Jem Lester doceert Engels op de middelbare school en heeft twee kinderen. Eén van hen heeft een zware vorm van autisme. Ben Jewell, hoofdpersonage van Lesters roman Shtum, heeft ook een zwaar autistische zoon; Jonah. Lester schreef zijn boek recht uit het hart en dat is wat dit boek bijzonder maakt.

Ben belandt samen met Jonah bij Bens bejaarde vader in huis wanneer zijn vrouw, Emma, hem ervan overtuigd dat hij in de rechtszaak rondom het toelaten van Jonah in een leerinstituut sterker staat als alleenstaande vader. Niets blijkt minder waar, maar het brengt de drie generaties mannen dichter bij elkaar dan Ben ooit voor mogelijk had gehouden.

Realistische ervaringen
Shtum kent eigenlijk twee verhalen. Allereerst dat van Ben, Emma en Jonah, waarin Ben vecht om zijn zoon op de best mogelijke school binnen te krijgen. De ervaringen van Ben en de autistische zoon Jonah zullen voor veel mensen in eenzelfde situatie herkenbaar zijn. Aan de manier waarop Lester deze personages vormgeeft is af te lezen hoe dicht deze bij zijn eigen wereld staan. De liefde spat er vanaf: ‘Wanneer ik geen honger meer heb ga ik weer de tuin in tot het licht weggaat en dan ga ik naar binnen en hij doet de filmpjes voor me want dat doet hij altijd wanneer het licht weggaat en dan ga ik op de bank zitten en eet ik appels en kijk ik filmpjes.’ Maar ook de minder gezellige kanten blijven niet onderbelicht. Jonah wordt van het ene op het andere moment agressief en poept keer op keer zijn luier vol in de meest onhandige situaties.

Geforceerde fictie
De tweede belangrijke verhaallijn is die van Bens vader, een Hongaarse jood die de oorlog overleefde. Het verhaal van Jonah had dit tweede verhaal echter niet nodig gehad. Waar het verhaal van Jonah uit Lesters hart komt, komt het verhaal van zijn opa niet helemaal uit de verf. Hoewel het boek indrukwekkend eindigt met onthullingen die niemand aan zag komen, had het oorlogsverleden beter uitgewerkt en in het verhaal verweven of gewoonweg weggelaten moeten worden. Een autistisch kind met een alcoholistische vader en een opa die aan kanker overlijdt is al ellendig genoeg zonder er ook nog een holocaustverleden bij te bedenken.

[Deze recensie verscheen eerder (2016) op CLEEFT]