گاهی بالا بودن فشارخون می‌تواند به عوارض شدیدتری مانند بیماری‌های قلبی، سکته و مرگ منجر شود. قدم اول برای درمان بیماری فشارخون بالا آن است که به‌عنوان یک رویکرد پیشگیرانه، از یک رژیم غذایی سالم  دارای نمک متعادل پیروی کرد و همچنین اندازه‌گیری منظم فشارخون می‌تواند به جلوگیری از بروز آسیب‌های جدی کمک بسیاری نماید.

فشارخون بالا از نگرانی‌های مهم در میان افراد و سازمان‌های سلامت و بهداشت است. بروز فشارخون بالا در افراد به دلیل، صنایع غذایی فرآوری شده و تأثیر آن بر مقدار نمک موجود در رژیم‌های غذایی است که نقش مهمی در بالا رفتن فشارخون ایفا می‌کند.
واقعیت‌هایی در خصوص فشارخون بالافشارخون نرمال ۱۲۰ بر روی ۸۰ میلی‌متر جیوه است و مقدار بیشتر از ۱۳۰ بر روی ۸۰ میلی‌متر جیوه به‌عنوان پرفشاری خون یا فشارخون بالا محسوب می‌شود. 

استرس به‌عنوان یکی از عوامل مهم ایجاد فشارخون بالا است، ولی این عارضه ممکن است به‌خودی‌خود یا براثر بیماری اساسی مانند بیماری‌های کلیوی ایجاد شود. اگر با روش‌های صحیح با فشارخون بالا مقابله نشود، احتمال بروز عوارضی مثل حمله قلبی، سکته و مشکلات جدی‌تری وجود دارد.

علل ایجاد فشارخون بالامعمولاً نمی‌توان به‌طور دقیق، علت ایجاد فشارخون بالا را تعیین کرد، اما در هر ۲۰ مورد ابتلا به پرفشاری خون، تقریباً یک مورد براثر وجود یک بیماری اساسی ایجاد می‌شود. بیماری‌های مزمن کلیوی یکی از دلایل شایع فشارخون بالا هستند، چراکه در صورت وجود بیماری، کلیه دیگر قادر به پالایه کردن مایعات نیست و این مایعات اضافی در نهایت به فشارخون بالا منجر می‌شود. 

عوامل خطر در ایجاد پرفشاری خون کدامند:
- سن: فشارخون بالا در افرادی که سن بالای ۶۰ سال دارند، شایع‌تر است. با بالا رفتن سن و به دلیل سخت‌تر و نازک‌تر شدن شریان‌ها که ناشی از ایجاد پلاک در خون انسان است، فشارخون به‌طور پیوسته بالا می‌رود. 

- وراثت: برخی از گروه‌های نژادی بیشتر در معرض فشارخون بالا هستند. 

- وزن: داشتن اضافه‌وزن یا چاقی یکی از عوامل خطر در ایجاد فشارخون بالا در نظر گرفته می‌شود. 

- مصرف الکل و دخانیات: مصرف مقادیر زیاد الکل به‌صورت منظم و همچنین استفاده از دخانیات به‌طور مداوم، فشارخون شخص را بالا می‌برند. 

- جنسیت: میزان خطر بروز فشارخون بالا در طول زندگی، برای آقایان و خانم‌ها به یک اندازه است، اما در سنین جوانی مردان بیشتر در معرض این عارضه هستند. این خطر در سنین بالاتر برای خانم‌ها جدی‌تر می‌شود.

- ابتلا به بیماری‌های مختلف: بیماری‌های قلبی عروقی، دیابت، بیماری مزمن کلیوی و سطوح بالای کلسترول در خون، همگی می‌توانند فشارخون فرد را بالا ببرند. تأثیر این عوامل با بالاتر رفتن سن شخص، بیشتر می‌شود. 

از دیگر عوامل ایجاد بیماری فشارخون بالا می‌توان به عدم فعالیت فیزیکی، داشتن رژیم غذایی سرشار از نمک و غذاهای فرآوری شده و پرچرب، سطح پایین پتاسیم در برنامه غذایی و استفاده از داروهای خاص، داشتن سابقه خانوادگی فشارخون بالا و استرس زیاد اشاره کرد.
انواع فشارخون- فشارخون بالای اولیه یا مقدماتی ممکن است در اثر فاکتورهای زیادی مانند حجم پلاسمای خون و فعالیت هورمون‌هایی باشد که حجم و فشارخون را تنظیم می‌کنند. این عارضه از عوامل محیطی مانند استرس و کمبود تمرینات ورزشی هم تأثیر می‌پذیرد. 

