Het boek vertelt het levensverhaal van een Joodse vrouw, een boekhandelaar, in de jaren voordat WOII uitbreekt. Hoewel dit op zich geen spectaculaire elementen zijn, is dit een verbijsterend verhaal.

Zoals Patrick Modiano in zijn voorwoord al vertelt, is er over haar leven niet veel bekend. En dat maakt het boek zo puur; autobiografisch zonder de lezer te beïnvloeden met haar intieme verhaal.
Het verhaal ontrolt zich voor je ogen als een geschreven filmscript. Haar periode als boekhandelaar van een specialistische boekhandel met Franse boeken in het mondiale Berlijn van de jaren 1920-1930, geeft een mooi tijdsbeeld van Berlijn, van schrijvers en van haar klanten.
Aan de hand van alledaagse bureaucratische maatregelen en geweld in de straten, wordt fijntjes de opkomst van de nazi's beschreven. Uiteindelijk kan Francine zich niet meer staande houden en vlucht zij naar Parijs, de stad van haar studie, een koffer met persoonlijke bezittingen achterlatend in een depot in Berlijn. Deze koffer zal later nog een belangrijke rol spelen.

Haar Franse periode wordt bepaald door de oorlog die alles in Frankrijk verandert. Haar leven met boeken, cultuur en uitgevers wordt omvergeworpen. Er volgt een periode van vluchten voor de nazi's en mislukte vluchtpogingen naar het veilige Zwitserland, die uiteindelijk slaagt.

Wat het boek zo aangrijpend maakt, zijn de korte, trefzekere zinnen die als filmscènes het verhaal neerzetten. Op haar reis door Frankrijk ontmoet zij tal van bijzondere personen, met ieder hun eigen, door oorlog veranderde leven. Zij komen in beeld en beklijven in je geest. Goede en foute Vichy-Fransen laten zien hoe dun de lijn soms is tussen goed en kwaad.

Haar verhaal is misschien niet nieuw, maar de beschreven personen, scènes en kleine, maar bepalende menselijke details, gaven mij een doorleefd beeld van de gevolgen en impact van WOII op de gewone alledaagse mensen in een wereld die plotseling niet meer alledaags is.
De vertaalster Marianne Kaas verdient lof voor haar vertaling vanuit het Frans. Haar Nederlands is helder, trefzeker en leest soepel.

Rob