Håkan Nesser

werd wereldberoemd als schepper van commissaris Van Veeteren. In een tiendelige reeks handelt of Van Veeteren, of één van de nevenpersonages, evenzoveel zaken af. Het zijn prima detectives, met veel aandacht voor de uitwerking van karakters en situaties. Nesser hanteert een spitse taal, met vaak verrassende dialogen en gortdroge humor. In dit voorjaar (2009) brengt uitgeverij De Geus een nieuw boek van Nesser uit, De zomer van Kim Novak. Het boek staat op zichzelf en De Geus deelt het in bij haar spanningsfonds. Het had echter even goed bij de gewone romans kunnen zitten, omdat het vooral aandacht heeft voor de veertienjarige Erik die samen met zijn vriend Edmund de geweldigste zomer van zijn leven beleeft, tot ‘Het Verschrikkelijke’ gebeurt: de moord op Kanon-Berra, de ster van het handbalveld.

Het boek is één lange flashback. De volwassen Erik leest in een krant een artikel over onopgeloste misdaden en dat artikel brengt hem terug naar de zomer van 1962. Erik en zijn vriend Edmund brengen die zomer door in Gennesaret, een vakantiehuis vlakbij een meer. ‘Een houten bouwval van twee verdiepingen zonder andere gemakken dan een dak boven je hoofd en een fris meer op tien meter afstand,’ zegt de volwassen Erik. Voor de jonge Erik is het echter een paradijs. Zijn grote broer Henry, freelance journalist en would-be schrijver van een existentieel boek, houdt in Gennesaret een beperkt oogje in het zeil. De zomer bestaat uit lezen, zwemmen, het stripverhaal van Commandant Darkin afmaken, een steiger bouwen, roeien, stiekem roken, elandgehaktballen uit blik verorberen en een kauwgomautomaat overvallen. Erik en Edmund zijn het er over eens, het is de zomer van hun leven! Het enthousiasme van de twee tieners verdoezelt de realiteit: Eriks moeder ligt op sterven en Edmund heeft in zijn prille leventje met een alcoholverslaafde moeder ook al heel wat meegemaakt. In Gennesaret vinden ze elkaar, zonder veel woorden en met respect voor elkaars grenzen. Maar dan verschijnt Ewa ten tonele. Ewa viel vlak voor de zomer in als leerkracht en de jongens zien haar terug in het dorp bij het meer. Het is de mooiste vrouw die ze ooit zagen, ze doet hen denken aan actrice Kim Novak. Ewa is de vriendin van Kanon-Berra, de handballer die ‘Kanon’ genoemd wordt omdat zijn gegooide ballen in staat zijn om tegenstanders te doden. Tijdens een dorpsfeest zijn Erik en Edmund getuige van een vechtpartij tussen Kanon-Berra en iemand die zo dom was hem uit te dagen. Als even later de rust bij hun vakantiehuis verstoord wordt door het geluid van de rode Puck van Ewa en de jongens dan ook nog eens zien hoe Ewa vrijt met Eriks broer Henry, dan voorspellen ze elkaar dat er verschrikkelijke dingen zitten aan te komen. Kanon-Berra kan je beter niet kwaad maken. De profetie komt uit en maakt een eind aan de prachtzomer. Jaren later overdenkt Erik wat er die zomer echt moet gebeurd zijn.

Waren de boeken over Van Veeteren al een genot om lezen, De zomer van Kim Novak is leesgenot in de overtreffende trap. Spanning, humor en tragiek strijden om de boventoon in een zeer afstandelijk verteld boek, dat net daardoor zo dierbaar dichtbij komt. De karakters en hun omgeving gaan leven, enkel en alleen door wat ze zeggen en doen. De zomer van Kim Novak bestaat uit een beperkte hoeveelheid van 216 pagina’s, maar tijdens het lezen plopt er een ruime, allesomvattende wereld uit. Eriks moeilijke thuissituatie, zijn ontluikende seksualiteit, de vriendschap met Edmund, die heerlijke, hete zomer, de dreiging op de achtergrond… Dit boek heeft alles in zich om een publiekslieveling te worden, een klassieker, een boek waarvan je jaren later nog weet waarover het ging. Met deze zin moet spaarzaam omgesprongen worden in recensies, maar nu is hij terecht: “Beste lezer, volgens deze recensent mis je iets als je dit boek niet leest!”. Vijf sterren zijn ronduit te weinig. (deze recensie verscheen eerder op ezzulia.nl)