20 april 1999, Columbine High School. Zwaar bewapend en voorzien van explosieven beginnen Eric Harris en Dylan Klebold aan een nooit geziene moorddadige raid op een middelbare school. De tol is hoog: 12 leerlingen en één leerkracht lieten het leven, 24 anderen bleven gewond achter. Beide daders plegen uiteindelijk zelfmoord. Een natie en bij uitbreiding de gehele wereld reageerde verbijsterd op de feiten.
Er is sinds dan al veel geschreven over wat er toen gebeurde, oa door Tim Krabbé ('Wij zijn, maar wij zijn niet geschift', Uitgeverij Prometheus, 2012). Documentairemaker Michael Moore bracht 'Bowling for Columbine', filmmaker Gus Van Sant de fel gecontesteerde film 'Elephant'. Recent verscheen bij Levboeken 'Het besef van een moeder. Leven in de nasleep van het Columbine-drama'. In dit boek doet Sue Klebold, moeder van één van de daders, na al die jaren haar verhaal. Het verhaal van iemand die moest leren leven met het onbegrijpelijke en op zoek is gegaan naar eerder het 'hoe' dan het 'waarom'.

Het moet de nachtmerrie van elke ouder zijn: horen dat er zich een gruwelijk drama afspeelt op de school van je kind en niet weten of je kind al dan niet in veiligheid is. Maar wat als het er dan plots alle schijn van heeft dat jouw kind één van de mogelijke daders is, een schijn die zich beetje bij beetje omzet in een harde realiteit ?

Het overkwam Sue Klebold en haar gezin op die noodlottige dinsdag in 1999. Haar zoon Dylan bleek al snel één van de daders van wat er zich die dag op Columbine High School afspeelde en ook de complete wereld van haar en haar gezin stortte in. Op openhartige manier beschrijft ze alle emoties die toen op hen afkwamen: de hoop, het besef, de onwerkelijkheid, ...

" ... op dat moment wist ik dat de grootste genade waarvoor ik kon bidden niet mijn zoons veiligheid maar zijn dood was. "

Haar zoon had samen met zijn vriend onwezenlijk veel leed veroorzaakt en nu moesten zij als nabestaanden daar hun weg proberen in zoeken. Proberen zoeken naar antwoorden op de vragen waarom en voornamelijk hoe het zo ver is kunnen komen. Want wat de buitenwereld ook mocht beweren, voor hen was het ook een complete verrassing, iets totaal onbegrijpelijks, iets wat ze totaal niet hadden zien aankomen en moeilijk te aanvaarden was. Los van de haat van de gemeenschap, het onbegrip, de dreigende rechtszaken, de opdringerige pers, ...

Sue Klebold doet op aangrijpende wijze haar relaas en maakt de lezer stille getuige van de tragedie, waarbij al snel duidelijk wordt dat ze op geen enkel moment probeert de daden van haar zoon goed te praten, integendeel. Hoe graag ze hem ook zag en nog steeds ziet, haar schuldgevoel en het besef dat het ergens ongezien heel erg fout is gelopen blijven manifest aanwezig. Gesprekken met psychologen, therapeuten en specialisten hebben haar doen inzien dat hen als ouders eigenlijk weinig te verwijten valt, maar wat kan en moet er dan gedaan worden om dergelijke tragedies in de toekomst te vermijden ?

Er wordt in gegaan op de rol van de media, het al dan niet invloed hebben van gewelddadige videospelletjes en/of duistere muziek, de mogelijke gevolgen van pestgedrag en de misschien wel lakse manier van hoe men daar soms mee omgaat, ...

Wat in elk geval duidelijk is : alertheid voor geestelijke gezondheid is hoe dan ook essentieel. Uit nagelaten video's en aantekeningen van Dylan bleek overduidelijk dat hij, net als andere daders trouwens, met dergelijke problemen te kampen had. Depressiviteit en zelfmoordgedachten speelden, maar werden op handige wijze verborgen gehouden. Tot de dag dat hij besliste effectief een einde aan zijn leven te maken en, om welke reden dan ook, onschuldige slachtoffers betrok in zijn destructiviteit. Als men de signalen dat het fout ging eerder had opgemerkt, bepaalde zaken aan elkaar had kunnen koppelen, als ... Misschien dan ...

"Eén ding is zeker: als we mensen beter kunnen helpen vóórdat ze in een crisis terechtkomen, wordt de wereld veiliger voor ons allemaal."

'Het besef van een moeder' is het moedige verhaal van Sue Klebold en haar gezin. Een verhaal dat indrukt maakt, ontroert, choqueert en vooral aan het denken zet. Een boek dat je als lezer maar moeilijk naast je neer kan leggen en hopelijk een bijdrage kan leveren aan het voorkomen van tragedies zoals diegene die zich in 1999 in Columbine High School heeft afgespeeld.