Frank Schätzing zou je bijna wel de uitvinder kunnen noemen van het fenomeen “ecothriller”. Spannende boeken waarin de mens bedreigd wordt door een zich tegen hen kerend ecologisch systeem. Waarin men in de meest erbarmelijke, door natuurrampen bedreigde omgevingen een schier onmogelijke oplossing voor de redding van de mensheid moet zien te bedenken. Zo ook in De zwerm, Schätzings boek uit 2004, die voor nogal wat opschudding zorgde.

De zwerm speelt zich voornamelijk af onder water, in de wereldoceanen. Verschillende wetenschappers constateren wereldwijd en onafhankelijk van elkaar vreemde gebeurtenissen óp en onder water. Boten die mysterieus verdwijnen, potvissen die doelbewust aanvallen, gemuteerde giftige kwallen, methaan opwekkende wormen. En een vreemd biologisch slijm dat steeds weer opduikt. Het is nog maar het begin van veel ellende, die uiteindelijk ook op het vaste land een haast epidemische vorm aanneemt en dramatische gevolgen heeft. Wanneer een stel wetenschappers het onderlinge verband inziet tussen alle verschijnselen is het aan hen de taak een oplossing te vinden, vóórdat de mens wordt uitgeroeid.

Uitgeroeid, ja. Schätzing neemt voor zijn verhaal een bovennatuurlijk uitgangspunt –al valt er over deze term te twisten- en hoewel hij de schuld van de ecologische ramp die zich voltrekt wel degelijk bij de mens legt, gaat hij filosofisch en bijna esoterisch vérder. Zonder teveel te onthullen: de mens blijkt minder superieur dan altijd aangenomen en treft nu zijn meerdere. Waardoor niet alleen de ondergang van de mens dreigt, maar ook werkelijk alle zekerheden onderuit gehaald worden.

Het boek dient wellicht met een flinke korrel zout genomen te worden – een erg aannemelijk toekomstscenario is het niet- maar is toch zeker een eye-opener. Wij mensen leven ons leven gericht op de korte termijn en kiezen er en masse voor met oogkleppen te lopen voor de duidingen van de gevolgen op de langere termijn. Schätzing legt deze duidingen onder de loep en blaast ze op tot een spannend verhaal. Hij doet dat gedegen, onderbouwt met veel informatie en feiten, en neemt daar flink de tijd en ruimte voor. Het moet gezegd worden, Schätzing is meesterlijk in het gladjes invoegen en natuurlijk verwerken van deze secundaire, plot-gerelateerde informatie in het verhaal. Spanning en informatie wisselen elkaar goed gedoseerd af en zorgen voor een mix die intrigeert en meesleept. Misschien is de uiteindelijke confrontatie waarnaar toe wordt gewerkt na alle duizelingwekkende gebeurtenissen wel een klein beetje een anti-climax. Maar dat ligt dan voornamelijk in de aard van de confrontatie. Gezien het toch al niet geringe aantal pagina's worden verder nog een paar minder belangrijke (psychologische) uitstapjes te ver gemaakt die het tempo helaas soms onnodig vertragen. Maar al met al, een duurzame thriller, dit boek.