De hoofdpersoon is een koningin in het bagatelliseren van gênante situaties die ze in een enkele korte zin een ‘zeer moeilijk moment’ noemt. Als je eenmaal gewend bent aan de schrijfstijl is grinniken gegarandeerd.

Dagboek van een provincievrouw

Met dit boek introduceerde E.M. Delafield een nieuw genre in Engeland. Ze was een meester in het hilarisch beschrijven van alledaagse gebeurtenissen. Van het planten van bloembollen (dat jammerlijk mislukt), tot de buurvrouw die onverwacht op de stoep staat (en overal een mening over heeft) tot de relatie met haar lieve maar ietwat sullige man (die elke avond achter The Times in slaap valt), alles in het leven van de hoofdpersoon weet ze met rake observaties en droge humor te brengen. Ooit begon Delafield met dit boek als feuilleton in een feministisch tijdschrift waarvan ze zelf in de hoofdredactie zat. Het groeide uit tot een bestsellerserie die in vier delen werd uitgegeven. Sinds de eerste uitgave in boekvorm in 1930 is het altijd in het Engels in druk gebleven.

Zo Ontzettend Literair

Een van de meest voorname bezigheden van de hoofdpersoon is het schrijven van lange brieven met weelderig taalgebruik die ze al dan niet verzendt. Ze doet ook regelmatig mee aan de Wekelijkse Schrijfwedstrijd van Time and Tide, een middelmatig weekblad. Ze staat dan ook bekend als zo Ontzettend Literair. Overigens leest ze het Boek van de Maand van The Times vrijwel nooit uit (die vindt ze nogal saai). Maar bij bijeenkomsten van de boekenclub verkondigt ze lange uiteenzettingen met haar zogenaamde bevindingen van juist de boeken die ze inderdaad niet (uit)las. Grappig is dat ze zowel veel als geen donder lijkt te geven om het elitaire intellectuele gedoe.

Haar fantasie slaat niet alleen in haar schrijfsels regelmatig op hol. Deze provincievrouw vindt haar eigen leven alles behalve interessant. De andere bezigheden zijn contacten onderhouden met kennissen die ze niet kan uitstaan, zoals de deftige Lady B. van wie ze regelmatig moordneigingen krijgt die ze in fantasierijke verzonnen situaties tot leven brengt. Maar het is ‘wat beschaving van me eist’ en ze moet ‘proberen intelligent over te komen’. Ik ben er nog niet over uit of ze bovengemiddeld slim is of best wel dom. Ongeïnteresseerd en onhandig is ze sowieso en dat levert erg gênante situaties op: erg vervelend voor haar, maar hilarisch voor de lezer.

Koningin van het bagatelliseren

De hoofdpersoon is namelijk een koningin in het bagatelliseren van gênante situaties die ze in een enkele korte zin een ‘zeer moeilijk moment’ noemt. Bijvoorbeeld wanneer ze tijdens de thee bij een kennis suikerklontjes in haar tas stopt, waarvan er bij het verlaten één zeer luidruchtig door het vertrek stuitert. Het is even wennen aan de soms gortdroge en andere keren overdramatische humor én haar fragmentarische manier van schrijven. Er wordt nauwelijks toegewerkt naar grappige situaties, maar als je daar eenmaal aan bent gewend is grinniken gegarandeerd.

De plot is niet erg onderhoudend en van een spanningsboog is er geen sprake. Desalniettemin is het een amusant en tijdloos verhaal door de herkenbare strijd tussen meewillen met oppervlakkig sociaal wenselijk gedrag en het verkondigen van de ongezouten en mogelijk niet gewaardeerde waarheid. De aaneenrijging van dagen zonder plot, zoals het een dagboek betaamt, is een goede weergave van het leven van een provincievrouw die vurig hoopt op een iets opwindender leven, en dan niet door aanmaningen in verband met een gebrek aan huishoudgeld.

Haar sarcasme is heerlijk. In de chique kringen waar deze immer geld tekort komende provincievrouw zich begeeft, staat de hoofdpersoon bekend als zeer amusante dame en bijzonder goed gezelschap. In feite zeikt ze gewoon op alles en iedereen. Je kunt je als lezer zo voorstellen dat ze zich ervan bewust is dat haar grapjes leuker zijn met een strak gezicht, waardoor ze evenwel grappig als serieus overkomen. Ze is continu bezig haar ‘bestaande record voor nutteloze bijdragen’ te overtreffen.

(Deze recensie verscheen eerder op www.alexhoogendoorn.nl. Hiervoor heb ik een gratis recensie-exemplaar ontvangen. )