Je kunt veel zeggen over dit boek, maar niet dat het is geschreven voor een grote en brede groep lezers. De belangrijkste reden hiervoor is de schrijfstijl, die nogal veel van de lezer vraagt. O’Neill hanteert namelijk een stijl met zeer veel ‘monologue intérieure’, oftewel: hij beschrijft precies wat er in de personen omgaat. De proloog bijvoorbeeld al is één grote ‘train of thought’. Hiernaast is zijn schrijfstijl sowieso al erg bloemrijk, vertellend en hiermee bepaald niet vlot of vloeiend.
Een tweede reden is de inhoud van het boek: in grote lijnen beschrijft het vooral de opbloeiende (homoseksuele) liefde tussen twee jongens èn de Ierse revolutie van 1916. Twee onderwerpen waar niet heel veel mensen allebei in geïnteresseerd zijn, denk ik.
Een laatste reden ten slotte is eenvoudigweg de omvang: met dik 500 pagina’s is dit zeker geen snel weglezend vakantie-romannetje.
Al met al maakt dit het boek nogal een taaie kluif en ik moet alleen daarom al zeggen dat ik bijna opgelucht was dat ik het uiteindelijk uit had. Dat ik het tòch uitgelezen heb, kwam omdat er toch voldoende moois in het boek is te vinden. De liefdesgeschiedenis tussen de naïeve Jim en de wereldwijze Doyler, alsmede de bijzondere vriendschapsrelatie die beiden krijgen met de aristocraat MacMurrough, die evenzeer van de herenliefde is, is prachtig genuanceerd en rijkgeschakeerd beschreven. Het centrale thema dat Doyler Jim zwemmen leert, maar eigenlijk hiermee ook leert te leven, is mooi gevonden. En ook enkele andere personages (zoals de beide vaders van de jongens, die ooit samen in het leger hebben gezeten en de tante van MacMurrough) komen mooi uit de verf. Het verhaal komt ook uiteindelijk tot het dramatische en emotionele einde dat je eigenlijk al had zien aankomen.
Hiermee is het boek uiteindelijk tòch wel de moeite waard geweest. Alhoewel ik dit boek eenieder zou afraden die niet een geoefende lezer is, want dit boek is wel echt voor de doorzetters