Een boek dat je niet zomaar uit hebt, maar het beslaat dan ook een heel leven. Het leven van Jan Wolkers, die in zijn jeugd en adolescentie de wereld om hem heen en vooral de natuur ontdekt en de oorlog vanuit een atelier 'gadeslaat'. Als kunstenaar leert hij kijken en hij beschouwt zijn werk zeer kritisch. Dat vermogen om goed te kunnen kijken kon hij ook nog eens in woorden omzetten. Alle romans en verhalenbundels van Wolkers heb ik gelezen; de meeste met veel genoegen. Zijn beeldende taal sprak me aan en is er mede de oorzaak van dat ik een lezer werd.
Wat me van hem tegenviel was zijn bijna narcistische benadering over de kritiek die hij op sommige van zijn boeken kreeg. De critici deugden op voorhand niet. Later begon ik te snappen dat, omdat al zijn verhalen zijn eigen wezen weerspiegelden, geromantiseerde verslagen van zijn leven en zijn kijk daarop waren, hij de kritiek moet hebben opgevat als een afwijzing van hemzelf. Hij kon zijn romans niet los zien van zijn wezen. Dus de kritiek erop kwam ook hard aan.
Een ander opvallend aspect is zijn onbedaarlijke seksdrift. In veel van zijn romans en verhalen neemt seks een grote plaats in; dat is mede de reden waarom veel mensen zijn romans lazen. In het licht van het huidige bijna puriteinse tijdperk dat zich op dit moment aandient, steekt Wolkers zeer contrastrijk af. Hij lebbert op zijn 56e een meisje van 17 af, en neukte daarvoor en daarna, schaamteloos veel jongere minnaressen (wat kort door de bocht, maar lees het boek en oordeel zelf) en geneerde zich er niet voor. Al zijn minnaressen en vrouwen vrijden met wederzijds goedvinden, dus vermoedelijk zou hij, van zijn minnaressen, geen vermelding krijgen op de ranglijst in #metoo. Wat deze biografie wel goed weergeeft is dat Jan Wolkers leefde in een tijd van seksuele vrijheid, die in schril contrast staat met onze huidige tijd.
Zijn gastvrijheid en gulheid voor vrienden en intimi kleurden vooral zijn leven op Texel na de geboorte van Bob en Tom; ook manifesteerde zich daar (weer) zijn liefde en kennis van de natuur.
Al met al een interessant boek dat een intieme blik werpt op het leven van een kunstenaar/schrijver/levensgenieter en tevens een kroniek is van een ander, minder benepen, tijdperk. Een tijdperk waarin mensen niet op iedere kleinigheid, andersheid of eigenheid werden afgerekend of neergesabeld.