De Noorderlichttrilogie heb ik rond de eeuwwisseling in een adem uitgelezen. Wat kan die man schrijven! Ik had dus echt zin in dit nieuwe boek van Pullman. Voor wat betreft de schrijfstijl werd ik helemaal op mijn wenken bediend. Lyrisch – bijna poëtisch – schetst de auteur een middeleeuws Engeland met herbergen, meatpie en brandwijn. Hij laat de bij die tijd passende karakters tot leven komen en je kunt niet anders dan gaan houden van de aardige en slimme hoofdrolspeler Malcolm, en natuurlijk zijn altijd aanwezige dæmon Asta. Dat van die dæmonen vond ik toen al briljant en in dit boek is er weer lekker veel ruimte voor ingebouwd. Het beschrijven van de aanwezige dæmon voegt direct een extra laag toe aan een karakter. Heerlijk.

Het eerste deel is meer een detective waarin veel gespeurd en onderzocht wordt, en Malcolm iedereen aan de tand voelt. Wat is er toch aan de hand met die baby Lyra?! Helaas weet de lezer (van Noorderlicht) al veel meer, dus erg spannend is het allemaal niet en de ‘fantasy’ laat op zich wachten. Deel twee speelt zich geheel af in de zwaarste regenbui ooit inclusief de nodige overstromingen. Pullman weet dit zo plastisch te omschrijven dat je als lezer het vocht kunt voelen. Wat een zondvloed. In dit tweede deel beginnen zich ook de meer mysterieuze zaken voor te doen. Jammer genoeg zijn dit steeds losse onderdeeltjes en vormen ze niet een geheel met het verhaal. Omdat de twee delen ook nog eens een beetje losstaan van elkaar, ontbreekt er een spanningsboog in dit boek. Da’s jammer.

Ook jammer: de alethiometers zijn er wel, maar worden niet gebruikt. En in dit Boek van Stof wordt helemaal niets uitgelegd over Stof. Het grootste minpunt vind ik echter de vlakke uitwerking van de vrouwelijke karakters. Dr Hannah Relf en de schitterende recht-voor-de-raap Alice hadden veel meer verdiend dan dat ze nu gekregen hebben als tweederangs aangevertjes voor Malcolm.

Laat ik vooral positief eindigen: dit boek leest als een trein en ik vond het fijn om weer een paar uurtjes in deze door Pullman geschapen wereld terug te zijn. Alleen daarom al vier sterren. Ik kijk vooruit naar de andere twee delen. Nog een laatste toevoeging.

Dat Pullman de Noorderlichttrilogie schreef als atheïstische tegenhanger van het moraliserend christelijke Narnia, daar kwam ik pas jaren later achter. Omdat het allemaal zo ‘over-de-top’ is, kon dit m.i. niet anders dan een fantasieversie van religie zijn. Ook ‘Het boek van stof’ heb ik op die manier gelezen ... het is niet mijn God, waarover in dit verhaal geschreven wordt. Mensen die zich eraan storen kunnen beter bij zichzelf te raden gaan. En Pullman? Ach, wat voor reden hij ook heeft … als er zo’n schitterend verhaal uitkomt, dan vind ik het best.