Wat gebeurt er als Adolf Hitler in 2011 op 56-jarige leeftijd wakker wordt op een veldje in Berlijn? Voor je het weet is hij met zijn griezelige uitspraken een rage op Youtube. Minstens zo wereldvreemd als Chauncey Gardner uit ‘Being there’ van Jerzy Kozinski, maar gevaarlijker. Zijn charisma zet nieuwe volgelingen in vuur en vlam.

Lachen om een nieuwe Hitler? Auteur Timo Vermes heeft het boek vooral als waarschuwing willen schrijven. "Hitler kommt nicht mehr, aber eine andere Verführung", zei hij daarover in een interview. Het zijn vooral de cynische mediamensen en andere ‘fellow-travellers’ die de Führer op een voetstuk zetten. „Der Mann dachte und arbeitete zwar nach einer völlig verquasten Logik, aber damit allein kann man noch keinen Massenmord begehen. Es haben ihm eine Menge Leute geholfen, weil sie ihn toll fanden.“

Vermes plaatst zich tussen de schrijvers die de kunst beheersen absurde situaties aannemelijk voor te stellen. De droge, ongemakkelijke humor doet denken aan Arto Paasilinna (‘de zelfmoordclub’): Smaakt het eten? ‘Alsof het direct uit de veldkeuken komt’. Hoe kwam u zonder paspoort Rusland in? ‘Ik kan me niet herinneren dat er ooit naar is gevraagd.’

Aan het eind slaat Vermes wel een beetje door als hij het opportunisme van de politiek wil aantonen en wie niet bekend is met de zieke logica van de nazi’s vindt DIHW misschien wat langdradig. Politicoloog en geschiedkundige Vermes heeft Hitler goed bestudeerd en dat is te merken.Een compliment verdient ook Liesbeth van Nes, die het nazi-jargon goed weet te weer te geven. Om de satire op de NSDAP-doctrines te leren waarderen zou je eerst de levensbeschrijving van Hitler door Willem Melching kunnen lezen, en ‘tot de laatste man’ van Ian Kershaw.

Griezelige Hitler-imitatoren en zogenaamd grappige figuren die Turken- en Jodenmoppen verkopen heb je echt in Duitsland. Dat maakt Daar Is Hij Weer extra actueel. Het boek heeft zelfs voorspellende waarde gehad: Leider Lutz Bachmann van de ultrarechtse beweging Pegida moest in januari 2015 een tijdje terugtreden omdat hij zich niet alleen met woorden, maar ook op foto’s met Hitler vereenzelvigde.
Brrrrr.

Interview met de auteur: http://www.sueddeutsche.de/kultur/bestseller-autor-timur-vermes-wir-haben-zu-viel-vom-gleichen-hitler-1.1548976