Deze omnibus bestaat uit de vier Kayankaya-romans waarmee Arjouni internationale bekendheid verwierf, staat op de cover. Hoewel de boeken uit de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw stammen en ik toen ook al graag en veel thrillers las, ben ik deze boeken – helaas – nooit tegengekomen. Maar dat kon nu gelukkig goedgemaakt worden.

In de vier boeken, die zich in een tijdspanne van zo'n 10 jaar afspelen, maken we kennis met Kemal Kayankaya, privé-detective in Frankfurt, van Turkse afkomst. Hij is na de dood van zijn moeder als klein kind met zijn vader naar Duitsland. Zijn vader overlijdt ook al vroeg en de kleine Kemal is daarna geadopteerd door een door en door Duits gezin, waardoor hij vloeiend Duits en geen Turks spreekt. Maar door alle boeken heen blijft zijn Turks-zijn een struikelblok voor hem in zijn beroep. Discriminatie is van alle tijden.

De vier verhalen zijn allemaal heel goed opgebouwd. Hij krijgt te maken met moord, afpersing, vermissingen en een groot scala aan groot en klein geboefte. Soms is hij zelf geen haar beter dan de misdadigers, hij drinkt meer dan goed voor hem is, hobbelt van de ene depressie in de andere, maar toch had ik al hoofdschuddend voornamelijk sympathie voor hem om zijn vasthoudendheid en zijn mededogen met mensen aan de verkeerde kant van de maatschappij. Hij heeft een heel eigen idee over gerechtigheid, waardoor sommige boeven de dans ontspringen, maar een corrupte politieman zit voor altijd bij hem in de tang. Het taalgebruik is af en toe bijna poëtisch ('Ik dacht aan gelukkige hoertjes, bonbons sabbelende souteneurs en goedmoedige politieagenten'), soms klinisch en soms ronduit grof. Kayankaya wordt regelmatig in elkaar getimmerd en trekt zich dan helemaal terug om bij te komen. Maar hoevaak hij ook geneigd is de handdoek in de ring te gooien, altijd krabbelt hij er weer bovenop – vaak met behulp van een flinke borrel – en ondanks dat een opdrachtgever meer dan eens de opdracht intrekt, gaat hij toch door omdat hij wil weten wat er precies aan de hand is. En als puntje bij paaltje komt, weet hij ook altijd achter de waarheid te komen want aan zijn deskundigheid en inzicht mankeert niets.

Het boek hoort niet tot het genre dertien in een dozijn. De verhalen zijn geen gladde who-dun-its, maar je moet je aandacht er goed bijhouden. In het woord vooraf, dat is geschreven door journalist Maarten Moll, wordt Kayankaya 'tamelijk onaangepast' genoemd en vergeleken met o.a. Philip Marlowe (de privé-detective uit de boeken van Raymond Chandler) en die sfeertekening is treffend.
Blij dat ik door de heruitgave van deze boeken alsnog heb kunnen kennismaken met Kemal Kayankaya!

De auteur, Jakob Arjouni (1965), schreef zijn eerste Kayankaya-krimi in 1985 en is sindsdien met regelmaat blijven schrijven. Naast de Kayankayareeks schreef hij romans, korte verhalen en toneelstukken.