Goed, dát gaat misschien wat ver, maar verslaggever Jigal Krant doet een moedige poging om presentator en televisiemaker Maxim Hartman te doorgronden aan de hand van de spullen die hij thuis heeft opgeborgen, in de kast. Welke kast? De boekenkast dit keer, zo bepaalde de dobbelsteen.

Op BNR.nl (https://www.bnr.nl/radio/fdpersoonlijk/10313449/kijkje-in-de-kast-maxim-hartman) lees je hoe dit experiment van 5 november 2016 afliep.

Maar zo gek ís dit helemaal niet! In zijn boek Blink (Intuïtie in het Nederlands) en ook opgenomen in de Samenvatting van Blink, beschrijft Malcolm Gladwell een soortgelijk experiment in het hoofdstukje “slaapkamergeheimen”:

“Stel ik wil je héél goed leren kennen voordat ik je een baan aanbied. Dan kan ik je een jaar lang twee keer per week ontmoeten, of ik kijk een halfuurtje in je huis rond als je niet thuis bent.
Uit onderzoek bij studenten bleek dat de tweede methode minstens zo goed werkt om iemand te leren kennen! Hiervoor werd een checklist gebruikt met 5 dimensies: 1) extravert: sociaal of teruggetrokken, vrolijk of gereserveerd? 2) aardig: vertrouwend of wantrouwend, behulpzaam of onwillig? 3) consciëntieus: georganiseerd of niet, zelfdiscipline of niet? 4) emotionele stabiliteit: bezorgd of kalm, onzeker of zelfverzekerd? 5) open voor nieuwe ervaringen: verbeeldingskracht of pragmatisch, onafhankelijk of inschikkelijk?

Onbekenden die 15 minuten in de studentenkamers rondkeken, kwamen tot dezelfde conclusie als de vrienden van de studenten, niet zozeer op de dimensies extravert en aardig (daar is ook interactie voor nodig), maar op de overige 3 doen de onbekenden het veel en veel beter, en scoorden daardoor gemiddeld ook beter. Dat heeft te maken met enerzijds het interpreteren van je spullen, maar anderzijds juist door het ontbreken van een heleboel informatie. Er is geen “ruis”, of het vooroordeel van iemands uiterlijk. “

Blink / Intuitie gaat over oordeelsvorming en de rol van vooroordelen daarbij. Fascinerend! Erg veel voorbeelden passeren de revue, ontleend aan wetenschappelijk onderzoek. Bij één van die onderzoeken kun je jezelf testen op vooroordeel of discriminatie, via een Implicit Association Test (IAT). Je kunt naar www.implicit.harvard.edu gaan, Nederlands selecteren en de opdrachten uitvoeren. In (Samenvatting van) Blink lees je de achtergronden en resultaten van soortgelijke experimenten en wat dit voor ons betekent. Het is vrij ontnuchterend om te beseffen dat vrijwel elke beslissing op een of andere manier beïnvloed wordt zonder dat we dit weten. Misschien maakt dit ons eens wat minder overtuigd van ons eigen gelijk? Briljant boek en heel prettig geschreven, leest als een thriller!