De verhalenbundel Als het lot lacht van Adam Johnson won in 2015 de Amerikaanse National Book Award. De zes verhalen van Johnson zijn zeer verschillend, maar hebben één ding gemeen: de bijzondere hoofdpersonages. Het zijn die personages die blijven hangen, niet per se het verhaal waarin ze zich bevinden.

Een hologram van de Amerikaanse president om tegen te praten als je het even niet meer weet, een door orkanen geruïneerd Louisiana of een oude Stasi-gevangenis in Oost-Duitsland, niets is te gek voor Johnson. We lezen het verhaal van de oude gevangenisdirecteur die een toeristische rondleiding volgt door zijn eigen verleden en even verderop het verhaal over twee mannen die vluchten uit Noord-Korea, maar waarvan er een koste wat het kost weer terug wil.

Bijzondere situaties, bijzondere personages
Na het lezen van de verhalen van Johnson kun je niet precies vertellen wat er nu eigenlijk gebeurd is. Dat wat blijft hangen zijn de bizarre omstandigheden waarin zijn bijzondere personages terechtkomen. Bijna onwerkelijk zijn de gebeurtenissen die in het boek keer op keer plaatsvinden, maar je gaat er van begin tot eind in mee. Bijvoorbeeld wanneer de oude Stasi-gevangenisdirecteur tijdens een toeristische rondleiding door een ex-gevangene wordt opgesloten in een van de cellen. ‘De sleutels worden uit mijn hand gepakt. Bij deze cellen zitten de lichtknoppen aan de buitenkant. Daar word ik aan herinnerd als het helemaal donker wordt.’

Méér dan een kort verhaal
Johnson schrijft vlot en daardoor lezen zijn verhalen ook makkelijk weg. Zijn verhalen zijn stuk voor stuk méér dan korte verhalen en dat is dan ook meteen het jammere eraan, de verhalen ‘George Orwell was een vriend van me’, ‘Dark Meadow’ en ook ‘Als het lot lacht’ bevatten allemaal meer dan genoeg potentie om uitgewerkt te worden tot een novelle of zelfs een roman, maar missen nu diepte. De basis van de verhalen qua setting en personages is dus geniaal, maar de uitwerking is niet overtuigend genoeg. Het had nog een stukje genialer gekund.

[Deze recensie verscheen eerder (2016) op CLEEFT]