Over het antieke Rome zijn al verschillende detectiveromans geschreven, het oude Griekenland kon moeilijk achterblijven. En welke figuur past er beter bij het Athene van weleer dan Plato, de alomgekende wijsgeer. Zelf duikt Plato slechts enkele keren op in Het raadsel van de filosoof, maar enkele van de hoofdfiguren maken wel deel uit van diens akademie. Zo is er de student Tramachos, die dood wordt aangetroffen, schijnbaar verscheurd door wolven. Zijn leraar, de filosoof Diagoras, meent echter dat er meer aan de hand is, en roept de hulp in van Herakles, raadseloplosser van beroep. De twee trachten de waarheid te achterhalen, al verstaan ze daar verschillende dingen onder: de één gelooft alleen wat hij ziet, de ander gelooft ook wat hij aanvoelt.Plato komt in het boek ook nog terug als inspirator van de Vertaler, die in voetnoten het verhaal van Herakles en Diagoras becommentarieert. Hij is, net zoals zijn voorganger Montalo, op zoek naar de idee die in het verhaal verborgen zit, naar de wereld van het volmaakte, het eeuwige en vaststaande. Terwijl Montalo op zoek was naar de idee werd deze echter langzaamaan gek, tot hij dood werd aangetroffen verscheurd door wolven. Ook de Vertaler wordt onherroepelijk gevangen in zijn eigen teksten.

Het lijkt allemaal ingewikkeld, maar Het raadsel van de filosoof is erg vlot leesbaar. Enige interesse in filosofie is weliswaar aan te raden, maar je hoeft geen kenner te zijn van de Ideeën van Plato om hier plezier aan te beleven. Somoza doet alles heel duidelijk uit de doeken, en vergeet intussen ook niet een spannend verhaal te schrijven: sommige scènes met een gek wordende Vertaler zijn werkelijk huiveringwekkend.

De spanning ebt naar het einde toe wel een beetje weg, maar de hoogst verrassende en filosofische plot maken van Het raadsel van de filosoof een literair meesterwerk. Wie genoten heeft van Jostein Gaarders De wereld van Sofie, moet zeker ook deze eens proberen.