 
عموما به علت حجم کارها و همچنین متراژ منزل و میزان وسایلی که در آن وجود دارد، تعداد روزهایی که باید به تمیز کردن آن اختصاص داد متفاوت است. برخی از خانم ها از اولین روزهای ماه اسفند خانه تکانی خود را برای عید نوروز آغاز می کنند و گاهی تا اواخر اسفند و حتی در شب عید نیز مشغول انجام تمیزکاری در منزل هستند. اما در این بین زنان شاغلی که نمی توانند روزهای زیادی برای این امر مرخصی بگیرند، همیشه در استرس هستند که  زمان برای خانه تکانی شب عید کم می آورند به همین علت همیشه از اسفند ما متنفر هستند. اما دکتر رامبد بــاران‌دوست دکترای مدیریت، مشاور طراحی‌ سیستم‌های مدیریتی، مدیریت آموزش به شما می‌گوید چطور با یک مدیریت استراتژیک و ضمن رعایت نكات ساده اما علمی می‌توانید مثل یك کارشناس خانه‌تکانی كنید و از بازدهی كارتان لذت ببرید. شك نداشته‌ باشید كه خانه‌تکانی علمی، به‌مراتب ساده‌تر از خانه‌تکانی‌های سنتی است و وقت كمتری از شما می‌گیرد. و شاید حتی بتوانید ظرف مدت دو روز همه کارهای مربوط به خانه تکانی عید را تمام کنید. 

زمان را در دست بگیرید
یک نگاه مدیریتی و دقیق بر امور خانه و یک برنامه‌ریزی مرتب، منسجم و مستمر، تمام اعضای خانه را از داستان تکراری و پردردسر خانه‌تکانی‌های چندروزه پایان سال خلاص می‌کند. در قدم اول به آشنایی با مفهوم مدیریت زمان نیاز داریم. قدم اول در مدیریت، برنامه برای زمان است، اما برنامه‌ریزی‌ای کاملا متفاوت با آنچه تاکنون به‌عنوان برنامه‌ریزی در ذهن‌تان داشتید. با شنیدن عنوان برنامه‌ریزی، همه فکر می‌کنیم کافی است بدانیم در ساعت‌ها یا روزهای آتی چه‌کاری قرار است انجام دهیم؛ حال آنکه مشکل اصلی در اجرایی نشدن برنامه‌ها هم همین جاست! برنامه‌ریزی برای رسیدن به نتیجه‌ درست نیاز به یکسری مهارت‌ها دارد و کلیدی‌ترین بخش آن هم فکر کردن است؛ فکر کردن به کاری که قصد داریم برای آن برنامه‌ریزی کنیم. باید به تمام جزئیات فکر کنیم و البته احتمالات را درنظر بگیریم. از دراختیار داشتن قلم و کاغذ برای نوشتن ریز برنامه‌ تا خرید وسایل موردنیاز مثلا نردبان برای دسترسی به وسایلی که در ارتفاع قرار دارند.

در انجام هر کار، از امور خانه‌داری گرفته تا خانه‌تکانی، اگر قرار است کاری درست و با مدیریت زمان انجام شود، باید 80 درصد از زمان آن را به برنامه‌ریزی اختصاص دهید. فکر کردن به جزئیات و درنظر گرفتن احتمالات، همه شامل همین زمان 80درصدی می‌شود. دقت کنید که 80درصد از کل روند موردنیاز برای انجام یک کار؛ یعنی اگر قرار است کاری را در یک روز انجام دهید، باید 80 درصد از یک روز و اگر یک برنامه‌ 10روزه درپیش دارید، 8 روز از آن را به برنامه‌ریزی و فکر کردن اختصاص بدهید.

عجله نکنید. تصور اینکه 8روز از 10 روزتان را به فکر کردن اختصاص دهید و فقط در 2روز همه‌ کارها را انجام بدهید، اصلا ساده نیست. اما عملی است مشروط بر اینکه یک برنامه‌ریزی اصولی داشته باشید. باید در 8روز گام‌به‌گام کارها را تعریف کنید و درمورد تک‌تک آنها فکر کنید؛ حتی به احتمالات!


یادداشت برداری کارها
قدم بعدی، نوشتن نکته به نکته‌ کارهایی است که به آنها فکر کرده‌اید و باید آنها را اجرا کنید. نوشتن مرحله‌ مهمی است كه ما بیشتر از آن غافل می‌شویم. بدون نوشتن همیشه فکر می‌کنیم کاری نداریم! باید لوستر را تمیز کنیم، پرده را بشوییم، پنجره را پاک کنیم، جارو و تی بکشیم. یعنی روی هم رفته باید 4 یا 5مورد فعالیت انجام بدهیم که به سادگی از پس آنها بر می‌آییم! اما اشتباه همین‌جاست، چون وقتی وارد فضای کار می‌شوید، تازه می‌بینید کارهایی که باید انجام بدهید، خیلی بیشتر از اینهاست، اما چون ننوشته و جزء به جزء نکرده بودید، به مرحله اجرا که می‌رسید با مشکل روبه‌رو می‌شوید! شیوه‌ درست این است که هر کاری را قبل از انجام در مرحله‌ فکر کردن (همان 80درصد اولیه) یک‌بار تمام و کمال در ذهن‌تان انجام دهید و جزء به جزء را در مرحله‌ بعدی یادداشت کنید. 

دقت یعنی اینکه باید بدانید مثلا برای انجام کاری مثل شست‌وشوی فرش یا کابینت، به کمک چند نفر نیاز دارید. آیا نیروی کمکی می‌تواند فرزندتان باشد یا به نیروی همسرتان نیاز دارید؟! به طور کلی یک بخش از این جزئیات شامل این می‌شود که بدانید در انجام یک کار به‌خصوص، به چه ابزاری و چه نیروهایی نیاز دارید. بخش دیگر هم اینکه فردی که قرار است به شما کمک کند، باید چه توانمندی‌هایی داشته باشد.

