Kraai & koninkrijk is het laatste deel in het tweeluik ‘De kraaien’ van Leigh Bardugo. Het is Kaz Brekker en zijn team gelukt de onmogelijke opdracht uit List & leugens te voltooien. Er wacht hen echter een onwelkome verrassing: in plaats van het innen van de hoge beloning worden ze verraden door hun opdrachtgever Van Eck. Niet alleen de beloning gaat in rook op, het lukt Van Eck ook om één van de kraaien te ontvoeren. Van Eck heeft echter de verkeerde jongen uit de Ton gekozen om dwars te zitten, want Kaz is niet van plan het erbij te laten zitten. Nieuwe plannen worden gesmeed en uitgevoerd. Kaz wil echter meer. Zijn geld bijvoorbeeld, maar ook de ondergang van zo’n beetje iedereen die het heeft gewaagd hem te dwarsbomen. Ondertussen blijft ook het politiek gekonkel niet uit, er wordt gestreden om de heerschappij over de superdrug Jurda parem die de Grisha onoverwinnelijk maakt.  

Qua opzet is dit boek gelijk aan het eerste deel. Bardugo wisselt wederom regelmatig van perspectief en maakt ook weer gebruik van flashbacks om haar karakters nog verder uit te diepen. Daarmee wordt verdere groei van de personages op een gedoseerde en realistische wijze neergezet. Kaz Brekker is een meesterbrein en een strateeg, onovertroffen in het bedenken van geniale plannen die onuitvoerbaar lijken. Hij is meedogenloos en koud, maar ook een ernstig beschadigde tiener. Zijn trauma’s hebben hem in staat gesteld een belangrijke speler te worden in de straten van Ketterdam, maar het wordt steeds moeilijker voor hem om zijn pijn te blijven negeren. Kaz Brekker is een moeilijk personage om van te houden en Bardugo heeft er goed aan gedaan om deze kwetsbare kant van hem te tonen aan de lezer.  

Leigh Bardugo heeft met haar ‘Grisha’-trilogie al laten zien dat ze heel sterk is in world building en in ‘De kraaien’ is dit ook weer het geval. Ketterdam kruipt onder je huid, als lezer sluip je mee met de hoofdpersonen door de smerige, in mist gehulde straten. De map van de stad zit in je hoofd en je kunt de stank van de gokhallen en bordelen bijna ruiken. De levendige sfeerbeelden die worden opgeroepen maken de boeken al de moeite van het lezen waard. Er is echter nog zoveel meer. De ingenieuze plannen die worden gesmeed, de tergende spanning wanneer de uitvoering ervan volledig de mist ingaat, de donkere humor en de driedimensionale personages. De kraaien zijn de pionnen op het schaakbord van Kaz en met militaire precisie weet hij ze op het juiste moment in stelling te brengen. Daar zit tegelijkertijd ook wel het addertje onder het gras. De fantasie van Bardugo lijkt geen grenzen te kennen, maar die van de lezer wellicht wel. De complotten zijn op sommige punten gebaseerd op aannames en vaardigheden van de teamleden die soms de grenzen van het geloofwaardige raken. Het is echter geen groot struikelblok, want de zes criminelen hebben de weg naar het hart van de lezer dan al lang gevonden. De magische en meeslepende schrijfstijl van Bardugo maakt dat je als lezer gelooft in Kaz Brekker en zijn kraaien.    

Met Kraai & koninkrijk heeft de ‘De kraaien’-serie van Leigh Bardugo een spetterend slot gekregen. De lezer wordt meer dan 1100 pagina’s lang meegesleurd in intriges, actie, spanning en emotie. Iedere fan zal hopen dat de magische fantasie van Leigh Bardugo nog lang niet is opgedroogd, want na het lezen van Kraai & koninkrijk voelt het Grisha universum verre van uitgeput.