Er zijn van die boeken waarbij je nauwelijks de neiging kan bedwingen om het op te pakken en erin te beginnen. Zo verging het me bij dit boek ‘De corporate tribe’. Een op het eerste zicht oogstrelend boek: mooi lettertype, fraaie vormgeving, bijzonder mooie kleurrijke foto’s, een duidelijke indeling. Kortom, de kwaliteit spat ervan af.

En dan de inhoud. Vaak zijn boeken over cultuurverandering nogal technisch van aard. Dit boek is dat niet. Het is heel toegankelijk, niet alleen door de manier van schrijven of het taalgebruik maar vooral door de vele verhalen waarmee alles is verweven en de lessen die daarin besloten liggen. Zo reizen we af naar Hawaï, Nieuw-Zeeland, Botswana, India, Tibet en Ethiopië, om er maar enkele te noemen.

Het boek is ingedeeld in drie delen:
Deel 1. Cultuur schept orde in de chaos, gaat over hoe antropologen naar het concept ‘cultuur’ kijken en nemen je hiervoor mee op een boeiende en leerzame reis naar onder meer Japan en de manier waarop ze daar omgaan met een foutmarge van 2%. Onvergetelijk!

Natuurlijk gaat een corporate antropoloog verder dan het alleen maar kijken naar en onderzoeken van cultuur. De auteurs ontwikkelden voor hun veranderingsproces een model met daarin 4 fasen:
– Emic – going native: microstories ontdekken, informele interviews en observeren;
– Etic – vertalen, duiding en diagnose: context, kaders verhelderen en de kernvraag;
– Verandering bepalen – toekomstvisie, interventiestrategie en narrative of change;
– Verandering doen – acties uitvoeren, gedrag en verhalen verspreiden.

Deel 2. In relaties gebeurt het. Hierin worden verhalen geschetst over hoe je de dynamiek bij verschillende groepen kunt lezen, duiden en eventueel kan bijsturen en/of veranderen. Herkenbaar hierbij waren de verschillende vormen van leiderschap, rond of vierkant vergaderen en over hoe we, vaak onbewust, aan framing doen.

Met framing wordt bedoeld dat je niet met de werkelijke ander communiceert, maar met het frame, het beeld dat je van de ander gemaakt hebt. – pg. 139

Heel verhelderend is het verhaal over de Mursi, een stam uit het zuiden van Ethiopië, met hun prachtige beschilderingen en platen van klei die hun lippen en oren sieren.

Deel 3. Het bouwen en verplaatsen van totempalen beschrijft een model om onderscheid te maken tussen vijf soorten cultuurveranderingen en de daarbij passende interventies.

De inzichten die de revue passeren zijn misschien niet allemaal nieuw maar het bekijken met de antropologische bril is dat wel en kan waarschijnlijk menig organisatie helpen om los te komen uit hun oude vastgeroeste patronen. Als lezer word je immers uitgenodigd om stil te staan bij de eigen ervaringen en de dynamiek waaraan je al dan niet onderhevig bent. Een dynamiek waaraan je zelden in je eentje iets kan doen maar de inzichten die je krijgt kunnen je wel helpen om alles in het juiste perspectief te plaatsen en los te laten i.p.v. je nog nodeloos druk te maken. In mijn boekenkast zou dit boek alvast een ereplaats krijgen om zo nu en dan nog eens vast te pakken en te lezen ware niet dat het eerst nog naar een andere gegadigde gaat om te lezen.