Lezen over Auschwitz roept bij mij vaak het idee op dat dat ergens anders, niet hier, of niet echt gebeurd is. Het is zo onvoorstelbaar monsterlijk te bedenken dat mensen in staat zijn om andere mensen zo te behandelen, dat dat voor mij - na-oorlogs, westers kind - niet te bevatten is. Dit boek, Omega Minor, gelezen in 2009, slaagde er bijna in om mij te laten 'voelen' hoe erg Auschwitz was, wat Auschwitz was. Ik schreef daar toen het volgende over:

Huiveringwekkend, monsterachtig... die onvoorstelbare, vreselijke efficiëntie. Afschuwelijk, onvergetelijk. Het staat raar dat ik het woord 'voelen', ook al is het tussen aanhalingstekens, gebruik, want alleen zij die er zelf geweest (of gebleven) zijn, hebben het echt ervaren, echt gevoeld. Maar in al die jaren dat ik er over gelezen, over gehoord en foto's van gezien heb, is het me nooit zo pijnlijk duidelijk geworden. Daarom gebruik ik dat woord, vooral om dat verschil duidelijk te maken. Dit dieptepunt in de geschiedenis van de twintigste eeuw, is voor mij het hoogtepunt van dit boek. De andere verhaallijnen, zoals de ontwikkeling van de atoombom in Amerika, Donatella's ontdekking en Goldfarb's rol bij die twee gebeurtenissen, de neo-nazi's van Hugo en Nubula zijn ook boeiend. Maar het verhaal van Jozef de Heer, zoals hij dat vertelt aan Paul Andermans is het meest boeiende, het meest 'echt'.

Ik las ergens de term barok gebruikt worden om de schrijfwijze van Verhaeghen mee te omschrijven. Dat is inderdaad, wat mij betreft, de juiste term. Barok en dwingend tot 'langzaam lezen'... je moet en je wilt ook geconcentreerd lezen. Je wordt volledig door de verhalen opgeslokt, je omgeving wordt grijs, grauw en stoffig als je in de puinhopen van Berlijn staat, en je ziet die lichtflits, voelt de luchtverplaatsing in de woestijn tijdens de ontploffing van Trinity (oftewel Gadget). Dat je wordt meegesleurd, bijna tegen wil en dank, wordt (mede) veroorzaakt doordat je zelf in de diverse hoofdpersonen kruipt en van daaruit de gebeurtenissen zelf meemaakt. Dat verspringen van hoofd naar hoofd is in het begin, als je de personages nog niet zo goed kent even lastig, maar naarmate de verhalen vorderen, kost het geen enkele moeite meer. Het enige minpuntje, als je de veel voorkomende 'barokke seksscènes' gewoon voor lief neemt, is het einde ... dat is een beetje teveel van het goede. De volgende druk van het boek, kan het laatste deeltje gerust weglaten, wordt het boek niets minder van.

Omega staat o.a. voor onheil... dit boek bevat onheil, maar is prachtig.