De maakbare mens en het maakbare geluk: we zijn er tegenwoordig dol op. Liefdesverdriet? Hup, meteen inschrijven bij een datingsite. Een mindere periode op je werk? Op naar de loopbaanadviseur. Provocatief psycholoog Jeffrey Wijnberg pleit met zijn boek De magie van het nietsdoen voor het juist niet meteen zoeken naar oplossingen. De titel bevat een addertje onder het gras: voor deze vorm van nietsdoen moet je wel degelijk iets doen. Maar dat doet niet veel af aan de inhoud.

Jeffrey Wijnberg is al jaren provocatief psychotherapeut, een bepaalde methode waarmee cliënten op een prikkelende en humorvolle manier worden uitgedaagd op een andere manier naar hun problemen te kijken. Hij schreef er al veel boeken over waaronder Horken & Heksen en De zin van onzin. Ook De magie van het nietsdoen heeft een provocatieve inslag en dan vooral in de voorbeelden van dialogen.

De hoofdgedachte is dat ‘gewoon doorleven’ in plaats van actief naar oplossingen zoeken vaak net zo helend of zelfs helender kan werken. Een veelzeggende quote: “Het leven zelf is therapeutisch genoeg om daar je voordeel mee te doen.” Aan de hand van allerlei voorbeelden laat Wijnberg zien hoe afwachten, niet piekeren, uitstellen, vertrouwen hebben en je meegaand opstellen vormen van ‘nietsdoen’ zijn die je levensgeluk danig kunnen verbeteren.

Zoek bijvoorbeeld niet meteen naar een oplossing, maar wacht even af. Vaak zal dan blijken dat de oplossing vanuit onverwachte hoek vanzelf tevoorschijn komt. En verzet je vooral niet tegen kritiek. Hoe meer je met de criticaster meepraat, hoe minder de psychische pijn die je zult ervaren. Maak je ook niet druk over slapeloosheid, want juist daardoor slaap je slechter. Herkenbare tips en processen die ook nog eens leuk geïllustreerd zijn met tientallen dialogen en de bekende Sigmund-cartoons.

Wijnberg heeft een goed verhaal, maar spreekt zichzelf wel hier en daar tegen. Enerzijds zegt hij dat piekeren helemaal prima is, want het heeft een belangrijke functie. Anderzijds pleit hij voor het actief inplannen van piekermomenten om zo het piekeronderwerp op andere momenten gemakkelijk los te kunnen laten. Enerzijds vindt hij dat je lastige keuzes prima kunt uitstellen omdat ‘de kosmos’ dan zijn werk kan doen. Anderzijds komt hij met een voorbeelddialoog waarin de proefballon van de gesprekspartner om een huis in het buitenland te kopen met een knap staaltje meegaandheid in de kiem wordt gesmoord. Zo simpel ligt ‘nietsdoen’ dus blijkbaar niet.

Bovendien presenteert hij een hele reeks aan gespreks- en denktechnieken waarmee je het ‘nietsdoen’ actief in de praktijk kunt brengen. Je moet er dus wel degelijk wat voor doen. In die zin gaat dit boek eerder over ‘de magie van het luchtig in het leven staan’. Wat overigens een uitstekend idee is en wat Wijnberg op een bijpassend luchtige manier voor het voetlicht brengt.