b'\n_START_ARTICLE_\nTransportasyon sa Kalakhang Maynila\n_START_PARAGRAPH_\nAng sistemang transportasyon ng Kalakhang Maynila ay isang pagdadamayan ng masalimuot na mga sistema ng impraestruktura sa pangunahing kalungsuran sa Pilipinas. Unang dumaan sa lungsod ang mga unang kotse at trambiya sa Pilipinas. Sa bawat panig ng kalungsuran, magagamit ang sari-saring mga uri ng transportasyon tulad ng mga bus, dyipni, taksi, tren, traysikel, at kalesa na ginagamit lamang ngayon sa mga pangunahing lansangan sa Maynila. Pinaglilingkuran ang Kalakhang Maynila ng tatlong magkakaibang ugnayang daambakal: ang Sistema ng Magaang Riles Panlulan ng Maynila (o LRTA, na binubuo ng Linya 1 at Linya 2), ang Linya 3, at ang Pambansang Daambakal ng Pilipinas (o PNR, na binubuo ng PNR Metro Commuter). Punong-tanggapan din ang Maynila ng pangunahing himpilan ng Pambansang Daambakal ng Pilipinas.\n_START_SECTION_\nPampublikong transportasyon\n_START_PARAGRAPH_\nBilang isang pangunahing lungsod, may maraming pagpipiliang opsiyon sa transportasyon ang Maynila. Ang pinakatanyag sa mga paraang ito ay ang pampublikong dyipni, na ginagamit mula pa noong pagkaraan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Mga patok na anyo rin ng transportasyon ang mga bus, may-erkon na taksi, at Tamaraw FX mini-van. Ang mga de-motor na traysikel at pedicab ay ginagamit sa mga maiikling layo. Sa ilang lugar, lalo na sa Divisoria, ikinakabit sa mga pedicab ang dalawang mga stroke motor at ginagamit sa pagdadala ng mga kalakal. Makabago man ang paraan ng transportasyon sa kalungsuran, ginagamit pa rin ang mga kalesa sa mga karsada ng Binondo at Intramuros. Ang mga bus at taksi ay mga mahalagang paraan din ng pampublikong transportasyon sa kalungsuran._NEWLINE_Isa na ring patok na paraan ng pampublikong transportasyon sa Kalakhang Maynila ang mga tren. Pinaglilingkuran ang kalungsuran ng Sistema ng Magaang Riles Panlulan ng Maynila (o LRTA, na binubuo ng Linya 1 at Linya 2), ng Linya 3 at ng Pambansang Daambakal ng Pilipinas (o PNR). Ang sistema ng awtomaktikong daang-patnubay panlulan (automated guideway transit system) sa UP Diliman ay magiging kauna-unahan ng uri nito sa Pilipinas. Ipapayabong ito sa loob ng kampus ng UP Diliman sa Lungsod Quezon at magsisilbing pansubok na riles para sa unang sistema ng pangmasang panlulan na itatayo at iuusbong sa bansa ng mga lokal na inhinyero.\n_START_SECTION_\nMga daan\n_START_PARAGRAPH_\nNakaayos ang mga pangunahing lansangan sa Kalakhang Maynila sa isang grupo ng mga daang radyal (radial roads) at daang palibot (circumferential roads) na nagmumula sa at lumilibot sa paligid ng pusod ng Maynila. Ang Bulebar Roxas na isa sa mga pinakakilalang lansangan ng Maynila ay nakalinya sa mga katimugang baybayin ng Maynila sa Look ng Maynila. Bahagi ito ng Daang Radyal Blg. 1 (R-1) na patungong timog sa lalawigan ng Kabite. Ang Abenida Epifanio de los Santos o EDSA ay nagsisilbing isang mahalagang lansangan sa kalungsuran.\xc2\xa0Isa rin itong pangunahing lansangang bayan na naguugnay ng iba\'t-ibang mga lungsod ng kalungsuran. Isa pang kilalang daang radyal ay ang Bulebar Espanya (bahagi ng Daang Radyal Blg. 7 o R-7) na nagsisimula sa Quiapo at nagtatapos sa Rotondang Mabuhay sa hangganan ng Lungsod Quezon. Ang Lansangan ng Pangulong Sergio Osme\xc3\xb1a Sr. na isang bahagi ng South Luzon Expressway o Daang Radyal Blg. 3 (R-3) ay ang pinakamahalagang lansangan na nagdurugtong ng Maynila sa mga lalawigan sa katimugang Luzon. Kabilang sa mga mahalagang lansangan sa kalungsuran ay ang Abenida Quezon, Abenida Commonwealth, Abenida Ayala, Bulebar Aurora, Abenida Taft, Daang Alabang\xe2\x80\x93Zapote at ang Daang C-5, na isang daang palibot na kinabibilangan ng Abenida Mindanao, Abenida Katipunan at Abenida Eulogio Rodriguez Jr.. Ang Kalye Escolta, Abenida ng United Nations, Abenida Tomas Morato, Kalye Balete, Abenida Julia Vargas at Paseo de Roxas ay ilan lamang sa mga mahalagang lansangang panloob sa kalungsuran._NEWLINE_Ang sistemang daang radyal at palibot ay kasalukuyang pinapalitan ng isang bagong sistema ng nakabilang na lansangambayan na ipinapatupad ng Kagawaran ng Pagawaing Bayan at Lansangan (DPWH), at kasalukuyang inilalagay ang mga bagong palatandaan sa pagpapatupad nito. Itinatanda ang mga mabilisang daanan ng mga bilang na may unlaping "E" (nangangahulugang "expressway" o mabilisang daanan). Itinakda naman ang mga pambansang lansangan ng mga bilang may isa hanggang tatlong tambilang, maliban lamang sa mga lansangang iniuri bilang mga pambansang daang tersiyaryo. Halimbawa, ang pambansang daang sekundarya na N180 ay binubuo ng ilang lansangan sa gitnang bahagi ng Maynila: Kalye Finance, Bulebar Ayala, Kalye Pascual Casal, Kalye Legarda, Bulebar Magsaysay, at Bulebar Aurora.\n_START_SECTION_\nMga tulay\n_START_PARAGRAPH_\nMay kabuuang 32 mga tulay sa Kalakhang Maynila na tumatawid sa mga Ilog Pasig at Marikina, kasama ang apat na mga tulay na para lamang sa mga daambakal (Linya 1, Linya 2, Linya 3, at PNR).\n_START_SECTION_\nMga pantalang pandagat at piyer\n_START_PARAGRAPH_\nAng Pantalan ng Maynila, na matatagpuan sa paligid ng Look ng Maynila, ay ang pangunahing pandagat na pantalan ng Pilipinas. Pangunahing naglilingkod ito sa mga pangangailangang pangkomersiyo ng lungsod. Nararanas ang Hilagang Daungan at Katimugang Daungan ng mga maabalang panahon tuwing mga mahahabang pista tulad ng Mahal na Araw, Araw ng mga Santo at ang Kapaskuhan.\n_START_SECTION_\nPasig River Ferry Service\n_START_PARAGRAPH_\nNagpapatakbo ang Pasig River Ferry Service ng mga labimpitong estasyon sa kahabaan ng Ilog Pasig mula Plaza Mexico sa Intramuros hanggang Pasig. Ang nasabing serbisyo ng lantsang pantawid ay ang tanging transportasyong nakabatay sa tubig na naglalayag sa Ilog Pasig.'