Het overkomt me niet vaak of eigenlijk: tot nu toe is het me nog nooit overkomen dat een filosofieboek me zo raakt. Op pagina vier was het al raak: Mark Rowlands, de schrijver, maar vooral ook eigenaar van Brenin, de wolf, is dan op weg naar de dierenarts om Brenin te laten inslapen. Brenin ligt achterin de Jeep. Brenin hoort niet te liggen, Brenin staat altijd in de auto en Mark hoopt, tegen beter weten in, dat Brenin nog een keer gaat staan. Dan kan hij omkeren en naar huis gaan en is dit niet de laatste rit die hij met Brenin maakt.
Pfoei, dat hakte erin. Vooral omdat het volledig overeen kwam met wat ik zelf nog geen jaar geleden heb meegemaakt met Bor, mijn hond. Zij kwam me op 31 januari 2010, voor het eerst, niet begroeten toen ik 's morgens beneden kwam. En ik wist het: dit zou haar laatste dag zijn.
Ze kon niet meer lopen, ze kon dus ook niet mee naar de paarden. Ik ben toch eerst de paarden gaan verzorgen en heb alleen maar 'lopen hopen' dat ze, als ik weer naar binnen zou gaan, zwaaiend met de staart bij de deur zou staan. Verwijtende blik in de ogen in de trant van 'hoe kun je nou zonder mij naar buiten zijn gegaan?'. Dan zou het misschien toch niet nodig zijn om... Maar net zoals Brenin niet is gaan staan, zo is Bor toen ook blijven liggen in haar mand.

Dit was niet de enige ervaring die Mark Rowlands en ik deelden: het is namelijk niet alleen een boek dat vertelt over Marks leven met Brenin, maar dat wat hij meemaakt en ervaart met en door Brenin levert ook allerlei (veranderingen in) gedachten en ideeën op tal van 'filosofische' deelgebieden op. Dat is niet verwonderlijk, want dat is zijn vak, hij is filosoof. Voor mij is het werken en leven met mijn paarden en (later) met Bor aanleiding geweest om me te gaan verdiepen in allerlei filosofische stromingen en ideeën over tal van onderwerpen, hoewel met name de wijze waarop 'men' over andere dieren denkt (en daarnaar handelt) me het meest boeide.
Ik had (en heb) dus niet dezelfde achtergrond als Mark Rowlands, maar stel(de) wel deels dezelfde vragen vanuit dezelfde verwondering. Zo heeft Bor mij geleerd dat het uitermate verstandig én fijn voor Bor was, dat zij zo goed gehoorzaamde: dat leverde voor haar enorm veel vrijheid op. Dat lijkt tegenstrijdig, maar het klopt als een bus. Dat gold ook voor Mark en Brenin, hoewel Mark daarbij ook nog eerst de vraag moest beantwoorden of het sowieso wel verstandig was om een wolf als huisdier te nemen. Is het niet eerlijker of beter voor het dier om in de vrije natuur te leven? Maar ook dat zijn vragen die ik mezelf, toen met betrekking tot de paarden, heb gesteld.

Wat is nou het verschil tussen een wolf en een mens. Waarom zijn mensen waardevoller? Zijn ze waardevoller? Wat wordt er bedoeld met 'intelligenter'? Wat is moraal? Waar komt het vandaan? Waarom lijkt het erop alsof mensen minder kunnen genieten van de doodgewone, elke dag terugkerende (fijne) dingen? Wat betekent tijd? Wat is geluk? Hoe gaan we om met de dood?

Als je jezelf dat soort vragen nooit hebt gesteld en er eigenlijk ook niet in geïnteresseerd bent, kun je dit boek beter overslaan, want ondanks het feit dat het regelmatig uiterst geestig is (wat houd ik toch van die Britse onderkoelde humor!) en Mark heel veel vertelt over zijn samenleven met Brenin, nemen zijn filosofische overpeinzingen naar aanleiding daarvan, veel ruimte in beslag. Maar voor wie wel deze vragen stelt en geïnteresseerd is in andermans ideeën daaromtrent, is dit een geweldig leuk en interessant 'autobiografisch filosofieboek'.

It was not just that I loved having him around - although I did. Much of what I learnt, about how to live and how to conduct myself, I learnt during those 11 years. Much of what I know about life and its meaning I learnt from him. What it is to be human: I learnt this from a wolf. And so thoroughly did he insert himself into every facet of my life, so seamlessly did our lives become intertwined, that I came to understand, even define, myself in terms of my relationship to Brenin.
(Mark Rowlands)

Vervang him door her, 11 door 9 en Brenin door Bor.... Still miss you, girl.

The Philosopher and the Wolf: Lessons from the Wild on Love, Death, and Happiness: gelezen en recensie geschreven in 2010