Je springerige pup opvoeden tot aangename huisgenoot is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Daar kunnen veel kersverse hondenbezitters best wat hulp bij gebruiken. Gwen Bailey, een Britse deskundige in hondengedrag, kwam daartoe in 1995 met het boek The Perfect Puppy. Dat maakte onderdeel uit van een destijds in opkomst zijnde stroming die een positieve, op beloning gebaseerde opvoeding van honden voorstond. Het boek werd een doorslaand internationaal succes en groeide uit tot klassieker. In 2009 kwam er een herziene versie, waarin Bailey aanwijzingen bijstelde en toevoegde op basis van 12 jaar extra ervaring met het trainen van honden. In Nederland werden beide versies vertaald uitgegeven als Toepoels puppywijzer.

Tegenwoordig heeft de positieve opvoedingsmethode voor honden zoveel school gemaakt dat deze door de meeste gedragsdeskundigen en hondentrainers wordt aangehangen. Diegenen die nog gebruik maken van slipkettingen, straf, gebrul en dominant gedrag zijn tot een kleine minderheid verworden. Puppyboeken die nieuw uitkomen behandelen bijna zonder uitzondering een positieve benadering, al kunnen ze op punten verschillen. Daarom is het nu, 21 jaar na de eerste publicatie, niet meer de vraag hoe de omschreven methode zich verhoudt tot geheel andere methodes, maar veeleer hoe dit boek zich verhoudt tot vergelijkbare, nieuwere boeken.

Het antwoord op die vraag blijkt dan te zijn: zeer goed. Nog altijd. Inhoudelijk gezien is er helemaal niets aan dit boek gedateerd of achterhaald. De methode klopt nog steeds met de gangbare ideeën daarover en Bailey beschrijft hem helder en vlot leesbaar. Oefeningen worden stapsgewijs uitgelegd en met foto’s verduidelijkt en hebben niet zelden een speels karakter. Aanwijzingen voor het voorkomen van probleemgedrag zijn realistisch en goed uitvoerbaar, al vragen ze de ene keer wat meer discipline van de baas dan de andere.  
Prettig aan dit boek is ook dat de auteur volop rekening houdt met verschillen in karakter tussen pups en niet één enkele manier presenteert die voor iedere hond hetzelfde is. Dat wil zeggen dat zowel de schuwe als de drukke pup ruimschoots aandacht krijgen, net als ras- en typeverschillen. Daarnaast gaat Bailey ook in op de uiteenlopende woon- en gezinssituaties die hondeneigenaren zullen hebben en hoe die van invloed zijn op de opvoeding van een jonge hond. Misschien klinkt dat logisch, maar een dergelijke diversiteit is toch niet ieder puppyboek gegeven.

De Puppywijzer is overzichtelijk en praktisch ingedeeld in themagerichte hoofdstukken als Socialisatie, Zindelijkheidstraining, Bijten en agressie voorkomen en Knagen. Dit in tegenstelling tot boeken die bijvoorbeeld zijn ingedeeld naar de ontwikkelingsfase van de pup. Hoewel er voor dat laatste ook iets te zeggen valt, geeft de thematische indeling veel gemak als je bepaalde aanwijzingen even snel terug wilt lezen, zonder het halve boek opnieuw te moeten napluizen. Iets dat de baasjes van een pup regelmatig aan de hand zullen hebben. Wat dat betreft is het jammer dat in de inhoudsopgave alleen de hoofdstuktitels vermeld staan en niet ook die van de afzonderlijke paragrafen. Dat zou het nazoeken nog verder hebben vereenvoudigd.

Minder aan dit boek is de lay-out. Zo is het lettertype erg klein en tot overmaat van ramp nog grijs gedrukt ook. Dat doet enige afbreuk aan de leesbaarheid van het boek. De vele foto’s ondertussen lijken bij de herdruk niet te zijn vervangen en hebben dan ook niet dezelfde kwaliteit als foto’s in nieuwere puppyboeken. Op zich is dat begrijpelijk, want het gaat om een groot aantal nogal specifieke fotoseries, maar het doet dit boek wel gedateerder lijken dan het is.

Het loont echter beslist de moeite door deze zaken heen te kijken. Heb je pas een pup en vraag je jezelf al om 10 uur ’s ochtends af waar je in hemelsnaam aan bent begonnen? Dan is deze Puppywijzer beslist iets voor jou. Ook voor de aanstaande pupeigenaar of voor mensen met een al wat oudere pup of jonge hond, is het echter een absolute aanrader.