Over deze onvolprezen Hongaarse schrijver met zijn onuitspreekbare naam heb ik al eerder de loftrompet geblazen. Maar inmiddels is dus weer een nieuwe vertaling van hem uit, een vervolg op het prachtige De bekentenissen van Kornél Esti , aangevuld met andere korte verhalen. En ja, Kosztolányi is ook in deze, deels postuum verschenen verhalen weer helemaal op dreef.

De verhalen zijn kort (vaak vier pagina's max), en draaien eerder om sfeer dan om de plot. Ze lijken meestal zelfs nauwelijks ergens over te gaan. En toch roepen ze een sfeer van laconieke weemoed op die bij althans bij mij lang blijft hangen. De schrijfstijl is wonderlijk elegant, wonderlijk licht ook, terwijl tegelijk ook droefheid doorklinkt, angst voor de dood en het niets, of weemoed om de ellende van de armoede na de eerste wereldoorlog. En de inhoud is vreemd, apart, origineel, onverwacht. Twee jeugdige schrijvers vervelen zich zeer, en uit verveling doen ze een gedachte-experiment: wat zou schrijver A doen als B ineens van de aardbodem verdween? Wat volgt is totale meligheid, maar ook het besef dat de wereld door zo iets buitengewoons helemaal uit het lood zou zijn, en dat zoiets toch maar zo zou kunnen gebeuren. Briljant hoe Kosztolányi in een vrij bizar gedachte-experiment, dat ook nog eens vrij melig en verveeld is, dan toch ineens zo'n angstig besef weet op te roepen.

In een ander verhaal verdedigt iemand de bizarre theorie dat je past begint te leven als je voorbereid bent op de dood: het einde van de wereld is daarmee het begin van de wereld. Maffe redenering, maar Kosztolányi schrijft hem zo op dat hij helemaal lijkt te kloppen. Weer een ander verhaal gaat over hoe onwaarschijnlijke leugens in het dagelijks leven toch veel mensen overtuigen: 'Dat wat er is wordt flexibel aangepast aan dat wat er niet is. Ik moet toegeven dat ik hun leugens vaak bewonder vanwege hun etherische lichtvoetigheid, juiste proporties, zachte nuances, alsof het gedichten waren.' Van zulke zinnen heb ik urenlang een goed humeur. Zo ook van de volgende beschrijving van een etalage van een apotheker: 'Op zulke plaatsen stonden zo veel schoonheidsmiddelen opgestapeld dat het leek alsof niet gezondheidsproblemen, al die ellendige ziektes, maar lelijkheid de grootste zorg van de mensheid was'.

Wonderlijk licht en elegant proza, dat ogenschijnlijk gaat over niets en toch door zowel stijl als inhoud ontroering oproept. Of ook enthousiasme om een paradoxale gedachte die toch lijkt te kloppen, gewoon omdat hij zo goed is opgeschreven. Dit is zoals gezegd een vervolg op De bekentenissen van Kornél Esti: ik ga dat boek denk ik meteen herlezen!