’t Is een beetje een bijbeltje, die nieuw uitgave van De Hobbit. En dat is goed, want laten we eerlijk zijn: dat ís het ook een beetje. De Hobbit is immers het eerste boek van de vader aller fantasy Tolkien en vormde de basis van het boek waaraan alle schrijvers van fantasy op de een of andere manier schatplichtig zijn – In de ban van de Ring. Zoiets verdient respect én een prachtige uitgave.

Het verhaal is natuurlijk bekend: hoe hobbit en levensgenieter Bilbo Balings tegen zijn zin in verzeild raakt in een avontuur. Hoe hij, vergezeld van een troep dwergen en tovenaar Gandalf, het land Midden-Aarde doortrekt om de draak Smaug te verslaan en de dwergen hun rijk – en rijkdóm – terug te geven. Hoe hij elfen ontmoet, door aardmannen wordt gevangen. Hoe hij de Ene Ring vindt – zonder het te weten overigens – de dwergen redt van de gruwelijke spinnen in het Demsterworld en oog in oog staat met de draak.

Tolkien zette met dit verhaal de deur open naar een volledig nieuw genre. Het verhaal is grappig, vrolijk en origineel. Soms een beetje rechtlijnig en oppervlakkig misschien – de hoofdpersonen rollen van avontuur in avontuur, karakters worden opgevoerd en net zo makkelijk weer afgevoerd als hun rol is uitgespeeld – maar wie geeft daar nog om? Het is tenslotte een kinderboek en Tolkien voegde bovendien meer diepte toe aan zijn wereld, dan welke schrijver ook na hem.

Je kunt je natuurlijk afvragen wat nóg een uitgave toevoegt? Tik ‘De Hobbit boek’ in op Google en je wordt overspoeld door de talloze edities en daar zitten heel mooie bij – denk aan de gebonden uitgave met tekeningen van Allan Lee, of die met de strakke illustraties van Eric Fraser.

Toch is deze uitgave bijzonder. Niet in het minst omdat de omslag precies zo is als Tolkien zelf hem in 1937 graag gezien zou hebben. De schrijver tekende namelijk zelf de omslagen en maakte pentekeningen voor het binnenwerk. Maar uit kostenoverwegingen werden de draak en de zon in het boslandschap met de Nevelbergen niet rood, maar wit. Zelfs de Eenzame Berg, die precies in het midden van de stofomslag zit, heeft nu iets van de rode gloed die Tolkien verlangde.

Ook het binnenwerk is prachtig. Tolkiens kaarten – die van Thror met rode draak en elfenrunen, die Thorin naar de Eenzame Berg moet brengen en de kaart van het Wilderland waarop de lezer de route van de tocht kan volgen – staan afgedrukt op de schutbladen. En verder zijn de pentekeningen van de meester zelf verspreid door de uitgave, net als toen, in 1937.

Wat ontbreekt zijn de kleurenillustraties die Tolkien ook vervaardigde, maar die werden pas vanaf de tweede editie toegevoegd, dus dat is een goed argument om ze ook in deze oer-editie weg te laten. Extra is een voorwoord van Tolkiens zoon Christopher waarin deze vertelt over het ontstaan van de Hobbit en de verwikkelingen rond de omslag en de tekeningen.

Wat er nu ligt is een fijn boek om te hebben. Het ligt prettig in de hand – al is de lettering is wel erg klein. Het is mooi compact en met zorg vormgegeven, zorgvuldig gedrukt op mooi papier en dat is een verademing na alle platte filmedities die de winkels de laatste jaren overspoelden, waarbij de verbeelding van The Hobbit-regisseur Peter Jackson die van de lezer dreigde te verdringen.

Kortom: mocht je De Hobbit nog niet in je kast hebben, dan is het een goed idee om deze editie aan te schaffen. Dit is er eentje die zowel de tand als de modegrillen des tijds wel even kan doorstaan.

(Voor deze recensie is de nieuwste uitgave gerecenseerd, met isbn 9789022575512)