Het lezen van Imojiman van PJ Pancras is een ervaring op zich. Voor wie een gestructureerd boek verwacht met een duidelijke boodschap en een doorgaande verhaallijn is deze ervaring niet aan te raden. Als je echter geniet van een flinke portie chaos met een woud aan thema’s en ook nog van rollercoasterachtige soaps houdt, ben je aan het goede adres.Zo niet, dan lijkt dit boek een gevalletje overkill.

De kunstmatige intelligentie VDR is AI-therapeut en heeft zichzelf de naam Imojiman gegeven. Door zijn verblijf in het lijf van Stek heeft hij ervaren hoe het is om emoties te hebben. Nu belandt hij in de wereld van de cybernetisch gemodificeerde planten en ontdekt dat hij daarmee zijn bewustzijn kan delen. Ondertussen gaat het er in de wereld niet zo best aan toe. Door het broeikaseffect warmt de aarde op en is de woestijn opgeschoven naar Spanje. Daar is een vrijplaats voor mensensmokkel en wapenhandel ontstaan. Ook plutonium wordt er verhandeld. Dit is ook de plaats waar eco-activiste Charlie haar laboratorium heeft, een ondergronds plantenimperium. Dit is de plaats waar Stek en Winston gaan trouwen. Hier en op weg naar hier gebeurt van alles.

De bijgeleverde usb-armband kun je in je computer pluggen. Deze voorziet je van een soundtrack van Imojiman die bedoeld is ter versterking van het verhaal. De track biedt een grote variatie aan muziekstromen die je, net als het boek, allerlei kanten uit stuurt. We vinden bijvoorbeeld naast David Bowie de electropunk van The Prodigy, Pygmese regenwoudmuziek , flamenco, techno, dance en natuurlijk de Imojiman Theme Song van EDC & PJ Pancras.

Het interessante aan Imojiman is de connectie tussen kunstmatige intelligentie en spiritualiteit. De KI genaamd Imojiman is geprogrammeerd om altruïstisch te zijn en erop gericht alle leven op een liefdevolle manier te beschermen. Ook de natuur valt onder zijn domein. Vergeleken met de menselijke personages is Imojiman, een stuk verder ontwikkeld. De mensen in dit boek hebben niet zoveel zelfinzicht. Ze doen maar wat, communiceren niet goed met elkaar en eigenlijk is het een wonder dat het allemaal nog best goed komt op het eind.

Het begin, waarin Imojiman het woord voert is best boeiend en ook goed uitgewerkt. Daarna wordt het steeds chaotischer, met een telkens veranderend vertelperspectief, een veelvoud aan thema’s en verhaallijnen en mensen die totaal van elkaar los lijken te leven. Zelfs de zwangere Raven die dolverliefd is op haar partner Tex denkt niets van hem te weten. Ook werken personages met elkaar samen zonder te weten dat ze tegengestelde belangen hebben. Het is bovendien vervelend dat niet helder wordt wat de verschillende partijen van plan zijn. Hun motieven blijven vaag waardoor je als lezer verzandt in de brij der gebeurtenissen. Op het einde komt alles echter miraculeus weer samen wanneer Imojiman , die een groot deel van het boek naar de achtergrond verdwenen is, weer opduikt en de touwtjes in handen neemt.

Echt spannend wordt het echter nooit. Door de duizelingwekkende hoeveelheid gebeurtenissen en gedetailleerde omschrijvingen raak je de draad kwijt en kwijnt de interesse langzaam weg. Zo is de dood en verrijzenis van een van de personages de eerste keer nog wel leuk maar een tweede opstanding uit de dood is ronduit een afknapper.

Het is jammer dat de schrijvers zoveel details en thema’s tegelijk gebruiken. De hoofdlijn is daardoor nog amper te volgen, het is net alsof je zappend voor de tv zo’n vijftig kanalen tegelijk kijkt. Het gespring van de hak op de tak is vooral vermoeiend, de hoeveelheid details is onbegrensd en het is moeilijk de aandacht erbij te houden. Het lijkt wel het echte leven, waar voortdurend van alles gebeurt en het lastig is een achterliggende structuur te herkennen.
Voor de spanning en het leesplezier van dit boek zou het prettiger zijn geweest als de schrijvers de grenzeloosheid iets meer hadden beteugeld. Het had de chaos waarin wij mensen leven nog steeds goed weergegeven maar de leesbaarheid vergroot. Ook de thema’s en personages zouden daardoor meer diepgang hebben kunnen krijgen.