Om te beginnen: het getuigt van lef om anno 2016 een bloemlezing uit te brengen die uitsluitend gewijd is aan het genre horror. Wie dit genre een warm hart toedraagt, beseft hoe kostbaar zoiets is, aangezien horror stiefmoederlijk behandeld wordt in vergelijking met andere genres (zelfs binnen de fantastiek), terwijl het net ruimte laat om heel menselijke thema’s aan te snijden. Dat samensteller Martijn Lindeboom een dik dozijn schrijvers bereid heeft gevonden om een bijdrage te leveren aan dit project, mag dan ook een klein mirakel heten. Hieronder volgt een overzicht van de vijftien verhalen.

Vader zien van Auke Hulst:
In dit verhaal is het vooral de meeslepende schrijfstijl die opvalt. In die mate zelfs dat het eindigt voor je er erg in hebt. Een pluspunt dat tevens een minpunt is, omdat de indruk heerst dat bepaalde scènes en personages meer woorden verdiend hadden. Nu blijft het heel compact, wat weliswaar een vereiste is voor een kort verhaal, maar er worden grootse emoties gesuggereerd die nu matig uitgewerkt worden. De manier waarop het verlies van een dierbare hier in een horrorsetting verweven wordt, is best origineel. Hiermee toont de auteur veeleer de droevige kant van horror en niet zozeer de gruwelijke. Die aanpak werkt goed, doch is niet bepaald wat je verwacht als je net de huiveringwekkende omslag hebt omgeslagen.

Gedichten van licht en schaduw van Sophia Drenth:
Een indrukwekkend verhaal dat op meerdere vlakken hoge ogen gooit. Het is zowel stilistisch als plottechnisch een hele vooruitgang ten opzichte van de verhalen die Drenth in “Bloedrood, Morgenzwart” schreef. De auteur is erin geslaagd haar ontzettend rijke verbeelding te beteugelen en te distilleren tot een heldere vertelling, doordrenkt van meerdere lagen. Met het thema over een misdaadfotograaf die steeds meer bij zijn onderwerpen betrokken geraakt, houdt Drenth de lezer een spiegel voor. Er is veel aandacht voor de colour locale, een negentiende-eeuws Parijs waarin mist over de straten zweeft en absint rijkelijk vloeit. Toch wordt de essentie nooit uit het oog verloren. Er zit vaart in het verhaal, de ontwikkelingen zijn spannend en de boodschap zet je aan het denken. Toppertje.

De koeien van Starink van Barend de Voogd:
Een typisch gevalletje goed geschreven, maar matig verteld. De Voogd neemt je mee op een fietstocht door de duisternis, langsheen modderige akkers en velden waar sinistere praktijken plaatsvinden. De beschrijvingen van het landschap zijn treffend en sfeervol en trekken je moeiteloos het verhaal in. Het probleem zijn de verschillende scènes en personages die als los zand aan elkaar hangen, of alleszins dusdanig geïntroduceerd worden dat hun onderling verband niet meteen/duidelijk zichtbaar is. Ondanks de ontmoeting met een episch monster tijdens de ontknoping zijn het vooral de losse eindjes die verwarring zaaien.

Clémentine van Martijn Adelmund:
Dit verhaal, zo schrijft de auteur in het nawoord, is een bewerking van een oude toneeltekst, een Nederlandse klassieker. Voor wie het origineel niet gelezen heeft, zullen bepaalde scènes wellicht oubollig aanvoelen. In principe hoeft dat geen nadeel te zijn, maar het gebruik van het oorspronkelijk (?) dialect in de dialogen is in deze moderne adaptatie een beetje misplaatst. Daarnaast missen enkele nodeloos uitgesponnen scènes hedendaagse relevantie, iets wat vermoedelijk te wijten is aan het overnemen van de “naturalistische” stijl, zoals Adelmund zelf toegeeft. Wat voor sommigen een meerwaarde is, zal voor anderen een struikelblok zijn. Hier valt echter makkelijk overheen te kijken dankzij de erg sfeervolle en gruwelijke scènes die zich op zee afspelen. Het jargon dat in bepaalde beschrijvingen gebezigd wordt, wijst op grondige research en dat zorgt ervoor dat de lezer steeds meer door de gebeurtenissen opgeslorpt wordt. Bovendien is het recycleren van literatuurklassiekers behalve fascinerend en leerrijk, paradoxaal genoeg ook erg verfrissend.

