

نشست رونمایی از  کتاب‌ «نه گانه ایرانی» که به تازگی توسط انتشارت تمدن علمی منتشر شده، شب گذشته با حضور جمعی از علاقه‌مندان به حوزه روان شناسی، فلسفه، نویسندگان و اندیشمندان این حوزه در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.
 
 در ابتدای برنامه مهشید رضوی رضوانی مدیر موسسه فرهنگی هنری ماه شید خرد و مترجم کتاب"نه گانه ایرانی" با اشاره به اینکه دراین کتاب می توان تاکید اخلاق، عرفان و روان شناسی رادید تشریح کرد که: این کتاب آمیخته ای از رشته های اخلاق، عرفان، روان شناس، علوم اجتماعی، فلسفه و حتی طب است. نه گانه ایرانی تألیف دکتر بختیار معرف نه گانه یا نه مکان و جایگاه بر اندیشه و احساس و عمل انسانی است که در نماد کهن الگوی آن قرار دارد و  ایرانی بودن آن وجه تمایزی است از مدل غربی آن به نام اناگرام.  در این الگوی ایرانی  وجوه متنوعی از  علوم مختلفی مد نظر است و می تواند پاسخ گوی حوزه های مختلفی در انسان باشد. 

مترجم کتاب با بیان اینکه اناگرام دارای اندیشه های حکمای اخلاق و عرفان در شرق و بویژه ایران بر می گردد اما غربی ها این ریشه را متعلق به خود می دانند، اظهار داشت:  بنده به عنوان تحصیل کرده حوزه فرهنگ و یک روان شناس که این علم مانوس با سایر علوم انسانی همچون  معارف، فلسفه، عرفان، مردم شناسی، هنر است در پی پاسخ گویی به سوال های  انسان و جستجوی الگوی شخصیتی بومی فرهنگ خودمان بودم که  یک دهه پیش با دانشی به نام انیاگرام یا در اصطلاح اناگرام آشنا شدم. در ادامه تحقیقاتم با خانم لاله بختیار به عنوان فیلسوف و روان شناس که در تحقیقات خود به ریشه اصلی اناگرام که عرفان بود آشنا شدم. با کمک ایشان تحقیقاتم را در این زمینه جمع آوری و در نهایت اثر مهم ایشان را در این حوزه تحت عنوان "نه گانه ایرانی" ترجمه کردم.  

وی غربی شدن این علم را حاصل مطالعات گورجیف روسی دانست و افزود: اناگرام امریکایی دانشی که اساتید این حوزه متفق القول بر این باور هستند که پیشرفت شگرف آن در جامعه غربی و بویژه امریکا و عمومی کردن آن مرهون تلاش های گورجیف روسی است  که البته به صورت کامل تر این دانش را نزد صوفیان آموخت و خود او بر این موضوع صحه گذاشت.

 این جستجوگر روسی بیش از دو دهه با سفر به تمدن های  کهنی  چون مصر، بیت المقدس، بابل، بین النهرین و البته ایران با مردان بزرگی در آیین های بزرگی آشنا شد که هر کدام به بیان شیوه های تربیت انسان مبنی بر سه قوه ادراکی در انسان اشاره کرده اند که بر دانش او افزود اما صورت کامل تر آن را در نزد صوفیان زمان وقت می یابد که طبق گفته یکی از شاگردانش بر او تکلیف می شود این دانش را به غرب برساند. گورجیف به یکی از شهرهای نزدیک پاریس می رود و به عنوان راه چهارم نظامند به گسترش این دانش می پردازد.

رضوی اذعان داشت: اناگرام برخورداز از ریشه های تربیتی و اخلاقی است که در حکمت عملی  و اخلاق و عرفان جای می گیرد. همچنین این الگو ها دارای تبارشناسی در گروه های فتوت و جوانمردی ایرانی شناخته می شود. موسسه ماه شید خرد تمام تلاش خود را کرده است تا این سرمایه به روز شده خردمندانمان را به زادگاهش برگرداند. 

وی با ذکر این نکته که میان اناگرام ایرانی و امریکایی تمایزهایی وجود دارد، گفت: 1) در اناگرام امریکایی توصیف و تصویری از انسان متعالی و کامل به درستی بیان نمی شود. 2) زمانی که فرد می کوشد تا مسیر تعالی خودش را طی کند روشن نیست.3) دیدگاه و جهان بینی برای انسان در نمونه امریکایی مشهود نیست و در نهایت در الگوی غربی این انسان محور است و خردمندی و بالندگی انسان موحد کمرنگ است؛ اما ما در الگوی ایرانی  بر این باوریم که توسعه فرهنگ با فرهنگ خرد است و خرد آن چیزی است که ارزشمند و گرانقدر است. 

در ادامه دکتر مقصود فراستخواه جامعه شناس و روان شناس و استاد دانشگاه شهید بهشتی، در ارتباط با نه گانه های ایرانی و ریشه الگوی کهن به ایراد سخنرانی پرداخت. وی در این راستا گفت: نه گانه یک طرح واره برای فهم شخصیت انسان است و ریشه در الگوی کهن دارد. صورت بندی اولیه اناگرام ریشه در عرفان دارد.

دکتر فراستخواه در پاسخ به این سوال که چه کاربردی در فرهنگ بومی ما این دانش می تواند داشته باشد گفت: هر دانشی اگر درک و فهم شود، می تواند به ما کمک کند تا بخشی از مسائل مان را حل کنیم. در هر دانش انواع الگوها وجود دارد که می تواند به فهم مسائل ما کمک کند. مثلا همین که همسران بتوانند با هم زندگی کنند، شخصیت همدیگر را بفهمند و باهم گفتگو کنند، مسئله بسیار مهمی است. 

بسیاری از مشکلات مدیران، کارکنان، همسایه ها و همه به علت نفهمیدن همدیگر است. در سطح حکمرانی اگر به این دانش و درک رسیده باشند می توانند مردم را بفهمند. در نتیجه هر دانشی اگر فهم و درک شود می تواند به ما کمک کند. 

فراستخواه با تأکید بر اینکه باید روابط بین ما بر پایه محبت باشد گفت: مهربان باشید چون هر کس را می بینید درگیر جنگ است. ما باید مهربان باشیم چون همه گرفتار هستند. این الگو به ما کمک می کند که هر کسی برای خود گرفتاری هایی دارد.



 

نشست رونمایی از کتاب‌«نه گانه ایرانی» که به تازگی توسط انتشارت تمدن علمی منتشر شده، شب گذشته با حضور جمعی از علاقه‌مندان به حوزه روان شناسی، فلسفه، نویسندگان و اندیشمندان این حوزه در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.