 سیزدهمین دوره از پروژه های دانش آموزی تبیان نیز با یاری خداوند و حضور پر شور شما دوستان و علاقمندان به پایان رسید اما کار ما هنوز تمام نشده است! این دوره نیز همچون سال های گذشته دوستان بسیاری با ثبت طرح ها و ایده های خلاقانه خود در منوی "پیشنهاد موضوع" ما را در ارتقای تنوع پروژه ها یاری نموده اند. هم چون گذشته بر آن شدیم تا با گردآوری این ایده های جالب، علاوه بر قدر دانی از این دوستان نوآور، زمینه ای را برای ایده پروری سایر پژوهشگران علاقمند فراهم آوریم. فراموش نکنید که ما همیشه منتظر طرح های جدید شما عزیزان هستیم.

نام ایده: بررسی اثر عصاره برگ گیاه بکرایی در کاهش میزان گلوکز خون در مدل موش دیابتی
نام ارائه دهنده/دهند گان: محیا شیخ اسدی و محدثه اباذری
زمینه و نوع پروژه: زیست
درجه سختی: دشوار
نام مدرسه: دبیرستان متوسطه دوم فرزانگان 7
چکیده پروژه
این مطالعه به منظور بررسی عصاره برگ گیاه بکرایی بر روی میزان قند خون موش های آزمایشگاهی دیابتی انجام شده است.

مقدمه
با استناد به این که در بعضی کشورهای آسیایی به خصوص کشور هند از زمان های بسیار دور گیاه بکرایی به اشکال مختلف و با فرآورده های متنوع مورد استفاده قرار می گرفته و خواص دارویی و آنتی باکتریالی که تا کنون برای این گیاه کشف شده می توان امیدوار بود که در علم پزشکی و داروسازی کاربردهای فراوانی داشته باشد و نکته مهم این که امروزه اقبال مردم دنیا به داروهای گیاهی بیشتر از داروهای شیمیایی می باشد. چون هم عوارض و ضرر کمتری دارند، هم به محیط زیست آسب نمی رسانند و هم از نظر هزینه به صرفه تر هستد و خصوصا برای بیمارانی که به بیماری های مزمن مانند دیابت مبتلا هستد و باید مادام العمر دارو مصرف کنند. داروهای گیاهی می توانند علاوه بر کنترل بیماری به بهبود کیفیت زندگی آنان نیز کمک کنند، در زمان های اخیر، تمرکز بر تحقیقات روی گیاهان در سراسر جهان افزایش یافته است و مجموعه ای از شواهد برای نشان دادن پتانسیل بسیار زیاد گیاهان دارویی در سیستم های مختلف سنتی جمع آوری شده است. در طی چند سال گذشته، پژوهش ها با هدف شناسایی و تایید مواد گیاهی مشتق شده برای درمان بیماری های مختلف بوده است. به طور مشابه، قبلا ثابت شده است که بخش های مختلف گیاهان مانند برگ، میوه ها، دانه ها و ... ترکیبات ترویج سلامتی و تغذیه در رژیم غذایی را ارائه می دهند. بکرایی یکی دیگر از گیاهان هندی است که برای درمان بیماری های مختلفی از آن استفاده می کنند. گیاهان دارویی هند، منبع گسترده ای از اسیدهای فعال دارویی هستند.

مردم شهرستان داراب از دیرباز این میوه پر خاصیت را شناخته و در منازل خود آن را پرورش می دهند. این میوه در داراب به نام بَکرین شناخته می شود و عده زیادی آن را دوست دارند. بکرایی نوعی از مرکبات بسیار مفید و کمیاب است که در برخی از روستاهای بخش ارم در 15 هکتار از باغ های این بخش بکرایی برداشت می شد اما چند سالی است که به علت خشکسالی و امراض گیاهی آمار آن بسیار کم شده است. دانش آموزان در تلاشند تا با انجام پژوهش حاضر از ظرفیت های موجود کشور در صنعت داروسازی استفاده نمایند و فواید و اهمیت گیاه بکرایی را برای ایرانیان بیان کنند.
هدف
هدف دانش آموزان از پژوهش حاضر بررسی اثر عصاره برگ گیاه بکرایی در کاهش میزان گلوکز خون در مدل موش دیابتی بود.

روش
دانش آموزان ابتدا با مطالعه مقالات و پژوهش هایی که بر روی گیاه بکرایی انجام شده تلاش کردند تا خصوصیات آن را کاملا شناخته و تمامی خواص ذکر شده آن را پیدا کنند. در گام بعد میوه، برگ و نمونه نهال گیاه بکرایی را از منطقه هیشین در شهرستان جیرفت در استان کرمان تهیه نمودند. دانش آموزان در گام بعد عصاره برگ گیاه را به روش سوکسله کردن تهیه کرده و 6 عدد موش آزمایشگاهی خریداری نموده و به سه گروه تقسیم کردند: گروه 1 شامل دو عدد موش سالم به عنوان نمونه و گروه 2 شامل دو موش دیابتی، بدون مصرف هیچ دارویی است و گروه 3 شامل دو عدد موش دیابتی است که همراه با غذای عادی ‏شان عصاره برگ بکرایی نیز مصرف می ‏کنند. موش های آزمایشگاهی را با استفاده از تزریق داخل وریدی محلول آلوکسان تتراهید 5 درصد به میزان 50 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم از وزن شان مبتلا به دیابت کردند و آن ها را با مخلوط عصاره بکرایی و غذا مخصوص موش تغذیه نمودند تا روی موش ها، خاصیت تاثیر بر دیابت را بررسی کنند. وزن، دما و مقدار قند خون موش ها روزانه اندازه گیری شد و سه گروه با هم مقایسه شدند و تغییرات دقیق ثبت شد.

مهارت های کسب شده
1. آشنایی با شیوه انجام کار گروهی
2. آشنایی با شیوه های جستجو در اینترنت
3. آشنایی با شیوه انجام پژوهش و نوشتن مقاله
4. آشنایی با نحوه ارائه گزارش عملکرد
5. آشنایی با روش ایده یابی (توفان مغزی)
6. آشنایی با مهارت کاربرد ابزار و وسایل مورد نیاز
7. آشنایی با پروپوزال نویسی
8. آشنایی با نحوه انجام آزمایش

 دانش آموزان در پژوهش حاضر از چه گیاهی برای انجام آزمایش خود استفاده کردند؟ بکرایی
1. زعفران
2. بکرایی
3. دارچین
4. آلوئه ورا

مطالب مرتبط:
درمان بالقوه دیابت نوع 1
تهیه پاستیل گیاهی برای کودکان دیابتی 
تهیه کننده: مهدی رحمانی - تنظیم کننده: محبوبه همت

در بعضی کشورهای آسیایی به خصوص کشور هند از زمان های بسیار دور گیاه بکرایی به اشکال مختلف و با فرآورده های متنوع مورد استفاده قرار می گرفته و خواص دارویی و آنتی باکتریالی که تا کنون برای این گیاه کشف شده می توان امیدوار بود که در علم پزشکی و داروسازی کاربردهای فراوانی داشته باشد و نکته مهم این که امروزه اقبال مردم دنیا به داروهای گیاهی بیشتر از داروهای شیمیایی می باشد. چون هم عوارض و ضرر کمتری دارند، هم به محیط زیست آسب نمی رسانند و هم از نظر هزینه به صرفه تر هستد و خصوصا برای بیمارانی که به بیماری های مزمن مانند دیابت مبتلا هستد و باید مادام العمر دارو مصرف کنند.