In ‘Morgenland’ schetst Stephan Abarbanell een naoorlogs Europa dat verkeert tussen de gruwel uit het recente verleden en de hoop op een betere toekomst, gaat een jonge Israëlische vrouw op zoek naar een verdwenen Joodse wetenschapper.

Visie van de recensent
‘Morgenland’ is het indrukwekkende romandebuut van Stephan Abarbanell. Voor een debuut heeft hij het zichzelf, met een dergelijk thema, niet gemakkelijk gemaakt. Alle respect voor de wijze waarop de auteur dit verhaal vertelt.

“Bommen hadden het dak van de Thectinekirche verwoest, wat ervan restte leek nog maar ternauwernood rechtop te kunnen blijven staan.”

De lezer maakt kennis met de Joodse Lilya Wasserfall, actief in het verzet in Palestina. In tegenstelling tot waar zij op hoopt, namelijk ingezet worden bij een grote sabotageactie, krijgt zij een opdracht waarvoor zij naar kamp Föhrenwald in Duitsland af moet reizen. Een tweede opdracht behelst het opsporen van de verdwenen Joodse wetenschapper Raphael Lind.

Raphaels broer Elias is nog voor de oorlog naar Israël gevlucht. Raphael kan echter geen afstand nemen van zijn Duitse roots en blijft in Duitsland; hij gaat zelfs voor de nazi’s werken.

Elias kan het bericht dat Raphael zou zijn omgekomen in een concentratiekamp niet geloven en meent bewijs te hebben dat zijn broer nog leeft. Voor Lilya begint daarmee een avontuurlijke reis door Europa, die tevens een zoektocht naar zichzelf zal worden.

“Zegt u dat iets, Vilnius? Een tempel van Joodse cultuur en verschrikkingen.”

‘Morgenland’ herbergt een zeer boeiend en meeslepend verhaal. De schrijfstijl van Abarbanell is geraffineerd en kundig. De auteur weet op subtiele wijze de ambivalente houding van de Joden ten opzichte van Duitsland voor het voetlicht te brengen.

De personages zouden wat mij met betreft nog iets gedetailleerder gekarakteriseerd mogen worden, zodat je ‘dichter bij hen’ kunt komen. Dat komt in ‘Morgenland’, wat mij betreft, net niet voldoende uit de verf. De hoofdpersonen blijven, naar mijn smaak, iets te veel ‘op afstand’.

“Ze rolde uit haar bed en kroop naar de badkamer, trok zich op aan de toiletpot en gaf over. Hijgend bleef ze op de grond zitten met haar rug tegen de muur. Er kwamen beelden boven, maar zonder enige samenhang.”

Abarbanell haalt zijn inspiratie voor een groot deel uit zijn eigen Joodse familiegeschiedenis en zijn reizen naar Israël. De overgrootvader en de grootvader van de auteur waren volledig geassimileerd. Desondanks lieten hun vrienden het, gedurende het naziregime, volledig afweten.

Omdat de oorlog thuis niet bespreekbaar is, reist de jonge Abarbanell in de jaren zeventig zelf naar Israël om antwoorden te krijgen op de vele vragen die hij bij zich draagt. Hij werkt daar in een kibboets en voert veel gesprekken met Duitse Joden. Veel van deze informatie gebruikt Abarbanell in ‘Morgenland’.

Ondanks het feit dat wat mij betreft de personages nog wat meer uitgediept zouden mogen worden, vind ik ‘Morgenland’ een boeiend debuut van deze Duitse journalist!

Over de auteur
Stephan Abarbanell (1957) studeert Evangelische Theologie en Algemene Retoriek in Hamburg, Tübingen en Berkeley (VS) en volgt een cursus Creative Writing bij Walter Jens. Tegenwoordig is Abarbanell chef cultuur bij het radiostation RBB (Rundfunk Berlin-Brandenburg). ‘Morgenland’ is zijn debuutroman.

Uitvoering
Uitgever: Signatuur
ISBN10 :9056725564
ISBN13 :9789056725563
Paperback, 400 pagina’s

Over Hanneke Tinor-Centi
Hanneke Tinor-Centi (1960), communicatiemanager, tekstschrijver, boekrecensent en blogger. http://hanneketinorcenti.nl