Modiano schrijft altijd prachtige, melancholieke, weemoedige en licht omfloerste boeken, waarin onduidelijke schimachtige personages stil dwalen in de schimmige mist van hun leven. Ik lees zijn boeken altijd meteen nadat ze vertaald zijn, ook dit boek weer, en het verveelt nooit. Sterker nog, het lijkt wel alsof elk boek nog weer beter is dan het vorige. Zelf hou ik er in elk geval bijzonder veel van.

Veel actie is er niet in zijn boeken, ook niet in dit boek. Maar wel veel beklemming: een van de personages bijvoorbeeld voelt zich voortdurend achtervolgd, onder meer door een mysterieuze en melancholieke stalker, en ook door een soort vormloze dreiging die juist door zijn vormloosheid extra beklemmend is. Maar belangrijker dan de beklemming is de weemoed: de vage en onbenoemde liefde tussen Jean Bosmans en Margaret le Coz, die elkaar als bij toeval ontmoeten en als bij toeval weer verliezen, en dan vervolgens de bijna terloopse herinneringen van Bosmans aan deze vage liefde. Nostalgie tot op het bot, gedempt verlangen naar wat nooit is geweest. Allemaal zonder veel heftig vertoon van emotie: bij Modiano zijn alle kleuren, geluiden en stemmingen gedempt. Zelfs de stemmingen van een messentrekker die zijn mes trekt. Dat geeft het boek een heel onbestemde, mooie vaagheid.

Het boek begint aldus: 'Sinds enige tijd dacht Bosmans vaak terug aan bepaalde voorvallen uit zijn jeugd, bepaalde vluchtige ontmoetingen, naamloze gezichten, warrige, abrupt afgebroken personen. Het stamde allemaal uit een ver verleden, maar doordat ze niet met de rest van zijn leven waren verbonden, bleven al deze scènes in het luchtledige hangen, in een eeuwig heden. Op de vragen die ze altijd weer bij hem opriepen, zou hij nooit antwoord krijgen. Voor hem zouden het altijd raadselachtige fragmenten blijven'. Typisch Modiano, zo'n begin, en naar mijn smaak prachtig: vooral door de ongrijpbaarheid en onbeslisbaarheid die Modiano schijnbaar moeiteloos oproept. Voor Bosmans en Margaret is er geen logisch samenhangend verhaal, maar alleen een reeks 'scènes' die eeuwig in het luchtledige hangen. Heden, verleden en toekomst worden als het ware steeds opgeschort. En dat is weemoedig en treurig, maar tegelijk ook niet zonder schoonheid: juist die onbepaaldheid geeft ook een vreemd soort lichtheid en hoop. Zoals Bosmans op een gegeven moment denkt: 'Ik wil het maar liever in het vage laten [...]. Zolang je twijfelt, is er ten minste nog een bepaalde hoop, als een vluchtlijn naar de horizon. Je zegt bij jezelf dat de tijd haar verwoestende werk misschien nog niet heeft voltooid en dat er nog ontmoetingen zullen komen'.

Een vluchtlijn naar de horizon.... wat een beeld. En ik ga niet het m.i. prachtige eind van dit boek verklappen, maar volgens mij is dat eind juist zo prachtig omdat het vrij onbepaald is, daardoor niets afsluit, en dus de vluchtlijn naar de horizon open laat. Dat de personages niets bereiken en niets tot stand brengen is hun tragiek, dat zij geen welgevormde positie in de wereld innemen is hun treurnis, maar door deze onbepaaldheid blijft hun leven ook licht en vol onbestemde mogelijkheden. Weemoedigheid over het ongrijpbare leven, gecombineerd met de rijkdom en lichtheid van het onbepaalde: dat is waar het volgens mij bij Modiano om gaat. En dat is ook waarom ik hem zal blijven lezen en herlezen, zolang het nog kan. Wat weer een boek, wat een schrijver.