Eerst gingen mijn haren overeind toen ik een boek zag met de titel Kanker voorkomen doe je ook zelf. Alweer een boek dat me ging vertellen, hoe voedsel kanker kan genezen? Of beweerde er weer iemand dat mensen de ziekte aan zichzelf te danken hebben omdat ze niet positief genoeg zijn geweest?

Kanker is onvoorspelbaar en complex, waardoor de meest wilde verhalen over preventie en genezing ervan al jaren de ronde doen. Maar iemand die daar zelf mee te maken heeft gehad, kan daar behoorlijk allergisch voor worden.

Maar de ondertitel wekte toch interesse: De beste adviezen uit 30 jaar wetenschappelijk onderzoek. En toen ik zag dat de auteur een bekend Frans oncoloog was, besloot ik te gaan lezen. Zijn niet oncologen juist wars van valse beloftes en semi-wetenschappelijke beweringen?

Ik heb geen spijt gekregen. De auteur, oncoloog David Khayat, besteedt de eerste pagina’s met de lezer uit te leggen wat kanker eigenlijk is en hoe het ontstaat. Hij gaat daarbij flink door de knieën, zodat ook de minst-ingevoerden onder ons grip krijgen op het onderwerp. Twee dingen zijn echter volkomen helder: kanker is het gevolg van een opeenstapeling van foutjes in een complex biologisch systeem en er is nooit één simpele oorzaak aan te wijzen.

Is er een oplossing? Nee dus, erkent Khayat. Gezond eten of leven, kan kanker niet voorkomen. Wel kun je de káns erop verminderen door goed voor jezelf te zorgen en eventueel je voedingspatroon te aan te passen.

Hij komt met zeven voedingsmiddelen waarvan grondig wetenschappelijk onderzoek de afgelopen jaren aantoonde dat ze het risico op – bepaalde typen – kanker verkleinen en soms zelfs genezend werken. Granaatappelsap bijvoorbeeld (en dan bij voorkeur het sap uit de winkel, omdat daarbij de hele vrucht wordt geperst waardoor het een hogere concentratie van het werkzame middel punicalagine bevat) blijkt zeer werkzaam tegen borstkanker en prostaatkanker. Knoflook staat op Khayats lijstje, maar ook selenium, kurkuma, broccoli, groene thee en quercetine – dat zit vooral in appels, rode ui en kappertjes.

Deze zeven middelen lijken behoorlijk goed te werken en zijn bovendien gemakkelijk te krijgen. Ook fijn: de middelen zijn ‘veilig’ in tegenstelling tot andere voedingsmiddelen die met regelmaat opduiken in de media. Neem Omega-3 – visolie, wat enige tijd geleden volop in de belangstelling stond. Vette vis lijkt weliswaar werkzaam als preventie tegen borstkanker, maar het verhoogt de kans op prostaatkanker, waarschuwt Khayat. Of bètacaroteen: lijkt werkzaam tegen longkanker, maar verhoogt de kans op andere vormen van kanker.

Khayat schrijft helder en eenvoudig. Hij valt de lezers in de lopende tekst niet lastig met een uitgebreid notenapparaat, maar de gebruikte studies zijn wel te vinden in een literatuurlijst. Dus wie wil, kan zijn beweringen natrekken. Zijn adviezen zijn afgewogen, onderbouwd en sluiten aan op de praktijk. Het laatste hoofdstuk van zijn boek heeft hij gewijd aan een handige tabel waarin hij tal van voedingsmiddelen heeft gerangschikt, inclusief eventuele werkzaamheid tegen kanker en hoeveel je ervan zou moeten gebruiken. Dat maakt het boek zowel overtuigend, als handig.

Maar het allerbelangrijkste: Khayat claimt niets wat hij niet waar kan maken. Hij wijdt één – klein – hoofdstuk aan ‘genieten van het leven’. Niet omdat hij kan bewijzen dat een positieve grondhouding helpt. Wel omdat hij in de loop van zijn carrière is gaan geloven dat het een bijdrage kán leveren en hij zich in geval van twijfel aansluit bij de gok van Pascal: als het niet werkt, heb je niets verloren. En als het wel werkt een heleboel gewonnen.

Kijk… zulke mensen mogen vaker dit soort boeken schrijven.