de nieuwe helden,Ze zijn de nieuwe helden. De mannen en vrouwen die met pincet, microscoop en computer gewapend de misdaad te lijf gaan. Ze sluipen niet door donkere stegen op zoek naar psychopathische criminelen. Hun jachtterrein is hun laboratorium. Daar onderzoeken de nieuwe speurders vezels, bloed, botten, modder, bacteriën, DNA en andere sporen die kunnen leiden tot het ontrafelen van gruwelijke misdaden. Hun forensische methoden zijn momenteel hot. Het tv-programma CSI kluistert wekelijks wereldwijd tientallen miljoenen mensen aan de buis. De werfkracht is enorm. Sinds CSI kennen de Universiteiten een enorme toeloop van studenten die later forensisch onderzoeker willen worden. En uiteraard pikken ook de wetenschappers zelf hun graantje mee. Zo zijn er de laatste tijd van hun hand flink wat boeken verschenen, waarin ze op populair wetenschappelijke wijze het grote publiek kennis laten maken met hun bezigheden. Een van de nieuwste boeken op dit gebied is Moordmethoden van de Duitse forensisch entomoloog en criminologisch bioloog Mark Benecke. Op de cover van het boek kunnen wij lezen dat wij een kijkje in de keuken van het forensisch onderzoek zullen krijgen. Een aanlokkelijke gedachte.
Mark Benecke heeft zijn boek in vijf hoofdstukken opgedeeld: 1. Naar eer en geweten? (waarin o.a. oude en nieuwe opsporingstechnieken worden beschreven). 2. Sporen (Body Farm, lijkenspeurhonden, gezicht en identiteit en bottenonderzoek). 3. Toeval, getallen en getuigen (concrete bewijzen, genetische veredeling, gerechtigheid versus waarheid). 4. Dodelijke misdrijven, gedeeltelijk dodelijke straffen (hoe ziet een moordenaar eruit, doodstraffen, genetische vingerafdrukken). 5. Getuigen, rumoer en stilte (aantal strafzaken o.a. O.J. Simpson en de bloederige schoenafdruk).
Mark Benecke beschikt over een enorme kennis. Alleen de literatuurlijst aan het einde van het boek bewijst dat al. Het probleem is dat hij ook al die kennis in een boek van 285 paginas heeft willen stoppen en dat niet altijd even systematisch heeft gedaan. Bovendien is het schiften van materiaal hem moeilijk af gegaan. Zo begint het boek een tikkeltje wonderlijk met uiteenzettingen over eerwraak en duelleren met het doel duidelijk te maken dat wat vroeger gebruik of traditie was, nu beschouwd wordt als een delict. Het is leuk om te weten dat de grote staatsheer Bismarck in zijn studententijd duizenden duels heeft uitgevochten, maar met forensische wetenschap heeft dat weinig van doen. Zoals verderop in het boek het stuk over de ideeën van Hitler omtrent genetische veredeling leerzaam is, maar niet dat waar wij op zitten te wachten.
Het is het euvel van het hele boek. Het zit stampvol anekdotes en wetenswaardigheden. Er wordt uitgebreid verteld hoe bepaalde opsporingsmethodes zijn ontstaan en zich hebben ontwikkeld. Wij leren dat Engeland het geboorteland is van de criminologie en dat de methode om d.m.v. vingerafdrukken misdadigers te identificeren afkomstig is uit Latijns Amerika waar men de methode in 1891 al toepaste. Ook interessant om te weten is dat men nauwkeurig de hoofden heeft bestudeerd van mensen die door de guillotine onthoofd zijn. Hoewel er geen zekerheid is, vermoeden wetenschappers dat de hersenen nog circa 20 a 30 seconden na de onthoofding doorleven. Een wetenschapper die na de onthoofding van een man keihard zijn naam riep, maakte tot tweemaal toe mee dat de ogen van het afgehakte hoofd weer opengingen om de doctor strak aan te kijken. Nog interessanter is het stuk over de beroemde Body Farm, het Amerikaanse domein van de forensisch antropologen, waar lijken op diverse plekken in de grond (zon/schaduw) worden begraven om het rottingsproces te kunnen bestuderen.
Het lijkt morbide, maar zelf heb ik het meeste genoegen beleefd aan grote, spraakmakende zaken die Mark Benecke goed gedocumenteerd heeft opgetekend, zoals de kwestie van de beroemde filmster O.J. Simpson, de ontvoeringszaak van de baby van de wereldberoemde vliegenier Charles Lindbergh, die tussen neus en lippen door zelf van de ontvoering en moord wordt beticht. Of de zaak van de Columbiaanse seriemoordenaar Alfredo Garavito, die meer dan 200 kinderen afslachtte. En niet te vergeten de ongelooflijke horror story van de Canadees Paul Bernardo die tientallen vrouwen gruwelijk mishandelde en verkrachtte en daar nog eens talloze moorden aan toevoegde toen hij met zijn vriendin Karla Homolka op oorlogspad ging. Jarenlang werden zij ongemoeid gelaten, ondanks een overstelpende hoeveelheid bewijzen.
Moordmethoden is een interessant boek, leerzaam, boeiend en verbazingwekkend. Voer voor mensen die geïnteresseerd zijn in criminologie, maar meer nog voer voor psychologen.