‘Plotseling diep in het woud’ van Amos Oz (2006 De Bezige Bij)

Amos OZ (Jeruzalem, 4 mei 1939) is één van de grootste hedendaagse schrijvers. Hij was tevens kanshebber voor de Nobelprijs in de literatuur. Hij won de Israëlprijs voor literatuur in 1998. In 2005 ontving hij de prestigieuze Goethe-prijs, een driejaarlijkse prijs voor uitmuntendheid in de literatuur. Na zijn magnum opus ‘Verhaal van liefde en duisternis’ (2004) wijdt hij zijn schrijftalent aan de creatie van het sprookje ‘Plotseling diep in het woud’. Hierin schept Oz een wonderbaarlijke wereld die zowel voor kinderen als voor volwassenen toegankelijk is.

‘Plotseling diep in het woud’ bezit alle kenmerken van het klassieke sprookje. Een klein dorp omgeven door bergen en bossen fungeert als decor voor het verhaal. Daarin treffen we mysterieuze figuren, griezelelementen, kinderen als hoofdpersonages die de goede raad van volwassenen in de wind slaan, tegenstellingen tussen goed en kwaad, tussen de stilte en het geluid, tussen mooi en lelijk, tussen goede en slechte figuren. Als belangrijkste ingrediënten krijgen we gevoelens zoals angst, onzekerheid, liefde en jaloezie die zich een weg banen door het verhaal.

Naast de klassieke sprookjeskenmerken vindt men ook een diepgaandere psychologische wijsheid.
Oz’ afkeer tegen pestgedrag, buitensluiten en bespotten komen hier duidelijk aan de orde.
Door zijn Israëlitische achtergrond kan er een link gelegd worden met de toestand in het Midden-Oosten.

Het verhaal gaat ook over de aanpassing in de maatschappij versus het gevecht voor de vorming van een eigen persoonlijkheid, het recht op keuzes en het belang van doorzettingsvermogen. Het laat grenzen aftasten en verleggen.
Wie als volwassenen de volledige stap in de fantasiewereld van het kind niet kan of durft maken, zal het verhaal als belerend ervaren en mist hierdoor de kracht van het sprookje.

Door de structuur van het boek, de zinsbouw en zijn eenvoudige, maar zeer rake woordkeuze weet Amos Oz de lezer middenin het verhaal te plaatsen. Hij legt een geur van duisternis als een nevel over zijn woorden, maakt de stilte hoorbaar en laat de lezer de eenzaamheid en het gevecht voelen dat hij aangaat met de natuur, de inwoners van het dorp en met zichzelf. Als lezer doorleef je de strijd van de hoofdpersonages in hun persoonlijke keuzes en verlangens.
Door de verfijnde beeldspraak creëert Amos Oz een fascinerende wereld met duidelijk getekende personages die door hun typische eigenschappen zichzelf een specifieke plaats toe-eigenen in het verhaal. De opbouw van spanning deint niet uit naar gewelddadigheid waardoor het sprookje zijn zachte klank blijft behouden.

‘Plotseling diep in het woud’ laat je binnentreden in een bos van gevoelens, slorpt je op in de duisternis van het geheim en doorbreekt pas de stilte lang na het omslaan van het laatste blad.