Geheel onbevangen startte ik op de eerste bladzijde van dit boek. Bij bladzijde twee was ik al met stomheid geslagen. Wat? Waaaat? Wat bedoelt deze vrouw? Je gaat er als lezer als vanzelfsprekend vanuit dat een schrijver de bedoeling heeft jou haar/zijn verbeelde wereld en ideeën over te brengen. Dus je blijft proberen te begrijpen wat de eventuele symboliek moet zijn van die messcherpe populieren, die bijna op elke bladzijde voorkomen, en al die normale dagelijkse voorwerpen die opeens een ziel blijken te hebben en heel bedreigend zijn. En hoe moet je het duiden dat motten regelmatig uit kragen vliegen en lichaamsdelen onafhankelijk van de persoon plotsklaps een eigen leven lijken te leiden. Het klinkt surrealistisch, maar je voelt dat dit niet de bedoeling van Müller is en zo heb ik het ook niet opgepakt. Bij mij groeide het gevoel dat Müller de wereld bekeek als door gebroken glas. Ik dacht opeens aan Picasso's schilderij Desmoiselles de Avignon. Zo'n beeld past bij dit boek. Pas toen ik besloot om het niet meer te willen begrijpen en gewoon te lezen wat Müller aan ons kwijt wilde, wat best wel moeite kostte, begon ik het boek in toenemende mate te waarderen. En op het einde zelfs zeer te waarderen. Een unieke leeservaring. Ik kan het aanbevelen aan iedereen die wel van een uitdaging houdt!
Achteraf gezien had ik me beter wat meer in Herta Müller moeten verdiepen. Het enige wat ik wist was dat ze vorig jaar de Nobelprijs voor Literatuur had gekregen en dat ze een Roemeense dissidente was. Toch denk ik dat meer kennis over Müller me niet meer duidelijkheid had gegeven.

Zie Sini’s prachtige recensie hieronder. Daar kan ik niets aan toevoegen!