بدن به طور معمول عمل تنفس را به صورت خودکار انجام می‌دهد، بدون این که درباره آن فکر کنید. به طور میانگین، انسان حدود 12 تا 15 دم و بازدم در دقیقه دارد.
نرخ عادی تنفس اکسیژن را راهی ریه‌ها کرده و دی اکسید کربن را تخلیه می‌کند. اگر فردی نفس نفس بزند، تعادل گازهای ورودی و خروجی به واسطه دفع بیش از حد دی اکسید کربن بر هم می‌خورد.
زمانی که سطوح دی اکسید کربن بیش از حد کم شود، این شرایط می‌تواند pH خون را تغییر داده و به بروز شرایطی به نام آلکالوز منجر شود که احساس ضعف و غش را در فرد ایجاد می‌کند.

علائمتنفس سریع علامت اصلی نفس‌نفس زدن است. تنفس سریع می‌تواند موجب سطوح پایین دی اکسید کربن در بدن شود که بروز علائم بیشتر را در پی دارد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
* سبکی سر
* بی‌حسی یا سوزن سوزن شدن در انگشتان
* کوبش قلب
* احساس عدم رسیدن هوا به ریه‌ها
* سردرد
* اضطراب

دلایلنفس‌نفس زدن یک بیماری نیست، بلکه نشانه‌ای از بیماری‌های دیگر بوده یا در نتیجه پریشانی عاطفی شکل می‌گیرد.
از دلایل احتمالی نفس‌نفس زدن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
ترس، هراس، یا استرس
یکی از شایع‌ترین دلایل نفس‌نفس زدن پریشیانی عاطفی، از جمله هراس، ترس یا اضطراب است.
عفونت
برخی انواع عفونت در بدن می‌توانند به نفس‌نفس زدن منجر شوند. عفونت‌هایی مانند سینه‌پهلو می‌توانند موجب تورم و تجمع مایع در ریه‌ها شوند که می‌تواند تنفس سریع را به همراه داشته باشد.
آسیب‌دیدگی سر
مغز نقش مهمی در کنترل تنفس ایفا می‌کند. یک آسیب‌دیدگی سر می‌تواند نرخ تنفس را تغییر داده و موجب نفس نفس زدن شود.
از دیگر علائم آسیب‌دیدگی سر می‌توان به سردرد، حالت تهوع، و سردرگمی اشاره کرد. در صورت مواجهه با یک آسیب‌دیدگی جدی باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن به پزشک مراجعه کنید.
بیماری‌های ریه
برخی بیماری‌های ریه مانند بیماری مزمن انسدادی ریه و آسم می‌توانند تنفس را دشوار سازند. در این شرایط مسیرهای هوایی ممکن است باریک شوند که ارسال هوا به ریه‌ها را دشوارتر ساخته و می‌تواند به تنفس سریع منجر شود.
اگر بیماری ریه موجب نفس نفس زدن شده باشد، از دیگر علائم می‌توان به خس‌خس سینه، سینه‌درد و سرفه اشاره کرد.
کتواسیدوز دیابتی
کتواسیدوز دیابتی از عوارض بیماری دیابت است. این شرایط می‌تواند به واسطه انسولین ناکافی در بدن برای تولید انرژی و سوزاندن چربی برای تأمین آن رخ دهد.
اگر بدن در طولانی مدت برای تأمین انرژی به چربی‌ها وابسته شود، سطوح محصولات جانبی به نام کتون ها در بدن افزایش می‌یابد. نفس نفس زدن یکی از علائم کتواسیدوز دیابتی است. از دیگر علائم می‌توان به حالت تهوع، تشنگی بیش از حد، و تکرر ادرار اشاره کرد.
ارتفاع بالا
زمانی که فردی در ارتفاع بالا قرار می‌گیرد، فشار هوا و سطح اکسیژن کاهش می‌یابد که می‌تواند تنفس را دشوار سازد.
در ارتفاعات بالا، ریه‌ها باید برای دریافت اکسیژن سخت‌تر کار کنند. در ارتفاع حدود 8 هزار پایی، سطح پایین اکسیژن ممکن است به مشکلات تنفسی، از جمله نفس نفس زدن منجر شود.
در برخی افراد، نفس نفس زدن ممکن است در ارتفاعات کمتر از 8 هزار پایی رخ دهد. به عنوان مثال، افراد مبتلا به آسم ممکن است در ارتفاعات پایین‌تر با مشکلات تنفسی مواجه شوند.

