De titel van Paul Sussmans laatste boek Het laatste geheim van de tempel suggereert een boek in de geest van avontuurlijke jongensboeken en films als De wraak van de mummie en Indiana Jones and the Temple of Doom. Maar dat is schijn. Het laatste geheim van de tempel is het schoolvoorbeeld van een volwassen thriller waarin de schrijver archeologie, cultuur, religie, de geschiedenis van het Midden Oosten, de actuele Palestijns- Israëlische problematiek en moord en mysterie op een boeiende wijze met elkaar weet te mengen

Wanneer de Egyptische inspecteur Khalifia geconfronteerd wordt met het lijk van de oude archeoloog Piet Jansen, zijn er aanwijzingen die hem doen denken aan de moord op een Joodse vrouw, vijftien jaar eerder. Hij beseft dat destijds een onschuldige voor de moord is veroordeeld. Zijn superieuren verbieden Khalifia de zaak te heropenen. Geplaagd door zijn geweten gaat Khalifia toch op onderzoek uit waarbij hij de hulp inroept van de alcoholische Israëlische politieagent Ben-Roi. Bij hun zoektocht naar gebeurtenissen in het verleden kruist hun weg die van de Palestijnse journaliste Layla, die in het bezit is van een geheimzinnig gecodeerd document. Ook zij zoekt oplossingen in het verleden. Het wordt pas echt ingewikkeld als duidelijk wordt dat de moorden niet los gezien kunnen worden van een eeuwenoud religieus mysterie.

Het knappe van Het laatste geheim van de tempel is dat er tal van intrigerende verhaallijnen door elkaar lopen en in elkaar overgaan. Er is een moordonderzoek, een politieke actie, een journalistiek onderzoek, een link naar Nazi Duitsland, een code, een religieus geheim en dat alles tegen de achtergrond van landen en individuen die met elkaar overhoop liggen. Sussman geeft de tegenstellingen gestalte door vanuit een wisselend perspectief de gedachten en handelingen van een Egyptenaar, twee Israëliërs (een Joodse extremist en een doorsnee politieagent) en een Palestijnse weer te geven. Hij laat zien dat zij allen vanaf hun prilste jeugd de haat met een paplepel ingegoten krijgen en dat objectiviteit vrijwel onmogelijk is. Temeer daar bijna alle personages door de zich voortslepende oorlog familie of geliefden hebben verloren en rondlopen met onmetelijk verdriet. Toch zijn de hoofdpersonen, die allemaal hun eigen agenda hebben, tot elkaar veroordeeld in hun zoektocht naar het verleden. Zij worden gedwongen hun eigen integriteit aan een nader onderzoek te onderwerpen.
Maar ja, het zijn maar mensen.

Paul Sussman is een begenadigd schrijver die in Het laatste geheim van de tempel de Midden Oosten problematiek zowel op politiek als op menselijk niveau kristalhelder uit de doeken doet. Uitzichtloos maar niet zonder hoop. Het plot is tot in de puntjes uitgewerkt. Heden en verleden komen bijna tastbaar tot leven. Een ongelooflijk sfeervol boek ook. Het woestijnzand warrelt tussen tempels, tomben en afgravingen. De geest van de oudheid zweeft tussen Luxor en Jeruzalem. Het laatste geheim van de tempel is een prachtige thriller. Avontuurlijk. Mysterieus. Menselijk. Geschreven met een ongelooflijk inlevingsvermogen. Vijf sterren, verdiend.