Voor alle fans van ‘The Firm’: naar de winkel! Koop en lees Paranoia en zie dat het zelfs nog beter kan dan het beroemde boek van John Grisham. In Paranoia is de hoofdrol weggelegd voor Adam Cassidy, pas 26 en nu al een ‘verveeld kantoormannetje’. Hij werkt op de marketingafdeling van een heel groot high-tech bedrijf en op een dag bedenkt hij dat het wel leuk is om een van de magazijnkrachten een écht afscheidsfeestje te geven, in plaats van lauw bier en suffe chips. Adam doet of hij een hooggeplaatste medewerker is en bestelt op kosten van de zaak een knalfuif voor de goede man. Helaas, het komt uit en de directie neemt het hem niet in dank af. Integendeel, men dreigt met nare lange gevangenisstraffen. Hoe kan Adam hier nog onderuit? Simpel, door bij de concurrentie als bedrijfsspion te gaan werken. Adam sputtert tegen, want hij houdt helemaal niet zo van hard werken en wat weet hij nou allemaal? Nou, dat kan geregeld worden. Adam krijgt een ‘spoedcursus’ in échte marketing, en ook in alle ins en outs van het concurrerende bedrijf. Prompt wordt hij aangenomen en hij begint voor hij het zelf beseft aan een prachtige nieuwe carrière. Een nieuwe dure flat, een nieuwe dure auto, nieuwe dure pakken… Alles wordt hem in de schoot geworpen. Adam begint plezier te krijgen in het spelletje en is dan ook niet blij als zijn oude zieke vader hem verwijt dat hij zichzelf verkocht heeft.
Natuurlijk gaat het fout! Adam wordt verliefd op een vrouwelijke collega, die een sleutelrol speelt in de ontwikkeling van het nieuwe apparaat waarvan hij geacht wordt de specificaties te stelen. En verder gaat hij zich in de loop van de tijd toch meer thuis voelen bij het bedrijf, en ziet hij dat er grote verschillen zijn met zijn ‘eigen’ bedrijf, waar men hem liever kwijt dan rijk is. Dus moet Adam kiezen…
Wat een geweldig beeldend verhaal is dit geworden; je ziet de film al bijna voor je. Wat Finder heel goed heeft getroffen is de leegheid van sommige delen van ons bestaan. Adam vult zijn tijd met oeverloos gepraat over het aan de man brengen van een apparaat wat er nog niet is en waarvan men niet eens weet of de markt er wel op zit te wachten. Het enige dat telt is geld verdienen, veel geld. Mensen bestaan niet, het gaat alleen om ‘kopers’ en ‘marktaandeel’ en ‘winst’. Verder laat Finder heel goed zien wat een grote firma nu eigenlijk allemaal kan doen met z’n werknemers; je wordt er bepaald niet vrolijk van. En denk niet dat het iets typisch Amerikaans is: ook hier in Nederland gebeuren zulke dingen…
Pas na het schrijven van deze recensie las ik overigens wat Sander heeft geschreven over dit boek, bij de Nederlandse vertaling… Nee, we hebben het niet afgesproken!!

(Door: Jannelies Smit)