زالزالک و یا کویج با نام علمی Crataegus aronia یکی از گیاهانی است که در ایران از جمله در بلندی‌ های بالای 2500 متر در استان کهکیلویه و بویراحمد، استان اصفهان به خصوص شهرستان نجف آباد می ‌روید. این گیاه دارای دو نوع سفید و قرمز می باشد.بد نیست بدانید در شمال ایران گونه‌ های وحشی زالزالک به شکل خودرو در جنگل ‌ها می‌ روید که به آن ” ولیک” می گویند.این میوه اگر چه جثه ‌ای کوچک دارد ولی بسیار پُرفایده و مغذی است و به رنگ ‌‌های زرد و نارنجی در اکثر نواحی معتدل می‌ روید.رسیده ی این میوه، شیرین، گوشتی و دارای هسته ‌های زرد رنگ فراوان است که اگر با احتیاط مصرف نشود هسته‌ های آن می ‌تواند قاتل دندان‌‌ های شما باشد. 
زالزالک گیاهی از خانواده رز است که سرشار از ویتامین های گروه B و ویتامین C می باشد. زالزالک یکی از گیاهان دارویی بسیار قدیمی در اروپا است. گل، برگ و میوه آن همگی مصارف درمانی دارند. مواد شیمیایی موثر موجود در زالزالک عبارت اند:از فلاوونوئیدها، آنتوسیانیدین ها، پروآنتوسیانیدین ها و … که همگی از آنتی اکسیدان های بسیار موثر و قوی می باشند که حساسیت رگ های خونی را کاهش می دهند و از آسیب عوامل مخرب ایجادکننده اکسیداسیون (مانند آلودگی ها، دود سیگار، مواد شیمیایی موجود در غذاها و…) در رگ ها جلوگیری می کنند. 
 فعالیت این انتی اکسیدان ها،میزان گرفتگی عروق کاهش می یابد و غذا رسانی به سلول های قلبی تسهیل می شود، در نتیجه منجر به بهبود جریان خون قلبی و نهایتاً بهتر شدن عملکرد ماهیچه های قلب می گردد که خستگی را کاهش می دهد و بسیاری از دردهای آنژینی را تسکین می بخشد.

زالزالک و بیماری های قلبیعصاره برگ ها، گل و میوه این گیاه باعث افزایش انقباض ماهیچه های قلبی و ضربان قلب می شود. مطالعات نشان می دهد مصرف این میوه باعث افزایش جریان خون و بهبود دردهای آنژینی (درد در ناحیه قفسه سینه) می گردد؛ زیرا علت دردهای آنژینی عدم دریافت خون سرشار از اکسیژن توسط قلب است؛ و مواد شیمیایی موثر موجود در زالزالک با افزایش جریان خون عروق کرونر قلبی، اکسیژن مورد نیاز این سلول ها را تامین و از این دردها جلوگیری می کنند. در ضمن زمانی که قلب توانایی خود برای پمپاژ خون به سمت اعضای بدن را از دست می دهد که در اکثر مواقع به علت سکته قلبی می باشد، مصرف زالزالک بسیار مناسب است.
ایجاد تعادل در فشارخون  زالزالک باعث کم شدن فشارخون در افراد می شود. همچنین از افت فشار نیز جلوگیری می کند. در حقیقت فشارخون را تعدیل می کند. همچنین باعث کاهش فشارخون در بیماران دیابتی نیز می گردد.
زالزالک برای استرس و بی خوابی دم کرده زالزالک برای مشکلات عصبی کاربرد دارد؛ زیرا عواملی را که در برابر جریان خون مقاومت می کنند، کاهش می دهد و فشارخون را کم می کند. همین عامل باعث کاهش استرس می شود. همچنین دمنوش زالزالک تازه یکی از بهترین گزینه ها برای افزایش زمان خواب آرامش بخش است.

 بهبود کلسترول بالا  مطالعات نشان می دهد مصرف زالزالک LDL کلسترول یا همان کلسترول بد را در جریان خون کاهش می دهد و نیز منجر به کاهش تولید کلسترول در کبد افرادی که رژیم غذایی سرشار از کلسترول دارند، می شود. سرکه زالزالک از عوامل اصلی کاهش کلسترولو تری گلیسیرید در بدن می باشد.
 منبع  آنتی اکسیدان ها زالزالک سرشار از مواد آنتی اکسیدانی بسیار قوی و موثر مانند فلاوونوئیدها، آنتوسیانیدین ها، پروآنتوسیانیدین ها و … می باشد. این آنتی اکسیدان ها باعث افزایش جریان خون به سمت قلب و باعث پیشگیری از بیماری های کرونر قلبی می شوند. در نتیجه سکته های قلبی در افرادی که به طور منظم از این میوه استفاده می کنند کاهش می یابد.

 تناسب اندام با زالزالک زالزالک در فرایند سوزاندن چربی ها کمک می کند و کالری اضافی تحمیل شده بر بدن را از بین می برد. در نتیجه برای اهداف کاهش وزن و لاغری مناسب می باشد.

 دیابتی ها زالزالک بخورند برخی مطالعات تأثیر زالزالک را بر کاهش قند خون در موش ها به اثبات رسانده اند، اما برای تأیید اثرات آن در رابطه با انسان ها تحقیقات بیشتری لازم است.

 اثرات درمانی دیگر زالزالک  کاهش علائم یائسگی مانند گرگرفتگی
  بهبود سوء هاضمه
  پیشگیری از بیماری های کبدی
  اثرات ضد التهابی
  اثرات جانبی
 مصرف میوه این گیاه در مقادیر معمولی اثرات مضری را به همراه ندارد؛ اما مصرف این گیاه به همراه سایر ضمایم مانند گل و برگ های آن؛ که به صورت دارو، عصاره یا دمنوش تهیه می شوند در مقادیر زیاد ممکن است منجر به بروز علائمی چون:سردرد، میگرن، خستگی، تهوع، تپش قلب، لکه های پوستی خفیف، خواب آلودگی، علائم بیماری های رودی معدی و… گردد. همچنین مصرف مقادیر زیاد این گیاه به شکل دارو برای خانم های باردار و شیرده مناسب نمی باشد.
تداخل با برخی داروهازالزالک با بسیاری از داروهای بیماران قلبی تداخل دارد. این گیاه ممکن است عملکرد داروهای مربوط به نارسایی قلبی، فشارخون بالا، آنژین، آریتمی قلبی و … را محدود کند. اگر مشکلات قلبی دارید و دارو مصرف می کنید؛ بدون مشورت با پزشک خود از مقادیر زیاد این میوه، عصاره، دمنوش یا داروهای تهیه شده از آن مصرف نکنید.منبع:آسمونی
مواد شیمیایی موثر موجود در زالزالک عبارت اند:از فلاوونوئیدها، آنتوسیانیدین ها، پروآنتوسیانیدین ها و … که همگی از آنتی اکسیدان های بسیار موثر و قوی می باشند که حساسیت رگ های خونی را کاهش می دهند و از آسیب عوامل مخرب ایجادکننده اکسیداسیون در رگ ها جلوگیری می کنند.