In 2013 gaf Chimamanda Ngozi Adichie een TEDx-lezing over wat het betekent om vandaag de dag feminist te zijn. Het filmpje werd meer dan vijf miljoen keer bekeken. Superster Beyoncé gebruikte bovendien een sample van Adichie in een van haar nummers. Ook in boekvorm is haar pleidooi een grote bestseller in Amerika en Engeland. In Zweden krijgen alle zestienjarigen een exemplaar.  Ik las de Nederlandse vertaling We moeten allemaal feminist zijn. Wat betekent het om feminist te zijn in de eenentwintigste eeuw? Adichie vertelt.
We moeten allemaal feminist zijn is het persoonlijke verhaal van Adichie. Het heeft natuurlijk een diepere boodschap voor de maatschappij, maar ze houdt het verhaal heel dichtbij zichzelf.
"Oklahoma was iemand met wie ik kon debatteren, lachen en bij wie ik oprecht kon zijn. Hij was ook de eerste persoon die mij een feministe noemde. [...] Het was geen compliment. Dat hoorde ik aan de toon - dezelfde waarop iemand zou zeggen: 'Jij verdedigt terrorisme.'"
Adichie schetst hoe stereotypen ons denken, en met name ons denken over Afrika, beperken en vormen. Ze gaat hierbij vooral in op het feminisme, en hoe ook dit wordt beperkt door stereotypen. Het woord feminist heeft namelijk in veel gevallen een negatieve klank.
"Hij zei dat mensen mijn boek feministisch noemden en zijn advies aan mij was - en hierbij schudde hij treurig zijn hoofd - dat ik mezelf nooit een feministe moest noemen, omdat feministen vrouwen zijn die ongelukkig zijn omdat ze geen man kunnen krijgen. Dus besloot ik mezelf een Gelukkige Feminist te noemen."
Dergelijke anekdotes maken het verhaal heel herkenbaar. Ondanks het feit dat het verhaal zich in Afrika afspeelt, is het geen ver-van-mijn-bed-show. Ook in Europa is er helaas nog altijd veel ongelijkheid tussen man en vrouw.
"Op een gegeven moment was ik een Gelukkige Afrikaanse Feministe Die Mannen Niet Haat En Die Graag Lipgloss Opdoet En Hoge Hakken Draagt Voor Zichzelf En Niet Voor Mannen. Natuurlijk was dit grotendeels ironisch bedoeld, maar het toont aan hoe beladen, negatief beladen, het woord 'feminist' is: je haat mannen, je haat bh's, je haat Afrikaanse cultuur, je vindt dat vrouwen altijd de leiding moeten hebben, je gebruikt geen make-up, je scheert je niet, je bent altijd boos, je hebt geen gevoel voor humor, je gebruikt geen deodorant."
We moeten allemaal feminist zijn is een klein dun boekje, van ongeveer zestig pagina's. Het verhaal leest vlot. Toch voel je voortdurend dat je een speech aan het lezen bent. Ik denk dat het een heel krachtige vertelling is, wanneer je Adichie dit hoort voordragen. Maar om te lezen, vond ik het soms toch wat tegenvallen. Niet inhoudelijk, maar op het vlak van schrijven.
Adichie schrijft heel anekdotisch. "Ik ken een vrouw die..”, “een vriend van mij”, “mijn nichtjes..” , .. Anekdotes werken heel goed in een speech, maar tijdens het lezen werd het ondertussen wel een beetje te veel van het goede. Wat mij betreft is We moeten allemaal feminist zijn in dat opzicht iets te veel een opsomming.
Toch smaakt dit kleine boekje naar meer. Ik heb absoluut zin gekregen om meer te lezen van Chimamanda Ngozi Adichie. Vooral Amerikanah en Paarse Hibiscus zijn in ieder geval op mijn lijstje terechtgekomen. Ook de strijd van Adichie voor meer gelijkheid tussen man en vrouw spreekt me absoluut aan.
Een toegankelijke introductie tot het feminisme ★★★★
Deze recensie verscheen ook op Boekvinder.be.