انتخاب گزینۀ (استراتژی) برتر در یک فرایند تصمیم‌گیری همواره با چالش‌هایی روبه‌رو بوده است. در این پژوهش، ضمن بررسی اجمالی برخی از روش‌های پرکاربرد و شناخته‌شده در این حوزه، به‌منظور برطرف کردن ضعف‌ها روش‌های موجود، رویکردی ماتریسی ـ وزنی ارائه می‌شود. این رویکرد امکان توجه همزمان به ابعاد پیچیدگی و عدم قطعیت مسئله را دارا بوده و در فضایی مشارکتی پیاده‌سازی می‌شود. به‌علاوه در رویکرد بالا، به سه ضعف مهم؛ روش تحلیل استواری کلاسیک مربوط به بررسی تعداد اندک سناریوها، نامشخص بودن نتیجۀ برخی تصمیم‌ها از لحاظ معیارهای مختلف در قالب برخی سناریوها و عدم توجه به وزن و میزان اهمیت عوامل تشکیل‌دهندۀ سناریوهای آینده، توجه می‌شود. در پایان، رویکرد پیشنهادی را در یک مطالعۀ موردی مربوط به مرکز تحقیقات و نوآوری صنایع خودروی سایپااعمال کرده و نتایج حاصل را شرح می‌دهیم.
1Department of Industrial Management, Faculty of Management and Economics, Semnan University, Semnan, Iran.
Choosing the best option (strategy) in a decision-making process has always brought about some challenges. In this research, while reviewing some of the widely used and well-known methods in this field, a matrix-weighted approach will be presented to address the weaknesses of the existing methods. This approach allows simultaneous attention to the dimensions of the complexity and uncertainty of the problem and is implemented in a collaborative situation. In addition, three important weaknesses of the classic robustness analysis method concerning the examination of a small number of scenarios, the uncertainty about the outcome of some decisions in terms of different criteria in the form of some scenarios and the lack of attention to the weight and importance of the factors shaping future scenarios, are considered in the above approach. In the end, we will apply the proposed approach in a case study for Saipa automotive research and innovation center and will describe the results afterwards.
آذر، ع.، خسروانی، ف.، و جلالی، ر. (1392). تحقیق در عملیات نرم، رویکردهای ساختاردهی به مسئله. سازمان مدیریت صنعتی، تهران.
اصغری‌زاده، ع.، حقیقی، م. و بلالی، م. (1388). ارائۀ یک مدل تصمیم‌گیری بر اساس الگوی سلسله‌مراتبی برای انتخاب راهبرد ادغام، واگذاری و همکاری مشترک در صنعت خودرو. نشریۀ مدیریت صنعتی، 1(3)، 20-5.
انوری، ع.، آذر، ع.، کردنائیج، ا. و امیری، م. (1396). ترکیب تحلیل استواری و غربال‌گری فازی به‌منظور تدوین مدل برنامه‌ریزی استراتژیک استوار برای شبکۀ لجستیک خدمات، مورد مطالعه: شرکت توزیع برق شیراز). پژوهش‌های نوین در تصمیم‌گیری، 2(1)، 28-1.
خدادادحسینی، س. ح.، حمیدی‌زاده، م.، حسینی، س. م.، کسایی، م. و لشکربلوکی، م. (1390). طراحی الگوی فرایندی تدوین راهبرد پابرجا در شرایط عدم قطعیت. مطالعات مدیریت راهبردی، 5، 109-83.
خورشید، ص.، مهرگان، م. ر. و رنجبر، ر. (1390). مدل تصمیم‌گیرى گروهى چندمعیاره فازى براى غربال‌سازى عوامل استراتژیک ماتریس SWOT. مجلۀ پژوهش‌هاى مدیریت عمومى، 4(13)، 94-73.
