Wat als? Is een vraag die vele zich al zullen gesteld hebben. Een vraag die gewoonweg nooit te beantwoorden is maar er over fantaseren kan wel. Wat als de Geallieerden reeds vroegtijdig capituleerden voor de Asmogendheden en zij vazalstaten werden van het Duitse Rijk?
Ik ben ervan overtuigd dat menigeen zich deze ‘wat als’ al gesteld heeft, freewheelen hierover is makkelijk maar wat C.J. Sansom hier verwezenlijkt is wel van een heel andere orde. Niettegenstaande dit alles fictief blijft weet hij als geen ander deze visie overeind te houden.
“Alle gebeurtenissen die plaatsvinden na 17.00 uur op 9 mei 1940 zijn denkbeeldig” is de beginzin van Mist over London. Inderdaad, zo blijkt al uit het eerste hoofdstuk, dat start in november 1952 dat de Tweede Wereldoorlog niet heeft plaatsgevonden. In plaats daarvan was er een conflict, dat duurde van 1939 tot 1940. Engeland en Frankrijk capituleerden en sloten een verbond met Nazi-Duitsland. Hitler bleef aan de macht, er kwam een nieuw kabinet, het kabinet-Halifax. Churchill paste hiervoor en werd uiteindelijk leider van het verzet dat zich kort na het conflict afkeerde van de Britse steun aan Duitsland. Wat volgt is een op briljante wijze verweven fictie met feiten en een superspannende thriller die alhoewel volledig fictief zo rechtstreeks uit de geschiedenis gegrepen zou kunnen zijn. Het hoofdpersonage David Fitzgerald is een ambtenaar die na de dood van zij zoontje een uitgeblust leven leidt. Daarnaast draagt hij echter een geheim met zich mee dat niemand ook zijn vrouw niet weet, een geheim dat hem zijn leven kan kosten. Zijn studievriend Geoff overhaalt hem om zich bij het verzet van Churchill aan te sluiten. Niettegenstaande de vele leugens, gevaarlijke opdrachten en geheime ontmoetingen die daarmee gepaard gaan kabbelt alles voort in drukkende sferen van een bezetting en uitbuiting van een overwonnen volk. Alles escaleert echter als een andere oude studievriend zwaar in de problemen komt na en openhartig gesprek met diens broer uit Amerika waarbij hij na een extreme gewelddadigheid in de psychiatrie belandt met een ontzettende wetenschap die voor de beide oorlogskampen van levensbelang is.
De verzetscel van David krijgt opdracht om hem te bevrijden. Dit gaat niet zonder slag of stoot en dreigt desastreus af te lopen. De zwavelachtige mist over London speelt hierin een cruciale rol.
Eenmaal je de eerder politiek getinte eerste hoofdstukken doorleest wordt je meegepakt in een pageturner die je met moeite naast je neerlegt om bij het eind even verdwaasd rond te staren.
Los van de uitermate spannende intrige voel je ook wat het betekent om in een bezet land te leven, voel je de argwaan van elkeen voor elkaar en wat mensen kunnen worden in oorlogstijden.

Sterk boek!
http://www.boekensite.gent/node/842