Karakter - Bordewijk
Verassend actueel!
Het lezen van een klassieker gaat altijd gepaard met een gevoel van: hoe zal ik deze roman nu ervaren. Karakter was voor mij een nieuwe ontdekking! Er worden verrassend actuele thema’s in aangesneden: vader-zoon verhouding, zelfbewuste vrouwen keuze, doorzettingsvermogen, carrière.
De stijl is, ondanks het feit dat hij vaak wordt ingedeeld bij de nieuwe zakelijkheid, toch meer vertellend en beschrijvend. Er zitten prachtige passages in:
“…..Dreverhaven overpeinst zijn lange leven als landschap …. De sterke ogen van zijn geheugen zagen de fijnste details aan de horizon. Later zouden de wolken der geheugenzwakte er over komen drijven en hele plekken uitwissen…..”
Katadreuffe, een buiten echtelijk kind van Joba, de huishoudelijke hulp van de deurwaarder Dreverhaven groeit op in ‘liefdeloosheid’ en krijgt een strakke strenge opvoeding.
Hij is wel een gedreven man om zijn éigen boontjes te doppen’. Dat betekent ook dat hij wel een mis gokt, hij leent geld bij de Volks- en Kredietbank om een sigarenwinkel over te nemen, niet wetend dat deze kredietbank het eigendom van zijn vader is. Helaas kan hij zijn financiële plichten niet nakomen. Vader Drewerhaven wil hem failliet verklaren. Vanuit zijn eerste faillissement komt een prachtige kans naar voren. Hij krijgt een baantje op het advocatenkantoor van Stroomkoning. Dit bepaalt zijn toekomst.
Hij voelt zijn gebrek aan scholing. Hij wil hogerop, hij wil zijn vader voorbij streven, hij wil naast of zelfs boven Stroomkoning komen te staan! Katadreuffe (meestal altijd bij zijn achternaam genoemd) begint aan de staatsopleiding middelbare school, dit is nodig om rechten te kunnen studeren.
Hij toont een ijzeren discipline, maar is ook te hard voor zichzelf. Hij ontzegt zich de liefde van ‘de vrouw’ ( Lorna Te George). Hij heeft één vriend, dat is Jan Maan, de kostganger van zijn moeder. Deze ontpopt zich als een ras communist, maar is niet in staat Katadreuffe er in mee te trekken.
Het studeren kost veel geld. Katadreuffe gaat weer een lening aanvragen bij de Volks- en Kredietbank, hij zal deze lening kost-wat-kost tot een goed eind brengen, nat als zijn studie! Het kost hem wel bijna zijn gezondheid, maar hij slaagt. Dan krijgt hij een advocaten- plats op het kantoor.
Je zou kunnen stellen: Katadreuffe is geslaagd in zijn doel, maar ook in zijn leven? Hij heeft geen relatie met zijn moeder, met zijn vader (heel bewust afgekapt) , hij zal Jan Maan nooit kunnen veranderen, hij is Lorna kwijt.
Een roman die je zo zou kunnen ‘vertalen’ naar de huidige samenleving, de huidige maatschappij, waarbij carrier voor velen belangrijker kan zijn dan levensvreugde.