Altijd leuk als je een boek opnieuw ter hand neemt... Het plot ontwikkelde zich anders dan ik me herinnerde. Wronski was positiever, Anna Karenina blijft op de achtergrond en haar  - spoiler verwijderd door de Hebbanredactie - zie ik nu als een ongeluk ofwel een uit de hand gelopen wanhoopskreet. Mooi vond ik de parallelle liefdesverhalen, het volslagen onbegrip tussen man en vrouw. Ook genoot ik van de pogingen van Lewin om volgens andere waarden te leven en de boeren macht te geven, wat mislukt. Uiteindelijk moet de mens het goede nastreven, vindt Lewin op het eind. Los van religie en politieke stromingen. Maar daarmee verander je een maatschappij natuurlijk niet. Als je deze roman gelezen hebt, snap je dat veranderingen nooit van mensen komen die profijt trekken uit het systeem - ook als dit hen ongelukig maakt. Want het is voor iedereen behelpen in deze roman, echt het einde van een tijdperk.