
 

کتاب ‌دشمن نوشته‌ دیوید کالی و تصویرگری سرژ بلوک با ترجمه‌ رضی هیرمندی در ۶۰ صفحه‌ی مصور برای گروه سنی نوجوان به همت کتاب چ (بخش کتاب‌های کودک و نوجوان نشرچشمه) منتشر ‌شد.

دشمن در فضایی انتزاعی آغاز می‌شود؛ در جهانی سفید و تُهی، با دو گودال، سربازهایی تنها و پناه گرفته در آن‌ها و جمله‌ای تکان‌دهنده «جنگ ادامه دارد...»

نویسنده با این جمله، همان ابتدای کتاب آب پاکی را می‌ریزد روی دست‌تان و این واقعیت تلخ را یادتان می‌آورد که جنگ از آن‌چه فکر می‌کنید به شما نزدیک‌تر است و بی‌رحمانه میانه‌ی نزاعی طولانی رهایتان می‌کند. بی‌مقدمه پرت می‌شوید در جهانی که انتظارش را نداشتید. صفحه به صفحه پیش می‌روید و تصویر به تصویر جنگ این دو سرباز را تماشا می‌کنید: گلوله‌ها از یک گودال به دیگری پرتاب می‌شوند و هر دو تشنه‌ی این هستند که دیگری را از پا دربیاورد.

در طول داستان گفت‌وگوهای درونی یکی از سربازها پیوسته با صدای بلند به گوش می‌رسد:

«از تنهایی که بگذریم، از هر نظر که بگویی با هم فرق داریم. او یک هیولاست، یک غول بی‌شاخ و دُم. رحم و مروت سرش نمی‌شود. زن و بچه‌ها را می‌کشد. بی‌خود و بی‌جهت آدم می‌کشد. این جنگ تقصیر اوست. من این چیزها را خوب می‌فهمم، چون احمق نیستم. تمام این حرف‌ها را در دفترچه‌ی راهنما خوانده‌ام.»

هر چه بیشتر در داستان پیش می‌روید، شباهت بیشتری بین دو سرباز پیدا می‌کنید. چیزی غیر از این انتظار می‌رفت؟ مگر نه این که هر دو انسان‌اند، با دغدغه‌ها و آرزوهای مشترک، وضعیتی که در آن به سر می‌برند.

در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «من انسانم. این دفترچه راهنما پر از دروغ است. جنگ را من شروع نکرده‌ام! من هرگز حیوانات را نمی‌کشم، درخت‌ها را آتش نمی‌زنم...»

خواندن این کلمات فرصتی‌ است تا خواننده با چراغ‌قوه‌ای کوچک، نیمه‌ی تاریک و روشن خودش را بازیابی کند و با کشف نقاط و دغدغه‌های مشترک بین دو دشمن، به شناختی از ذاتِ خود برسد و وقتی در برابر جمله‌ی «جنگ را من شروع نکرده‌ام!» قرار می‌گیرد، برای لحظه‌ای بی‌دفاع شود و از خودش بپرسد: «پس چه کسی جنگ را شروع می‌کند؟»

دیوید کالی را به‌عنوان یکی از نوآورترین و موفق‌ترین نویسندگان اروپایی در زمینه‌ی کتاب‌های تصویری برای کودکان و بزرگسالان می‌شناسند و سِرژ بلاک تصویرگر بلندآوازه و برنده‌ی مدال طلای تصویرگران آمریکاست. دشمندومین کار مشترککالی و بلاک است و برای خوانندگان بالای ۱۰ سال پیشنهاد می‌شود.

کتاب دشمن در سال۲۰۰۹ جایزه‌ی برنار وِرسل بلژیک، در سال ۲۰۱۰ کتاب برگزیده‌ی کودک و نوجوان از شورای ملی مطالعات اجتماعی آمریکا و سال ۲۰۱۱ جایزه‌ی ادبی پِلسی رابینسون، فرانسه را از آن خود کرد.
منبع: مهر

کتاب ‌دشمن نوشته‌ دیوید کالی و تصویرگری سرژ بلوک با ترجمه‌ی رضی هیرمندی منتشر شد.