Wat hebben de protesten op Tienanmenplein, de dood van Khomeini, Poolse verkiezingen en de val van Berlijn met elkaar te maken? Ze vonden alle plaats in 1989 (hoewel de Nederlandse versie van Wikipedia de dood van Khomeini zo onbelangrijk vindt, dat deze niet genoemd wordt in het overzicht van dat jaar). Het is ook het jaar dat Adie Klarpol door Steve Spiegel wordt gevraagd om bij TeraSys te komen werken. Adie kent Steve nog van haar universiteitsjaren en hij krijgt haar zover dat ze in ieder geval langs komt om kennis te maken met onder andere de Crayon (= krijt) Room: een Virtual Realityprogramma dat draait in The Cavern: een witte kamer in het lab van TeraSys waar diverse VR-programma's ontwikkeld worden door allerlei knappe koppen. Adie wordt gegrepen door de mogelijkheden van VR en pakt de kans om met haar (schilder)kunst een bijdrage te leveren aan het verbeteren daarvan. Het eerste project wordt De droom van Rousseau, daarna wordt er aan De slaapkamer van Van Gogh gewerkt en uiteindelijk wordt zelfs de Aya Sofia (Istanboel) na'gebouwd'.

Behalve het verhaal van Adie en al haar automatiseringscollega's is er ook nog het verhaal van Taimur Martin. Hij wordt in 1986 in Beiroet ontvoerd door islamitische fundamentalisten, die hem te zijner tijd willen gebruiken om te ruilen voor collega's van hen die elders gevangen zitten. Ook Taimur bevindt zich dus, weliswaar niet vrijwillig, vastgeklonken aan een radiator, in een soort Cavern. Zijn (virtual) reality is niet afhankelijk van de hard- en software van computers, maar van zijn eigen lijf.

Net als in Time of our Singing (Het zingen van de tijd), weet Richard Powers ook nu weer de gebeurtenissen in de wereld en hun effect op de (hoofd)personen in het verhaal prachtig neer te zetten. Al die computermensen die 'stiekem' in een apart venstertje op het scherm de gebeurtenissen in China, Teheran en Berlijn volgen; de val van de muur wordt zelfs in de Cavern 'uitgezonden'.
Van al die gebeurtenissen is Taimur Martin natuurlijk niet op de hoogte. Als hij uiteindelijk via uitwisselingen met behulp van klopsignalen van een (later gevangen) mede-gijzelaar, die tijdelijk in een kamer naast hem wordt vastgehouden, daarvan op de hoogte wordt gesteld, gelooft hij het eigenlijk ook niet. Het oostblok verdwenen.. dat kan niet.

Hoe de twee verhalen uiteindelijk samenkomen.. of de twee verhalen sowieso samenkomen en wat operatie Desert Storm met dit alles te maken heeft, ga ik natuurlijk aan Richard Powers zelf overlaten.
Ik heb maar één kleine kanttekening bij dit boek. Omdat ik zelf werkzaam ben in de ICT, had ik geen moeite met de terminologie die wordt gebruikt bij de beschrijvingen van de werkzaamheden aan de diverse projecten in het TeraSys-lab. Of het ook allemaal te volgen is voor de gewone huis-tuin-en-keuken computergebruiker, weet ik niet. Het helpt in ieder geval, als je een beetje kennis hebt van de mogelijkheden die teken-/fotoshopprogramma's je bieden bij het manipuleren van plaatjes. Uiteindelijk is het niet zo belangrijk. Het gaat om de mensen, om wie ze zijn, waarom ze zo zijn en hun verwachtingen, hun dromen.

Plowing the Dark; gelezen in mei 2009