4 sterren !......Tussen koketterie en schuldgevoel.......
een hoofdstuk uit het boek, maar ook een beschrijving van het leven van twee zussen, de ene meer sociaal gemotiveerd dan de andere, maar allebei met een andere levensverloop dan de meeste vrouwen kenden in die periode (?)
Twee zussen, die door hun jeugdervaringen een heel speciale band creëerden, nemen je mee op reis in de tijd, een tijd die voor ons in het heden, heel ver weg lijkt, maar die meer gelijkenissen met onze tijd vertonen dan je zou verwachten. Ze groeien beiden op in een welgesteld, van de buitenwereld afgeschermd milieu. Hun ouders verdiepen zich in studies over opvoeding en de meisjes genieten dan ook een veelzijdige vorming. Niettegenstaande dat, moeten zij wel instaan voor de zorg van hun ouders die door misbruik van medicatie en morfinederivaten het leven van hun dochters vertekenen. Door het feit dat de moeder zowel emotioneel als fysiek de morfine als enige uitweg beschouwt, krijgen ze een vertekend beeld van relaties. Ze gaan dan ook allebei emotioneel moeilijke relaties aan. Ze worden tegelijk aangetrokken door rijkdom, maar verafschuwen het idee dat je je leven hierdoor zou laten bepalen. Ze krijgen impulsen vanuit verschillende richtingen, er is de aandacht voor naturalisme, voor Spinoza, Zola, de kunst, literatuur, muziek en levenswijze, religieuze keuzes, situatie van vrouwen, hun toekomstbeeld, ....
Alhoewel de partnerkeuze van Celine een vrijgeleide was voor een gedeeltelijk "veilige" toekomst van beide zussen, heeft ze toch een groot deel van haar leven initiatieven genomen die niet gebruikelijk waren voor vrouwen in die periode, het rebelse gruwelmode-initiatief, ter bescherming van vogelsoorten, haar nationale tentoonstelling van de vrouwenarbeid, ...... Elsa trouwde Fons eerder uit "romantische" overtuiging, maar was zeker niet gelukkiger. Het valt op dat de zussen mekaar niet kunnen lossen en dat ze bij de partnerkeuze mekaar sterk beïnvloedden.
Het is vooral Cecile die zich engageert en Elsa probeert de wensen van haar zus mee vorm te geven.
Ze kiezen uiteindelijk dan toch voor een apart leven, alhoewel ze mekaar nooit helemaal uit het oog verliezen.... Het boek werkt als een waaier en laat je opnieuw kennis maken met een verleden dat soms tegelijk ver van ons verwijderd en toch ook zo dichtbij lijkt ....