 مى‏توان با دو دیدگاه، ضرورت نبوت را اثبات كرد:
 دیدگاه اول: با سه مقدمه مى‏توان ضرورت نبوت را اثبات كرد:
 1. انسان براى این آفریده شده كه با عبادت و اطاعت خداى متعال، شایستگى دریافت رحمت‏هایى را پیدا كند كه ویژه انسان‏هاى كامل است. اما از آنجا كه این كمال و سعادتِ والا، جز از راه انجام دادن افعال اختیارى، حاصل نمى‏شود، مسیر زندگى بشر دو راهه و دو سویه قرار داده شده است، تا زمینه گزینش براى وى فراهم شود.
 2. اختیار و انتخاب آگاهانه، علاوه بر قدرت بر انجام كار و فراهم شدن زمینه‏هاى بیرونى، براى كارهاى گوناگون و وجود میل و كشش درونى به سوى آنها، نیاز به شناخت صحیح نسبت به كارهاى خوب و بد و راه‏هاى شایسته و ناشایست دارد؛ انسان در صورتى مى‏تواند راه تكامل خویش را آزادانه و آگاهانه انتخاب كند كه هدف و راه رسیدن به آن را بشناسد و از فراز و نشیب‏ها و پیچ و خم‏ها و لغزشگاه‏هاى آن، آگاه باشد. پس مقتضاى حكمت الهى، این است كه ابزار و وسایل لازم براى تحصیل چنین‏ شناخت‏هایى را در اختیار بشر قرار دهد؛ وگرنه همانند كسى خواهد بود كه میهمانى را به مهمانسرایش دعوت كند؛ ولى محل آن و راه رسیدن به آنجا را به او نشان ندهد. بدیهى است چنین رفتارى خلاف حكمت و موجب نقض غرض است.
 3. شناخت‏هاى عادى و متعارف انسان‏ها كه از همكارى حس و عقل به دست مى‏آید- هر چند نقش مهمى در تأمین نیازمندى‏هاى زندگى ایفا مى‏كند- براى بازشناختن راه كمال و سعادت حقیقى، در همه ابعاد فردى، اجتماعى، مادى، معنوى، دنیوى و اخروى كافى نیست؛ زیرا این همه صفات ناپسند و كارهاى نارواى موجود در جامعه انسانى، همه از كسانى است كه عقل و قوه تمیز دارند؛ جز اینكه در اثر خودخواهى، سودپرستى و هوسرانى، عقلِ آنان مغلوب عواطف و تابع هوا و هوس گردیده است؛ در نتیجه دچار گمراهى شده‏اند. علاوه بر آنكه براى شناخت راه صحیح زندگى، در همه ابعاد و جوانب، آن باید آغاز و انجام وجود انسان و پیوندهایى كه با موجودات دیگر دارد و روابطى كه مى‏تواند با هم‏نوعان و سایر آفریدگان برقرار كند و تأثیراتى كه انواع روابط گوناگون، مى‏تواند در سعادت یا شقاوت او داشته باشد، معلوم گردد. همچنین باید كسر و انكسار بین سودها و زیان‏ها و مصالح و مفاسدِ مختلف شناخته شود و مورد ارزیابى قرار گیرد، تا وظایف میلیاردها انسانى كه داراى ویژگى‏هاى بدنى و روانى متفاوت هستند و در شرایط مختلف طبیعى و اجتماعى زندگى مى‏كنند، مشخص شود. البته احاطه بر همه این امور، براساس تجربه و تاریخ بشر، نه تنها براى یك یا چند فرد میسر نیست؛ بلكه براى بسیارى از گروه‏هاى متخصص در رشته‏هاى علوم مربوط به انسان هم مقدور نیست.

با توجه به این سه مقدمه، به این نتیجه مى‏رسیم كه مقتضاى حكمت الهى این است كه راه دیگرى، وراى حس و عقل براى شناختن مسیر تكامل همه جانبه، در اختیار بشر قرار دهد؛ تا انسان‏ها بتوانند مستقیماً یا با وساطت فرد یا افراد دیگرى، از آن بهره‏مند شوند؛ و آن همان راه «وحى» است كه در اختیار انبیا علیهم السلام قرار داده شده است و ایشان به طور مستقیم و دیگران به وسیله ایشان، از آن بهره‏مند مى‏شوند و آنچه را براى رسیدن به سعادت و كمال نهایى لازم است، فرا مى‏گیرند. «1» دیدگاه دوم: با توجه به چند مقدمه، ضرورت نبوت اثبات مى‏شود:
 1. با توجه به روند تغییر و تحول موجودات گوناگون، دانسته مى‏شود كه دستگاه آفرینش با تربیت تكوینى خود، هر نوعى از موجودات را به سوى كمال مناسب آن سوق مى‏دهد (دانه گندم به سوى سنبل شدن، هسته میوه به سوى درختى سرسبز و پر از میوه گشتن، نطفه به سوى یك حیوان یا انسان شدن و ...). اگر چه در میان این انواع، افرادى در مسیر تكوینى خود گرفتار یك سلسله آفات و صدمات شده و از راه بازمانده‏اند؛ ولى در عین حال، دستگاه آفرینش، هرگز از پیشه‏اش دست نكشیده، به كار خود ادامه مى‏دهد و كاروان هستى را پیوسته به سوى مقاصد ویژه خود هدایت مى‏كند؛ و چون انسان یكى از این انواع است، ناچار از طریق آفرینش، به سوى مقصد كمالى خود هدایت مى‏شود.
