صبح وقتی از خواب بیدار می‌شوید، حتما در آینه خودتان را می‌بینید؛ دستكم برای چند دقیقه، اما هیچ وقت به‌خودتان نگاه می‌كنید؟ صورت‌تان را نوازش می‌كنید؟ به‌خودتان در آینه لبخند می‌زنید و می‌گویید:« فلانی سلام؛ صبحت به خیر!» یا برای چند دقیقه در روز سكوت می‌كنید و فقط به‌خودتان، به روان و جسم‌تان فكر می‌كنید و می‌ببینید چه كمبودها یا بیش‌بودهایی دارد و به فكر رفع آنها باشید؟

به‌احتمال زیاد در طول هفته، فرصت این كارها را ندارید؛ چون عجله دارید و البته حق هم دارید! كافی است در ترافیك پاركینگ بزرگی به نام تهران! گیر كنید و با جسم و روان خسته سر كار برسید، اما آخر هفته فرصت خوبی است برای اینكه به‌خودتان برسید؛ از خودتان مراقبت كنید. بررسی كنید و ببینید در طول هفته با جسم و روان خود چه كرده‌اید؟ اگر در پایان هر هفته، این كار را انجام ندهید، ممكن است بعد از مدتی دچار مشكلات جدی شده و نیاز به درمان داشته باشید.

قانون‌های حفاظت از خود را بدانید
یك هفته‌ای است كه معده‌تان درد می‌كند. چند روز پیش هم سردرد به آن اضافه شده است. هر كسی حرفی به شما می‌زند، از كورهدرمی‌روید و یا گریه می‌كنید. حال‌ جسم و روان‌تان خوب نیست. هیچ فرصتی برای رسیدگی به‌خودتان ندارید، اما پایان هفته فرصت خوبی است تا با مراجعه به متخصص یا درصورت امكان كمك كردن به‌خودتان، دوباره سلامت جسم و روان‌تان را بازیابید.

استرس را كنترل كنید
استرس و اضطراب اصلی‌ترین عامل اثرگذار روی عملكرد همه دستگاه‌های بدن است. تحمل استرس و اضطراب به‌مدت طولانی باعث بالا ماندن سطح ترشح هورمون كورتیزول می‌شود. این مسئله باعث اختلال در عملكرد سیستم ایمنی و التهاب اندام‌های مختلف بدن، اختلال در گردش خون، اختلال در آهنگ ضربان قلب و... می‌شود. بنابراین نخستین هدف، كاهش میزان اضطراب و استرس است. ورزش، انجام فعالیت‌های فردی یا جمعی دلخواه، حتی مسافرت یك روزه، انجام فعالیت‌های هنری و... هر فعالیتی كه می‌تواند شما را به آرامش درونی برساند، بهترین گزینه است.

به قلب‌تان گوش كنید
در این باره، دو دیدگاه وجود دارد؛ دیدگاه علمی و دیدگاه روانی. هر محركی كه روی عملكرد سامانه تنفسی ما تأثیر منفی داشته باشد، باید شناسایی و برطرف شود. اگر شغل شما به شكلی است كه درمعرض خطر آلودگی ریوی قرار دارید باید آن را كنار بگذارید. علاوه براین عوامل ثانویه دیگر را نیز بررسی كنید. مسئله بعدی، تحریك‌های روانی است. هرعاملی كه زمینه‌ساز استرس و اضطراب‌ شود، می‌تواند روی عملكرد طبیعی دستگاه تنفسی تأثیر منفی بگذارد. بنابراین به آهنگ قلب‌تان گوش كنید و هر عاملی كه آن را از ریتم خارج كرده، از میان بردارید.

از درد جسمی رها شوید
عدم‌تحرك بدنی، نشستن یا ایستادن به‌مدت طولانی، تكرار یك فعالیت مانند نوشتن، تایپ كردن، كار كردن با چرخ خیاطی، رانندگی و... همگی فعالیت‌های تكراری هستند كه عضله‌ها و استخوان‌های قسمت خاصی از بدن را بیش از بقیه تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. به‌دنبال این اتفاق معمولا دچار درد جسمانی خواهیم شد. برای رهایی از این وضعیت، حتما باید فعالیت بدنی داشته باشیم. بنابراین ورزش باید یكی از برنامه‌های اصلی در پایان هفته باشد.

