We spreken halverwege de negentiende eeuw. Om aan de schrijnende armoede te ontsnappen, vlucht de jonge tiener Thomas McNulty naar de VS. Thomas ontmoet de ongeveer even oude John Cole onder een heg in Missouri en vanaf dat moment trekken zij samen op. Zij scharrelen hun kostje bij elkaar en vinden een buitenkansje als hen wordt gevraagd op te treden in een mijnwerkerssaloon. Daar presenteren zij een soort revue, waarbij Thomas als meisje gekleed gaat (‘Thomasino’). De mijnwerkers vallen in katzwijm voor de twee. Na enkele jaren aldus in relatieve veiligheid te hebben geleefd, zijn zij door de lichamelijke gevolgen van de intredende puberteit genoodzaakt te vertrekken. Zij sluiten zich als vrijwilligers aan bij het leger om te vechten in het wilde westen en dat vrij van indianen te maken ten behoeve van de blanken. Onder leiding van majoor Neale doorstaan zij overleven de helletocht maar net, mede dankzij indianen die hen op een cruciaal moment van voedsel voorzien. Inmiddels is de relatie tussen Thomas en John uitgegroeid tot meer dan reguliere vriendschap (‘And then we quietly fucked and then we slept.’).

Hun regiment slacht een groep Oglala Sioux af, nota bene de indianenstam die eerder hun leven heeft gered, en nemen een meisje van een jaar of zeven gevangen: Winona. Zij wordt meegenomen naar het fort waar het regiment verblijft. Daar wordt zij onderwezen door mevrouw Neale, de hartelijke partner van de majoor. Als Thomas en John op zeker moment het leger verlaten, nemen zij de zorg voor Winona op zich. Wederom gaan ze aan de slag als John en Thomasina, waarbij ook een rol is weggelegd voor het Indiaanse meisje als zangeres. Dan breekt de burgeroorlog uit: de Rednecks uit het zuiden, tegen de Unionists onder aanvoering van Abraham Lincoln. Weer strijden zij aan de zijde van enkele troopers uit hun vorige regiment. Vooral met Lige Magan ontwikkelt zich een sterke band. Lige, oorspronkelijk uit Redneck Tennessee country, vertrekt naar zijn geboortegrond als de unionisten de oorlog hebben gewonnen. Hij zal daar als tabaksboer een nieuw leven opbouwen.

Op zeker moment besluiten John en Thomas(ina), de laatste kleedt zich steeds vaker ook in het openbaar als vrouw, samen met Winona naar Lige af te reizen. De reis is een ware beproeving, waarbij de nodige doden vallen alvorens zij hun doel bereiken. Na enkele jaren in relatieve rust geleefd te hebben, slaat het noodlot opnieuw toe: chief Caught-his-horse-first van de Oglala heeft Mrs. Neale en een dochter Hephzibah ontvoerd. Hij wil hen ruilen tegen Winona, de dochter van zijn zus die door het regiment van majoor Neale is vermoord. Hoe trouw John en Thomas hun majoor ook altijd zijn geweest en gebleven, hieraan kunnen de twee niet meewerken. Winona wordt echter ontvoerd. En zo wordt er – door Thomas – weer ten strijde getrokken, deze keer met Winona verkleed als regimentstrommelaar aan zijn zijde.

'Dagen zonder eind' is een magistrale roman. Ik heb de Engelse editie – 'Days without end' – gelezen. Barry heeft dat in slang geschreven, wat even wennen is, maar uiteindelijk de sfeer extra tot haar recht laat komen. Daarnaast zijn de metaforen die Barry gebruikt van grote originaliteit en schoonheid: ‘…time was not something then we thought of as an item that possessed an ending.’ ‘He’s as dapper as a mackerel.’ ‘… men making the noises of ill-butchered cattle.’ ‘You coulda used John Cole for a pencil if you coulda threaded some lead to him.’