Een tijdje geleden viel mijn oog op The End We Start From. Dit post-apocalyptische verhaal wordt op de cover aangeprezen door Emily St. John Mandel (Station Eleven), Naomi Alderman (The Power) en Benedict Cumberbatch. Ik begon dan ook met hoge verwachtingen aan dit boek. Helaas wist Megan Hunter me niet helemaal te overtuigen.
Tijdens een mysterieuze milieuramp bevalt een vrouw van haar eerste kind. Haar man en zij noemen hun zoontje Z. Vlak na Z's geboorte slaat de chaos toe. Heel Londen komt onder water te staan. De vrouw en haar man (R.) moeten huis en haard achter zich laten. Ze vinden toevlucht bij de ouders van R. Maar ook dit kan niet eeuwig duren. Al snel gaan ze weer op pad.
"Our city is here, somewhere, but we are not. We are all untied, is the thing. Untethered, floating, drifting, all these things. And the end, the tether, the re-leash, is not in sight."
Ze gaan van de weg af, naar een vluchtelingenkamp, een desolaat eiland en weer terug.  In alle ontreddering wordt de innige band tussen moeder en kind al snel het enige toevluchtsoord. Te midden van de onzekerheid, honger, angst en slapeloosheid weet Z wonder boven wonder te groeien en zich te ontwikkelen. Hij is het ankerpunt van onze verteller wanneer alles wat haar lief is verdwijnt en de wereld om haar heen onherkenbaar wordt.
The End We Start From is prachtig geschreven. Megan Hunter gebruikt weinig woorden, verpakt poëtische zinnen. Het boek bestaat uit korte alinea's - vaak slechts twee of drie zinnen lang - met veel witruimte tussen de verschillende alinea's. De schrijfstijl is heel fragmentarisch. Hierdoor vlieg je door het verhaal heen, terwijl je geniet van een unieke leeservaring.
"It is bad, the news. Bad news as it always was, forever, but worse. More relevant. This is what you don't want, we realize. What no one ever wanted: for the news to be relevant."
Opvallend is bovendien dat het verhaal van de vrouw wordt afgewisseld met passages uit mythologieën en religieuze verhalen. Deze schuingedrukte fragmenten gaan veelal over natuurgeweld en mensen op de vlucht. Onder andere de Ark van Noach passeert de revue. Het lijkt bijna alsof Megan Hunter wil zeggen dat klimaatrampen van alle tijden zijn. En dat de mensheid altijd overwint. Op deze manier kreeg ik persoonlijk het gevoel dat ze toch een sprankje hoop aan de uitzichtloze situatie wilde toevoegen.
Zeer interessant is ook het feit dat alle personages in het boek geen naam krijgen. Ze worden enkel aangesproken met een letter. Hierdoor krijgen de personages minder een gezicht, maar staan ze wel allemaal op gelijke voet met elkaar. Bovendien doet Megan Hunter op deze manier geen uitspraken over het geslacht van de meeste personages. Gender speelt geen rol in een crisissituatie als deze - en zou dat in het dagelijks leven ook niet moeten spelen.
Dat The End We Start From garant staat voor een unieke leeservaring lijkt me duidelijk. De schrijfstijl is prachtig, alsook de vormgeving van het boek. Op inhoudelijk vlak ben ik echter minder positief. Voor mij had het verhaal toch wat meer diepgang mogen krijgen. De milieuramp blijft erg oppervlakkig. Het moederinstinct van het hoofdpersonage overheerst, maar we komen weinig te weten over hoe het er aan toe gaat in de rest van Groot-Britannië. Ze is - terecht - gefocust op zichzelf en haar kind. Maar dit maakt het verhaal zelf toch wat licht, zeker voor de geoefende Science Fiction lezer. Ik kan me wel voorstellen dat dit een aangenaam uitstapje is voor mensen die houden van literatuur, maar zich niet snel aan Science Fiction zouden wagen.
Met The End We Start From wist Megan Hunter mij niet honderd procent te overtuigen. Misschien komt het door alle lovende woorden op de achterflap én de eerste pagina’s van het boek dat mijn verwachtingen te hoog lagen. Misschien komt het door het feit dat ik al veel (post-)apocalyptische boeken las. Maar ik vond het verhaal zelf niet zo speciaal, niet zo goed uitgewerkt en het einde was veel te makkelijk. De vormgeving en de schrijfstijl daarentegen waren een schot in de roos.
Deze recensie verscheen ook op Oog op de Toekomst.