صنعت فولاد یکی از پایه‌های مهم اقتصاد هر کشوری است و مصرف سرانه فولاد به عنوان شاخص ارزیابی صنعتی بودن یک کشور به شمار می رود. اولین تلاش برای تأسیس کارخانه آهن و فولاد در کشور، به قبل از سال ۱۸۷۳ شمسی برمی گردد؛ تلاشی که در آن زمان هرگز نتوانست رنگ و بوی واقعیت به خود بگیرد و این جنگ جهانی دوم بود که باعث توقف عملیات ساختمانی پروژه ساخت کارخانه آهن و فولاد در ایران شد، پروژه ای که قرار بود با همکاری شرکت‌های آلمانی در ایران به راه بیفتد.

شرکت ملی صنایع فولاد ایران در اواسط دهه  ۱۳۴۹ جهت تولید آهن و فولاد به روش‌های احیاء مستقیم تأسیس شد اما نتوانست آنطور که باید به بهره برداری برسد. بعبارتی فولاد ایران در آن زمان، از تامین نیاز کشور عاجز و قدرت اجرایی و تکنولوژی آن در دست غربی ها بود.
 
بعد از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۸ تغییرات بنیادی در صنایع فولاد ایران صورت گرفت و شرکت‌های داخلی با یکدیگر ادغام شدند، در نهایت شرکتی تحت عنوان شرکت ملی فولاد ایران مطرح گردید که در حال حاضر این شرکت به عنوان زیرمجموعه‌ای از وزارت صنعت، معدن و تجارت فعالیت می‌کند و وظیفه نظارت و رسیدگی به صنایع فولادی ایران در تمام مراحل تولید تا بازاریابی محصولات در بازارهای داخلی و خارجی را بر عهده دارد.
تولید فولاد تا افق ۱۴۰۴ به ۵۵ میلیون تن در سال می رسد
 سعد محمدی معاون طرح های توسعه معادن و صنایع معدنی ایمیدرو در گفت و گو با خبرنگار صنعت،تجارت و کشاورزی گروه اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، با بیان اینکه شرایط سنتی تولید فولاد در کشور ما به حدود ۲ هزار سال پیش بر می گردد، گفت: به طور جدی اولین بار حدود ۱۵۰ سال پیش در منطقه قورخانه تهران شاهد استخراج روزانه حدود یک تن فولاد بودیم. به صورت علمی و فنی هم، در سال ۱۳۴۹، یک کوره کوچک با ظرفیتی حدود ۶۰۰ هزار تن توسط ذوب آهن شکل گرفت و بعد از آن فولاد خوزستان راه اندازی شد. اکنون توسعه بخش فولاد به مرحله ای رسیده که ظرفیت فعلی این بخش در کشور چیزی حدود ۳۳ میلیون تن در روز است.

معاون طرح های توسعه معادن و صنایع معدنی ایمیدرو افزود: امیدوار هستیم که ظرفیت فعلی در افق ۱۴۰۴ با توجه به سرمایه گذاری ها به چیزی حدود ۵۵ میلیون تن برسد. در حال حاضر میزان تولید پایین است و  در ۷ ماهه امسال نزدیک به ۱۱ میلیون و ۴۰ هزار تن تولید داشته ایم اما، طبق برنامه ریزی های انجام شده میزان تولید امسال  از مرز ۲۰ میلیون تن عبور خواهد کرد.

ظرفیت تولید فولاد به صورت کوره بلند به بیش از ۶ میلیون تن ارتقا پیدا خواهد کرد
 محمدی افزود: شکل فولاد کشور، مصارف و تولید آن به دو روش اصلی تقسیم می شود، یکی از آنها روش کوره بلندی است که از این بابت دارای تجربه بسیار خوبی در کشور هستیم؛ ذوب آهن اصفهان با ظرفیت ۳/۶ میلیون تن، فولاد تولید می کند. طبق برنامه ریزی های انجام شده  شرکت میتکو در سال آینده، ۱/۷ میلیون تن فولاد  به صورت کوره بلند در منطقه زرند تولید خواهد داشت.

وی گفت: یک کارخانه کوره بلند در منطقه زنجان وجود دارد و مجموعا ظرفیت کوره بلند در کشور ما طبق طرح افق ۱۴۰۴ به بیش از ۶ میلیون تن ارتقا پیدا خواهد کرد.

تولید سنگ آهن باید ۲ برابر شود
معاون طرح های توسعه معادن و صنایع معدنی ایمیدرو تصریح کرد: در حال حاضر برای رسیدن به ظرفیت تولید  ۵۵ میلیون تن فولاد، نیازمند سنگ آهن هستیم که بتوانیم ظرفیت تولیدمان را ارتقا دهیم. هم اکنون میزان تولید سالانه سنگ آهن حدود ۸۰ میلیون تن است و این ظرفیت باید به ۱۶۲ میلیون تن در سال افزایش یابد، یعنی چیزی حدود ۲ برابر نسبت به شرایط فعلی، امیدوار هستیم که فعالیت هایی که در منطقه سنگان به عنوان یکی از معادن بزرگ کشور در حال شکل گیری است ظرفیت تولید سنگ آهن را به ۴۲ میلیون تن در سال برساند تا بتوانیم به قسمتی از این افزایش ظرفیت هدفگذاری شده نزدیک شویم.

