Alhoewel Asimov er begin jaren '50 al meer dan een decennium als schrijver van korte verhalen had opzitten, slaagde hij er pas in 1950 in een volledige roman gepubliceerd te krijgen. Dat was "Pebble in the sky". "The stars, like dust" is een jaar later verschenen maar speelt zich chronologisch veel vroeger in de tijd af en wordt daarom bestempeld als deel 1 in de reeks van het Galactische Keizerrijk. Als deel 2 wordt "The currents of space" beschouwd en "Pebble in the sky" is dan uiteindelijk deel 3. De boeken zijn de voorlopers van de welbekende Foundation reeks.

Veel van Asimovs boeken hebben de tand des tijds glansrijk doorstaan. Zeker voor zijn robotboeken is dat het geval. Ze zijn actueler dan ooit nu automatisatie en artificiële intelligentie steeds meer doordringen in onze maatschappij. Ook de Foundation reeks, waarvan het laatste deel 35 jaar na het eerste verscheen, is nog steeds goed te verteren. Voor "The stars, like dust" geldt dat minder.

Het boek begint wanneer hoofdpersonage Biron Farrill, die op dat ogenblik zijn studies afwerkt aan de universiteit op aarde, midden in de nacht gewekt wordt door Sander Jonti. Zijn kamer blijkt hermetisch te zijn afgesloten en erin bevindt zich - naast hemzelf - een nucleaire bom. Met de hulp van Jonti kan hij ontsnappen en wordt de bom onschadelijk gemaakt. Jonti weet hem ook te vertellen dat zijn vader, de Rancher van Widemos, geëxecuteerd is door de Tyranni, een volk van de planeet Tyrann dat zowat alle planeten in de Paardekopnevel geannexeerd heeft en met harde hand leidt. Farrill moet de aarde verlaten en gaat op weg naar de planeet Rhodia. Daar ontmoet hij onder andere Artemisia oth Hinriad en samen met Gillbret oth Hinriad, neef van Artemisia's vader, beginnen ze aan een ontsnappingspoging.

Het avontuur dat ze vervolgens beleven is weinig origineel wanneer bekeken met een hedendaagse blik. Het hele scenario voelt gekunsteld aan, een beetje te vergelijken met de steriele omgeving die ook de originele reeks van Star Trek is. De figuren lijken eerder plastic poppetjes dan mensen van vlees en bloed en de gebruikte technologie is achterhaald. De interactie tussen de verschillende personages is wat stijfjes en sommige gegevens zijn vandaag de dag totaal ondenkbaar. Natuurlijk, het boek is geschreven kort na WO II toen ruimtevaart en sciencefiction nog weinig voorstelden. Ook de hedendaagse sciencefiction zal op een gegeven moment als oubollig bestempeld worden als de realiteit ze heeft ingehaald. Vandaag de dag kunnen we ons helemaal niet voorstellen dat iemand in een ruimteschip een sigaret opsteekt, terwijl dat in dit boek doodnormaal is. De amoureuze toenadering tussen Biron en Artemisia is eveneens zeer houterig in elkaar gebokst. Nogmaals, in 1951 was dit een volstrekt logisch boek, maar het heeft de veroudering niet zonder kleerscheuren overleefd. Het is meer een boek om uit nostalgische overwegingen te lezen, of als men echt de werken van Asimov in zijn totaliteit wil gelezen hebben.

Het moet gezegd dat er desondanks toch ook heel wat elementen in het boek zitten die vandaag de dag nog steeds heel actief gebruikt worden in sciencefiction. Asimov maakte toen al gebruik van ruimteschepen die “springen” door de ruimtetijd te plooien, en er wordt duchtig heen en weer geschoten met laserpistolen, om twee voorbeelden te noemen. Niet alles wat hij schrijft is al voorbijgestreefd en dat is toch wel een knappe prestatie.

De grootste fout die in het boek wordt gemaakt, is dat er helemaal niets verandert. Een boek kent doorgaans een beginsituatie waarin een probleem aan de oppervlakte wordt gebracht, een opeenvolging van gebeurtenissen, en tenslotte een eindsituatie waarin dat probleem is aangepakt geworden. In dit boek is de eindsituatie precies gelijk aan de beginsituatie. Er is helemaal niets opgelost. Alle gebeurtenissen waren totaal zinloos. Asimov heeft later zelf kritiek geuit op bepaalde plotwendingen die hij onder druk van de uitgever zou hebben toegevoegd en noemde het boek zijn minst goede boek. Als de meester het zelf zegt, wie zijn wij dan om hem tegen te spreken?