Tijdens de beschrijving van de laatste dagen in het Jappenkamp Tjideng door Jeroen Brouwers kwam, op mijn koptelefoon, het klavierconcert in D Kl. Bwv974 van Johann Sebastian Bach voorbij. Dit maakte het beeld nog indrukwekkender, nog triester, nog....roder.
Jeroen Brouwers beschrijft op ongelooflijk indringende wijze de lotgevallen van zijn familie (hij met zijn moeder, zus en oma) in het kamp Tjideng. Ze bewoonden een aanrecht....Mensonterend is een veel te zwak woord voor dat wat de Jappen de bewoners van het vrouwenkamp allemaal aandeden.
Dit heeft mij doen besluiten om nooit naar Japan te willen gaan. Het vreemde hierbij is dat ik, terwijl ik dit bedacht, broodjes haalde bij de bakker in Duitsland.... Een mens maakt rare (gedachten)sprongen.
Dit boek(je) zou door iedereen gelezen moeten worden om (een beetje) te kunnen voelen wat een oorlog met mensen doet. En om er daarna alles aan te doen om deze te voorkomen. Ketemoe lagi.