
با توجه به تغییرات شدید هورمونی، فرد در این برهه از زمان، دچار تغییرات در رفتار می شود. احتمالا دوره نوجوانی او احساس تنهایی شروع شود. تقریبا تمام افراد در کوران نوجوانی و جوانی احساس تنهایی می کنند و برای مدتی این تنهایی آن ها را آزار می دهد. همین تنهایی کافی است تا زمینه دوست یابی شکل بگیرد. فرد برای پر کردن تنهایی اش به دنبال دوستی صمیمی می گردد.

اگرچه  داشتن دوست و رفیق خوب برای همه طبقات مردم در تمام دوره های زندگی مهم است ولی برای نسل جوان اهمیت بیشتر دارد، زیرا جوانی دوستیه ها گسترش می یابد و رفاقت با همسالان زیاد می شود و جوانان که در آستانه زندگی اجتماعی قرار گرفته اند می توانند به وسیله رفیق خوب و بافضیلت، شخصیت خود را تقویت کنند و استعدادهای اجتماعی خودشان را به فعلیت در آورند و خود را برای فعالیتهای دامنه دار اجتماعی فردای خود آماده کنند.

برقراری رابطه های دوستانه و اجتماعی و انتخاب دوست در دوران نوجوانی و جوانی یکی از مهمترین و اساسی ترین نیازهای انسان است. یک دوست خوب گاهی از برادر و خواهر هم به ما نزدیک تر است.

نقش دوستان و معاشرت با آنها در دوران نوجوانی در رشد و سلامت نوجوان تاثیر بسیاری دارد. بسیاری از خانواده ها از این موضوع که فرزندشان وقت زیادی را با دوستانش می گذراند و دیگر مانند قبل با آنها معاشرت ندارد نگران هستند، به اعتقاد این والدین  دوستان  برای او عزیزترند و با آنها مدام مشغول تفریح و خنده است  و زمانی كه به خانه می آید بی حوصله است ،‌داد و فریاد می كند ،‌ایراد می گیرد و یا اینکه به اتاقش میرود و فقط موقع صرف غذا بیرون می‌آید. چه میشود که فرزند نوجوان آنقدر از دوستانش تاثیر پذیری دارد .

نوجوانان معمولاً تمایل بیشتری به گذراندن اوقات با دوستان خود دارند و همین مسئله  باعث نگرانی والدین  آنها شده است. آن‌ها اغلب نگران این هستند که فرزندشان درگیر روابط دوستی پرخطر شود و به انحرافات اخلاقی و رفتاری کشیده شود.

انتخاب دوست قابل اعتماد
تاثیر دوست بر شکل گیری شخصیت یکی از مهم ترین مسائل در دوران زندگی به خصوص دوران نوجوانی و جوانی است.

دوست قابل اعتماد در شرایط سخت با حمایت های روحی و روانی می تواند تاثیر بسزایی بر وضعیت اجتماعی فرد بگذارد. یک دوست خوب و باشخصیت، نعمتی است که به واسطه آن می توانیم نقاط ضعف و قوت شخصیتمان را بشناسیم. او کمک می کند تا نقاط ضعف شخصیتی مان را برطرف و نقاط قوت را تقویت کنیم.

زمانی که فرد در کنار دوستش احساس آرامش می کند ناخودآگاه او را موجودی منطقی و قابل اعتماد تصور می کند. به همین دلیل به رفتارهایی که دوستش دارد گرایش پیدا می کند و شخصیتش تحت تاثیر رفتارهای طرف مقابل قرار می گیرد. 

نیازبه استقلال در دوره  نوجوانی
در واقع در دروه نوجوانی و جوانی شکل دوستی ها عوض می شود و در دوره نوجوانی عواطف نوجوان نسبت به دوره ی کودکی بیشتر می شود و دوستیهای سطحی دوران کودکی تبدیل به دوستیهای عمیق و انتخابی می شود.اگرچه تعداد دوستی ها در این دوره کم می شود ، اما دوستی های این دوره عمیق و مستحکم می باشد و چون نوجوان یا جوان دوستش را با اختیار خودش انتخاب کرده به سادگی او را از دست نمی دهد.