- فشارخون بالای ثانویه دارای علت‌های مشخصی بوده و درواقع عارضه یک بیماری دیگر است.

- نوعی از پرفشاری خون که به دلیل وجود یک بیماری یا عارضه دیگر ایجاد نشده است، به نام پرفشاری خون مقدماتی یا اساسی شناخته‌شده و درصورتی‌که فشارخون بالا درنتیجه یک بیماری دیگر به وجود آمده باشد، به نام پرفشاری ثانویه خوانده می‌شود. 

فشارخون بالا با چه علائمی همراه است؟فشارخون بالا، قاتل خاموش نامیده می‌شود، زیرا فرد مبتلا ممکن است هیچ علامتی را بروز ندهد. بااین‌حال، درصورتی‌که با این عارضه مقابله نشود، می‌تواند به سیستم قلبی-عروقی و ارگان‌های داخلی مانند کلیه‌ها آسیب بزند. به همین دلیل، بسیار لازم است که فشارخون خود را به‌طور مرتب چک کرده و اندازه بگیرید.

شاید شما هم شنیده باشید که فشارخون بالا باعث تعریق، اضطراب، اختلالات خواب و گرگرفتگی می‌شود و گرچه ممکن است این علائم در صورت ابتلا به پرفشاری خون در برخی افراد وجود داشته باشند، اما در بیشتر موارد، هیچ علامتی مشاهده نمی‌شود. درصورتی‌که فشارخون به حد بحرانی برسد، شخص ممکن است سردرد و خونریزی از بینی را تجربه کند. 

بیماری‌هایی که می‌توانند باعث بروز فشارخون بالای ثانویه شوند:

- چاقی
- بارداری
- آینه خواب
- بیماری کلیوی
- پرکاری تیروئید
- سندروم کوشینگ که ممکن است ناشی از داروهای کورتیکواستروئید باشد.
- پرکاری پاراتیروئید که سطح کلسیوم و فسفر را در بدن تحت تاثیر قرار می‌دهد.
- هایپرپلازی مادرزادی آدرنال که نوعی اختلال غده آدرنال ترشح کننده کورتیزول است. 

ابتلا به فشارخون بالا در طولانی‌مدت می‌تواند باعث بروز عوارضی از قبیل تصلب شرایین شود، این موضوع به‌نوبه خود باعث بدتر شدن فشارخون بالا می‌شود، چراکه قلب باید خون را با شدت بیشتری پمپ کند تا بتواند آن را به همه بدن برساند. 

تصلب شرایین یا آترواسکلروزیس مرتبط با فشار خون بالا به بیماری‌های زیر منجر می‌شود:
- قطع عضو
- سکته مغزی
- نارسایی کلیوی
- نارسایی و حمله قلبی 
- ریتنوپاتی هایپرتانسیو در چشم که در برخی موارد به کور شدن فرد می‌انجامد. 
- آنوریسم یا به وجود آمدن یک ورم غیرطبیعی در دیواره شریان که می‌تواند باعث پارگی آن و درنتیجه خونریزی شدیدی و حتی مرگ شود. 

راه‌های پیشگیری و درمان بیماری فشارخون بالاتغییرات سبک زندگی یکی از مهم‌ترین و کاربردی‌ترین راه‌ها جهت پیشگیری و درمان قطعی فشارخون بالا است.

- سایز دور کمر: فشارخون معمولاً همراه با چاقی بالا می‌رود، به همین دلیل کم کردن وزن و سایز دور کمر، اولین قدم در درمان فشارخون بالا محسوب می‌شود. داشتن اضافه‌وزن همچنین باعث بروز اختلال در خواب شما می‌شود (آپنه خواب)، که به‌نوبه خود بازهم فشارخون را افزایش می‌دهد. 

- ورزش: داشتن فعالیت ورزشی منظم، به‌اندازه تقریباً ۱۵۰ دقیقه در هفته می‌تواند،  فشارخون را پایین بیاورد. ثابت‌قدم بودن در این مورد، برای درمان قطعی فشارخون، بسیار مهم است چراکه اگر ورزش کردن را قطع کنید، فشارخون دوباره بالا می‌رود.

