Dit is een boek dat ik jaren geleden al eens gelezen had (zeker 10 tot 15 jaar) en ik besloot het er eens opnieuw bij te pakken. Het aardige aan zoiets is, dat je oordeel toch verandert. Niet omdat het boek is veranderd, maar jezelf natuurlijk. Ik kan me heugen dat ik het destijds geweldig vond, nu vond ik het nog steeds goed, maar geweldig? Tja. Misschien word je als lezer wel steeds kritischer. En hiernaast, ook je beleving wordt misschien anders. De reden waarom je een bepaald boek uit je jeugd goed vond, is misschien ook wel gelegen in dat het je herinnert aan die tijd. Net zoals dat bij muziek gaat: iedereen vindt toch uit melancholie die ene cd van die ene band uit zijn jonge jaren helemaal geweldig.
Tot zover dus niets nieuws onder de zon. Opvallender is misschien wel dat ik in dit boek nu juist die verhalen meer waardeer die ik de eerste keer juist minder vond. Viel ik bij de eerste lezing vooral voor het seksueel expliciete en bloederige verhaal ‘De Dood in Bangkok’ of de science fiction thriller ‘Flashback’, nu vond ik juist de meer subtiele verhalen mooi, zoals de opener ‘Entropies bed om middernacht’ en ‘Slapen met tandenvrouwen’.
En nog een verandering: ik had meer moeite met zijn verhaal ‘De Grote Minnaar’, nog steeds een indrukwekkend verhaal over loopgravenverschrikkingen tijdens de Great War overigens. Zijn hoofdpersoon in dit verhaal is James Rooke en Simmons laat hem bestaande gedichten schrijven van echte schrijvers uit die tijd (bijvoorbeels van Siegfried Sassoon) en speelt hiermee wel erg opzichtig leentjebuur. Vind ik nu, tenminste.
Ten slotte zijn me misschien nu subtiliteiten in het boek opgevallen, die eerder aan me voorbij gegaan zijn. Zoals 'De Grote Minnaar', dat Simmons afsluit met het gedicht met dezelfde naam. Het is een ode aan het leven en de liefde, en het bijzondere is dat Simmons het laat schrijven door de dan inmiddels bejaarde oorlogsveteraan Rooke. In feite is het echter geschreven door een dichter die het optekende vóór alle verschrikkingen aan de Somme, toen hij nog vol naïeve en romantische ideeën over de oorlog zat. Een bijzondere omkering dus.
Nou ja, hoe dan ook blijft dit boek zeker de moeite waard, zoals eigenlijk bijna alles van Simmons natuurlijk!