Oorspronkelijk een Duitstalige autobiografie, verscheen "De Verloren Toon" van Lida Winiewiez in 2018 eindelijk in het Nederlands. Geen dik boek: drie delen en in totaal 192 pagina's.

Het is een boeiend, schrijnend en hoopgevend verhaal. Lida Winiewiez haalt herinneringen op aan haar jeugd in Wenen. Die drie delen beslaan grofweg de jaren vóór de Tweede Wereldoorlog, de jaren tijdens de Tweede Wereldoorlog en de eerste jaren erna.

Het boek opent met een véél later bezoek van Winiewiez aan Wenen. Een van de huizen waar de familie woonde, is nu een hotel. Lida mag de kamers bekijken. Er is weinig over dat uit de tijd van vóór de Tweede Wereldoorlog stamt. Ook Wenen is sterk veranderd: Winiewiez herinnert zich geluiden en haar "muzikale bijdrage" aan één van haar verjaardagen.

Vader Karl, moeder Mizzi, dienstmeisje Judy, oudste zus Claudia en Lida wonen dicht bij Schönbrunn. Hoewel Karl een uitstekende zang-stem heeft, werkt hij bij een scheepvaartmaatschappij. Mizzi is een zeer begaafd musicus: ze is zelfs piano-lerares van één van de Habsburg-prinsessen.

De familie heeft het niet breed. Mizzi's ouders waren bepaald niet blij met schoonzoon Karl. Maar er wordt wel pret gemaakt met vrienden. Muziek speelt uiteraard een grote rol in het gezin; maar als Mizzi een paar jaar later overlijdt, verandert alles drastisch. Is Mizzi trouwens echt overleden aan nierfalen, of aan iets anders?

Een paar jaar later hertrouwt Karl met een veel jongere, naïeve vrouw. Om het geld, om een moeder te hebben voor de twee meisjes, of uit liefde? Volgens Annies familie, ook niet blij met deze schoonzoon en helemaal niet met zijn intelligente maar "wilde" dochtertjes, is dit een huwelijk uit berekening.

De meeste familieleden hebben een hekel aan de meisjes en dat is wederzijds. De twee jonge meisjes maken Annie ook het leven zuur. Schulden en een slechte economische situatie zorgen ervoor, dat de levensstandaard steeds slechter wordt. Ondertussen steekt het nationalisme in Duitsland en Oostenrijk de kop op.

De omstandigheden verergeren nog meer, als Oostenrijk wordt ingelijfd bij Duitsland. Annie en haar familie zijn Joods; waardoor Karl ook wordt aangemerkt als Joods. Zijn twee dochters worden bestempeld als niet 100% Arisch.

Met twee getalenteerde musici als ouders, zijn Claudia en Lida natuurlijk ook muzikaal begaafd. Lida's stem heeft een uitzonderlijk bereik. Ze wordt klaar gestoomd voor een school-optreden. Maar dan, dan gaat haar optreden van het ene op het andere moment niet door. Ze is immers niet 100% Arisch. Een zo schokkende ervaring voor Lida, dat dit de "verloren toon" veroorzaakt.

Net op tijd ontsnappen Karl en Annie uit Oostenrijk. Ze vertellen beide meisjes, dat die later na zullen reizen. Het wachten is op de juiste visa. Een familielid zal zolang in Wenen voor ze zorgen.

Uiteindelijk zullen beide meisjes de oorlog en verschrikkingen als de verovering door Russen en opdeling onder geallieerden in Wenen meemaken. Zoals zovelen, ervaren ze pas jaren later wat er met hun ouders is gebeurd en welke rol Annie's familie heeft gespeeld.

Desondanks is dit geen triest boek. Naast schokkende gebeurtenissen, beschrijft Winiewiez veel anekdotes, hilarische situaties, mooie jeugdherinneringen.

Deel drie maakt duidelijk, dat het leven ondanks alle verschrikkingen ook goede dingen brengt. Dat er ongelooflijk nare mensen zijn, maar ook veel aardige. Voor beide meisjes is zelfs een studie aan het conservatorium mogelijk; ondanks dat het bereik van Lida's stem nooit meer zo groot zal zijn, als oorspronkelijk het geval was.

Vooral aanbevolen voor lezers die geïnteresseerd zijn in (auto)biografieën, geschiedenis, overlevingsverhalen, familie-relaties, Wenen en Oostenrijk. Warm aanbevolen voor degenen die behoefte hebben aan boodschappen over hoop, optimisme, levenslust, overleven.