

قاسمعلی بایالین‌اف در منطقه ساوخوز «کوک موینوق» در یتیم‌خانه‌ای به دنیا آمد. متأسفانه، دوره کودکی وی با دوران شکست مردم در قیام آزادیخوهانه ملی و روزگاران سختی که مردم از یک محل به محل‌های مختلف منتقل می‌شدند، مصادف شد. وی در دانشگاه سوپارتکورس تاشکند، آموزشگاه تربیت مدرس قزاقی-قرقیزی  آلماتی و بعد رشته خبرنگاری انستیتوی مسکو تحصیل کرد.

از دوران کودکی سختی‌های بسیار کشیده و از نخستین سال دوره دانشجویی‌اش در فعالیت‌های اجتماعی قرقیزستان فعالانه شرکت داشت و در گروه‌های کمونیستی مناطقی؛ چون آت باشی، تارین و کوچکور فعالیت کرد و از آن دوره تا آخر عمرش در کارهای سیاسی، خبرنگاری، فرهنگی همزمان با خلاقیت‌های ادبی خدمت کرد. خلاقیت وی نخست از اخبار، مقاله، شعر، نمایشنامه و حکایت‌های کوتاه آغاز شد.

نخستین اشعار وی در سال‌های ۱۹۲۲-۱۹۲۳ در روزنامه‌ و مجلات قزاقی «زبان‌شناس»، «حق فقیر»، « شُلپان»، «آق جول» و «خیرت جوان» منتشر ‌شد. در ۱۹۲۲ شعر «به هدفم برسم»، در ۱۹۲۴ شعر «ما چه کسی بودیم و چه کسی شدیم» در روزنامه «زبان‌شناس» منتشر شد. وی در این اشعار عذاب و رنج مردم قرقیزستان را در روزگاران قبل از انقلاب اکتبر بیان کرده است. 

وی در ۱۹۲۵ بر اساس سوژه داستان‌نویسی کودکان «روباه و موش خرمای کوهی» و «مار و پرستو» را نوشت. شایان‌ ذکر است که این داستان‌ها با سبک ساده، دقیق، کوتاه و موضوعی آن در ادبیات کودکان دوره شوروی یکی از نخستین آثار به شمار می‌رود. به همین دلیل، ادبیات کودکان دوره شوروی از همین دو داستان آغاز می‌شود.

در ۱۹۲۶ انتشارات ملی قرقیزستان تأسیس و او به ‌عنوان رئیس آن برگزیده شد. داستان‌های «مرگ یتیم» و «آجار» (هاجر) و در ۱۹۲۶ داستان «مراد» را منتشر کرد. وی همچنین داستان‌های «یتیمی که بزرگ‌شده»، «دو قلب»، «در رنج تقدیر»، «حمایت»، «او دیگر یتیم نیست» را نوشت. مهم‌ترین اثر وی بعد از «آجار» داستان «بخت» بود که در ۱۹۵۰ به زبان روسی در مسکو و بعد در ۱۹۵۲ بانام «ساحل دریا» به زبان قرقیزی منتشر شد. وی در اواخر سال‌های ۱۰۵۰ و اوایل سال‌های ۱۹۶۰ اولین جلد کتاب سه‌جلدی  «ملل برادر» را نوشته و در ۱۹۶۲ منتشر کرد. در سال‌های آخر عمرش داستان‌های «دوران سخت» (زندگی‌نامه خود) و «پرچم سرخ نارین» را نوشت. وی در ترجمه آثار نویسندگان روسی مانند پوشکین، اونگین و دیگر نویسندگان کلاسیک روسی سهم بسزایی دارد.

فهرست آثار قاسمعلی بایالین‌اف

۱. روباه و موش خرمای کوهی، داستان‌های کودکان، فرونزه ۱۹۲۷، ۱۶ ص.

۲. آجار، داستان، فرونزه ۱۹۲۷، ۳۶ ص. ، چاپ دوم فرونزه، ۳۰ ص. ۱۹۳۲، چاپ سوم ۱۹۸۴، ۲۸ ص.

۳. روباه و موش خرمای کوهی و مار و پرستو، فرونزه ۱۹۲۸، ۱۶ ص.، چاپ دوم ۱۹۲۹، چاپ سوم ۱۹۸۴، ۲۰ ص.

۴. مراد، داستان، فرونزه ۱۹۲۹، ۱۵ ص.، چاپ دوم، ۱۹۴۰، ۱۲ ص. ، چاپ سوم ۱۹۸۶، ۲۰ ص.

۵. مجموعه  داستان‌ها، فرونزه ۱۹۴۶، ۱۳۶ ص.

۶. بخت، داستان، فرونزه، ۱۹۴۷، ۱۴۳ ص.

۷. ساحل دریا، داستان، فرونزه ۱۹۵۲، ۱۴۸ ص.، چاپ دوم ۱۹۵۹، ۴۱۹ ص.، چاپ سوم ۱۹۸۲، ۳۹۲ ص.

۸. داستان‌ها و حکایات، فرونزه، ۱۹۵۲، ۱۲۲ ص.

۹. تقتوقول ساتیل‌قان اف ، زندگی‌نامه و آثار نویسنده، فرونزه ۱۹۵۴، ۳۸ ص.  

۱۰. ملل برادر، داستان، فرونزه، ۱۹۶۲، ۳۶۸ ص. چاپ دوم ۱۹۷۷، ۵۶۷ ص.

۱۱. ملل برادر، داستان، فرونزه، ۱۹۶۷، ۵۹۵ ص. چاپ دوم ۱۹۷۷، ۵۶۷ ص.

۱۲. مجموعه  آثار دوجلدی، فرونزه ۱۹۶۹، جلد اول ۶۳۴ ص.، جلد دوم ۵۹۴ ص.

۱۳. دوران سخت، داستان‌ها و حکایات، فرونزه ۱۹۸۰، ۴۲۴ ص.

«دوستی ملل» اثر ق. بایالین‌اف روابط دوستی ملل قرقیز و چک را در دوران سوسیالیسم توصیف می‌کند. رودلف قهرمان اصلی این اثر است. از دوران نوجوانی خود انقلاب روسیه را خوب بررسی کرده و با مردم چک ارتباط برقرار می‌کند. درنتیجه، از طریق دریای سیاه، قفقاز شمالی و بعضی از مناطق اکراین  به روسیه می‌رسد و در انقلاب روسیه شرکت می‌کند. همچنین با انقلابیون روس ارتباط برقرار می‌کند و بعد به آسیای میانه منتقل می‌شود و آغاز به کار می‌کند. وی در پیروزی انقلاب در منطقه ورنی سهم زیادی داشت.

این خبر را رایزنی فرهنگی ایران در قرقیزستان ارسال کرده است.
منبع: مهر


قاسمعلی بایالین‌اف نویسنده سرشناس قرقیزی است که همسنگ پوشکین بود. با این اوصاف اما ایرانیان کمی هستند که با او و آثارش آشنایی دارند.