Russische geheime dienst terug? Of nooit weg geweest?

Over de lotgevallen van Litvinenko zijn meerdere boeken geschreven. Ik heb niet het hier boven getoonde boek gelezen maar de versie van Alex Goldfarb en Litvinenko’s vrouw Marina.

Het boek boeit als je geïnteresseerd bent in de ontwikkelingen van Rusland na de Sovjettijdperk. Het mooie van mij leeftijd is dat ik me de kopstukken uit de koude oorlog en vlak daarna nog levendig kan herinneren. Het zijn dan ook niet zozeer dat de lotgevallen van Litvinenko zélf die dit boek voor mij zo boeiend maken maar vooral de intriges en strategieën van de machthebbers. Het is bijna niet te bevatten hoe weinig een mensenleven telde in de beschreven periode. Een periode die feitelijk nog voort duurt. Namen als Putin, Berezovski, Arbrahamovitsj, Jeltsin en Primakov komen langs; en nog veel meer.. (weinig vrouwen bedenk ik achteraf).

Goldfarb hielp Litvinenko vluchten - een ex-KGB-er die op de dodenlijst van de eigen organisatie stond - uit de Russische Federatie die ontstond na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Goldfarb en Litvinenko werden gelijk goede vrienden. Goldfarb was volledig ingewijd in de wereld van het grote geld in Rusland. Goldfarb werkte eerst voor de steenrijke Griek George Soros een grootinvesteerder van het eerste uur in de nieuwe Russische Federatie. Later werkte hij voor de Russische oligarch Boris Berezovski.

Het boek geeft een fascinerende inkijk in de strategieën van Putin. De man die op dit moment zijn land weer terug zet op het wereldpodium van de macht. Het boek bevestigd zijn imago van een kil en berekenend persoon die tegenover anderen geen geweten lijkt te hebben. Des te meer committeert hij zich volledig aan de eigen inlichtingendiensten. Naast zijn presidentschap van de Russische Federatie is hij daar ook nog een keer het hoofd van de FSB. Ergens staat dat Putin de mentaliteit van een straatbendeleider heeft. Hij zet geen kritische kanttekeningen bij zijn eigen organisatie. Hij is volledig solidair aan de eigen groep.

Deze president van Rusland is momenteel populairder is dan ooit. Eerst lees ik een stukje in het boek, en dan komt hij voorbij in het journaal. Het is zo herkenbaar allemaal. Wat beangstigd is dat het Russische volk een ingebakken cultuur van adoratie van de sterke man heeft. De labiele Jeltsin werd gekneed en wees Putin aan als zijn opvolger. De aangewezen nieuwe machthebber heeft het recht op “vlast”. Het volk erkent en accepteert de willekeur die de machthebber zich toe eigent. Dat is historisch zo in Rusland gegroeid.

Het regime heeft een onduidelijke agenda en een enorm ego.Deze mensen denken altijd vooruit. Ze proberen altijd een stap eerder te zijn, kennen de termen recht en rechtvaardigheid niet. Ze zijn daardoor in staat het schier onmogelijke ten behoeve van zich zelf te realiseren. Als je dit boek leest is het niet vreemd dat je je ongerust maakt over de ontwikkelingen in dit deel van de wereld. Dat is momenteel te herkennen in de Russische strategieën bij de annexatie van de Krim en bombardementen op Syrië. Laten we hopen dat de wereldgemeenschap voldoende wijsheid in pacht heeft om dit goed te hand(len).

Update: dd 21-01-2016: Op het journaal: Een Britse onafhankelijke onderzoekscommissie noemt voor het eerst Putin als directe opdrachtgever voor de liquidatie van Litvinenko.