Het tweede boek van Arnaldur Indridason, IJslander, is op de markt. Zijn eerste boek Noorderveen verscheen vorig jaar. Moordkuil zo heet het nieuwste boek, prijswinnaar 2003 voor de beste Scandinavische misdaadroman. In 2002 heeft Indridason deze prijs ook gewonnen. Dat is zelfs Henning Mankell niet gelukt. Dit schept hoge verwachtingen. In IJsland worden beenderen gevonden. De vraag is van wie ze afkomstig zijn en wanneer en hoe deze persoon is gestorven. Hier ligt een taak voor Erlendur, hoofdcommissaris, Sigurdur Oli en Elinborg, zijn assistenten. Onderwijl ligt Eva Lind, de dochter van Erlendur in coma.

Vanaf het begin weet Indridason mij te vangen en te fascineren met zijn verhaal. Wat doet deze schrijver eigenlijk waardoor het verhaal mij zo boeit? Allereerst vertelt hij een universeel verhaal tegen een IJslands decor. Een deel van het boek speelt in het heden. Een ander deel in het verleden. Indridason weet deze lijnen vloeiend met elkaar te verweven. Moeiteloos ga je heen en weer, jaren terug en dan weer jaren vooruit.

De hoofdpersoon Erlendur, die we leerden kennen in Noorderveen, krijgt een geschiedenis waardoor een deel van de vragen rondom zijn persoonlijkheid verklaard wordt. Je krijgt zicht op de oorzaken van zijn eenzaamheid, de relatie met zijn ex en met zijn beide – problematische - kinderen. Een ander intrigerend thema is ‘mishandeling’. Hoe werkt de slachtofferrol, wanneer verlies je jezelf en je eigenwaarde? Meer abstract gezien wordt een verhaal verteld over afkomst, opvoeding en de maakbaarheid van een mensenleven. Daarnaast roept Indridason verschillende emoties op variërend van ontroering tot afgrijzen. De schrijver is historicus. Het is een verdienste dat hij schijnbaar moeiteloos een klein deel van de IJslandse geschiedenis voor een groot publiek toegankelijk maakt.

Bij het vorige boek had ik sterke associaties met Henning Mankell. Bij dit boek is dit minder het geval. Indridason richt zich in dit boek meer op persoonlijke en intermenselijke verhoudingen. Zijn er nog kritiekpunten? Je kunt je afvragen of een commissaris heden ten dage tijd heeft om zich langdurig bezig te houden met een moordzaak van tientallen jaren geleden. Maar…. in IJsland worden ongeveer 3 moorden per jaar gepleegd. Dus: tijd genoeg. Dit is voor mij een 5 sterren boek Het is knap geschreven, toegankelijk, interessant, ontroerend en het stemt tot nadenken.

En is het dan ook nog spannend? Zeker. Het boek moest uit. En de plot? Tot het laatste moment blijft er twijfel over de dader. Indridason is een rasverteller. Dit boek verdient het label ‘misdaadLITERATUUR’.