Dubio – Karin de Roos

Dubio, historische roman, staat er op de omslag. Eindelijk weer eens een boek in de traditie van Simon Vestdijk, Hella Haasse en Thomas Rosenboom, maar zo eenvoudig ligt het niet.

Enerzijds lees je een verhaal dat speelt rond het jaar 1000 in het Vlaardingen van die tijd. De schrijfster weet ons in dit deel, dat ‘Flardinga 1014’ heet, heerlijk mee te nemen op een ware tijdreis. Ze schrijft meeslepend en met kennis van zaken. Het gevaar in dit soort werken is dat er sprake is van anachronismen. Gelukkig heb ik De Roos hier niet op kunnen betrappen. Integendeel, ze schrijft met veel kennis van zaken over allerlei gebruiken en gewoonten: de valkenjacht, middeleeuwse kookkunst, kruidengeneeskunde, godsdienst, huisvesting en nog veel meer. Niet alleen over het verleden, maar ook over de hedendaagse praktijk van de psychiatrie. Ze moet heel wat tijd en energie in het vooronderzoek hebben gestoken. Wat wel blijkt uit de uitgebreide bronnenlijst die is toegevoegd.

Anderzijds speelt deel twee van de roman ‘Vlaardingen’ zich af in het heden en soms zelfs in de toekomst. Heel even vond ik het jammer dat je uit de middeleeuwse sfeer gehaald wordt, waarin nog een paar losse draden zitten, die mijn nieuwsgierigheid hadden gewekt. Desondanks slaagt de schrijfster erin je na die onorthodoxe tijdsprong mee te nemen naar een boeiend slot en alle losse draadjes keurig af te hechten in een overtuigend slot. Natuurlijk blijft er altijd wel wat te raden over. Dat is de charme van een open einde.

De titel Dubio past mooi: twee tijden, twee delen, twee werelden. Alle elementen die een boek goed maken zijn organisch verweven aanwezig: liefde, spanning, oude tijden, andere werelden en menselijk drama. Zijn er dan geen minpunten? Eigenlijk niet. Aanvankelijk was ik een beetje teleurgesteld toen ik uit de middeleeuwen gehaald werd, maar die teleurstelling werd rijkelijk goedgemaakt in het tweede deel. De roman geeft voldoende aanknopingspunten om je in te leven en je waant je echt in een andere tijd. Het enige wat misschien wel erg aardig geweest zou zijn, is als er een kaartje van het middeleeuwse Vlaardingen en de omgeving waarover gesproken wordt, in het boek gezeten had. Het is een futiliteit, want er is genoeg om bij weg te dromen…

Maurice Broere