Het vorige boek van Robert Seethaler ‘Een heel leven’, behoort tot een van mijn favorieten. Dit boek ‘De Weense sigarenboer’, is van een ander kaliber.
De noodzaak om dit boek te schrijven lijkt echter groter, omdat het inzoomt op een bijzonder pijnlijk verleden van het ooit zo grote Oostenrijk. Vlak voordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak, koos Oostenrijk namelijk eieren voor zijn geld en sloot zich aan bij het dreigende gevaar uit Duitsland, Adolf Hitler. Zijn slagschaduw viel over het zo lieflijke land. Voor de een was dit een tijd van nieuwe vitaliteit en voor de ander een tijd van onheil.

De jonge Franz Huchel ervaart de gebeurtenissen van 1937, 1938 in Wenen als onheilstijding. Hij verlaat zijn moeder en het veilige Nussdorf am See. Hij gaat als leerjongen werken bij oorlogsveteraan en sigarenboer Otto Trsnjek in de van spanning kolkende stad Wenen. Hij krijgt een intensiever contact met een van de klanten, professor Sigmund Freud. Freud geeft hem advies hoe om te gaan met das Weib. Franz is intussen tot over zijn oren verliefd geworden op de vrijgevochten en mysterieuze Anezka. Zij maakt echter een andere keuze dan de jonge Franz met tragische gevolgen.

Het verhaal ademt noodlot, dat als een stolp over de stad hangt. Elke dag schrijft Franz zijn dromen op en hangt dit als een soort pamflet op het raam van de sigarenwinkel. De enige vrijheid schuilt blijkbaar in de dromen. Toch, is zelfs dat gevaarlijk. Freud duidde de Weense dromen weliswaar, maar hij moet vluchten naar Engeland. Nog net op tijd, nog voor het doek definitief valt over Oostenrijk.

Toch is er een lichtpunt in het boek. Dat er eenvoudige mensen zijn zoals Franz met gewone jongensdromen en verlangens, die kleine daden van verzet doen met weliswaar tragische gevolgen en desondanks de kiem van toekomst in zich dragen.

‘ En heel even zag die bruine, gedeukte en al een beetje puilende broekspijp hoog in de hemel eruit als een wijsvinger. Als een reusachtige wijsvinger, die de mensen de weg wijst.’ (P. 247)

Dit boek is geen licht boek, maar wel urgent genoeg om te lezen. Een hulde aan de kleine held!