Londen, mei 1540. Het is warm, de stad stinkt vanwege de open riolen en de niet bestaande hygiëne. Ook het rechtsgevoel stinkt: de corruptie tiert welig en de wetteloosheid viert hoogtij, ondanks dat de ene na de andere wet het daglicht ziet. Het is balanceren op het slappe koord van de onzekere goedgunstigheid van de koning en de onzekere toekomst van de machthebbers, zoals Cromwell, de hertog van Essex. Diens positie wankelt nadat hij de koning aan de Duitse, onaantrekkelijke Anna van Kleef heeft gekoppeld. Hij probeert zijn positie te handhaven door advocaat Matthew Shardlake opdracht te geven op zoek te gaan naar het zwarte vuur, een onbekende materie die boten en huizen in één seconde in brand kan zetten; een geducht wapen dus waarmee de koning zijn vijanden kan vernietigen. De formule hiervoor is echter gestolen  en de koning wil over 12 dagen een demonstratie zien. Wanneer de formule van het zwarte vuur niet voor die tijd wordt gevonden, hangt het leven van Cromwell aan een zijden draad. Shardlake heeft net een nieuwe zaak op zich genomen waarbij de jonge Elizabeth wordt beschuldigd van de moord op haar neefje. Cromwell stelt hem voor het blok: vindt de formule op tijd of Elizabeth sterft op de pijnbank. Een race tegen de klok begint....
C.J. Sansom dompelt zijn lezers onder in de harde, duistere en meedogenloze wereld van de middeleeuwen, waar het stelen van een ham je al aan de galg kan brengen en waar martelen aan de orde van de dag is. Zijn gedetailleerde beschrijvingen zijn soms angstaanjagend levensecht.
Het zwarte vuur is het vervolg op Kloostermoord. Was het karakter van Shardlake in het eerste boek nog wat onderbelicht, in Het zwarte vuur komt hij naar voren als een krachtige persoonlijkheid om wie het hele verhaal draait. Goed uitgewerkt en herkenbaar, met al zijn sterke en onzekere kanten. Ook bijfiguren worden op een uitstekende manier geportretteerd. Het is veel meer uitgebalanceerd en in lijn met de kracht van het verhaal dan in Kloostermoord.
Sansom heeft zijn feiten goed op een rijtje; zelfs de genoemde hittegolf in mei 1540 is historisch correct! Een leuk extraatje is de kaart van Londen voor in het boek, waarmee de lezer de zoektocht van Shardlake naar het zwarte vuur en zijn pogingen om de onschuld van Elizabeth te bewijzen, kan volgen.
Ondanks het feit dat Het zwarte vuur een dikke pil is van meer dan 550 bladzijden, weet Sansom vanaf de allereerste bladzijde te boeien met een goed in elkaar zittende thriller in een historisch correcte setting. Ik hou van geschiedenis en van thrillers en met dit boek heeft de auteur mij van twee kanten een groot genoegen gedaan.
C.J. Sansom heeft (naast zijn roman Winter in Madrid) tot nu toe vijf historische thrillers geschreven met Matthew Shardlake in de hoofdrol. Ik hoop dat, na de eerste twee delen, nu ook de volgende delen snel in het Nederlands vertaald zullen worden!