 جمهوری آفریقای جنوبی به دو دلیل تکاملی متفاوت را نسبت به دیگر کشورهای آفریقایی تجربه کرده‌است. اول اینکه مهاجرت از اروپا کمی بعد از این‌که کمپانی هند شرقی هلند ایستگاهی در مکان امروزی کیپ تاون ایجاد کرد، آغاز شد. دوم اهمیت راهبردی آبراه کیپ است که با بسته شدن کانال سوئز در طی جنگ ۶ روزه اهمیت آن بیشتر مسجل شد و همچنین منابع کانی غنی این منطقه باعث اهمیت بیشتر این کشور در میان کشورهای غربی بخصوص در اواخر سدهٔ نوزدهم شد که بعدها در دوران جنگ سرد اهمیت بیشتری پیدا کرد. به دلیل مهاجرت آفریقای جنوبی از لحاظ نژادی بسیار متنوع است. بزرگ‌ترین جمعیت‌های دورگه و اروپایی و هندی در آفریقا در این کشور مستقر هستند. سیاه‌پوستان آفریقای جنوبی کمتر از ۸۰ درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند.ماندلا نخستین رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی است که در انتخابات عمومی برگزیده شد. وی پیش از ریاست جمهوری از فعالان برجسته مخالف آپارتاید در آفریقای جنوبی و رهبر کنگره ملی آفریقا بود و به همین خاطر محاکمه و زندانی شد. اما او همواره پایبند به عدم توسل به خشونت بود.

ماندلا در طول ۲۷ سال زندان، که بیشتر آن را در یک سلول در جزیره روبن سپری کرد، مشهور‌ترین چهره مبارزه علیه آپارتاید در آفریقای جنوبی شد. ماندلا پس از آزادی از زندان در سال ۱۹۹۰، سیاست صلح‌طلبی را در پیش گرفت و در سال ۱۹۹۳ جایزه صلح نوبل به وی تعلق گرفت.

درگیری‌های نژادی بین اقلیت سفیدپوستان و سیاهپوستان اکثریت در تاریخ و سیاست آفریقای جنوبی نقش مهمی را بازی کرده‌است و به [دوره تاریخی آپارتاید در آفریقای جنوبی] منجر شده‌است که در سال ۱۹۴۸ توسط حزب ملی آفریقای جنوبی تأسیس شد. اگر چه از قبل جداسازی نژادی در این کشور وجود داشت. قوانینی که آپارتاید را تعریف می‌کردند در سال ۱۹۹۱ به تدریج توسط حزب ملی لغو شدند و این به دلیل درگیری‌های خشونت‌آمیز بود که سبب شامل شدن تحریم‌های بین‌المللی اقتصادی از سوی جامعهٔ بین‌المللی می‌شد. این منازعات بین اکثریت سیاهپوستان و بسیاری از سفید پوستان، رنگین پوستان و هندیان اتفاق می‌افتاد.

ماندلا در هفت سالگی، نخستین عضو خانواده خود بود که به مدرسه پا گذاشت، وی در مدرسه توسط یک معلم متدیست، با تبعیت از نام هوراسیو نلسون دریاسالار انگلیسی، «نلسون» نام نهاده شد. ماندلا در نوزده سالگی، در سال ۱۹۳۷، به هلدتون، دانشکده وسلی در فورت بیوفورت که بیشتر خانواده سلطنتی در آن مشغول به تحصیل بودند عزیمت کرد، و به ورزش‌های بوکس و دو و میدانی علاقه‌مند شد و سپس در دانشگاه فورت هار به تحصیل در علوم انسانی پرداخت و در همین دانشگاه بود که با اولیور تامبو، آشنا شد و این آشنایی به دوستی پایدار انجامید.

ماندلا در پایان سال اول تحصیلات خود، در تحریم شورای نمایندگی دانشجویان که در اعتراض به سیاست‌های دانشگاه انجام گرفت شرکت کرد، و پس از آن از فورت هار اخراج شد و پس از آن زندگی پر فراز و نشیبی را در پی گرفت که همگان از آن واقفیم.

خانم‌ها و آقایان، وقتی نلسون ماندلا در پنجم دسامبر سال پیش (میلادی ۲۰۱۳) درگذشت، برای ما ملت آفریقای جنوبی به این مفهوم بود که پدر این ملت دیگر در کنار ما نیست و ما می‌بایست شروع کنیم به زندگی کردن با دانستن اینکه اکنون او در کنار ما نخواهد بود و اداره امور را تحت میراث او ادامه دهیم.

در جمهوری اسلامی ایران مردم عزیز ایران به سفارت آفریقای آمدند تا دفتر یادبود نلسون ماندلا را امضا کنند، برای غمگساری از یکی از بزرگترین شخصیت‌های جهانی.

روابط ایران و آفریقای جنوبی پیش از انقلاب در سطح بالایی قرار داشت و ایران در سال‌های ۱۳۵۵–۱۳۵۶ به دومین شریک تجاری و مهم‌ترین تأمین‌کننده نفت برای آفریقای جنوبی بدل شده بود به طوری که به نقل از خبرگزاری یونایتدپرس از ژوهانسبورگ گزارش داد سقوط شاه ایران باعث شد 90 درصد از نفت تامینی آفریقای جنوبی قطع شود. 

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران روابط با رژیم آپارتاید قطع و با محو آپارتاید روابط دیپلماتیک بین دو کشور در سال ۱۹۹۴ برقرار گردید.


پی نوشت:
1- تاریخ ایرانی

خبرگزاری یونایتدپرس از ژوهانسبورگ گزارش داد سقوط شاه ایران باعث شد 90 درصد از نفت تامینی آفریقای جنوبی قطع شود.