دوازدهمین دوره از پروژه های دانش آموزی تبیان نیز با یاری خداوند و حضور پر شور شما دوستان و علاقمندان به پایان رسید.
 در این دوره از جشنواره تعداد 161  گروه در بخش های سمینار های علمی، غرفه های نمایشگاهی و مسابقات به عنوان گروه های تقدیری، برگزیده و معرفی شدند.
 بر آن شدیم تا با معرفی پروژه های گروه های تقدیری علاوه بر قدردانی از این دوستان نوآور، زمینه ای را برای ایده پروری سایر پژوهشگران علاقمند فراهم آوریم.
مقطع: دوره متوسطه
 موضوع: ساخت کاغذ از برگ گیاهان
 نام مدرسه: مجتمع آموزشی دخترانه صبا
 نام استاد: خانم مینا خوشنودی
 دانش آموزان: صبا حسین زاده، پرنیا علی محمدی، رامینا امیر اصلانی

سابقه و هدف:
کاغذ یک ماده مصنوعی است که از مواد مختلفی به دست می‌آید. چوب، ماده اصلی ساخت کاغذ است. کاغذ را می ‌توان از پنبه، نیشکر و... نیز ساخت. برای ساخت کاغذ از دو شیوه متفاوت استفاده می‌ شود.
سال های زیادی است که پژوهشگران دنبال ساخت موادی هستند که کمترین آسیب را به محیط زیست وارد کند. در حال حاضر یکی از مشکلات جهان قطع بی رویه درختان به علت تهیه کاغذ می باشد که ما در این پروژه قصد داریم راه حلی را برای آن جویا شویم. 

پس از تحقیق های لازمه به این نتیجه رسیدیم که می توان از باگاس (تفاله) نیشکر که امروزه کاربرد زیادی در صنایع مختلف ندارد، کاغذی که قابلیت بازیافت شدن را دارد تهیه کنیم.    

مراحل تهیه کاغذ از باگاس نیشکر در شش مرحله با روش آزمایشگاهی است. این کاغذ ساخته شده از باگاس نیشکر توانایی رفع بخشی از نیازهای جهان را دارد و از بریده شدن درختان جلوگیری به عمل آورد.

مقدمه: 
انسان ضرورت شیئی که بتواند بر روی آن اثر به جا ماندنی را ثبت کند، دریافته بود و همواره در راه دستیابی به آن تلاش می‌ کرد. در بین النهرین از لوحه‌ های گلی، در مصر (1838 ق.م) از پاپـیروس، در چین از حکاکی بر روی لوحه ‌های چوبی و نمد با قلم مو و پارچه ابریشمی این منظور را عملی می‌کردند. از موادی که از گذشته برای ساخت کاغذ مورد استفاده قرار می گرفته تنه درختان بوده است. 
تاریخ‌ ساخت‌ کاغذ‌ در‌ ایران‌ به‌ سال‌ ۱۳۴‌ هجری‌ قمری‌ (‌۷۵۱‌ میلادی‌)‌ و‌ به‌ زمان‌ هجوم‌ چینیان‌ به‌ سمرقند بر می ‌گردد.‌ که‌ طی‌ آن،‌ ایرانیان‌ فن‌ کاغذ سازی‌ را‌ از‌ اسیران‌ چینی‌ فرا‌ گرفتند.
طولی‌ نکشید‌ که‌ کاغذ ‌های‌ تولیدی‌ ایران‌ به‌ قدری‌ شهرت‌ پیدا‌ کرد‌ که‌ از‌ طریق‌ کاروان‌ هایی‌ از‌ بغداد‌ و‌ دمشق‌ به‌ مصر‌ و‌ از‌ آنجا‌ در‌ امتداد‌ دریای‌ مدیترانه‌ به‌ آسیای‌ مرکزی‌ و‌ سپس‌ به‌ اروپا‌ برده‌ شد.‌

درخت در نماد شناسی اسطوره‌ ای جهان یکی از پیچیده ‌ترین نماد هاست و در فرهنگ همه‌ی ملت ‌های جهان و به خصوص در فرهنگ ایران قبل و بعد از اسلام همواره ارزشی نمادین داشته است و همچون پدیده‌ای رمز آلود و ارزشمند در باور بسیاری از مردم این سرزمین نمادی از زندگی بوده است. در عالم خلقت درخت همواره ارتباط میان زمین و آسمان تعبیر شده و تداعی زندگی و حیات و پویایی آن را نمایان ساخته است. 

