Dikke pret, broer en zus Matty en Cathy zijn een heus span. Ze ondernemen allerlei dingen in hun vrije tijd, groeien samen op en helpen hun ouders in de pub waar ze boven wonen. Het gezin is hecht, hartverwarmend en gastvrij. De kinderen groeien op tot slimme tieners en er staat beiden een mooie toekomst te wachten. Hun ouders zijn het toonbeeld van een jeugdliefde die is uitgegroeid tot een voorbeeld voor velen en het gezin is een warm nest waar ook anderen zich welkom voelen. Groot is dan ook de schok wanneer na een avondje stappen de populaire Matty betrokken raakt bij een ongeval waarbij de dader doorrijdt. Een getuige rijdt meteen door naar de pub en alarmeert Cathy. In eerste instantie denkt ze nog dat het wel zal meevallen en Matty na een bezoek aan de EHBO met blauwe plekken weer mee naar huis zal kunnen nemen. De schok is voelbaar wanneer ze op de plek des onheils aankomt en daar haar broer ziet liggen. Vrij snel dringt de ernst van de situatie tot haar door. Hoe moet ze dit haar ouders gaan vertellen? De eerste 48 uur zullen cruciaal zijn maar het ziet er niet goed uit. De onzekerheid is afschuwelijk. En dit is nog maar het begin.

“Ik weet wat ik moest gaan zeggen, maar hoe zou ik ooit de juiste woorden daarvoor kunnen vinden?”

Al snel is daar het besef dat de situatie van Matty meer dan ernstig is. Artsen laten al snel weten dat zijn verwondingen de ergste in hun soort zijn en dat de vooruitzichtzichten ronduit slecht zijn. Of Matty ooit nog wakker zal worden uit zijn coma is zeer te betwijfelen. Na de eerste klap volgen er nog vele. Matty ondergaat de ene tegenslag na de andere, allemaal zonder het zich bewust te zijn. Het gezin incasseert ze allemaal maar beseft ook dat zij degenen zijn die voor Matty willen zorgen, daar zijn ze ook het gezin naar. Ze deden alles altijd samen en dus dit ook. Moeder en Cathy ontwikkelen zich gestaag tot volleerde verzorgers en hun liefde voor Matty zorgt dat ze dat ook heel lang kunnen volhouden. Telkens wanneer er een sprankje hoop is wordt dit al snel teniet gedaan door een lichamelijke reactie van Matty, deze situatie is uitzichtloos. Cathy verzet zich tegen haar verdriet en haar gedachten, dit kan ze niet met haar ouders delen, de wens van haar gedachten is té erg om uit te spreken. En ze worden alleen maar erger. Cathy verdrinkt zich in haar gemis, de lege ogen van haar broer leveren totaal geen herkenning meer op. Iedere confrontatie met die leegte doet haar zoveel verdriet dat ze zichzelf niet meer volledig voelt. Jaren gaan voorbij zonder enige vorm van verbetering. Met Cathy gaat het niet goed maar ze houdt de schijn op. Niemand mag zien hoe ze hieraan ten onder gaat. Het gezin bereikt een punt dat dit niet meer vol te houden is, er moet iets gaan veranderen. Maar zonder Matty zijn ze niet meer compleet en dus stellen ze de beslissingen nog even uit. Maar ze weten het alle drie, hier is geen ontkomen aan.

Wat zijn de juiste woorden om uiting te geven aan je wens dat je kind onder deze omstandigheden het verdient menswaardig te sterven, na al die jaren mensonwaardig te hebben doorgebracht?

Wat is de ultieme daad uit liefde voor je kind? Een vraag die je je wellicht onder normale omstandigheden nooit zult stellen. Want als het goed is doe je alles uit liefde, die onvoorwaardelijk en grenzeloos is. Het blijft niet alleen bij verzorgen, het begeleiden naar volwassenheid, troosten wanneer nodig en naar ze luisteren. Nee, het is zoveel meer dan dat en dit proces kent vele lagen van emoties. Onder normale omstandigheden, wanneer alles naar wens gaat en zonder excessen, is het hebben van kinderen al een hele verantwoordelijkheid. Maar wat als je kind betrokken raakt bij een zwaar ongeluk en vanaf dat moment nooit meer dat kind wordt van voorheen? Wat als dat kind ineens verandert in een vegetatief wezen zonder ziel, totaal afhankelijk van de zorg van anderen en niet beseft wie er voor hem zorgt en wat er om hem heen gebeurt? Die eerste vraag doemt telkens weer op tijdens en na het lezen van het onvoorstelbare verhaal van Cathy en haar ouderlijk gezin.

Cathy heeft de gebeurtenissen vanaf het moment dat het ongeluk plaatsvond in augustus 1990 zorgvuldig en heel puur op papier weten te zetten. Emotioneel, verwarrend, oprecht en heftig in korte hoofdstukken waarin telkens een belangrijk moment of een mijlpaal wordt benoemd. Je wordt als lezer geconfronteerd met het afschuwelijke verdriet van een hecht en warm gezin. Tijdens het lezen voel je je betrokken, zonder dat je rechtstreeks wordt aangesproken. Cathy vertelt je haar verhaal zonder dat je haar kunt onderbreken. En je leest het vervolgens aaneengesloten uit. Je raakt betrokken bij deze mensen die in een rampscenario terecht zijn gekomen. Er is geen handleiding voor dit soort gebeurtenissen en dus is het een proces van vallen en opstaan, van gaandeweg proberen te doen wat juist is. Intussen verliest Cathy zich volledig in zichzelf, ze kan dit verdriet niet aan. Voor haar ouders houdt ze de schijn op want die hebben het al zwaar genoeg. En dus gaat ze terug naar school, wil ze haar ouders trots laten zijn op haar nu dat niet meer kan met Matty. Die jongen had alles mee en nu niets meer. Hij zou dit nooit zo hebben gewild, die gedachte laat haar maar niet los. Cathy wordt verteerd door een ongelooflijk schuldgevoel en verdriet. Ze kan het allemaal niet meer aan. Leven met hem op deze manier is niet te doen maar een leven zonder hem is niet voor te stellen.