محمدی افزود: همچنین قرار است در منطقه خاف، بیش از ۱۲۰ میلیون تن باطله برداری صورت بگیرد، امیدوار هستیم در منطقه گل گهر سیرجان هم ظرفیت تولید را به بیش از ۴۰ میلیون تن در سال ارتقا دهیم.دستیابی به برنامه های هدفگذاری شده در مابقی معادن مثل سنگ آهن چادر ملوس، سنگ آهن بافق در منطقه یزد و بقیه معادن در دستور کار بوده و فعالیت های مربوط به آنها در حال انجام است.

سرمایه گذاری ۲۱ میلیارد یورویی برای تولید ۵۵ میلیون تن فولاد هدفگذاری شده تا افق  ۱۴۰۴
 محمدی در ارتباط با سرمایه گذاری برای دسترسی به تولید  ۵۵ میلیون تن فولاد در سال گفت: برای فراهم کردن زیر ساخت ها نیازمند ۱۳ میلیارد یورو و برای احداث کارخانه ها به لحاظ تجهیزاتی به ۸ میلیارد یورو سرمایه گذاری نیازمندیم تا بتوانیم سالانه بیش از ۸۰ میلیون تن کنسانتره، نزدیک به ۸۲ میلیون تن گندله و ۱۶۲ میلیون تن سنگ آهن رشته تولید کرده و به ۵۵ میلیون تن تولید و ظرفیت فولاد هدفگذاری شده تا افق  ۱۴۰۴ دست یابیم. به همین جهت در آماده سازی زیر ساخت ها باید کارهای عظیمی صورت بگیرد، برای مثال باید حداقل ۱۳ هزار کیلومتر بر شبکه ریلی افزوده شود که این مهم با قیمت های روز بیش از ۵ میلیار یورو سرمایه گذاری لازم دارد، برای آب، برق و گاز هم همینطور؛ بعبارتی برای آب حدود یک و ۷ دهم برابر نسبت به میزان مصرف فعلی، برای گاز حدود ۱ و ۶ دهم برابر گاز فعلی و برای برق هم حدود ۱ و ۷۷ صدم برابر برق فعلی نیاز به افزایش ظرفیت و سرمایه گذاری داریم تا بتوانیم شرایط زیر ساخت ها را فراهم کنیم.

وی اظهار کرد: خوشبختانه یکی از شاخص های بزرگ اقتصادی در دنیا بحث تولید فولاد است و دلیل آن این است که در تولید ناخالص ملی نقش اساسی دارد. فولاد در تولید ناخالص ملی حدود ۲./. درصد نقش  ایفا می کند و امیدواریم این نقش در اقتصاد ما پررنگ تر شود و با فعالیتهایی که برای افزایش ظرفیت در حال انجام است این اتفاق شکل جدی تری به خود بگیرد.

در سال گذشته حدود ۹ میلیون تن صادرات فولاد داشته ایم
معاون طرح های توسعه معادن و صنایع معدنی ایمیدرو گفت: میزان مصرف سرانه کشورهای پیشرفته از فولاد بیش از ۳۵۰ کیلوگرم به ازای هر نفر است و در حال حاضر ما امیدواریم که بتوانیم برای توسعه کشور در بحث فولاد شرایطی را ایجاد کنیم که این میزان برای مصرف سرانه کشور ما هم نمود عینی و عملی داشته باشد. در سال گذشته حدود ۹ میلیون تن صادرات فولاد را در کشور رقم زدیم اما برای رسیدن به تولیدات بالاتر نیازمند افزایش میزان صادرات هستیم تا تولیدات ما شکل روند واقعی را به لحاظ اقتصادی و فروش به خود بگیرد.

محمدی ادامه داد: با زیر ساخت هایی که در بنادرمان خصوصا در منطقه بندرعباس و عسلویه اتفاق می افتد، به صادرات و بازارهای جدید دستیابی پیدا خواهیم کرد و این مهم توسط متخصصان داخلی و در خود مجموعه های تخصصی ما دنبال می شود. امیدوار هستیم با افزایش کیفیتی که صورت می گیرد به این موضوع دسترسی پیدا کنیم.

محمدی، میزان مصرف داخلی را نزدیک به ۲۰ میلیون تن  و صادرات را حدود ۹ میلیون تن دانست و گفت: میزان مصرف فعلی کشور حدود ۱۲۵ کیلوگرم است که این عدد در سالهای گذشته بیشتر بوده بطوریکه در برخی از سالها قریب به ۲۰۰ کیلوگرم مصرف به ثبت رسیده است. امیدواریم بتوانیم رشد بیشتری در مصرف و توسعه های زیر ساختی کشور داشته باشیم.

میزان تولید فولاد قبل از انقلاب نزدیک به ۳ میلیون تن بود
وی تصریح کرد: در حالی میزان تولید فولاد  قبل از انقلاب نزدیک به ۳ میلیون تن بود که  امروز ظرفیت کشور به حدود ۳۰ میلیون تن و میزان تولید به حدود ۲۰ میلیون تن در سال رسیده است. بنابراین نسبت به قبل از انقلاب، ظرفیت ما  تقریبا حدود ۱۰ برابر  و میزان تولید حدود ۷ برابر افزایش یافته است. امیدواریم با توجه به برنامه ریزی که در این بخش در حال شکل گیری است و با بهره مندی از توان متخصصان با ارزش،  بتوانیم نقش فولاد را در درآمد تولید ناخالص ملی کشور افزایش دهیم و این اتفاق شدنی است.منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
در حالی میزان تولید فولاد، قبل از انقلاب نزدیک به ۳ میلیون تن بود که امروز ظرفیت کشور به حدود ۳۰ میلیون تن در سال رسیده است.