رسول گرامی اسلام(ص) در روایتی که در امالى صدوق، ص 641 آمده، فرمودند: «الصلاة عمود الدِّین ... فَان قُبِلَت قُبِلَ ما سواها و ان رُدَّت رُدَّ ما سواها/ نماز پایه دین است كه اگر مقبول درگاه الهى قرار گیرد، سایر حسنات و اعمال انسان نیز پذیرفته است و اگر مقبول واقع نشود همه حسنات و اعمال دیگر مردود است» که بر این اساس، نوشتار ذیل در بخش ها و شماره های گوناگون با عنوان «حقیقت نماز» تقدیم حضور علاقمندان خواهد شد.

* فلسفه نماز در قرآن و اسلام چیست؟
عبادت، وسیله تكامل و سعادت ماست و دستور خداوند به نماز، نوعى لطف و رحمت و راهنمایى است كه ما را به كمال مى‌رساند؛ مثلا وقتى پدر و مادر، فرزندشان را به درس خواندن امر مى‌كنند، به سود خود فرزند است و سعادت او را مى‌خواهند و این امر از روى محبّت به فرزند است و گرنه به درس خواندن او نیازى ندارند.

آیات و روایات، فلسفه و حكمت تشریع نماز را بیان كرده‌اند:

1. یاد خدا: «وَ ‌أَقِمِ الصَّلَوةَ لِذِكْرِى‌/ نماز را برپا دار تا به یاد من باشى».

2. بازداشتن از گناه و زشتى‌ها: «إِنَّ الصَّلَوةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَآءِ وَ‌الْمُنكَر/ همانا نماز (انسان را در دنیا) از زشتى‌ها و گناه باز مى‌دارد».

3. پاكیزگى روح: «...إِنَّمَا تُنذِرُ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالْغَیْبِ وَ‌أَقَامُواْ الصَّلَوةَ وَ‌مَن تَزَكَّى فَإِنَّمَا یَتَزَكَّى لِنَفْسِهِ‌ى وَ‌إِلَى اللَّهِ الْمَصِیرُ‌/ تو تنها كسانى را كه از پروردگارشان در نهان مى‌ترسند و نماز برپا مى‌دارند، هشدار مى‌دهى و كسى پاكیزگى جوید تنها براى خود پاكیزگى مى‌جوید».

4. وَ‌اسْتَعِینُواْ بِالصَّبْرِ وَ‌الصَّلَوةِ وَ‌إِنَّهَا لَكَبِیرَةٌ إِلاَّ عَلَى الْخَـشِعِینَ‌/ از شكیبایى و نماز یارى جویید، و به راستى این كار گران است، مگر بر فروتنان.

5. پاك شدن از كبر و غرور؛ حضرت فاطمة(علیها السلام) مى‌فرماید: «...و الصلاة تنزیهاً من الكبر.../ خداوند نماز را واجب كرد تا مردم از كبر و غرور پاك شوند...» .

6. رستگارى: «قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُون * الَّذِینَ هُمْ فِى صَلاَتِهِمْ خَـشِعُونَ/ به راستى كه مؤمنان رستگار شدند؛ همانان كه در نمازشان فروتنند».

در حدیثى آمده است: نقش نمازهاى پنج‌گانه براى امت من همانند نهر آب زلالى است كه از مقابل خانه آنان مى‌گذرد، اگر كسى روزانه پنج بار در این نهر شستشو كند، آیا به گمان شما باز هم بر بدن او آلودگى و پلیدى خواهد ماند؟!.

و در حدیثى دیگر امام باقر(علیه السلام) مى‌فرماید: هنگامى كه نمازگزار به سمت قبله براى نماز مى‌ایستد، خداوند رحمان و رحیم به او توجه ویژه مى‌كند.

نماز روزانه انسان، اظهار تشكر و سپاس دائمى او از این همه نعمت و خوبى‌هایى است كه خداوند به او داده است و نیز ثناگویى و تمجید انسان از این همه زیبایى و عظمت است كه خداوند متعال دارد. هیچ كس براى تعریف و تمجید از یك گل زیبا كه در طبیعت روییده است به شما اعتراض نمى‌كند، امّا اگر زیبایى آن را نبینى، نابینایت مى‌شمرند و اگر ببینى و واكنش نشان ندهى و ستایش نكنى سرزنشت مى‌كنند كه چرا ذوق و احساس ندارى و چقدر بددلى!

در مضمون بعضى احادیث آمده است كه: «انسان در حال نماز با خداى خود نجوا و گفتگو مى‌كند و اگر انسان لذت این گفتگو را بچشد، هیچ‌گاه از حال نماز خارج نمى‌شود».

راستى چقدر لذت‌بخش است با خداى جهان آفرین به گفتگو و مناجات پرداختن! و روحى به عظمت تمام هستى یافتن و با خداى هستى هم سخن شدن!



منبع: خبرگزاری رسمی حوزه

وقتى پدر و مادر، فرزندشان را به درس خواندن امر مى‌كنند، به سود خود فرزند است و سعادت او را مى‌خواهند و این امر از روى محبّت به فرزند است و گرنه به درس خواندن او نیازى ندارند.