سیدی، س.، امیری، م. و یوسفی، ه. ا. (1395). طراحی چارچوبی برای تعیین ترکیب بهینۀ استراتژی در تحلیل SWOT به‌وسیلۀ ارزش خالص فعلی فازی و تئوری بازی‌ها. نشریۀ مدیریت صنعتی، 8(3)، 422- 405.
شفیعی، ن. م.، فرج‌پور، خ. ح.، افتخاری، ح. و سعدآبادی، ع. ا. (1394). به‌کارگیری رویکرد ترکیبی FA، AHP و TOPSIS برای انتخاب و رتبه‌بندی استراتژی‌های مناسب نگهداری و تعمیرات. مطالعات مدیریت صنعتی، 39، 62-35.
شهریاری، س.، رضوی، س. م. و اصغری‌زاده، ع. (1392). تحلیل پوششی داده‌های فازی و رویکرد نوینAHP/FIEP جهت رتبه‌بندی کامل واحدهای تصمیم‌گیرنده، مطالعۀ موردی: دانشکده‌های علوم انسانی دانشگاه تهران. نشریۀ مدیریت صنعتی، 5(1)، 42-21.
صفایی، ق. ع.، طبیبی، م. ر. و حاجی آبادی، ف. (1392). ارائۀ رویکرد ترکیبی DEMATEL-ANP فازی جهت اولویت‌بندی معیارهای ارزیابی عملکرد تأمین‌کنندۀ سب: شرکت دیزل سنگین ایران. پژوهش‌های مدیریت در ایران، 17(3)، 149- 129.
لشکربلوکی، م.، خدادادحسینی، س. ح.، حسینی، س. م. و حمیدی‌زاده، م. (1391). طراحی مدل فرایندی راهبرد پابرجا با استفاده از رویکرد ترکیبی. اندیشۀ مدیریت راهبردی، 12، 151- 121.
محقر، ع.، بزاززاده، س. ح. و اقبال، ر. (1396). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر بازاریابی آنلاین با استفاده از تکنیک‌های MCDM. پژوهش‌های نوین در تصمیم‌گیری. 2(1)، 178- 149.
ملکی، م. ح.، محقر، ف. و کریمی، د. د. (1389). تدوین و ارزیابی استراتژی‌های سازمانی با به‌کارگیری مدل‌های SWOT و فرایند تحلیل شبکه‌ای. مدیریت فرهنگ سازمانی. 8(21)، 176- 159.
مولوی، ب.، اسماعیلیان، م. و انصاری، ر. (1392). ارائۀ روشی جهت اولویت‌بندی استراتژی‌های چابکی سازمان با استفاده از تکنیک تاپسیس و سیستم استنتاج فازی. نشریۀ مدیریت صنعتی، 5(1)، 138-123.
مؤمنی، م. و حسین‌زاده، م. (1391). ارائۀ رویکردی جدید برای حل مسائل برنامه‌ریزی خطی تمام‌فازی با استفاده از مفهوم رتبه‌بندی فازی. پژوهش‌های مدیریت در ایران، 16(4)، 188- 171.
Abdolvand, M. A. and Najafizadeh, N. S. (2011). A model for standardization/ adoption strategy selection in the Iran's multinational companies. International Journal of Management and Business Research, 1(1), 25-34.
Ansoff, I. H. (1993). Corporate strategy. Penguin Books, Middlesex.
Azar, A. and Sorourkhah, A. (2015). Designing a model for three-dimensional robustness analysis: A case study of Iran Khodro Machin Tools Industries Company, Indian Journal of Science and Technology,8 (2015) 1-5.
Azar, A., Khosravani, F. and Jalali, R. (2013). Soft operational research: Problem structuring approaches. Industrial Management Organization. Tehran.
D'Aveni, R. A., Battista, D. G. and Smith, K. G. (2010). The age of temporary advantage. Strategic management journal. 31(13), 1371-1385.
David, F. R. (2011). Strategic management: Concepts and cases. Prentice Hall, New Jersey.
