‘Hoe de bij haar vleugels kreeg’ is de historische debuutroman van Susan Carol McCarthy. Het geeft een schokkend inzicht in de gewelddadigheid van mensen en vertelt op indringende wijze hoe moeilijk het is om samen te leven met mensen die verstokt en radicaal racistisch zijn.

Deze fictieve roman is gebaseerd op de ware gebeurtenissen die plaatsvonden in 1951 en 1952. Door de ogen van de 12-jarige Reesa zien we hoe haar beste vriend Marvin slachtoffer wordt van het extreme geweld van de Ku Klux Klan. Marvin werkte tot zijn dood in de sinaasappelboomgaard van haar vader.
Reesa en haar familie zijn noorderlingen die zich niet helemaal thuis voelen in het door de Ku Klux Klan gedomineerde Florida. Hier is de Klan tot in de hoogste regionen sterk vertegenwoordigd zodat de zwarte bevolking speelbal is van hun willekeur. In de ogen van Reesa is de zwarte bevolking gelijk aan de blanke. Maar hoewel de zwarte bevolking in theorie stemrecht heeft is het voor hen onmogelijk om te stemmen. Terwijl de burgerrechtenbeweging NAACP het stemrecht probeert af te dwingen, gaat de Klan over tot moord-en bomaanslagen. Reesa en haar familie laten dat niet zomaar gebeuren.

Regelmatig mogen we genieten van mooie zinnen en geweldige metaforen die soms een lieflijk beeld weten te schetsen.
‘Aan de andere kant van het meer lijken bloeiende bomen in ordelijke rijen over de golvende heuvels te marcheren’
De harde uitspraken van Klan-leden vormen daarmee een groot contrast. ‘Het is goed om zo af en toe een nikker om te leggen, dat houdt de rest een beetje in toom.’
Wanneer beschreven wordt hoe Luther, de vader van de overleden Marvin de Rhapsody in Blue op de piano speelt , zie je het diepe verdriet van Luther en de zwarte bevolking .
‘Zijn dame ligt snikkend op haar bed, wachtend op de man die niet kwam. Herinneringen aan hun laatste dans samen vallen als bladeren op haar baljurk die als een verfrommeld hoopje op de grond ligt.’
De schrijfster laat op deze wijze zien hoe hartverscheurend het is om in deze van haat doordrenkte samenleving te leven. Deze manier van vertellen brengt de menselijke wreedheid en kortzichtigheid dichterbij.

Toch is het niet het lijden van de zwarte bevolking die op de voorgrond staat. Zij houden er wonderwel de moed in en geven niet op.
Het meest op de voorgrond staat de moeilijkheid om te leven in een omgeving waar rassenhaat hoogtij viert en hoe onmogelijk de opgave lijkt om hier iets aan te veranderen. Toch gloort er hoop want er zijn toch mensen bereid om voor gerechtigheid te strijden.

Deze hoop is ook terug te vinden in de fabel ‘Hoe de bij haar vleugels kreeg’. De fabel is tevens de titel van dit boek. De bij wordt geslagen door de vuurmier en krijgt daardoor gele strepen. Maar gelukkig is er een engel die zijn vleugels afstaat zodat de bij, bevrijd, kan wegvliegen. En zo hoopt ook de zwarte bevolking op bevrijding.

De 12-jarige Reesa, overtuigt niet helemaal. Soms lijkt ze inderdaad de belevingswereld te hebben van iemand van haar leeftijd maar op andere momenten denkt ze dingen die bij een veel ouder kind thuishoren. Ze snapt veel meer van wat er gebeurt dan je zou verwachten. Een voorbeeld hiervan is dat ze zich tijdens het proces voor de Grand Jury afvraagt hoe lang het zal duren voor de Klanners zich tegen elkaar keren om zichzelf te redden. Zo’n wereldwijsheid past niet bij een kind van haar leeftijd.
Daardoor lijkt de verteller eerder een mix van het meisje Reesa en een latere volwassen versie die ons met kennis achteraf vertelt wat zich afspeelde. Of je zou moeten concluderen dat ze vroegwijs is, wat terugkijkend naar de samenleving van de vijftiger jaren niet erg geloofwaardig is.
Door deze verstelstijl komt de persoonlijke beleving van het meisje afstandelijker en minder indringend over. Haar eigen angsten en emoties raken maar af en toe een emotionele snaar.

‘Hoe de bij haar vleugels kreeg’ is een fraai geschreven en boeiend boek dat ons met de neus op de feiten drukt. Racisme is immers diep geworteld en zorgt voor enorme problemen. De vanzelfsprekendheid waarmee racisten hun medemensen menen te mogen intimideren en onderdrukken is ronduit schokkend. In de huidige tijd waarin tegenstellingen gepolariseerd worden is dit boek zeer actueel en aanbevelenswaardig om te lezen. Het maakt duidelijk dat een samenleving zonder gelijkwaardigheid zeer ongezond is.