Jaarlijks rond 4 en 5 mei verschijnt de film Schindler’s list op tv. Een indrukwekkende film over een man die tijdens de Tweede Wereldoorlog het leven van 1100 Joden redde door ze aan het werk te zetten in een fabriek. Schindler kreeg in 1993 de erkenning tot Rechtvaardige onder de Volkeren. Er zijn nog meer Rechtvaardigen, maar die zijn nauwelijks tot niet bekend. Jan Brokken zet dit recht in zijn boek De Rechtvaardigen.

In De Rechtvaardigen beschrijft hij hoe de Nederlandse consul Jan Zwartendijk in Kaunas een van de grootste reddingsacties op touw heeft gezet: door een visum uit te schrijven naar curacao konden duizenden Joden vluchten. Hierbij kreeg hij onder andere hulp van de Japanse consul Sigihara, die ervoor zorgde dat de vluchtelingen Japan konden doorreizen. Zelfs toen het consulaat gesloten werd, bleven beide heren nog een tijd lang in het geheim visa uitschrijven. Na de oorlog stond Jan Zwartendijk slechts een berisping te wachten omdat hij zich niet aan de regels gehouden had. Pas na zijn dood kreeg hij de erkenning die hij verdiende. Vrijwel alle Joden die hij geholpen had, bleken de oorlog overleefd te hebben.

Jan Brokken zet een boeiend en goed leesbaar verhaal neer. Het verhaal wordt van verschillende kanten belicht en op deze manier weet hij een compleet beeld te schetsen van de reddingsactie, de nasleep hiervan en de levens van de betrokkenen. Wel duizelt het soms, omdat er veel namen voorbij komen er er zo veel informatie in het verhaal staat. Het is dus wel een boek om je hoofd bij te houden. Naast alle informatie staan er veel foto’s in. Dit maakt het verhaal levendig en haalt het nog dichterbij.

De Rechtvaardigen is een zeer boeiend boek met een relevant onderwerp. Het gaat over op het juiste moment het goede doen en niet je lafheid verschuilen achter regels. Een boodschap die vandaag de dag met de vluchtelingenpolitiek nog steeds relevant is.