Met De tweede verlosser wijkt Tomas Ross af van het genre dat hij zelf op de Nederlandse kaart heeft gezet: de factionthriller. Geen combinatie van feiten en fictie deze keer, maar puur fictie. Het is een beetje jammer, want met dit onderwerp – katholiek fundamentalisme – zou het boek met een feitelijke achtergrond nóg gretiger gelezen worden. Dat accent op de ‘o’ van ‘nog’ staat daar niet voor niets. De tweede verlosser is een boek dat zich uitermate leent tot gretig lezen. Vanaf de proloog word je het verhaal ingezogen en daar kom je pas op pagina 270 van los. De proloog is erg ‘Browniaans’. Een archeoloog bikt in onmenselijke temperaturen stenen los uit een oude muur. Zijn collega’s gooiden er het bijltje bij neer, maar hij heeft een goddelijke missie. Hij vindt iets, al blijft de betekenis van de vondst voor de lezer nog een tijdje verborgen. Bij het eerste hoofdstuk komen we dan bij David Polak terecht. David werkt als advocaat bij een bekend Haags kantoor en heeft geholpen om Kashoggi, een Hamasstrijder, door het Internationaal Strafhof te laten veroordelen. Het was een grote zaak met veel internationale persbelangstelling. Nu Kashoggi voor een tijd in de cel vliegt, waarschuwen collega’s en vrienden David voor de wraak van Hamas. David denkt dat hij een belangrijke troef achter de hand heeft en slaat de goedbedoelde adviezen in de wind. Maar dan gebeuren op korte tijd een aantal vervelende zaken. Zijn elfjarig dochtertje Marije wordt voor zijn ogen beroofd. De schilderijen van zijn vrouw gaan in vlammen op. Hun hond Basje wordt aangereden. Binnen zijn kantoor ontstaat twijfel over zijn integriteit. Gelukkig biedt een ander gerenommeerd kantoor David een baan aan. David laat Den Haag achter zich en vertrekt met vrouw en kind naar Limburg, waar ze een oude boerderij verbouwen en in een constante vakantiesfeer belanden. Eén ding is zeer ergerlijk: er zitten daar toch een stel pilarenbijters in Limburg! David is ruimdenkend en wil iedereen in zijn waarde laten, maar dat ze zijn vrouw en dochter zo betrekken bij hun koren en processies en toneelstukjes tijdens de eucharistie, dat stuit hem toch wel tegen de borst. En al die heisa rondom de eerste menstruatie van Marije vindt hij ronduit overdreven. Maar goed. Je neemt het goede met het kwade. Het is in elk geval een warme gemeenschap.
Het verbijsterende aan dit nieuwe boek van Ross is dat het verhaal ogenschijnlijk verder kabbelt, terwijl er onderhuids toch zoveel spanning is dat je het boek bijna niet kan wegleggen. Achter elke bocht in het lieflijk glooiende landschap vermoed je een Hamasstrijder. Je weet gewoon dat die zakenreis van David naar Israël niet goed kan komen. Dat blijkt ook. David ontsnapt ternauwernood aan een aanslag en moet halsoverkop terug naar Nederland. Daar begint het hem eindelijk te dagen, en vergast zijn geestelijk vader de lezer op een adembenemende apotheose waarin alle verhaallijnen mooi samenkomen. Dit boek is puur vakmanschap, heel filmisch geschreven, uitermate geschikt om in een paar uur tot je te nemen, niet relevant maar leuk om de ‘wat als’-vraag bij te stellen. Een meer dan aardig tussendoortje. Een goed boek. (deze recensie verscheen eerder op ezzulia.nl)