Het boek vertelt het verhaal over een deels uiteen gevallen gezin dat probeert te overleven in een harde, beklemmende wereld.
Nadat hun vader 12 jaar eerder midden in de nacht, tijdens hun jaarlijkse kampeer-uitje de tent heeft verlaten om op zoek te gaan naar een betere wereld, is het gezin steeds verder afgezakt op de sociale ladder en proberen ze ieder op hun eigen manier te overleven.
Howey beschrijft de wereld zo duidelijk, dat je het zand op je huid voelt, de hitte van de zon op je gezicht en dorst lijdt met de personages.

De personages worden zo levensecht beschreven dat je begrijpt hoe ze zo zijn geworden en waarom ze iets doen, al is dat vooral in het geval van Palmer vaak niet echt goed doordacht. Door zijn nogal roekeloze en kortzichtige gedrag, komt hij in levensgevaar en maakt hij een enorme ontwikkeling door.
Moeder Rose komt kil en gehard over, maar als je haar hele verhaal kent, is de afstand die ze tot haar kinderen heeft begrijpelijk.
Hetzelfde geldt voor het verhaal van Vic(toria). Ze heeft een grote afstand gecreeerd tot haar broers en vooral tot haar moeder, maar zodra je haar hele verhaal kent, kun je eigenlijk alleen nog maar meelijden en sympatie voor haar voelen.
De wereld die Howey ook nu weer heeft gecreeerd, doet je nadenken over hoe wij met onze aarde en zijn bewoners omgaan.
En omdat de wereld in Zand niet zo heel veel anders is dan de onze, kun je je makkelijk inleven in de personages en je afvragen: Wat zou ik doen?

Het taalgebruik is van deze tijd en Howey is niet bang om zo nu en dan schuttingtaal te gebruiken wat de dialogen zeer reeel en van deze tijd maakt.
Howey heeft een vlotte schrijfstijl en omdat er geen moeilijke woorden in voorkomen, is het boek erg makkelijk te lezen.
Hij gebruikt ook vaak bijna poetische zinnen om iets te beschrijven. Zinnen die je graag nog een keer leest, omdat het zoveel duidelijk maakt over de harde wereld waarin deze mensen leven.

Quote blz.91: Hij liep naar de grote trommels, zwoer bij zichzelf dat hij terug zou keren en de wind zwol aan en huilde omdat hij een dwaas was...

Zand is een boek waar je makkelijk induikt en dat je aan het denken zet over hoe wij mensen met anderen omgaan.