
گزارشگر ساواک در ابتدای گزارش با عنوان "حوزه علمیه قم " می‌نویسد: « مرجع اول حاج آقا حسین طباطبایی بروجردی به عنوان فرد اول شناخته شده است تعدادی بیش از پنج هزار نفر از طلاب مقیم قم اساس معیشت آن‌ها به مساعدت آقای بروجردی منوط می‌باشد.>

سازمان اطلاعات و امنیت کشور مشهور با سرواژه ساواک، از اسفند سال ۱۳۳۵ تا بهمن ۱۳۵۷ سازمان اصلی امنیت داخلی و اطلاعات خارجی ایران در دوران سلطنت محمدرضاشاه پهلوی بود که در طی دورانی از جنگ سرد، به مدت ۲۲ سال نبض امنیت داخلی و اطلاعات خارجیایران را در دست داشت. ساواک در کنار مبارزه با فعالیت‌های جاسوسی و نفوذی خارجی، در سرکوب عناصر ضد نظام سلطنتی فعالیت گسترده‌ای داشت. از میان ۱۱ اداره ساواک، به‌طور مشخص اداره کل سوم ساواک، قدرت و اختیارات بسیاری در توقیف و بازجویی افراد داشت. 
 
تا پیش از تأسیس ساواک، شهربانی و به‌طور مشخص، اداره اطلاعات شهربانی، مسئولیت برقراری امنیت کشور را برعهده داشت.
وظایف ساواک عبارت بود از:1- ساواک وابسته به نخست‌وزیری است، رئیس آن را شاه منصوب می‌کند و عنوان معاونت نخست‌وزیر را دارا است. 

2- وظیفه ساواک کسب اطلاعات لازم برای حفظ امنیت ملی، کشف جاسوسی، مقابله با ناقضان قوانین ضد سلطنت و ضد مبارزه مسلحانه، مرتکبان جرائم نظامی و عاملان سوءقصد به جان شاه و ولیعهد است. 

3- مأموران ساواک در جرائم مربوط به آن‌ها جز ضابطان قضایی به‌شمار می‌روند و طبق سیستم دادگاه‌های نظامی که برای رسیدگی به جرائم سیاسی برپا شده عمل می‌کنند. 

ساواک در سرکوبی عناصر ضد سلطنت فعالیت گسترده ای داشت، و به عنوان عامل شکنجه و قتل عوامل ضد سلطنت شناخته می شد. از جمله گروه های ضد سلطنت گروه مذهبیون بودند که رهبران آنان طلاب حوزه های علمیه بودند. ساواک به همین علت بسیار مراکز حوزوی را زیر نظر می گرفت .


در گزارش ساواک درباره حوزه علمیه آمده است: مراجع و مدرسین و سران درجه دوم حوزه علمی قم که هر یک واجد مقام اجتهاد و صاحب فتوا و مدرس علوم دین و مورد مراجعه مقلدین در بخشی از کشور می‌باشند به ترتیب مقام و درجه و اهمیت به شرح زیر می‌باشند.»

ساواک در نخستین گزارش خود از حوزه علمیه قم در 22 اسفند ماه 1335 مطالب مهمی پیرامون زعامت آیت‌الله العظمی بروجردی، مدرسین و اساتید سطح عالی حوزه و راهکارهای به انزوا کشاندن نهاد روحانیت قم را ارائه می‌دهد.

گزارشگر پس از بررسی ابعاد مختلف حوزه علمیه در پایان برای تحت‌الشعاع قرار دادن اثرات حوزه قم چنین پیشنهاد می‌دهد: « اگر در تهران سازمان دینی به وجود آید و از مقدورات فعلی مثل مسجد سپهسالار دستگاه تولیت قم - دستگاه تولیت آستانه - در حوزه علمیه قم پرتو اندازد می‌توان غیرمستقیم این حوزه را تحت تأثیر ابهامات مفید قرار داد و بیش از هر دستگاه تبلیغی برای ارشاد و رهبری افکار عمومی بخش مهمی از مردم کشور اقدام نمود>>


پی نوشت: 
فرد هالید ، ترجمهٔ علی طلوع و محسن یلفانی. دیکتاتوری و توسعه 
نخستین گزارش ساواک از حوزه‌ علمیه قم در سال 1335، مرکز اسناد انقلاب اسلامی


ساواک در نخستین گزارش خود از حوزه علمیه قم در 22 اسفند ماه 1335 مطالب مهمی پیرامون زعامت آیت‌الله العظمی بروجردی، مدرسین و اساتید سطح عالی حوزه و راهکارهای به انزوا کشاندن نهاد روحانیت قم را ارائه می‌دهد.