Een heel prachtig boek. Natuurlijk is de inhoud heel erg droevig. Tess, de moreel sterkste figuur uit het boek wordt tot in het diepst van haar hart en leven onrecht gedaan.
Maar het gaat mij iets minder om de inhoud dan om de prachtige stijl van Hardy: minutieuze beschrijvingen van personen, landschappen, verhoudingen tussen mensen (en in beeldende situaties de relaties daartussen). Maar zo pakkend en ontroerend. Je hoort steeds de auteur ertussendoor en erdoorheen (maar bepaald niet op een storende wijze), vooral in morele afkeer van bepaalde types. Altijd gooit de mens roet in het eten. Het landschap is onschuldig (in tegenstelling tot bijv Armando met zijn ‘schuldige landschappen’).
En de fijnzinnige humor, die typisch Engelse humor: de tongue-in-cheek, de humor voor de goede verstaander, subtiel.
Ik had gedacht dat het een beetje een taai boek zou zijn, maar het tegendeel is het geval. Ik heb inmiddels wat meer ervaringen met boeken uit de 19e eeuw. De Nederlandse romans uit de 19e eeuw zijn een beetje taai, met wat uitzonderingen, zoals de Max Havelaar van Multatuli en er zijn nog wel een paar. Maar de Franse, Engelse en Amerikaanse romans uit die tijd zijn dat zeker niet.
Ik vind het alleen een beetje lang.
Peter liet me weten dat het verhaal oorspronkelijk een feuilleton was, net zoals Dickens ook vaak deed en in ons land Couperus.