- رژیم غذایی سالم: داشتن یک برنامه غذایی که سرشار از غلات کامل، میوه‌ها، سبزی‌ها و محصولات لبنی کم‌چرب و چربی‌های اشباع‌شده و کلسترول بسیار کم است، می‌تواند فشارخون شمارا تا ۱۱ میلی متر جیوه هم پایین بیاورد. اما تغییر در برنامه غذایی همیشه ساده نیست.

برای درمان فشارخون بالا چه بخوریم ؟- عسل: عسل، با تسکین رگ‌های خونی به کاهش فشارخون پمپاژ شده از قلب کمک می‌کند، برای بهره‌مندی از اثرات طبیعی آن، حداقل دو قاشق چای‌خوری عسل را به‌صورت روزانه و بخصوص در هنگام صبح و با معده خالی، بخورید.

- لیموترش: لیموترش رگ‌های خونی را نرم و انعطاف‌پذیر می‌کند. درواقع، لیمو با جلوگیری از سخت شدن رگ‌های خونی، به پایین ماندن فشارخون کمک می‌کند. مقادیر بالای ویتامین بی موجود در لیمو نیز از بیماری‌های خطرناکی مانند نارسایی قلب پیشگیری می‌کند. 
به خاطر همه این دلایل است که باید مصرف منظم لیموترش را در برنامه غذایی خود قرار دهید. نوشیدن یک فنجان از ترکیب لیموترش با آب گرم، با معده خالی در هنگام صبح هم برای حفظ سلامت شما بسیار مفید است. 

- فلفل قرمز: مصرف فلفل قرمز یکی از مؤثرترین راه‌ها در درمان فشارخون بالا است. فلفل قرمز از ایجاد و تجمع پلاک‌ها در رگ‌های خونی جلوگیری کرده و باعث کاهش تدریجی فشارخون می‌شود. شما می‌توانید از فلفل قرمز در سالاد سبزیجات، سالاد میوه و سوپ‌های خود استفاده کنید.

- سیر: سیر، هم به‌صورت خام و هم پخته، به کنترل سطح کلسترول خون شما کمک می‌کند. سیر خردشده، ماده‌ای به نام سولفید هیدروژن را آزاد می‌کند که فشار قلب را کاهش داده و جریان خون را بهبود می‌بخشد. 
بنابراین هر زمان که با افزایش فشارخون مواجه شدید، یک تا دو حبه سیر خرد شده را به‌صورت منظم بخورید. همچنین می‌توانید ۵ تا ۶ قطره آب سیر را با ۴ قاشق چای‌خوری آب ترکیب کرده و از این معجون دو بار در روز استفاده کنید. 

- موز: خوردن یک تا دو عدد موز به‌صورت روزانه، به کنترل فشارخون بالا کمک می‌کند. موز دارای مقادیر پتاسیم بالا و سطح سدیم بسیار پایین بوده و فشار و کلسترول خون را تحت کنترل نگه می‌دارد.

درمان فشارخون بالا با طب سنتییکی از مؤثرترین راه‌های درمان فشارخون بالا، درمان از طریق طب سنتی است که تأثیر بسزایی در بازیابی سلامتی دارد. درمان فشارخون بالا با عرقیات گیاهی نیز از بهترین راه‌های درمانی محسوب می‌شود، که از گذشته تا به امروز مرسوم بوده است.

- عرق شیرین بیان: عصاره‌ی گیاه شیرین حاوی مقدار فراوانی از مواد مختلف مانند آسپاراژین، رزین و مواد آلبومیدی است که تأثیر خاصی در درمان بسیاری از بیماری‌ها از جمله فشار خون بالا دارد و حتی به‌عنوان ماده‌ای مهم برای ساختن داروی مختلف در شرکت‌های داروسازی استفاده می‌شود. 

- عرق بیدمشک: این عرق برای سیستم قلبی و عروقی بسیار مفید است و با اثرگذاری بر رگ‌ها با مواد خاصی که داخل آن است می‌تواند نقش مؤثری در کاهش فشارخون ایجاد کند . گیاه بیدمشک دارای خواص درمانی بسیاری مانند کاهش قند خون، تقویت حافظه، جلوگیری از آلزایمر، تسکین‌درد، تقویت قوای جنسی و خاصیت تقویت‌کنندگی اعصاب و آرام‌بخش است .

