Mohammed Hanif (1964) is geboren in Pakistan en heeft meer dan tien jaar in Engeland verbleven. Inmiddels is hij weer woonachtig in zijn geboorteland. Als auteur is hij op vele vlakken actief. Hij is werkzaam voor The New York Times als schrijver van opiniestukken. Ook heeft hij al scripts gepend voor toneel, film en radio, en heeft hij een verhalenbundel op zijn naam staan. Red Birds is zijn derde roman.
De Amerikaanse piloot Ellie zit in de problemen. Zijn vliegtuig is gecrasht in de woestijn en hij is gedwongen zijn toevlucht te nemen in het vluchtelingenkamp dat hij eigenlijk had moeten bombarderen. Daar wordt hij opgevangen door Momo, een 15-jarige jongen die zichzelf beschouwt als entrepreneur en altijd nieuwe plannetjes aan het smeden is om geld te verdienen. Momo wordt bijgestaan door zijn hond, Mutt, waarmee hij een haat-liefdeverhouding heeft. Alle drie beleven ze slechte dag na slechte dag.
Het verhaal wordt grotendeels verteld vanuit drie perspectieven. Ellie is tamelijk fatalistisch over zijn omstandigheden en verliest zich soms in herinneringen aan zijn noodlijdende huwelijk. Momo is pragmatisch ingesteld en lijkt er het best aan toe te zijn, maar onder al zijn ideeën schuilt de intentie om zijn verdwenen oudere broer Ali tegen elke prijs terug te halen. Mutt heeft een filosofische, cynische inborst en ziet dat dit natuurlijk niet goed af kan lopen, maar hij kan niemand waarschuwen. Als de ontknoping nadert, voegt Hanif nog een aantal perspectieven toe. Het grootste mankement aan deze gezichtspunten is dat ze qua ‘voice’ nogal op elkaar lijken. Hun houding verschilt niet wezenlijk van elkaar en ook de manier waarop ze zich uiten is nagenoeg identiek: op een laconieke, bijna berustende toon.
De humor is regelmatig hilarisch. De personages hebben er een handje van met nuchtere observaties over hun eigen en andermans motieven op de lachspieren te werken. Ellie geeft, klagend over zijn huwelijk, toe dat hij zich voornamelijk heeft aangemeld om aan zijn vrouw te ontsnappen:
“I am going to volunteer for more missions just to get away from another romantic fucking dinner. Bring on the war.” Droogjes merkt hij op: “Sometimes a distant war is the only way to resolve domestic disputes.” Mutt maakt het nog bonter wanneer hij uit probeert te leggen waarom hij over Momo’s favoriete pet heeft geürineerd. “I was sitting there keeping an eye on this nasty little piece of shit from the birdie world. It was squirming under Momo’s cap. […] The kite was practically asking for it. Really it was not the I Heart NY cap that I pissed on, I have the highest regard for the cap, the cap is crucial to maintaining our status in the Camp, but that stupid kite wanted to be pissed on. It was almost an act of mercy. Having fulfilled her sick desire, I panicked.”
Helaas neemt de doeltreffendheid van de grappen naar verloop van tijd af, waarschijnlijk omdat het nogal veel van hetzelfde is.
De climax, waarbij het lot van Ali wordt onthuld, is eveneens wisselvallig. De onheilspellende rode vogels die de personages steeds vaker zien, leiden hen naar de hangar waar Momo’s broer werkte. Daar bedient Hanif zich van een enorme dosis magisch realisme. Het effect hiervan is tweeledig. Doordat het verhaal opeens wemelt van de geesten en fantastische ontwikkelingen is volstrekt onduidelijk wat er zich werkelijk afspeelt tijdens de ontknoping. Het is chaotisch en, voor deze lezer tenminste, niet te vertalen naar reële gebeurtenissen. Tegelijkertijd is de uitkomst echter ondubbelzinnig. En doordat het verpakt als magisch realisme naar binnen is geslopen en zich in je gedachten heeft genesteld, is de impact des te groter als de horror van de situatie zich eindelijk openbaart.
Een driesterrenwaardering is meestal een indicatie van een mwah-boek. Dat is hier niet het geval. Bijzonder effectieve elementen en beduidend minder geslaagde aspecten wisselen elkaar af in Red Birds, maar zozo is het zelden.