نوجوان که به دنبال استقلال از خانواده و بزرگسالان هستند  به طور طبیعی به گروه همسالان گرایش پیدا می کنند. پیوستن به دوستان در این دوره  زمینه استقلال او را از بزرگسالان فراهم می کند.
فشارهمسالان
نوجوانان به دلیل نیاز به استقلال و هویت‌یابی روابط دوستانه خود را افزایش می دهند و تلاش می‌کنند تا ارتباطات بیشتری با همسالان خود داشته باشند. این مسئله اغلب آن‌ها را با مسئله‌ای روبه‌رو می‌کند که به آن فشار همسالان می گویند. فرد به خاطر اینکه از طرف دوستان خود مورد پذیرش قرار بگیرد کارهایی را که مورد پسند آن‌هاست انجام می‌دهد ، به این موقعیت فشار همسالان گفته می‌شود.

فشار همسالان در نهایت باعث به وجود آمدن تغییراتی می شود که همه افراد آن ها را به عنوان تاثیر گروه دوستان می شناسند.این تأثیرات در واقع از نیازهای روانی مختلفی که در نوجوانان وجود دارد نشات می‌گیرند. احساس نیاز به تعلق به گروه دوستانی که فرد خود آن‌ها را انتخاب کرده از جمله مواردی است که باعث می‌شود تأثیرپذیری نوجوان در برابر دوستانش زیاد شود.

والدین باید توجه داشته باشند که تأثیر و فشار گروه همسالان حتما  امری منفی نیست و اتفاقاً در بسیاری از موارد می‌تواند مثبت هم باشد.به شرطی که دوستان فرزند سالم باشند.مثلا وقتی نوجوان با گروهی ورزشکار دوست می‌شود تحت تأثیر آن‌ها علاقه دارد که تحرک بیشتری داشته باشد و همانند آن‌ها زندگی سالمی را تشکیل دهد. به این ترتیب نباید تصور کنیم که رفاقت‌های دوران نوجوانی امری منفی هستند و باید جلوی آن‌ها گرفته بشود. این دوستی‌ها در صورتی که مدیریت شده باشند و به درستی انتخاب شوند می‌توانند مایه پیشرفت‌های بعدی فرد را نیز در زندگی فراهم کنند.
نقش دوستان در رشد نوجوان
ابراز وجود

یکی از نیازهایی که در سن نوجوانی فرد را به سمت دوستانش می‌کشاند این است که میخواهد خود را نشان دهد و هویت اجتماعی خود را در جامعه پیدا کند. زمانی که فرزند از جانب دوستانش مورد تایید قرار میگیرد بر اعتماد به نفس او تاثیر میگذارد . همینطور بر قدرت تصمیم گیری او نقش زیادی دارد . دوستی ها در ابتدا بسیار سطحی و ناپخته است اما به تدریج معقول تر میشود و این روند باعث پختگی فکری فرزندان‌مان میشود.

 همچنین اگر فرزند در جمع دوستان بود و مورد تایید دوستانش قرار بگیرد از اعتماد بنفس کافی برخوردار می‌شود و می‌تواند در جمع و گروه‌های دیگر به راحتی ابراز وجود کند. ترس از ابراز خود در بسیاری از موارد ناشی از نبودن  یا ضعف معاشرت با دوستان در دوران کودکی و نوجوانی است.

نقش دوستان در ابراز خود تاثیرزیادی بر زندگی فرد می‌گذارد اینکه دوستانش در مورد او چه فکری می‌کنند در سن نوجوانی بسیار اهمیت دارد و فرد سعی میکند که رفتارهای درست را انجام دهد. همینطور در جمع دوستان می‌تواند احساساتش را بیان کند و این خود از بروز اختلالاتی مانند افسردگی جلوگیری میکند.

تاثیر دوستان در تصمیم گیری نوجوان

دوران نوجوانی دوران آشفتگی فکر برای یک نوجوان است . تصمیمات لحظه ای از تاثیرات دوران نوجوانی میباشد. اضطراب و پرخاشگری نتیجه همین آشفتگی های نوجوان است. دوستان  نقش مهمی در تصمیم گیری فرزندان دارند. ممکن است نوجوان تصمیمی بگیرد که از طرف گروه دوستان مورد تایید قرار نگیرد و او تصمیمش را عوض کند.

نوجوان در نوع آراستن خود از گروه دوستان ، تقلید می کند.مثلا مدل مو و لباس نوجوان بیشتر تحت تاثیر دوستانش هست و والدین شاهد این هستند که فرزند آنها مدام در حال تغییر ظاهر خود می‌باشد . همینطور این تصمیمات در آینده آنها هم نقش دارد .اینكه در چه رشته ای تحصیل كند وبرای آینده اش چه هدفی دارد نیزمی تواند از دوستان تاثیر گرفته باشد.

