 آموزش سواد مالی
هدف: آشنایی با سواد مالی و مفاهیم اصلی در امور مالی

سواد مالی چیست؟
سواد مالی توانایی استفاده از دانش و مهارت‌ های مالی برای تصمیم‌ گیری‌ های مؤثر و مدیریت آگاهانه پول است. سواد مالی فردی طیف وسیعی از موضوعات پولی را در بر می‌گیرد، از مهارت‌های روزمره مانند خرید مایحتاج اولیه، برقراری تعادل در حساب درآمدها و مخارج، سرمایه‌گذاری‌های بلند مدت و مدیریت حساب پس‌انداز به منظور ذخیره پول برای برنامه‌ریزی‌های بلندمدت مالی به عنوان مثال دوران بازنشستگی را شامل می‌شود. 

پول چیست؟
پول در اشکال و اندازه‌های مختلفی وجود دارد و برای پرداخت هزینه‌ و بهای خرید همه چیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کسب درآمد چیست؟
پولی که در ازای انجام کار یا ارائه خدمات،کسب می شود، درآمد نامیده می‌شود.

پول تو جیبی یا کمک هزینه چیست؟
کمک هزینه یا پول تو جیبی هفتگی می‌تواند یک ابزار عالی برای کمک به نوجوانان در یادگیری مهارت‌های مدیریت پول باشد. از آنجایی که نوجوانان فرصت کمی برای کسب درآمد دارند کمک هزینه پولی (پول توجیبی) برای آن ها لازم است، زیرا این امکان را برای تمرین در صرفه‌ جویی هزینه و انتخاب هزینه‌ های مناسب فراهم می‌کند.
مقدار پولی که به صورت هفتگی به نوجوان اختصاص می‌دهید به عوامل مختلفی چون وضعیت مالی شما، مقدار پولی که فکر می‌کنید فرزندتان می‌تواند مدیریت کند یا سایر عوامل شخصی دیگر بستگی دارد ولی نکته مهم این جاست که این موضوع یک دستورالعمل کلی ندارد و شما باید برای کمک هزینه فرزندان تان بسته به سن و سطح درآمدتان یک مبلغی را در نظر بگیرید که این مقدار برای مدت زمان مثلا ًیک هفته مکفی باشد تا پرداخت مجدد انجام گیرد.

کالا یا خدمات چیست؟
کالاها و خدمات یکی از اساسی‌ترین ایده‌های علم اقتصاد است. به عبارتی علم اقتصاد به مطالعه و بررسی نحوه استفاده از منابع محدود برای تولید کالاها و ارائه خدمات می‌پردازد و اینکه آن ها چگونه تولید، توزیع، مصرف و مبادله می‌شوند. جوانان و نوجوانان که با مفاهیم ابتدایی مبادلات آشنایی داشته باشند قادر خواهند بود درک خود را از کالاها و خدمات به مفاهیم پیشرفته‌ تر اقتصادی همانند کمبود و عرضه و تقاضا بسط دهند
محصولات = اشیاء
خدمات = اقدامات

کارآفرین کیست؟
کسانی که دارای استعداد بیشتر، ذهن خلاق‌تر و توانمندتر هستند و کسب و کار خود را راه‌اندازی می‌کنند "کارآفرینان" نامیده می‌شوند. وقتی شما کارآفرین هستید، شما رئیس خودتان هستید و باید تصمیمات مهم و به موقع زیادی بگیرید، امکان دارد شما هر ماه مبلغ مشابه ماه قبل پول دریافت نکنید و گاهی نیز ممکن است به دلیل تصمیمات نادرست و شرایط بد اقتصادی مبلغی را نیز از دست بدهید. انواع مختلفی از کارآفرینان وجود دارد افرادی که یک دکه کوچک را برای فروش آب‌نبات باز می‌کنند تا افرادی که شرکت‌های بزرگی را جهت ساخت اتومبیل راه‌اندازی می‌کنند.

