
سریال «رنج پنهان» به تهیه‌کنندگی رضا جودی، کارگردانی بیژن میرباقری و نویسندگی حسین‌ تراب‌نژاد در 20 قسمت به سفارش مرکز سیما‌فیلم برای سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران تولید می‌شود.این سریال در شهرهای تهران، قزوین و شمال تصویربرداری خواهد شد. این روزها گروه تولید در خاورشهر مشغول به کارند و روایتی در سال 53 را به تصویر می‌کشند؛ زمانی که مرگ یک جوان در دانشگاه، برادر و دوستانش را برمی‌آشوبد. بحران آن سال‌ها، اختناق فضای موجود، شور جوانی و شوریدگی باعث می‌شود یوسف، سلاح و خشونت را آخرین راهکار عملی بداند و قصه رنج پنهان شکل بگیرد.

از دریچه‌ای دیگر

در یکی دو سال اخیر چند فیلم و سریال درباره اتفاقات دهه پنجاه و بخصوص گروهک منافقین ساخته شده، اما رضا جودی تهیه‌کننده «رنج پنهان» معتقد است، این سریال حرف‌های متفاوتی برای گفتن دارد و از دریچه‌ای تازه، سال‌های انقلاب و رویدادهای دهه 50 را به نمایش می‌گذارد.

جودی می‌گوید: شاید ساخت سریال‌های مربوط به دهه پنجاه دشواری‌هایی داشته باشد یا حتی آثار متعددی دراین باره تولید شده باشد، اما فیلمنامه‌ای که حسین تراب‌نژاد و مهدی حمزه نوشته‌اند، ارزش تولید داشت.

کارگردانی روی کاغذ

در کارنامه بیژن میرباقری هم فیلم مستند هست، هم کوتاه، هم تله‌فیلم و حتی انیمیشن. کارگردانی که تجربه انیمیشن‌سازی دارد، قطعا با استوری‌بورد آشناست و اگر فیلمنامه دقیق و کاملی در دست داشته باشد، بخشی از فرآیند کارگردانی را روی کاغذ به انجام می‌رساند؛ بنابراین فضاسازی دهه پنجاه برای چنین کارگردانی خیلی دشوار نیست. میرباقری این تجربه را دارد و درباره ساخت اثری در دهه پنجاه به جام‌جم می‌گوید: من از آن دست کارگردان‌هایی نیستم که طرح و ایده ذهنی خودم را بر تولید استوار کنم. این اتفاق برایم در ساختار فیلمنامه رخ می‌دهد.

این کارگردان تاکید می‌کند: خوشبختانه شانس بزرگ من است که فیلمنامه‌نویس خوبی چون حسین تراب‌نژاد در کنارم هست. او می‌تواند دیدگاه‌های خودش را به کارگردانی نزدیک کند و شکل اجرایی قصه‌ها را مورد توجه قرار می‌دهد. درباره محتوای اثر نیز همیشه بعد از آن‌که به نقطه‌نظر مشترک رسیدیم، او دست به قلم شده و فیلمنامه را نوشته است.

برای گروه تولید «رنج پنهان» هنوز ماراتن تولید شروع نشده اما روزهای سخت در پیش است، چون احتمالا همزمان با پخش سریال، تصویربرداری ادامه داشته باشد. به همین دلیل است که میرباقری تصویربرداری را از نماهای سخت و عمدتا خارجی آغاز کرده است.

این کارگردان درباره شیوه‌های بازسازی دهه پنجاه می‌گوید: مکان‌های مربوط به دهه پنجاه وجود دارد، اما تقریبا همه آنها تغییر کرده‌اند مثل زندان قصر که حالا باغ موزه است و آرایه‌های جدید دارد. به این منظور چنین فضاهایی را در مکان‌های مناسب مثل بخشی از یک مدرسه یا حتی زیرزمین یک خانه بازسازی می‌کنیم.

روابط انسانی در یک جامعه ملتهب

میرباقری پیشتر در تله‌فیلم «روز برآمد» نگاهی داشت به تاریخ سیاسی کشورمان در دهه 50 و حالا قصه دیگری از همین دوره را در قاب سریال به تصویر می‌کشد.

او می‌داند که طی سال‌های گذشته فیلم و سریال‌های متعددی درباره منافقین ساخته شده اما ظرفیت داستانی «رنج پنهان» را بسیار قوی و تاثیرگذار می‌داند و می‌گوید: قصه از نظر من، نویسنده، تهیه‌کننده و مشاورانی که با پروژه کار می‌کنند به ظرفیت‌های طرح‌نشده و ناگفته‌ای اشاره دارد.

این فیلمنامه را نخست بابک سبحانی‌نژاد نوشت و بعد براساس فیلمنامه اولیه، حسین ‌تراب‌نژاد و مهدی حمزه فیلمنامه‌ای نوشته‌اند. از نگاه میرباقری این اثر روابط انسانی را در بستر یک حادثه بزرگ ملی بررسی می‌کند.

اتفاقات و فضای دهه 50 از نگاه میرباقری صرفا به انقلاب اسلامی ایران ختم نشده؛ بلکه تاثیرات زیادی بر آدم‌های آن دوره گذاشته است بخصوص بر جوانان. این کارگردان تشریح می‌کند: فضای ملتهب آن دوران در روابط انسانی انعکاس پیدا می‌کرد و برعکس، احوالات آدم‌ها بر دگرگونی فضا تاثیر می‌‌گذاشت. این رابطه متقابل برایم اهمیت و جذابیت قابل توجهی داشت.

