De dierenromans van Toon Tellegen zijn bijzondere boekjes. Ze zijn gelaagd, speels doch doeltreffend en geschreven in die unieke Tellegen-manier.


Het geluk van de sprinkaan

De sprinkhaan heeft een winkel. Hij verkoopt alles behalve de zon, de maan en de sterren. Betalen hoef je bij hem niet, geld staat niet in zijn woordenboek. Zijn winkel is erg geliefd bij de dieren, die altijd bij hem terecht kunnen. Zelfs ’s nachts, want dan opent de sprinkhaan gewoon even zijn winkel. Zijn leven staat in dienst van de andere dieren, maar hoe gelukkig is hij eigenlijk zelf? Verkoopt hij ook geluk?

De verbindende schakel

Geluk of het ontbreken daarvan is een terugkerend thema in de dierenromans van Toon Tellegen. In Het geluk van de sprinkhaan is het wat explicieter, omdat de titel de lezer al een frame biedt waarbinnen het verhaal geïnterpreteerd moet worden. Toch gaat het niet alleen over de onzelfzuchtige sprinkhaan. Hij doet alles voor anderen en verloochent daarbij zichzelf. Daarmee is hij de verbindende schakel tussen alle dieren in de reeks van Tellegen.

In het begin vond ik het lastig me te identificeren met de sprinkhaan. Wat we meekrijgen, is dat hij alles voor anderen doen. Het gaat schuren bij de sprinkhaan. Het wordt warm onder zijn voeten. Dat is het moment waarop de worsteling duidelijker wordt en je de hoofdpersoon in een ander daglicht kunt zien.

Leven zonder verantwoordelijkheid

De sprinkhaan is een workaholic, leeft voor het verkopen van zijn spullen. Hij zeurt niet. Spreekt niet tegen, maar past zich aan naar de wensen van de klanten. Je hebt de hebzuchtige beer die een taart bestelt die nooit opkan. De faalangstige olifant die wel wil klimmen maar bang is voor de val. En het onzeker vuurvliegje dat zo vurig hoopt dat iemand zijn licht opmerkt. Dat kan een verwijzing zijn naar onze tijdgeest vol prestatiedrang en materialisme, onzekerheid en gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel. De sprinkhaan is zowel een personage als de personificatie van het geluk van alle dieren.

Het geluk van de sprinkhaan is wederom een gelaagd verhaal in de reeks. Over het verschil tussen moeten en willen, druk opgelegd door onszelf en de maatschappij, materialisme en zingeving. Het is als geluk dat zich in een etalage bevindt achter glas gemaakt van angst, wanhoop en onzelfredzaamheid. Als het aan Tellegen ligt, brengen we onze wanhoop naar de winkel van de sprinkhaan en dansen we allemaal wat vaker om de ernst te verdrijven.

(Deze recensie verscheen eerder op www.alexhoogendoorn.nl)