Het boek is geschreven vanuit twee perspectieven, die van Leia en die van Walt. Beide perspectieven worden weergegeven in de ik-vorm. Bovenaan de hoofdstukken is de naam te lezen welke persoon aan het woord is.
Het verhaal van Leia vertelt hoe men leeft aan de kant van de “Ongelovigen”, je maakt kennis met hun manier van leven, dat volledig gebaseerd is op Het Boek van Voorheen. Leia is zeer nieuwsgierig naar de Dwazen, die aan de andere kant van de Muur wonen. Via Walt maak je kennis met de “Dwazen”, zij noemen zichzelf “De Gelovigen”. Ook zij hebben een Boek van Voorheen. Hun godsdienst rond de Godin Annabel is daarop gebaseerd. Zowel Leia als Walt beginnen te twijfelen aan hun manier van leven. Er zijn zaken die niet logisch lijken en niet goed voelen. Het is voor hen zeer moeilijk om hiervoor uit te komen, het is moeilijk om in je eentje tegen tradities in te gaan of aan een geloof te twijfelen. Beiden zijn ze nieuwsgierig naar de andere kant van de muur: wat voor mensen wonen daar? Hoezo geloven zij andere zaken?

Jen Minkman heeft met dit boek iets heel bijzonders neergezet. Namelijk dat je mag twijfelen aan de manier van leven, zoals je dat kent. Dat je vragen mag stellen over je identiteit en dat je niet zomaar klakkeloos met de kudde mee hoeft te lopen. De schrijfster geeft goed weer hoe de mensen aan beide kanten van de Muur hun eigen geloof en ideeën hebben over hoe het leven geleefd dient te worden en hoe twijfel zijn intrede doet als sommige zaken niet verlopen "zoals het hoort". Je voelt de verwarring bij de personages die hun eigen individuele ideeën hebben die niet stroken met de meerderheid.
Wat mij persoonlijk raakte was het stuk over de annalen waarin staat vermeld dat er vroeger een man was die over water kan lopen en dat men dit gegeven op het eiland beschouwt als een verhaal voor kinderen. De reden dat het mij raakte: wie bepaalt wat waarheid is en wat niet? De meerderheid? De overwinnaar als er geschiedenis wordt geschreven? De les die je hier uit kan halen is: volg niet zomaar blindelings wat de meerderheid gelooft. Blijf altijd bij jezelf en ga van je eigen gevoel uit. Dit kan gaan over tradities, over je manier van leven, maar zelfs ook over het geloof in het algemeen.

Het verhaal is, naast dat het je aan het denken zet, spannend; je wilt doorlezen om erachter te komen hoe alles in elkaar steekt. De hoofdpersonages Leia en Walt zijn goed uitgewerkt: je voelt hun verwarring, hun nieuwsgierigheid en je wilt net als hen, antwoorden op de vragen die zij hebben.
Het is een goed boek met heerlijke, onverwachte plotwendingen. Toen ik zicht begon te krijgen over hoe de zaken in elkaar steken, was ik even perplex en daarna kon ik alleen denken: wat heeft de schrijfster hiermee een fantastisch verhaal bedacht.

Het Boek van Voorheen is niet zomaar een dystopische YA, maar eentje met een filosofische laag. Jen Minkman zet je aan het denken over de waarheden die je denkt te kennen en het geloof in het algemeen. Het verhaal heeft mij enkele dagen nog behoorlijk bezig gehouden. Het boek “Het Boek van Voorheen” krijgt derhalve 5 sterren van mij.



Jeanine Feunekes-Both

Recensente De Perfecte Buren