Een ontgoocheling is een novelle die Willem Elsschot ruim 100 jaar geleden schreef. Dat deed hij in zijn gekende stijl: kort, maar krachtig.

Sinds kort geeft uitgeverij Polis het werk van deze Vlaamse schrijver opnieuw uit. Na Het Tankschip, Pensioen en De verlossing zijn nu Kaas en dit boekje, Een ontgoocheling, aan de beurt. Deze uitgaven kregen een nieuwe cover en ook Een ontgoocheling ziet er prachtig uit en bevat veel elementen uit het boek. We zien vader Louis De Keizer, afgebeeld als een figuur uit een kaartspel. Hij rookt een sigaar. En hij is een ontgoocheld man. Het is een cover die goed bekeken moet worden, en gedraaid, want de twee helften zijn niet identiek.

Vader De Keizer is handelaar in sigaren. Hij verkoopt wel wat, maar een echte commercant is hij niet. Hij is ook voorzitter van een whistclub, iets waar hij bijzonder trots op is en dat hem prestige verleent. Hij is getrouwd met een brave huisvrouw en heeft een zoontje, Kareltje, een jongetje van wie hij veel verwacht: later zal hij vast en zeker advocaat worden.

(Spoiler)In deze korte, gebalde, novelle volgen we het wedervaren van Kareltje. En zo lezen we over hoe aan een heel snel tempo alle fierheid verdwijnt bij zijn vader. Door diens eigen toedoen, maar vooral door dat van anderen, begint alles fout te lopen. De Keizer valt van zijn voetstuk. Zijn leven draait uit op een grote ontgoocheling.

Elsschot beschrijft dit alles met de nogige humor. Hij wijst ook op de problemen die het opleggen van een vreemde taal, het Frans, veroorzaken, een heikel thema in de Belgische politiek.  En tegelijk etaleert hij op een gevatte wijze zijn eigen kennis van die taal. Op een 80-tal pagina's leren we heel veel over de toenmalige maatschappelijke verhoudingen. Deze eeuweling bevat dus veel meer dan louter een verhaaltje en is het lezen zeker waard.