'Want toeval bestaat niet en bovendien is alles allang gebeurd.'

'Maakt het nog wat uit wat wij doen?' wil ik weten.
'In zekere zin niet, maar aangezien je toch niet kunt overstappen naar een andere werkelijkheid en vervolgens weer terug kunt keren naar deze, maakt het dus wél uit. Want met zijn allen creëren we voortdurend de voor ons enige relevante werkelijkheid. De meeste mensen zullen mij voor gek verklaren. En jou ook.'

In zijn debuutroman beschrijft Sybold Deen een zoektocht naar de werkelijkheid. In het schemergebied tussen droom en werkelijkheid komt de lezer een dementerende vader tegen, een imaginaire reis naar Mars, een gebroken huwelijk en een nieuwe liefde, zijn twee alter ego's Theo en Arnout, en dit alles verpakt in een zoektocht in en naar het verleden.

De in dit boek voorkomende personen worden uitstekend neergezet, waardoor de lezer een goed beeld van hen krijgt en zich zonder problemen in de personages kan inleven.
Een goede vondst is om bij herhaling de alter ego's van de hoofdpersoon ten tonele te voeren. Tussen hem en zijn alter ego's ontstaan dan bijzondere gesprekken welke meer inzicht geven in niet alleen het karakter van de hoofdpersoon, maar in beperkte mate ook inzicht in zijn verleden.

Bijzonder is dat de ik-figuur in het boek zich meermalen rechtstreeks richt tot de lezer, zodat op die momenten wederzijds een fictieve interactie ontstaat.

Sybold Deen is er uitermate goed in geslaagd de lezer in zijn ban te houden door een uitgekiende plot met verrassende wendingen. Regelmatig wordt de lezer op het verkeerde been gezet, waarna blijkt dat de werkelijkheid toch anders is.

Een vlot geschreven boek dat de aandacht van de lezer tot het einde weet vast te houden.

----

'De ESA kreeg door de twee voormalige kemphanen van de eerste ruimterace zomaar een fraai cadeautje in de schoot geworpen. En besloot in al haar wijsheid dat ik niet geschikt was als commandant.'

Tijdloos begint met een bezoek van het hoofdpersonage, de ik-figuur, aan zijn 80-jarige vader. Hij vertelt zijn vader dat hij bezig is een boek te schrijven en begint voor te lezen. Een verhaal over 6 astronauten op reis naar Mars die, daar aangekomen, in bijzondere omstandigheden komen te verkeren.
In de loop van het boek, als zijn vader inmiddels dementerende is, gaat hij nog een aantal malen op bezoek in het verpleeghuis waar zijn vader verblijft en beschrijft respectvol de situatie van dementerenden in een verpleeghuis.

----

'Ik begon geluidloos te huilen. Zonder snikgeluiden stroomden de tranen over mijn wangen. Het was koud en ze had een bontjas aan die ik haar ooit cadeau heb gedaan. En toen hebben mijn lippen de zachtheid van haar lippen voor de allerlaatste keer geproefd.'

De rode draad in deze roman is de zoektocht van de hoofdpersoon in en naar het verleden, waarbij hij de vraag probeert te beantwoorden waardoor het toch zo vreselijk mis is gegaan in zijn relatie met Sandra. Zijn zoektocht brengt hem op allerlei plaatsen uit zijn verleden met Sandra, waaronder Deventer, Ameland en Le Tréport (Frankrijk) alwaar hij een gratis en duidelijk advies van een oude Franse man kreeg: Abandonnez, abandonnez tout de suite!
Gedurende zijn zoektocht ontmoet hij op bepaalde momenten tussen droom en realiteit zichzelf, Theo ('Zeg je niks?' vraagt Theo. 'Bang zeker? De meesten zijn bang. Zo gaat dat bijna altijd') en Arnout ('English please. Major Thom!' zegt Arnout. 'We've had some difficulties reaching you.').

----

'Stel dat wij gelijk hebben en tijd een illusie is,' zegt Yvonne, 'wat verbergt die illusie dan en waarom?'
'De werkelijkheid,' zeg ik. 'En ik heb echt geen flauw idee waarom.'
'En de werkelijkheid is dat tijd niet bestaat?' vraagt ze.
'Exact! Alles is allang gebeurd.'
'Alles is allang gebeurd,' herhaalt ze.
Ze proeft de woorden. Ze proeft de implicatie. Ze proeft de werkelijkheid.

De side-kick in het boek is Yvonne, een wetenschapper die hij tijdens een verblijf in Zwitserland bij toeval ontmoet en er op slag een liefdesrelatie ontstaat. Deze Yvonne speelt een belangrijke rol in het boek als gespreks- en sparringpartner van de hoofdpersoon. Met haar discussiëert hij over de vraag of tijd wel of niet bestaat en misschien een illusie is, of alles al eens is gebeurd, of we wellicht in een driedimensionaal hologram leven en over zijn zoektocht in en naar het verleden over de vraag waarom zijn relatie met Sandra is stuk gelopen.

Ton Goddijn, 25 juli 2014