تقریبا سه تا پنج درصد کودکان در سنین مدرسه به بیش فعالی مبتلا هستند. اختلال بیش فعالی در پسران بیشتر از دختران می باشد.

در بیش فعالی الگوی پایداری از فعالیت بیش از حد، کم توجهی و رفتارهای تکانشی دیده می شود.معمولا نشانه های بیش فعالی کودکان قبل از اینکه مدرسه بروند ، در آنها دیده می شود.

 بیش فعالی کودکان را می توان در سنین مختلف تشخیص داد.حتی ممکن است این اختلال درنوزادان هم وجود داشته باشد ولی معمولا نشانه های آن قبل از هفت سالگی ظاهر می شود.

 یکی از بارزترین نشانه های بیش فعالی عدم تمرکز و بی توجهی آنها می باشد ، که این نشانه در دوران مدرسه توسط معلم و یا والدین مشخص می شود.
 علائم بیش فعالی کودکان
زمانی که والدین باعلائم و نشانه های این اختلال آشنا باشند ، سریعتر می توانند این مشکل را برطرف نمایند. از جمله علائم بیش فعالی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

وسط صحبت دیگران پریدن و ناتوانی در برنامه ریزی و تمام کردن تکالیف

پر حرف بودن ، صبر و حوصله نداشتن و یا عصبی و حساس بودن

تحمل نداشتن برای ایستادن در صف و رعایت نوبت

برانگیختگی، بهم زدن بازی بقیه‌ و هل دادن بقیه‌ی کودکان و دور شدن توسط همسالان

نداشتن مهارت های لازم در برقراری ارتباط‌های اجتماعی با دیگران

گم‌کردن وسایل شخصی

تحرک بیش از حد داشتن ، محدود کردن توجه و فراموشکاری

لجبازی، نداشتن ثبات عاطفی و هیجان پذیری

 دلایل بروز بیش فعالی
علت بروز  بیش فعالی در کودکان را می توان ترکیبی از عوامل محیطی و ژنتیکی دانست. کودکان بیش فعال در بخش های از مغز دچار نقص جزئی هستند.

 ازعوامل محیطی که در بیش فعالی کودکان تاثیر دارد می توان به موارد زیر اشاره کرد:

مادرانی که در دوران بارداری سیگار می کشند و یا الکل مصرف می کنند ، باعث بیش فعالی کودکان خود می شوند.

گاهی در زمانی بارداری و یا زایمان مشکلاتی به وجود می آید که ممکن است این هم دلیلی بر بیش فعالی کودک شود.

گاهی هم سابقه وجود این اختلال در خویشاوندان می تواند دلیلی بر بیش فعالی کودک باشد.

مسمویت ناشی از سرب موجود در هوا حاصل از دود اتومبیل ها و آلودگی هوا هم دلیل بیش فعالی کودک می باشد.

 مصرف کردن غذاهایی که افزدونی هایی مانند شیرین کننده های مصنوعی، رنگ دهنده های خوراکی و مواد نگهدارنده غذایی در آن وجود دارد.

اگر بیش فعالی کودک درمان نشود ممکن است برای آینده او مشکلاتی به وجود بیاید.یکی از آن مشکلات طرد شدن کودک توسط همسالان می باشد . همچنین این اختلال باعث می شود که کودک در آینده به مصرف مواد مخدر گرایش پیداکند و رفتارهای ضد اجتماعی از خود نشان دهد و دچار افسردگی شود.

 علائم بیش فعالی با مراجعه به پزشک و مشاور و مصرف دارو ، بهبود می یابد،اما بهتر است که والدین بر تغذیه این کودکان هم توجه داشته باشند ، مواد غذایی می توانند نقش مهمی در مدیریت علائم بیش فعالی داشته باشند.

تغذیه کودکان بیش فعال ، اهمیت زیادی دارد. کودکان می توانند با تغذیه سالم ، در جهت حفظ سلامتی‌ خود و مقابله با مشکل‌شان گام های بلندی را بردارند.

بسیاری از کودکان رژیم غذایی مناسبی ندارند. رژیم غذایی کودکان بیش فعال باید به گونه ای باشد که سبزیجات ، میوه ؛ غلات کامل ، پروتئین ؛ چربی های سالم  در آن وجود داشته باشد.آنها باید غذاهایی مصرف کنند که حاوی کلسیم باشد.

البته ممکن است این غذاها در نشانه های بیش فعالی کودکان تاثیری نداشته باشند ، ولی می‌توانند مقدمات سلامتی‌شان را فراهم کنند.

میوه ها و سبزیجات
ویتامین ها و مواد معدنی  در میوه ها و سبزیجات وجود دارد که کودک برای رشد به آنها نیاز دارد. در واقع میوه ها و سبزیجات ، مقدار زیادی از فیبر مورد نیاز کودکان را تامین می کنند.

 میوه ها وسبزیجات ، میان وعده های خوبی برای کودکان هستند که می توانند به‌راحتی آنها را در مدرسه هم مصرف کنند.طعم خوب میوه ها می تواند باب میل کودکان باشد وبا لذت آن را بخورند.

 غلات کامل
غلات کامل ، شامل سبوس و جوانه ها می باشد.این مواد غذایی ، منبع خوبی برای تامین فیبر و سایر مواد مغذی هستند.والدین می توانند غلات کامل را در قالب نان هایی با آرد تیره مانند نان سنگک و همچنین فراورده هایی که سبوس دار هستند ، در رژیم غذایی کودک خود بگنجانند .

 پروتئین
 پروتئین ، برای عضله‌ سازی و رشد بافت‌های بدن لازم و ضروری است.یکی از موادغذایی خوب که پروتیئن زیادی هم دارد، گوشت قرمز می باشد.والدین بهتر است برای تغذیه‌ی کودکان از گوشت‌های کم‌چربی استفاده کنند.

