در قسمت اول این مطلب به "پنومونی و دلایل ایجاد آن" و در قسمت دوم آن به "علائم پنومونی و زمانی که باید به پزشک مراجعه کرد" پرداختیم. در قسمت انتهایی این مطلب در مورد درمان و راه‌های پیشگیری از آن نکاتی را آورده‌ایم، با همراه باشید...

ذات الریه چگونه درمان می‌شود؟وقتی تشخیص ذات الریه داده می‌شود، پزشک برنامه‌ی درمان تعیین می‌کند. درمان ذات الریه یا پنومونی به نوع بیماری، میزان احساس ناخوشی، سن بیمار و اینکه بیماری دیگری هم دارد یا نه بستگی دارد. هدف از درمان، برطرف کردن عفونت و جلوگیری از عوارض بعدی است. مهم است که برنامه‌ی درمان، به دقت پیگیری و اجرا شود تا زمانی که بیمار به طول کامل بهبود بیابد.
هر دارویی که پزشک برایتان تجویز می‌کند مصرف کنید. اگر ذات الریه‌ی شما منشاء باکتریایی داشته باشد، به شما آنتی‌بیوتیک داده خواهد شد. شما باید آنتی‌بیوتیک را به طور کامل تا آخر مصرف کنید، حتی اگر در عرض چند روز بعد از شروع مصرف دارو، احساس بهتری داشتید. اگر مصرف آنتی بیوتیک را قطع کنید، ممکن است عفونت برگردد و احتمال مقاوم شدن عامل بیماری در آینده افزایش خواهد یافت.
آنتی‌بیوتیک‌های معمولی در مورد ویروس‌ها مؤثر نیستند. اگر دچار ذات الریه ویروسی شده باشید، پزشک به احتمال زیاد داروی ضدویروس برای درمان آن تجویز می‌کند. گاهی کنترل علائم و استراحت، تمام آن چیزی است که نیاز دارید.

بیشتر افراد می‌توانند علائمی مانند تب و سرفه را در خانه و با راهکارهای زیر کنترل کنند:
. تب را با آسپرین، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن و یا استامینوفن کنترل کنید. به کودکان آسپیرین ندهید.
. مایعات زیاد بنوشید تا ترشحات و خلط، رقیق شود.
. بدون اجازه‌ی پزشک داروی سرفه مصرف نکنید. سرفه یکی از شیوه‌های بدن برای رفع عفونت است. اگر سرفه، مانع استراحتتان می‌شود از پزشک بپرسید برای تسکین چه می‌توانید بکنید.
. مایعات گرم بنوشید، حمام بخار بگیرید و از دستگاه رطوبت ساز برای باز نگه داشتن راه‌های هوایی و آسان‌تر شدن تنفس استفاده کنید. اگر تنفس‌تان به جای اینکه بهتر شود، به مرور بدتر شد فوراً با پزشک تماس بگیرید.
. در معرض دود قرار نگیرید تا ریه‌هایتان التیام پیدا کنند. منظور از دود، دود سیگار، دود دست‌دوم سیگار و دود زغال چوب است. اگر سیگاری هستید و نمی‌توانید طی دوران بیماری‌تان سیگار نکشید، با پزشک مشورت کنید. الآن فرصت بسیار خوبی است تا به ترک سیگار جدی‌تر فکر کنید.
. زیاد استراحت کنید. شاید لازم باشد تا مدتی در رختخواب بمانید. تا جایی که امکان دارد برای کارهای خانه، تهیه غذا و ... از دیگران کمک بگیرید تا احساس بهتری پیدا کنید و قوی‌تر شوید. شما نباید در انجام کارهای روزانه زیاده‌روی کنید تا کاملاً بهبود پیدا کنید.
اگر ذات‌الریه‌تان آن‌قدر شدید است که در بیمارستان تحت درمان هستید، احتمالاً مایعات و آنتی بیوتیک را به صورت تزریقی دریافت می‌کنید و ضمناً اکسیژن درمانی می‌شوید. شاید به دیگر درمان‌های تنفسی هم نیاز داشته باشید.

