Recensie De avond is ongemak van Marieke Lucas Rijneveld

Het verhaal gaat over een gereformeerd boerengezin, dat getroffen wordt door de dood van de oudste zoon Matthies. Het verhaal wordt verteld door dochter Jas, die 10 jaar is als het ongeluk gebeurd. Ze heeft nog een broer Obbe, die 5 jaar ouder is en een zusje Hanna, dat 3 jaar jonger is. Matthies zal met zijn vrienden een poldertocht gaan schaatsen. Jas wil graag mee, maar is nog te klein. Het is vlak voor Kerst en Jas is bang dat haar vader haar konijn Dieuwertje zal slachten en zij bidt tot God met de vraag of die dan niet beter haar broer kan wegnemen. Dat gebeurt dan helaas, want Matthies rijdt in een wak en verdrinkt.

Het verhaal gaat dan 2 jaar later verder. Jas heeft God beloofd mee te helpen aan de paddentrek en neemt twee padden mee, die ze in haar kamer bewaart. Jas heeft sinds het ongeluk haar jas aangehouden omdat ze bang is ziek te worden en te sterven waardoor haar ouders weer een kind minder zouden hebben.

De ouders kunnen helemaal niet omgaan met hun verdriet. De moeder keert helemaal in zichzelf en kijkt niet meer naar de kinderen om en de vader stort zich op zijn werk. De kinderen snakken naar aandacht en liefde. Er mag niet over Matthies worden gepraat. Moeder roept dat ze dood wil, vader dat hij weg wil. Alsof dit allemaal nog niet genoeg is wordt de boerderij ook nog eens getroffen door mond- en klauwzeer en moet de hele veestapel afgemaakt worden.

De veearts en een buurvrouw zijn de enigen die nog aandacht voor de kinderen hebben. Broer Obbe doet allerlei wrede dingen met zijn zussen en met dieren. Hanna is wel een steun voor Jas. Ze hebben een Plan. Ze willen naar de overkant: voor hen het symbool voor vrijheid en hoop, maar ook het symbool van de dood. Er gebeuren veel dingen, seks speelt een vrij grote rol. Toch blijf je je inleven in de persoon van Jas. Het verhaal is aangrijpend. Het laat de lezer ook nog wel wat te raden over. Het einde komt onverwacht en is zo verrassend, dat je een tijd nodig hebt om weer los van dit boek te komen. Ik vond het verbijsterend en ontroerend tegelijk.

Ik las dat M. Rijneveld een fan is van Jan Wolkers, omdat hij geen blad voor de mond neemt en schrijft over seks, poep en pis. Ik herken wel dingen van zijn schrijfstijl in dit boek. Ik vind het razend knap om al op zo'n jonge leeftijd, ze is 26 jaar, zo'n schitterend verhaal te kunnen neerzetten.
Ze gebruikt veelvuldig metaforen, die uit de natuur en de Bijbel afkomstig zijn.
Dit belooft nog wat voor de toekomst!