
در دوران پر فراز و نشیب قاجار، بین سال های ۱۲۶۴ تا ۱۲۵۰، محمد شاه قاجار دستور ساخت باغی زیبا با دو عمارت شمالی و جنوبی را صادر می کند. در حال حاضر از عمارت شمالی باغ فردوس چیزی باقی نمانده است و فقط عمارت جنوبی آن است که شکوه خود را به نمایش گذاشته است. مساحت این باغ ۲۰ هزار متر مربع و مساحت عمارت آن ۱۰۰۰ متر مربع می باشد. طول عمارت ۳۴ متر و عرض آن حدود ۲۶ متر است و از سه طبقه کامل و یک نیم طبقه تشکیل شده است.
 
داستان این باغ چیست؟
داستان از این قرار است که بعد از فوت محمد شاه، ناصرالدین شاه که زمین های اطراف باغ را هم خریده و به آن اضافه کرده بود، این باغ را به عنوان هدیه عروسی دخترش به او بخشید. داماد، دوست محمدخان معیرالممالک، پسر دوستعلی خان نظام الدوله بود. او که خود معماری مطرح در آن زمان بود، معماری ساختمان جنوبی باغ را هم به اتمام رساند و مراسم عروسی را در همین باغ برگزار کرد.

پس از مرگ او، به دلیل عدم رسیدگی کافی، این باغ رو به ویرانی نهاد. تا اینکه تاجری شیرازی به نام حاجی میرزا حسین، باغ فردوس را از دوستعلی خان خرید و آن را تعمیر کرد.
 
تایخ این عمارت، سراسر خرابی و مرمت است. در سال ۱۳۱۶، به دستور وزیر معارف وقت مدرسه شاپور تجریش در این مکان احداث شد. در دهه پنجاه، این بنا به دفتر برنامه ریزی جشن های ملی تبدیل گشت و پس از انقلاب اسلامی در اختیار صدا و سیما قرار گرفت. در سال ۱۳۸۱، موزه سینمای ایران در عمارت زیبای باغ فردوس گشایش یافت. این باغ، در سال ۱۳۷۶ به عنوان یکی از آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
 
تزئینات به کار رفته در عمارت
عمارت باغ فردوس با تزئینات چشم نوازی مزین شده است. گچبری های زیبای آن کار دست هنرمندان به نام گچبری کشور در آ« دوران است. البته در سال های دور این گچبری ها به علت فرسودگی، توسط معماران ماهری به خوبی مرمت شده اند. از معروف ترین این گچبری ها، مقرنس کاری های گل و شاخ و برگ درختان انگور هستند که به صورت ترکیبی از سبک های یونانی، رومی و ایرانی ساخته شده اند.
 
موزه سینما
موزه سینمای ایران با هدف جمع آوری، صیانت و به نمایش گذاشتن میراث سینمای کشور در شهریور ماه سال ۱۳۷۳ و با همت شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران شروع به کار کرد. در این راه هنرمندان بسیاری تلاش های انکار ناپذیری کردندو هنرمندانی همچون عزت الله انتظامی، عباس کیارستمی و…

چهار سال بعد، یعنی در سال ۱۳۸۱ و با حضور رئیس جمهور وقت ایران آقای خاتمی، موزه سینما به عمارت باغ فردوس تهران انتقال یافت. این موزه از بخش های مختلفی تشکیل شده است که به اختصار به معرفی آن ها می پردازیم.

تالار آغازگران
از نام این تالار پیداست که در آن با اولین تصویربرداری های تاریخ سینمای کشور رو به رو خواهیم شد. نخستین تجهیزات تولید فیلم و تصاویری از نخستین فیلم سازان ایران، از جمله ارزشمندترین مجموعه های این تالار هستند.
 
تالار معاصران
تصاویر پرتره بیشتر از ۷۰۰ کارگردان، بازیگر، صدابردار و فیلمبردار، آهنگساز و … در این تالار قرار دارند. علاوه بر آن نمونه های برجسته ای از طراحی های صحنه و لباس نیز در جا قابل مشاهده اند. غرفه های اختصاصی عزت الله انتظامی، ساموئل خاچیکیان، پوران درخشنده، رخشان بنی اعتماد، داریوش مهرجویی و چند بازیگر مطرح دیگر کشور از دیگر زیبایی های این تالار است.
 
تالار افتخارات و جوایز بین الملل
نخل طلایی کن، شیر ونیز، خرس برلین و دیگر جوایز جهانی سینمای ایران در اینجا گرد هم آمده اند. تماشای پوسترهایی از فیلم های ایرانی راهیافته به جشنواره های جهانی از دیگر مشخصه های این تالار است.

نمایشگاه سینمای کودک و نوجوان
تصاویری از بازیگران و دست اندرکاران سینمای کودک در این تالار، شما را به دوران کودکیتان خواهند برد.
 
نمایشگاه سینمای دفاع مقدس
تصاویر فیلم ها، بازیگران، کارگردانان و عوامل اصلی فیلم های جنگی کشور، در این قسمت قرار گرفته اند.

تماشاخانه
در این بخش تلاش شده است تا سینماهای دهه ۳۰ و ۴۰ کشور شبیه سازی گردند. تماشای نخستین تصاویر سینمای ایران از روی صندلی های چوبی سینما مایاک شما را به بیش از صد سال قبل می برند.
 
شاه نشین عمارت (غرفه علی حاتمی)
کافیست از بخش تماشاخانه به شاه نشین عمارت وارد شوید تا علی حاتمی را پشت میز تدوین فیلم حاجی واشنگتن به همراه عزت الله انتظامی بازیگر نقش اول آن مشاهده کنید.

تالار نام آوران سینمای ایران
تالار کاملا تاریک است. ناگهان نور فلاش عکاسان و صدای تشویق حضار تالار را روشن و پر هیاهو می کند. در این تالار نام آوران سینمای کشور را خواهید دید.

نمایشگاه صدا و دوبله
ابزارهای قدیمی صدابرداری، غرفه علی کسمایی (پدر دوبله ایران) و لحظاتی از نخستین فیلم های دوبله شده در اینجا در انتظار شما هستند.
 
خانه فرهاد
یادگارهایی از وسایل شخصی، سازهای او و کتابهایش در فضایی که صدای دلنشین فرهاد پخش می شود، قرار گرفته اند.

کافه سینما
کافه سینما در قسمت غرب عمارت، بالای بنای سالن سینماتوگراف برای استفاده عموم دایر است. این کافه دو محوطه باز (محوطه پالت و تراس آفتاب – مهتاب) و یک سالن بسته دارد و از ۸ صبح تا ۱۲ شب آماده پذیرایی از بازدیدکنندگان است.
 
اطلاعات عمومی باغ فردوس
آدرس: تهران، خیابان ولیعصر، نرسیده به میدان تجریش، کوچه بخشایش، مجموعه باغ فردوس

تلفن تماس: ۲۲۷۰۵۰۰۵-۹
 
ساعت بازدید: همه روزه از ۹ صبح تا ۵ عصر / جمعه ها و اعیاد تعطیل ۲ بعد از ظهر تا ۵ عصر
منبع: مجله گردشگری الی گشت




در بخش شمالی خیابان ولیعصر، نرسیده به میدان تجریش و درست همان جا که درختان چنار زیبای آن سر تعظیم فرو آورده اند، باغ و عمارتی قدیمی قرار دارد که قدم زدن در آن یکی از تفریحات رایج مردم تهران شده است.