Ze weten niet wat ze doen is een titel die tot nadenken stemt, wie is ze? Het lijkt een wanhoopskreet waar een stukje berusting in zit. Na het lezen van het verhaal over de neurowetenschapper Joe Chayefski wordt de titel heel erg duidelijk, een andere titel had niet gepast.
Het verhaal begint met een uitgebreide beschrijving van het eerste huwelijk van Joe en de Finse Alina. Hoe hun relatie begon en in een sneltreinvaart eindigde na de geboorte van hun zoon Samuel. Joe gaat terug naar Amerika en heeft eigenlijk nooit meer contact met zijn zoon. Hij is opnieuw getrouwd en heeft 2 dochters in de puberteit. Een pittige levensfase, zo ervaart ook Joe als hij erachter komt waar zijn dochters mee bezig zijn. Naaktselfies voor een vriendje, vreemde pillen en een vreemd apparaat…alle dingen die je als ouders niet bij je dochters wil vinden. Dan komt het verleden onaangekondigd en het is net of Joe zich realiseert dat hij nog een gezin heeft dat op hem rekent. De twee werelden komen in dit verhaal bij elkaar en Joe is nieuwsgierig naar zijn zoon.
Dan wordt hij bedreigd door dierenactivisten en Joe doet er alles aan om erger te voorkomen. Dit verhaal komt veel later aan de orde dan de flaptekst doet vermoeden. Jussi Valtonen wil namelijk alles verklaren en uitleggen. En hij wekt veel suggesties die onbeantwoord blijven. Hij ontziet Joe en de mensen die vroeger en nu een rol in zijn leven spelen of speelden niet. Joe verdedigt niemand waardoor het soms lijkt of je een informatief boek leest in plaats van een spannend boek. Hij ondergaat de gevolgen en daarom past de titel goed bij het boek.
De schrijfstijl van Jussi Valtonen moet je echt even tot je nemen, ga er rustig voor zitten want hij kaart zaken aan die je tot nadenken stemmen. Ik bleef meeschrijven en herlezen. Wat hij schrijft is zeker interessant. Ieder kan er een stuk uit halen dat hem of haar aanspreekt.
Mijn vraag is echter met welk doel heeft hij dit boek geschreven? Wilde hij mensen laten nadenken over zeer actuele kwesties zoals religie, social media en eco terrorisme, verpakt in een verhaal over een gebroken gezin. Dat is hem in zekere zin wel gelukt. Het haalt echter wel de vaart uit het verhaal zelf en het boek was uitgekozen vanwege het verhaal op de flaptekst. Dat komt er niet echt uit. Het was een week geleden dat het boek werd gelezen en het blijft door mijn hoofd spelen. Dat heeft de auteur wel bereikt.
Ik mocht dit eerste BUZZboek van 2016 lezen in het kader van #hebbanbuzz en voor mijn reading challenge #hrc2016 het was bijzonder om mee te doen met een boek waarmee ik voor mijn gevoel buiten mijn eigen box trad. Het was vernieuwend voor mij om dit te lezen en het zal me nog lang bezig houden.