Een verlate reactie want was het boek even kwijt (o help). Gelukkig weer teruggevonden want het is een prachtig boek en het had ook al een plaatsje gevonden in mijn top 10 van dit jaar.
Het begint al meteen ontroerend mooi met de beschrijving hoe Aleksandar (de ik-persoon) de dood van zijn opa Slavko beleeft. Omdat je het door zijn ogen meemaakt, voel je hoe het voor hem is. En hoe hij daar staat met zijn toverstafje bij het graf... tot tranen geroerd was ik. Hij belooft daar zijn opa en zichzelf om nooit op te houden met het vertellen van verhalen. En die belofte houdt hij.
We maken kennis met oeroma en oeropa, met tante Tyfoon, met Zoran, Walrus en zijn lieveheersbeestje, met meneer Fazlagiç, met het paard Bloemkool en vele andere inwoners van de stad Višegrad. Als ik de bladzijden doorblader zit ik weer te genieten! Zou het bijna weer gaan lezen.
Dan sluipt de onrust het verhaal in. Er zijn mensen die vluchten, er komen soldaten die je naam willen weten en als die naam hen niet bevalt heb je pas echt een probleem, en ze zitten regelmatig met alle inwoners van de flat in de kelder. Ook dit maak je weer mee als kind. Er wordt 'oorlogje' gespeeld, de kinderen halen gevaarlijke dingen uit zoals stiekem naar buiten gaan, maar Aleksandar wordt ook geconfronteerd met verdriet vooral van Asija van wie hij hevig onder de indruk raakt, die hij nooit vergeet, en vele brieven schrijft (mooi!!). Ook hier een aantal ontroerende verhalen.
De familie Krsmanoviç vlucht eerst naar Belgrado, later naar Duitsland. Die scène daar ook wanneer ze 3 uur bij de deur van de letter K wachten op hun verblijfsvergunning. Aleksandar is bezig het Duitse woordenboek uit zijn hoofd te leren en neemt afscheid met de woorden: 'aagje, aai, aaibaar, aaipoes, aakschipper, aal, aalglad, aamborstig, aanbakken, aanbetalen, aanbidden, aanbiddelijk, aanbieding, aanboren, dank u wel!' Zijn lievelingsletter is de ß. Dit alles lees je in een brief die hij aan Asija schrijft. En die hij ondertekent als Alekßandar.
Wanneer zijn oma Katarina teruggaat naar Višegrad geeft ze hem een leeg boek waarin Aleksandar verhalen gaat schrijven en die je in het boek terugvindt in een hoofdstuk met de titel: Toen alles goed was. Alles ook weer prachtig, ontroerend en onvergetelijk.
Aan het eind van het boek gaat Aleksandar terug naar Višegrad met op zak de lijsten die hij gemaakt heeft. Lijsten van herinneringen: één van de mooiste vind ik de lijst: afstanden in stappen. De afstand thuis - oma Katarina was vroeger: 2349 stappen , nu 2250 stappen. Hij loopt door de straat, kent het balkon, kent de autobandschommel in de tuin en kent de smaak van gejatte mirabellen uit die tuin maar kent geen enkele naam op de brievenbussen, behalve een.
Hopelijk heb ik jullie nu samen met de reacties hieronder enthousiast genoeg gemaakt want dit boek is het lezen zeker waard.