December. Jas Mulder woont met haar strenggelovige ouders, zusje Hanna en haar broers Obbe en Matthies op een boerderij wanneer het noodlot toeslaat.

Matthies, de oudste kind van het gezin komt net voor de kerst om bij een schaatsongeluk. Opeens is alles anders. Vader en moeder zitten vol verdriet en trekken zich steeds meer terug in hun eigen wereld. Dat het gezin nog 3 kinderen hebben lijkt er niet toe te doen.

Praten over het verlies van Matthies is niet aan de orde. Moeder valt steeds meer af, vergeet van alles en loopt voornamelijk nog rond in haar badjas en wil graag naar Matthies, naar het eeuwige leven.

Vader gaat door waar het leven is gebleven in het boerenbedrijf. Hij leeft voor de koeien en het geloof. Zeer geregeld strooit hij met bijbelteksten en “overhoort” hij de kinderen wat er gepredikt is in de kerk.

Wanneer de mond en klauw zeer toeslaat moeten alle koeien geruimd worden. Waar is God en hoe moeten ze nu verder? Het eten moet toch op tafel komen en nu raken ze hun kleine inkomen ook nog kwijt.

Ondertussen gaan de kinderen hun eigen gang. Ze worden ouder en ontdekken dat hun lichaam reageert op andere en aanrakingen. Vader en moeder tonen elkaar geen liefde. Hoe konden zij dan “gemaakt” zijn? Waarom is de dierenarts zo lief naar Jas? Jas denkt dat hij verliefd op haar is. Zullen ze ook kunnen paren net zoals dieren doen?

Obbe is nu de oudste van de kinderen en pubert enorm en trekt steeds meer zijn plan. Overdag helpt hij vader op de boerderij maar in zijn vrije tijd maakt misbruik van zijn zusjes, verdrinkt zijn hamster en vermoord zijn konijn. Ondertussen vindt hij de meisjes in het dorp en geregeld heeft hij een scharrel.

Jas heeft van kleins af aan last van verstopping waarbij haar vader haar hielp. Nu helpt Obbe haar of heeft hij andere bedoelingen? Haar ongelukjes verstopt ze onder haar bed. Ondertussen draagt ze haar lievelingsjas die ze niet uit doet. Het is haar veiligheid ondanks dat iedereen het een verschrikkelijk ding vind.

Hanna is een onzeker meisje die liefde zoekt bij Jas. Ze doet wat andere van haar vragen want wat in normaal?

Jas geloofd dat haar ouders in de kelder Joden verstopt hebben wanneer ze op onderzoek gaat krijgt het verhaal een ondenkbaar einde. Hoe zal het gezin Mulder hier mee om gaan?

De avond is ongemak is een prachtige roman over een gezin wat verscheurt raakt na het verlies van hun zoon en broer. Iedereen doet zijn ding en Matthies mag niet meer genoemd worden.

Het geloof speelt een belangrijke rol in het gezin Mulder wat het gezin enerzijds houvast geeft en anderzijds verstikt. Praten kunnen ze niet en past niet binnen het geloof.
Marieke Lucas Rijneveld weet de gezinsleden goed uit te werken. Je voelt hun machteloosheid. Dat daarna het volgende lot hun overkomt maakt het leed nog zwaarder voor elk gezinslid.

Jas is een puber die op zoek is naar liefde, hoop, genegenheid en geborgenheid. Gelukkig heeft ze haar jas die haar een beschermlaag geeft letterlijk en figuurlijk. Ze wil zo graag leven en de wereld ontdekken maar ze zit gevangen binnen het geloof en het gezin.

De avond is ongemak is een debuut van hoog niveau die je niet zomaar even weglegt nadat deze uit is. Wat een climax zeg!
Ik ben bekend met dit geloof van vrij dichtbij. Marieke heeft dit goed beschreven en ik heb veel herkenning gevoeld. Complimenten voor dit puur, rauw geschreven verhaal die onder je huid gaat zitten.