برای این کار یک قلم و کاغذ بردارید و این موارد را به دقت بررسی کنید:
-تعداد اتاق ها
-تعداد کمد ها
-تعداد فرش ها و موکت ها
-تعداد مبل ها و صندلی ها
-تعداد شیشه ها
-تعداد درب ها
-متراژ کف
-تعداد وسایل گرمایشی و سرمایشی
-میزان وسایل آشپزخانه

در خانه تکانی این وسایل نیاز است:
-نردبان دو طرفه
-چهار پایه
-جارو
-تی نخی
-سطل کوچک و متوسط
-دستمال گردگیری
-انواع مواد شوینده
-برس
-چوب بلند

اولویت بندی 
بعد از اینکه تمام مراحل کار جزء به جزء یادداشت شد، نوبت به زمان‌بندی می‌رسد. زمان‌بندی هم یعنی تخمین اینکه انجام هر کار حدودا چقدر زمان می‌برد. اشتباه مهمی که در این مرحله رخ می‌دهد، این است که کارها را کلی می‌بینید و چون جزئیات کار را تعریف نکرده‌اید، فراموش می‌کنید برای آنها زمان بگذارید، درنتیجه، در زمان اجرا مدام به زمان اضافه می‌شود تا جایی‌که پیش‌بینی 2روزه‌ شما حتی تا ساعت‌های بعد از تحویل‌ سال هم کش می‌آید. این دقیقا همان نشانه‌ای است که متخصصان مدیریت زمان از آن به‌عنوان یک نقص یا بیماری در زمان‌بندی یاد می‌کنند. البته کلی نگاه کردن به برنامه‌ریزی یک عارضه دیگر هم دارد و آن چیزی نیست جز سر هم بندی کردن!

بعد از برنامه‌ریزی و نوشتن گام به گام وظایف، باید مشخص کنید کدام کار را کی و کجا انجام دهید، یعنی باید به اولویت‌ها فکر کنید. آنچه مهم است توالی کارها و چرایی آنهاست و درست بعد از این مرحله است که شما می‌دانید چه‌کاری را کی، چرا و با چه جزئیاتی باید انجام دهید، هر کاری شامل چه مراحلی است و ابزار موردنیازش چیست.


خانه تکانی به پایان رسید
 مرحله‌ اجرا در حقیقت وارد بخش اجرایی برنامه‌ریزی یا همان 20درصد زمان باقی‌مانده می‌شوید. حالا اگر همه چیز را درست پیش‌بینی کرده و به همه جزئیات فکر و آنها را فهرست کرده باشید، دیگر نباید نگران اجرا باشید، چون به تک‌تک کارها فکر کرده‌اید و برای آنها راهکار اندیشیده‌اید. اینچنین می‌شود که خانه‌تکانی شما بیشتر از 2 روز وقت نمی‌گیرد!

خانه تکاندن نه خودکشی
زمان استراحت: درنظر گرفتن زمانی برای استراحت از ضروریات یک برنامه‌ریزی اصولی است. بدون درنظر گرفتن این زمان هرچند هم کوتاه، خستگی در بدن انباشته می‌شود و توان بدنی کاهش پیدا می‌کند، درنتیجه سرعت کار کم می‌شود. شما برای جبران این زمان از دست‌رفته ناچارید بیشتر از توان جسمی‌تان مایه بگذارید که این هم عواقب و آسیب‌های خاص خودش را دارد، بنابراین لازم است بین هر دو ساعت کار برای استراحت‌تــان دست‌کم 10دقیقه زمان درنظر بگیرید. و چای یا میوه‌‌ای بخورید و دوباره دست به کار شوید.

 زمانی برای حمام کردن: درنظر گرفتن زمانی برای دوش گرفتن در پایان یك روز پركار خیلی مهم است. بعد از پایان یک روز کاری، باید هر طور شده زمانی را به دوش گرفتن اختصاص بدهید. این دوش ساده‌ 10دقیقه‌ای باعث می‌شود شب را آسوده بخوابید، صبح با آرامش خیال و راحت‌تر بیدار شوید و روزی پربارتر داشته باشید.

زمانی برای بازگرداندن اشیا و لوازم به جاهای خود: در پایان هر كار، كلی ابزار و وسیله از جای اولیه خود خارج و در خانه پراکنده می‌شود؛ بنابراین اگر زمانی را به جمع و جور کردن این وسایل اختصاص ندهیم، هنگام نیاز دوباره به هر كدام از این وسایل، درگیر پیدا کردن آنها می‌شویم.

زمان هیچ: بخشی از روز را برای هیچ بگذارید. بله، دقیقا برای هیچ! یعنی در میان فهرست کارها نیم‌ساعتی را خالی بگذارید. دقت کنید این نیم ساعت جدا از زمان‌های استراحت شماست و به هیچ چیز تعلق ندارد؛ حتی به چای خوردن! این یعنی زمان شناور و به عبارت دیگر، ایجاد آمادگی برای انجام کارهای غیرمنتظره، بدون اینکه چیدمان برنامه ما به هم بریزد.

منابع: بیتوته، مدیرنوین، مجله ایده آل
 

اسفند ماه، سرآغاز تکاندن خانه و فعالیت های چندساعته بانوان در روز است. شست و شوی ها هر روزه و تمیز کردن همه نقاط منزل از جمله کارهایی است که در برنامه ریزی اسفند ماه خانم ها، هر ساله قرار می گیرد. اما دغدغه بانوان شاغل کم آوردن زمان برای تمام کردن کارهاست.