Driouchi, T., Leseure, M. and Bennett, D. (2009). A robustness framework for monitoring real options under uncertainty. Omega, 37(3), 698-710.
Engau, C. and Hoffmann, V. H. (2011). Strategizing in an unpredictable climate: exploring corporate strategies to cope with regulatory uncertainty. Long Range Planning, 44, 42-63.
Eustace, D., Russell, E. R. and Landman, E. D. (2003). Application of robustness analysis for developing a procedure for better urban transportation planning decisions. Journal of the Transportation Research Forum, 57(1), 107-121.
Fallah, T. S., Jahani, M. and Akbari, E. S. (2012). Explaining evolutionary trend of strategic planning from traditional economy to innovation economy. Procedia – Social and Behavioral Sciences. 58, 56-65.
Fallahnejad, M., Dehghan, M. and Ebrahimi, E. (2014). A fuzzy decision making model for information technology strategy selection. Global Journal of Management Studies and Researches, 1(4), 214-222.
Ghosiyan, A., Ebadi, M. and Shojazadeh, A. (2015). The quantitative strategic planning matrix (QSPM) applied to sport in West Azerbaijan Province. International Journal of Sport Studies, 5(1), 124-128.
Hashemi, N. and Ghaffary, G. (2017). A proposed sustainable rural development index (SRDI): lessons from Hajij village, Iran. Tourism Management,59, 130-138.
Hosseini-Nasab, H. (2012). An application of fuzzy numbers in quantitative strategic planning method with MCDM. Proceedings of the 2012 International Conference on Industrial Engineering and Operations Management, Istanbul, Turkey, July 3 – 6, 555-562.
Issa, T., Chang, V. and Issa, T. (2010). Sustainable business strategies and PESTEL framework. GSTF International Journal on Computing, 1(1), 73-79.
Kalkan, A. and Bozkurt, O. C. (2013). The choice and use of strategic planning tools and techniques in turkish SMEs according to attitudes of executives. Social and Behavioral sciences. 99, 1016-1025.
Kazeminezhad, S., and Iranzadeh, S. (2013). Robust strategies of gas trade scenarios with relative regret approach in national Iranian Gas Export Company. International Research Journal of Applied and Basic Sciences, 6(2), 192-198.
Klag, M. and Langley, A. (2014). Critical junctures in strategic planning: understanding failor to enable success. Organizational Dynamics, 43(4), 274-283.
Lee, K. C., Tsai, W. H., Yang, C. H. and Lin, Y. Z. (2017). An MCDM approach for selecting green aviation fleet program management strategies under multi-resource limitations. Journal of Air Transport Management. In Press. Available online 8 July 2017.
Lempert, R. J., Popper, S. W. and Bankes, S. (2010). Robust decision making: coping with uncertainty. The Futurist. 44(1), 47-54.
Mansson, A. (2016). Energy security in a decarbonized transport sector: a scenario based analysis of Sweden's transport strategies. Energy Strategy Reviews, 13-14, 236-247.
Meredith, E. D., David, F. R. and David, F. R. (2017). The quantitative strategic planning matrix: a new marketing tool. Journal of Strategic Marketing, 25(4), 342-352.
Mirzakhani, M., Parsaamal, E. and Golzar, A. (2014). Strategy formulation with SWOT matrix: A case study of an Iranian company. Global Business and Management Research, 6(2), 150-168.
Molavi, B., Esmaelian, M. and Ansari, R. (2013). Proposing a new approach for prioritization of organizational agility strategies using FTOPSIS and fuzzy inference system. Journal of Industrial Management, 5(1), 123-138.
Namen, A. A., Bornstein, C. T. and Rosenhead, J. (2010). The use of robustness analysis for planning actions in a poor Brazilian community. Pesquisa Operacional, 30(2), 267-280.
Oboreh, J. S. and Umukoro, F. G. (2012). Determining the impact of environmental characteristics and uncertainty on the strategic plan of corporate organizations. Sacha Journal of Environmental Studies. 1(1), 31-40.
