Een tijdje geleden werd ik op Twitter opeens gevolgd door Jonah Berger, een astronaut geselecteerd voor de eerste bemande reis naar Mars volgens zijn Twitter bio. Een beetje googelen leerde me echter algauw dat het hierbij ging om het fictieve hoofdpersonage uit het boek Enkele Reis Mars van Johan Bakker. Niet lang na deze ontdekking benaderde de schrijver mij met de vraag of ik zijn boek wilde lezen en recenseren. Graag!
Enkele reis mars gaat over vier ruimtevaarders die in 2025 naar de rode planeet reizen. Daar willen de astronauten een samenleving beginnen die mooier, menselijker en eerlijker is dan die ze op de aarde achterlieten. Er is voor hen geen weg terug: ze zullen de rest van hun leven op Mars doorbrengen, al krijgen ze na twee jaar als het goed is wel versterking van een tweede lichting astronauten.
De vlucht naar Mars wordt grotendeels gesponsord (bijvoorbeeld door een energiedrank-concern), wat betekent dat er ook iets tegenover moet staan. De reis, alsook de aankomst en het koloniseren van de onherbergzame planeet zijn te volgen via een reality programma op aarde. Miljarden ademloos meelevende thuisblijvers volgen de ruimtereizigers naar hun eindbestemming. De kijkers zijn vooral geïnteresseerd in de sociale verhoudingen tussen de astronauten, want twee mannen en twee vrouwen in zo'n kleine ruimte: dat moet wel liefde opleveren, toch?
Enkele reis mars is een zeer goed boek over de eerste bemande missie naar Mars. Onlangs las ik nog een biografie over astronaut Scott Kelly - en veel van het ruimtejargon en de ervaringen van de astronauten kwamen overeen. Dit maakte het boek van Johan Bakker erg realistisch. Ook de personages kwamen heel natuurlijk en echt over.
Je leest het boek eigenlijk vanuit twee perspectieven, namelijk de astronaut Jonah Berger en de journaliste Alexandra Marino die de ruimtereis tot op de voet volgt. Aan de schrijfstijl merk je iedere keer direct wie er aan het woord is, omdat beide personages een compleet eigen stem hebben. Heel leuk vond ik bovendien het feit dat Jonah uit Nederland komt, zodat je zijn nuchtere kijk op de wereld alsook zijn referentiekader extra goed kunt begrijpen. Bovendien geeft dit het ietwat bekende verhaal - een bemande missie naar Mars - een heel origineel en eigen tintje. Zo vond ik bijvoorbeeld de scène met het wietplantje hilarisch. Daarnaast is er geen enkele Amerikaan aan boord van het schip, waardoor dit continent met een zeer kritische blik het avontuur in de gaten had. Dit geeft het verhaal net een extra dimensie.
Hoewel de reis een groter deel uitmaakte van het verhaal dan ik had gedacht, heb ik van begin tot eind genoten. Bovendien lees je ook het aardse perspectief op de reis en zo ontdek je dat de astronauten in de media tot een ware hype worden. Op deze manier merk je dat niet iedereen op aarde het belang van de ruimtemissie inziet en vooral bezig is met zijn/haar eigen vermaak. Want hoe zijn toch de verhoudingen tussen de ruimtereizigers onderling? Dat is de vraag die heel de wereld bezighoudt, terwijl ze ondertussen rustig verdergaan met het vernielen van de eigen planeet. De maatschappijkritiek van Johan Bakker is subtiel, maar venijnig. Toch was voor mij vooral het einde van het verhaal verrassend - en het doet me verlangen naar meer. Zou er in de toekomst eventueel een vervolg op dit boek verschijnen?
Enkele reis Mars is misschien wel het beste Science Fiction boek van een 'onbekende Nederlandse auteur' dat ik tot nu toe las. Johan Bakker kan nog net niet tippen aan de meer literaire werken van een Hanna Bervoets of een Auke Hulst, maar komt hier aardig bij in de buurt. Het verhaal is goed geschreven, spannend van begin tot eind en lijkt tegelijkertijd zeer realistisch (voor zover ik dat als niet-astronaut kan beoordelen). Een science fiction schrijver om in de gaten te houden!
Deze recensie verscheen ook op Oog op de Toekomst.