این تئاتری‌های نازنین

کاوه خداشناس در نقش یوسف، ایفای شخصیت محوری سریال «رنج پنهان» را به‌عهده دارد. قطب‌الدین صادقی نقش پدرش را بازی می‌کند، اتابک نادری دایی اوست و از بازیگرانی که نقش خانواده یوسف را به‌عهده دارند می‌توان به سمیرا حسینی، آزاده سدیری، نسرین نکیسا و رویا اسکندانی اشاره کرد. بهنام تشکر و فرشید زارعی‌فرد نیز نقش‌های ویژه‌ای در این سریال به‌عهده دارند. در «رنج پنهان» تعداد زیادی بازیگر جوان، نقش دوستان و همفکران یوسف را به‌عهده دارند که از آن جمله می‌توان به کریم امینی، علی غلامی، مهدی سقا، مهربانو باطبی، سونیا اسماعیلی، جواد زیتونی، فرهاد روشن، مهران میرزایی، علی شجاع، مهرزاد حسینی و پانته‌آ میرفصیحی اشاره کرد.

میرباقری می‌گوید برای بازیگران جوان سراغ تئاتری‌ها رفته، چون این بازیگران به صورت سیستماتیک آموزش دیده‌اند، تجزیه و تحلیل نقش را خوب می‌شناسند و بخوبی می‌توانند ارتباطشان را با گروه و فضای صنعتی فیلم مدیریت کنند.

پرسشگر و وفادار 

کاوه خداشناس درباره احزاب سیاسی و جریان‌های فکری پیش از پیروزی انقلاب مطالعاتی داشته و حتی به این دوره علاقه دارد. او به خبرنگار ما می‌گوید: در آن زمان جناح‌های سیاسی متعددی مانند توده‌ای‌ها، مجاهدین خلق، موتلفه اسلامی، جبهه ملی، پان ایرانیست‌ها و جبهه سوم وجود داشت و جوان‌ها معمولا براساس محله و جغرافیایی که در آن زندگی می‌کردند یا تحت تاثیر خانواده و دوستان، جذب یکی از آنها می‌شدند.

خداشناس می‌افزاید: یوسف یکی از آن جوانان است و درباره شخصیت او توضیح می‌دهد: یوسف در خانواده‌ای مرفه متولد شده، زبان روسی بلد است، تازه دانشجو شده و پا به جامعه گذاشته است. مثل هر جوان دیگری سوالاتی دارد و مسیر و شرایط زندگی، او را به سمتی می‌برد که جذب یکی از گروه‌های سیاسی می‌شود و تمام تلاشش این است که به اهداف گروهش وفادار بماند.

نمایندگان طیف‌های فکری

اتابک نادری، نقش دکتر فیاضی را در رنج پنهان بازی می‌کند که دایی یوسف است و از از استادان دانشگاه در رشته علوم دینی و فقهی.

نادری می‌گوید: دکتر فیاضی و پدر یوسف که نقشش را دکتر قطب‌الدین صادقی بازی می‌کند، هر دو در جوانی فعال سیاسی بوده‌اند و حالا با وجود آن‌که هر کدام نماینده یک طیف فکری هستند، سعی دارند یوسف و خواهرش الهه را راهنمایی کنند.

این بازیگر هم مانند دیگران بر قصه خوب سریال تاکید دارد و امیدوار است نتیجه کار هم به اندازه قصه، جذاب از کار دربیاید و مردم دوستش داشته باشند.

یک ساواکی سریع و خشن

بهنام تشکر با کوله‌بار نقش‌های تئاتری و کمدی‌های جذاب تلویزیونی بعد از یک نقش جدی در سریال گمشدگان، در «رنج پنهان» نقشی جدی‌تر را بازی می‌کند.

تشکر در توصیف این نقش به جام‌جم می‌گوید: خسرو مامور ساواک است؛ یک مامور باهوش با شخصیتی پیچیده؛ از آن مامورهایی که وقتی برای سازمان امنیت کشور مساله‌ای پیش می‌آید، به سراغش می‌روند.

براساس توضیحات تشکر، این شخصیت نقش تعیین‌کننده‌ای دارد و وارد یک پرونده سنگین می‌شود.

این بازیگر تصریح می‌کند: خسرو اصلا یک ساواکی تزئینی و کلیشه‌ای نیست و یکی از جدی‌ترین نقش‌هایی است که تا امروز بازی کرده‌ام.
منبع: جام جم

اتومبیل وسط کوچه یک شورولت رویال است که اوایل دهه پنجاه تولیدش متوقف شده؛ بخش وسیعی از دیوار نزدیک به شورولت با پارچه‌ سبز بزرگی پوشانده شده است و آدم‌های زیادی در فاصله بین اتومبیل و یک خانه قدیمی در رفت و آمدند. چند موتورسیکلت قدیمی، ماکت زرد رنگ تلفن همگانی در گوشه حیاط این خانه، فرضیه تولید سریالی درباره دهه 50 و انقلاب ایران را تکمیل می‌کند.