Ozcan, E. C., Unlusoy, S. and Eren, T. (2017). A combined goal programming: AHP approach supported with TOPSIS for maintenance strategy selection in hydroelectric power plants. Renewable and Sustainable Energy Reviews. 78, 1410-1423.
Parraga, M. M., Gonzalez, C. N. and Soler, F. F. (2014). DELPHI-SWOT tools used in strategic planning of the port of manta. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 162, 129-138.
Pazouki, M., Jozi, S. A. and Ziari, Y. A. (2017). Strategic management in urban environment using SWOT and QSPM model. Global Journal of Environmental Science Management, 3(2), 207-216.
Ram, C., Montibeller, G. and Morton, A. (2011). Extending the use of scenario planning and MCDA for the evaluation of strategic options. Journal of the Operational Research Society, 62, 817-829.
RAND, Cor. (2013). Making good decisions without predictions. Robust decision making for planning under uncertainty. Research Highlight, RAND Corporation. RB-9701.
Rezazadeh, S., Jahani, A., Makhdoum, M. and Meigooni, H. G. (2017). Evaluation of the strategic factors of the management of protected areas using SWOT analysis. Open Journal of Ecology, 7, 55-68.
Rosenhead, J. (1980). Planning under uncertainty: 2. A methodology for robustness analysis. Journal of Operational Research Society, 31, 331-341.
Rosenhead, J. (2010). Robustness Analysis. John Wiley & Sons. New York.
Rudd, J. M., Greenley, G. E., Beatson, A. T. and Lings, L. N. (2008). Strategic planning and performance: extending the debate. Journal of Business Research, 61, 99-108.
Shahba, S., Arjmandi, R., Monavari, M. and Ghodusi, J. (2017). Application of multi-attribute decision-making methods in SWOT analysis of mine waste management (case study: Sirjan's golgohar iron mine, Iran). Resources Policy, 51, 67-76.
Shojaei, M. R., Taheri, N. S. and Mighani, M. A. (2010). Strategic planning for a food industry equipment manufacturing factory, Using SWOT analysis, QSPM, and MAUT models. Asian Journal of Management Research, ISSN. 2229-3795, Pp. 759-771.
Somasundaram, R. and Krishnamoorthy, V. (2014). Selection of strategy using multi objective multi criteria decision model in SSI unit. International Research Journal of Business and Management, 1, 10-18.
Taslimi, M. S., Omeyr, A. K. and Arabkoosar, S. (2014). Formulating a strategy through quantitative strategic planning matrix (QSPM) based on SWOT framework (Case study: industrial group of Barez Tires). International Journal of Economy, Management and Social Sciences, 3(8), 451-457.
Thomas, H., McGee, J. and Wilson, D. (2011). Strategy: analysis and practice, 2nd edition, McGraw Hill: London.
Walukow, M. I., and Pangemanan, S. A. (2015). Developing competitive strategic model using quantitative strategic planning matrix (QSPM) approach for handicrafts ceramic industry in Pulutan, Minahasa Regency. Procedia - Social and Behavioral Sciences,211, 688-695.
Wang, X. P., Zhang, J. and Yang, T. (2014). Hybrid SWOT approach for strategic planning and formulation in china Worldwide Express Mail Service. Journal of Applied Research and Technology, 12, 230-238.
Witcher, B. J. and Vinh, S. C. (2010). Strategic management: Principles and practice. Cengage Learning EMEA.
Wong, H. Y. (2007). Using robustness analysis to structure online marketing and communication problems. Journal of Operational Research Society, 58, 633-644.
Wong, H-Y. and Rosenhead, J. (2000). A rigorous definition of robustness analysis. Journal of the Operational Research Society,51, 176-182.
Yeh, C. H. and Chang, Y. H. (2009). Modeling subjective evaluation for fuzzy group multi criteria decision making. European Journal of Operational Research, 194(2), 464-473.