تشخیصنفس نفس زدن دلایل مختلفی دارد، از این رو، پزشک باید تمام علائم بیمار را مورد بررسی قرار دهد. پزشک ممکن است معاینه‌ای جسمانی انجام داده و پرسش‌هایی درباره سابقه پزشکی بیمار مطرح کند.
تصویربرداری پرتو اکس از سینه و آزمایش خون می‌توانند به تشخیص برخی دلایل نفس نفس زدن، مانند عفونت‌ها کمک کنند.
آزمایش گاز خون شریانی مقدار اکسیژن و دی اکسید کربن در خون را اندازه‌گیری می‌کند. این آزمایش می‌تواند مشخص کند نفس نفس زدن موجب کاهش سطوح دی اکسید کربن در خون شده است یا خیر.

درماندرمان نفس نفس زدن کاهش سرعت تنفس و بازگرداندن آن به حالت عادی را هدف قرار می‌دهد.
پزشک دلیل زمینه‌ای نفس نفس زدن را هدف قرار می‌دهد تا از وقوع آن در آینده پیشگیری کند. به عنوان مثال، درمان بیماری عامل نفس نفس زدن، مانند کتواسیدوز دیابتی، نرخ تنفس را به حالت عادی باز خواهد گرداند.
در مواردی که نفس نفس زدن به واسطه دلایل فیزیولوژیک، مانند ترس، اضطراب یا حملات هراس رخ می‌دهد، درمان ممکن است شامل موارد زیر شود:
* داروهای ضد اضطراب
* رفتاردرمانی شناختی
* صحبت درمانی یا مشاوره

درمان‌های خانگیاگر نفس نفس زدن خفیف است و به واسطه اضطراب یا استرس شکل می‌گیرد، درمان‌های خانگی ممکن است برای بازگرداندن نرخ تنفس به حالت عادی کافی باشند.
از جمله درمان‌های خانگی برای این شرایط می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
* تنفس شکمی که در آن فرد بر تنفس از طریق دیافراگم به جای سینه تمرکز می‌کند.
* تنفس از سوراخ بینی به طور متناوب که در آن فرد هر بار یک سوراخ بینی را مسدود کرده و از طریق سوراخ دیگر تنفس می‌کند.
* دراز کشیدن، درآوردن هرگونه لباس محدودکننده، مانند کمربند، کراوات و تمرکز بر تن‌آرامی.
* انجام مدیتیشن برای تمرکز بر کند کردن آهنگ تنفس.
چه زمانی کمک فوری دریافت کنیم؟در برخی موارد، تشخیص این که یک بیماری یا استرس عاطفی عامل نفس نفس زدن شده، دشوار است.
* اگر نفس نفس زدن شدید است یا اگر برای نخستین بار است که آن را تجربه می‌کنید، بهتر است کمک پزشکی فوری دریافت کنید.
در صورت مواجهه با علائم زیر به همراه نفس نفس زدن در پی دریافت کمک پزشکی فوری باشید:
* سینه‌درد
* سردرگمی
* تب
* لب‌ها، پوست یا انگشتان آبی یا خاکستری رنگ
* غش کردن
منبع: عصر ایران

نفس نفس زدن شرایطی است که در آن تنفس سریع صورت می‌گیرد. در برخی موارد، افرادی که با این شرایط مواجه هستند ممکن است عمیق‌تر از حالت عادی تنفس کنند.