Anne Frank; de mensen bij wie er geen belletje gaat rinkelen, bij het horen van deze naam, zullen op één hand te tellen zijn. Ze schreef tijdens de onderduikperiode met de intentie om ná de oorlog een boek te publiceren, gebaseerd op haar dagboek. In eerste instantie schreef ze voor zichzelf, totdat ze op radio Oranje een toespraak hoorde van de minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen. Deze wilde dat alles wat zou kunnen getuigen van het lijden onder de Duitse bezetting, na de oorlog verzameld en openbaar gemaakt zou worden, waarbij hij ook dagboeken opnoemde. Dat bleek voor Anne de drijfveer om te schrijven.
Het boek is er inderdaad gekomen, als 'Het Achterhuis', maar zelf heeft ze dat niet meer mee mogen maken.

En dan draag je ineens zorg voor onderduikers

De biografie waar het in dit geval om gaat is het verhaal van en over Bep Voskuijl (1919 - 1983). Zij was de jongste van de helpers die ervoor hebben gezorgd dat de acht leden van de gezinnen Frank en Van Pels, konden onderduiken in het achterhuis van het bedrijfspand van de firma Pectacon, waar Otto Frank directeur van was. Bep werd door Anne in haar dagboek 'Elli Vossen' genoemd, omdat ze voor alle personen waar ze over schreef, een pseudoniem bedacht.

De vrolijke Bep was de oudste van de acht kinderen in het gezin Voskuijl en voor de jongste kinderen moest ze de zorg op zich nemen. Ze was eenentwintig toen de oorlog begon en als werknemer van het bedrijf van Frank werd ze ingelicht over de onderduikplannen. Dat was het begin van de ruim twee jaar die zeer ingrijpend voor haar zijn geweest. Haar zware taak was om ervoor te zorgen dat voedsel voor de onderduikers verzameld werd en ze bezocht de onderduikers dan ook regelmatig. Vooral Anne was erg op haar gesteld en wilde alles weten wat er buiten gebeurde.
Ook de vader van Bep, Johan Voskuijl, was werkzaam binnen het bedrijf en werd ingeschakeld om hulp te bieden. Johan was degene die ervoor heeft gezorgd dat de boekenkast werd gemaakt en geplaatst. Bep en Johan hebben de andere gezinsleden nooit in vertrouwen genomen over de onderduikers.

Zus Nelly

Een riskante factor was Nelly, het zusje van Bep, die meerdere Duitse nazi-vriendjes had. Het vermoeden bestaat dat Nelly wist van de onderduik op de Prinsengracht. Haar relatie met de andere gezinsleden kwam hierdoor danig onder spanning te staan.

Wanneer de Gestapo, op 4 augustus 1944, de onderduikers heeft weggevoerd en hun spullen door de verhuiswagen zijn opgehaald, bleken de vellen papier die Anne had volgeschreven, nog in het achterhuis te liggen. Bep en Mies Gies hebben ze verzameld en verborgen. Naderhand hebben ze het aan Otto Frank overhandigd.

De vrolijke Bep werd na de oorlog een echte binnenvetter. Ze sprak liever niet over de verschrikkelijke gebeurtenissen en het gevoel van machteloosheid wat ze niet heeft kunnen verwerken. Toch heeft ze haar zoon Joop uiteindelijk wel in vertrouwen kunnen nemen. De biografie geeft niet slechts de oorlogsperiode weer, maar vertelt ook van de tijden erna. Hoe is het Bep verder vergaan? Is het haar gelukt om de afschuwelijke ervaringen uiteindelijk een plekje kunnen geven?

Conclusie

Met deze biografie heb ik een zeer integer verhaal gelezen. Het feit dat Joop van Wijk de zoon is van Bep wordt nergens gebruikt om ermee te koketteren dat zijn, toen nog jonge moeder in de oorlog zoveel inzet heeft getoond om zorg te dragen voor de hulp aan de familie Frank.

