In Een eenzame bruggenbouwer neemt indoloog Casper Luckerhof je mee op een fascinerende zoektocht naar zingeving. Een fysieke reis door in India, maar mentaal buiten alle landsgrenzen.

Een eenzame bruggenbouwer

Toen Casper Luckerhof tijdens zijn studie indologie in aanraking kwam met Akbar (1872), een wonderlijke ideeënroman van de schrijver P.A.S. Limburg Brouwer, was een fascinatie geboren. Waarom vormt juist India, dat Van Limburg Brouwer nooit bezocht, het literaire decor voor zijn pleidooi voor een toleranter wereldbeeld? Met Akbar in zijn rugzak en liefdesverdriet in zijn hart reist Casper af naar het land dat hem al vanaf zijn vroege jeugd bezighoudt. Daar begint zijn speurtocht naar de opkomst van de indologie, de wereld van de negentiende-eeuwse vrijdenkers en de eenzame strijd die Van Limburg Brouwer voerde, gespiegeld in zijn eigen eenzaamheid. Hij ontmoet wonderlijke medereizigers, maakt kennis met de toeristenindustrie, woont in huis bij een gepensioneerde hoogleraar literatuur – en eenmaal terug beschrijft hij voor ons het India dat hij heeft ervaren.

Fascinerende zoektocht naar zingeving

Luckerhofs schrijfstijl leest prettig. Hij verwerft geschiedenis van India met de reis door het land, zowel van fysieke als spirituele aard. Die zoektocht beschrijft hij toegankelijk en de geschiedenis duidelijk. Situaties die hij meemaakt tijdens zijn reis zijn veelal beeldend geschreven, maar toch lijkt niet elke ervaring even relevant. Een transgender sekswerker die zichzelf aan hem, achterop een scooter, aanbiedt en wordt beschreven als een demon zegt wellicht wat over zijn ervaring van India en over diens cultuur, maar is verre van belangrijk voor het verhaal.

Ook is niet altijd duidelijk wat hij bedoelt. Een “karakteristieke” handbeweging zegt an sich weinig. Met “vele geuren en kleuren” omschrijft hij de drukte op de bazaar, maar de invulling ontbreekt. En “een weids, uit rood zand opgetrokken complex” beschrijft de kleur en structuur van het “indrukwekkende bouwwerk” , maar niet de vorm. Hij lijkt hierbij te putten uit een collectief geheugen over India waarvan hij onterecht veronderstelt dat de lezer erover beschikt. Uitzondering is de Taj Mahal, die vrijwel iedereen kent. “De zon lijkt te spelen met het marmer en omringt de Taj met een aura van wit licht,” schrijft Luckerhof treffend.

Luckerhof beschrijft de Indiase geschiedenis met aandacht en passie. Hij haalt daarbij belangrijke denkers aan, wat leidt tot een fascinerende filosofisch-spirituele zoektocht naar zingeving. Zijn reis is slechts de aanleiding en is dan ook ondergeschikt aan zijn ervaringen en ontdekkingen. Luckerhofs ware schrijverschap bevindt zich in de beschrijvingen van filosofieën die hij vanuit historisch perspectief verduidelijkt waarbij zijn persoonlijke zoektocht er een diepere waarde aan toekent.

Na het lezen van Een eenzame bruggenbouwer heb ik me meteen voorgenomen ook Akbar te gaan lezen.

(Deze recensie verscheen eerder op www.alexhoogendoorn.nl. Hiervoor heb ik een gratis recensie-exemplaar ontvangen van de uitgeverij.)