De Schotse Val McDermid (1955), woonachtig in Manchester, profileert zich als directielid en sponsor van de Raith Rovers Football Club, gevestigd in haar geboorteplaats Kirkcaldy. Haar nieuwe boektitels verschijnen op billboards in het stadion, een slimme win-winsituatie. Sinds kort prijkt McDermids naam op het nieuwe mortuarium van het Centre for Anatomy and Human Identification (CAHID) van de universiteit van Dundee, een eerbetoon dat zijn weerga in thrillerland nauwelijks kent.
De vervangster is deel 8 in McDermids serie rond psycholoog Tony Hill en rechercheur Carol Jordan.

De vriendschap tussen Tony Hill en Carol Jordan is ten einde, Carol werkt niet meer bij de politie en ZMT  (Zware Misdrijven Team) is opgeheven, dat is de status-quo bij aanvang van De vervangster.
Een seriemoordenaar heeft het voorzien op vrouwen van het Carol Jordan-type. DNA-sporen wijzen in de richting van Tony Hill. Is hij daadwerkelijk bij de gruwelijke misdrijven betrokken? Totaal de weg kwijt nu Jordan niet meer in zijn leven is? Onder leiding van Alex Fielding (die voorkomt in de latere episodes van de tv-serie 'Wire in the blood') wordt een onderzoek gestart. Paula McIntyre, reeds bekend uit de Hill-Jordan-reeks en bevriend met zowel Tony als Carol, heeft promotie gemaakt en fungeert als Fieldings rechterhand. Lastig … hoe om te gaan met gevoelens die strijden met feiten?

Deel 8 uit een reeks waarvan ik de eerdere boeken niet gelezen heb. Dan rijst vanzelfsprekend de vraag of het verhaal en de personages goed te volgen zijn. Daarop kan bevestigend worden geantwoord. De belangrijkste elementen uit deel 7, Moment van afscheid, worden voortdurend - en voor wie 7 gelezen heeft wellicht tot vervelens toe – naar voren c.q. in herinnering gebracht. De vervangster stoelt geheel op de gebeurtenissen in en slotomstandigheden van Moment van afscheid en heeft feitelijk maar één doelstelling: ervoor zorgen dat Tony en Carol hoe dan ook weer ‘on speaking terms’ geraken. Beiden zijn eenzaam, beiden hebben verdriet. Tony moet zijn schuldgevoel een plaats geven en smacht naar Carol; Carol is vooral kwaad, met name op Tony, mijdt sociale contacten en reageert haar agressie af door lichamelijk zware arbeid te verrichten. Een ‘zomaar’-ontmoeting zit er niet in, de seriemoordenaar is de verbindende schakel. Zo heeft Val McDermid het bedacht, weinig verrassend en nogal gekunsteld. Paula’s rol is ingewikkeld voor haarzelf, omdat ze Alex Fielding niet tegen zich in het harnas wil jagen en tegelijkertijd niet kan geloven dat Tony beestachtige misdrijven op zijn geweten heeft. Zwak punt in het verhaal trouwens, dat vrijwel alle betrokkenen voetstoots aannemen dat het Tony níét geweest kan zijn. Maar wie dan wel? De pientere en/of ervaren lezer kan al in een vroeg stadium bevroeden wie de smeerlap is.

Voor Hill-Jordan-fans is De vervangster een must, na het treurige einde van Moment van afscheid. Voor overige lezers is het een standaardthriller zonder hoogte- of dieptepunten, maar prettig om te lezen.