امسال بازی‌های جام‌جهانی برای اولین بار در روسیه برگزار می‌شود. این کشور با ۱۷.۱ میلیون کیلومتر مربع مساحت٬‌ بزرگ‌ترین کشور میزبان در طول تاریخ برگزاری رقابت‌های جام جهانی است. فاصله بین شرقی‌ترین شهر روسیه یعنی اکاترینبرگ و غربی‌ترین شهر آن یعنی کالنینگراد، بیش از ۱۵۰۰ مایل است؛ چیزی نزدیک به فاصله‌ مسکو با لندن! بازی‌ها در ۱۱ شهر مختلف این کشور برگزار می‌شود و مسکو شاهد بازی فینال خواهد بود.

با در نظر گرفتن این فاصله‌ها عجیب نیست که دولت روسیه ۴۳ میلیون دلار را صرف آماده‌شدن قطارهای مجانی بین شهرهای مختلف میزبان بازی‌ها کرده باشد. هواداران تیم‌ها می‌توانند با نشان دادن کارت هواداری خود از این قطارها استفاده کنند.

در مجموع٬  با هزینه‌ای بالغ بر ۱۴ میلیارد دلار رکورد پرهزینه‌ترین جام جهانی را شکسته است. این رقم که به نقل از پایگاه اینترنتی مسکو تایمز توسط مقامات روسی اعلام شده است، معادل یک درصد از تولید ناخالص داخلی روسیه طی ۵ سال گذشته است. این در حالی است که پنج ماه پیش، تاتیانا گولیکوا رئیس اتاق بازرگانی دولت روسیه هزینه برگزاری جام جهانی را تنها ۶.۷ میلیارد دلار برآورد کرده بود.

در سوی دیگر این محاسبه٬ وزیر توسعه‌ اقتصادی روسیه فقط درآمد حاصل از حضور توریست در طول جام‌جهانی را رقمی بیش از ۱.۶ میلیارد دلار تخمین زده است. به گزارش خبرگزاری راشا تودی، این مقام روسی ضمن اعلام این رقم گفته است که اطمینان دارد تحریم‌های غرب نمی‌تواند این رویداد جهانی را تحت تاثیر خود قرار دهد.

«یک رویا و اکتشاف در فضای بی نهایت کهکشان»؛ این توصیف فیفا از تم اصلی جام جهانی امسال است. لوگوی این رقابت‌ها نیز به شکل جامی زیبا طراحی شده است که بدنه‌ آن را ریزنمادهای قومی از جمله پرنده‌های آتشین تشکیل می‌دهند.

«زابیواکا» گرگی‌ست که این افتخار را یافته تا نماد جام‌جهانی ۲۰۱۸ باشد. این گرگ را دانش‌آموزی به نام «اکاترینا بوشارووا» طراحی کرده و در نظرسنجی اینترنتی توسط مردم انتخاب شده است.

تل استار ۱۸ شرکت آدیداس نیز توپی‌ است که در این جام حضور دارد. این توپ منحصربه فرد در پاکستان تولید می‌شود و تراشه‌ای الکترونیکی در آن طراحی شده که علاوه بر ذخیره‌کردن اطلاعاتی از جمله شدت ضربه به توپ و مسیر حرکت آن می‌تواند رنگ آخرین نفری را که به آن ضربه زده است، تشخیص دهد. این توانایی که برای اولین بار در یک توپ فوتبال قرار داده شده است، به داور در تشخیص موقعیت اوت و کرنر بسیار کمک خواهد کرد.

مقابله با نژادپرستی در این جام با روش‌های جدیدی دنبال خواهد شد. داوران حق دارند در صورت شنیدن شعارهای نژادپرستانه بازی را متوقف کنند. در جام جهانی پیشین، شعارهای نژادپرستانه‌ بسیاری به خصوص در بازی‌های مکزیک با روسیه و کروواسی یا بازی آلمان با غنا داده شد و رئیس کمیته‌ مقابله با نژادپستی فیفا٬ این سازمان را به سهل‌انگاری در برخورد با این مشکل متهم کرد. این کمیته اعلام کرد که عدم موفقیت فیفا در تربیت افرادی برای ثبت و کنترل این رفتارها٬ ناامیدکننده بوده است.

