ارسی گونه ای پنجره چوبی و شبکه دار کشویی است که با بالا و پایین رفتن باز و بسته می‌شود. بلندای ارسی از کف تا آسمانه است و عموما درگاه آن رو به صحن (حیاط) است. بدنه ارسی با چوب به شیوه منبت کاری و مشبک (گره چینی) و نقش‌های متنوع هندسی و گیاهی ساخته می‌شود و سپس درون شبکه‌های چوبی شیشه‌های رنگی کار گذاشته می‌شود.

ارسی‌ها معمولا مستطیل شکل هستند و بخش فوقانی آنها را که با شیشه‌های رنگی زینت داده می‌شد تا زیر سقف به شکل مستطیلی یا هلالی یا ضربی تکمیل می‌کرده اند. اینگونه در و پنجره برای تنظیم و ملایم کردن نور در خانه‌های آفتاب گیر مناطق گرمسیری کاربرد وسیعی داشته و بسیار مناسب بوده است.

تاریخچه ارسی
هنر ارسی سازی پیوندی بین ‏نازک کاری چوب، شیشه بری و نجاری و طراحی است. قدیمی‌ترین آثار ارسی سازی در ایران مربوط است به عصر صفویه که در نقاط مختلف کشور و در بناهای مربوط به این عصر دیده شده است. ارسی سازی پس از تلفیق با هنر قواره بری که در عصر قاجار اتفاق می‌افتد اوج و عظمتی دوچندان می‌یابد. متاسفانه این گونه هنرها با ورود آهن رو به نابودی گذاشته وگستردگی پیشین خود را از دست داده اند.

در هنر ارسی سازی هیچ میخ و ‏چسبی به کار نمی‌رود و تمام نقش و نگار‌های ارسی به وسیله اتصالات ظریف ‏چوب (کام و زبانه) به هم وصل می‌شوند. برای این کار ابتدا طرح اولیه با ‏اطلاعاتی از هندسه و مثلثات روی کاغذ تهیه می‌شود و سپس با دقت و ظرافت ‏فراوان چوب‌ها بریده می‌شود و شیشه‌ها با مهارت خاصی کنار هم چیده می‌‏شوند و تمام اتصالات با فنون زیبای نجاری به هم متصل می‌شوند.

دلایل استفاده از پنجره‌های ارسی
پنجره‌های ارسی باعث محدود کردن دید از بیرون به درون خانه می‌شود. این پنجره‌ها باعث می‌شوند که نور خورشید به اندازه کافی وارد فضای اتاق شود، نه کمتر و نه بیشتر. از نظر روان شناسی رنگ‌های مختلف شیشه‌ها در پنجره‌های ارسی و ایجاد نور‌های هم رنگشان بر روی انسان تاثیرات مختلفی می‌گذارد که هر رنگ کنار رنگ دیگر شدت این تاثیر را خنثی می‌کند و مقدار مناسب آن را تنظیم و تعدیل می‌کند.بیشتر رنگ‌های استفاده شده در شیشه‌های ارسی رنگ‌های لاجوردی قرمز سبز و زرد هستند و هر کدام به تنهایی یک تاثیر روان‌شناختی مجزایی دارند.

زیبایی پنجره‌های ارسی
سطح پنجره‌های ارسی را با استفاده از انواع نقش‌های گوناگون گره‌سازی و با شیشه‌های رنگین و ساده می‌آراستند و ترکیب‌های بدیعی پدید می‌آورند و بدین صورت هماهنگی بین این شبکه‌های هندسی و نورهای رنگی باعث ایجاد زیبایی دلپذیری می‌شود.

ناپسند دانستن تقلید از نقش‌ها و صورت‌های انسانی و حیوانی در نقاشی و سایر هنر‌های تصویری و تجسمی‌به تدریج موجب شد که تقلید از طبیعت در فرهنگ بسیاری از هنر‌های اسلامی‌چندان مورد توجه قرار نگیرد و جایگاه والایی نیابد. به همین جهت هنرمندان به ترکیب‌های هندسی و انتزاعی توجه بسیار کردند.نقش‌های اسلیمی، گره چینی و نقش بته جقه از مهم ترین نقش‌هایی هستند که روی ارسی‌ها طراحی می‌شوند.

کارکرد سطح مشبک
تامین نور فضای درونی ،در معرض دید قرار دادن فضای بیرونی‌، کاهش شدت تابش نور آفتاب و گرما، ایجاد زیبایی در نمای ساختمان‌، حفظ حریم ، دور کردن حشرات مزاحم از کارکردهای سطح مشبک پنجره‌های ارسی است،همچنین شیشه‌های رنگی پنجره‌های ارسی با ایجاد نورهای رنگارنگ باعث دور شدن و خارج شدن حشرات

مزاحم می‌شوند. ارسی و گره چینی که یادگاری از زمان قدیم است در اغلب نقاط کشور مشاهده می‌شود و نمایی منحصر به فرد و متفاوت برای خانه‌های قدیمی‌ساخته است.

تقارن کامل در شکل، فرم و رنگ که از طرح‌های اسلیمی‌نشأت گرفته و با تکه‌های کوچک چوب به شکل ستاره‌های چندپر پیاده شده، ویژگی مشترک پنجره‌های مشبک گره چینی در سرتاسر ایران زمین به شمار می‌آید که در ارسی‌ها شیشه‌های رنگی به رنگ‌های زرد، سبز، قرمز و آبی به آن اضافه شده است.

در شمال ایران نیز ساخت ارسی مانند دیگر نقاط کشور مرسوم بوده است، با این تفاوت که به دلیل رطوب هوای شمال از چوب درخت آزاد یا ازدار که دوام بیشتری دارد استفاده می‌شد ولی در مقابل در مناطق خشک جنوبی و مرکزی کشور از چوب چنار برای کار گره چینیاستفاده می‌کردند.
منبع:مقاله جهانگردی.کتاب اطلاعات توریستی کشورهای جهان.سایت کارناوال
ارسی گونه ای پنجره چوبی و شبکه دار کشویی است که با بالا و پایین رفتن باز و بسته می‌شود. بلندای ارسی از کف تا آسمانه است و عموما درگاه آن رو به صحن (حیاط) است.