Moises Naim is een grote naam in de wereld van politiek en economie. Als oud-minister van Handel en Industrie in Venezuela, directeur van de Venezuelaanse centrale bank en als directeur van de wereldbank, spreekt hij met gezag over de verhoudingen tussen machten. Recentelijk is zijn boek over het einde van de macht door de lezersclub van Mark Zuckerberg gelezen. Dat heeft tot een explosie van de verkoop van de Engelse uitgave van dit boek geleid. Nu is er een Nederlandse vertaling en ook hier spat van alle bladzijden herkenning, helderheid, ongerustheid en verwondering af.

Teruggrijpend op macht in het verleden en vooruitkijkend naar de rol van macht nu en in de toekomst, schetst Naim een wereldbreed beeld van wat macht met mensen doet. Omdat er duidelijk verschillende revoluties te benoemen zijn (de revolutie van Meer, de revolutie van Mobiliteit en de revolutie van Mentaliteit) kan aangetoond worden dat ontwikkelingen van macht iets universeels hebben. Van nature hebben we allemaal een zekere drang naar meer, een neiging te bewegen en een voortdurend veranderende instelling ten opzichte van anderen. Deze drie revoluties zijn in alle facetten van de maatschappelijke verandering te herkennen. Ook wanneer we naar de laatste ontwikkelingen in de wereld kijken, uiteenvallen van de USSR, maar ook de Arabische lente en de laatste politieke ontwikkelingen in Europa, kunnen we deze toewijzen aan het doorbreken van één van de benoemde revoluties.

Tegenwoordig kunnen we met een snelheid kennis nemen van ontwikkelingen in andere delen van de wereld, die zelfs een goede vijftig jaar terug onvoorstelbaar geweest is. Dit alleen is al een van de redenen van het uiteenvallen van de macht. Bestond macht vroeger nog voor een groot deel uit het dom en angstig houden van de massa, met de toenemende kennis van zaken is de massa niet meer onder de duim te houden met de middelen van vroeger.

Op een messcherpe manier ontleedt Naim de ontwikkelingen van de machten binnen politiek financiën, defensie en bedrijfsleven. Hij laat zien dat het individu een al maar belangrijkere rol speelt in de maatschappij. Individuele acties vinden navolging. Zowel Bono als Bin Laden hebben persoonlijk invloed op een massa. Terwijl in het verleden de staat zorgde voor een eenheid (omdat je er nu eenmaal geboren was en het dus je vaderland was) worden meer en meer non-governemental organisations de belangrijkste spelers op het veld van de machten. We zien bewegingen als Occupy een belangrijke rol spelen in ontwikkeling van bewustzijn en kunnen met elkaar constateren dat de macht aan het afbrokkelen is.

Zolang dit afbrokkelen niet gepaard gaat met gevaarlijke vereenvoudiging is er niets aan de hand zegt Naim. Pas op het moment dat we met elkaar af gaan zien van de diepere achterliggende lagen en alleen nog maar op ‘buitenkanten’ gaan reageren, is het wegvallen van macht een probleem. In alle andere gevallen is het gewoon een natuurlijke ontwikkeling. 'Lees dit boek zelf!', is dan misschien een simpel advies, maar ik denk dat het geen gevaar met zich mee brengt, maar eerder een mogelijkheid tot verbetering brengt.