Meeslepende historische thrillers waarin het eeuwige gekonkel in de politiek haarfijn wordt blootgelegd, daar staat de Britse journalist en columnist Robert Harris (1957) om bekend. Met De angst-index sloeg hij een andere weg in. Die van de welhaast onbevattelijke en vrijwel letterlijk onmenselijke handel op de financiële beursen. Een wereld waarin techniek en hebzucht hoofdrollen spelen. Een wereld ook waarin Harris zich blijkbaar wat minder goed thuisvoelt, want hij kreeg het verhaal niet helemaal fijn uit zijn vingers.

De angst-index draait om de wetenschapper Alexander Hoffman. Dit genie deed eerder onduidelijke, maar ongetwijfeld geniale dingen in, om of aan de deeltjesversneller van CERN, maar moest daar na een zenuwinzinking het veld ruimen. Dus had hij opeens volop tijd om een briljant algoritme te schrijven waarmee de computers van zijn beurshandelsbedrijf enorm veel geld binnenhalen. De software is dermate slim dat het zelfs het onvoorzienbare voorziet. En dat kan natuurlijk nooit goed gaan.

Er zijn meer thrillers geschreven rondom onwaarschijnlijke uitgangspunten. Dat is niet erg. Als het verhaal voldoende boeiend wordt gebracht, met interessante personages, neem je veel voor lief. Dat is precies waar De angst-index op mank gaat. Zeker, Harris kan uitermate spannend schrijven. Ook dit boek zit vol meeslepende scènes (inclusief een uit de Nederlandse filmklassieker ‘De Lift’ gekopieerd fragment). Maar in een topthriller worden al die losse stukken professioneel aaneen gesmeed. Dat heeft Harris verzuimd. Hij verlaagt zich zelfs tot de noodgreep ‘geen mobiel bereik’ om Hoffman een cruciale en gewelddadige scène te kunnen laten spelen. En wie is Hoffman eigenlijk? Hij treedt op als onzekere computernerd én als doortastende vechtjas. Naar techniek kijkt hij vol frustratie én, nog geen halve pagina later, vol bewondering. En als de slimmerd, bebloed en vuil, na de aankoop van vijf jerrycans vol benzine en een aansteker op weg is naar vernieling, hebben de politiesirenes in de verte ‘vast niets met mij te maken’?

Het is mooi dat Robert Harris ons haarfijn laat zien wat de kansen en bedreigingen zijn van de enorme rekenkracht van computers. Hoe gevaarlijk cloud computing is als de mens op hol geslagen software wil stoppen. Hoe bizar opportunistisch de internationale aandelenhandel is. En ja, hier en daar is De angst-index knap spannend. Jammer dat te vaak de samenhang tussen en logica van die mooie momenten ontbreekt.