‘Het leven dat in boeken beschreven werd, wilde ik zelf leven,’ vertelde Pieter Waterdrinker onlangs in Zomergasten. Het lijkt dan ook geen toeval dat het hoofdpersonage in veel van zijn verhalen een zekere Pieter Waterdrinker is.
Een dame in Kislovodsk is een selectie uit eerdere publicaties, aangevuld met enkele verhalen die niet eerder zijn gebundeld. Doordat enkele vertellingen al iets meer op leeftijd zijn, krijg je al lezende het gevoel dat de laatste tien jaar aan Russische geschiedenis aan je voorbij trekt. De opstand in Oekraine, de annexatie van de Krim, maar ook de successen die trainer Dick Advocaat beleefde bij Zenit Sint- Petersburg komen voorbij. Omdat in de meeste verhalen Waterdrinker zichzelf als hoofdpersonage opvoert, voelt het alsof een persoonlijke gids je inzicht geeft in de inwoners en gebruiken van dit immense land.
Het is dan ook aan de lezer om te achterhalen hoeveel aan de fantasie
van de auteur is ontsproten en wat er echt is gebeurd. Heeft de KGB hem ooit echt geprobeerd te ronselen voor een klus, zoals ‘Een samenzwering op Rhodos’ doet geloven? En zijn de doodsangsten die hij uitstaat op het schip tussen Turkije en Sotchi in ‘Tasjesmensen’ die van een romancier? De vraag is hoeveel het toevoegt om dit waarheidsgehalte te toetsen. Nergens wordt gepretendeerd dat iets waargebeurd is en door de innemende schrijfstijl van Waterdrinker de auteur, vergeet je al snel dat het verhaal wordt verteld door een personage met dezelfde naam. Hij geeft zelf het beste antwoord op het al dan niet autobiografische karakter van zijn werk: ‘Ik ben een schrijver waarbij niet alles per se autobiografisch is, maar het komt wel uit de dampkring van mijn bestaan,’ vertelde hij eveneens in Zomergasten.
De uiteindelijk kracht van de bundel is de keuze om het verhaal te vertellen van gebieden en mensen die doorgaans niet het achtuurjournaal halen. Zo wordt in ‘De zwanenzang van Joods Siberië’ het lot van het Joods autonome Oblast belicht en doorkruist Waterdrinker in ‘De orgelbouwer van Kazan’ laatstgenoemde stad om de dood van een Nederlandse orgelbouwer te onderzoeken.
De auteur riep zelf op om de nodige voetnoten te plaatsen bij het nieuws uit Rusland, omdat wij met een westerse blik naar deze gebeurtenissen kijken. Een dame in Kislovodsk is een goede ingang om meer te weten te komen over de geschiedenis van het land en het alledaagse leven van zijn inwoners, fictieve vertelling of niet..