طرح و بیان مسئله:
در 20 سال گذشته در جهان به ‌طور متوسط هر سال 0.22 درصد از مساحت جنگل ‌ها کاسته شده یعنی به ‌طور سالانه 16 میلیون هکتار از مساحت جنگل ‌ها تغییر شکل پیدا کرده است. 
در حال حاضر با تخریب 33 درصد از جنگل ‌های ایران، وسعت 18 میلیون هکتاری این جنگل‌ها به 4/12 میلیون هکتار کاهش یافته است.
پیش بینی برخی كارشناسان منابع طبیعی، باتوجه به تخریب گسترده منابع طبیعی اعم از جنگل و یا مرتع و... حاكی از آن است كه تا 30 سال آینده هیچ جنگلی باقی نخواهد ماند.
در این پروژه سعی شده تا با استفاده از مواد ساده و دوستدار محیط زیست، راهکاری برای جلوگیری از تخریب منابع حیاتمان ارائه کنیم.
اهمیت و ضرورت تحقیق:
از سال 1990 تا سال 2000، هر ساله 0.22% از مساحت جنگل ها (16 میلیون هکتار)کاسته شده است. این موضوع نگرانی های مردم جهان و دوستداران محیط زیست را برانگیخته زیرا با از بین رفتن جنگل ها، علاوه بر کم شدن میزان اکسیژن و ازدیاد گاز کربن دی اکسید، مواد اولیه ی طبیعی که از جنگل ها بدست می آیند نیز به سختی یافت می شوند. در نتیجه صنعت کشور ها با کمبود مواد اولیه که اساس کار آن ها است، مواجه می شوند. یکی از استفاده های مهم بشر از درختان، تولید کاغذ است که در ساخت کاغذ از درخت ۱۴۰۰ کیلو وات ساعت برق مصرف می‌شود.

کشور ایران در حال حاضر بین 56 کشور دارای جنگل در جهان‏، مقام چهل و پنجم را داراست. بر پایه گزارش کارشناسان فائو (سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد) چنان چه سطح جنگل‌های یک کشور از 25 درصد خاک آن کمتر شود آن کشور از نظر وضعیت محیط زیست انسانی در وضعیت بحرانی به سر می ‌برد. سهم هر ایرانی از جنگل به 2/0 هکتار یعنی یک چهارم میزان جهانی آن (8/0 هکتار) رسیده است که این آمار حاکی از فقر و کمبود شدید کشور در این زمینه است.  

 برای ساخت هر تن کاغذ، نیاز به قطع یازده درخت تنومند است. سالانه در ایران، یک و نیم میلیون تن کاغذ مصرف می شود. این یعنی قطع سالانه 22 و نیم میلیون درخت تنومند! درختانی که به سختی جایگزین می شوند.
حال ما برای کاهش و جبران این خسارت ها، اقدام به ساخت کاغذی توسط قسمت های به ظاهر بدون استفاده گیاهان کردیم تا اندکی از نابودی محیط زیستمان بکاهیم.
اهداف تحقیق:
تهیه کاغذ قابل استفاده و بازیافتی از اجزای بدون استفاده گیاهان با بهره گیری از مواد اولیه کم هزینه و دوستدار محیط زیست.

نتیجه گیری:
پس از آزمایشات متعدد کاغذی بدست می آید که ویژگی های یک کاغذ معمولی را داراست و علاوه بر آن کاملا بازیافتی و زیست محیطی است. این کاغذ می تواند جایگزین کاغذ های صنعتی شود و بسیار ارزان تر است.
      
 عواطفی همت محمد, et al. دلایل تخریب جنگل: بررسی مدل های ذهنی کارشناسان منابع طبیعی و مردم محلی با استفاده از روش پویایی های سیستم. 39-54.


برای مشاهده مجموعه فایل های ضمیمه اینجا کلیک کنید.
   

 بخش پژوهش های دانش آموزی تبیان
تهیه: نگار تجملیان - تنظیم: زینب شاه مرادی
کاغذ یک ماده مصنوعی است که از مواد مختلفی به دست می‌آید.