Wat een bizar verhaal.
1984 is een dystopische roman, uitgebracht in 1949 en wordt gezien als een ‘evergreen’.

‘Grote Broer’ (Big Brother) heerst met een totalitair systeem over het werelddeel Oceanië. De onderdanen leven in een wereld waarin privacy niet bestaat en de individuele identiteit verwordt tot een gecontroleerde grauwe massa waar geen plaats is voor het individu. Permanente controle is er onder andere via teleschermen, verborgen microfoons, spionnen, kinderen die hun ouders aangeven.
Niemand is veilig, niemand mag zijn gang gaan, vrouwen zijn er voor de voortplanting. Het regiem heeft op die manier een derde van de wereld in zijn greep en streeft naar machtsuitbreiding. Middelen daartoe zijn onderdrukking, zaaien van angst en vernietiging van het verleden.
Het eerste deel leest als een informatief boek en plaatst het verhaal in een kader. Het kader is ijzig en onwerkelijk. Als je probeert te beleven wat Orwell beschrijft dan geloof je bijna niet wat je leest. Anderzijds gaan in je hoofd onmerkbaar luikjes open die je voeren naar dictatoriale regiems uit het verleden en dictatoriale regiems die nu anno 2018 nog steeds actueel zijn.
Hoofdpersoon Winston Smith verenigt zich niet met de ideologie van Grote Broer. Onverwachts treft hij een meisje dat zich ook tegen het regiem heeft gekeerd. Ze worden verliefd en nemen grote risico’s door dingen te doen die volgens het regiem absoluut verboden zijn!
In deel twee komt het verhaal meer op gang, zij het dat het eindigt met 'het boek' van Goldstein. En dat is voor de lezer 24 bladzijden taai en hard werken. En zoals hoofdpersoon Winston Smith het weergeeft weet je alles al, maar na het lezen van 'het boek' komt er een ordening in de achterliggende theorie van dit onwaarschijnlijke en onderdrukkende systeem.
Het derde deel beschrijft de ondergang van Winston Smith en zijn vriendin Julia.
O’Brien, lid van de elite Kernpartij, bedient zich daarbij van martelingen, indoctrinatie en hersenspoeling. Uiteindelijk overleven Winston en Julia deze hel. Maar voor hoe lang?
De schrijfstijl van Orwel is aangepast aan het onderwerp: kil, afstandelijk en zakelijk, grijs, sober en somber. Angst beheerst het leven in deze satire op totalitaire systemen. Het boek houdt de lezer bezig, niet vanwege een briljante schrijfstijl, maar vanwege het verhaal.

1984 zal nog lang blijven hangen, juist omdat Orwell de lezer achterlaat met vragen als: hoe is het mogelijk dat een dergelijk totalitair systeem ontstaat? Wie zit erachter? Wie is ‘Grote Broer’? Hoe kan het dat er geen opstand komt?

Na dit verbijsterende boek heb je even behoefte aan een feel good roman!