 در بین علمای معظم شیعه، بودند عده ای که با افکار باز و اصلاح گرانه خود، مسیری جدید را در جهان اسلام بازگشایی کردند و با صرف همه عمر خود در راه تغییر وضع موجود، سنت هایی بی بدیل از خود باقی گذاشتند.
سید جمال الدین اسدآبادی یکی از برجسته ترین و تاثیر گذارترین های جامعه روحانیت شیعی است. سید با نگاهی متفاوت به جریانات دینی و سیاسی نگاه می کرد. یکی از اقدامات مهم او سعی در آشتی دادن شیعه و سنی بود. 
در ادامه بیشتر به زندگی شریف این عالم بزرگ خواهیم پرداخت.

گذری بر زندگانی سیدسید جمال الدین در شعبان ۱۲۵۴ق (آبان ۱۲۱۷ ش) در اسدآباد به دنیا آمد. پدرش سیدصفدر و مادرش سکینه بیگم از نوادگان امام سجاد(ع) بودند. برخی وی را افغانی و برخی دیگر او را ایرانی می‌دانند.
شیخ محمد عبده مصری شاگرد سید جمال الدین و مترجم کتاب نیچریه وی به زبان عربی، در مقدمه ترجمه کتاب می‌نویسد، سید جمال الدین ایرانی بود ولی به دو علت خود را افغانی معرفی می‌نمود: اول اینکه بتواند در کشورهای عربی خود را سُنّی معرفی کند و به هدف‌هایش برسد. دوم اینکه خود را از دست مقررات سختی که دولت ایران برای اتباعش در خارج قرار داده بود برهاند.

سید جمال الدین که در سن ۱۸ سالگی در اکثر علوم رایج در آن زمان به مقام عالی رسید. بعد به هندوستان و حجاز و مکه سفرهایی کرد و سرانجام به افغانستان مراجعت نمود. و در آنجا شریک اسرار دوست محمد خان امیر افغانستان شد. در جنگ هرات نیز همراه او بود. سپس به مصر رفت و با دانشمندان آنجا همنشین شد. او در مصر به خاطر دانش و کمالاتش بسیار معروف شد و در جامع الازهر منطق و فلسفه درس می‌داد. شیخ محمد عبده و گروهی از فضلای مصر در کلاس او حضور داشتند.
سید جمال در ۱۲۵۴ هجری قمری، بنا به دستور شیخ انصاری عازم هندوستان شد و ضمن آشنایی با علوم جدید، سعی کرد تا مردم و خصوصاً مسلمانان را علیه استعمار انگلستان بسیج کند.

آرمان ها و اقدامات اسدآبادیسیدجمال الدین اسدآبادی که هدف اصلی اش در تمام عمر، اتحاد اسلام و وحدت مسلمین بوده، بعد از سالیان متمادی فعالیت و تلاش، می‌توان عنوان داشت که در چند مورد تحول و انقلابی آفرید:
. به فراموشی سپردن مایه‌های اختلاف و موارد نزاع میان سُنّیان و شیعیان با طرح مبارزه با استعمار و استبداد و تلاش در احیای اسلام و عزت مسلمین .
. انتقال بعضی نظرات کلیدی تشیع به برخی علمای تسنن و تسرّی به حوزه‌های بزرگی چون الازهر مصر.
. ترویج نوعی ملی گرایی مثبت، که در عین وحدت مسلمین، به حفظ استقلال ملی در سرزمین‌های اسلامی در برابر استعمار مربوط می‌شود.

در مجموع آنچه از اندیشه‌های وی پس از سالها تلاش به عنوانی میراثی باقی ماند را می‌توان چنین برشمرد:
 . اعتقاد به توانائیهای ذاتی دین اسلام، برای رهبری مسلمانان و تأمین نیرومندی و پیشرفت آنان .
 . مبارزه با روحیه تسلیم، گوشه نشینی و بی حرکتی.
 . بازگشت به منابع اصیل اندیشه اسلامی.
 . تبیین تعالیم اسلام به زبان روز و فراخواندن مسلمانان به یادگیری علوم جدید .
 . مبارزه با استعمار و استبداد، به مثابه نخستین گام در راه نوزایی اجتماعی و فکری مسلمانان.
 . تلاش در راه گسترش حضور روحانیت در مبارزات سیاسی و برداشتن مرزهای موهوم بین دیانت و سیاست بویژه در جوامع اهل تسنن.

آسیب شناسی حرکت سید جمالاولین آسیب این حركت، پراكندگی است اگر در جایی متمركز می‌شد نتایج بهتری داشت. 
دوم عدم پیوند مستمر سید با حوزه علمیه است. ما این مشكل را با علمای بعدی هم داشتیم كه وقتی سمت سیاست می‌رفتند ارتباطشان را با مجموعه حوزه قطع می‌كردند.
مسئله سوم در مظان اتهام فرماسونری قرار گرفتن است. سید وقتی در مصر بود تقاضای عضویت در تشكیلات فراماسونری شرق را می‌دهد كه پذیرفته هم می‌شود و وارد می‌شود. سید چون مستقل فکر می‌کرد، می‌خواست که آنجا را تغییر دهد. بخصوص كه این لژ فرانسوی هم بود. بین انگلیس و فرانسه رقابت‌هایی است كه می‌شود از آن سود برد. احتمال دوم این است كه رفته ببیند در فراماسونری چه موضوعاتی مطرح می‌شود که با آنها مبارزه كند. احتمال سوم این است كه اشتباه كرده. البته هر سه به اشتباه می‌انجامد چون شخصیت بزرگ نباید در مظان اتهام قرار بگیرد. دستور است كه مؤمن باید از قرار گرفتن در موضع اتهام پرهیز كند. به هر صورت ایشان به آنجا می‌رود و كمتر از یك سال می‌ماند و اخراج می‌شود. آن هم به دلیلی تعصب به دین و مبارزه علیه استعمار كه با مبانی و تشكیلات فراماسونری نمی‌خواند.

شهادتدر سال 1313 هجری قمری ناصرالدین شاه به ضرب گلوله «میرزا رضای کرمانی» که از شاگردان سید جمال بود از پای در آمد و پس از اقرار میرزا رضا به اینکه به فرمان سید جمال‌الدین شاه را کشته، دولت ایران از دولت عثمانی خواست که سیدجمال را تحویل ایران بدهند.
اما تسیلم سید برای دولت عثمانی بسیار مشکل بود، زیرا از طرفی سید خود را افغانی معرفی کرده و از طرف دیگر خود دولت عثمانی از سید دعوت کرده بود و همچنین آوازه سید جمال در میان کشورهای اسلامی پیچیده بود.
سرانجام دولت عثمانی نه او را تحویل دولت ایران داد و نه او را آزاد گذاشت، بلکه به گفته برخی از منابع دولت عثمانی او را مسموم کرد و وی در تاریخ 18 اسفندماه 1257 خورشیدی در سن 60 سالگی در استامبول درگذشت.
جمع بندیما در شیعه همانند اسدآبادی ها کم نداشتیم. باید راه این گروه از علما زنده بماند و تا سرلوحه روحانیت جوان قرار بگیرند. رسالت علمای شیعه همیشه حق خواهی و مبارزه با ظلم بوده و این سنت باید همیشه جریان داشته باشد.
منابع:
ویکی شیعه
مشرق
فارس
خبر آنلاین

سیدجمال الدین اسدآبادی که هدف اصلی اش در تمام عمر، اتحاد اسلام و وحدت مسلمین بوده، در این راه همه عمر خود را صرف کرد و برای عزت و اعتلای اسلام هر طور که می توانست با استعمار مبارزه کرد.