Het is een geweldig goede stunt van uitgeverij Prometheus. Eerst brengen ze De vrouw in de kooi op de markt, voor het luttele bedragje van € 10. Het is een prijs die doet twijfelen. Enerzijds lijkt het té goedkoop, het moet welhaast bagger zijn. Anderzijds scheur je er evenmin je broek aan. Het gevolg is een schoorvoetende aankoop... die afgaande op de laaiend enthousiaste reacties op diverse lezersfora/websites een schot in de roos blijkt te zijn. Deel 2 en 3 in “Serie Q” volgen, waarbij “Q” staat voor de afdeling onopgehelderde zaken. De uitgeverij verhoogt de prijs maar blijft zeer schappelijk en houdt eveneens de mooie strakke vormgeving aan. Mocht het al niet de kwaliteit van deze boeken van de Deen Jussi Adler-Olsen zijn, dan laat vanaf nu het “reeksgevoel” zich gelden. Deel 4, Dossier 64, ligt net in de winkel, en is verdorie een niet te versmaden boek. De 32ste Detective & Thrillergids heeft er vijf sterren voor veil. “Steengoede mix van een stand-alone en de voortzetting van een reeks rond een bont speurderstrio die steeds beter wordt,” schrijft Erik de Vries. Hij heeft gelijk!

In Dossier 64 leidt een aanslag met zwavelzuur op een bordeelhoudster het team van afdeling Q naar een reeks vermissingen in de jaren ’80. Carl Mørck, zijn rechterhand Assad en assistente Rose vermoeden een verband met Curt Wad, gynaecoloog op leeftijd. Deze man richtte “De Zuivere Lijn” op. Het is een ultrarechtse partij met een wijdvertakt netwerk van gelijkgezinden die in stilte “De Geheime Strijd” voeren. Zwangere vrouwen die in de ogen van deze mensen minderwaardig zijn, worden zonder hun medeweten geaborteerd en gesteriliseerd. De leden van “De Geheime Strijd” denken met weemoed terug aan de tijd van het gesticht op het eiland Sprogø. Zwakzinnige en seksueel losbandige meisjes kregen daar een hardhandige heropvoeding, die meestal bestond uit heel hard werken en een gedwongen sterilisatie. Nete Hermansen was zo’n meisje dat door ongelukkige omstandigheden op Sprogø terecht kwam. Ze ontworstelde zich aan haar verleden, maar een ontmoeting met Curt Wad rakelt het weer op.

Dossier 64 vertelt helaas een stuk waargebeurde Deense geschiedenis. Zoals Ierland de smet van de Magdalena Sisters draagt - ongehuwde moeders werden door hun familie verstoten, baarden hun kind in een Magdalenaklooster waarna ze het moesten afstaan voor adoptie en werkten zelf nog eindeloos lang als goedkope werkkrachten in de wasserijen en keukens van de kloosters - , zo had Denemarken de intentie om de maatschappij te zuiveren van “minderwaardige” individuen door “promiscue” vrouwen te steriliseren. Die praktijken duurden tot 1959, een tijdsframe dat onze ouders zich alleszins nog herinneren. Het besef dat het echt zo had kunnen gaan als Jussi Adler-Olsen vertelt, maakt Dossier 64 extra schrijnend. Desalniettemin is het geen droefgeestig boek, integendeel. Het trio van afdeling Q brengt enorm veel humor en vaart in het verhaal. Meer nog dan in de vorige drie delen beginnen Carl en Assad echt vertrouwen in elkaar te krijgen. Assad is niet meer de klunzig pratende allochtoon, maar een ervaren politieman met een goede intuïtie. Ook Rose, die meestal op kantoor achterblijft, is een kei in haar vak. Naarmate de sporen rond Dossier 64 duidelijker worden, blijken Rose en Assad zich ook persoonlijk aangesproken te voelen door de zaak. Welk verleden dragen deze mensen mee? Laat ons hopen dat we dat in een vijfde deel kunnen lezen en dat zo’n vijfde deel er snel komt. Want als je een boek zoekt waarvan je hoopt dat het je zo in de ban krijgt dat je het in één ruk uitleest, dan zit je bij Serie Q helemaal goed.

In afwachting van dat vijfde deel brengt Prometheus deze zomer alvast een omnibus Jussi Adler-Olsen uit: De bedrijfsterrorist/Het alfabethuis. Deze boeken kregen jaren geleden al flink wat VN-sterren. Met de hernieuwde belangstelling voor hun Deense schepper, worden ze vanonder het stof gehaald. Iets om naar uit te kijken! (deze recensie verscheen eerder op ezzulia.nl)