در پشت گلو چهار عضو کوچک وجود دارند که در ماه‌های اولیه تولد، از نوزاد در مقابل عفونت‌‌ها مراقبت می‌کنند؛ لوزه سوم یکی از این چهار عضو است که در قسمت بالایی لوزه‌ و پشت بینی قرار دارد.

لوزه سوم به‌طور معمول اختلالی شایع در بین نوزادان است که پس از مدت زمانی از بین می‌رود؛ مشکلی که با تشخیص درست و زود هنگام به‌طور قطعی درمان خواهد شد و در صورت بی‌توجهی ممکن است کودک را با عوارض و خطرات جدی از جمله عفونت‌های شدید و مکرر، کاهش شنوایی و ابتلا به تب روماتیسمی مواجه کند.
لوزه سوم در اثر سردی عمقی در حلق و گلو به وجود می‌آید و در هنگام سرماخوردگی و بروز عفونت سینوس‌ها به‌خصوص در فصل سرد بیشتر بروز می‌کند.

درمان لوزه سوم در طب سنتیحیدر عظمایی متخصص طب سنتی در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه بهداشت و درمان گروه علمی پزشكی باشگاه خبرنگاران جوان، درباره لوزه سوم اظهار کرد: لوزه‌ها توده‌هایی از بافت لنفاوی ۲ طرف حلق هستند که وظیفه دفاع از بدن در مقابل عفونت‌های ویروسی و تنفسی را برعهده گرفته‌اند؛ در این بین لوزه سوم که بیشتر در اثر سردی عمقی در حلق و گلو به وجود می‌آید، به عنوان بخشی از لوزه‌های کامی در انتهای حلق و بینی (بالای لوزه و پشت بینی) جا شکل می‌گیرد.

وی بیان کرد: اختلال لوزه سوم بیشتر از تولد تا چهار سالگی دیده می‌شود و در کودکان زیر هفت سال شیوع دارد. لوزه سوم پس از شکل‌گیری به تدریج بزرگ شده و در بزرگسالی ناپدید می‌شود.

عظمایی ادامه داد: این بیماری در اثر سرماخوردگی و بروز عفونت سینوس‌ها به‌خصوص در فصل سرد مانند پاییز و زمستان بیشتر بروز می‌کند؛ لوزه سوم ممکن است با افزایش مایع در گوش میانی هم مشارکت داشته باشد و بیشترین عامل بروز لوزه سوم سردی عمیق در ناحیه حلق و گلو است.

علائم بروز لوزه سوم چیست؟این متخصص طب سنتی درباره علائم بروز لوزه سوم، گفت: این علائم عبارت است از انسداد بینی؛ یعنی کودک به راحتی نمی‌تواند نفس بکشد، همچنین با این اختلال بروز سینوس‌های مکرر مشکلات تنفسی به‌خصوص هنگام شب خواب تشدید می‌شود، بوی بد دهان و بوی بد تنفس، لاغری، تب، بی‌اشتهایی، درد در هنگام قورت دادن غذا، خور‌خور کردن هنگام خواب و توی دماغی حرف زدن هم از علائم لوزه سوم هستند.

وی افزود: در برخی موارد افراد بزرگسال هم ممکن است دچار عارضه لوزه سوم شوند که در اثر بروز عفونت‌های مزمن، سینوزیت‌های مزمن و حفره‌های سینوسی پر از چرک، لوزه سوم شکل می‌گیرد، البته در کودکان و  بزرگسالان هم در بعضی از مواقع بزرگ شدن لوزه سوم باعث اختلالی به نام آپنه خواب خواهد شد.

درمان لوزه سوم چیست؟عظمایی با اشاره به درمان‌های لوزه سوم، تشریح کرد: دم کرده و بخور‌ها مانند دم کرده آویشن شیرازی، پونه کوهی، نعنا، گل پنیرک و گل ختمی به‌صورت مخلوط در درمان لوزه سوم موثر است؛ با توجه به سن بیمار این مواد را از یک تا سه لیوان مصرف کنید، کودکان یک لیوان و بزرگسالان حدود سه لیوان به همراه عسل از این نوشیدینی میل کنند.

