Dit fascinerende boek omvat 4 lange, met elkaar verbonden,verhalen, gesitueerd in Estland en de Sovjet-Unie . Het eerste verhaal speelt in de jaren zestig, het tweede in 1979, het derde ergens in de jaren na de val van het IJzeren Gordijn en het vierde verhaal ergens in de (nabije?) toekomst. In alle verhalen zijn verraad en angst thema’s! Verder het verrotte Sovjet- systeem, kilte, leegte. De sfeer is behoorlijk donker en verontrustend. En ook de perestrojka lost niets op.

De auteur is afkomstig uit Estland maar schrijft (prachtig) in het Nederlands. Veel van de beschreven situaties kent zij uit eigen observatie en ervaring. Het boek kost enige inspanning, leest niet gemakkelijk. Veel sprongen in de tijd bijvoorbeeld maar ook beschreven situaties zijn zo pijnlijk en bizar dat ze lastig te vatten zijn.
Het overgrote deel van de personages doet mee in het systeem, is afgestompt. Morele waarden zijn ver te zoeken. En als er dan wel eens iemand gewetensvol handelt en zijn principes niet verloochent dan loopt het niet goed met hem af.

Citaat uit het laatste verhaal waarin de Boekhouder vanuit de gevangenis een brief schrijft aan de Geachte Overste
‘ik weet dat op uw schouders de zorg ligt voor ons hele onafzienbare vaderland, dat ontelbare zaken iedere ochtend in uw toren op u wachten. Hoe scherp uw blik ook is, hij kan onmogelijk in alle hoekjes van ons reusachtige rijk kijken. Daarom schrijf ik u……..opdat u weet dat in ons land onwaarheid en willekeur heersen. Mensen wier taak het is Gazolia te beschermen tegen kwaad en onrecht, bestelen en besmeuren het.’
En het maffe is dat ik dan toch nog hoop had dat die Overste misschien, misschien iets positiefs onderneemt….