Terwijl de romans en dichtbundels van Ivica Prtenjača zijn vertaald in twintig talen, bleef de Nederlandse boekenwereld lang verstoken van zijn werk. Sanja Kregar heeft nu twee van zijn romans - of eigenlijk is de term 'novellen' beter op zijn plaats - vertaald. Deze zijn samengevoegd tot een fraaie genaaid, gebonden uitgave.
In beide novellen ligt het perspectief bij de ik-figuur. Op enig moment wordt zijn naam ook genoemd, Ivica. Het is dus alleszins aannemelijk dat het hier om een autobiografisch werk gaat.

In 'Het is mooi, het is goed' ontrolt het verhaal van de ik-figuur zich in korte hoofdstukken. Hij beschouwt zichzelf als auteur, maar het werk wil maar niet van de grond komen, dus is hij op zijn vierendertigste de stad uit getrokken en is op weg naar zijn allereerste vaste baan, als boekhandelaar in de nieuwe boekenzaak 'Glorija' in Zagreb.
Een gemeubileerd huurappartement is snel gevonden, maar hij kan het daar in zijn eentje eigenlijk niet vinden en na werktijd gaat hij het cafeetje tegenover de boekwinkel in. Zijn gekmakende eenzaamheid verdrinkt - en verdringt - hij daar. Al vanaf zijn jeugd is het hem duidelijk dat hij een geagiteerde geest heeft, slecht kan plannen en daardoor altijd haast heeft.

'Maar mijn innerlijke onrust knaagde. De giftige plant van verantwoordelijkheid en schuld groeide en bloeide. Ik bestreed het allemaal op een volstrekt verkeerde manier; ik overtuigde mijzelf ervan dat ik zo slim en handig ben dat ik het allemaal op tijd zou redden, dat er niets aan de hand was, mijn vermogen om snel te leren en goed te onthouden is toch wijd en zijd bekend, ik kan makkelijk improviseren enzovoorts...'

Met de nodig zelfspot en zelfreflectie beschrijft hij de gebeurtenissen in Zagreb en de boekwinkel, afgewisseld met anekdotes uit zijn jeugd. De drijfveer om zelf te koken is allerminst aanwezig en hij gebruikt de meest dubieuze maaltijden in allerhande etablissementen. Toch weet hij steeds weer iets moois te zien in de dingen om hem heen.

Maar dan komt er een moment dat hij zichzelf even niet in de hand heeft en met zijn neus op de feiten wordt gedrukt.

De tweede novelle, 'De berg', vertelt het verhaal van Ivica die met een ezel, Visconti genaamd, de bergen in trekt, als vrijwillig surveillant bij de brandweer. Vanaf de top van de berg heeft hij een uitzichtpost vanwaar hij zijn controlerend oog over het eiland laat gaan, om te waken over het ontstaan van zomerbranden.

'Dit wezen, Visconti, [...] had van het begin af aan iets edelmoedigs over zich dat ik bewonderde. Hij was namelijk erg, erg rustig, bijna onbeweeglijk als een beeld met levende ogen. Daarbij was hij wonderbaarlijk harmonieus, stil en bescheiden. Toen ik hem te drinken gaf, bleef hij eerst een poos boven het water staan, bezweet en moe. Geen gulzigheid, geen gevecht. Wat kon ik dat bewonderen.'

Gedurende een verblijf van drie maanden gaat hij op zoek naar de eenzaamheid om te trachten zijn rust terug te vinden, nadat hij na zijn vertrek bij de boekwinkel nog bij een uitgeverij en een museum had gewerkt, maar zijn draai niet meer kon vinden.
In het gezelschap van Visconti, ziet hij voorbijkomende toeristen en heeft hij af en toe contact met twee plaatselijke jagers. Verder volledig op zichzelf aangewezen, overdenkt hij de voorbije jaren en wordt hij geconfronteerd met zijn angsten, verondersteld onvermogen, maar vooral met het besef dat het een louterende ervaring is.

'Mijn eenzaamheid wordt bedwelmend. Ik ben vertrouwd geraakt met deze berg, de uitkijkpost, het bos, de paden en de dieren. Ik kwam in een gat in de tijd terecht, een gat zonder gedachten en ik vond er mijn spiegelbeeld, mijn schaduw en mijn weg. Ik loop als een vrij man over een breed, leeg pad.'

De mooie, samengestelde en meanderende zinnen, maken van dit proza een fijne leesbeleving. De filosofische overpeinzingen zijn bijzonder boeiend en herkenbaar, zijn ontboezemingen heel persoonlijk en open. Toch is Prtenjača's schrijfstijl heel helder, zuiver en bondig, en bovenal niet gespeend van humor.
Twee betoverende novellen, die onverbrekelijk bij elkaar horen en een man laten zien die door schade en schande een spiegel voorgehouden kreeg.

Auteur

Ivica Prtenjača ( Rijeka , 27 januari 1969 ), Kroatische schrijver en redacteur.
Hij studeerde Kroatisch aan de voormalige Faculteit der Pedagogiek in Rijeka en vervulde diverse banen, van magazijnmedewerker tot bouwvakker, galeriehouder, brandweerman, handelaar, boekhandelaar, marketingmanager, woordvoerder en werkte in uitgeverijen. Hij is een prominente promotor van literatuur, deelnemer, leider en organisator van literaire vergaderingen en evenementen. President van Goran springplank. Op de Kroatische radio verzorgt en autoriseert hij de shows 'Mijn keuze' en 'Morning on Third'.
Met de roman 'Good, Nice' debuteerde hij in 2006. Tevens schrijft hij poëzie en dramamodellen. Zijn boeken zijn vertaald in 20 talen. Hij heeft Kroatische literatuur gepresenteerd tijdens tal van vergaderingen in het buitenland. Hij is lid van de Croatian Society of Writers en woont en werkt in Zagreb.
(Bron: https://hr.wikipedia.org/wiki/Ivica_Prtenja%C4%8Da)

Titel: Het is goed, het is mooi/De berg
Auteur: Ivica Prtenjača
Vertaling: Sanja Kregar
Pagina's: 232
ISBN: 9789492160140
Uitgeverij KLIN
Verschenen: maart 2019