رشد حس رقابت در نوجوان

نوجوان به نظر دوستان ،در مورد خودش بسیار اهمیت می‌دهد. این باعث شناخت عمیق تر نسبت به خودش می‌شود ، متوجه تفاوت بین خود و سایر دوستانش میشود و به نقاط قوت و ضعفش آشنایی پیدا میکند. گاهی با مقایسه خود با آنها باضعف‌های خودش آشنا می شود و با توجه به حس جاه طلبی سعی می کند که با آنها رقابت کند و نقاط ضعف خود را تبدیل به نقاط قوت میکند.

والدین چگونه به فرزندان خود کمک کنند؟
برای آنکه  نوجوان بتواند تأثیر و فشار گروه دوستان بر زندگی خود را مدیریت کند باید بتوانند بین نیاز خود به تعلق و نیاز به داشتن فردیت و هویت شخصی مستقل توازن برقرار کند.

بهتر است والدین نکاتی را مورد توجه قرار دهند تا بتوانند در این زمینه به نوجوان خود کمک کنند:

کمک به نوجوان در پروش اعتماد به نفس در آنها

نوجوانانی که اعتماد به نفس بالاتری دارند بیشر از دیگران می‌توانند در برابر تأثیرات منفی گروه دوستان مقاومت کنند و فردیت خود را در مقابل آن‌ها حفظ کنند. والدین با تشویق کردن فرزند برای رسیدن به علائق خود با وجود همه سختی‌ها و شکست‌های احتمالی می‌توانند به او کمک کنند تا اعتماد به نفس بالایی را در خود پرورش دهد و به سرعت در برابر هر چیزی تسلیم نشود. همچنین می‌توانند با پرورش اعتماد به نفس در خود الگوی مناسبی برای فرزندشان باشند و به او کمک کنند تا با همانندسازی رفتاری با شما بتواند عزت نفس خود را افزایش دهد و اینگونه تاثیر منفی دوست در نوجوانان خود را کاهش دهند.

 آموختن گفتن نه به فرزند

برای آنکه فرزند بتواند در ارتباط با دوستانش بهتر و سالم‌تر عمل کند لازم است که مهارت جرات ورزی را به او آموزش داده و قدرت نه گفتن را در او پرورش دهید. این مهارت با افزایش اعتماد به نفس و احساس کارآمدی فرد کمک می‌کند تا بتواند استقلال خود را در برابر همسالانش حفظ کند و در برابر پیشنهادهای ناسالم آن‌ها مقاومت کند.

 تشویق فرزندان به افزایش تعداد دوستان

اگرتعداد زیادی  از افراد پیرامون فرزند باشند، با از دست دادن یک گروه از آن‌ها احساس خلأ  و تنهایی نمی‌کند و درنتیجه راحت‌تر می‌تواند در برابر خواسته‌های ناسالم آن‌ها مقاومت کند. به همین خاطر لازم است که فرزند را تشویق کنید تا تنوع بیشتری در نوع گروه دوستان خود به وجود بیاورد تا برای دریافت حمایت اجتماعی تنها به تعداد بسیار محدودی از افراد وابسته نباشد.

عوامل هشداردهنده در مورد تأثیرات مخرب گروه دوستان

مشاهده برخی تغییرات در رفتار، خلق یا الگوی خواب نوجوان می‌تواند در مورد روابط دوستی پرخطر به والدین هشدار دهد. از جمله این علائم می‌توان به مشاهده احساس ناامیدی شدید در نوجوان، بروز رفتارهای پرخاشگرانه و ضد اجتماعی غیرمعمول، از دست دادن اشتها و ناتوانی در به خواب رفتن اشاره کرد.بهتر است والدین  در صورت مشاهده هرکدام از این موارد از یک روانشناس متخصص در حیطه نوجوان برای داشتن بهترین واکنش کمک بگیرند.

نکته: والدین باید توجه داشته باشند که اگر نوجوان اعتماد به نفس پایینی داشته باشد، دوستان کمی پیدا می کند و دست‌خوش آشفتگی‌های روانی مختلفی می شوند و بیشتر از دیگران تحت تأثیر فشارهای منفی همسالان و دوستان خود قرار می‌گیرد.
داشتن دوست وبرقراری روابط اجتماعی بادیگران ازنیازهای اساسی فرزندان مخصوصادرسنین نوجوانی است.درادامه مقاله ای درباره تاثیردوست درزندگی نوجوان را بیان می کنیم.