همچنین برای اولین بار در تاریخ جام‌های جهانی٬ در مسابقات امسال از فناوری کمک‌داور ویدئویی استفاده خواهد شد. هرچند این فناوری برای کاهش خطاهای داوری طراحی شده است اما گفته می‌شد در تشخیص موقعیت‌های حساسی مانند آفساید چندان قابل اعتماد نیست.

در میان تیم‌های شرکت‌کننده در این بازی‌ها٬ پرتغالی‌ها امسال این شانس را دارند که جام قهرمانی اروپا و جام جهانی را در کنار هم داشته باشند. پیش از این آلمان غربی در جام ۱۹۷۲، فرانسه در جام ۱۹۹۸ و اسپانیا در جام ۲۰۱۰ این افتخار را کسب کرده‌اند.

آلمان نیز که تاکنون چهار جام را از آن خود کرده است تلاش خواهد کرد بعد از برزیل سال ۱۹۶۲ اولین تیمی باشد که دو جام پیاپی را با خود به خانه می‌برد. آلمان همچنین در صورت قهرمانی در این جام٬ خود را در تعداد قهرمانی به برزیل٬ پرافتخارترین تیم جام‌های جهانی خواهد رساند.

از میان تیم‌هایی که قهرمانی در جام جهانی را در کارنامه دارند، ایتالیا تنها تیمی است که این مسابقات را از خانه تماشا خواهد کرد. پس از ۱۹۵۸ این نخستین باری است که لاجوردی‌پوشان از حضور در جام جهانی بازمانده‌اند. این تیم پیش از این شش بار در فینال جام جهانی بازی کرده و چهار جام را از آن خود کرده است. در این میان آندره آ پیرلو، ستاره سابق تیم ملی ایتالیا که خود سابقه‌ قهرمانی با ایتالیا در جام جهانی ۲۰۰۶ را دارد در پاسخ به درخواست یکی از مدیران ایرانی شرکت اوبر٬ در پیامی توئیتری آرزو کرد که ایران در جام جهانی روسیه موفق باشد.

پرو که توانسته است رکورد طولانی‌ترین غیبت در جام‌جهانی را از آن خود کند، امسال بعد از سی و شش سال به میدان این بازی‌ها بازگشته است. این تیم یکی از ۱۳ تیمی بوده است که در اولین جام جهانی در سال ۱۹۳۰ شرکت کرده‌اند. این تیم در جام ۱۹۷۰ مکزیک با کسب مقام هفتم بهترین ۱۹ مقام خود در جام‌جهانی را به ثبت رسانده‌ است اما در آخرین حضور خود پیش از امسال در جام ۸۲ اسپانیا در دور گروهی حذف شده است.

پاناما و ایسلند در این جام برای اولین بار طعم حضور در جام ‌جهانی را چشیده‌اند. پاناما در سال ۲۰۱۴ نیز تا یک‌قدمی جام جهانی آمده بود اما با باخت خود به آمریکا و واگذار کردن بازی پلی‌آف به نیوزلند این فرصت را از دست داد.
 
پاناما انتقام خود از آمریکا را چهار سال بعد و در مسابقات مقدماتی جام جهانی گرفت. این تیم با پیروزی در برابر کاستاریکا آمریکا را که به این تیم باخته بود، برای اولین بار پس از ۳۲ سال از حضور در جام‌جهانی محروم کرد. ایسلند نیز با حضور در این جام رکورد کم‌جمعیت‌ترین کشور شرکت‌کننده در جام جهانی را از آن خود کرده است.

