Een bonte verzameling verhalen

Goed volk is een bundel reisverhalen en -notities die zijn gecategoriseerd onder ‘boeksporen’, ‘reizen met vader en zonder’ en ‘enkeltjes’. In die eerste verhalen komen zijn romans veelvuldig terug. ‘Boeksporen’ verwijst dan ook naar momenten waar sporen van zijn historische boeken aanwezig zijn, zoals de prinsjes Kwasi en Kwame uit De zwarte met het witte hart.

In ‘reizen met vader’ vertelt Japin over de zelfmoord van zijn vader. Het is mooi dat hij hiervoor een ander perspectief hanteert dan bij Magonia in Boven de wolken dat tevens verhaalt over die zelfgekozen dood die zich voltrok toen Arthur in Londen was. Het is een gebeurtenis die Japin heeft gevormd. Al op vroege leeftijd werd hij geconfronteerd met de donkere kant van het leven. Is dit waarom hij zo sympathiek is voor de minderbedeelden?

Tenslotte is het gedeelte ‘enkeltjes’ een verzameling verhalen waar zijn boeken niet centraal staan. Hij ontmoet vorsten, toenmalig koningin Beatrix, politici, zwervers, artistiekelingen. Het is een bonte verzameling verhalen die de lezer steeds weer wat meer leert over de auteur.

Een prachtig mens

De verhalen variëren van recent tot pakweg 25 jaar oud. De theatrale souplesse die Japins schrijfstijl kenmerkt, verbindt de verhalen, oud of recent. Het is prachtig om te zien hoe de reizen die hij maakte, fysiek en in zijn boeken, zijn horizon hebben verbreed en hem een liefdevolle en wijze man hebben gemaakt.

“Intuïtie helpt ons het lot te berijden. Ons leven is als een dier met een eigen wil. Hoe beter je het aanvoelt, hoe langer je kunt voorkomen dat het je afwerpt.” (p. 63)

Dat uit zich in spirituele uitspraken die zo op een tegeltje kunnen, maar ook, voornámelijk, in zijn gedrag. Hij zet zich in voor de zwakkeren die hij niet als zwak ziet, wat rechtvaardig en sympathiek overkomt. In één situatie benadert een schizofrene man hem op het terras. Eerst is hij wat huiverig en maakt hij zich klaar ervandoor te gaan, indien nodig. Maar hij praat met de man en neemt de stemmen in zijn hoofd serieus. De man voelt zich een stukje minder gek. We hebben de neiging degenen die wij ziek noemen geen serieuze gesprekspartner te achten, maar Arthur laat zien dat het ook anders kan en is daarin een voorbeeld.

“‘Ik sta op en wens hem geluk.
‘Waarom wens jij mij geluk? Vraagt hij, ineens weer op zijn hoede en argwanend.
‘Waarom niet?’ zeg ik. ‘Vanaf nu, bij alles wat je wantrouwt, bij alles wat je niet begrijpt, bij alles wat jou overkomt en waarbij jij je nu afvraagt: waarom gebeurt mij dit? moet je eens denken: waarom ook niet? Waarom zou zoiets ook eigenlijk niet gebeuren?’” (p. 111)

Arthur Japin behoort tot een van Nederlands beste auteurs. Zijn Een schitterend gebrek is een van mijn favoriete boeken. Met Goed volk wist hij me wederom te overtuigen van zijn talent, als schrijver en als mens.

Deze recensie verscheen eerder op www.alexhoogendoorn.nl