Dit boek had ik in een opwelling gedownload op mijn ereader, onder het motto: laat ik het eens proberen, en als het niks is neemt het tenminste geen ruimte in binnen mijn boekenkast. Ik was door allerlei juichkreten over Tavares - o.a. van Saramago, toch niet de minste- weliswaar benieuwd, maar door allerlei tegengestelde geluiden - o.a. van Robert Anker op De Reactor, ook geen sukkel- tegelijk argwanend. Zou dit boek mij nou gaan bevallen of niet? Zouden we hier inderdaad met een nieuw groot schrijver te maken hebben of met een hype?

Gedurende de eerste helft had ik nog geen idee. Een wirwar van personages komt langs, hun geschiedenissen worden op niet chronologische en behoorlijk fragmentarische wijze verteld, en eigenlijk wordt er niet zozeer 'verteld' als wel 'aangestipt'. Dat vond ik niet lekker lezen, ook al niet omdat de meeste personages bijna karikaturaal geschetste waanzinnigen zijn: moeilijk om je in zulke personages in te leven, zeker als ze zo fragmentarisch worden beschreven. Tavares' stijl vond ik van meet af aan wel vrij meeslepend en origineel, en dat zette mij ook aan tot doorlezen, maar ik vroeg mij wel sterk af of het allemaal nog ergens heen ging. En dat had ik al helemaal bij allerlei beschouwelijke intermezzo's: die stonden weliswaar bol van m.i. mooi verwoorde en diepzinnige gedachten, maar ik snapte gewoon niet waarom ik die gedachten kennen moest. Zat die Tavares hier nou 'de diepzinnige filosoof' uit te hangen??

Maar zo tegen de tweede helft van het boek begonnen de verschillende personages meer en meer contour te krijgen, en ook hoe hun geschiedenissen elkaar kruisen en beinvloeden. Toen begin ik deze wijze van vertellen ook mooi en effectief te vinden: juist door zo onchronologisch te vertellen (met flashbacks, zijsprongen naar een ander verhaal, herhalingen vanuit totaal ander perspectief van een eerder verhaal) maakt Tavares fraai duidelijk hoezeer het 'hier en nu' van al deze personages verknoopt is met het grillige verleden en de levensloop van talrijke andere personages. En de gefragmenteerde wijze van vertellen maakt mooi voelbaar dat de levensloop van die personages eerder een door de war geraakte legpuzzel is dan een logisch samenhangend geheel. Meer en meer beginnen bovendien de groteske stoornissen van diverse 'gekke' personages ontroerend te worden. Steeds duidelijker wordt ook hoe die stoornissen eigenlijk symptomen zijn van een soort alomtegenwoordige onderdrukking, een 'geschiedenis van de verschrikking' waarin mensen als het ware tegen hun wil in (en soms zelfs zonder het te beseffen) beulen en slachtoffers worden. Of van een soort onzichtbare manipulatie die iedereen van zijn identiteit berooft. Daar ook beginnen de eerder genoemde raadselachtige beschouwelijke intermezzo's ineens heel treffend te rijmen met de lotgevallen van de personages.

Kortom, ik moest nogal wat moeite doen, maar die werd in de tweede helft van het boek goed beloond. Dus ik download meteen maar een andere Tavares!