Voor sommige mensen zal het jaartal 1540 bekend in de oren klinken: in dat jaar werd Thomas Cromwell geëxecuteerd. En voor wie even kwijt is wie dat ook al weer was: Thomas Cromwell was de rechterhand van Koning Henry VIII, die bij ons vooral bekend geworden is vanwege zijn zes huwelijken… In 1540 staat Henry VIII op het punt van zijn tweede vrouw te scheiden en de derde te huwen. Hij heeft het er maar druk mee, vooral ook omdat het immers de tijd van de Reformatie is. Op bevel van de koning houdt Cromwell onder andere toezicht op het slopen van Katholieke kerken en abdijen. In een van die abdijen wordt het graf ontdekt van een soldaat, die begraven is samen met een kleine hoeveelheid ‘Grieks vuur’, alsmede met de formule ervan. Hoewel men in die tijd niet precies wist wat dat Griekse vuur nu was, wilde men het graag hebben omdat het zo’n nuttig oorlogswapen zou zijn… Matthew Shardlake, de eenzaam levende advocaat, krijgt van Cromwell opdracht de formule terug te vinden, en wel snel. In ruil daarvoor spaart Cromwell tijdelijk het leven van een jong meisje dat Shardlake verdedigde. Zij was aangeklaagd wegens moord op haar neefje. In een race tegen de klok, in het snikverziekend hete Londen van 1540, moet Shardlake niet alleen Cromwell tevreden stellen, maar ook zorgen dat diens vijanden niet achter hem aangaan.

C.J. Sansom heeft met trefzekere pen het leven in 1540 op papier gezet; niet dat ik er bij was, maar al lezende kan je de hitte voelen en de stank bijna ruiken… Wat voortdurend meespeelt in dit boek is het feit dat de mensen in 1540 zo totaal anders dachten en leefden dan wij. Het is meer dan het ontbreken van elektriciteit en warm water uit de kraan, het is het feit dat mensen in die tijd bijvoorbeeld echt allemaal een godsdienst aanhingen. Wie dat niet deed – en dat kwam heel zelden voor – verzweeg dat liever… Het ophangen of verbranden van ketters was aan de orde van de dag. Alle acties in dit boek zijn doordrenkt van dit gevoel; dat maakt dat je niet het idee krijgt een ‘modern’ verhaal te zitten lezen, dat zich toevallig in 1540 afspeelt. Een spannend en intelligent verhaal, en hoewel het verhaal zelf natuurlijk fictie is, zijn bijna alle figuren historisch juist. Het is altijd een plezier om te zien dat een auteur zoveel tijd en aandacht aan de historische details heeft geschonken. (Door: Jannelies Smit)