Dan komt het moment dat er beslissingen genomen moeten worden waar je als mens niet mee te maken zou moeten krijgen. En dan die schuldgevoelens….. tegelijkertijd rouwen om iemand die er lichamelijk nog wel is maar nooit meer in staat zal zijn geestelijk te ontwaken. De vragen die zowel de ouders als Cathy zichzelf stellen: wat zou Matty willen? Het antwoord is duidelijk en hartverscheurend. Maar dan…..wat doe je er vervolgens mee? Hoever reikt je liefde voor je kind om te doen wat juist is? Acht jaar lang zorgt dit geweldige gezin met alle liefde in de wereld voor hun zoon en broer. Gesteund door een kring van vrienden en familie houden ze zich al die jaren met moeite staande. Maar het moet, ze kunnen niet anders. Ze zijn nog niet toe aan een volgende stap en dus zetten ze zichzelf op een lager plan en laten Matty in alles voorgaan. En dat houden ze niet eindeloos vol. Op een dag komt Cathy, na jarenlang intens verdriet en de meest deprimerende gedachten, tot de conclusie dat ze hier allemaal aan onderdoor gaan. Eindelijk ziet ze de kans haar gedachten met haar ouders te delen. Het feit dat ze overtuigd zijn dat Matty dit nooit zo zou willen geeft de doorslag. Wat volgt is een juridische weg om Matty te geven waar hij recht op heeft: ook lichamelijke rust.

Cathy heeft een puur en oprecht boek geschreven. Niets meer en niets minder. Het raakt je in je ziel, het maakt zoveel indruk en je betrekt het vanzelf op je eigen omgeving. Wat zou jij doen in een vergelijkbare situatie? En dat is ook precies een van de redenen dat Cathy dit boek geschreven heeft. Niet alleen om haar rouw wereldkundig te maken maar ook om taboedoorbrekend te zijn. Dit verhaal moest worden verteld. Het zal anderen in een vergelijkbare situatie kunnen helpen. Het zal beslissingen die genomen moeten worden, niet gemakkelijker maken maar wellicht dat men zich wel gesteund zal voelen in de wetenschap dat ze er niet alleen voorstaan. Door haar manier van schrijven, zonder pretenties en heel dichtbij zichzelf, laat Cathy je binnen in het leven dat dit gezin heeft geleefd voor, tijdens en na het ongeluk. Vooral de periode nadat zij en haar ouders tot overeenstemming kwamen om te doen wat hen het enige juiste leek heeft immens veel indruk gemaakt. De kracht om een dergelijke beslissing te nemen is onwaarschijnlijk, een beslissing die geen enkele ouder ooit zou moeten hoeven nemen. Het verhaal van Matty is indringend, bijzonder en het breekt je hart. Een uitspraak van Cathy die allesomvattend en indrukwekkend is:

“De eerste nacht heb ik geleerd hoe het voelt wanneer diegene van wie je het allermeeste houdt bijna dood is. Op dat moment was het hard, maar het komt niet eens in de buurt van mijn top tien met ergste ogenblikken.”

Een diep verlangen naar wat ooit was verscheurt dit gezin. Een verlangen dat nooit zal worden vervuld. Het schrijven van dit boek zal een stuk verwerking met zich meebrengen, een begrijpelijk vervolg om het verdriet een plekje te geven in een zaak die zelfs de landelijke pers heeft gehaald en de politiek heeft beziggehouden. Dit boek is geschreven vanuit een onvoorwaardelijke liefde die Cathy nog steeds voelt voor haar jongere broer. Een liefde die onmeetbaar is en niet valt uit te leggen. Ze is nooit meer dezelfde persoon geworden en deze gebeurtenis heeft haar de persoon gemaakt die ze vandaag de dag is. Met hulp en veel praten zal Cathy het wel gaan redden, iets dat ze ook graag wil. Juist omdat Matty dat ook zou hebben gewild en had gezegd ‘te stoppen met dat gezeur en door te gaan met haar leven’.

Zo nu en dan heb je een dikke brok in de keel en de tranen staan in je ogen. Heel, heel indrukwekkend. De zin die me echt de rillingen bezorgde en kenmerkend is voor de relatie tussen broer en zus was deze:

‘Eindelijk’, hoor ik hem zeggen, ‘eindelijk heb je in de smiezen dat jij je woorden moet gebruiken om te zorgen dat een andere arme drommel niet acht jaar hoeft te blijven liggen zoals ik’.”

‘Het laatste uit liefde’ is wellicht een van de meest pure en oprechte boeken die ik ooit heb gelezen. In al haar eenvoud en harde realiteit word je in vertrouwen genomen door Cathy die haar grote liefde en haar grootste verdriet met je deelt. In de hoop dat het een ander niet zo hoeft te vergaan en wellicht ook om voor zichzelf wat lucht te creëren.

5 indrukwekkende sterren.