به شكم‌تان برسید
اشتباه نكنید! منظور پرخوری نیست. نخستین قدم دریافت موادغذایی است كه در طول هفته به هر دلیل نمی‌توانید از آنها بخورید. به این ترتیب مشكلات گوارشی یا سوء هاضمه ناشی از تغذیه نامناسب برطرف خواهد شد. دومین قدم، برنامه‌ریزی برای تغذیه مناسب درطول هفته و آماده كردن بعضی نیازهاست؛ برای مثال آماده كردن مواداولیه پختن غذای سالم كه در طول هفته امكان آن وجود ندارد. سومین قدم، برنامه‌ریزی تغذیه‌ای برای جلوگیری از اضافه وزن برای آن‌هایی كه فعالیت بدنی كمی دارند.

انرژی‌تان را بازگردانید
به هر وسیله ممكن كه فكر می‌كنید خستگی یك هفته كاری برطرف شده و انرژی مناسب برای فعالیت یك هفته كاری به شما بازمی‌گردد، عمل كنید. خستگی طولانی مدت و مداوم، تأثیر فرسایشی روی جسم و روان داشته و زمینه‌ساز بروز بیماری‌های جسمی یا اختلال روانی جدی است.

چرخه مراقبت از خود چیست؟

روانشناسی
روان شما، در مفهوم كلی باید بازسازی و ترمیم شود. به این معنی كه باید خستگی‌های یك هفته كاری، به شیوه درست برطرف شده و ذهن با رفع خستگی، آماده شروع هفته تازه باشد. برای این كار می‌توانید از این روش‌ها كمك بگیرید: مطالعه كتاب‌های روانشناسی و انجام بعضی از ورزش‌های ذهنی ارائه شده در آنها، انجام ورزش‌های ذهنی برای بالا بردن میزان تمركز ذهن، عطردرمانی، انجام ورزش‌های آرام‌تنی در خانه یا باشگاه ورزشی، استراحت یا پیاده‌روی زیر نور آفتاب دستكم به‌مدت20دقیقه، برنامه تفریحی گروهی یا تك نفره برای رهایی و آرامش فكر.

احساسات
سركوب كردن احساسات، یكی از دلایل اصلی آسیب روانی است. معمولا آسیب‌های احساسی، یكی از مخرب‌ترین و ماندگارترین اثرها را در ذهن دارند. اگر در طول هفته به هر دلیل احساس‌های مختلف اعم از غم، شادی، خشم، ترس، اضطراب، نگرانی، سركوب كردن احساس‌های عاطفی و... را تحمل كرده باشید، پایان هفته باید این حس‌های نامناسب را تخلیه كنید.

برای این كار این روش‌ها پیشنهاد می‌شود.صحبت كردن با دوست یا اعضای خانواده، تماشای فیلمی شاد یا هر فیلمی كه حس می‌كنید می‌تواند از بار احساسی شما كم كند، انجام فعالیتی برای خودتان كه فقط با هدف كسب آرامش شما باشد؛ برای مثال خرید، بازدید از گالری عكس، نمایشگاه‌های مختلف، رفتن به تئاتر، كافی‌شاپ و...، همراه شدن با فرد یا افرادی كه از مصاحبت با آنها احساس آرامش دارید.

غذای روح
این عبارت را زیاد شنیده‌اید كه روان نیز مانند جسم نیازمند تغذیه درست و مناسب است، اما شاید در این‌باره تحقیق نكرده باشید كه چه كارهایی می‌تواند غذای روح شما باشد. برای اینكه بتوانید احساس آرامش و آسایش را تجربه كنید، یكی از راهكارها، انجام فعالیت‌های عام‌المنفعه و حضور در NGOهاست. بنابراین تعطیلات پایان هفته فرصت مناسبی برای حضور در بازارچه‌های خیریه و خرید و كمك به برپاكنندگان مراسم است. سرزدن و كمك كردن درشیرخوارگاه‌ها، مراكز نگهداری از سالمندان، كودكان بی‌سرپرست، عضویت و مشاركت در گروه‌هایی كه فعالیت‌های فرهنگی، هنری و... را به‌صورت خیریه انجام می‌دهند و همچنین عبادت و كمك به افرادی كه در این زمینه فعالیت می‌كنند، ازجمله این كار‌ها‌ست.