Dood zaad van Jerry Hormone:
Omdat dit met voorsprong het kortste verhaal in deze bundel is (drie pagina’s), springt het al in het oog bij het scannen van de inhoudstafel. Maar ook de titel spreekt tot de verbeelding en snijdt een thema aan waar in het echte leven eerder om gehuild dan gelachen wordt. Gelukkig kiest Jerry Hormone voor de luchtige, humoristische aanpak. De opbouw is opvallend, in die zin dat in heel weinig woorden verscheidene scènes binnen een ruimere tijdsspanne worden neergezet. Hormone rijgt de zinnen in staccato ritme aan elkaar. De dialogen zijn beknopt, maar pittig. Omwille van deze aanpak en de manier van schrijven blijft het verhaal nooit aan je plakken. Het is gewoonweg te vluchtig. Bovendien is de weinig inventieve ontknoping een beetje een weggever, grotesk zelfs.

De beenderen in haar ogen van Christien Boomsma:
De toonzetting in dit verhaal is meteen raak. Reeds tijdens de openingsscène grijpt Boomsma je bij de keel door gruwel en drama slim met elkaar af te wisselen. Het is interessant om in het nawoord te lezen dat dit verhaal geïnspireerd is door waargebeurde feiten. Dit geeft het aloude stereotiep van de enge, oude vrouw met haar zwarte kat in deze vertelling een eigen gezicht. Bovendien blijft Boomsma dicht bij zichzelf en daardoor zijn de personages en hun emoties tastbaar. De ontwikkelingen verlopen onheilspellend en blijven niet gespeend van grafische scènes. Dat is goed, want dit genre kan wel wat smerigheid verdragen. Een duidelijk minpunt is de verklaring voor de bovennatuurlijke taferelen. Het pantheon van Indische goden lijkt een beetje uit de lucht gegrepen en is behalve knullig uitgewerkt, ook irrelevant, of op zijn minst zonder meerwaarde. Deze merkwaardige keuze bezorgt dit verder uitstekende griezelverhaal alsnog een wrange nasmaak.

Tulpen en windmolens in het Land der Champignons van Thomas Olde Heuvelt:
Olde Heuvelt is de grootste naam in deze bundel en heeft het intussen helemaal gemaakt op het internationale podium. Zijn tulpen verschenen eerder in de bloemlezing Horrorarium (2006), toen Olde Heuvelt nog aan het begin van zijn schrijverscarrière stond. Reeds op jonge leeftijd toonde hij het genre goed te begrijpen en te beheersen. Enerzijds is het zonde dat dit verhaal gerecycleerd wordt en dat we geen nieuw verhaal van deze auteur te lezen krijgen, anderzijds krijgt een breder publiek nu de kans om met een van zijn minder bekende werken kennis te maken. De plaats waar dit verhaal zich afspeelt en het thema over alles verzwelgende tulpen rechtvaardigen het predicaat “nederhorror” volkomen. Vergeleken met zijn latere werk is de schrijfstijl eerder barok te noemen, zij het altijd beheerst. Door de onderhuidse spanning die continu wordt opgedreven, word je als lezer steeds meer in de ondergang getrokken waar ook de dorpsbewoners niet aan ontkomen. Een van de betere bijdragen aan deze bundel, al was het maar omdat een banaal iets als een tulp gaandeweg echt angst gaat inboezemen.

Wil je doorgaan? [JA/NEE] van Tais Teng:
Ook een grote naam in het genre is Tais Teng, doch zijn bijdrage weet nauwelijks te overtuigen. Om te beginnen fungeert het concept van de obscure website die wensen vervult eerder als een verdoken tijdreiscapsule. Het komt er eigenlijk op neer dat het hoofdpersonage zijn oude liefde voor zich wil winnen middels enkele handelingen via die website, weliswaar met de nodige negatieve en onomkeerbare gevolgen. De tijd kan met andere woorden niet meer teruggedraaid worden. Het idee is zo oud als de straat, weliswaar origineel in deze uitvoering maar tegelijkertijd ook weer niet omdat het originele element slordig uitgewerkt is en daardoor naar de achtergrond verdwijnt. De schrijfstijl is wispelturig, schiet alle kanten uit en de gebeurtenissen volgen elkaar in verkapte vorm op waardoor het moeilijk is om in het verhaal te komen.

Echo van een monster van J. Sharpe:
Ongetwijfeld een van de meest rechttoe rechtaan verhalen in deze bundel. J. Sharpe trekt alle registers open en trakteert de lezer op een onvervalst splatterfestijn waarin liters bloed en afgebeten ledematen je om de oren vliegen. Onderliggend speelt de auteur in op de angst voor zwangerschap en ouderschap. Je zult over een stevige maag moeten beschikken om dit verhaal te kunnen verteren. Sharpe schrijft flitsend en beeldend en betrekt de lezer voortdurend bij de actie. Ademruimte wordt de lezer nauwelijks gegund. Soms is dat ook een minpunt. Het palet van emoties waarmee mama en papa worstelen blijft daardoor iets te oppervlakkig. Meer diepgang had de impact van deze gruwelen wellicht vergroot. Echter: samen met Ouariachi krijgt Sharpe de Oscar voor smerigste verhaal.

