 در دعای جوشن کبیره آمده: «یامَن هُوَ لَیسَ بِظَلـّّامٍ ِللعَبِید» و در بقره آمده: « وَیَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِیضِ قُلْ هُوَ أَذًى... [1]؛از تو از عادت زنانه می پرسند، بگو: آن اذیت و رنجی برای زنان است» و این دو با هم در تناقض اند؟
عادت ماهیانة زنان به هیچ عنوان، شرّ و ظلم نیست و هیچ گونه نقصی محسوب نمی شود. خصوصاً وقتی كه به فوائد بهداشتی و پزشكی آن توجه داشته باشیم. در واقع این یكی از نعمت های الهی می باشد، كه موجب تصفیة بدن زنان از خون های زائد و آلوده می شود، علاوه بر این تغذیة كودك در ایام حاملگی و شیر دهی از این خون می باشد. كه این نشان دهندة حكمت متعالیه الهی می باشد. البته این مباحث مبتنی بر این بود كه ما كلمة « أَذًى » را به معنی اذیّت بدانیم، در حالی كه مفسّرین اقوال شان متفاوت است.
تفسیر اول
كلمة « أَذًى » به طوری كه گفته اند، به معنی ضرر است. لیكن این حرف قابل خدشه است، چون اگر اذیّت به معنی ضرر باشد، باید در مقابل نفع استعمال شود و در محاوراتِ ادبی و نیز آیاتِ قرآن، چنین استعمالی وجود ندارد. و عرف هیچ وقت به داروی مُضِّر مؤذی اطلاق نمی شود. پس ظاهر این است كه كلمة « أَذًى » به معنی هر عارضه ای باشد، برای چیزی كه ملایم با طبع آن نباشد.[2]
و اینكه محیض را « أَذًى » خواند، به همان معنائی است كه گفتیم. چون خون حیض كه به عادت زنان مربوط است، از عمل خاصّی حاصل می شود. كه طبیعت زن در مزاج خون طبیعی انجام می دهد و مقداری از خون طبیعی او را فاسد و از حال طبیعی خارج نموده و به داخل رحم می فرستد. تا بدین وسیله رحم را پاك كند. و یا اگر جنین در آن باشد، با آن خون، جنین را غذا دهد. و یا اگر بچه بدنیا آمده، مادة اصلی برای ساختن شیر جهت كودك را آماده سازد.
تفسیر دوّم
بعضی ها كلمة « أَذًى » را به معنی ضرر و زیان گرفته اند و «محیض» را هم به معنای جمع شدن با زن در حال حیض گرفته اند.(عمل زناشوئی در حال حیض) و درمعنی آیه گفته اند: از تو می پرسند: آیا در چنین حالی جایز است با زنان نزدیكی كرد، و عمل زناشوئی انجام داد؟ جواب داده شد، این عمل ضرر است، یعنی به لحاظ پزشكی نزدیکی در عادت ماهانه ضرر دارد.[3]
و درست هم هست، چون پزشكان معتقدند: طبیعت زن در حال حیض، سرگرم پاك كردن رحم و آماده ساختن آن، برای حامله شدن است و جماع در این حال نظم این عمل را مختل می سازد؛ و به نتیجة این عمل طبیعی یعنی به حمل و به رحم زن صدمه می زند. و این معنی با توجه به ذیل آیه بدست می آید، آنجا كه می فرماید: «در حال حیض از آنان كناره گیری كنید، و با ایشان نزدیكی جنسی ننمائید، تا وقتی كه پاك شوند.» در نتیجه وجود چنین عملیاتی در وجود زنان هیچ منافاتی با رحمانیت و عدالت الهی نداشته و این نه تنها ظلم به زن نیست ؛ بلکه مفید هم هست و قسمت دعای جوشن کبیر مربوط به ظلم است و خداوند متعال بر هیچ کدام از بندگانش ظلم نمی کند.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. تفسیر المیزان، علامه طباطبائی، ج 2،ذیل آیه 222 سوره بقره.
2. تفسر نمونه، آیت الله مكارم شیرازی ،تفسیر سورة بقره.
3. بدایة المعارف، مظفر، ج 1 .
4. الهیات ،آیه الله جعفر سبحانی
پی نوشت ها:
[1] .بقره / 222 .
[2] . طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان، ترجمه محمد باقر موسوی همدانی، قم، انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، 1374 هـ ش، ج2، ص 310.
[3] . همان، ص 312.
منبع: اندیشه قم


در دعای جوشن کبیره آمده: «یامَن هُوَ لَیسَ بِظَلـّّامٍ ِللعَبِید» و در بقره آمده: « وَیَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِیضِ قُلْ هُوَ أَذًى... [1]؛از تو از عادت زنانه می پرسند، بگو: