Veel kookboeken of boeken over eten die de laatste tijd verschijnen gaan over gezond eten en hoe we dat moeten doen. Het gaat al lang niet meer om om slechts te minderen met vet, zoet of te veel voedsel. Het gaat om zaken als rauw, onbereide producten, geen tarwe, veel groente, superfoods als chiazaad, gojibessen, hennepzaad, quinoa en verbod op zuivelproducten en vlees, etc. We kunnen door de bomen het bos niet meer zien. Hoe anders is dit boek over eten en smaak van de Vlaamse Katy Mathys. In een duizelingwekkende vaart en dito schrijfstijl vertelt Mathys ons over eten en smaak. Rondom de vijf smaken zoet, zout, zuur, bitter en umami, biedt zij ons een wirwar van wetenschappelijke inzichten, ervaringen van koks, voorbeelden uit de (veelal Angelsaksische) literatuur, citaten uit kookboeken, historische bevindingen en heel persoonlijke verhalen. Hoofdstukken rond de thema's vettig, puur, pittig, onsmakelijk en laatste verlangens zijn er ook.

Het knettert, borrelt en bruist in dit toverboek van smaken, een heksendrank van verhalen, inzichten, opvattingen, literaire citaten, herinneringen verwarmt ons tot op het bot. De licht Vlaamse toon van de schrijfstijl van Mathys past hier heel goed bij. Zij schrijft bijvoorbeeld: 'beenderkoud' (p. 93) en 'op restaurant gaan' (de uitdrukking 'op café gaan' kende ik al wel), en natuurlijk komt het 'frietkot' ook verscheidene malen langs.
Het boek zindert van alle kanten. Het enige minpunt is dat Mathys de lezer nauwelijks op adem laat komen; bladzij na bladzij staat vol met de heerlijkste zinnen. We komen als lezer zintuigen tekort; we zijn gedwongen het boek van tijd tot tijd terzijde te leggen, terwijl we eigenlijk door willen. We willen ons overeten aan dit boek.

Een van de heerlijkste dingen van dit boek is dat het zo therapeutisch is. Alles is goed en is toegestaan. Het toegeven aan 'cravings', of je nu zwanger bent of 's nacht al slaapwandelend eet. Wat een zaligheid in deze tijd van strenge boeken over hoe wij dienen te eten. Schrijver dezes ging direct aan de slag met een linzensoep op Japanse wijze en een overgevulde 'huzarensalade' en voelde zich even wat minder ongerust over het 'maatje meer'. We mogen gewoon best smaakvol eten. Het is ook gezond voor een mens om lekker te eten.

Heel grappig is in dit boek onderen andere dat Mathys zich afvraagt hoe Prousts romanreeks Op zoek naar de verloren tijd eruit zou hebben gezien indien de hoofdpersoon in een bitterkoekje zou hebben gebeten in plaats van in een madeleinecakeje. Heel anders, suggereert ze; bitterkoekjes worden namelijk alleen in Nederland gegeten, en hebben een ruigere structuur dan het weke, weeïge cakeje dat de herinneringen van Marcel in werking zet.

Mathys (1972) is literair journalist; ze schrijft over Angelsaksische literatuur en heeft plaatsgenomen in verschillende literaire jury's. Zij schrijft ook over eten en smaak, en geeft over dit onderwerp workshops.

Ik geef een willekeurig citaat: 'Puur bitter vinden we nooit lekker. In combinatie met andere smaken zorgt bitter voor complexiteit of voor een frisheid die niet zuur is. Sommigen zien bitter, net als zuur, aan voor de tegenpool van zoet. Ze vergeten dat de twee op verrukkelijke wijze kunnen samenspannen, zoals in koffiedesserten, notentaarten. (p. 150).

Dit is een zeer smakelijk boek ook als je niet van koken houdt. Iedereen houdt van eten, toch?