De legerkist en dagboek van Evert-Jan Nijboer over zijn tijd in Indië (voornamelijk op West Java) na de Japanse oorlog, had decennia later niet in betere handen kunnen komen dan die van zijn kleinzoon, Ronald Nijboer.
Evert-Jan Nijboer behoorde tot één van de vele Nederlandse vrijwilligers die zich na WOII aanmeldde bij het Nederlandse militaire leger voor het behoud van de Nederlandse kolonie. Ronald Nijboer had zich in zijn zoektocht naar de geschiedenis van zijn grootvader kunnen beperken tot diens documenten, dagboek en foto’s. Deze bleken echter voor Ronald niet voldoende. Zijn behoefte om zijn inmiddels overleden grootvader beter te leren kennen, noodzaakte hem terug in de tijd te duiken. Waarschijnlijk voor hij het zelf goed en wel besefte, veranderde zijn zoektocht in een ware missie. Aan de hand van door Evert-Jan Nijboer nagelaten gegevens, zou Ronalds onderzoek hem van de ene openbaring tot de andere leiden.
De koloniale oorlog was een moeilijk te ontwarren periode in de Nederlandse geschiedenis, gevuld met onbegrip, misleiding, ‘tropenkolder’, haat en inmenging van andere naties. Ontegenzeggelijk speelden in ons vaderland ook de rampzalige verliezen na WOII een rol. Voor de Nederlandse Staat was het behoud van zijn ‘melkkoe’ van eerste belang. Voor anderen het behoud van hun paradijs op aarde.
Ronald Nijboer is er uiteindelijk in geslaagd om meer inzicht te krijgen in de waanzin van de koloniale oorlog, getuige dit boek. Het is hem gelukt om uit alle chaos van die tijd een zekere orde te scheppen, die zijn respect voor zijn grootvader (en diens medestrijders) alleen maar deed groeien.
Natuurlijk blijven er nog onopgeloste zaken over, zoals de werkelijke reden van de Molukse deelname aan de Nederlandse strijd; de erkenning en genoegdoening door de Nederlandse Staat voor eigen verantwoordelijkheid, ook met betrekking tot de Japanse oorlog. Zolang hier door de Staat geen gehoor aan wordt gegeven, blijven deze zwarte bladzijden uit de geschiedenis bestaan evenals de slachtoffers, hun families en nakomelingen.
Mijn complimenten aan Ronald Nijboer voor zijn onderzoeken en het vastleggen van zijn bevindingen.