Op klompen door de dessa is eind 2014 uitgebracht in het Fries: ‘Op klompen troch de dessa’. De Friese schrijver Hylke Speerstra blijkt volgens de website een bekende Friese schrijver. Ik heb van deze goede man tot nu toe nooit iets gehoord. Dit boek is voor mij dus ook een mooie kennismaking.

Hylke Speerstra heeft met 19 oud-Indiëgangers gesproken en hun verhaal opgeschreven. Eindelijk vertellen deze oude mannen wat zij hebben doorgemaakt tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog (de politionele acties 17-08-1945 / 27-12-1949). Het stof van de 2de Wereld Oorlog is in Nederland nog niet gedaald of huppakee, je kon als jonge man dienen in Nederlands-Indië: vrijwillig of je werd opgeroepen voor militaire dienst. In het boek van Speerstra zijn het jonge Friese boeren. Merendeel met dromen ambities en een mooi meisje. Maar ja de plicht roept. Het interessante aan Klompen door de Dessa is, dat Hylke Speerstra ook het verhaal opschrijft van de dienstweigeraar en de deserteur. Een van de mooie verhalen vind ik onder andere van Theunis de Boer (Terug naar Java). Over vergeving en verwerking. Prachtig. Maar er zijn meer mooie en aangrijpende verhalen.

Al die verhalen bij elkaar geeft je een beeld dat het niet zo fraai is wat zich daar heeft afgespeeld. Niet alleen voor de Indonesische bevolking, die vocht voor onafhankelijkheid maar ook voor de gewone soldaat. Maar vergeet vooral niet dat de tijdgeest toen anders was dan nu. Zoals treffend geschreven op blz 13 (in de proloog). Een dominee heeft jongens geschreven dat als ze in gewetensnood komen, ze bij hem terecht kunnen. “Gewetensnood? Het gaat toch om de goede zaak en de plicht van elke jongen?”

Ik las op blz 235 een passend gezegde: “Aan het eind van de akker is haast elk woord achteraf gezegd”.

Klompen door de dessa vind ik boeiend en prettig geschreven. Het is belangrijk dat de verhalen van oud-Indiëgangers niet verloren gaan. Ik vind dat we niet alleen moeten stilstaan bij de 2de WO maar ook moeten we niet vergeten wat in voormalig Nederlands-Indië heeft plaatsgevonden.

Ik adviseer: Lees het boek en vertel het door.