Ook de De Zwarte Prins, het eerste deel van Malvil, de nieuwe reeks van Guido Eekhaut, had van mij op de shortlist van de Harland Award Romanprijs gemogen, en ook al zijn En ik herinner me Titus Broederland (de winnaar) en het derde deel van De Verborgen Universiteit (een van de mededingers) prachtige romans, ik had er geen enkel bezwaar tegen gehad wanneer De Zwarte Prins de prijs had gewonnen, ook al bevat het een aantal technische foutjes die de redactie er uit had moeten halen. Het is namelijk een heerlijk boek, een indrukwekkend boek. Van de drie hier genoemde boeken is het ook het boek dat feitelijk het meeste aanspraak maakt op de “prijs voor de beste speculatieve roman van het jaar”, zoals de romanprijs is omschreven, aangezien aan De Zwarte Prins in verhaalvorm speculeert: een alternatief universum waarin geen wereldoorlogen hebben plaatsgevonden en er een heel andere machtsstructuur in de wereld is ontstaan, al zijn de kerngebieden met spanningen en conflicten, bijvoorbeeld Afghanistan, hetzelfde. De Amerikaanse Republiek, de Arabieren met in het verlengde het Ottomaanse Rijk, het Britse Rijk in verval als het Imperium Victoriana, het neutrale Zwitserland etc. In deze is Karl Marx via Engeland in de VS terecht gekomen en daar minister geworden. Het communisme ontwikkelt zich dáér en Rusland met zijn tsaar blijft intact. De wetenschap heeft niet de versnelling van de wereldoorlogen gehad, een luchtmacht van zeppelins, maar dezelfde mogelijkheden van bijvoorbeeld de olie dringen zich op en werenschappelijke ideeën blijken van doorslaggevend belang voor de wereldorde.
Eekhaut schetst deze wereld vanuit de kleurrijke personages waar het verhaal over gaat. Je zou haast zeggen dat de alternatieve wereld ‘slechts’ de achtergrond is, ware het niet dat de personages en die wereld onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden, zij samen het verhaal vormen. Chief Inspector Coppertone, de detective van de Metrolpolitan Police, en zijn assistente Martha Holliday, de eerste vrouwlijke detective in het corps. De kleurrijke Britse diplomaat en spion Charles Babbington Taylor. De Nederlandse diplomate Adriana Tengbergen. Ook in deze wereld is er David Urquart, de geleerde en ontdekkingsreiziger die ook in Eekhauts Orsenna-boeken en Stappers-reeks een rol speelt. Kleurrijke personages die in verschillende spannende verhaallijnen figureren, waarbij de aanslag op Eduard Mittelfreue, een mysterieuze Zwitserse natuurkundestudent wiens publicaties de wereldorde bedreigen, de verbindende factor lijkt te gaan worden.
Een prachtig boek dat als fantastische, speculatieve literatuur voor mij niet onder doet voor het eveneens prachtige En ik herinner me Titus Broederland van Auke Hulst, dat werd bekroond met de Harland Award Romanprijs. Ik begrijp dat je grenzen moet trekken, en er van uit gaande dat alle vijf de voor 2016 genomineerde boeken die nominatie verdienen, het is toch zeer onbevredigend dat De Zwarte Prins niet in de schijnwerper van de shortlist staat. Eigenlijk kun je niet van te voren het harde aantal van vijf te nomineren boeken vaststellen, omdat het voorbij gaat aan de niet te voorspellen kwaliteit van de gepubliceerde romans. Je zou daar flexibeler in moeten zijn, bijvoorbeeld door te bepalen dat er een shortlist van vijf tot tien romans zal worden samengesteld.
(Paul van Leeuwenkamp)