‘De plaats’ van Mario Levrero is een van de eerste uitgaven van uitgeverij Bananafish. Levrero heeft in zijn geboorteland veel invloed gehad op de literatuur, maar zijn boeken waren nog niet eerder vertaald. Onbegrijpelijk, vond uitgever Matthijs Ponte, en hij maakte er werk van.

In ‘De plaats’ zit een man vast in een continuüm van vervreemdende kamers waar twee tegenover elkaar gelegen deuren een onzichtbaar pad vormen naar de uitweg. Zodra hij de kamer is binnen gekomen, kan hij niet terug. Hij moet verder, door de andere deur. Steeds komt hij in almaar pauper wordende kamers terecht, soms met mensen die een onbegrijpelijke taal spreken met wie niet valt te communiceren.

Het boek bestaat uit drie delen, waarvan deel één een belangrijke functie dient. Daar wordt de symboliek van gevangen zitten in jezelf, in het leven, geïntroduceerd. Hoe meer je vlucht, des te slechter kom je ervan af. Die symboliek wordt steeds minder symbolisch en steeds meer realiteit in het verhaal. Langzaamaan ontsnapt de hoofdpersoon aan zijn eigen opgelegde gevangenis en keert hij terug naar de dolzinnige werkelijkheid.

De uitgeverij noemt het 'een even verontrustend als fantastisch existentieel onderzoek en een even gruwelijke als hilarische nachtmerrie.' Zulke grote woorden zou ik niet gebruiken om het boek te beschrijven. De schrijfstijl is vermakelijk en wordt gedurende het verhaal steeds meeslepender, tegelijkertijd wordt het steeds absurder en onbegrijpelijker. De symboliek is in zoverre dragend dat het verhaal steeds onsamenhangender wordt als je niet meteen begrijpt welke boodschap de rode draad vormt.

Tijdens het leven had ik sterk het gevoel dat het verhaal leek op ‘Eerst was er de’ zee van Tomás González. Niet qua verhaallijn of schrijfstijl, maar vanwege de achterliggende symboliek en mijn moeite om het verhaal te begrijpen. Hoewel bij dat boek ongeveer bij het einde het kwartje viel, bleef het hier nog even zweven. Achteraf zie ik wat er zoal bedoeld werd, maar sommige sterk symbolische gebeurtenissen aan het eind blijven voor mij nog een raadsel. Toch was het prettig geweest als het ontcijferen tijdens het lezen was gelukt.

Ik geef dit boek 3,5 van de 5 sterren.

Deze recensie verscheen eerder op www.alexhoogendoorn.nl