“Hilarious and timely, a dazzling debut” – John Boyne

Oke, dat “hilarious” wekt bij mij direct scepsis op. Hoe vaak is een boek nou hilarisch? Zelden, toch? (Films worden ook regelmatig hilarisch genoemd en dan blijken ze vaak niet eens een beetje grappig te zijn.) Dus, de lat ligt meteen torenhoog. Als het boek alleen maar “mildly funny” is dan heeft het eigenlijk al gefaald, want de lezer is “hilarious” beloofd. Gelukkig maar dat deze lezer dit soort hysterische verkooppraatjes altijd met argwaan bekijkt.

Future Popes of Ireland van Darragh Martin is namelijk een heel lekker debuut. Niet hilarisch, nee, maar dat doet er verder niet toe. Het is een tragikomische familiekroniek met een flinke dosis politiek, geschiedenis en religie erin verweven. Die laatste drie lopen al in elkaar over, maar in een roman van een Ierse auteur over Ierland zijn ze helemaal onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Granny Doyle heeft het plan opgevat dat haar familie de eerste Ierse paus gaat voortbrengen. De vijfjarige Peg is ongeschikt (want: vrouw), maar als de drieling Damien, Rosie en John Paul geboren worden, dan is er weer hoop. Helaas blijkt de rest van het Doyle kroost eveneens niet bijster geschikt voor de functie. Langzaam wordt de familie uit elkaar gedreven door het (on)geloof van de afzonderlijke leden.

In 2018 is het onderhand best schokkend dat ongehuwde seks, abortus, homoseksualiteit etc. nog steeds kunnen leiden tot het doodzwijgen van kleindochters, het in de kast blijven van kleinzoons en het uiteenvallen van families. Martin schept een waarheidsgetrouw beeld van het recente publieke klimaat in Ierland en wat deze denkbeelden aan kunnen richten. In dat opzicht is Future Popes of Ireland niet bepaald een humoristische roman. Martin weet het opgroeien van de kinderen en de problemen die daarmee gepaard gaan echter zo te verbeelden dat er altijd iets te (glim)lachen valt. Hij beheerst het vermogen – dat veel Ierse auteurs tot in de puntjes beheersen – om zware, trieste onderwerpen met een lichte pen te beschrijven. Hierdoor wordt het boek nergens echt donker en blijft er voortdurend hoop aan de horizon gloren dat het misschien weer goed zal komen met de Doyle familie.

Dat is fijn, want je leert Peg, Damien, Rosie en John Paul door en door kennen, en hun opvoeding heeft niet echt “well-rounded” volwassenen van hen gemaakt. Ze worstelen stuk voor stuk met herkenbare kwesties en als lezer hoop je toch dat ze een zekere mate van geluk zullen vinden. Hoe het afloopt zal ik niet verklappen, maar de reis is vermakelijk en ontroerend.