Indringend verhaal over een eenzame man tijdens de Duitse bezetting van Praag. Verordeningen en bizarre circulaires maken het leven van Josef Roubicek steeds moeilijker. Bijna Kafkaiaans beschreven. In allerlei straten mag hij niet komen, in de tram alleen zitten als het niet druk is en allerlei spullen moeten ingeleverd worden. Dit laatste vind Josef niet zo erg omdat hij toch vrijwel niets bezit. Lichtpuntjes in zijn bestaan zijn z’n (fictieve) gesprekken met zijn grote liefde Ruzena en Thomas de kat die is komen aanlopen.

Dan worden mensen opgeroepen en op transport gesteld naar het oosten:'naar het circus gaan’ noemt Weil/Josef het. Bijzonder vond ik hier de discussie of je het wel kunt maken om te vluchten of om zelfmoord te plegen. Het komt er dan op neer dat in jouw plaats een ander moet gaan of dat je anderen in gevaar brengt.

Josef is aanvankelijk nog naïef, steekt een beetje z’n kop in het zand : ‘laten we het over goede oude tijden hebben toen er nog geen mensen op straat werden opgepakt, toen we naar voetbalwedstrijden gingen kijken en in een restaurantje koffie met slagroom bestelden. Als we nu eens net deden of er buiten deze begraafplaats waar wij bladeren bij elkaar lopen te harken, niets gaande is?’
Hij houdt dat uiteraard niet vol zegt later ‘Je went aan alles, en daarin zit de fout. We zouden niet overal aan moeten wennen’ en
‘ik wist het al, maar wilde er niet mee instemmen, dat bijna iedereen diegenen gelijk gaf die zich bij de wetten van die lui neerlegden, niet alleen door op hun bevel in het circus op te treden en bij het plunderen als handlanger te fungeren -…- Misschien geloofden zij al dat die lui het gelijk aan hun kant hadden wanneer zij hen naar de vestingstad stuurden, een wisse dood tegemoet, misschien vervloekten zij hen alleen nog maar uit machteloze woede. Het was veel gerieflijker om in je eigen onmacht te geloven en je erbij neer te leggen dat je de dood werd ingejaagd, dan je te weer te stellen-…- Toch was ik uit de rij gestapt en kon niet meer terug’.

Ja, een bijzonder boek ondanks de verschrikking die beschreven wordt, met een soort van lichte toon en inderdaad zoals Sini zegt, de verwondering die het uitstraalt!