03 mei 2010
Ondanks het vermogen van Ana Novac om de afschuwelijke omstandigheden in de kampen met een dosis humor te omschrijven was er voor mij, als lezer, geen enkele reden om ook maar één keer tijdens het lezen van De mooie dagen van mijn jeugd te glimlachen.

Het kampverleden tijdens de Tweede Wereldoorlog van Ana Novac is te schrijnend voor woorden. Het is een groot wonder dat Ana Novac in staat is gebleken haar belevenissen op schrift te stellen. Immers een geschreven woord kan nog harder de realiteit terug kaatsen op een schrijver dan dat de werkelijkheid is.

In deze herziene uitgave schrijft historicus Robert Jan van Pelt dat het toevoegen van een kader in het boek De mooie dagen van mijn jeugd voor de lezers meer duidelijkheid zal geven.

Dat is zeker waar. Al lezende heb ik De mooie dagen van mijn jeugd eerder als fragmenten, als herinneringen ervaren. Door het ontbreken van een tijdsbeeld kwam het boek enigszins onrustig op mij over. Ik was erg onder de indruk van het feit dat Ana Novac de vrouwen in de kampen zo nauwkeurig wist te omschrijven. In haar visie waren het slechts lichamen omhuld met vodden, vechtend om een stuk brood, struikelend over hun viezigheid, ze waren ontdaan van alles wat hun vrouwelijk maakte.

Het is zeer treurig dat Ana Novac na de oorlog op aansporing van een artistiek leider van een klein cabaretgezelschap waar zij zich bij had aangesloten haar oorspronkelijk naam Zimra Harsányi heeft gewijzigd in Ana Novac. Zij zou met een nieuwe, meer Roemeense naam beter carrière kunnen maken.

Het boek De mooie dagen van mijn jeugd van Ana Novac is gebaseerd op authentieke dagboeken