Wat een onverwacht genoegen om dit boek te lezen! Theodore Dalrymple's overtuigingen en meningen komen lang niet altijd overeen met de mijne, hoewel ik me haast te bekennen dat ze ook lang niet altijd tegengesteld zijn. Waaraan toegevoegd moet worden dat ik me niet wil en kan meten met zijn kennis van de literatuur, noch met zijn ervaringen.

Tekenend is misschien dat hij in het essay waarin hij Voltaire's Candide vergelijkt met Samuel Johnson's Rasselas, Candide beschrijft zoals ik het ook gelezen (en ervaren) heb. Inmiddels staat Rasselas op mijn wishlist bij mijn Engelse 'hofleverancier'. En ook Rain van Somerset Maugham zal ik tezijnertijd gaan lezen, want ook daar heeft hij me nieuwsgierig naar gemaakt.

De essays in dit boek zijn stuk voor stuk interessant; de wijze waarop Dalrymple omgaat met wat hij leest is aansprekend en hij vertelt er vaak ontzettend geestig over. Ik moet zelfs nog meer bekennen: in het essay De valse profeet schrijft Dalrymple:
Hoewel - of misschien wel omdat? - De profeet indertijd zeer populair was (er werden over de hele wereld miljoenen van verkocht) weigerde ik het te lezen. Ik vermoedde dat de diepzinnigheid van het boek, of liever dat fanatieke nastreven van diepzinnigheid onecht was, en ik had gelijk. Juist in de ersatzkwaliteiten van het boek schuilt het geheim van zijn populariteit.

Laat ik daar nou net zo over denken. Het doet me bovendien sterk denken aan allerlei andere nu zo in zwang zijnde 'profetische', 'diepzinnige', 'spirituele' schrijvers, kernachtiger samengevat in de term charlatans. Wat is die titel dan toch goed gekozen!

Gelukkig zijn we het ook regelmatig niet eens met elkaar of gaat Dalrymple me veel te ver met zijn interpretaties. Gelukkig, omdat het anders toch een tamelijk saaie leeservaring zou zijn geworden. Dat was het absoluut niet.

'Vanuit het standpunt van welke eeuwigheid, is het beter om duizend boeken te hebben gelezen dan een miljoen voren te hebben geploegd?'
(William Sommerset Maugham, The book bag)