De beschrijvingen en waarnemingen van Adriaan van Dis over het leven en sterven van zijn oude moeder in “Ik kom terug” raakt mij.
Het is de combinatie van het verleden op inheemse plekken in de Indische archipel met Wajangpoppen, thee, kruidnagelbomen en baboes in gerafelde sarongs.

‘De lucht bewoog er niet, al rook je de nootmuskaat die overal te drogen lag. Je kon niets anders dan stilzitten of liggen onder een klamboe en wachten op de koelte van de avond’

De wrede oorlogen; schokkende herinneringen aan Belgische vluchtelingen in de Eerste Wereldoorlog, hoe Jappen op bananenbomen onthoofding oefenden en

‘In het kamp reisde ik in mijn hoofd.Er waren geen boeken toen’.

Het weerzien met het geboorteland, de terugkomst met een invalide oorlogsveteraan en een baby in Holland.

De bijtende opmerkingen van de moeder, haar eigenwijze gedrag, humor, ontroerende opmerkingen, de overgebleven woorden, aandacht voor de aarde, heelal, haar intelligentie, kortom haar erfenis opgeschreven door haar enige zoon die indruk maakt.

Hij aanschouwt alles, hij tekent haar leven op, een messscherp portret.