 2. انسان، موجودى است كه در همه شئون زندگى خود، مدنى و اجتماعى است؛ اما آفرینش نوع انسان، به گونه‏اى است كه هر چیز را براى خود مى‏خواهد. از این رو آدمى از نیروى طبیعت و از همه فواید وجودى موجودات و عناصر دیگر، به نفع خود استفاده مى‏كند. به بیان دیگر، انسان موجودى استخدام‏طلب بوده، اجتماع را براى تكمیل استخدام و به خدمت گرفتن دیگران براى خود انتخاب كرده است. اما وقتى انسان براى استخدام و استفاده از دیگران، با آنان مواجه مى‏شود، متوجه مى‏گردد كه آنان نیز مانند وى بوده و همان طور كه او مى‏خواهد، از نتیجه فعالیت دیگران بهره‏مند شود؛ آنها نیز مى‏خواهند از فعالیت او استفاده كنند. این حقیقت، آدمى را وادار مى‏سازد كه به تعاون و همكارى با دیگران تن در دهد؛ چرا كه مى‏بیند به تنهایى و در نتیجه كار و كوشش خود، بدون استفاده از مساعى دیگران، نمى‏تواند لوازم زندگى خود را تأمین كند و از جهت دیگر، نمى‏تواند كار و كوشش دیگران را بلاعوض و به رایگان تملك كند؛ زیرا دیگران نیز مانند او انسان بوده، چیزى را كه وى از دیگران مى‏خواهد، آنان نیز از وى مى‏خواهند. در اثر این احتیاج و ضرورت، افراد انسان گرد هم آمده، از یارى همدیگر استفاده مى‏كنند در حقیقت كار و كوشش آنان روى هم ریخته مى‏شود؛ سپس هر كس به اندازه موقعیت و فعالیت اجتماعى خود، از آن بهره مى‏برد.
 3. از آنجایى كه انسان به ناچار، به زندگى اجتماع تعاونى تن داده است (وگرنه به حسب طبع اولى، منافع زندگى خود را مى‏خواهد و بس)؛ پیوسته از ته دل در فكر پاره كردن این بند است. از این جهت، هر وقت نیرویى پیدا كند و قدرتى در خود بیابد، از پایمال كردن حقوق دیگران مضایقه نخواهد داشت؛ چنان كه تاریخ گواه صادقى بر این مدعا است. از همین‏جا است كه انسان حس مى‏كند بدون قانونى حكم‏فرما- كه حقوق افراد را تأمین كند- زندگى او و بقاى جامعه و حیات نوع، امكان‏پذیر نیست. از همین پیوسته قوانینى در جامعه‏هاى انسانى، دایر بوده است.
 4. اما قوانین بشرى، نمى‏توانند اختلاف‏ها را به طور اساسى و ریشه‏اى و حقیقى حل كنند؛ زیرا چگونه ممكن است شعور غریزى انسان- كه خود منشأ بروز اختلاف و فساد، سودخواهى و منفعت‏طلبى خویش است- منشأ رفع اختلاف و عامل از میان بردن فساد و بهره‏كشى از دیگران شود؟! ما در صحنه آفرینش، عاملى نداریم كه به اثرى دعوت كند و به نابود كردن اثر خود نیز دعوت نماید! علاوه بر آنكه قوانین بشرى بر افعال و اعمال اجتماعى مردم نظارت دارند؛ نه بر شعور درونى و احساسات نهانى آنها؛ در حالى كه اختلاف از شعور درونى، خودخواهى و احساسات نهانى سرچشمه مى‏گیرد. از این بیان، روشن مى‏شود كه طریق رفع این اختلاف، تنها اصلاح احساسات درونى انسان است؛ نه تأكید و تشدید آنها و نه اصلاح متولّى قوانین.
 با توجه به این چهار مقدمه، مى‏گوییم از آنجا كه خداوند متعال هر نوعى را به سوى كمال و هدف‏هاى وجودیش مى‏رساند و نوع انسان نیز از این حقیقت مستثنا نیست؛ و چون وجود اختلاف، مانعى براى اصلاح نوع و كمال انسانى است و قوانین بشرى نمى‏تواند این مانع را از سر راه بشر بردارد؛ حضرت حق یك سلسله قوانین و مقررات را- كه به هر سه جهتِ اعتقاد، اخلاق و اعمال آدمى رسیدگى مى‏كند- براى هدایت انسان در جهتِ نیل به كمال حقیقى و سعادت، توسط انبیا به او وحى و ابلاغ كرده است. پس وجود پیامبران و مبعوث كردن آنان ضرورت دارد.
 به بیان دیگر، از آنجا كه قوانین بشرى، نمى‏تواند چاره‏ساز اختلاف باشد و در نتیجه، انسان را به سوى سعادت حقیقى خود رهنمون شود؛ خداى متعال باید مردم را به سوى راه و رسم زندگى از طریقى هدایت فرماید. این راه‏

از هرگونه خطا و لغزش مصون بوده، اختلاف را به صورت ریشه‏اى و عمیق برطرف سازد و آن طریقه «نبوت» است؛ یعنى، خداى متعال از راه وحى به برخى از بندگان خود، یك رشته معارف و احكام را تعلیم مى‏دهد كه پیروى از آنها، بشر را به سوى سعادت واقعى رهنمون مى‏كند. «1»
منبع :پرسمان/معارف
انسان چه نیازى به پیامبران دارد و چه ضرورتى موجب بعثت انبیا شده است؟