 
حاجات معنوی و آخرتیامام باقر(علیه‏ السلام) به ابوبصیر، اوّل به‏ طور کلّی می‏ فرماید «أَلَا عَبْدٌ مُؤْمِنٌ یَدْعُونِی لآِخِرَتِهِ وَ دُنْیَاهُ»؛ اوّل این مطلب کلّی را فرمود؛ «دنیا» و «آخرت». اوّل هم آخرت را مطرح می‏کند. در بین امور آخرتی هم اهمّ امور برای من این است که گناهانم آمرزیده شود. می‏گوییم «دفع ضرر» اولی است از «جلب منفعت»؛ آیا بهتر نیست که انسان جلوی ضرر را بگیرد تا بخواهد جلب منفعت کند؟ اصلاً عاقل اینگونه است. می‏گوید اوّل ضرر نکنم؛ منفعت پیش‏کش! لذا اوّل سراغ این می ‏رود. البته اینجا «دفع ضرر» نیست، بلکه «رفع ضرر» است. یعنی مسأله آمرزش نسبت به گناهان مطرح است. لذا اوّلاً امور معنوی که اهمّ امور است را مطرح فرمود؛ در امور معنوی هم اهمّ آن چیست؟ آمرزش گناهان است که رفع مانع است.

حاجات مادّی و دنیاییبعد هم می‏ رود سراغ دنیایت. وسعت رزق می‏خواهی؟ خیال نکنی فقط با تلاش خودت، روزی‏ات وسیع می‏شود! نه، تنگ و گشادیِ روزی دست کسی است که روزی‏ رسان است. دست من و تو نیست. یک‏وقت اشتباه نکنید؛ رزق یعنی روزی؛ روزی یعنی چه؟ یعنی آن چیزی که من در حیات مادی و نشئه دنیوی‏ ام از آن بهره می‏گیرم؛ نه پول زیاد. در آخر بحثم هم به این مسأله اشاره می‏کنم. ممکن است کسی بدود و پول زیاد گیر بیاورد؛ بعد تا آن پول را گیر آورد، یک چاله و بلکه چاهی پیدا شود و یک‏دفعه در آن بیفتد. خوب، این روزی تو نبود. بی‏خود خودت را خسته کردی! این همه تلاش کردی، آخرش هیچ!
اینها را در روایات داریم؛ این‏هایی که من می‏ گویم از خودم نیست. پس مسأله این نیست؛ توسعه رزق به معنای آن چیزهایی است که من نسبت به زندگی دنیایی ‏ام از آن بهره‏ برداری کنم و سود ببرم. گاهی هم ممکن است خیلی داشته باشم، امّا از آن طرف مبتلا به یک سنخ رذیله ‏ای باشم که حتّی برای خودم هم سود نبرم. می‏خواهم این را عرض کنم که در اینجا تعبیر روایت، رزق و توسعه رزق است.

وسعت رزق و سلامتی؛ سرآمد حاجات دنیاییپس بعد از امور آخرتی و معنوی، می‏ آید سراغ امور دنیایی که دو چیزی که اهمّ امور مادّی است را من خواندم. یکی اینکه اگر گرفتاری مادّی دارم و رزقم تنگ است و دستْ‏تنگ هستم، به مقداری که احتیاجم هست و بهره‏ برداری می‏ کنم دست و بالم باز شود. دوم، مسأله بدنی و بیماری است؛ این دو تا را مطرح را می‏کند. سرآمد نیازها و امور دنیایی، همین دو مسأله است. بعد در روایت مسائل دیگر هم هست که من بیش از این نمی‏ خوانم. لذا بر دعا در شب جمعه تأکید شده است. یعنی این زمان، خصوصیت دارد و تأثیر می‏گذارد روی دعاهایی که انسان می‏ کند؛ چه در بُعد معنوی‏ اش، چه در بُعد مادّی‏اش. حضرت بُعد مادّی را هم بخش‏ بخش کردند؛ مثلاً امور معیشتی و مزاجی ‏اش از نظر بیماری و سلامتی را مطرح فرمودند.
منبع: درس اخلاق آیت الله مجتبی تهرانی، مبحث دعا، ماه رمضان

در بین امور آخرتی هم اهمّ امور برای من این است که گناهانم آمرزیده شود. می ‏گوییم «دفع ضرر» اولی است از «جلب منفعت»؛ آیا بهتر نیست که انسان جلوی ضرر را بگیرد تا بخواهد جلب منفعت کند؟ اصلاً عاقل اینگونه است.