رسیدگی به‌خود
شما كار می‌كنید تا به لحاظ مالی، اجتماعی و فرهنگی جایگاه مناسبی در جامعه داشته باشید، اما همه شخصیت و هویت شما دركار كردن نباید خلاصه شود. به این دلیل كه تا نتوانید خودتان را درابعاد مختلف پرورش دهید، فرد كاملی نخواهید بود. باید علاوه بر كار، فعالیت‌های دیگری نیز انجام دهید كه ابعاد مختلف شخصیتی شما را كامل كند. بنابراین حتما در فرصت تعطیلات پایان هفته در كلاس هنری، ورزشی و... ثبت نام و آن را به شكل جدی پیگیری كنید. اگر هم قبلا فعالیت یا فعالیت‌های خاصی را آموزش دیده‌اید و مدتی است انجام نمی‌دهید، دوباره آنها را از سر بگیرید. خواهید دید به لحاظ روانی حس بسیار خوبی را تجربه خواهید كرد.

كامل باشید
وقتی ذهن انباشته از افكار مختلف، پرسش‌های متعدد و بی‌پاسخ، نگران بابت كارهای نیمه تمام و به گفته روانپزشكان؛ درگیر پرونده‌های باز متعدد باشد، خسته و كلافه است. شاید در طول هفته نتوانید بسیاری از كارها را انجام دهید، درباره بسیاری از مسائل درست تصمیم بگیرید، برای یافتن پاسخ پرسشی، با كسی صحبت كنید و شاید هم برای تصمیم‌گیری در كاری مردد باشید.بنابراین بهتر است پایان هفته، برای چند ساعت وقت بگذارید و تمام كارها و افكار نیمه‌كاره‌ را به سرانجام برسانید. خواهید دید چقدر به لحاظ روانی سبك و آرام خواهید شد. در اصطلاح روانشناسی، تا حد ممكن پرونده‌های باز ذهن‌تان را ببندید.

دوپینگ در پایان هفته
هوای حوصله‌تان ابری است. درست عین باتری موبایل كه روی چند خط آخر مانده شما هم بی‌انرژی هستید و دل‌تان نمی‌خواهد هیچ حركتی انجام دهید اما نمی‌شود روز تعطیل را خراب كرد. با این شش كار ساده، دوباره انرژی بگیرید.

از خانه بیرون بزنید
لازم نیست هدف‌تان مشخص باشد؛ كندن از خانه و حركت، اصل اساسی است.

صبحانه بخورید
حتما روز تعطیل صبحانه مفصل بخورید. تغذیه مناسب، اصل دوم است.

زمان‌تان را مدیریت كنید
به برنامه‌ریزی خاصی فكر نكنید كه كلافه شوید. فقط برای اینكه خوشحال شوید، درلحظه تصمیم بگیرید. خوشحال شدن، اصل سوم است.

متغیرباشید
عادت‌های همیشگی در طول هفته را تغییر دهید؛ برای مثال خوردن خوراكی‌های جدید، دعوت از دوستان جدید در جمع دوستان قدیمی، تغییر در نوع تفریح‌ها و.... اصل چهارم، تغییر با هدف نشاط است.

برای خودتان باشد
كارهایی را انجام دهید كه فقط و فقط باعث خوشحالی خودتان می‌شود. اصل پنجم فكر كردن به‌خود برای خوشحالی و رضایت است.

بخوابید
اگر فكر می‌كنید چند ساعت استراحت بیشتر می‌تواند به شما كمك و شادتان كند، حتما این كار را انجام دهید.منبع : شفا انلاین
آخر هفته فرصت خوبی است برای اینكه به‌خودتان برسید؛ از خودتان مراقبت كنید. بررسی كنید و ببینید در طول هفته با جسم و روان خود چه كرده‌اید.