Maartje Wortel weet mij keer op keer te raken met haar woorden. Met Goudvissen en beton deed ze het weer. Wonderschoon.


Goudvissen en beton

– De zee is overal. Ook in Tilburg.
– Dat snap ik niet helemaal geloof ik.
– Dat hoeft ook niet. Je moet er gewoon ingaan. Het verhaal en de zee.

Goudvissen en beton is Maartje Wortel op haar best: een oneindig verhaal, een duizelingwekkende ballade, een pamflettistische overpeinzing, een holistische keten. Dit verhaal is niet uit te leggen. Dat hoeft ook niet. Je moet er gewoon ingaan.

Gevangen oneindigheid

‘Verdomme, Maartje, je doet het weer.’ Slechts één pagina had ze nodig om me te overtuigen van haar talent. Het boekje, want dat is het, is een samenkomst tussen grafische kunst en letterkunst. Prachtige illustraties van Janine Hendriks vullen de leegte zonder die werkelijk te vullen, zoals een vaas een vensterbank kan opvullen zonder dat die minder leeg voelt.

Poëtisch, artistiek, vervreemdend en toch bekend, diepgaand. Goudvissen en beton is een puzzel waarbij de lezer zelf het beeld completeert. Dat vergt inspanning en toewijding, een open hart en een onbevooroordeeld denkvermogen. Het is aftasten en voelen en nooit het werk kunnen afmaken, omdat het niet bedoeld is om af te zijn. Je bent gevangen in oneindigheid en daarin bevindt zich ook de vrijheid – het is maar hoe je het bekijkt.

Ik ben fan van Maartje Wortel. Dat was ik al. Nu werd ik er weer aan herinnerd. Deze samenkomst tussen literatuur, poëzie en grafische vormgeving is een bijzondere uitgave. Je hebt het zo uit, maar toch ook niet. Er gebeurt heel veel en ook zo weinig. Het is sterk, maar ook buigzaam. Goudvissen en beton is artistieke literatuur.

(Deze recensie verscheen eerder op www.alexhoogendoorn.nl)