  

22 اسفندماه به عنوان روز بزرگداشت شهید نامگذاری شده است.«شهید» این واژه آشنا در تاریخ معاصر و فرهنگ رایج كشورمان، هیچ گاه در طول تاریخ به این میزان پركاربرد نبوده است. اگرچه تشیع در گذر زمان همواره از خون شهدا، سرخ و رنگین است، اما اتفاقی مثل انقلاب اسلامی و دفاع مقدس لازم بود تا شهید و فرهنگ ایثار و شهادت را جانی دوباره بخشد. 
به گزارش «جوان» انقلاب اسلامی ایران تجدید‌كننده عاشورای حسینی بود. از همان ابتدا تا كنون، هیچ روزی از نهضت اسلامی را نخواهیم یافت كه به نام شهید یا ماجرایی سرخ شناخته نشود. از واقعه 15 خرداد 1342 گرفته تا مبارزات انقلابی سال 56 و 57 ، دفاع مقدس و... همگی به سرخی خون شهدا مزین هستند. 
در مبارزات انقلابی مردم ایران «شهید» خیلی زود جایگاه خود را به دست آورد. طبق آمارهای رسمی، شهدای پیش از پیروزی انقلاب حدود 3هزار و164 نفر هستند. این تعداد بین سال‌های 1342 تا بهمن ماه 1357 به شهادت رسیده‌اند. عمده آنها نیز مربوط به شهرهای بزرگی چون تهران ، مشهد و اصفهان هستند، اما چون فرهنگ شیعی ایران متأثر از عاشورای حسینی بود، خیلی زود شهید و شهادت در ادبیات عامه و فرهنگ رایج كل ملت ایران جایگاه شایسته‌ای پیدا كرد. 
تكرار واژه شهید در وقایع خونین بعد از پیروزی انقلاب، فكر و ذهن مردم ایران را با این تعبیر مقدس بیشتر آشنا ساخت. خصوصاً بعد از شروع جنگ تحمیلی كه تعداد شهدا افزایش چشمگیری یافتند، ادبیات نیز به تشریح و تعریف وضع موجود پرداخت و مقوله ایثار و شهادت بار دیگر صاحب شعر ، ادبیات و داستان شد. 
یك نمونه از اشعاری كه در دفاع مقدس در خصوص شهدا سروده شده است، به خوبی پرده از عواطفی برمی‌دارد كه فكر و ذهن سراینده و مستمعان آن را دربرگرفته بود: الهی به آنان كه پرپر شدند/ پر از زخم‌های مكرر شدند/ به آنان كه چون پرده بالا زدند/ قدم در حریم تماشا زدند/ به آنان كه كارون خروش آمدند/ چنان خون كارون به جوش آمدند/ به آنان كه زخمی‌ترین بوده‌اند/ شهیدان میدان مین بوده‌اند... 
حدود 210 هزار شهید در دوران دفاع مقدس، به خوبی به مردم ایران نشان داد كه شهید دیگر نه داستانی در واقعه عاشورا كه تبدیل به واقعیتی عینی شده است. مردم ایران حتی در دورافتاده‌ترین روستاها نیز شاهد تشییع پیكر شهدا بودند. تقریباً هیچ گلزاری را نخواهیم یافت كه در آن اثری از شهدای جنگ تحمیلی نباشد، لذا اغلب مردم ایران سعی كردند با این واقعیت ملموس در زندگی روزمره خود نیز كنار بیایند. شهید آنقدر در فرهنگ معاصر جا افتاد كه بعد از اتمام جنگ، افكار عمومی به راحتی برپایی گلزار شهدای گمنام در پارك‌ها، صحن مساجد، امامزاده‌ها، دانشگاه و... را پذیرفت. مردم بی‌آنكه خود بدانند، شهدا را در امور روزمره خود سهیم و شریك كردند. 
بعد از اتمام جنگ، هرچند فضای فرهنگی و اجتماعی تحت تأثیر دوران سازندگی و اصلاحات قرار گرفت، اما وقایعی چون دفاع از حرم و حملات تروریستی كه هرازگاهی دامان ملت ایران را گرفته و می‌گیرد، هیچ گاه عرصه فكری جامعه را از حضور واژه شهید خالی نكرده است. طبق آمارهای متناقضی كه از شهدای دفاع از حرم منتشر می‌شود، در این برهه چیزی بیش از2 هزار رزمنده به شهادت رسیدند. با احتساب حدود 17 هزار شهید ترور و حوادثی چون واقعه منا، اكنون انقلاب اسلامی با كمی بیش از 230 هزار شهید روبه‌رو است. 
اگر 3 هزار شهید قبل از پیروزی انقلاب را با ایامی كه پیش از پیروزی نهضت اسلامی گذشته‌اند كنار بگذاریم، از 39 سال پیش تا كنون چیزی حدود 14 هزار و 250 روز از عمر انقلاب گذشته است و اگر این عدد را به 230 هزار شهید تقسیم كنیم، هر روز 16 نفر در تاریخ انقلاب اسلامی به شهادت رسیده‌اند؛ یعنی هر یك ساعت و نیم یك ایرانی شهید شده است. با نگاهی به این آمارهای شگفت‌انگیز بهتر می‌توانیم معنی واژه شهید را دریابیم. (برخی از آمارهایی كه در این گزارش آورده شده‌اند، به صورت تقریبی هستند.)
منبع: روزنامه جوان


اگرچه تشیع در گذر زمان همواره از خون شهدا، سرخ و رنگین است، اما اتفاقی مثل انقلاب اسلامی و دفاع مقدس لازم بود تا شهید و فرهنگ ایثار و شهادت را جانی دوباره بخشد.