Is politiek consumentisme de manier om te werken aan een betere wereld? Wouter Mensink onderzocht in 'Kun je een betere wereld kopen?; de mogelijkheden en de valkuilen van het fairtrade-complex.

Met 'Kun je een betere wereld kopen?' staat Mensink op de shortlist van de Socratesbeker 2016. Deze ‘wordt ieder jaar uitgereikt aan de auteur van het meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek dat in het voorgaande jaar verscheen.’ De naam refereert natuurlijk aan de gifbeker die Socrates dronk als alternatief voor gevangenschap.

'De winkel lijkt soms een stemhokje waar je kunt stemmen met je euro's,' zegt Wensink. Dit wordt ook wel politiek consumentisme genoemd: door iets te kopen geef je eigenlijk een politieke voorkeur aan. Deze benadering van fairtrade brengt problemen met zich mee. Is het beïnvloeden van de vraag wel de manier om het aanbod te veranderen? Of bereik je juist het tegenovergestelde van wat je wilt, zoals een heel realistisch scenario kan zijn?

'Aan de hand van documentaires over wereldhandel onderzoekt Wensink alternatieve manieren op fairtrade te benaderen.' Door de documentaires met woorden voor je ogen tot leven te wekken, betrekt hij je in die werelden. Dit maakt het een speels en meeslepend boek, maar in zekere zin ook luchtig waardoor er voldoende ruimte is voor de theorieën die hij aanhaalt. Door de praktijkvoorbeelden komt het boek dichtbij en dat is precies het doel van dit boek: de lezer overhalen zelf na te denken over zijn rol in het 'fairtrade-complex'.

Doordat Wensink terminologie uitlegt en zijn redeneringen expliciet maakt, is het een toegankelijk boek. Het leest als een getranscribeerde lezing van Wensink zelf. Het had dikker gekund om nog meer naar de oplossingen toe te werken, maar dan zou het wellicht voorbij zou gaan aan het leveren van een toegankelijk boek. Als er iets duidelijk wordt, is het namelijk dat we allemaal een groot aandeel hebben in het in stand houden van de markt van productie die geproduceerd zijn onder onmenselijke omstandigheden.

'Kun je een betere wereld kopen?' is een helder pleidooi voor een betere wereld, die niet te koop is maar wat we kopen heeft wel degelijk invloed.

Deze recensie verscheen eerder op www.alexhoogendoorn.nl