مجموع‌ ارزش بازیکنان تیم برزیل در این جام بالغ بر ۶۷۱٫۵ میلیون یورو است؛ رقمی که برزیل را گران‌ترین تیم این رقابت‌ها می‌کند. همچنین تیم‌های اسپانیا، آلمان و فرانسه در رده‌های بعدی قرار دارند. پاناما با ۵.۵ میلیون یورو ارزان‌ترین تیم این جام ارزیابی شده است.

 از میان بازیکنان حاضر در جام جهانی٬ توماس مولر آلمانی با ده گل٬ تنها کسی است که می‌تواند امید داشته باشد به سمت رکورد هم‌وطن و هم‌بازی سابقش٬ میریوسلاو کلوزه‌ی ۱۶ گله یورش ببرد. باقی رکوردداران این عرصه که بالاتر از مولر قرار دارند در این جام حضور ندارند.

اسام الحداری دروازه‌بان مصر با بازی خود در این جام، رکورد مسن‌ترین بازیکن در جام‌جهانی را شکسته است. او ۴۵ سال سن دارد. پیش از او، فرید موندراگون ۴۳ ساله دروازه‌بان سابق کلمبیا با حضور در جام ۲۰۱۴ این رکورد را از آن خود کرده بود.

قهرمان جام‌جهانی ۲۰۱۸ جایزه‌ای ۳۵ میلیون دلاری دریافت خواهد کرد. هم‌چنین برای مرهم نهادن بر زخم تیم دوم، جایزه‌ای ۲۵ میلیون دلاری برای این تیم اختصاص داده شده است. اما نکته‌ جالب این است که همه‌ تیم‌های شرکت‌کننده در این جام با خود حداقل چکی چند میلیون تومانی به خانه خواهند برد و حتی تیم‌هایی که تنها در مرحله‌ گروهی حضور دارند نیز جایزه‌ای ۸ میلیون دلاری دریافت خواهند کرد.

۵۴ درصد بلیت‌های این جام را خارجی‌ها خریداری کرده‌اند و فوتبال‌دوستان کشورهای آمریکا، برزیل، کلمبیا، آلمان، مکزیک و آرژانتین در رده‌های اول تا ششم خریداران جای دارند. این در حالی است که به گزارش «اسپوتنیک»، شبکه‌ی تلویزیونی «بی‌بی‌سی» فیلمی در باره هواداران فوتبال روسیه به نام «ارتش قلدرهای روسیه» ساخته است که در آن هواداران فوتبال روسیه را بسیار خشن و متهاجم نشان داده است. اسپوتنیک ادعا کرده است که سازندگان این فیلم تلاش دارند به بینندگان خود این حس را القاء کنند که در روسیه، عشق به خشونت در هواداران فوتبال پرورش داده می شود و از این‌رو هواداران فوتبال دیگر کشورها بهتر است از رفتن به روسیه برای تماشای مسابقات جام جهانی خودداری کنند؛ تلاشی که به نظر می‌رسد با توجه به آمار بالای فروش بلیت در خارج از روسیه، به نتیجه نرسیده است.

پیش از این جمعی از هواداران فوتبال در ایران از ماریا کوماندنایا مجری روسی مراسم قرعه‌کشی این جام خواسته بودند لباس مناسب و پوشیده بپوشد تا تلویزیون ایران این مراسم را کامل پخش کند. او این درخواست را پذیرفت و پس از مراسم و اطلاع از پخش‌شدن آن از تلویزیون ایران در توئیتر خود از هواداران ایرانی پرسید: «ایران، خوشحال هستید؟» پرسشی که با واکنش‌های مثبت هواداران ایرانی روبه‌رو شد.

تب جام جهانی در دنیا بالا گرفته است اما این رقابت‌ها، واقعیت‌هایی هم در خارج از مستطیل سبز و در طول زمان رقابت دو تیم دارد که جالب است.