“Zij is, ik ben niet”
De autobiografische roman ‘Meisjesherinneringen’ speelt zich af in 1958 en de paar jaren daarna. In 1958 is Annie 18 jaar. Ze is opgegroeid in een eenvoudig milieu, de ouders runnen een kruidenierswinkeltje annex café. Annie is enig kind en wordt erg beschermd opgevoed. Ze is intelligent en de beste op school. In sociaal opzicht is ze onwetend en onhandig, stuntelig en stijf. Een wat nietszeggend, teruggetrokken en onaantrekkelijk meisje. Zo’n meisje dat later nooit herinnerd zal worden. Annie Ernaux: ‘Ook ik heb dat meisje willen vergeten. Haar echt vergeten. Het is me nooit gelukt’.
In de zomer van 1958 werkt Annie als jeugdleidster in een kinderzomerkamp, een baantje waar ze totaal ongeschikt voor is. Ze zoekt avontuur en sex, maar heeft geen idee wat ze kan verwachten. Welnu, daar komt ze snel achter. Ze wordt door H, de hoofdjeugdleider, hardhandig en kil ingewijd in de liefde. Als H haar daarna negeert, gaat ze zich sletterig gedragen. Helemaal losgeslagen deelt ze het bed met veel jongens. Ze wordt daardoor het voorwerp van spot en minachting, een halve hoer wordt ze genoemd, en zij besluit het roer om te gaan gooien. In de tijd na het kamp stort ze zich op haar ‘zelfperfectioneringsprogramma’ met het plan om terug te gaan naar het kamp om alsnog te zegevieren en H te verleiden. Er komt niets van terecht. Ze heeft de jaren daarna nog heel wat problemen te verwerken voor ze als een volwassen vrouw haar leven in handen heeft.
In 2015, 55 jaar na het kamp, schrijft Annie Ernaux het trauma van deze periode van zich af. Traag, gevoelig, sfeervol. Met perspectiefwisselingen, en wisselende werkwoordstijden. Afstand versus betrokkenheid. De volwassen vrouw én het jonge meisje gaan leven voor de lezers. Het is knap van de schrijfster dat ze wat 55 jaar geleden is gebeurd zo beeldend kan beschrijven, zo helder haar gevoelens onder woorden kan brengen. Een mooi boek!
Tot slot de laatste alinea van deze roman:
‘De kloof verkennen tussen de verbijsterende werkelijkheid van wat je overkomt op het moment dat het je overkomt, en de vreemde onwerkelijkheid waarin, jaren later, wat je is overkomen zich tooit’.