‘Roman’ staat er op de titelpagina van ‘De verkwanseling van een kroonjuweel’. Het kroonjuweel uit de titel is de wereldberoemde bibliotheek van een instituut dat sprekend lijkt op het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam. Voeg daarbij dat de auteur, Hans van Hartevelt, behalve schrijver ook de ex-directeur van de KIT-bibliotheek is en het moge duidelijk zijn: ‘De verkwanseling van een kroonjuweel’ is een sleutelroman over hoe de politiek de eeuwenoude bibliotheek van het Tropeninstituut wegbezuinigde.

Van Hartevelt speelt zelf een hoofdrol in het boek onder de naam Jeroen van Helferen. Samen met zijn medewerkers doet hij alles om de bibliotheek te redden en als dat niet lukt, om ervoor te zorgen dat de collectie elders onderdak krijgt. Van de andere onderdelen van het instituut, de toezichthouders en de bestuurders krijgt hij eerder tegenwerking dan steun. En ondanks veel commotie in de media houdt de regering voet bij stuk. Zal een groot deel van de collectie in de papierversnipperaar belanden?

Via zijn personage Van Helferen haalt de auteur zijn gram over de manier waarop tegenwoordig in Nederland wordt omgesprongen met cultuur. Het motto van het boek is veelzeggend voor de insteek. ‘Churchill werd gevraagd om op cultuur te bezuinigen om de oorlog te kunnen winnen en hij antwoordde: Then what are we fighting for?’

'De verkwanseling van een kroonjuweel’ geeft een onthullend kijkje achter de schermen van het Tropeninstituut en de Haagse politiek. Dankzij de superieure schrijfstijl van Hans van Hartevelt is het bovendien een zeer leesbaar boek.