De vernietiging van de jiten van Martijn Lindeboom:
Een buitenbeentje, al was het maar omdat het een mix is van verschillende genres. Wie graag in hokjes denkt, zal dit verhaal in de eerste plaats catalogeren onder fantasy, gezien de nauwkeurige beschrijvingen van een alternatieve historische/exotische wereld waarin de gebeurtenissen spelen, met veel aandacht voor couleur locale en bijhorende gebruiken. Tegelijkertijd legt Lindeboom sterk de nadruk op een gruwelijke uitwerking en schuwt hij geen grafische scènes. Bloed, tentakels, etterende wonden en een obscene metamorfose gaan hand in hand met de hindoestaanse mythologie waarrond dit verhaal geconstrueerd is. Een geslaagde mix met andere woorden, waarbij de ontknoping beeldend verteld wordt, zij het wel een beetje grotesk aanvoelt. Sommige scènes worden iets te lang uitgesponnen en de motieven van de hoofdpersoon missen nuance.

9 van Vanessa Morgan:
Al sinds mensenheugenis worden katten geassocieerd met het Kwaad. Dat aspect komt in “9” in zijn puurste vorm aan bod. Het verhaal is vlot geschreven, speelt zich af in een eigentijdse setting, doch grijpt terug naar klassieke thema’s uit de gotische horror. De opbouw is merkwaardig te noemen, in die zin dat het verhaal zich afwikkelt aan de hand van twee perspectieven die voortdurend wisselen. Redelijk ongebruikelijk in een kort verhaal, maar door de kundige schrijfstijl van de auteur is dit veeleer een meerwaarde dan een struikelblok. Ook al is het einde niet bepaald een verrassing, het is de enige juiste keuze en daarmee een mooi afgewerkt geheel. Misschien (?) had het verhaal wat meer woorden verdiend, teneinde de tegenstelling tussen beide hoofdpersonages nog meer tot het irritatiepunt op te voeren en de legende van Tengu iets meer vlees te geven.

De Toeristenslager van Jamal Ouariachi:
Met films als Hostel, The Texas Chainsaw Massacre, Turistas en vele andere in het achterhoofd, kan je dit verhaal bezwaarlijk origineel noemen. De uitwerking is dat gelukkig des te meer. De afstandelijke, observerende benadering die geen ruimte laat voor het soort voorspelbare spanning en bijhorende emoties, is een verademing. In feite weet je al van bij het begin hoe de vork in de steel zit, waardoor de schrijver het aan zichzelf verplicht is om de lezer met andere middelen te prikkelen. Dat doet hij met een zwartgallige, doch komische schrijfstijl, waarbij typerende scènes net dat tikkeltje anders aangepakt en beschreven worden dan je gewoon bent. De boodschap over een Amsterdam dat vergeven geraakt van toeristen is niet mis te verstaan, actueel en als geheel een mooie toevoeging aan de “nederhorror”.

12,5 van Max Tromp:
Kort en krachtig verhaal met een behoorlijk goede twist. Tromp laat zien dat hij een van de meest uitgemolken horrorclichés (de zombie) toch op een originele manier weet te verpakken. In een bundel van Nederlandstalige schrijvers verwacht je misschien dat men zijn/haar verhaal verankert in de lokale folklore, maar het betreffende onderwerp laat die keuze in dit geval niet toe. Dat is niet erg, want de specifieke situatie die hier ontmanteld en bekritiseerd wordt, is iets waar de hele wereld vandaag mee geconfronteerd wordt en dus erg herkenbaar. Het is een politiek pamflet zonder moraliserend te zijn, met datgene waar horrorliefhebbers dol op zijn: bloed, spanning en een verrassende ontknoping die je doet huiveren.

Conclusie: zoals in elke bloemlezing is de kwaliteit van de verhalen wisselend, doch in dit geval bovengemiddeld. Wie nu nog steeds durft beweren dat Nederlandse en Vlaamse horrorschrijvers onderdoen voor hun Angelsaksische tegenhangers, heeft ofwel een vertroebelde blik op de realiteit, ofwel een onterechte voorkeur voor alles wat Engelstalig is. In dat opzicht is het goed dat een werk als dit een relatief groot podium krijgt. Daarnaast is het interessant om te zien dat zowel pure genreschrijvers als schrijvers die in andere disciplines opereren, hier verenigd worden. Het resultaat is een veelzijdige visie op een genre dat meer aandacht verdient. Hopelijk is dit de aanzet voor een jaarlijks terugkerende bloemlezing.