Don Camillo is dorpspastoor in Italië. De verschillende boeken over hem zijn geschreven tussen de jaren ‘40 en ‘60 van de vorige eeuw. In Italië was er na WOII grote rivaliteit tussen de christendemocraten (in het boek vertolkt door Don Camillo) en de communisten (vertolkt door burgemeester Peponne).
Ze zijn elkaars beste vijanden, zoeken elkaar steeds weer op en kunnen niet met, maar vooral niet zonder elkaar. Beiden zijn bomen van kerels, lomp en fysiek sterk. Don Camillo wordt vaak tot de orde geroepen door de Christus van het kruisbeeld. Volgens de schrijver was de Christus, het geweten van de schrijver. Dus als Don Camillo weer eens een kaars op Peponne’s rug wil stuk slaan, omdat Peponne hem in het donker stokslagen heeft gegeven, brengt de Christus hem op andere gedachten door te zeggen dat zijn handen zijn om te zegenen. Maar zijn voeten niet zelfs Peppone voelt zich opgelucht na de schop.
Deze boeken zijn niet gewelddadig, maar deze lompe mannen zijn niet bang en gaan de confrontatie niet uit de weg.
Het zijn vooral komische verhalen, al is er ook oog voor degenen die het niet goed hebben. Juist Don Camillo en Peppone kijken naar hen om.
Giovannino Guareschi schreef deze satirische boeken en wist hiermee de wereldpolitiek naar een dorp in Italië te brengen. De verhalen zijn duidelijk, statisch en geven de lezer en goed beeld van de tijd kort na de oorlog. De personages zijn prachtig beschreven.
Er zijn een paar verfilmingen gemaakt, eerst met Fernandel en later met Terence Hill. Tegenwoordig lijkt Don Camillo een beetje vergeten. Dat is erg jammer, want de boeken zijn erg de moeite waard en geven een mooi beeld van de wereld en een Italiaans dorp halverwege de vorige eeuw.