Diabolik is het tweede boek van Tom Thys. In het titelverhaal, dat als laatste is geplaatst, is het de naam van een muziekband. De hoofdpersoon, DJ bij radiostation Radio Metaal, googeld naar de naam, maar komt niet verder dan “een obscure Italiaanse horrorfilm en een stripfiguur”. In de rol van titel van de verhalenbundel lees ik het als ‘diaboliek’, de niet bestaande studie van het demonische, het duivelse. Want dat lijkt Tom Thys te doen, het in verhaalvorm verkennen van het demonische in de mens. Vanuit herkenbare, levensecht geschetste personen bouwt hij evenwichtig gecomponeerde verhalen, verwoord in een op zich rustige stijl. Vaak zijn die personen kunstenaars – schrijver, fotograaf, schilderes, schrijfster, beeldhouwer, filmmaker, modeontwerper, muzikant – maar ze zijn op de eerste plaats mens en geven Thys de mogelijkheid de verhalen nog kleurrijker in te vullen. Het creatieve proces ligt misschien dicht bij het demonische. Er zijn ook normale mensen, maar dat normale wordt gerelativeerd en begrensd, expliciet in het verhaal “+ & -“. Soms weet je waar een verhaal naar toe gaat, maar dat maakt niets uit omdat je gepakt wordt door het verhaal en wederwaardigheden van de persoon blijft volgen. En in de loop van de bundel ontdek je dat je dan misschien wel weet waar het heen gaat, maar dat Thys er toch net een iets andere twist aan geeft, een net iets andere kleur. Wellicht wordt de kracht van deze verhalen versterkt door het persoonlijke vertrekpunt dat Thys met de eerste alinea van het eerste verhaal meteen suggereert: “Wil je werkelijk weten hoe deze verhalen tot stand gekomen zijn? Hoe de woorden na een lange lijdensweg en vele aarzelingen uiteindelijk het papier hebben gevonden? Ik betwijfel het, maar goed, je hebt de moeite gedaan om dit boek in handen te krijgen, dus heb je recht op de waarheid. Alles begon en eindigde bij Dokter Z.” Het is dus niet de horror van veel bloed en rondslingerende lichaamsdelen, al komt er ook wel bloed in voor; meer de onderhuidse horror, die zich een weg naar buiten werkt.
Wat voor mij ook opmerkelijk was: de verhalen zijn heel eigentijds, niet alleen door het van alle of in ieder geval vele tijden zijnde algemeen menselijke, maar ook door de aanwezigheid van bijvoorbeeld internet, maar tegelijkertijd zit er ook iets ouderwets in. De fotograaf gebruikt rolletjes en ontwikkelt die in een donkere kamer, de filmer gebruikt bandjes, de puber uit “Luna” betaalt met franken. In het titelverhaal worden bands als de Velvet Underground en Iggy Pop en de Stooges genoemd. Dit aspect verandert niets aan de kwaliteit, de toon of het verloop van deze verhalen, en dat onderstreept alleen maar de kracht van de verhalen: Thys kan ouderwets zijn zonder ouderwets te zijn.
Tom Thys bewijst dat horror in het Nederlandse taalgebied wel degelijk leeft en uitstekende auteurs te bieden heeft: Anthonie Holslag, Johan Deseyn, Mark Ruyffelaert, Marcel Orie…. en in ieder geval ook Tom Thys.
(Paul van Leeuwenkamp)