Raven Stratagem is het tweede deel van de serie The Machineries of Empire waarvan deel een, Ninefox Gambit, op Hebban al besproken werd door Rob Weber.
De verre toekomst die Yoon Ha Lee voor deze serie geschapen heeft, werkt heel anders dan wij gewend zijn. Hij laat ons kennis maken met de Hexarchate, een sterrenrijk dat opgebouwd is met behulp van zogenaamde exotische effecten van een wiskundige kalender. Daardoor is het mogelijk om de natuurwetten – die op zich nog wel bestaan – te verbuigen of zelfs te breken. Binnen de kalender van de Hexarchate kunnen ruimteschepen bijvoorbeeld sneller dan het licht reizen en kunnen soldaten door een bepaalde formatie aan te nemen dodelijke aanvallen doorstaan. Maar als er van de kalender afgeweken wordt, treedt er kalendrische rot op en verdwijnen de effecten. Daarom zijn ketters en buitenstaanders bijzonder gevaarlijk voor de machthebbers. Meerdere facties van de Hexarchate zijn dan ook gewijd aan het verslaan, vernietigen en uitroeien van ketters en andere vijanden van binnen en buiten de eigen kalender.
Het eerste deel werd voornamelijk vanuit kapitein Kel Cheris verteld, die de digitaal opgeslagen generaal Jedao in haar hoofd geplant krijgt. In het tweede deel wordt het verhaal verteld vanuit anderen, terwijl zij nog wel zeer prominent aanwezig zijn. Dat komt het mysterie en de spanning ten goede, al moet je wel wennen aan een aantal nieuwe gezichtspunten.
Raven Stratagem gaat verder waar Ninefox Gambit eindigde en gaat steeds dieper in op hoe deze bijzondere wereld in elkaar zit. Waar in het eerste deel vooral de Kel en Shuos aan de orde kwamen, verkent Lee nu ook de andere vier facties die de Hexarchate vormen en hoe het zit met de onderlinge verhoudingen. Dat die vaak niet al te best zijn, komt in Raven Stratagem steeds meer in focus. En dat terwijl de dreiging van buiten door de mysterieuze Hafn – die er een eigen kalender en andere exotics op nahouden – escaleert in een invasie. Onverwachte bondgenootschappen worden gesloten om te voorkomen dat het systeem in elkaar stort. Maar is het systeem het eigenlijk wel waard om gered te worden?
Net als deel een is Raven Stratagem een relatief compacte roman (zo’n driehonderd bladzijden, waar veel spaceopera’s vaak het dubbele aantal tellen), met veel spanning en regelmatig sensatie. Hoe de kalender en exotische effecten doorwerken in de wereld en de personages is erg goed uitgewerkt en spectaculair. Mede daardoor is het geen makkelijk boek en kan het beginnende sciencefictionlezers wellicht afschrikken. Lee laat je regelmatig zelf uitpuzzelen hoe dingen werken en wat er precies gebeurt. Maar als je het dan snapt, maakt dat de wendingen en onthullingen des te interessanter.
Doordat een aantal hoofdpersonen qua temperament en achtergrond veel op elkaar lijkt, is de binding met hen minder groot dan die met Kel Cheris in deel een. Minder, maar zeker voldoende om je het boek door te sleuren, naar de spannende finale. Deel drie is nog niet aangekondigd, maar de verwachtingen voor de afsluiting zijn nu al hooggespannen.
Raven Stratagem is een waardige opvolger van Ninefox Gambit, in de zelfde scherpe schrijfstijl. Lee rekent er op dat de lezer hard werkt om zijn ideeën, terminologie en technologie te begrijpen, wat het minder toegankelijk maakt, maar je als lezer ook flink beloont. Deze serie is een mustread voor sciencefictionliefhebbers die op zoek zijn naar nieuwe, interessante invalshoeken in het space opera subgenre.
Kijk op Yoon Ha Lees eigen website voor een mooi, spoilervrij overzicht van de facties van de Hexarchate en op de site van uitgever Solaris staat een tweede overzicht, met emblemen. Op Tor.com staat het verhaal 'Extracurricular Activities' en op de site van Clarkesworld magazine kun je het verhaal ‘The Battle of Candle Arc’ lezen of beluisteren. Beide verhalen spelen eeuwen voor Ninefox Gambit en geven meer inzicht in de achtergrond van Shuos Jedao.