Sinds kort voel ik een sterke drang om naar het Lago Maggiore te gaan, en daar weg te dromen over een beter wereld. Komt allemaal door dit boek. Van der Eerden moet járen hebben geploeterd om de 19e en 20e-eeuwse geschiedenis van deze kunstenaarsenclave op een rij te krijgen. Carl Jung (de 'Traumdeutende' tijdgenoot van Freud, Remarque, Mann, El Lissitsky, Arp, wie al niet kwam langs om te ontsnappen aan oorlog of burgerlijke beklemming.
Wie wist dat de Roland Holstjes, Troelstra en andere socialisten van betekenis daar regelmatig rondhingen? Ik niet. Ik wist niet eens van het veel eerder ontstane zweverige instituut dat zoekende geesten en vernieuwers aantrok waar ze op afkwamen. De 'reform'-beweging wilde gelijkheid voor man en vrouw, hulde zich in lekker losse kleding en had ideeën over de vrije liefde. De impact was enorm. Vegetarisme, feminisme, kubisme, pacifisme, nu maatschappelijke factoren van formaat, werden daar gecultiveerd en tot ontwikkeling gebracht. De theosofie van Rudolf Steiner heeft zo te lezen ook veel te danken aan Ascona. Dat soort dingen, vermengd met dramatische liefdesgeschiedenissen, spionage, fortuinen de werden gemaakt en verloren door mysterieuze figuren maakt dat je stomverbaasd die 375 pagina's achterelkaar uitleest met een 'waarom wist ik dit niet' op de lippen. Heel veel van de moderne ideeën in Europa - van danscultuur tot feminisme - blijken in Ascona door de mensen die daar samen verbleven tot leven te zijn gewekt 't Is maar goed dat Onno van der Eerden dit heeft vastgelegd. Er zijn boeken die je kijk op een heleboel dingen veranderen. Dit is er één van.