Het boek gaat over het omgaan, of beter over het onvermogen om te gaan met het verlies van een kind. Want het leven valt stil. Vader met zijn ‘Over de doden praten we niet, die gedenken we’ dreigt voortdurend met vertrek. Moeder eet nog nauwelijks en is op den duur nog slechts een schim van zichzelf. En daartussen groeien hun kinderen op voor wie ze nog nauwelijks zorgen, écht zorgen.

Van alle kinderen komt Jas het meest in beeld. En Jas haalt zich van alles en nog wat in haar hoofd. Jas houdt zich namelijk staande met beelden, fantasieën en dwanggedachten. Zo duwt ze een punaise in haar navel, houdt ze haar poep op en weigert ze haar jas uit te trekken ook al is het buiten niet te harden van de warmte.

Maar er is niet alleen Jas die ontspoort, ook de andere kinderen ontsporen waarvan niet alleen onschuldige dieren het slachtoffer worden maar ook Belle, een vriendinnetje van Jas. En dan is er ook nog de mond en klauwziekte die lelijk huishoudt. Het dreigt allemaal wat van het goede (of van het slechte) teveel te worden waarbij niet alles even geloofwaardig wordt neergezet. Zo slaapt Jas sedert het overlijden van broer in diens bed, een bed dat vervangen dient te worden wegens té klein terwijl Matthies welhaast volwassen was. En wat te denken van het credo van het gereformeerde gezin dat het allesbehalve breed heeft ‘Leven en laten leven’ of ‘Zo God het wil’ maar dan blijkbaar wel een container heeft om het sperma van de dekstier in te bewaren om de koeien kunstmatig mee te insemineren.

Het verhaal speelt zich chronologisch af met nu en dan een flash-back. Geestig én tegelijk ook somber stapelt de auteur, met zorgvuldig gekozen zinnen en met oog voor detail, beeld na beeld op met korte pauzes om even op adem te komen want dat is nodig. Broodnodig. De titel ‘De avond is ongemak’ had niet toepasselijker kunnen zijn want dat is precies wat dit boek me af en toe bezorgde, een heel ongemakkelijk gevoel.