Een intrigerende titel van een boek dat zich vooral afspeelt op een plek waar je niet wilt zijn. Een tbs-kliniek. Over vragen waar je misschien geen antwoord op zou moeten vinden maar die je niet loslaten maar vooral over aannames, vooroordelen die gevoed worden door alles wat je in de media leest over deze klinieken.

Het verhaal wordt door Elin verteld en soms onderbroken door flashbacks en vooruitblikken. De flashbacks zorgen ervoor dat je de beslissingen die Elin maakt probeert te begrijpen en de vooruitblikken houden de spanning erin.
Elin komt erachter dat haar ouders niet haar ouders zijn. Een familie vol geheimen en een lieve vriend die totaal overvallen wordt door haar nieuwe ík’. Elin gaat solliciteren bij een tbs kliniek en wordt aangenomen. Deze baan past goed bij haar opleiding en niemand vermoedt dat ze een dubbele agenda heeft. Haar collega Jurgen wil haar overal bij helpen, vooral als hij wél achter haar zoektocht komt. Na het overlijden van haar tante krijgt ze post die ooit voor haar bestemd was maar achtergehouden werd. Hierdoor wordt de zoektocht voor Elin nog belangrijker dan eerst. Ze heeft nu een foto en een deel van een naam……
Ondertussen probeert ze haar diensten te draaien in de kliniek en lukt het haar om de clienten te leren kennen met hun voorgeschiedenis en hun nukken. Het maakt hen tot personen die tot leven komen en mij soms kippenvel bezorgen.
Elin komt over als een jonge meid die in een orkaan is belandt, kan soms niet meer nuchter nadenken lijkt het wel. Ze heeft een stevige schouder nodig om zich aan vast te houden. Als ze die niet vindt in haar vrienden- en familiekring staat ze open voor contact met haar cliënten. Ze vraagt zichzelf ook steeds dingen af over wat er van de genen afkomt en wat niet, haar zelfbeeld vliegt naar beneden want wat ben je zelf als je ouders allebei niet pasten in de samenleving?
Vooral tegen haar “moeder” is ze keihard en beschuldigend. Met haar “vader” heeft ze eigenlijk geen contact, hij speelt (bewust of onbewust) een kleine rol.
Het boek is verdeeld in gedeeltes die de titel De eerste dag, later of bijvoorbeeld lente hebben.
De hoofdstukken lijken de dagen af te tellen waardoor je het gevoel krijgt dat de spanning opgebouwd wordt….het zal ook niet goed aflopen want op de cover staat dat Elin op de grond ligt, gevangen in pijn, bloedend.
Maar wie dit op zijn geweten heeft? En waarom? Daar mag je zelf achter komen.

Later als ik dood ben gunt ons een blik in de wereld van de tbs-kliniek met een hele grote laag spanning en zelfs romantiek erom heen.
Het plot is verrassend, een beetje open zodat je het zelf ook in kunt vullen en soms een beetje vaag. Helemaal passend bij het verhaal.
En tot slot een mooi afgerond in een ontroerend epiloog. Zodat je rustig kunt gaan slapen (het was ondertussen ver na middernacht)