نیازها و خواسته ها چیست؟
درک رابطه بین نیازها و خواسته‌ها یک مفهوم مهم و یکی از مهارت‌های ارزشمند و پرکاربرد زندگی در حوزه اقتصاد برای آموزش به کودکان است. همه‌ی ما می‌دانیم که نیازها چیزهایی هستند که باید برای زنده ماندن آنها را داشته باشیم؛ چیزهایی که ما بدون آنها واقعاً نمی‌توانیم زندگی کنیم، از سوی دیگر می‌دانیم خواسته‌ها چیزهایی هستند که برای زنده ماندن ضروری نیستند و می‌توان بدون آنها زندگی کرد، اما ما تمایل داریم آن ها را داشته باشیم. برای تهیه بعضی از نیازها و خواسته‌ها در هر زمان و مکان به هیچ وجه نیاز به پرداخت پول نیست مثلاً همه‌ ما به هوا نیاز داریم اما مجبور نیستیم برای آن وجهی پرداخت کنیم.
به همین ترتیب، بعضی از نیازها و خواسته‌هایی بصورت خدمات وجود دارند که برای بهره‌مندی از آن ها می‌توان پولی پرداخت نکرد با اینکه مراکزی در این زمینه وجود دارد که برای ارائه آن خدمات پول دریافت می‌کنند، به عنوان مثال همه‌ ما به ورزش نیاز داریم تا سالم بمانیم، پس ما می‌توانیم آزادانه به خارج از خانه برویم و در اطراف خانه، در پارک و ... قدم بزنیم و از امکانات عمومی پارک‌ها استفاده کنیم بدون آنکه پولی پرداخت بکنیم. هرچند هم برای داشتن بسیاری از خواسته‌ها و نیازها باید پول پرداخت کنیم.

نیازها: چیزهایی که ما برای زنده ماندن به آن ها احتیاج داریم.
خواسته‌ها: چیزهایی که ما دوست داریم آن ها را داشته باشیم. 

نیازها شامل: لباس، غذای مقوی، مراقبت‌های پزشکی، جان‌پناه (خانه)، حمل و نقل و خدمات ابتدایی مانند آب و گرما و ... .
برخی از خواسته‌ ها عبارتند از: تلفن‌های همراه، لوازم بازی‌های الکترونیکی مانند ipod و ipad، طلا و جواهرات، مجله‌ها، فیلم‌ها، تلویزیون، اسباب‌بازی‌ها، بازی‌های ویدئویی و ...
اکثر مردم کار می‌کنند و مشغول کسب درآمد هستند تا بتوانند چیزهایی که نیاز دارند و برخی از چیزهایی را که می‌خواهند بخرند. مگر اینکه آن ها مبلغ نامحدودی پول داشته باشند (همانند عده‌ محدودی از مردم). شما باید تفاوت میان نیازها و خواسته‌ها را درک کنید تا بتوانید پول خود را به صورت عاقلانه خرج کنید.

ادامه مبحث را در جلسه بعد دنبال کنید.

تمرین: پول تو جیبی خود را به چشم درآمد نگاه کرده و در مورد مدیریت هزینه های خود لیستی از درآمدها و هزینه ها تهیه کنید و سعی کنید 20 درصد از مبلغ پول خود را نگاه دارید. مثلا اگر پول تو جیبی شما 10000 تومان هست تمرین کنید 8000 تومان آن را هزینه کرده و 2000 تومان آن را پس انداز نمایید.

گروه آموزشی سمپل (سامان پندار لوتوس)

مطالب مرتبط: 
" ایده شو، دیده شو" چیست؟ ، جلسه اول
" ایده شو، دیده شو" چیست؟ ، جلسه دوم
" ایده شو، دیده شو" چیست؟ ، جلسه سوم
" ایده شو، دیده شو" چیست؟ ، جلسه چهارم
" ایده شو، دیده شو" چیست؟ ، جلسه پنجم
" ایده شو، دیده شو" چیست؟ ، جلسه ششم
" ایده شو، دیده شو" چیست؟ ، جلسه هفتم
" ایده شو، دیده شو" چیست؟ ، جلسه هشتم


تنظیم: زینب شاه مرادی
سواد مالی توانایی استفاده از دانش و مهارت‌ های مالی برای تصمیم‌ گیری‌ های مؤثر و مدیریت آگاهانه پول است.