Rastoropnyj (Расторопный) – rosyjski niszczyciel z początku XX wieku i wojny rosyjsko-japońskiej, jedna z 27 jednostek typu Sokoł. Okręt został zwodowany 12 marca 1903 roku w Port Artur, a do służby w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego wszedł w listopadzie 1903 roku, w składzie Eskadry Oceanu Spokojnego. Jednostka została samozatopiona w listopadzie 1904 roku w chińskim porcie Chefoo, by uniknąć przejęcia przez Japończyków.

Projekt i budowa 
"Rastoropnyj" był jednym z kilkudziesięciu niszczycieli typu Sokoł, który został wykonany przez rodzimy przemysł okrętowy na wzór zbudowanego w Wielkiej Brytanii prototypu – "Sokoła". Jednostka z racji niewielkiej wyporności bardziej odpowiadała klasie torpedowców.

Budowę okrętu rozpoczęto w Zakładach Iżorskich w Kołpino, kładąc stępkę w 1900 roku. Następnie okręt w częściach przewieziono do Port Artur, gdzie został zwodowany jako "Diatieł" ("Дятел") 12 marca 1903 roku, a do służby w Marynarce Wojennej Rosji przyjęto go w listopadzie 1903 roku, już pod nazwą "Rastoropnyj".

Dane taktyczno-techniczne 
Okręt był niewielkim, czterokominowym niszczycielem z taranowym dziobem. Długość całkowita wykonanego ze stali niklowej kadłuba wynosiła 57,91 metra, szerokość 5,64 metra i zanurzenie 2,29 metra. Wyporność normalna wynosiła 220 ton, zaś pełna 240 ton. Okręt napędzany był przez dwie maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy 3800 KM, do których parę dostarczały cztery kotły Yarrow. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 26,5-27,5 węzła. Okręt mógł zabrać zapas węgla o masie 58-80 ton, co zapewniało zasięg wynoszący od 450 do 660 Mm przy prędkości 13 węzłów.

Okręt wyposażony był w dwie pojedyncze wyrzutnie torped kalibru 381 mm, umieszczone na rufie, z zapasem sześciu torped. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiły: pojedyncze działo jedenastofuntowe kal. 75 mm L/48 Canet, umieszczone na platformie nad pomostem bojowym oraz trzy pojedyncze działka Hotchkiss M1885 L/40 kal. 47 mm na śródokręciu (dwa za przednim kominem i jedno między dwoma kominami rufowymi).

Załoga okrętu liczyła od 51 do 58 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Służba 
W momencie wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej jednostka wchodziła w skład 2. Flotylli Niszczycieli I Eskadry Oceanu Spokojnego. 15 listopada 1904 roku "Rastoropnyj" (pod dowództwem kpt. mar. Plena) wyszedł z oblężonego Port Artur i udało mu się nazajutrz dotrzeć do chińskiego portu Chefoo, skąd wysłał depeszę do namiestnika Rosyjskiego Dalekiego Wschodu, adm. Jewgienija Aleksiejewa, informującą o sytuacji w twierdzy. Aby uniknąć losu niszczyciela "Rieszytielnyj" (zdobytego przez Japończyków podczas procedury internowania), okręt został samozatopiony 16 listopada 1904 roku na redzie Chefoo.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia 
 
 
 
 
 
 
 

Niszczyciele typu Sokoł
Okręty zbudowane w Zakładach Iżorskich
Rosyjskie niszczyciele z okresu wojny rosyjsko-japońskiej
Rosyjskie niszczyciele zatopione w czasie wojny rosyjsko-japońskiej
Samozatopione rosyjskie okręty
Statki i okręty zatopione na Morzu Żółtym