Ik houd van kunst en van lezen. Een historische roman over kunst kan ik dan ook niet laten liggen. Het laatste schilderij van Sara de Vos is een roman waarin beide elementen samenkomen.

Het laatste schilderij van Sara de Vos

Amsterdam, 1631: Sara de Vos wordt als eerste vrouwelijke schilder toegelaten tot het Gilde van Sint Lucas, waar ook Rembrandt en Vermeer lid van zijn. Meer dan driehonderd jaar later is haar enige overgebleven werk een intrigerend landschap met een meisje in de sneeuw.

New York, 1957: Eleanor Shipley, een Australische studente kunstgeschiedenis, krijgt van een dubieuze kunsthandelaar het verzoek een kopie van het schilderij te maken. De beslissing die ze neemt, heeft ingrijpende gevolgen voor de rest van haar leven.

Sydney, 2000: Eleanor is universitair docent en conservator gespecialiseerd in vrouwelijke schilders uit de Gouden Eeuw. Ze organiseert een tentoonstelling en tot haar schrik worden zowel het echte schilderij als haar vervalsing ingestuurd.

Een boek als een Monet

Wat een uitdaging om in één boek drie tijdsgeesten tot leven te wekken. De Gouden Eeuw in Amsterdam is levendig en levensecht, maar dat geldt ook voor het New York in 1957 en Sydney in 2000. Dominic Smith bewijst met dit boek dat hij zich goed heeft ingelezen. Niet alleen om de lezer mee te nemen terug in de tijd, maar voor de fascinerende lessen kunstgeschiedenis en schilderen die je in het boek vindt.

De dialogen zijn erg sterk. Humoristisch op een subtiele manier, zoals wanneer een flauwe grap leuker is als de verteller hem vertelt met een serieus gezicht. Ik heb geregeld gegrinnikt. Toch kon het boek me niet helemaal pakken en begon het verhaal me soms te vervelen. De verhaallijnen zijn vergelijkbaar met een Monet: van dichtbij zijn het enkel gekleurde vlakken die gezien vanaf een afstand een geheel vormen. Er zijn verschillende gebeurtenissen die weliswaar logisch en nodig zijn om het verhaal een kant op te sturen, maar toch niet helemaal samenvloeien met de rest van het verhaal. Dat zorgt voor fronsen en twijfels en obstakels tijdens het lezen.

De verhaallijnen komen mooi samen, al had de ontwikkeling van Sara de Vos iets meer in beeld mogen zijn. Nu dienen die puur ter verduidelijking van de uitdagingen en opvattingen in het heden (2000), maar juist die fascinerende tijd kan meer doen: sfeer overbrengen. Het gevoel van de schilderijen tot leven brengen. Smith had zo veel meer kunnen doen met die Gouden Eeuw. De verhaallijn uit 1957 is van groter belang voor het verhaal. Toch kreeg ik vrijwel nergens het gevoel dat de sprongen in de tijd het heden dusdanig op gang brachten dat ze me dwongen om verder te lezen totdat ik het uit zou hebben.

'Het laatste schilderij van Sara de Vos' is een interessante historische roman voor liefhebbers van kunst en historische verhalen.

(Deze recensie verscheen eerder op www.alexhoogendoorn.nl)