“Vandaag verzuipt mijn toekomst in een bloedplas die niet wilt ophouden met groter worden. En hij kijkt me aan. Hij staart me recht in mijn ogen met een blik die maar één ding zegt: ik zie je. Ik had helemaal nooit iemand moeten vertrouwen. .”

Door deze zinnen ergens in het begin van ‘Later als ik dood ben’ van Ilse Ruijters, een uitgave van The House Of Books en Overamstel in Amsterdam 2016, wordt de toon al onmiddellijk gezet. Deze baanbrekende psychologische thriller gaat over het leven van Elin. Ze heeft een liefhebbende vriend die thuis op haar wacht, een aangename job waar ze met alle plezier naar toe gaat, toegewijde ouders die haar graag zien, … Al deze elementen horen allemaal bij het volmaakte plaatje dat haar leven eerst voorstelt. Elin heeft de perfectie gewoon voor het grijpen. Maar wanneer ze achter de leugens van haar “toegewijde ouders” komt, zet ze deze volkomenheid aan de kant voor de lange zoektocht naar de pijnlijke waarheid. Wie zijn haar echte ouders, waar zijn ze nu en wie kan Elin nog vertrouwen? Om alles te ontrafelen en haar vader te vinden geeft ze haar job in het bejaardentehuis op en ruilt deze voor het beroep sociotherapeut in een tbs-kliniek. In de kliniek moet ze met de gevaarlijkste criminelen van heel Nederland werken waaronder Rem Honsbroeck, die mee haar leven drastisch zal veranderen.

Mijn mening over het boek is dat het gewoon weg fantastisch was! Als ik het boek ‘Later als ik dood ben’ kon beschrijven in één enkel woord dan zou dat woord ‘fenomenaal’ zijn! Voor mijn woordkeuze zijn er een paar redenen zoals bijvoorbeeld: de opbouw, de originaliteit, de personage uitwerking, de spanning, … Deze zaken hebben hun eigen belangrijke waarde in dit prachtstuk.

Ten eerste is de hele opbouw van het boek gewoon weg schitterend en zeer origineel! Je kan het vergelijken met een puzzel. Je leegt eerst de doos met alle puzzelstukjes en draait ze allemaal om. Daarna groepeer je ze per soort en probeert ze op het zicht in elkaar te passen. Uiteindelijk vallen dan alle puzzelstukjes op zijn plaats en geeft het laatste stukje dat je legt je het beste gevoel in de wereld; de oplossing! Zo gaat het ook met de opbouw, je begint aan het boek vol vertrouwen en krijgt losse verhaallijnen. Elke andere verhaallijn is in het boek van Ilse Ruijters anders getypeerd met korte hoofdstukken. De rode draad in het verhaal zijn de delen met als boventitel ‘Dag (zoveel)’, Elin haar verleden is dan weer betitelt met een bepaald jaartal. De verhaalstukken tussen elk seizoen dat vermeld wordt zijn dan weer een mysteries die je aan het denken zetten. Tijdens het lezen probeer je de delen aan elkaar te rijgen en erachter te komen waarom ze nu juist zo invloedrijk zijn en waarom deze herinneringen het verleden van Elin tekenen. Tussendoor krijg je al een aantal antwoorden op de vraag wie haar echte ouders zijn. Helemaal op het einde komt uiteindelijk de volledige waarheid aan het licht van Elin haar bestaan en worstel je je door een gigantische, onverwachte plottwist, die toch nog even nazindert! Door deze markante structuur van verhaal met geïntegreerde flashbacks en flashforwards wordt er een verrassende spanning gecreëerd en een brandende nieuwsgierigheid naar de uitkomst.

Niet alleen de opbouw is verbluffend, maar het verhaal zelf is zeer goed geschreven met de juiste informatie over de tbs-kliniek, de psychische ziektes en andere literaire werken. Hoewel Elin haar verhaal met haar zoektocht naar haar ouders niet altijd even realistisch is, zijn haar reactie tegenover elke leugen dat zeker wel. In haar bedrogen situatie zouden vele mensen op dezelfde manier handelen, woedend. Alleen laat ze zich te hard meeslepen in de kliniek en is haar job als therapeut niet altijd even geloofwaardig. Wel heeft Ruijters er goed aangedaan om op voorhand de hulp in te schakelen van experts op het vlak van psychologie! De beschrijvingen van de kliniek, de ziektes en de impulsieve handelingen van Elin waren daardoor precies levensecht. Je kan je perfect inleven in haar situatie.

De originaliteit in spanning is nog zoiets dat het zo’n fantastisch boek maakt! Het verhaal wordt dan wel bestempeld als thriller maar toch komen er weinig tot zo goed als geen actiescènes in voor. De spanning en de beleving worden op een hele andere manier naar voorgebracht. Geen actie maar de algemene sfeer die over het boek heerst is Ruijters haar wapen om de lezer benard te laten voelen tijdens het lezen en het ervaren. De hele opbouw van het boek helpt hier natuurlijk ontzettend hard bij, vooral omdat het niet chronologisch is opgesteld. De enerverende proloog waar er iemand nog onbekend in neergeschoten wordt zet al meteen de toon voor het ganse vertelsel.

Naast de werkelijkheidsgetrouwheid en de speciale opbouw van ‘Later als ik dood ben’ zijn de personages zeer ver uitgewerkt. Vooral het hoofdpersonage Elin met wie je heel het verhaal beleeft vanuit een belevend ik-vertelperspectief heeft een doordachte achtergrond. Toch krijg je niet alleen van Elin een historie mee, maar ook van drie van haar patiënten in de tbs-kliniek met namen Eddy, Arthur en Rem. Van ieder van hen krijg je ergens in het boek de reden waarom ze zich in de kliniek bevinden en ook waarom ze dan ook hun daden hebben verricht. Het zijn dan wel zware criminelen, de ergste van Nederland, maar toch kan je niet direct een oordeel over hen vellen. Achter de persoon die al die vreselijke daden heeft gepleegd en achter die psychische ziekte zit nog een echt mens onder met gevoelens zoals elk ander mens. Doorheen het verhaal leer je dan ook de verschillende kanten, de goede en de slechte, kennen van de patiënten. Door de levendige beschrijvingen van alle emoties in het verhaal kan je je zeer goed inleven in de fictieve personages!

De enige conclusie die ik kon trekken was dat dit een echte aanrader is, een literair pareltje! Als psychologische thrillers je integreren en op je geweten kunnen in spelen is dit een perfect voorbeeld. Het is dan geen boek met vele overdreven actiescènes, toch is de spanning soms te snijden. Één tip als het je interesse opwekt, hou je aandacht er ten allen tijden erbij. Sommige zinnen in de korte hoofdstukken komen meerdere keren voor en zijn soms zelfs doorslaggevend voor het verhaal. Laat je gewoon helemaal meesleuren met dit spannende verhaal dat ongetwijfeld onder je vel zal kruipen voor een tijdje en zie de personages voor je ogen veranderen.