Met een frisse en heldere schrijfstijl – die je niet vaak tegenkomt bij Nederlandse schrijvers – krijgen we een huiveringwekkende inzage in de ‘stasi-praktijken’ van de DDR. Dit boek bevat veel thema’s die me interesseren, dus dat leest natuurlijk lekker weg. Zoals schilderkunst en dan schilders als Klee en Kandinsky in het bijzonder. In het boek worden andere schilders genoemd en dan zoek je die natuurlijk ook even op … de moeite waard!

De rode draad van dit boek is voor mij de vraag: waardoor komt het dat mensen in staat zijn om elkaar zoveel narigheid aan te doen? Nog steeds een actueel thema, ook vandaag de dag. Maar al te vaak lijkt het laagje beschaving toch wel erg dun. En zou dat dan voor mij ook gelden? Moet haast wel … ik ben toch niet verheven boven alle anderen? Een thema waar nauwelijks een antwoord op te geven is. Of het moet de wijze les zijn van buurman Ganbataar (heb ik opgezocht: held van staal) uit Mongolië: " ‘Wees dus voorzichtig met oordelen, Minii Khair,’ zij hij lachend. ‘En doe je best om in je leven altijd naar de top van de berg te lopen om zo het uitzicht op je leven van alle kanten te bekijken.’ "
Jammer dat de rol van deze buurman zo kort is, ik had graag meer van hem gehoord.

Net geen vijf sterren vanwege het einde. Da’s natuurlijk persoonlijke smaak, maar voor mij deed het afbreuk aan de rest van het boek.

Wat mij het meest bijblijft is de sfeer die Niewierra weet neer te zetten. Tijdens het lezen schoot meerdere keren de film ‘Das Leben der Anderen’ door mijn hoofd. Prachtige film met zo’n bedompt verstikkende, grijs-overheersende en alles neerdrukkende sfeer. Knap om diezelfde sfeer via een boek ook over te kunnen brengen. Petje af!