 مهمترین عواملی كه موجب پیشرفت كشور ژاپن و آلمان شده را باید در برنامه ریزی مناسب و منسجم،تمركز بر پیشرفت و ارتقای جایگاه كشور و بازسازی و جبران خسارت های ناشی از جنگ،استفاده صحیح از منابع مادی و انسانی،تلاش و كوشش پیگیر و سخت ملی در جهت ساختن كشور،ترویج روحیه صرفه جویی و مصرف صحیح و پرهیز از اسراف و هدر رفت منابع،نظم و انضباط كاری و فرهنگ سازی در جامعه در راستای پیشرفت كشور جستجو نمود و نابودی موقت ارتش در این كشورها نقشی در پیشرفت این كشور ها نداشته است.
در عین حال نكته ای كه در مورد پیشرفت این كشورها قابل توجه است این است كه گرچه این كشورها در زمینه اقتصادی به پیشرفت های زیادی دست یافته اند و امروز به عنوان كشورهای پیشرفته شناخته می شوند ، اما چنین پیشرفتی به دلیل بی بهره بودن از عزت و اقتدار و استقلال ملی نمی تواند به عنوان یك الگوی مناسب مورد توجه قرار بگیرد ، امروز ژاپن با وجود پیشرفت خیره كننده اقتصادی ، در عرصه بین المللی منفعل بوده و نقش فعال و تأثیر گذاری در تحولات منطقه ای و جهانی ندارند و پیشرفتی كه با ترس و هراس از آمریكا باشد و نتواند عزت و اقتدار را برای یك كشور به ارمغان بیاورد ، شایسته الگو برداری نیست . آلمان نیز با وجود همه پیشرفت ها دنباله رو اهداف و سیاست های آمریكا و رژیم صهیونیستی بوده و اختیار چندانی از خود در عرصه تحولات بین المللی ندارد و بی تردید آموزه های دینی و سخن حیات بخش سرور و سالار آزادگان بر نرفتن زیر بار ذلت و ارزش زندگی با عزت ، اجازه الگو برداری از چنین الگوهایی را به ما نمی دهد و با توجه به تأكید فراوان اسلام بر پیشرفت و دورن مایه های فرهنگ اسلامی ایرانی ، مناسب ترین الگو در پیشرفت ، الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت است كه از سوی مقام معظم رهبری مطرح گردید. ایشان در این زمینه فرمودند: «این طلسم كه كسى تصور كند كه پیشرفت كشور باید لزوماً با الگوهاى غربى انجام بگیرد. این وضعیت كاملاً خطرناكى براى كشور است. الگوهاى غربى با شرائط خودشان، با مبانى ذهنى خودشان، با اصول خودشان شكل پیدا كرده؛ بعلاوه ناموفق بوده. بنده به طور قاطع این را می گویم: الگوى پیشرفت غربى، یك الگوى ناموفق است. درست است كه به قدرت رسیده‏اند، به ثروت رسیده‏اند؛ اما بشریت را دچار فاجعه كرده‏اند. پیشرفتهاى غربى، پیشرفتهایى است كه امروز همه‏ دنیا و همه‏ بشریت دارند از آن رنج می برند؛ كشورهاى عقب‏مانده یك‏جور، كشورهاى پیشرفته یك‏جور. این همان پیشرفت و توسعه‏اى است كه توانسته است گروه‏هاى معدود و انگشت‏شمارى از خانواده‏هاى ثروت را به ثروت برساند؛ اما ملتهاى دیگر را دچار اسارت و تحقیر و استعمار كرده؛ جنگ به وجود آورده و حكومت تحمیل كرده است و در داخل خود آن كشورها هم اخلاق فاسد، دورى از معنویت، فحشا، فساد، سكس، ویرانى خانواده و این چیزها را رواج داده. بنابراین، موفق نیست. پیشرفت تمدن غربى در طول قرنهاى متمادى، این كشورها را از لحاظ اخلاقى دچار مشكل كرده؛ آنها را از لحاظ اخلاقى به انحطاط كشانده؛ از لحاظ وضع زندگى هم به آنها خدمتى نكرده؛ یعنى فقر در آنجاها برنیفتاده است. در آنجا كار و تلاش زیاد است؛ اما دستاورد و محصول براى فرد و براى خانواده كم. بنابراین، پیشرفت غربى، پیشرفت ناموفقى است. آنچه كه موجب می شود ما الگوى غربى را براى پیشرفت جامعه‏ خودمان ناكافى بدانیم،در درجه‏ اول این است كه نگاه جامعه‏ غربى و فلسفه‏هاى غربى به انسان-البته فلسفه‏هاى غربى مختلفند؛اما برآیند همه‏ آنها این است-با نگاه اسلام به انسان،بكلى متفاوت است؛یك تفاوت بنیانى و ریشه‏اى دارد.