In Jolijt van schrijfster Edith Smit staan drie generaties centraal. Jolijt is de zelfbewuste grootmoeder die zich vaak afvraagt waarom jonge mensen het verleden zo idealiseren als ze het zelf niet eens hebben meegemaakt. Haar dochter Anna heeft meer moeite met de nieuw verworven vrijheid van haar kinderen. En de kinderen Janis en Joplin doen vooral waar ze zin in hebben. Het opzetten van een carrière als beroemdheid op YouTube of het verven van het haar in een vreemde kleur is er niets bij. Het verhaal gaat ook over Hendrik, een rasechte Rotterdammer die de dagen van de week door elkaar haalt, maar eigenlijk geen moeite heeft met zijn niet zo avontuurlijke leven. Over deze mensen gaat de roman die als ondertitel 'schelmenroman' heeft.

We kunnen discussiëren of de roman echt bij de genre van de schelmenroman past. De lezer volgt in ieder geval de avonturen van Jolijt, tijdens haar jaren als jonge vrouw en als oma van twee kleinkinderen. Hoewel Jolijt niet, zoals een traditionele schelmenroman, een antiheld of schurk in de hoofdrol heeft, is het verhaal alles behalve braaf. Daarnaast komt de lezer in aanraking met verschillende generaties, tijden en leefgewoontes. Eén van de goede aspecten aan deze roman is dat de terugblikken op het verleden op de juiste momenten in het verhaal zijn ingezet. Ze geven de maatschappelijke veranderingen op een mooie manier weer, waardoor de lezer algauw gaat nadenken over de verschillen tussen de generaties. Het maakt het verhaal interessanter en zal voor sommige lezers een gevoel van herkenning oproepen.

“In de slaapkamer van het jonge stel prijkte een poster met Elvis Presley. Uit de film Jailhouse Rock. Wat had ze van die man gehouden. Haar eerste grote liefde. De rest van de miljoenen aanbidsters stelde niets voor. Are you lonesome tonight zong hij immers speciaal voor haar. En dit grut had zijn foto als een hebbedingetje aangeschaft. Dat is Elvis, zei het kindvrouwtje, knipperend met wimpers als spijkers, hard van de zwarte mascara. Pardon, mijn Elvis zal je bedoelen dacht Jolijt”.

Edith Smit heeft haar eigen schrijfstijl ontwikkeld en ze heeft gelukkig niet te veel naar andere auteurs gekeken. Haar verhaal is creatief uitgewerkt en het mooie aan haar stijl is dat we als lezers bijna het gevoel hebben dat we een deel van de familie zijn en meedoen aan de soms hilarische dialogen. De hoofdstukken staan echter soms te veel op zichzelf en daardoor mist het verhaal enigszins diepgang. De humoristische plotwisselingen maken niettemin veel goed en zijn een aanwinst voor het boek. Het beste deel van de roman is wanneer iemand uit het verleden zijn intrede in het leven van de familie doet. Dan merkt de lezer dat Edith Smit echt heeft geprobeerd om de lezer aan het denken te zetten over de verbinding tussen de verschillende generaties en over de vraag wat er in al die jaren is veranderd.

“Jolijt had Saar innig lief. Ze keek dwars door alle lagen opsmuk heen. Wat ze deelden was een rebels verleden en een grenzeloos vertrouwen in een spetterende toekomst. “Natuurlijk staan we met één been in het graf, maar wel op mooie naaldhakken. Proost!”

Jolijt heeft een open einde en laat de lezer met een aantal vragen achter. Het verleden van Hendrik en zijn nieuwe toekomst, hoe gaat dat verder? Hoe gaat Jolijt haar leven nu invullen na alles wat er is gebeurd? Wat zal er gebeuren in de levens van de kleinkinderen zodra ze ouder worden? Edith Smit zou de verhaallijn zo verder kunnen schrijven. Het is dan ook goed nieuws dat de schrijfster met het volgende boek bezig is. Jolijt is een bijzonder debuut met een creatieve uitwerking van een universeel thema, humoristische plotwendingen en een fijn leesbare stijl van de schrijfster.