Ik was als meisje al dol op de boeken van Cissy van Marxveldt. Ik heb ze vele keren herlezen en genoot iedere keer weer. Vooral van de taal, ik denk dat dat één van de redenen is waarom ze nog steeds zo graag wordt gelezen. Dus toen er gevraagd werd door uitgeverij Atlas Contact wie de biografie over Cissy van Marxveldt (pseudoniem van Setske de Haan) wilde lezen, stond ik al te springen met mijn vinger in de lucht. "Ik, ik ik!!" En ja hoor, het mocht. Het was niet alleen een proefdruk die ik thuis kreeg, maar ook een proefschrift. Dat was me gelijk al duidelijk toen ik het indrukwekkende notenapparaat zag. En zo heb ik het ook gelezen, met de noten er steeds naast, want dan krijg je de meeste informatie.
Het is een gedegen biografie die voor mij wat langzaam op gang kwam. Het is logisch, dat als er weinig informatie over een auteur is, de biograaf uitwijdt over de sociaal-economische geschiedenis van Friesland of de dorpsmensen, die Setske in haar jeugd misschien wel zou hebben gekend, maar voor mij duurde dat stuk te lang. Echter, hoe verder in de biografie, des te meer werd ik er door gegrepen. Zoveel dingen die ik niet wist: zijzelf al vroeg getroffen door een beroerte, haar man Leo Joods en waarschijnlijk in het verzet , gefusilleerd in de oorlog, haar leven in het stramien van die tijd (maar ondertussen wel kostwinner van het gezin) en tegelijk de linken van haar leven naar Joop ter Heul, Zomerzotheid of Puck van Holten, waardoor ze haar eigen leven steeds rooskleuriger maakte. Maar er zijn ook verbindingen beschreven naar andere auteurs in die tijd en de geschiedenis van de vrouwenemancipatie. Op haar manier is Cissy van Marxveldt -binnen de grenzen van haar tijd- vooruitstrevend geweest maar op een zachte, verborgen manier.
Op een gegeven moment leefde ik meer met Cissy van Marxveldt dan in 2017 en moest ik mezelf telkens 'wakkerschudden' om ook nog te gaan werken.
Een paar kanttekeningen wil ik wel plaatsen: het omrekenen van guldens naar euro's in de hoofdtekst (!) is echt onzinnig en overbodig. De lezers zijn geen kinderen en een som in guldens kan gemakkelijk worden afgezet tegen een inkomen in guldens: dan begrijpt de lezer genoeg. Een omrekening naar euro's maakt het boek nu al gedateerd. Ook de reis naar Engeland van Setske had niet met uren beschreven hoeven worden, omdat de terugreis al uit de dagboeken te voorschijn komt. Het lijkt dan of de biograaf de lezer niet voor vol aanziet. Ik vond dat irritant.
Ik miste een stamboom en ik hoop dat er in het boek ook foto's staan. Zeker omdat er gebruik is gemaakt van brieven, dagboeken en teksten, die door de kleindochters zijn bewaard. Wat een prachtige schat aan informatie!! Die bronnen heeft de biograaf uitstekend gebruikt.
Het boek heeft me opnieuw enthousiast gemaakt en ik ga de boeken van Cissy zeker opnieuw lezen. Ik ga op zoek naar haar graf op Zorgvlied en ik ga zeker ook eens te kijken wat er nu van Oranjewoud in Friesland is geworden. Ik heb genoten! Voor Cissy-liefhebbers een must en voor anderen een goede kennismaking of de beschrijving van een tijdsbeeld van een schrijfster in de eerste helft van de 20ste eeuw. Lezen dus!!
En Monica Soeting... hartelijk gefeliciteerd met je (nota bene) tweede promotie!!