Het boek waar Svealena Kutschke zeven jaar aan werkte is meer dan alleen maar een familiekroniek. Ook al gaat het in hoofdzaak om een familieverhaal waarin de vrouwen de belangrijkste hoofdrollen toebedeeld kregen. Vrouwen die de gave hebben, als je dat al een gave mag noemen, om de duivel te zien. Een duivel wiens verantwoordelijkheid bij de stad Lübeck ligt. Die duivel is op z’n minst een nogal flamboyant figuur gekleed in rok en met hoge hoed, en wiens lippen felrood zijn gestift en de vingernagels in een dito kleur zijn gelakt.

Svealena Kutschke vertelt niet alleen over het lot van de vrouwen maar ook over hun aanverwanten (al dan niet familie) buitengewoon uitgebreid en schuwt ook het aanhalen van plaatselijke sage’s en legendes niet. Bijna kunstzinnig verweeft ze deze met de realiteit van alledag wat in een heel verhalend boek resulteert met tal van boeiende beschrijvingen en mooie citaten. Keer op keer merk je hoeveel Svealena Kutschke weet en wil laten zien: de plaatselijke sagen en legendes over de Trave en Roggenbuk, de opkomst van het anti-semitisme, de opkomst van het nationalisme, het leven aan de rand van de maatschappij waar drank- en drugsmisbruik schering en inslag zijn, het bijna willoos aanvaarden van hun lot door de vrouwen (zonder hiermee te willen veralgemenen), en mannen die aanvankelijk meer hun mars lijken te hebben maar wiens persoonlijkheden gesmoord worden door de oorlog en uiteindelijk zelfs een smet zullen werpen op de geschiedenis van Lübeck, en bij uitbreiding Duitsland.

Kortom Svealena Kutschke weet veel en schrijft dan ook veel. De vraag is maar om of het nodig is om dit alles samen te bundelen in één enkele roman. Want deze roman lezen is nauwelijks ontspannend te noemen. Het vergt namelijk heel wat inspanning om bij de les te blijven gedurende de meer dan 700 pagina’s die deze roman telt waarbij het aanhouden van een chronologische volgorde geen hoge ogen gooit.

Op zich valt de roman makkelijk samen te vatten met een citaat van Sartre: ‘L’enfer c’est les autres’. Maar evengoed in de zin: ‘Er schuilt iets van een duivel in elk van ons’. Daarvoor hoef je de geschiedenisboeken maar open te slaan. Of deze roman die in vergelijking daarmee dan weer makkelijker te behappen is. Het is maar hoe je het bekijkt.