Omdat kinderen absolute kampioenen zijn in het bedenken van originele vragen, lanceerde auteur Sander Koenen in aanloop naar de Kinderboekenweek 2015 de Nationale Vragenbattle tussen Nederlandse jongens en meisjes. Kinderen uit het hele land konden via een speciale website hun wetenschappelijke vraag insturen. Een jury selecteerde vervolgens de 25 beste vragen van de jongens en de 25 beste vragen van de meisjes. Die vragen en de antwoorden daarop werden verzameld in het boek Waarom stinkt een stinkdier? (jongens) / Waarom kan niet iedereen goed zingen? (meisjes).
Het is een omkeerboek. Dat betekent dat de vragen van de jongens aan één kant staan en de vragen van de meisjes aan de andere kant. Wie de vragenbattle gewonnen heeft kunnen de lezers vinden in het midden. De jury heeft namelijk één vraag uitgekozen die ze de allerbeste vonden. De vijftig leukste vragen komen een voor een aan bod en Sander Koenen formuleert er een antwoord op of laat een expert aan het woord. Naar de uitwerking toe is er een kleine discrepantie tussen de leeftijd van de vragenstellers en de lezers waarvoor het boek bedoeld is. De jongste kinderen die een vraag formuleren zijn 6 jaar oud, maar het boek richt zich afgaande op het niveau van de antwoorden en het taalgebruik op lezers vanaf 10 jaar. Om alle antwoorden te kunnen begrijpen is er voor de jongsten dus wel wat nood aan een oudere medelezer die de antwoorden vereenvoudigt of verduidelijkt.
De opmaak van het boek is prettig. Op elke pagina staan twee kolommen tekst in een gemakkelijk leesbaar lettertype en de bladzijden worden opgevrolijkt door een foto of illustratie die bij de vraag past. Het kleurgebruik is sober, zwart, wit en grijstinten, maar het geheel wordt levendig gehouden door er oranjetinten aan toe te voegen. Ook staat steeds naam, leeftijd en woonplaats van de vragensteller vermeld en worden er een aantal wetenswaardigheden gegeven bij de antwoorden. Een aantal bladzijden heeft een QR-code die gelinkt is aan de vraag en leidt naar een filmpje of een testje. Dat geeft het boek iets extra.
De vragen in Waarom stinkt een stinkdier? zijn niet thematisch geordend en vormen een bont allegaartje. De lezer springt van ‘wat is een zwart gat?’ naar ‘kun je uitrekenen hoe groot de kans is dat Nederland wereldkampioen voetbal wordt?’ of van ‘hoe is internet ontstaan?’ naar ‘waarom worden mensen verliefd?’. Dat zorgt ervoor dat het geen boek is dat in één ruk wordt uitgelezen, maar wel dat er telkens kleine beetjes in gelezen worden en dat er in wordt gebladerd op zoek naar wat de lezer zelf de leukste vragen vindt en wat hem of haar nieuwsgierig maakt.
Het is een leuk boekje vol eigenaardige wetenswaardigheden over erg diverse onderwerpen en de jongens- en meisjesvragen zijn interessant voor de hele groep lezers. Er is geen stereotiep onderscheid tussen de groepen te zien. Waarom er precies gekozen is voor een battle tussen de twee groepen wordt uiteindelijk in het midden gelaten, maar Waarom stinkt een stinkdier? is informatief en leest best prettig.