Wat een boek! Wat een indringende, beklijvende thriller. Deze thriller is zo kompleet, zo typisch Scandinavisch en zo àf dat het lezen van dit boek van begin tot einde een bijna zinnenstrelende ervaring was. 'Nachtstorm' is het tweede deel uit de tetralogie 'De vier seizoenen op Öland' en speelt zich af in de winter. De Zweedse auteur Johan Theorin weet dit seizoen zo meesterlijk te beschrijven dat je als lezer de barre winterkoude bijna letterlijk voelt. Maar werkelijk geniaal is hij in het scheppen van de juiste sfeer, waarmee hij de lezer als het ware verleidt en hem in het verhaal trekt.

De dertigers Joakim en Katrine Westin vluchten weg uit het drukke Stockholm. Samen met hun twee kinderen betrekken ze een oude boerderij aan de westkust van Öland. Ze willen er een B&B van maken, en beginnen moedig aan de restauratiewerken. Maar dan slaat het noodlot toe: Katrine verdrinkt. Joakim blijft alleen achter met de zorg voor de twee kinderen. Het verdriet is groot, en Joakim zakt geestelijk helemaal in. Hij trekt zich steeds vaker terug op de hooizolder van de boerderij, waar hij denkt contact te hebben met de geest van Katrine. Op die hooizolder − en in de twee vuurtorens die bij het domein horen − zijn schakels te vinden met gebeurtenissen uit het verleden wier rol steeds belangrijker wordt. Die gebeurtenissen interesseren ook agente Tilda Davidsson. Ze heeft veel vragen; antwoorden vindt ze geregeld bij haar grootoom Gerlof Davidsson, de oude zeekapitein op rust.
Langzaam begint Joakim te twijfelen aan de omstandigheden waarin Katrine om het leven kwam: was haar verdrinking wel een ongeluk?

Johan Theorin vertelt zijn verhaal doorvoeld, ingetogen en rustig. Meer dan in 'Schemeruur', het eerste deel van zijn vierluik, hangt over dit verhaal een bovennatuurlijke sluier die een bijna spookachtige, magisch-realistische sfeer oproept. In weerwil van die sfeer blijft het verhaal toch op de grond, het gaat nooit "zweven". Als Joakim zijn verdronken echtgenote "ziet" of als zijn dochtertje Livia met haar overleden moeder "praat" dan geeft Theorin de lezer net genoeg ruimte om hem deze schijnbaar paranormale fenomenen te laten interpreteren als eenvoudige hersenspinsels van twee door verdriet gepijnigde mensen, als psychische neveneffecten van het rouwproces dat de volwassen echtgenoot en de kleine dochter elk op eigen manier trachten door te komen. Zo blijft dit verhaal volkomen aanvaardbaar en zijn de personages volkomen menselijk, volkomen normaal.

En dan is er de spanning! Theorin gebruikt bijzonder weinig middelen om zijn verhaal vorm te geven. Afgezien van de verdrinkingsdood van Katrine en wat faits divers-achtige criminaliteit − enkele inbraken door een aandoenlijk trio falderappes − gebeurt er tot driekwart ver in het boek amper iets... Maar ik heb zelden een thriller gelezen waarin "amper iets" zó spannend was. Want spanning is er, vanaf het begin. Niet nagelbijtend of schrikaanjagend, maar subtiel en sereen. De hele tijd ligt de spanning op de loer, zacht en ingehouden pruttelend. Theorin laat er onophoudelijk een klein vuurtje onder branden, zodat het pruttelen heel geleidelijk naar het kookpunt gaat, tot het deksel uiteindelijk explosief van de ketel schiet in een schitterende sneeuwstorm-apotheose.

Ik kan dus niet ontkomen aan het enig mogelijke besluit: de perfecte Scandinavische thriller bestaat niet, maar 'Nachtstorm' komt aardig in de buurt. Het zeer mogelijke verhaal, de onaanwijsbare spanning, de koele sfeer, de erg menselijke personages, de afwezigheid van een "held" en de prachtige vertelstijl maken van dit boek een prototype van de Scandinavische thriller. Ik weet dat ik met deze uitspraak wellicht de grenzen van de objectiviteit overschrijdt, maar daar ga ik voor één keer niet wakker van liggen. Ik vond deze thriller zó goed dat ik mijn enthousiasme niet kan en niet wil verbergen. Ik geef het boek dus vijf sterren... omdat ik het geen zes kan geven!