In 2001 schreef een Noorse journalist een boek, Sirkelens ende. Hij ging daarbij uit van een aantal beweringen uit het boek The holy blood and the holy grail. Twee jaar later, een onbekende Amerikaan baseert zich op hetzelfde boek, publiceert De Da Vinci code en verkoopt er miljoenen exemplaren van. Nog twee jaar later: Sirkelens ende komt bij ons op de markt als Het einde van de cirkel.

De overeenkomsten tussen DDVC en Het einde van de cirkel zijn talrijk. Ze gaan beide over Jezus en de kruisiging, over zijn relatie met Maria Magdalena, over theologische complottheorieën. Egeland noemt de gelijkenissen in zijn nawoord allemaal netjes op (tot en met het eigenaardige feit dat in beide boeken een albino een hoofdrol speelt). En toch kan je de twee boeken moeilijk vergelijken. DDVC zit vol sensationale actie en is 'een academisch James Bond-verhaal'. Het einde van de cirkel daarentegen, zo zegt Egeland, is 'een niet al te enerverend boek over een raadsel'. Dat klinkt saai, zeker als de auteur zelf het zegt, maar er zit een grond van waarheid in. Hoofdpersoon Bjørn Beltø gaat zich niet te buiten aan krachttoeren en luchtacrobatieën allerhande. Beltø is gewoon een nieuwsgierige archeoloog die zich afvraagt waarom er zo geheimzinnig wordt gedaan over een kistje dat tijdens opgravingen bij een Noors klooster wordt gevonden. Hij trekt dan maar zelf op onderzoek en stelt vooral veel vervelende vragen. Verder dan dat gaat het niet: in het hele boek valt nauwelijks een dode te bespeuren. Toch houdt Egeland voldoende vaart in het verhaal. Slechts éénmaal dreigt Egeland mij kwijt te spelen, als het gaat over een ruimteschip dat verstopt zou zitten in een Egyptische piramide. Gelukkig is dat geen piste die verder wordt gevolgd.

Kortom: wil je wel de theorie van De Da Vinci code, maar niet de parachutespringende professoren, dan biedt Het einde van de cirkel een waardig alternatief.