China organiseert de Olympische Spelen 2008 en bouwde hiervoor schitterende stadia. China treedt de mensenrechten met de voeten. China is de uitverkoren bestemming van imponerende handelsmissies. Nergens is de internetcensuur zo vergaand als in China. Westerse overheden willen China te vriend houden, maar twijfelen toch of het wel gepast is hoge afgezanten naar de openingsceremonie van de Olympische Spelen te sturen. China roept, met andere woorden, tegenstrijdige gevoelens op. Het is een mysterieus land met een gigantisch economisch potentieel dat Westerse landen doet watertanden. Het Westen dringt aan op een toenadering… En precies daar zal het boek China Noir van Julie O’Yang ontnuchteren. West en Oost zijn onverzoenbaar, stelt O’Yang, en de globalisering zal slechts een volgend, gevaarlijk hoofdstuk in de wereldgeschiedenis inluiden. O’Yang weet waarover ze spreekt. Ze werd in 1968 in China geboren en groeide daar ook op. Ze werd geselecteerd voor een bijzondere universiteit in Beijing waar diplomaten en geheimagenten opgeleid worden. Ze sloeg echter een andere weg in, en na de immense studentenprotesten waardoor de beelden op het Plein van de Hemelse Vrede gemeengoed werden, kwam ze naar Londen en Leiden. China Noir is haar debuut, en het is in het Nederlands geschreven. O’Yang is archeologe en japanologe en het is dan ook niet verwonderlijk dat in China Noir geschiedenis een grote rol speelt.

Het hedendaags hoofdpersonage Tessa heeft, via haar grootmoeder Katerina, Chinese roots. Hoewel Katerina een schat van een grootmoedertje was, bleef haar leven voor haar dochter en kleindochter een gesloten boek. Ze heeft nooit een woord gelost over haar werk als archeologe in China en ze heeft ook nooit verteld waarom ze plots na WOII in Nederland terecht kwam. Bij Katerina’s dood vindt kleindochter Tessa een artikel dat haar op het spoor zet van haar grootmoeders verleden. Ze neemt het vliegtuig naar Beijing en bezoekt het grafmonument van keizerin Oleander, de laatste telg van de Tang dynastie. In Beijing treft ze het andere hoofdpersonage, Achille Vespa. Deze oude Italiaan was meer dan zeventig jaar geleden in de buurt toen “Het Boek van Thee” verdween. “Het Boek van Thee” werd geschreven door Oleander, en dat document speelde een grote rol in de oorlogsverklaring van Japan aan China. Het document is nog steeds niet terecht en het bevat een geheim dat de wereldorde op zijn kop kan zetten. Afwisselend schakelt O’Yang tussen heden, de jaren dertig en veertig van vorige eeuw en de negende en tiende eeuw, het tijdperk waarin Keizerin Oleander leefde. Deze verschillende tijdsperiodes en de vele personages met geheime agenda’s maken China Noir geen makkelijk boek om volgen. Het geeft wel een mooie inkijk in het Oosterse denken waarbij actuele feiten huiveringwekkend in het verhaal verweven worden. Een wat mysterieus debuut over een mysterieus land van een intelligente schrijfster waar we nog veel over zullen horen. (deze recensie verscheen eerder bij ezzulia.nl)