لذا پیشرفت كه براى انسان و به وسیله‏ انسان است،در منطق فلسفه‏ غرب معناى دیگرى پیدا میكند،تا در منطق اسلام.پیشرفت از نظر غرب،پیشرفت مادى است؛ محور،سود مادى است؛هرچه سود مادى بیشتر شد،پیشرفت بیشتر شده است؛افزایش ثروت و قدرت.این،معناى پیشرفتى است كه غرب به دنبال اوست؛منطق غربى و مدل غربى به دنبال اوست و همین را به همه توصیه میكنند. پیشرفت وقتى مادى شد،معنایش این است كه اخلاق و معنویت را میشود در راه چنین پیشرفتى قربانى كرد.یك ملت به پیشرفت دست پیدا كند؛ولى اخلاق و معنویت در او وجود نداشته باشد.اما از نظر اسلام،پیشرفت این نیست.البته پیشرفت مادى مطلوب است،اما به عنوان وسیله.هدف،رشد و تعالى انسان است . پیشرفت كشور و تحولى كه به پیشرفت منتهى میشود، باید طورى برنامه‏ریزى و ترتیب داده شود كه انسان بتواند در آن به رشد و تعالى برسد؛ انسان در آن تحقیر نشود. هدف، انتفاع انسانیت است، نه طبقه‏اى از انسان، حتّى نه انسانِ ایرانى. پیشرفتى كه ما میخواهیم بر اساس اسلام و با تفكر اسلامى معنا كنیم، فقط براى انسان ایرانى سودمند نیست، چه برسد بگوئیم براى طبقه‏اى خاص. این پیشرفت، براى كل بشریت و براى انسانیت است.» (بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى‏ در دیدار دانشجویان دانشگاه فردوسى مشهد ۱۳۸۶/۰۲/۲۵) همچنین فرمودند: « ما وقتى می گوئیم پیشرفت، نباید توسعه‏ به مفهوم رایج غربى تداعى بشود. امروز توسعه، در اصطلاحات سیاسى و جهانى و بین‌المللى حرف رائجى است. ممكن است پیشرفتى كه ما میگوئیم، با آن چه كه امروز از مفهوم توسعه در دنیا فهمیده میشود، وجوه مشتركى داشته باشد - كه حتماً دارد - اما در نظام واژگانى ما، كلمه‏ پیشرفت معناى خاص خودش را داشته باشد كه با توسعه در نظام واژگانى امروز غرب، نبایستى اشتباه بشود. آن چه ما دنبالش هستیم، لزوماً توسعه‏ غربى - با همان مختصات و با همان شاخص ها - نیست. غربى‏ها یك تاكتیك زیركانه‏ تبلیغاتى را در طول سالهاى متمادى اجرا كردند و آن این است كه كشورهاى جهان را تقسیم كردند به توسعه‏یافته، در حال توسعه و توسعه‏نیافته. خب، در وهله‏ اول انسان خیال می كند توسعه‏یافته یعنى آن كشورى كه از فناورى و دانش پیشرفته‏اى برخوردار است، توسعه‏نیافته و در حال توسعه هم به همین نسبت؛ در حالى كه قضیه این نیست. عنوان توسعه‏یافته - و آن دو عنوان دیگرى كه پشت سرش مى‏آید، یعنى در حال توسعه و توسعه‏نیافته - یك بارِ ارزشى و یك جنبه‏ى ارزش‏گذارى همراه خودش دارد. در حقیقت وقتى می گویند كشور توسعه یافته، یعنى كشور غربى! با همه‏ خصوصیاتش: فرهنگش، آدابش، رفتارش و جهت‏گیرى سیاسى‏اش؛ این توسعه‏یافته است. در حال توسعه یعنى كشورى كه در حال غربى شدن است؛ توسعه‏نیافته یعنى كشورى كه غربى نشده و در حال غربى شدن هم نیست. این جورى می خواهند معنا كنند. در واقع در فرهنگ امروز غربى، تشویق كشورها به توسعه، تشویق كشورها به غربى شدن است! این را باید توجه داشته باشید. بله، در مجموعه‏ رفتار و كارها و شكل و قواره‏ كشورهاى توسعه‏یافته‏ غربى، نكات مثبتى وجود دارد كه اگر بناست ما اینها را یاد هم بگیریم، یاد