این متخصص طب سنتی ادامه داد: همچنین بخور آویشن، پونه، بابونه، تخم گیشنیز و مرزنجوش در درمان لوزه سوم موثر است؛ این محلول در کنار جنبه درمانی فضای منزل را هم ضدعفونی می‌کند؛ خوردن عسل قبل و بعد از هر غذا و صبح ناشتا و موقع خواب در درمان لوزه سوم موثر خواهد بود.

وی گفت: غرغره آب و نمک دریا در طول روز برای درمان لوزه سوم مفید بوده و غرغره آب ولرم به همراه عسل و سرکه نیز مفید است؛ علاوه بر این غرغره کردن با گیاه گل انار به همراه آب جوش و عسل برای مبتلایان مفید خواهد بود، جویدن لیمو ترش تازه به همراه پوست آن با مقداری عسل هم در روند درمان کاربرد داشته و در نهایت جوشانده بابونه شیرازی به صورت غرغره مفید است.

مالیدن روغن کنجد به ملاج سر برای گرم کردن سر مفید استعظمایی افزود: مالیدن روغن کنجد به ملاج سر برای گرم کردن این ناحیه مفید است، همچنین در صورت تب کردن می‌توان از مقداری روغن بنفشه استفاده کرد؛ در برخی موارد ماساژ روغن سیاه دانه در اطراف گوش و گلو هم مفید است.

این متخصص طب سنتی یادآوری کرد: در فصل سرد سال باید با افزایش مراقبت از کودکان از لباس‌ها و پوشیدنی‌های مناسب استفاده کرد تا بچه‌ها به تب گلو مبتلا نشده و با سردی و سرما و سرماخوردگی درگیر نشوند.

 مهدی خواجوی رئیس انجمن گوش و حلق و بینی ایران در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه بهداشت و درمان گروه علمی پزشكی باشگاه خبرنگاران جوان، درباره لوزه سوم،  اظهار کرد: در قسمتی از حلق یک سری بافت لنفاوی داریم که این بافت مانند یک حلقه تمام حلق را در بر می‌گیرد و  هر چیزی که از راه خوراک یا هوا وارد بدن می‌شود باید از وسط آن گذشته و در نهایت از وسط حلقه‌های لنفاوی عبور کنند.

رئیس انجمن گوش و حلق و بینی ایران بیان کرد: این بافت‌ها جزو بافت دفاع ایمنی بدن است؛ گلبول سفید لنفاوی برای دفاع بدن بافت می‌سازند و جلوی انتشار عوامل بیماری‌زا را می‌گیرند؛ این حلقه‌ها در حلق با توجه به محل قرارگیری‌ اسمامی متفاوتی دارند؛ اگر در ۲ طرف کام باشد به آن‌ها لوزه کامی می‌گویند و اگر پشت بینی و در دیواره عقب حلق باشد به آن بافت آدنوئی یا لوزه سوم نام دارند.

لوزه سوم در همه افراد وجود داردخواجوی با اشاره به اینکه لوزه سوم در همه افراد وجود دارد، گفت: به دلیل اینکه در دوران کودکی آنتی بادی یا میکروبی در بدن شکل نگرفته است، لوزه سوم بیشتر خود را نشان می‌دهد؛ این بافت‌ها با قرار گرفتن در معرض عوامل خارجی به‌منظور شناسایی مواد، بزرگ و بزرگ‌تر می‌شوند، به همین دلیل وجود لوزه سوم در دوران کودکی و زمانی که بچه‌ها به بیماریی مختلف مانند آسم، آلرژی و سرماخوردگی مبتلا می‌شوند، بیشتر خود را نشان می‌دهد.

