Verwacht geen polonaise tijdens het lezen van Niet mijn familie. Of toch wel, heel even in het allereerste hoofdstuk. Hoe gaat het eraan toe in deze roman? Lang niet altijd even vrolijk en opgetogen. Welkom in ‘la bella Italia’, of in ‘amazing England’! Op een diep menselijke toon geeft de auteur een inkijk in haar leven en dat van haar familie. Zonder schroom laat ze haar echte en diepe emoties de vrije loop.

Anja van Biene (1964) woont en werkt in de Italiaanse regio Veneto. Ze begon met het zaaien van woorden, in de hoop een boek te kunnen oogsten. Niet mijn familie is daar het fraaie resultaat van. Het is tevens haar autobiografische debuut, waarin ze taboes wil doorbreken, persoonlijke ervaringen en bevindingen delen, opdat anderen er wat aan kunnen hebben.

“We moeten onze focus verschuiven naar andere mensen op de wereld, die wel onze liefde en onze positieve kracht willen ontvangen. Dat is te leren. Het enorme gat dat geslagen is dient opgevuld te worden met nieuwe elementen die ook kunnen staan voor datgene wat ze van ons afgenomen hebben. Wat ze van ons afgenomen hebben? Het plezier in het leven, de glans, het vertrouwen in de medemens en ons zelfvertrouwen.” Is Niet mijn familie een verhaal over mensen, op zoek naar een zondebok, om alzo verder te kunnen gaan met hun leven? Het antwoord vind je in het boek… zeker weten. Een familiedrama, neergezet door een auteur die over meer dan enkel maar wat schrijftalent beschikt.

De Nederlandse Anja en haar man Fiorenzo wonen al 28 jaar in Italië, waar ze zichzelf steeds hebben weggecijferd voor hun drie opgroeiende kinderen. Het stel wil nu echter voor een tijdje weg uit Italië en besluiten uit te wijken naar Engeland. Het wordt een reis om hun leven een nieuwe wending te geven en vooral om hun verdriet te verwerken. Langzaamaan wordt het duidelijk waarom ze uit Italië zijn vertrokken. Een jaar Engeland beschouwen ze als een pelgrimstocht, om de draad van hun leven opnieuw op te pakken. Op de achterflap staat het volgende: “Anja is een moeder zonder dochters en zelf een dochter zonder moeder.” Een mysterieuze zin, met een diepe en dramatische inhoud.

Anja van Biene getuigt van haar levenservaringen en –wijsheid. Op een sublieme wijze vertelt ze over het leven; ze verbloemt ook niets, spaart eveneens haar eigen dochters niet. Ze gaat wel heel ver en diep. Hoe hard het leven kan zijn… Van Biene zorgt evenwel op het juiste moment voor enige speelsheid, met dank aan leuke gebeurtenissen en het gebruik van luchtige taal. Geen fictieve personages, iedereen wordt oprecht met naam genoemd. Begrip en onbegrip liggen soms erg dicht tegen elkaar, dit blijkt duidelijk in dit goudeerlijke verhaal. Leef je leven zoals je dat wil, geniet van wat er je wordt aangeboden. Hou rekening met tegenslagen en verdriet, dit is toch ook een stukje leven?

De auteur schrijft met deze roman flink wat frustraties, twijfels, verdriet en leed van zich af. Een verhaal dat dan nog eens compleet autobiografisch is; het blijft confronterend. Respect! Zelf vindt ze dat dit boek uitermate geschikt is voor hulpverleners; zowel het dader- als slachtofferschap worden minutieus ontleed en besproken. Deze lezer gaat graag nog een stapje verder en raadt het boek eveneens aan voor iedereen die niet onverschillig blijft bij wat angst, hoop, schuld, onmacht en boosheid met een mens doen. Ook nog vermelden dat de locaties filmisch worden beschreven, je waant je ter plaatse terwijl je de lokale geuren opsnuift.

Wellicht zou een ultieme schrapronde het geheel nog sterker hebben gemaakt dan het nu al is. Iets te uitvoerige uiteenzettingen temperen wel eens de vaart.
Met Niet mijn familie pink je een bittere traan weg, gevolgd door een serene glimlach. Waarom ook niet met een menselijk gebaar: een ‘abbraccio forte’?