Stel je voor dat het eerste wat je jezelf elke ochtend in paniek moet afvragen, is: wie heb ik het laatst ontmoet? Heb ik iets tegen hem gezegd? Heb ik kritiek geuit? Niet genoeg bezwaar gemaakt tegen kritiek?
Aleksandra Vajsberg in Leningrad hoeft zich dat niet af te vragen; zij weet dat de mensen - dichters, kunstenaars en andere intellectuelen - met wie zij 'gedwongen' door haar ouders omgaat, als staatsgevaarlijk worden beschouwd. Ze voelt er echter niets voor om lijdzaam af te wachten tot er op de deur geklopt wordt en heeft daarom maatregelen genomen. Onder het motto 'als je ze niet kunt verslaan, kun je je maar beter bij hen aansluiten'hoopt ze zo niet alleen zichzelf te redden, maar ook haar twee broers. Aleksandra weet dat de mannen in de zwarte auto's zullen langskomen; ze weet alleen niet precies wanneer.

Thomas Heiselberg heeft in Duitsland andere problemen. Hij heeft zich opgewerkt tot mede-eigenaar van de Duitse vestiging van een Amerikaans bedrijf door een vrijwel feilloze marketingstrategie per Europees land te bedenken. Die strategie houdt rekening met en speelt in op de landsaard en cultuur van de inwoners van het desbetreffende land bij de verkoop van de producten en is bij iedere nieuwe Europese vestiging succesvol gebleken. Helaas trekt de firma zich aan de vooravond van de oorlog terug uit Europa, waardoor Thomas zijn werk verlieest.
Alsof dat niet al genoeg is, loopt een ontmoeting met een jeugdvriend, inmiddels SS-er, slecht voor hem af en nog slechter voor zijn bedlegerige moeder en haar joodse vriendin. Gelukkig krijgt Thomas na al die ellende bij toeval de gelegenheid om zijn talenten in te zetten bij Buitenlandse zaken. Hij krijgt de opdracht om een strategie te bedenken en op basis daarvan een model op te zetten dat gebruikt kan worden om Polen zonder al te veel problemen bij Duitsland in te lijven. Hij grijpt die kans met beide handen aan en geniet vervolgens weer met volle teugen van zijn werk.

Dat de tijd van goed is 'in en in goed' en slecht is 'door en door slecht' voorbij is in de literatuur, bewijst Goede mensen van Nir Baram eens temeer. Baram slaagt er namelijk op voortreffelijke wijze in om de keuzes van Thomas en Aleksandra begrijpelijk te maken. Zowel Thomas als Aleksandra slagen er op overtuigende wijze lange tijd in om zichzelf wijs te maken dat hun werk geen kwaad aanricht, maar zelfs het leven van anderen verlicht. Zo is Aleksandra ervan overtuigd dat de goede resultaten van haar verhoren niet alleen gunstig zijn voor haar, maar ook voor de mensen die ze verhoort. Bovendien rekent ze erop dat het haar zal helpen om haar broers te redden. Ook Thomas denkt dat zijn bijdrage niet alleen zijn eigen leven aangenamer maakt, maar dat hij de Poolse joden er ook mee helpt. Hij is bijvoorbeeld tegen het bouwen van de muur waarmee de joden worden opgesloten in het getto in Warschau. Hij legt de districtscommandant die daarover gaat uit "[...]dat zo'n groot getto meer zou kosten dan het zou opleveren en de economie ernstig zou schaden, het verkeer zou hinderen en in feite Warschau zou verstikken, en ook dat het 'zou leiden tot wanhoop en extremistische daden' [...]." Het helpt niet, maar Thomas heeft zijn best gedaan.
Helaas heeft Baram besloten dat de twee hoofdpersonen elkaar moesten ontmoeten, maar lukt het hem niet om dat net zo natuurlijk en vloeiend te laten verlopen als het voorgaande. Hij gebruikt teveel pagina's waarin hij te weinig vertelt om het slot van op een boeiende manier af te ronden. Jammer natuurlijk, maar het is het enige smetje op deze verder prachtige roman.

Uitstekend vertaald door Hilde Pach. Oktober 2012 gelezen en gerecenseerd voor Dizzien.nl