Recensie The Chrysalids
John Wyndham

The image of God is Man.
Keep pure the stock of the Lord.
In purity our salvation
The Norm is the will of God.
(The Chrysalids – John Wyndham, 1955)

(boek in Engels gelezen)

Vergeten boeken. Binnenkort lezen we ze weer tijdens De Week van de Vergeten Boeken. Boeken, die we in een vlaag van euforie kochten, om vervolgens achteloos in onze overvolle boekenkasten achter te laten.

Boeken van tegenwoordig zijn hot, en soms snel een hype. We lezen wat anderen lezen. En vergeten soms de écht goede boeken. De échte vergeten boeken, vaak de pareltjes, gekregen van je opa, je vader, een boek om door te geven, om te lezen, en vooral niet te vergeten. Dat is wat échte literatuur literatuur maakt. Echte boeken worden niet vergeten. Ze worden doorgeven.

The Chrysalids van John Wyndham is zo'n vergeten boek. Vergeten, omdat hij, jammer genoeg, wereldberoemd werd met een ander boek, The Day of The Triffids, terwijl deze roman, zijn beste, nauwelijks bekendheid geniet.
Zijn boeken werpen me altijd opnieuw terug in de tijd, naar die lome, warme zomerdagen met aardbeien met slagroom en picknicks. Ik las Wyndham in mijn jeugd, en vind zijn boeken nog steeds prachtig.

John Wyndham Parkes Lucas Beyon Harris (1903-1969), beter bekend onder zijn pseudoniem John Wyndham, schreef The Chrysalids al in 1955. (In het Nederlands vertaald als de getekenden).

In The Chrysalids neemt Wyndham de lezer mee naar een kleine, fundamenteel Puriteinse theocratie. Na een wereldwijde catastrofe probeert een kleine groep mensen de draad weer op te pakken. Streng gelovig, proberen zij hun omgeving en leven door zgn. Purificatie wetten' het hoofd te bieden. 'anything odd, unusual, everything 'out of order, is treated with disapproval and fear and needs to be killed.'
De groep predikt 'Purity of Race' in gewas, beest en mens. De gemeenschap wordt gedomineerd door mannen, waarin de vrouwen gehoorzaam en onderdanig dienen te zijn.
De vrouwen gaan gekleed in lange jurken met daarop een groot kruis gestikt; binnen de gemeenschap hebben zij slechts één taak: als zij vruchtbaar zijn, dan moeten zij een GEZOND kind ter wereld brengen. Vrouwen die niet geschikt geacht worden om kinderen te krijgen, worden gesteriliseerd en verbannen naar The Badlands. Welkom in Wyndham's Gilead uit 1955.

David Storm, de hoofdpersoon, is de oudste zoon van de voorganger van deze gemeenschap. Gezond van lijf en leden, is hij geboren met telepathische vermogens. En hij is niet de enige.
Hij probeert zich 'normaal' voor te doen, maar krijgt steeds meer problemen met het concept van het sociaal Darwinisme dat zijn vader en de andere voorgangers in de gemeenschap prediken. Wat is de Norm dan? In een gemeenschap waarin iedereen kaal is, kan het hebben van haar in principe al als een abnormaliteit worden beschouwd. Gaat het om uiterlijke kenmerken, of het onzichtbare, telepathie in dit geval?

Op de vlucht in een genetisch afwijkende wereld, proberen ze in contact te komen met 'De Anderen'.

Wyndam, geboren in 1903, had het gevoel dat hij tijdens zijn leven zelf in een apocalyptisch Armageddon was terechtgekomen: - zijn jeugd gedurende de The Great War -, nam hij in de tweede wereldoorlog als jonge soldaat deel aan de landing in Normandië. Zijn realiteit gebeurde 'gewoon' waar hij bij stond: de eugenica, de gestikte emblemen op kleding, de sterilisaties.

In de bizarre wereld van The Chrysalids tikt Wyndham heel terloops issues zoals machtsmisbruik, (godsdienst) waanzin, vriendschap, de rol van de vrouw, en ouderschap in deze 'cozy sci fi' aan. Verpakt in schijn simpelheid, waarbij veel onderhuids broeit en blijft, boet zijn protest na al die jaren nog steeds niet in in kracht . 'Man has the arrogance to think themselves perfect.'

Zijn romans zijn onlangs opnieuw uitgegeven, mét een voorwoord van auteur Margaret Atwood.

The Chrysalids, uit 1955, als een vroeg Gilead met doorgeschoten rassenwetten, is een prachtig boek. Simpele taal, met een duidelijke boodschap. Menselijkheid kan namelijk snel eroderen. Net als Wyndham en Offred die concluderen: 'it happened right under our eyes. '



***** 5 sterren




,