Ongewild raakt universitair docent Peter de Haan bij deze zaken betrokken. Waarom bleef zo'n groot deel van de Pilgrim Fathers in Leiden achter? Wat hebben de vrijmetselaars daarmee te maken? En welke relatie onderhield Peters vriendin met de vermoorde voorzitter?

In razende vaart wordt de lezer meegevoerd van de nauwe steegjes van Leiden naar de weidse wateren van Cape Cod in de Nieuwe Wereld tot aan de verzengend hete Sinaïwoestijn in Egypte, om er elke keer achter te komen dat de geschiedenis nooit is zoals de boeken ons willen doen geloven.

Mijn mening
In dit derde deel van de Leidse Trilogie, die je gerust kunt lezen zonder de eerste twee delen te hebben gelezen, neemt Jeroen Windmeijer je mee op reis naar het ontstaan van de normen en waarden van de moderne westerse maatschappij, die vanuit Leiden zijn weg naar de Nieuwe Wereld vond via de Pilgrims.

Tijdens de open avond van de Leidse vrijmetselaarsloge Ishtar wordt Coen Zoutman vermoord. Peter de Haan, docent Archeologie en Geschiedenis aan de Universiteit Leiden, en zijn vriendin Fay Spežamor, docent Grieks en Latijnse taal en cultuur en lid van de vrijmetselaarsloge, vinden het zwaar verminkte lichaam van de Achtbare Meester en roepen de hulp van in van de Leidse politie. Al snel wordt aan hun betrokkenheid getwijfeld door doorgewinterd rechercheur Rijsbergen en zijn overenthousiaste partner Van de Kooij, die regelmatig voor de koddige noot zorgt in het verhaal met verwijzingen naar Hercule Poirot, erg grappig.

"Ken Uzelve, de waarheid ligt in jezelf verborgen"

Vanwege de vierhonderdjarige herdenking in 2020 van het vertrek van de Pilgrim Fathers uit Leiden helpt Peter de Haan in zijn vrije tijd bij het Leiden American Pilgrim Museum. Al snel krijgt hij te maken met een recent ontdekt document: een zevental fragmenten dat inzicht geeft in het leven van de Pilgrims en de reden van hun vertrek uit Engeland en de exodus uit Leiden naar de Nieuwe Wereld en die de moderne maatschappij op zijn grondvesten kan doen schudden. En wat is de connectie met de vrijmetselaars?

Op overtuigende wijze weet Jeroen Windmeijer je het verhaal in te trekken, waarbij feit en fictie volledig met elkaar verweven zijn in deze meeslepende thriller. Op geslepen wijze weet hij je te laten twijfelen aan hetgeen je tot nu toe voor waar hebt aangenomen, maar die kinderlijk eenvoudig weerlegd worden. Zonder belerend te zijn, maakt hij geschiedenis van het verleden. Maar is iedereen ook klaar voor het nieuwe heden?

Vergeleken met De bekentenissen van Petrus en Het Pauluslabyrint vindt dit verhaal in een gedoseerd leestempo plaats: een groot verhaal, dat zich in 3 werelddelen en 2 tijdsvakken afspeelt zonder dat het alle kanten opschiet of dat je in een eindeloze actiescène zit. Een gebalanceerd verhaal, met op de juiste momenten een tempoversnelling. Het gebruik van het door Piet van Vliet gevonden manuscript geeft een levendige inkijk in het dagelijks leven van Europa en Leiden omstreeks 1600, waarin ook duidelijk wordt dat er in grove lijnen niet heel veel veranderd is in de maatschappelijke tegenstellingen en de oneindige zoektocht van de mens naar vrijheid en saamhorigheid, soms ten koste van anderen en tegen het eigen geloof in.

Vooral de wisseling tussen geschiedenis en moderne tijd, verpakt in een heerlijke thriller maakt dat je alleen maar wilt verder lezen. Intriges binnen de vrijmetselaars, verbindingen tussen gebeurtenissen in Jeruzalem, Boston en Leiden, verdachtmakingen, twijfel zaaien wie nu echt verdachte is en wie kun je nu echt vertrouwen, humor en uiteraard een vleugje romantiek.

"Iedereen heeft recht op geheimen. Of in elk geval het recht om zelf te besluiten wat hij wil dat anderen van hem weten."

Ik geef Het Pilgrim Fathers-complot 4,5 ster.
(Deze recensie verscheen eerder bij Thrillers & More)