Met Slapende herinneringen gaan we “Modiano-getrouw” terug in de voetsporen van de verteller die toen tussen de 15 en de 22 jaar was. Hij was student, maar hij studeerde niet. Tot aan blz. 97 blijft hij naamloos, dan lezen we in een politierapport dat zijn naam Jean D. is en net als Modiano in 1945 geboren is in Boulogne-Billancourt, maar dan 5 dagen eerder. Hoe toevallig…

Zes vrouwen kruisen het levenspad van de verteller in dit boek. Zij worden bijna allen met naam en nauwkeurig adres genoemd! Wanneer ze om onbekende, onaangekondigde redenen naar een ander arrondissement verhuisd zijn, raken ze in de vergetelheid, bestaan ze niet meer. Een enkele keer, volkomen bij toeval, komt hij hen weer tegen na een paar jaar en gaat de conversatie verder.
Een keer ontwaart hij een van hen achter in een bar op een snikhete zomerdag in augustus: Madame Hubersen met een bontjas aan omdat ze behoefte aan extra warmte heeft. Ze drinkt hele sterke alcohol (die op water lijkt!) uit een karaf. Ze lijkt verward. Zij vertrouwt hem toe niet naar haar appartement te durven omdat de maskers (uit Afrika en Oceanië) die aan de muur hangen haar aankijken en geen goede bedoelingen met haar schijnen te hebben. Toch praat ze wel coherent… maar ze blijft dwalen. En de verteller dwaalt een paar uur met haar mee.

Dan is er Geneviève Dalame die bij Studios Polydor werkt en met wie de verteller o.a. zijn literaire kennis deelt. Zij woont op een hotelkamer, zoals gebruikelijk in die tijd. We worden op het spoor gezet van interessante boeken die veel gelezen werden in de jaren vijftig, zestig. Nietsche voorop uiteraard met L’Eternel Retour du même (leidraad voor dit boek!) en L’Eternité par les Astres van Louis-Auguste Blanquie die op het nachtkastje lagen.
Geneviève brengt hem ook in contact met dokter Madeleine Peraud. Er is sprake van occulte groepen en kennelijk behoorde daar nog een “oude” gezamenlijke kennis bij die beiden hebben gekend in de Haute Savoie, “une pharmacienne”. Maar de voornamen kloppen niet. De herinneringen zijn weer niet volledig, vliegen in flarden voorbij. Ongrijpbaar. Geneviève heeft ook nog een duistere broer “en blouson léopard” die je maar beter uit de weg kunt gaan zoals de verteller aan den lijve ondervond. Zij is overigens wel een vast punt voor de verteller en Modiano vergeet dan ook niet haar laatste adres te vermelden.

Er is nog een interessante jonge vrouw, een brunette van een jaar of twintig, die beslissend is geweest voor het leven van deze Jean D. Hij vertelt er de laatste 20 bladzijden van dit boekje over.
Nu, na 50 jaar, durft hij haar nog niet met naam te noemen omdat hij niet weet of de moord op Ludo F. die zij begaan heeft, al verjaard is. Het was volgens haar zeggen een ongeluk en zij heeft destijds de verteller tot haar “complice” gemaakt, met hem vele wandelingen door Parijs gemaakt en de revolver in een “poubelle” laten verdwijnen. .
Desalniettemin noemt hij wel de plaats delict: in het appartement van Martine Hayward, 2, avenue Rodin en vermeldt hij vrij nauwkeurig het adres van deze vrouw in Saint Maur, 35 Avenue du Nord waar hij met haar een zware koffer heeft opgehaald.
Een hele mooie passage in dit boek is wanneer hij haar na 20 jaar weer ontmoet: 76, boulevard Sérurier. Ze heeft weer een koffer bij zich, veel lichter dan de andere. Misschien was hij wel leeg. En dan die prachtige, filosofische zin: “A mesure que passent les années, vous finissez sans doute par vous débarrasser de tous les poids que vous traîniez derrière vous, et de tous les remords (p. 100). En dan ziet hij een litteken op haar voorhoofd. “Een auto-ongeluk”, zegt ze. “Een van die ongelukken waardoor je je geheugen verliest”. En toch had ze hém wél herkend! Maar ze lijkt geen enkele herinnering te hebben aan die zomer van 1965… Is zij dezelfde vrouw als Geneviève? Is Ludo F. haar broer? We krijgen geen antwoorden. Dat is het knappe van Modiano. Die herinneringen blijven ook in het hoofd van de lezer doormalen.

Ook knap bedacht zijn de vele wandelingen die de verteller door Parijs maakt. De vele straten, pleinen, cafés e.d. dienen niet alleen als decor, maar zijn ook aanknopingspunten voor zijn herinneringen. Hij vergelijkt deze plaatsen met metrostations. Op elk metrostation hing in die jaren een immens groot bord aan de muur met het hele metronet erop. Wanneer je je eindbestemming invoerde werd er een lijn zichtbaar met vele lichtjes die je de juiste richting met de bijbehorende stations aangaf. Een navigatie “avant la lettre”. En voor Modiano betekent elk lichtje weer een of meer herinneringen, zoals hij schrijft in dit boek.

Wat zegt hij over deze vrouwen. Eigenlijk dus vrij weinig. De lezer is geneigd de informatie onmiddellijk te vergeten na deze gelezen te hebben. Wat hebben ze voor de schrijver betekend? Dat weten we evenmin. Nergens lezen we ook maar iets over amoureuze activiteiten.

Is het echt? Is het fictie? Wat zijn deze herinneringen van vijftig jaar geleden nog waard? Het zijn beelden van Parijs uit de vijftiger en de zestiger jaren die hem steeds weer “lastig vallen”. Vaak komen we ook dezelfde namen tegen in zijn boeken en heb je het idee het boek al eerder gelezen te hebben.
Was zijn jeugd echt zo triest dat Modiano er steeds weer over schrijft? Miste hij misschien vooral zijn moeder? Zij was actrice in een theater in Pigalle en hij zag haar nauwelijks. Is het juist dit gemis dat hij zocht bij deze vrouwen? Kwam het door zijn vaak afwezige vader? Met wie hij een enkele keer ook een wandeling maakte door het Bois de Boulogne en die hem op het spoor zette van de eerste vrouw in dit boek. De dochter van zijn Russische vriend Stioppa. Hij zoekt wanhopig contact met haar om ook meer over zijn vader te weten te komen.
Zijn zoektocht naar zijn eigen identiteit lijkt een obsessie. Nu al zo’n 50 jaar lang.

‘L’éternel retour du même’ - Nietsche, een boek dat ik hiervoor al noemde, heeft hem tot retro- en introspectie aangezet. Modiano heeft met “Souvenirs dormants” zijn eigen, hedendaagse versie, in een onnavolgbare stijl geschreven. Deze Slapende herinneringen zijn zeker nog niet voorgoed ingeslapen, maar zijn nog steeds actief. Interessant! Lezen maar.

In het Frans gelezen: Editions Gallimard – 105 blz.