De Amerikaanse thrillerauteur David Ellis treedt weinig op de voorgrond, er is over hem niet veel meer te vinden dan zijn blog en wat bibliografische informatie. Het bekendste persoonlijke weetje is dat Ellis in Chicago woont met vrouw en kinderen en dat hij het auteurschap lastig te combineren vindt met zijn privéleven en zijn beroep van advocaat. Niettemin produceert Ellis pakweg een thriller per jaar, en zeker niet de minste. Zijn eerste klapper De voyeur (2002) werd direct bekroond met de Edgar Award. Steevast resulteren zijn thrillers in 4*-5*-honoreringen. Hoogste tijd om de auteur met zijn klassieker In het gezelschap van leugenaars (2005) in het zonnetje te zetten.

Een verhaal chronologisch achterstevoren vertellen is niet nieuw, denk bijvoorbeeld aan Het rookoffer (1987) van Tessa de Loo en het psychologische hoogstandje Memento (2000), een film van Christopher Nolan. Maar over het algemeen is een omgekeerde vertelstijl uitzonderlijk. Ellis moet er een behoorlijke kluif aan hebben gehad, ook omdat hij de teruglopende tijd in de tegenwoordige tijd neerzet, met uitzondering van enkele cursieve stukken waarvan de gebeurtenissen later (of liever gezegd eerder) in het verhaal in een andere context terugkomen. Dit klinkt ingewikkeld en is het bij vlagen ook, maar het mag geen reden zijn om deze briljant opgezette thriller niet te lezen. Het spectaculaire zit 'm allereerst in de omgekeerde vertelstijl die om 'out of the box-lezen' vraagt. Daarbij komen nog eens stapsgewijs de knap doordachte onthullingen, hoofdstuk voor hoofdstuk en opgebouwd vanuit wisselend perspectief. De lezer heeft zijn zienswijze dan al menigmaal moeten bijstellen. Niets is wat het lijkt en schijn bedriegt tot en met de laatste pagina's. Minder goed uit de verf komt het terrorisme-aspect. Misschien vond Ellis deze verhaallijn nodig na 'nine eleven' maar hij neemt hierbij te veel hooi op zijn vork. Een andere component, meer passend bij het verhaal, had een beter effect kunnen sorteren. Het is een minpuntje met de nadruk op 'tje'.

Er kan niet veel worden verklapt. Laat ik volstaan met te zeggen dat de hoofdrol is weggelegd voor Allison Pagone, gevierd auteur en voormalig officier van justitie. Met haar dood gaan we terug in de tijd wanneer ze wordt verdacht van de moord op haar minnaar Sam Dillon, vier maanden eerder. Tot grote frustratie van haar advocaat wil Allison zich schuldig laten verklaren ten gunste van haar dochter en ex-echtgenoot, maar het blijft dubieus óf Allison de moord heeft gepleegd. Overige ingrediënten: een opgeblazen islamitisch konvooi, zwoegende FBI-agenten, een bebloed sweatshirt, een mysterieuze e-mail (ouderwets geïntroduceerd als elektronische boodschap), een afgescheurd stukje nagel, een halve platina oorbellenset, een onafgemaakt manuscript en een handjevol invloedrijke lobbyisten.Dat is het wel zo'n beetje.

In het gezelschap van leugenaars is een creatieve en uiterst slimme thriller zonder al te diepe bespiegelingen van de personages. Ellis trekt zich niets aan van welke ongeschreven spelregels dan ook. Om even een cliché te gebruiken: het geheel is groter dan de som der delen en de uiteindelijk blootgelegde plotlijn is verbluffend. Heel knap gedaan. Het boek is goed genoeg voor vier en een halve ster en vraagt om herlezing, al is het alleen maar om de trukendoos van Ellis te analyseren.


Spanning 5
Plot 5
Leesplezier 5
Schrijfstijl 4
Originaliteit 5
Psychologie 3