Een moordende dokter wordt gepakt en krijgt alleen huisarrest. In een andere, Natalee Holloway-achtige zaak, gaat de moordenaar aanvankelijk vrijuit. Is dit maatgevend voor de verziekte Venezolaanse samenleving? We volgen schrijver Matías Rye, die op zoek is naar een vorm om dit verhaal op papier te krijgen in een soort speurdersroman. Gaandeweg gaan we steeds meer begrijpen van de geschiedenis van het land, die van de vrijheidsoorlogen, coups en revoluties aan elkaar hangt.

Er gebeurt nog meer in The Night. Heel veel meer. We leren bekende en minder bekende Venezolanen kennen. Goede, maar ook in en in slechte. En van die laatste soort, daar zijn er nogal wat van. Halfgare heersers maken het land kapot. Politici schenden mensenrechten en zetten de oppositie gevangen. Rechercheurs functioneren zó slecht dat Rye zich afvraagt of zijn detectiveroman wel geloofwaardig is als de moord wordt opgelost. Uiteindelijk kiest hij voor een gothicscenario – dat komt het dichtst bij de hel waarin veel Venezolanen op dit moment leven.
Ooit was Venezuela een welvarend vakantieland. Isla Margarita - vlak voor de kust - was een soort tweede Mallorca. Hoe kon het zo misgaan? The Night leert je daarover een heleboel. Na tientallen jaren socialisme naar Cubaans model is de economie ingestort. Onder Chavez-protégé en voormalig buschauffeur Maduro glijdt het land zelfs af naar een failed state. 25.000 mensen werden er vorig jaar vermoord of raakten vermist. De hoofdstad Caracas is zelfs uitgeroepen tot gevaarlijkste stad van de wereld. Voortdurend valt het licht uit: het zijn duistere tijden.

Rodrigo Blanco Calderón (1981) wil een heleboel tegelijk. De waarheid over de recente geschiedenis van Venezuela aan het licht brengen. Filosofische discussies voeren met de lezer (‘met welke moraal kan een homo die in de kast zit tegen een andere homo zeggen dat hij uit de kast moet komen?'). De linguïstiek van De Saussure uitleggen (‘zoek naar de woorden achter de woorden’). Ons de indierock van Morphine laten horen. Eer betonen aan Darío Lancini, een soort Zuid-Amerikaanse Hugo Brandt Corstius (‘Opperlans!’), die Blanco Calderón inspireerde tot de taal- en woordspelletjes waarvan je er in het boek honderden kan vinden.

En dan zijn er ook nog een hele hoop verhaallijnen. Het liefdesleven van Rye. De moeizame jeugd van Margarita Lambert, een vriendin uit zijn jeugd aan wie hij vaak denkt. De sores van gevangenispsychiater Miguel Ardiles. De verwording van dokter Montesinos van gerespecteerd arts tot psychopaat. Flashbacks, feiten, beschouwingen - af en toe ben je het spoor bijster. Vooral het eerste boek van de vier delen zet je aan het denken. Daarna zo hard dat het bijna niet leuk meer is. Daan Peters van Tzum deed het aan het werk van de Chileen Roberto Bolaño denken, auteur van Los detectives salvajes en 2666, boeken vol semi-gefingeerde personages en net-niet absurde voorvallen. Voor ons kaaskoppen heeft vertaler Arie van der Wal achterin een handige lijst toegevoegd om te herleiden wie er achter al die verhaspelde namen schuilgaan.

Een boek dat bijna bezwijkt onder zijn eigen dynamiek als tegenwicht tegen de bakken gemakzuchtige, in wezen saaie literatuur-tussen -aanhalingstekens die de toptienen bevolkt. Ergens wel kicken. Ben je geïnteresseerd in taal of in Latijns-Amerikaanse cultuur, of ben je een avontuurlijke lezer an sich die tegen een stootje kan, dan is dit een aanrader. Ben je van het ‘makkelijke’ lezen? Begin er niet aan en trek wat van de stapel bij de ingang van de boekwinkel.