Deze reactie bevat spoilers, selecteer de tekst om de spoilers te lezen. Ik had eigenlijk niet verwacht dat ik dit zo’n mooi boek zou vinden; het stond al jaren in mijn kast en had nooit zin het eruit te halen. Maar ik ben er dus wel enthousiast over. Mooi geschreven, mooi tijd- en sfeerbeeld van het Javaanse Nederlands-Indië.
De roman is gebaseerd op archiefmateriaal van de betrokken families. Ik vind dit materiaal heel mooi in de roman verwerkt. Boeiend zijn de passages uit briefwisselingen en bijvoorbeeld uit Jenny’s dagboek als jong meisje. Wat haar gevoelens zijn en waar ze mee worstelt, kun je hier prachtig uit aflezen. 'Toen wij in Holland waren heb ik gemerkt dat wij anders zijn. Wij zijn blank en blond, maar toch geen Europeanen'

Jenny is sowieso een interessante, maar tragische vrouw, ze probeert het beste te maken van haar behoorlijk moeilijke en eenzame leven op Gamboeng samen met Rudolf maar heeft het moeilijk met hun Spartaanse leven, ze snakt naar kleine pleziertjes, naar muziek, een beetje ontwikkeling, maar haar ondergang, aangekondigd door het steeds terugkerende donkere pad bij het huis, is onafwendbaar : ‘de somberheid verdrijven die als een kille adem op haar toe kwam uit de diepten van het oerwoud. Links van het huis voerde een pad binnen in die duisternis. Het kwam haar zo bekend voor,zij moest er steeds naar kijken, al wilde zij dat niet'

En de eigenzinnige Rudolf, ja met hem kreeg ik toch medelijden. Hij voelt zich het zwarte schaap van de familie, zijn jongere broers komen in een gespreid bedje wanneer ze op Java arriveren na studie in Nederland terwijl Rudolf met bloed, zweet en tranen een eigen bestaan, een eigen plantage opbouwt waarbij hij jarenlang ieder dubbeltje moet omdraaien. Voor zijn kinderen is hij een geweldige vader, zij ‘koesterden een mateloze verering. Hij was de sterkste, de knapste van alle mensen’. Hij aanbidt zijn vrouw, ziet haar als zijn liefste kameraad, maar heeft veel te weinig oog voor haar behoeftes en verlangens, is misschien ook te ‘Hollands’ gebleven. Ook zijn er grote conflicten met de familie, zijn moeder, broers, zus, zwagers waardoor er een definitieve breuk ontstaat. Niet echt duidelijk wordt wie hierbij het gelijk aan zijn kant heeft.
Uiteindelijk heeft Rudolf wel succes en wordt een rijk man maar ten koste van zijn levensgeluk. Aan het eind van zijn leven is Rudolf een gebroken man.

Geen 5 maar 4 duimpjes omdat de beschrijvingen en opsommingen van de plantages en de diverse teeltmethoden van de thee, het hier en daar ook wat saai maken.