De auteurs hebben niet geschuwd om tevens de precaire zaken, die nog steeds heel gevoelig liggen binnen de familie, te onderzoeken en te beschrijven. Het verdient respect wanneer je alles durft te bespreken, zeker wanneer het zoveel lading heeft binnen een familie.

De uitgebreide lijst met noten die verwijzen naar allerlei onderzoeksmateriaal, brieven, gesprekken, verslagen van interviews, documentatie van de Anne Frank Stichting ed, duiden op gedegen en uitvoerig onderzoek. Daarvan getuigt ook de lange lijst met websites, correspondenten en bronnen die geraadpleegd zijn.
Vijf jaar zijn de auteurs bezig geweest met de totstandkoming van deze biografie.

Lees dit boek!!! Het laat de andere kant zien van Het Achterhuis.

Auteurs

Jeroen de Bruyn (1993) bezoekt in 2007 Het Anne Frank Huis. Hij was toen dus dertien jaar en het maakte een enorme indruk op hem om het met eigen ogen te aanschouwen en te ervaren. Ineens werd het werkelijkheid en was het niet enkel meer een verhaal van de Tweede Wereldoorlog. Het Achterhuis was ineens niet meer slechts een boek en de woorden kregen veel meer zeggingskracht. Hij kreeg interesse in de rol van de 'helpers' of 'beschermers', zoals Anne dat beschreef. Hij verdiepte zich meer in dit onderwerp en kwam tot de conclusie dat er vaak over Miep Gies werd geschreven en maar heel weinig over Bep en háár rol in het geheel. De vraag waarom de ene helper wél werd genoemd en de andere niet, intrigeerde hem en hij ging op onderzoek uit. Het idee om een biografie over Bep te schrijven kreeg een steeds vastere vorm. Hij zocht contact met Joop van Wijk, de jongste zoon van Bep. Deze vond het;

'bijzonder, zeker in deze tijd, dat een jong mens als jij zich zo gedocumenteerd en gemotiveerd een ideëel doel heeft gesteld: een boek schijven over mijn moeder, als helpster van joodse onderduikers, teneinde de verwarring rondom haar persoon weg te nemen.'

Ondanks dat het in het gezin Van Wijk een ongeschreven regel was om het verleden met rust te laten, maakten ze voor Jeroen een uitzondering. Er kwam een ontmoeting én een overeenkomst.....Jeroen en Joop gingen het project gezamenlijk aan. Het onderzoek naar nieuwe en nog onbekende feiten ging van start.

De biografie werd eerder gepubliceerd door Uitgeverij Prometheus in april 2015. Zij haalden het uit de markt in januari 2016.
De auteurs ontbonden de overeenkomst met de uitgever en Joop van Wijk richtte samen met zijn echtgenote uitgeverij Bep Voskuijl Producties BV op.

Als nieuwe uitgever, medeauteur en niet op de laatste plaats als haar jongste zoon, vindt Joop het de hoogste tijd, dat dit historische document, met meer dan vijf jaar boekresearch en goede recensies (bepvoskuijl.nl/home) een comeback verdient.
Hij kiest niet zomaar voor 26 januari 2018:

Daags vóór "Holocaust Memorial Day" en in het "Jaar van de Bezetting" beginnen Bep en Johan Voskuijl (resp. helpster en maker van de draaibare boekenkast) aan die comeback en is de biografie weer in de boekhandel en via alle boekenplatforms verkrijgbaar.
Een Engelse versie is de volgende stap!

“Opdat ook HAAR NAAM nooit vergeten wordt ...”

Titel: Bep Voskuijl, het zwijgen voorbij
Ondertitel: Een biografie van de jongste helpster van het Achterhuis
Auteurs: Jeroen De Bruyn en Joop van Wijk
Categorie: Historische biografieën
Pagina's: 256
ISBN: 978-94-6345-258-8
Bibliografische imprint: Bep Voskuijl Producties BV
Uitgever: Bep Voskuijl Producties BV
Verschijningsdatum: 26-01-2018
Verkoopprijs: € 19,95
Website: bepvoskuijl.nl/home
E-mail: info@bepvoskuijl.nl