De openbaring lijkt in eerste instantie (omslag, kafttekst) een kloon van De Da Vinci Code, zoals er velen zijn. Maar schijn bedriegt. Het is niet eens een echte thriller, maar eerder horror met de nodige bovennatuurlijke gebeurtenissen en de humor als tegenhanger. Volgens de Duitse Wikipedia won het werk een prijs voor fantastiek: https://de.wikipedia.org/wiki/Die_Offenbarung

De eerste 50 pagina's zijn bijzonder saai en beschrijven het saaie leven van Jakob Kemper van voor de Wende. Daarna begint het verhaal pas echt: Kemper vindt een handschrift van Bach en daarmee zetten allerlei gebeurtenissen zich in beweging.
Het verhaal wordt hier en daar onderbroken door een gedetailleerde beschrijving van de muziek, wat ik niet zo heel goed kan plaatsen omdat ik niet zo goed thuis ben in de klassieke muziek en ook geen notenschrift kan lezen (boven enkele hoofdstukken staat notenschrift als titel). De echte Bach-liefhebber kan hier misschien meer plezier aan beleven, net als zij die een goed innerlijk oor hebben en de klassieke muziek kennen.

Ik zie echter wel wat opvallende dingen. Zo is de Bijbelse openbaring door Johannes geschreven (immers, De openbaring van Johannes), Johann is de voornaam van Bach. Bij de eerste lezing van het muziekstuk lijkt Kemper langs alle zeven hoofdzonden te gaan. Het opheffen van de zwaartekracht en vliegen, piloten, spelen een rol die ik nog niet begrijp. Zo zijn er meer dingen waarvan ik denk "misschien heeft dat meer betekenis". Ik denk dat ik het boek zal herlezen om er meer uit te halen.
Dat het geen echte thriller is, blijkt ook uit de onbeantwoorde vragen in het verhaal (waaronder de toedracht van de dood van een van de personages), dat er anderzijds wat amateuristisch wordt afgesloten door een verklaring van enkele mysteries die niet zozeer nieuwsgierig maakten.

Hoewel het perspectief bij Kemper lijkt te liggen, wordt dat naarmate het einde nadert meer losgelaten en wordt er ook vanuit andere personages verteld. Het komt op mij over als een stijlbreuk, omdat dat Kemper-perspectief het mogelijk maakt om antwoorden te verzwijgen. Het breder trekken van het perspectief wordt echter niet gebruikt om de vragen van Kemper te beantwoorden. Ik weet niet of het een fantasie van Kemper moet voorstellen, wat me sterk lijkt, gezien de details die hij niet kan weten (hij heeft nooit eerder gevlogen, dus hoe kan hij zo authentiek weten hoe het er in een vliegtuig aan toe gaat?)

Het verhaal speelt zich af in Naumburg, in het oosten van Duitsland, voorheen DDR. Dat het van oorsprong een Duits boek is, is aan veel dingen te merken. Het gaat namelijk ook om dat verleden, dat zich misschien weerspiegelt ziet in de tijd van Bach (Silezische oorlogen). Kemper groeit op in de DDR, zijn vader is een nazi die nostalgische gevoelens heeft over Stalingrad.
Ergens tegen het einde wordt er iemand opgevoerd die een vreemde taal spreekt, wat volgens mij Beiers of misschien Frankisch is, maar het wordt niet vertaald (ik weet niet of Duitsers er zomaar wijs uit worden, maar als "Südländisch" horen ze het zeker te herkennen).

Wat ik erg grappig vond in het boek (de vertaling!) is hoe de toch wat gedragen, meer literaire register wordt afgewisseld met het brutale moderne taalgebruik van Kempers halfbroertje Leo. Heel mooi hoe de vertaler dat heeft gedaan.

Kortom: wie eens iets anders wil weten en zich niet uit het veld laat slaan door de eerste 50 pagina's of de muziekbeschrijvingen, kan zich rustig aan De openbaring overgeven. Het lijkt in niets op Dan Brown en is zeker anders als andere boeken.