In Autisme en Aspergersyndroom beschrijft Simon Baron-Cohen, bekend van zijn visie op autisme als een extreem mannelijk brein, hoe autisme en het aspergersyndroom geen stoornissen maar condities zijn.

In zijn voorwoord gaat Baron-Cohen zo’n 25 jaar terug, toen hij begon. Het is duidelijk dat we van ver komen als het op bewustzijn van autisme aankomt, maar er is nog een lange weg af te gaan.

Baron-Cohen begint zijn boek met een stuk waarin we kennis maken met twee mensen uit het autismespectrum, Jamie (met klassiek autisme) en Andrew (met Aspergersyndroom). Deze twee mensen hebben duidelijk meer gemeen dan buitenstaanders zouden willen geloven.

Daaropvolgend bespreekt Baron-Cohen de veranderingen in de prevalentie van autisme door de jaren heen. Baron-Cohen wil eerder terughoudend zijn met de conclusie dat alle mogelijke theorieën, inclusief selectieve partnerkeuze, iets te maken heeft met het toenemend aantal gevallen van autisme. Een betere herkenning en de verruiming van de definitie van autisme lijkt volgens hem een meer voor de hand liggende verklaring.

In een volgend hoofdstuk gaat Baron-Cohen in op een meetinstrument voor het autismespectrum, met name de AQ-test. Dit instrument mag niet zomaar gebruikt worden door iedereen die het vind op internet, benadrukt hij. Daarmee maakt Baron-Cohen meteen een brug naar het vierde hoofdstuk waarin hij het heeft over het stellen van de diagnose. Voor veel mensen is dat het belangrijkste, wat een diagnose voor hen kan betekenen en hoe zo’n diagnose bepaald wordt maar ook wat er na de diagnose kan gebeuren.

In een vijfde hoofdstuk gaat Baron-Cohen in op de vijf belangrijkste psychologische theorieën, meerbepaald de theorie van het executief disfunctioneren, de theorie van de zwakke centrale coherentie, de mindblindness-theorie, de theorie van empathiseren versus systemariseren (de theorie van het extreem mannelijk brein) en de magnocellulaire theorie.

In een zesde hoofdstuk schrijft Baron-Cohen over de biologische achtergrond van de condities binnen het autismespectrum. Het sterkste bewijs daarvoor is de genetische theorie. Er zijn volgens Baron-Cohen ook verschillen in de structuur & het functioneren van de hersenen, neurotransmitter concentraties en elektrofysiologie. In een zevende en laatste hoofdstuk komen onderwerpen als interventie, onderwijs en behandeling aan bod.

In Autisme en Asperger-syndroom – De stand van zaken wordt een mooi overzicht gegeven van wat er algemeen geweten is over autisme en asperger zonder al te veel te dramatiseren en door relatief rekening te houden met de stem van volwassenen met autisme of asperger. Minpunten zijn weliswaar dat het soms wat te theoretisch is en er al wat voorkennis verwacht wordt. Ook de zin van het onderscheid tussen mensen met autisme en asperger is niet altijd even duidelijk in het boek. Voor de rest best wel leesbaar.