SITUERING

Het dramatische verhaal van de aristocratische familie Buddenbrook speelt zich af in het decor van de 19e eeuw.
Het is moeilijk voor te stellen, maar álles in de maatschappij was onvergelijkbaar met onze huidige samenleving. Alles was handenarbeid, verplaatsingen per koets, te voet of per schip, afstandscommunicatie per brief of telegram, politieke macht in handen van de rijken, ... en in de hogere kringen werden huwelijken geregeld binnen de maatschappelijke stand, inclusief bruidsschatten, ...
Het einde van die eruw luidt echter allerlei maatschappelijke veranderingen in: het volk wordt mondiger en we staan aan de vooravond van de eerste industriële revolutie, ...

DE BUDDENBROOKS

Een familie van kooplui, handelaars bij wie het de gewoonte is dat het familiebedrijf overgaat van vader op zoon. Het is een bloeiend bedrijf dat opgericht werd door Johann Buddenbrook sr. en succesvol werd verdergezet door Johann jr. Het bedrijfskapitaal groeit en de familie leeft een luxueus leventje, ... geen vuiltje in de zuivere lucht, ..

HET VERHAAL

Johann sr. en zijn zoon Johann jr. hebben het familiebedrijf met kundige en vooral sterke en strenge hand geleid: ze zijn winstgevend, het kapitaal groeit en hun levensstijl is representatief voor hun rijkdom. Ze delen mee in de politieke macht als consul of senator, ze nemen maatschappelijke en financiêle beslissingen, ... ze hebben macht, .. ze regeren.
Een volgende generatie klopt op de deur. Thomas is de uitgelezen persoon, persoonlijkheid die het bedrijf gaat leiden. Maar ook Christian wil zijn graantje graag meepikken al is zijn levensstijl nu niet echt passend binnen het kader van de Buddenbrooks.
Thomas neemt de fakkel in handen, maar al van bij het begin maakt hij zich zorgen: het bedrijfskapitaal stijgt niet snel genoeg, ... Dat is het gevolg van een aantal factoren. Een van die factoren zijn de huwelijken van de zussen Buddenbrook. Vooral de eigenzinnige, hoogmoedige Antonie is een storende factor die er voor zorgt dat er flinke happen uit het familiekapitaal worden genomen, ..,
Christian leeft zijn leven. Een rijkeluisleventje dat hij leidt op kosten van het familiekapitaal, ... Zijn gezondheid komt zijn manier van leven zeker niet ten goede en zijn carrière stelt niets voor: twaalf stielen, dertien ongelukken.
Het toppunt voor Thomas Buddenbrook is de bouw van zijn nieuwe, riante villa: de kroniek van een aangekondigde ondergang. Langzaam maar zeker brokkelt het imperium af en een een waardige opvolger is er niet. Zijn zoon Hanno is ziekelijk en zijn interesses liggen in de muziek en het toneel, ... ver weg van kasboeken en handelsovereenkomsten, ...
Het gaat van kwaad naar erger met Thomas Buddenbrook: hij stelt zichzelf en zijn leven in vraag en zijn gezondheid leidt onder zijn psychische toestand, ... De wereld ontglipt hem, ...
Het overlijden van de mater familias en de daaropvolgende inboedelverdeling en de verkoop van het riante, maar reeds in verval zijnde, huis betekent de zwanenzang voor de familie Buddenbrook. Diverse overlijdens zorgen er voor dat de eens zo hechte familie ruggengraatloos uit elkaar valt, ...

STIJL

Thomas Mann debuteert in 1901 met, ... De Buddenbrooks. Hij is nauwelijks 26 jaar!
Mann schrijft in de stijl van de 19e eeuw, maar dat is geenszins een storende factor in deze wereldberoemde roman.
Het boek is vlot leesbaar en dat is mede zo door enkele zeer sterke elementen in de schrijfstijl van Mann:
>> De onwaarschijnlijk sublieme manier waarop hij zijn personages neerzet: ze zijn af! Er is nog maar weinig verbeelding voor nodig om ze allemaal voor je te zien, alsof je naar een film kijkt, ... Maar niet alleen het uiterlijke van de personages weet Mann secuur weer te geven, hij laat ons ook meekijken in de psyche van zijn spelers, ..
>> De gestoffeerde en plastische beschrijvingen van omgevingen en plaatsen waarin hij zijn personages laat acteren in zijn zelf gecreëerde decors! Als lezer loop je mee door huizen, tuinen en straten, .. 3D avant la lettre!
>> De situering op de tijdsas: de maatschappelijke en sociale toestanden worden waarheidsgetrouw weergegeven.
Mann weet diverse stijlfiguren te verweven in zijn verhaal. Het meest opvallende is de herhaling. Maar zeker niet te vergeten: de humor, de ironie het cynisme en het sarcasme, ..
Vooral de personages Antonie en Christian staan vaak op het voorplan in de passages waarin deze stijlfiguren te vinden zijn.

PSYCHOLOGIE

Tiende deel, vijfde hoofdstuk.
Zeer sterke passage met Thomas Buddenbrook in de hoofdrol. Hij stelt zichzelf ter discussie: de wil om vooruit te komen is er nog wel, maar het karakter ontbreekt, ... Hij ziet de toekomst zwart in, .. zonder opvolger, ...
De dramatiek druipt er af: de eens zo fiere, maar nu gebroken man die het testament van zijn leven opmaakt, zichzelf ter discussie stelt, zichzelf in de spiegel bekijkt, ...
Mann laat os binnen in het hoofd van Thomas en daar is enkel maar vast te stellen dat er een enorme chaos heerst, ..

BEOORDELING

De Buddenbrooks, ... een wereldklassieker.
De realistische ( uit het leven gegrepen ) en plastische manier waarop Mann zijn roman schrijft getuigt van een zeer uitzonderlijk en groot talent.
Enkel de allergrootsten houden vanaf het begin voor ogen waar ze met hun werk willen eindigen: Thomas Mann hoort daar ontegensprekelijk bij.
De Buddenbrooks is niet zomaar een kroniekje, een romannetje, over een aantal generaties. Het is zo veel meer dan dat, .. Het verhaal van de welvarende familie en hun bloeiende bedrijf en de afbrokkeling van beide weerspiegelt de maatschappelijke en sociale maatschappij van die tijd en, ... de afbrokkeling daarvan, ..
Tegen die achtergrond laat Thomas Mann ons genieten van de mooie en minder mooie momenten in de levens van De Buddenbrooks. Langzaam maar zeker zit je verweven in een scenario dat balanceert op de dunne en zeer slappe koord tussen overleven en ten onder gaan, ...
Door zijn inzicht weet Mann zijn lezers te overtuigen dat het de verkeerde kant uitgaat bij De Buddenbrooks, ... soms wel eens hoopvol uitgesteld, dan weer is de ondergang dramatisch dichtbij, ... steeds dichterbij komend, ..
Zo ook verging het de maatschappij aan het eind van de 19e, begin 20e eeuw, .. laat ons zeggen in de vroege vooravond van WOI, ..

THOMAS MANN

Geboren en overleden in Lübbeck ( 1875-1955 ).
Een van de belangrijkste Duitste auteurs van de 20e eeuw. Onder andere voor De Buddenbrooks ontving hij in 1929 de Nobelprijs voor Literatuur.
Andere werken
De Toverberg
Lotte in Weimar
De dood in Venetië en andere verhalen
Duitsland heeft mij nooit met rust gelaten