌داد جوری مطرح كند كه اثر بدی داشته باشد یا باعث ناراحتی شود. ضروریات را می‌خرید؛ به طلا و جواهر كه می‌رسیدیم می‌گفت: «آنها باشد سر فرصت در وقت مناسب با سلیقه یكدیگر بخریم.» خوشم می‌آمد كه چنین عزت نفس و مناعت‌طبعی داشت.» 
سردار شهید اسماعیل دقیقی نیز همانند بسیاری دیگر از رزمندگان ازدواج بسیار ساده‌ای داشت. ایشان در بحبوحه تظاهرات مردمی ازدواج كرد. نسبت فامیلی با همسرش داشت و در جریان انقلاب بیشتر به دو همرزم شبیه بودند تا فامیل. همسر شهید درباره ازدواجشان توضیح می‌دهد:«زمستان 56 بود كه از من خواستگاری كرد و من كه آن موقع در سرم تب و تاب انقلاب بود، خیلی بهم برخورد. یك سال و چند ماه از این جریان گذشت و در این بین، او بود كه با اصرار و خواندن آیات و روایات، سعی در متقاعد كردنم داشت؛ تا اینكه یك بار برای اتمام حجت آمد و گفت:«معصومه، خودت می‌دانی كه ملاك من برای انتخاب تو،ظاهر و قیافه نبوده ولی اگر باز فكر می‌كنی این قضیه منتفی است بگو كه دیگر با اصرارم تو را اذیت نكنم.» نشستم و با خودم خلوت كردم. روایت دیده بودم كه اگر خواستگاری برایتان آمد و با ایمان و خوش اخلاق بود، رد كردنش مفسده به دنبال دارد؛ هیچ دلیلی برای ردكردنش به ذهنم نرسید، گفتم راضیم.» 
ادامه این سبك زندگی را ما در ازدواج بسیاری از شهدای مدافع حرم دیدیم. جوانانی از نسلی متفاوت ولی با اندیشه‌ای شبیه به شهدای دفاع مقدس كه طالب عاقبت بخیری و سعادت در دنیا بودند. در این میان شهید محسن حججی شاخص‌ترین چهره است. جوانی كه با شهادتش عزیز دل مردم ایران و آزادیخواهان جهان شد.

مهریه‌ یك كلت كمری!

مهدی باكری را همه می‌شناسند. فرمانده شجاع لشكر عاشورا، همزمان با شروع جنگ تحمیلی ازدواج كرد. شهید باكری 9 ماه شهردار ارومیه بود و برای رفتن به جبهه از این سمت استعفا كرد. از حقوقش به نیازمندان می‌داد و تا جایی كه در توانش بود سعی در برطرف كردن مشكل دوستان و آشنایان داشت. 
مهدی باكری به ساده‌زیستی شهره بود. مراسم ازدواجش را هم در نهایت سادگی برگزار كرد. صفیه مدرس، همسر شهید نحوه مراسم ازدواجش را چنین بیان می‌كند:« حین خرید وقتی به حلقه‌های ازدواج نگاه می‌كردم به دنبال ارزان‌ترین حلقه ازدواج بودم و اصلاً مدل‌ها برایم مهم نبود. نهایتاً یك حلقه ارزان قیمت انتخاب كردم و این همه خرید عقد من بود. نه سفره عقد داشتیم و نه جشن ازدواجی، عاقد به خانه آمد و طی یك مراسم ساده عقد را برگزار كردیم. آقا مهدی هم با ساده‌ترین ظاهر در این مراسم حضور داشت؛دامادی كه نه كت و شلوار پوشید و نه كفش نویی داشت. با لباس خاكی و پوتین در مراسم خود حضور یافته بود. شاید 10 دقیقه یا یك ربع بیشتر نبود. بعد از عقد با هم صحبت می‌كردیم كه یكدفعه در زدند و گفتند آمده‌ایم دنبال آقا مهدی و او را با خود بردند. باید برای اعزام به جبهه آماده می‌شد. شب هم برق منطقه رفته بود. مهدی در تاریكی آمد با چراغ گردسوز شام را خورد و برای اعزام به جبهه رفت و تا سه ماه در منطقه بود. در این مدت فقط یك بار تلفنی با هم صحبت كردیم.»
مهریه همسر شهید هم بسیار جالب است. انتخاب این مهریه نشان از همفكری و هم‌عقیده بودن ایشان با شهید دارد:« وقتی پدرم از میزان مهریه از من سؤال كرد گفتم كه می‌خواهم سنت‌شكنی كنم. دوست داشتم زندگی را به آسانی شروع كنیم تا جوان‌ها بتوانند زندگی یك پاسدار را الگوی خود قرار دهند. مهریه‌ام كلت كمری آقا مهدی و یك جلد قرآن كریم بود. از فردای آن روز سادگی زندگی ما بدون تشریفات، مهریه، جشن عقد و عروسی زبانزد همه مردم و علمای شهر در سخنرانی‌ها، محفل‌ها و منبرها بود. آقا مهدی اخلاق‌های خاصی داشت. اگر دریك مهمانی حاضر می‌شد و دو نوع غذا سر سفره بود امكان نداشت از هردو بخورد. اگر میزبان اصرار برای خوردن هر دو نوع غذا داشت آقا مهدی با خوردن آن غذا تصمیم به روزه گرفتن در روز آینده می‌گرفت و به این وسیله در واقع خودسازی می‌كرد. هیچ وقت دنبال غذای كاملی نبود. او و امثال او به خود ریاضت دادند و سختی كشیدند و قبل از انقلاب خود را ساختند تا شدند كسانی همچون سردار شهید مهدی باكری.»

شهید حججی شبیه زین‌الدین و باكری

شهید مدافع حرم محسن حججی هم زندگی‌اش را همانند شهدای دفاع مقدس بسیار ساده شروع كرد. همسر شهید درباره شروع زندگی‌شان می‌گوید:«آقا محسن از من در مورد مهریه پرسیدند و اینكه نمی‌توانند متعهد به مهریه بالا شوند. گفتند اگر مهریه 14 سكه باشد، خیلی راضی‌ام و البته دلم می‌خواهد حضرت زهرا(س) هم راضی باشند. من در جوابشان گفتم نگران نباشید؛ خوشحالتان می‌كنم. روزی كه برای مهربرون بنده آمدند هیچ كس اطلاع نداشت قرار است چه مهریه‌ای گرفته شود. من در همان جلسه برگه‌ای كه از قبل نوشته بودم را به پدرم دادم و گفتم این را بخوانید. من این مهریه را می‌خواهم. مهریه‌ای كه من نوشته بودم، یك سكه به نیت یگانگی خدا، پنج مثقال طلا به نیت پنج تن، 12 شاخه گل نرگس به نیت امام زمان(عج)، 14 مثقال نمك به نیت نمك زندگی، 124 هزار صلوات و حفظ كل قرآن با ترجمه برای همسرم بود.»
 
منبع: روزنامه جوان
 

سبك زندگی رزمنده‌ها در دهه 60 می‌تواند بهترین الگو برای نسل جوان كنونی كشورمان باشد. زمانی كه هنوز نگاه مادی بر زندگی‌ها غلبه نكرده بود و چشم و همچشمی بلای جان خانواده‌ها نشده بود، جوانان مسیر ساده‌‌ای برای ازدواج و تشكیل زندگی مشترك طی می‌كردند.