De Westerkerk in Amsterdam is een kerk aan de Prinsengracht 279-281, op de Westermarkt, aan de rand van de Jordaan. De oorspronkelijk Nederduits Gereformeerde en sinds 1816 Nederlands Hervormde Westerkerkgemeente maakt sinds 2004 deel uit van de Protestantse Kerk in Nederland.

Architectuur 
De Westerkerk is tussen 1620 en 1631 in renaissancestijl gebouwd naar ontwerpen van bouwmeester Hendrick de Keyser (1565-1621). Hij ligt begraven in de Zuiderkerk. De Westerkerk is onder leiding van zijn zoon Pieter de Keyser (1595-1676) voltooid en op 8 juni 1631 in gebruik genomen.
De kerk heeft een lengte van 58 meter en een breedte van 29 meter. Het hoge middenschip wordt geflankeerd door de beide lagere zijbeuken. De driebeukige basiliek heeft een rechthoekige plattegrond met twee transepten van gelijke afmetingen. Daardoor kreeg de plattegrond de vorm van twee met elkaar verbonden Griekse kruisen.

Westertoren 

De toren van de kerk: de Westertoren, staat aan de westzijde van het middenschip en vormt een geheel met de kerk. Het is de hoogste kerktoren van Amsterdam (± 87 meter). De bovenbouw met de keizerskroon is van 1637 en bevat naast uurslagklokken van Ahasverus Koster een carillon van Hemony. De romp van de toren is van baksteen met achter de galmgaten drie luidklokken, de bovenbouw bestaat uit drie, in grootte afnemende verdiepingen. Het eerste deel met jaartal en wapen van Amsterdam is van zandsteen. De lantaarns er boven zijn van hout met lood bekleed.

Orgels 

Het hoofdorgel, gebouwd door Roelof Barentszn Duyschot en Johannes Duyschot, werd in 1686 opgeleverd. In 1727 werd het orgel door Christian Vater, leerling van Arp Schnitger, uitgebreid met een derde klavier. Na vele wijzigingen in de 18e, 19e en 20e eeuw werd het orgel tussen 1989 en 1992 herbouwd door Flentrop Orgelbouw. Tijdens de interieurrestauratie van de kerk werd het orgel leeggemaakt en daarna weer schoon in de kas geplaatst in het voorjaar van 2020. Deze werkzaamheden werden eveneens uitgevoerd door Flentrop Orgelbouw. De inspeling vond plaats op internet (door de coronapandemie waren er geen samenkomsten) op 18 april 2020 door Evan Bogerd (titulair organist).  

De kerk beschikt tevens sinds 1963 over een koororgel, dat door D.A. Flentrop is gebouwd en in 2001 is gerestaureerd door Flentrop Zaandam. Het orgel werd hierbij vernoemd naar ds H.A. Visser. Joop van Litsenburg herintoneerde het instrument. In 2017 had het instrument groot onderhoud door Flentrop Orgelbouw Zaandam.

Koninklijk huwelijk 
Op 10 maart 1966 vond in de Westerkerk het huwelijk plaats van prinses Beatrix met Claus von Amsberg. Het huwelijk werd in de Westerkerk voltrokken omdat de Nieuwe Kerk naast het Paleis op de Dam destijds werd gerestaureerd.

Begraven in de Westerkerk 
Onder anderen de volgende personen werden in de Westerkerk begraven:
 Nicolaes Pietersz. Berchem (1620-1683), schilder
 Jan Bicker (1591-1653), scheepsbouwer en koopman
 Joan Blaeu (1596-1673), drukker, uitgever en cartograaf
 Steven Blankaart (1650-1704), medicus, natuurkundige en entomoloog
 Samuel Blommaert (1583-1651), koopman
 Anthonie van Borssom (1631-1677), schilder en tekenaar
 Pieter de Carpentier (1586-1659), bewindhebber en gouverneur van de VOC
 Frederick Coyett (1615/1620-1687), Zweeds reiziger en laatste Nederlandse gouverneur van Taiwan
 Balthasar Coymans (1652-1686), koopman
 Govert Flinck (1615-1660), schilder
 Johann Rudolph Glauber (1604-1670), Duits apotheker en chemicus
 Agneta de Graeff van Polsbroek (1603-1656), schoonmoeder van raadpensionaris Johan de Witt
 Gillis Claesz. de Hondecoeter (ca. 1575-1638), schilder
 Melchior de Hondecoeter (1636-1695), schilder
 Rembrandt van Rijn (1606/1607-1669), schilder (plaats van het graf onbekend; in 1906 werd een gedenkteken bij de noordelijke zijbeuk geplaatst)
 Titus van Rijn (1641-1668), zoon van Rembrandt
 Albertus Seba (1665-1736), apotheker en verzamelaar
 Ludolph Smids (1649-1720), arts, oudheidkundige en dichter
 Jacques Specx (1585-1652), grondlegger van de handel met Japan en Korea, en gouverneur-generaal van Nederlands-Indië
 Hendrickje Stoffels (1626-1663), dienstmeisje en latere minnares van Rembrandt
 Hendrick van Uylenburgh (ca. 1587-1661), kunsthandelaar

Canon van Amsterdam 
De Westerkerk is venster nummer 14 van de Canon van Amsterdam.

Bibliografie 
 Roelfs Jan en Balk Jaap Th. - De oude Wester 350 jaar. uitg. Tiebosch 1981

Zie ook 

 Lijst van bouwwerken van Hendrick de Keyser

Externe links 
 Website van de Westerkerk
 Luister naar de ingebruikname van het Duyschot orgel op 18 april 2020

Galerij 

Kerkgebouw in Amsterdam
Rijksmonument in Amsterdam-Centrum
Bouwwerk van Hendrick de Keyser
Architectuur in Nederland uit de 17e eeuw
Protestants kerkgebouw in Nederland
Prinsengracht
Renaissancebouwwerk in Nederland