بودا چگونه فلسفه و گفتاری دارد؟هنگامى كه بودا به حقیقت دست یافت ، ابتدا به شهر بنارس رفت تا پنج تن از راهبان را كه از وى روى برتافته بودند، بیابد. او مى اندیشید كه این پنج تن مانند وى در جستجوى حقیقتند و تعلیم دادن ایشان از سایر مردم آسانتر است .
و چون به بنارس پا نهاد آن پنج تن را دید كه در میان بیشه اى نزدیك شهر نشسته اند و با هم سخن مى گویند.
هنگامى كه چشم آنان به بودا افتاد، به یكدیگر گفتند: « این سیدارتاست كه مى آید؛ همان كه دست از رهبانیت كشید؛ خوب است به او كارى نداشته باشیم . » اما چون بودا به آنان نزدیك شد به وى سلام كردند و از او خواستند در كنارشان بنشیند. آنگاه از وى پرسیدند: « سرانجام ، حقیقتى را كه مى جستى ، یافتى ؟ » بودا گفت : « آرى ، آن را یافتم . » راهبان گفتند: « پس به ما بگو حقیقت و حكمت و راز هستى چیست ؟ »
بودا پرسید: « آیا شما به كارما یعنى قانون كردار ایمان دارید؟ » گفتند: « آرى . » بودا گفت : « پس بدانید كه همان سرآغاز حكمت و آگاهى از حقیقت است . از نیكو نیكو پدید مى آید و از بد بد. این نخستین قانون زندگى است و همه چیزهاى دیگر بر این قانون استوار است .» گفتند: «این كه تازگى ندارد. » گفت : «اگر چنین است قربانى ، دعا و تضرع به درگاه خدا عاقلانه نیست . » راهبان پرسیدند: «چگونه ؟» بودا پاسخ داد: « زیرا آب همیشه سراشیبى مى رود، آتش همیشه داغ است و یخ همواره سرد. اگر براى همه خدایان هندوستان هم دعا كنیم ، آب هرگز سربالا نمى رود و آتش سرد و یخ گرم نمى شود. زیرا در زندگى قانونهایى یافت مى شود كه همه چیز بر آنها استوار است. از این رو، كارى كه انجام گرفت ، قابل ابطال نیست و دعا و قربانى براى خدایان نیز سودى ندارد. » آنان با این سخن موافقت كردند و بودا افزود: «اگر این سخن درست است ، كتاب وداها كه به مردم راه و رسم دعا و قربانى را مى آموزد، درست نیست و برخلاف گفته پیشوایان دینى ، من اعلام مى كنم كه وداها مقدس نیستند. » راهبان از این جراءت بسیار شگفت زده شدند و از بودا پرسیدند: « تو مى گویى برهما هنگام آفریدن جهان مردم را به طبقات گوناگون تقسیم نكرده است ؟ » پاسخ داد: « اصلا من باور ندارم برهما چیزى را آفریده باشد تا جهان آفریده او باشد. » آنان پرسیدند: « پس جهان ساخته كیست ؟ » بودا پاسخ داد: « به نظر من جهان ابدى است و آغاز و انجامى ندارد. دو چیز است كه بایستى از آن پرهیز كرد: یكى زندگانى پر از لذت كه زاییده خودخواهى و فرومایگى است و دیگر زندگى پر از رنج و خود آزارى كه آن نیز سودى ندارد و هیچ یك از این دو به نیكبختى منجر نمى شود.»منبع:پرسمان
بودا: « پس بدانید كه همان سرآغاز حكمت و آگاهى از حقیقت است . از نیكو نیكو پدید مى آید و از بد بد. این نخستین قانون زندگى است و همه چیزهاى دیگر بر این قانون استوار است .»