Een heel bijzonder verhaal. Anders kan ik het niet omschrijven. Op geen enkel punt voel je je persoonlijk betrokken bij het verhaal door de afstandelijke manier van schrijven, maar toch wordt je wel elke keer naar het verhaal getrokken en wil je weten waar het verhaal nu eigenlijk naartoe gaat. Hoe het afloopt, dat is tot op het eind een verrassing.

Het boek is in 4 delen verdeeld: Vóór, Tijdens, Na, En daarna.

“Vóór” beschrijft de periode van de jaren ’30, toen het nationaalsocialisme de kop op stak in Europa. In dit deel gaan Zeëv Feinberg en Jacob Markovitsj naar Europa om te trouwen met Europese Jodinnen, zodat ze kunnen vluchten naar het Heilige Land. Dit is een nephuwelijk, maar Jacob Markovitsj weigert te scheiden van Bella als ze eenmaal terug zijn. Een stille strijd binnen hun huwelijk volgt.

“Tijdens” beschrijft de periode in de jaren ’40, de tijd van de oorlog in Palestina, waarna het moderne Israël geboren is. In dit deel wordt beschreven hoe Zeëv Feinberg geestelijk geschonden uit de strijd komt. Hij en Sonja drijven uit elkaar. Sonja vraagt zelfs aan de adjunct-leider van de ondergrondse of hij Zeëv alsjeblieft weer naar Europa kan sturen. Hij vervult haar wens en vlak nadat Zeëv uitgezonden is, verhuist Sonja naar Tel Aviv om daar een hoge functie te gaan bekleden.

“Na” vertelt vooral het verhaal van de kinderen van Zeëv Feinberg en Jacob Markovitsj in de jaren ‘50/’60. Elk van deze kinderen heeft zijn eigen verhaal. Uiteindelijk blijken ze op zekere hoogte parallellen in hun levens te hebben. De kinderen gaan enigszins gebukt onder het heroïsche verleden van Zeëv Feinberg en zijn tijdgenoten en hun eigen leven in vredestijd. Ze hebben het idee dat ze niks voorstellen en nergens groot in kunnen zijn. Zo komt het dat deze drie kinderen op pad gaan, met alle gevolgen van dien. In de tijd dat de kinderen op hun eigen kruistocht zijn, besluit Jacob Markovitsj eindelijk zijn Bella te laten gaan. Zij “beloont” hem dan met één nacht samen in één bed, iets dat ze tijdens hun hele huwelijk nooit hebben gedaan.

“En daarna” beschrijft de laatste dagen van het leven van Jacob Markovitsj. Hij leeft alleen nog voor het voeren van “zijn” duiven.

Dit verhaal zit stilistisch mooi in elkaar. Er worden veel stijlfiguren, zoals metaforen en hyperbolen, gebruikt. Veel beeldspraak, zonder dat ik het storend vind. Doordat de personages allemaal met zowel voor- als achternaam worden genoemd blijft het verhaal afstandelijk. Toch is het zo’n verhaal waarvan je wilt weten hoe het nu afloopt. Thema’s als loslaten, vrijheid en eenzaamheid zijn de rode draad in dit boek.

Ik ben onder de indruk van dit verhaal, over de geboorte van het moderne Israël en het wel en wee van twee mannen en hun vrouwen. Voor mij 4 van de 5 sterren.