بهبودی از ذات الریهبهبودی از ذات الریه ممکن است به زمان زیادی نیاز داشته باشد. برخی از افراد در عرض یک هفته احساس بهتری پیدا می‌کنند و می‌توانند به فعالیت‌های عادی خود برگردند؛ اما عده‌ای دیگر ممکن است به یک ماه یا بیشتر، زمان برای بهبودی نیاز داشته باشند. بیشتر افراد بعد از یک ماه همچنان احساس ضعف و خستگی می‌کنند. استراحت کافی برای حفظ روند بهبودی بسیار مهم است تا بیماری عود نکند. برای خوب شدن عجله نکنید! از پزشکتان بپرسید چه زمانی می‌توانید به فعالیت‌های معمول خود برگردید.
طی دوره‌ی درمان سعی کنید تماس با دیگران را بسیار محدود کنید تا بیماری شما به دیگران انتقال داده نشود. هنگام عطسه و سرفه جلوی دهان و بینی‌تان را بگیرید و دستمال استفاده شده را در ظرفی در بسته بیندازید و دست‌ها را بشویید.
اگر آنتی بیوتیک مصرف می‌کنید، بعد از اتمام دوره‌ی مصرف، پزشک برای اطمینان از بهبودی برایتان عکس اشعه ایکس از سینه تجویز می‌کند. شاید هفته‌ها طول بکشد تا عکس قفسه سینه‌تان نشان از پاکسازی کامل ریه‌ها بدهد.

عوارض احتمالی ذات الریهافرادی که بیشتر در معرض عوارض ناشی از ذات الریه‌اند:
. افراد سالمند یا بچه‌های بسیار کوچک
. کسانی که سیستم ایمنی‌شان خوب کار نمی‌کند
. کسانی که بیماری‌های دیگری هم دارند، مثلاً دیابت یا سیروز کبد
عوارض احتمالی:
. نارسایی تنفسی که نیاز به دستگاه تنفس یا ونتیلاتور وجود دارد.
. سپسیس یا عفونت خون که عارضه‌ای است که در آن، التهاب کنترل نشده‌ای در بدن است که می‌تواند منجر به نارسایی گسترده‌ی اندامی شود.
. سندرم دیسترس حاد تنفسی (ARDS) که نوع شدیدی از نارسایی تنفسی است.
. آبسه ریه که نادر است اما عارضه‌ای جدی از ذات الریه می‌باشد. این اتفاق زمانی می‌افتد که کیسه‌های از چرک، در ریه یا اطراف آن تشکیل می‌شود. گاهی لازم می‌شود این کیسه‌ها با عمل جراحی تخلیه شوند.
آیا ذات الریه قابل پیشگیری است؟بله، شما می‌توانید با رعایت چند دستورالعمل ساده، احتمال ابتلا به ذات‌الریه را کاهش دهید:

واکسن بزنید
هر سال واکسن آنفلوانزا بزنید تا دچار آنفلوانزای فصلی نشوید. آنفلوانزا، یکی از علت‌های معمول ذات الریه است. بنابراین پیشگیری از آنفلوانزا راه خوبی برای پیشگیری از ذات الریه است.
واکسن‌های دیگری نیز وجود دارند که می‌توانند جلوی عفونت‌های ناشی از باکتری‌ها یا ویروس‌هایی را که منجر به ذات الریه می‌شوند بگیرند. مثلاً آبله‌مرغان و سرخک و سیاه‌سرفه.

دست‌ها را بشویید
دست‌های خود را مکرراً بشویید، خصوصاً بعد از دست زدن به بینی، استفاده از سرویس بهداشتی، تعویض پوشک بچه و قبل از تهیه غذا یا خوردن غذا.

سیگار نکشید
تنباکو به توانایی ریه‌ها برای مبارزه با عفونت آسیب می‌زند و افراد سیگاری بیشتر در معرض ابتلا به ذات الریه‌اند.

نسبت به وضعیت عمومی سلامتتان آگاه باشید
. پنومونی یا ذات الریه اغلب پیامدی از عفونت تنفسی است. بنابراین باید نسبت به هرگونه علامتی که بیشتر از چند روز ادامه‌دار شده آگاه و دقیق باشید.
. عادت‌های خوب سلامتی مانند رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و ...، به شما کمک می‌کنند دچار بیماری‌های ویروسی و تنفسی نشوید. ضمناً این عادت‌های خوب به ریکاوری و بهبودی سریع‌تر از سرماخوردگی و آنفلوانزا و دیگر بیماری‌های تنفسی نیز کمک می‌کنند.
اگر سرطان یا HIV دارید، در مورد دیگر راه‌های پیشگیری از ابتلا به ذات الریه و دیگر عفونت‌ها با پزشکتان صحبت کنید.
عادت‌های خوب سلامتی مانند رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و ...، به شما کمک می‌کنند دچار بیماری‌های ویروسی و تنفسی نشوید. ضمناً این عادت‌های خوب به ریکاوری و بهبودی سریع‌تر از سرماخوردگی و آنفلوانزا و دیگر بیماری‌های تنفسی نیز کمک می‌کنند.