Hoewel Simone van der Vlugt al jaren historische romans schrijft, heeft ze mij weten te verassen met De lege stad.

Van der Vlugt beschrijft het leven van de pasgetrouwde Katje in Rotterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op 14 mei 1940 verliest Katja een groot deel van haar familie aan het bombardement op Rotterdam. Vanaf dat moment neemt ze samen met haar man Daniel haar ‘resterende’ broertjes en zusjes in huis. Ondanks haar verdriet is Katja vastberaden de bezetting door te komen.

De hoofdpersoon, Katja, laat de lezer kennismaken met verschillende achtergronden en perspectieven die een rol speelden bij de mensen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zo is Katja goed bevriend met een Joods echtpaar, Esther en Victor, zijn haar schoonouders en zwager lid van de NSB, nemen haar broertjes deel aan het verzet, krijgt haar zusje een relatie met een ex-NSB’er en gaat ze een verhouding aan met de Duitse officier Max.

Katja, die zich verantwoordelijk voelt voor haar familie en vrienden, probeert zich zo goed mogelijk door al deze verhoudingen heen te navigeren. Zo worstelt ze met een groot aantal vraagstukken die mogelijk de veiligheid van haar, haar familie en haar vrienden garanderen of juist riskeren. Moet ze helpen bij het onderduiken van Joden, moet ze onderdak bieden aan het verzet, in hoeverre moet ze zich sympathiek opstellen tegenover de Duitsers/NSB, etc.

Het gevoel van onbehagen bij deze roman is groot. Voornamelijk wanneer o.a. de schoonouders van Katja luchtig de bezetting en al dat wat er bij komt kijken pogen goed te praten: “[…] je zult moeten toegeven dat veel Joden in de kern niet deugen.” En: “Dit is dé kans om van Rotterdam een moderne stad te maken met alle ruimte voor handel en verkeer.”

Iedereen kent de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, maar niet iedereen kent de verhalen die daar achter schuil gaan. Van der Vlugt geeft de lezer, middels deze ‘microgeschiedenis’, de gelegenheid zich een voorstelling te maken van wat de mensen in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog is overkomen.

De emoties die bij De lege stad komen kijken zijn voor mij zoveel meer authentiek dan de feitjes. Hoewel het boek me voornamelijk droevig, boos en ontsteld maakt, ben ik blij het gelezen te hebben. Mij is gelukkig (tot nu toe) dergelijk leed bespaard gebleven, toch heb ik nu enig idee hoe het moet zijn geweest. Een zeer confronterend en openbarend verhaal.