IJsmaan is het mooiste boek dat ik in jaren las. Dat is een groot compliment, want mijn stapel gelezen boeken is aanzienlijk en het aandeel juweeltjes in die stapel ook. Toch meen ik het echt. Jan Costin Wagner kan niet anders dan een natuurtalent zijn. Hij kaart het moeilijke thema van dood en verlatenheid op zon integere, doorleefde én gedoseerde manier aan, dat je af en toe de pijn, maar meestal de verdoving van de achterblijvers voelt. Wetende dat we allemaal ooit met deze gevoelens geconfronteerd worden, is IJsmaan een verrijkend en waardevol boek. Ik hoop uit de grond van mijn hart dat IJsmaan een enorm verkoopsucces zal kennen, niet zozeer voor Wagner en zijn uitgever, maar vooral voor de kopers. IJsmaan kan nooit en voor niemand een miskoop zijn.

Die uitspraak wil ik graag staven. Allereerst is IJsmaan een bijzonder goed geschreven en boeiend verhaal én, ondanks het thema, zeker geen tranendal. Hoofdpersoon is Kimmo Joentaa, een jonge Finse politie-inspecteur. Aan het begin van het boek sterft zijn vrouw Sanna aan kanker. Als in slow motion trekken Kimmos gevoelens en gedachten voorbij. Hij worstelt met zijn verdriet maar ook met het betoonde medeleven. De emoties van zijn moeder en schoonouders die hem bijstaan, kan hij niet aan. Daarom vlucht hij in het werk, een dag na het overlijden van Sanna is hij al terug op kantoor. Gelukkig is het daar druk. Een bekend politicus werd licht gewond bij een aanslag en een jonge vrouw is vermoord terwijl ze sliep. Kimmo krijgt de laatste zaak toegewezen. Al heel snel weet je wie de moordenaar is en beetje bij beetje kom je zijn motief te weten. Sannas dood scherpte Kimmos zintuigen en stilaan groeit hij, ook door het vorderende onderzoek, naar de moordenaar toe. De oplossing is lange tijd nét niet grijpbaar. Dat zorgt voor die continue spanning die maakt dat je doorleest.
Daarnaast schetst Wagner prachtige karakters. In de eerste plaats van de wat schuchtere Kimmo Joentaa en van de teruggetrokken moordenaar. Ook Kimmos collegas zijn boeiend. Ze reageren allemaal zeer eigen op Sannas dood, maar chef Ketola reageert ronduit onbehouwen. Als lezer heb je weinig sympathie voor die man, en ook Kimmo zelf is op zijn hoede als Ketola in de buurt is. In de loop van het boek doet Ketola vreemde dingen. Je antipathie kantelt als je hem beter leert kennen.

Vaak zijn een goed verhaal en boeiende karakters voldoende om een lyrische recensie te schrijven. Dit boek gaat nog verder. Zeer herkenbare situaties die Wagner trefzeker op papier zet, uitmuntende natuurbeschrijvingen, tastbare angst en meerdere lagen. Voor een luttel bedrag haal je geen boek maar een kunstwerk in huis. Vijf sterren dekken in dit geval de lading niet.