De werken van Jane Austen zijn wereldwijd bekend en worden nog volop gelezen, hoewel deze begin van de 19e eeuw voor het eerst werden gepubliceerd. Trots en vooroordeel werd, net als andere boeken van Austen, verfilmd. Velen zagen de BBC serie uit 1995 op televisie, in 2005 werd het boek verfilmd met Keira Knightley in de hoofdrol en Helen Fielding baseerde haar boek Bridget Jones Diary losjes op het verhaal van Austen. Het is dan ook niet toevallig dat Marc Darcy in de verfilming van dit boek vertolkt wordt door Collin Firth die ook de rol van Fitzwiliam Darcy vol verve speelde in de BBC serie.

Austen begon aan het boek in de jaren 1796-1797 maar het werd niet goed genoeg bevonden door de uitgever. Jaren later herschreef ze het verhaal en pas in 1813 werd het boek uitgegeven. Wie had toen kunnen bedenken dat dit boek op de lijst van de wereldliteratuur terecht zou komen?

Oppervlakkig gezien verhaalt dit boek over een vrouw die een man ontmoet, hem niet kan luchten of zien maar uiteindelijk op een romantische manier alsnog voor hem valt. Een prachtplot voor een bouquetreeks, maar wie verder leest dan zijn neus lang is, wordt getrakteerd op een boek van wereldklasse.

De familie Bennet leeft rond de eeuwwisseling van de 18e en 19e eeuw nabij het kleine dorpje Meryton. Het verhaal wordt vertelt vanuit het perspectief van de intelligente Elizabeth, de op een-na-oudste van vijf zussen. Door het bijzondere erfrecht uit die periode zijn de zussen gedoemd om goed te trouwen omdat het huis dat ze bewonen, na de dood van hun vader, aan hun neef zal toekomen. Het leven in huize Bennet staat dan ook in het teken van zien en gezien worden, het ontmoeten van goede huwelijkspartners en de plaatselijke bals. Dit leven wordt opgevrolijkt door hier en daar een wandeling te maken in de omgeving en een brief te lezen van een familielid of vriend. Dit klinkt misschien saai maar het boek is buitengewoon onderhoudend.

Elizabeth, Lizzy genoemd door haar vader en lievelingszus, ontmoet een man die qua rang en stand erg hoog boven haar en haar gezin uittorent. Beiden hebben ze hun trots en hun vooroordelen. Het is niet de vraag of ze die opzij kunnen zetten maar op welke manier ze die opzij zullen zetten. Ondanks het eenvoudig lijkende plot en de beperkte mogelijkheden tot vertier in die tijd weet Austen dit boek tot een prachtig en heerlijk boek te maken. De literaire kunsten die ze hanteerde door haar prachtige gedetailleerde omschrijvingen van de omgeving en haar overpeinzingen, het wisselen van perspectief door de geregelde briefwisselingen, haar maatschappijkritische ondertoon, de moraal van het verhaal dat ze perfect verwerkt en vooral de humor die voortdurend gebruikt wordt om de trots, de vooroordelen, de karakters en de maatschappij op de hak te nemen zijn voortreffelijk. Jane Austen geeft ons een mooi inkijkje in het reilen en zeilen in de middenklasse van de beginjaren van de 19e eeuw, toont ons vooruitstrevende thema's zoals de onafhankelijke geest van Elizabeth die een goede huwelijkskandidaat afslaat om haar hart te volgen en amuseert ons met de sprankelende natuur van de hoofdpersoon die, ondanks haar vooroordelen, door iedereen direct in het hart wordt gesloten. Niet alleen de hoofdpersonages spreken tot de verbeelding maar ook de bijpersonages zijn fantastisch neergezet. Sommigen zijn erg naar, tenenkrommend en onplezierig maar leveren zoveel humoristische situaties op dat ze de lezer laten genieten van hun capriolen.

Trots en vooroordeel is een boek, zo'n twee eeuwen geleden geschreven, dat een luchtig verhaaltje omvat met een nog heel actueel thema en moreel dilemma. Jane Austen heeft veel zorg besteed aan de constructie van dit boek waardoor ze een prachtige literaire roman schreef, wat maakt dat wij er tweehonderd jaar later nog met volle teugen van kunnen genieten.