Ook zonder te weten dat Dermoût in Nederlands-Indië geboren is, kon ik het van de bladzijden lezen/ruiken/proeven. Die herkenning komt voort uit Louis Couperus en Hella Haasse: een tuin op een niet nader benoemd Moluks eiland is de plaats van handeling; en alleen iemand die er is opgegroeid, kan het zo zintuiglijk beschrijven.
Elk hoofdstuk in 'De tienduizend dingen' is een verhaal op zich, waarvan je ontdekt wat de band is met de 'mevrouw van Kleyntjes' (de vrouw die in de bewuste tuin leeft). Tezamen vormen ze een geheel dat je trager doet lezen, zonder haast.
Deze compacte uitgave kun je in theorie in enkele uren in de luie stoel uitlezen, maar voor mijn gevoel ben ik maandenlang op wereldreis geweest.

"Wanneer de 'tienduizend dingen' gezien zijn in hun eenheid, keren wij terug tot het begin en blijven wij waar wij altijd geweest zijn."
"Al deze dingen, en nog andere, en de hemel erbij, waren het eiland."