In The Italian Teacher neemt de Britse schrijver Tom Rachman je mee in een zoektocht naar creativiteit, authenticiteit en erkenning. Niet alleen als kunstenaar, maar ook als vader, zoon en vriend.
De belichaming van deze zoektocht in de roman is hoofdpersoon Pinch. Hij is de zoon van de wereldberoemde kunstenaar Bear Bavinsky en zijn muze Natalie. Vanaf een jonge leeftijd leert hij dat het leven van een kunstenaar niet over rozen gaat. Pinch moet vaak de mislukte schilderijen van zijn vader verbranden, maar ziet tegelijkertijd zijn moeder worstelen om überhaupt iets te creëren vanachter haar draaischijf met klei. Enige artistieke pretenties van Pinch zelf worden door zijn vader al snel de kop in gedrukt. Tot verdriet van zijn zoon, maar aan de andere kant zijn vader heeft er kijk op en hij zal wel eerlijk zijn over de kwaliteit van het werk.
Pinch gooit zijn artistieke aspiraties overboord en wordt na een aantal omzwervingen in de academische wereld, leraar Italiaans in Londen. Toch blijft de kunstwereld door de bekendheid van zijn vader altijd aanwezig in zijn leven. Het zijn deze inkijkjes in dit gesloten artistieke bolwerk dat The Italian Teacher zo interessant maakt. Rachman stelt tussen de regels grote vragen als: Wat is kunst? En wie bepaalt dat? De werkwijze van kunstcritici en galeriehouders wordt regelmatig tegen het licht gehouden en het meest stuitende voorbeeld komt op het moment dat er na de dood van Bear nieuw werk van hem wordt ontdekt. Kunstcriticus Connor Thomas is niet meteen enthousiast, maar als hij lucht krijgt van het enthousiasme van een galeriehoudster draait zijn houding 180 graden. Van enig cynisme is niets meer te bespeuren en het werk van Bavinsky wordt eenduidig geprezen.
De vraagtekens die Rachman stelt bij de authenticiteit van de kunstwereld vormen een opvallende parallel met het leven van hoofdpersoon Pinch. Ook hij test voortdurend de waarde en echtheid van de relaties in zijn leven. Het duidelijkst blijft dit uit de relatie met zijn vader die hij simpelweg adoreert, maar ook in de vriendschappen die hij tijdens zijn leven aanknoopt, blijft de onzekerheid van Pinch de kop opsteken. Soms kan hij simpelweg niet begrijpen waarom mensen liefdesrelaties of vriendschap met hem aanknopen en steekt jaloezie de kop op: ‘Was I always this way, detesting those who outstrip me, at school, in university, in painting…The truth is that I have achieved what I deserve.’
Met The Italian Teacher neemt Rachman niet alleen de kunstwereld op de hak, maar laat hij zien dat je leven voorgeven in de schaduw van een grootheid, een hele kunst is.