 اگر کودک تمایلی به گوشت قرمز و وجود آن در رژیم غذایی خود نداشت می توانید به‌جای آن از لوبیا، مغزها و لبنیات استفاده کنید.

 چربی های سالم
بدن کودکان به چربی نیاز دارد اما چربی های سالم . والدین باید کودک خود را با چربی های سالم  تک‌ اشباع‌نشده، چند اشباع‌‌نشده و اُمگا-۳ تغذیه کنند.

 برای اینکه این چربی ها را برای کودک خود تامین کنید باید مواد غذایی را در زرژیم کودک خود قرار دهید که حاوی این چربی ها باشد.

منابع غذایی مانند آووکادو، دانه ها ، زیتون، مغزها و روغن کانولا، زیتون و بادام‌ زمینی چربی‌های تک‌ اشباع‌‌نشده دارند.

ذرت ، کنجد ، سویا ،حبوبات از جمله منابع غذایی هستند که چربی‌های چند اشباع‌‌نشده دارند.

شاه ماهی،ماهی قزل‌آلا، ماهی سالمون، ماهی ساردین، تخم کتان، دانه‌ی چیا و گردو هم جزء منابع غذایی هستند که اسیدهای چرب اُمگا- ۳ دارند.

کلسیم
کلسیم ، ماده معدنی است که برای تقویت استخوان‌ها به‌خصوص در کودکی و نوجوانی لازم  و ضروری می باشد. در سن کودکی و نوجوانی، استخوان های آنها به سرعت رشد می کنند به همین خاطر در این سنین آنها به کلسیم نیاز دارند.

کلسیم همچنین در انتقال تحریکات عصبی و تولید هورمون ها ، نقش بسزایی دارند.این ماده معدنی در فرآورده‌های لبنی مانند ماست و پنیر به مقدار زیادی وجود دارد.

همچنین کلم بروکلی، لوبیا، عدس و سبزیجاتی که برگ سبز تیره دارند نیز منابع غنی از کلسیم هستند.

 غذاهای سرشار از آهن
مطالعات نشان داده است که کمبود آهن در بدن منچر به علائم بیش فعالی می شود. پی بهتر است کودکان غذاهایی مانند اسفناج ، عدس ، کنجد را استفاده کنند که آهن فراوان دارد.

 از آنجایی که مواد غذایی نقش مهمی در مدیریت علائم اختلال بیش فعالی دارد، والدین باید توجه داشته باشند تا کودکانشان از مصرف غذاهایی که برای این اختلال مفید نمی باشد ، اجتناب کنند.

بر اساس تحقیقاتی که انجام شده است، هنوز غذای خاصی برای درمان بیش فعالی و یا بروز این اختلال شناسایی نشده است.

 ممکن است بعضی از غذا بیشتر از غذاهای دیگر بر روی کودک تاثیر بگذارد.والدین اگر فکر می کنند که کودک با خوردن غذایی ، علائم بیش فعالی در او شدت می یابد ، بهتر است برای مدتی آن غذا را از رژیم غذایی کودک حذف کنند تا تاثیر آن را ببینند.

 تحقیقان نشان داده است که وجود رنگ های مصنوعی در غذاها باعث تشدید بیش فعالی در کودکان شده است.بسیاری از غذاهای کودکان مانند پفک ها و بعضی نوشیدنی ها دارای رنگ های مصنوعی هستند.والدین بهتر است این مواد غذایی را از رژیم غذایی کودک خود کنار بگذارند و بررسی کنند که آیا در بهبود بیش فعالی کودک تاثیری داشته است یا نه؟

مواد غذایی که کودکان بیش فعال نباید بخورند:
شکر 

والدین اگر بخواهند با علائم بیش فعالی در کودک خود روبرو نشوند ، بهتر است شکر را از برنامه غذایی او حذف کنند. مصرف شکر علاوه بر اینکه منجر به چاقی و دیابت می شود باعث افزایش قند خون می شود ودر نهایت مشکلات فراوانی را برای کودک به وجود می آورد.

 گلوتن 
اگر بدن  کودک به گلوتن حساس باشد با خوردن نان و شیرینی و دسر می تواند بر مغز او تاثیر داشته باشد. بهتر است برای او رژیم غذایی بدون گلوتن در نظر گرفته شود تا تاثیر این رژیم در او مشاهده شود.

لبنیات

بعضی از کودکان به لبنیات حساسیت دارند. خوردن لبنیات می تواند بر روی مغز آنها تاثیر بگذارد و علائم بیش فعالی را در آنهاایجاد کند.بنابراین والدین باید یک رژیم غذایی با محدود کردن لبنبات برای آنها در نظر بگیرند.

غذاهای رنگی

بهتر است همه افراد چه آنهایی که علائم بیش فعالی در آنها دیده می شود و چه کسانی که این علائم در آنها نیست از مصرف غذاهایی که در ان از رنگ های خوراکی استفاده شده است ، اجتناب کنند. این مواد غذایی بسیار مضر هستند و می توانند سلامتی افراد را به خطر بیندازند.

 مکمل های مصنوعی 

تحقیقات نشان داده اند که شیرین کننده های مصنوعی - شیمیایی می توانند در فیزیولوژی تاثیربگذارند و به مغز آسیب برسانند به همین خاطر باید از مصرف این نوع شیرینی های مصنوعی – شیمیایی خودداری شود.شیرینی های مصنوعی علائم سلامتی افراد را به خطر می اندازد.
یکی از شایعترین اختلالات در بین کودکان ، بیش فعالی می باشد.در این مطلب می خواهیم به بیان چگونگی تغذیه کودکان بیش فعال بپردازیم.