می گیریم؛ اگر بناست شاگردى هم كنیم، شاگردى می كنیم؛ اما از نظر ما، مجموعه‏اى از چیزهاى ضد ارزش هم در آن وجود دارد. لذا ما مجموعه‏ غربى شدن، یا توسعه‏یافته‏ به اصطلاحِ غربى را مطلقاً قبول نمی كنیم. پیشرفتى كه ما میخواهیم چیز دیگرى است. پیشرفت براى همه‏ كشورها و همه‏ جوامع عالم، یك الگوى واحد ندارد. پیشرفت یك معناى مطلق ندارد؛ شرائط گوناگون - شرائط تاریخى، شرائط جغرافیائى، شرائط جغرافیاى سیاسى، شرائط طبیعى، شرائط انسانى و شرائط زمانى و مكانى - در ایجاد مدلهاى پیشرفت، اثر می گذارد. ممكن است یك مدل پیشرفت براى فلان كشور یك مدل مطلوب باشد؛ عیناً همان مدل براى یك كشور دیگر نامطلوب باشد. بنابراین یك مدل واحدى براى پیشرفت وجود ندارد كه ما آن را پیدا كنیم، سراغ آن برویم و همه‏ اجزاء آن الگو را در خودمان ایجاد كنیم و در كشورمان پیاده كنیم؛ چنین چیزى نیست. پیشرفت در كشور ما - با شرائط تاریخى ما، با شرائط جغرافیائى ما، با اوضاع سرزمینى ما، با وضع ملت ما، با آداب ما، با فرهنگ ما و با میراث ما - الگوى ویژه‏ى خود را دارد؛ باید جستجو كنیم و آن الگو را پیدا كنیم. آن الگو ما را به پیشرفت خواهد رساند؛ نسخه‏هاى دیگر به درد ما نمی خورد؛ چه نسخه‏ پیشرفت آمریكائى، چه نسخه‏ پیشرفت اروپائى از نوع اروپاى غربى، چه نسخه‏ پیشرفت اروپائى از نوع اروپاى شمالى - كشورهاى اسكاندیناوى، كه آنها یك نوع دیگرى هستند - هیچ كدام از اینها، براى پیشرفت كشور ما نمیتواند مدل مطلوب باشد. ما باید دنبال مدل بومى خودمان بگردیم. هنر ما این خواهد بود كه بتوانیم مدل بومى پیشرفت را متناسب با شرائط خودمان پیدا كنیم. من این بحث را در محیط دانشگاه دارم میكنم؛ معنایش این است كه این تحقیق و این پیگیرى و این تفحص را شما دانشجو، شما استاد و شما عنصر دانشگاهى، با جدیت باید انجام بدهید؛ و ان‏شاءاللَّه خواهید توانست. مبانى معرفتى در نوع پیشرفت مطلوب یا نامطلوب تأثیر دارد. هر جامعه و هر ملتى، مبانى معرفتى، مبانى فلسفى و مبانى اخلاقى‏اى دارد كه آن مبانى تعیین كننده است و به ما میگوید چه نوع پیشرفتى مطلوب است، چه نوع پیشرفتى نامطلوب است. آن كسى كه ناشیانه و نابخردانه، یك روزى شعار داد و فریاد كشید كه باید برویم سرتاپا فرنگى بشویم و اروپائى بشویم، او توجه نكرد كه اروپا یك سابقه و فرهنگ و مبانى معرفتى‏اى دارد كه پیشرفت اروپا، بر اساس آن مبانى معرفتى است؛ ممكن است آن مبانى بعضاً مورد قبول ما نباشد و آنها را تخطئه كنیم و غلط بدانیم. ما مبانى معرفتى و اخلاقى خودمان را داریم. اروپا در دوران قرون وسطى، سابقه‏ى تاریخى مبارزات كلیسا با دانش را دارد؛ انگیزه‏هاى عكس‏العملى و واكنشى رنسانس علمىِ اروپا در مقابل آن گذشته را نباید از نظر دور داشت. تأثیر مبانى معرفتى و مبانى فلسفى و مبانى اخلاقى بر نوع پیشرفتى كه او میخواهد انتخاب كند، یك تأثیر فوق العاده است. مبانى معرفتى ما به ما میگوید این پیشرفت مشروع است یا نامشروع؛ مطلوب است یا نامطلوب؛ عادلانه است یا غیرعادلانه.» (بیانات در دیدار استادان و دانشجویان كردستان‏ ، 88/2/27)
همچنین ر.ک: گزارش نگاهی به سرنوشت تعطیلی کوتاه مدت ارتش در ژاپن و آلمان/ پشت پرده نسخه آمریکایی برای تحقیر و چپاول دو ملت‌، مشرق نیوزنام سایت:پرسمان/اندیشه سیاسی



آیا عامل پیشرفت ژاپن و آلمان نابودی ارتش هایشان بعد از جنگ دوم بوده؟
