
کتاب «رسمِ جهاد»، روایت‌هایی از تجربه‌های کار جمعی در جهادسازندگی به روایت حسینعلی عظیمی از سوی انتشارات دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب در ۲۰۰ صفحه منتشر و روانه بازار نشر شد.

تحقیق و تدوین این کتاب را علی مشایخی، محمدرضا حسینی و محسن جعفری بر عهده داشتند.

کتاب «رسمِ جهاد»، ۱۱ فصل دارد که مهم‌ترین آن ها تشکیل ساختار، رابطه با مردم، دولتی شدن جهاد، کمیته فرهنگی و جهادسازندگی در جنگ است. ساختار منطقه‌ای جهاد سازندگی، جهاد در استان‌ها، ساختار شورایی جهاد، رابطه جهاد با بقیه سازمان‌ها و اعتماد از دیگر سرفصل های این کتاب هستند.

در بخشی از پیش‌گفتار این کتاب که به قلم محسن جعفری نگارش شده است، این چنین می‌خوانیم:

«خودمان هم هنوز دقیق نمی دانیم جهاد چگونه شکل گرفت، چگونه استمرار پیدا کرد و چگونه منحل شد، جهاد چه بود و چرا ما دیگر نمی‌توانیم نهادی کارآمد، مردمی و فراگیر نظیر آن را در کشور ایجاد کنیم. در عین حال متأسفانه تاکنون برای دانشگاه و حوزه مطالعه این نهاد یا دیگر نهادهای برآمده از انقلاب اسلامی، مهم نشده است. این کتاب با اتکا به روش تجربه‌نگار و رجوع به خود جهادگران، مانند دیگر تلاش های معدودی که در باب مطالعه جهادسازندگی انجام شده، به دنبال آن است که این نهاد انقلابی را بازشناسد.

برای این منظور مجموعه مصاحبه‌هایی با آقای مهندس حسینعلی عظیمی انجام شد. بررسی دیدگاه‌ها و اظهاراتشان در باب مدیریت جهادی نشان می‌داد که ایشان آرا و افکار بدیعی درباره فرایندها و ساختارهای حاکم بر نهاد جهادسازندگی دارند و سال‌ها در باره چیستی ابعاد ساختاری سازمانی و نهادی جهاد تأمل کرده‌اند.

مصاحبه‌کنندگان در این کتاب تلاش کردند با کمترین دخالت و ایجاد سوگیری، اندوخته دانشی مهندس عظیمی را ثبت و آن را در قالب مقولاتی برآمده از خود مصاحبه فهرست‌بندی و تدوین کنند، بنابراین بسیاری از مقولات و مفاهیم و بخش‌های کتاب، حاصل تأملات مهندس عظیمی است و اساساً هدف محققان نیز این نبوده که با قرار دادن محتوای مصاحبه‌ها در قالب دانش مدیریت موجود، همان را باز تولید کنند.

یادآوری می‌شود حاج حسینعلی عظیمی، از پیشکسوتان جهاد سازندگی، که در سال ۶۳ وارد قرارگاه کربلا شد و کمیته آب را در آن قرارگاه تشکیل داد. وی به‌عنوان فرمانده طراحی عملیات آبی و خاکی در «پ. م. ج. ج» عمل می‌کرد و تا معاونت فرماندهی قرارگاه مهندسی کربلا پیش رفت، او از جمله جهادگرانی است که از نزدیک در جریان سازماندهی و طراحی و ساخت بسیاری از دستاوردهای چشمگیر مهندسی جنگ، مانند پل بعثت، قرار داشته و تجربیات زیادی را در سینه ثبت کرده است.

حسینعلی عظیمی پس از جنگ، برای بازسازی منطقه زلزله زده منجیل و رودبار، عازم این منطقه شد تا الگوی مدیریت جهادی را بعد از جنگ، در خدمت سازندگی بکار گیرد، وی از اولین کسانی بود که در سال ۱۳۵۹ برای رسیدگی به وضعیت محرومین با دو روز پیاده‌روی وارد منطقه بشاگرد شد.

این جهادگر پس از انحلال آخرین بقایای جهاد سازندگی، با نخستین گروه‌های جهادی به روستاها میرفت با این هدف که الگوی توسعه منطقه‌ای را آن‌طور که در جهاد سازندگی نضج گرفت، ادامه داده و به تکامل برساند، مهندس عظیمی، همچنان دغدغه تبیین و تدوین الگوی مدیریت جهادی دارد و سال‌ها در این مسیر تلاش کرده‌است.

عظیمی، جهادگر و جانبازی که تا مرز شهادت پیش رفته و به دنیا برگشته، امروز مهمترین دغدغه‌اش انتقال تجربه عظیم و بی‌نظیر جهاد سازندگی به نسل جوان است. او معتقد است الگوی انقلاب در عرصه مدیریت و سازندگی، الگوی مدیریت جهادی است که باید عمیقاً مورد مطالعه قرار گیرد و برای به کارگیری مجدد و متناسب با مقتضیات روز، تبیین شود.
منبع: مهر


کتاب «رسم جهاد» از سوی انتشارات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی روانه بازار کتاب شد.