رئیس انجمن گوش و حلق و بینی ایران افزود: بافت لنفاوی اگر در مراحل اولیه شناسایی و درمان شود به مرور زمان فروکش می‌کند و اغلب بعد از هشت سالگی کوچک‌تر می‌شوند؛ اگر در زمانی که بافت فعال است یا بعد از آن بزرگ شود فضا در حلق تنگ خواهد شد و راه نفس و راه عبور غذا را تنگ می‌کند و در نتیجه پشت بینی بسته خواهد شد.

لوزه سوم در صورت بزرگ شدن راه بینی را تنگ و تنفس را سخت می‌کندوی با بیان اینکه لوزه سوم در صورت بزرگ شدن راه بینی را تنگ و تنفس را سخت می‌کند، گفت: زمانی که راه بینی تنگ شود فرد مجبور می‌شود از راه دهان تنفس کند؛ نوزادی که از راه دهان تنفس می‌کند دچار مخاطراتی خواهد شد و به مرور زمان که بزرگ می‌شود و در سن مدرسه لوزه بزرگ شده و راه تنفس تنگ می‌شود در نتیجه، چون بچه در حال رشد است دچار مشکلاتی خواهد شد.

خواجوی تشریح کرد: اگر لوزه سوم درمان نشود به دلیل اینکه فرد باید از راه دهان تنفس کند (به خصوص هنگام خواب) فرم دهان و فک او تغییر خواهد کرد؛ بینی رشد کافی نمی‌کند و اکسیژن کمتری به کودک می‌رسد و در نتیجه این کمبود اکسیژن باعث اختلالات رشد جسمانی، مغزی و روانی در فرد خواهد شد، همچنین از نظر قد و هوش مشکلاتی را برای کودک ایجاد خواهد کرد و اختلالات روانی، یادگیری و شب ادراری را به همراه خواهد داشت.

وی با بیان اینکه تغییرات فک و دهان تا پایان عمر همراه فرد خواهد بود، گفت: اگر لوزه سوم عمل نشود فک و دهان فرد تغییر خواهد کرد و تا پایان عمر این تغییرات همراه فرد خواهد ماند.

رئیس انجمن گوش و حلق و بینی ایران افزود: تمام کودکان لوزه سوم دارند، اما اگر این لوزه به حدی بزرگ شود که راه تنفس او را ببندد به مشکلات اکسیژن‌گیری منجر خواهند شد؛ برای درمان آن در ابتدا باید علت را پیدا کرد، اگر عفونت سینوسی وجود دارد بررسی شود‌، همچنین از نظر آلرژی آزمایش شود و آن را کنترل کرد.

آلودگی محیط در بزرگ شدن لوزه سوم مؤثر استخواجوی با اشاره به اینکه آلودگی محیط در بزرگ شدن لوزه سوم مؤثر است، گفت: از عوامل بزرگ شدن لوزه سوم می‌توان به آلودگی محیط اشاره کرد از این رو توصیه می‌شود فرد در محیط‌های آلوده قرار نگیرد، با این کار لوزه کوچک خواهد شد و در انتها اگر این راه‌ها جواب نداد نیاز به جراحی است.

رئیس انجمن گوش و حلق و بینی ایران یادآوری کرد: لوزه معمولی راه تنفس و غذا را می‌گیرد و وسیع‌تر است و برای عمل جراحی خون بیشتری از فرد خارج می‌شود؛ به‌طور معمول بچه‌های زیر چهار سال را عمل جراحی نمی‌کنیم و در صورتی که اجبار باشد این کار را خواهیم کرد و اگر با دارو جواب نداد و فرد اختلالات تنفسی داشت آن را عمل خواهیم کرد، لوزه سوم در سال اول و دوم بزرگ نمی‌شود و به‌طورمعمول از سن ۲ الی سه  سالگی نیاز به رسیدگی و درمان دارد.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
لوزه سوم از آن مشکلاتی است که با تشخیص درست و زود هنگام، به طور قطعی درمان می‌شود، در بخشی از حلق بافت‌های لنفاوی وجود دارد که مانند حلقه‌ای تمام آن را در بر می‌گیرد و هر چیزی که وارد بدن می‌شود باید از وسط آن بگذرد.