- عرق برگ زیتون: عرق برگ زیتون بسیار مقوی و دارای خواص مختلف برای تقویت بدن در برابر بیماری‌ها است. این عرق عواملی که بر افزایش فشارخون اثر دارند مانند کلسترول و اسیدهای چرب  را تنظیم می‌کند و به این صورت نقش بسیار مؤثر و تعجب‌آوری در درمان فشارخون بالا با طب سنتی دارد.

- عرق دارچین: عرق دارچین به دلیل کلسیم و فیبر موجود در آن از ابتلا به بیماری قلبی جلوگیری می‌کند و درنتیجه نقش مهمی در کاهش فشارخون بالا دارد. از خواص دیگر این عرق که دقیقاً در مقابل داروهای شیمیایی قرار می‌گیرد  این است که باعث تقویت کلیه می‌شود، برخلاف داروی شیمیایی که برای کاهش و فشارخون به کلیه‌ها آسیب می‌رساند.

- عرق بومادران: این عرق به‌عنوان گشادکننده‌ی عروق عمل کرده و با این عمل خود و مواد و آنزیم‌های خاصی که در آن است یکی از راه‌های مؤثر در درمان فشارخون بالا محسوب می‌شود.

- عرق هل: این عرق بسیار خوش‌بو کاربردهای بسیاری در طب سنتی دارد.عرق هل حاوی مقادیر فراوان پتاسیم، سدیم، کلسیم و منیزیم است که به کاهش فشارخون کمک می‌کند، از خواص دیگر عرق هل این است که باعث تقویت کلیه می‌شود و از نارسایی کلیه‌ها جلوگیری می‌کند.

- عرق زیرفون: زیرفون گیاهی است که باعث کاهش فشارخون می‌شود. زیرفون دارای نوعی آنزیم و ماده خاص است که با تاثیرگذاری بر عروق باعث کاهش فشارخون می‌شود. 

- عرق زنیان: این عرق طبع گرم و خشک دارد و دارای موادی چون دیپنن، لیمونن، تیمول و آلفاپتینن است که در درمان بسیاری از بیماری‌ها مؤثر است.  عرق زنیان به علت تیمول موجود در آن که باعث بلوکه شدن کانال‌های کلسیمی می شود فشارخون را کاهش می‌دهد و همچنین با انجام عمل چربی سوزی به‌طور غیرمستقیم فشارخون بالا را از بین می‌برد.

- عرق رازیانه: رازیانه حاوی مواد خاصی است که با اثرگذاری بر یکسری مکانیسم‌ها مانند چربی سوزی و... به‌طور غیرمستقیم فشارخون را کاهش می‌دهند.

- عرق بهارنارنج: یکی دیگر از راه‌های درمان فشارخون بالا، عرق بهارنارنج است که طعمی تلخ دارد اما بسیار مقوی است و حاوی موادی چون سونفرین و سینافین است که با تأثیرگذاری بر سیستم قلبی عروقی می‌توانند پرفشاری خون را درمان کنند. 

- عرق کاسنی: این عرق دارای طبع سرد و حاوی فروکتان و نوعی یونولین است که این مواد باعث کاهش چربی خون و قند خون می‌شوند و به‌طور غیرمستقیم فاکتورهای افزایش فشارخون را از بین می‌برند.

- عرق آنیسون: آنیسون از داروهایی است که از قدیم به‌عنوان راهی برای درمان فشارخون بالا در  طب سنتی استفاده می‌شد.

- عرق زیره سیاه: زیره حاوی چند نوع آنزیم خاص است که می‌تواند با تأثیر بر مکانیسم‌های ایجادکننده‌ی فشارخون بالا این بیماری را به‌خوبی درمان کند.

- عرق زالزالک: زالزالک سرشار از آنتی‌اکسیدان‌های مختلف است که با اثرگذاری بر سیستم قلبی عروقی موجب افزایش انقباض عضلات میوکارد قلب شده وعروق کرونررا که نقش خون‌رسانی به قلب دارند را گشاد می‌کنند.
وجود بیماری فشارخون در افراد باعث ایجاد بیماری‌های قلبی-عروقی می‌شود، زیرا نیرویی است که توسط خونبه دیواره‌های رگ‌ها وارد می‌آید، باعث وارد آوردن آسیب به عروق خونی می‌شود.