De novelle “De vader van een moordenaar” van Alfred Andersch speelt zich af in één lesuur in een middelbare school, in mei 1928.
De rector, de “Rex”, komt onverwacht de klas binnen, om te inspecteren hoe ver het staat met hun kennis van het Grieks. De rector is een strenge man, met een grote uitstraling. Iedereen (ook de leraar) is bang voor hem. Zijn naam: Joseph Gebhard Himmler, de vader van Heinrich Himmler, die in die jaren aan zijn carrière binnen de Nationaalsocialistische partij begon.
Het gaat hier om de spanning en de psychologische oorlogvoering tussen de Rex en de leraar, en tussen de Rex en Franz Kien (student/hoofdpersoon), die voor het bord wordt geroepen.
Ik vind de titel van het boek niet eerlijk: (niet meer dan een verkooptruc, denk ik.)
De vader van Heinrich Himmler was dan wel een autoritaire man, maar hij ging absoluut niet akkoord met de ideeën van zijn zoon. “Hij was niet eens antisemiet”. Hij had dan ook gebroken met Heinrich.
Het boek is postuum uitgegeven (in 1980) en zou een groot biografisch gehalte hebben.
Citaat:
“Weet je wat intelligente leerlingen doen die geen zin hebben om te leren?” vroeg de Rex. Hij deed alsof hij Franz een geheim wilde verklappen. Franz was zo overrompeld door de plotselinge nabijheid van de Rex, door de vertrouwelijkheid van een man die al die tijd had geprobeerd hem af te maken, niets minder dan afmaken, dat hij niet eens in staat was om iets van vriendelijke nieuwsgierigheid in zijn blik te leggen. Hij voelde alleen dat hij met zijn jasje aan de arm van die machtige man hing en dat beviel hem niet. “Die leren uit hun hoofd”, siste de Rex. Hij deed alsof hij Franz in vertrouwen nam.”