De identiteitscrisis van Zwarte Piet. Jop Euwijk, Frank Rensen
Weet hoe het zit en discussieer dan!

Verwacht van dit boek een beschrijving van de historisch, culturele en sociale achtergronden van het Sinterklaasfeest met Zwarte Piet. En verwacht van dit boek ook een weergave van de positieve en negatieve kritiek die er rondom Zwarte Piet is.

Zwarte Piet afschaffen of handhaven?
Niet alleen het feest van Sinterklaas en Zwarte Piet is traditie… bijna is de discussie rondom dit feest ook al een traditie aan het worden!
Tradities veranderen door invloeden vanuit de openbare ruimte naar ‘binnen’ en omgekeerd; dat is een constante. Dat is ook zo in de traditie rondom Sinterklaas en Zwarte Piet.
Eerst was daar het feest van Onnozele Kinderen, dat werd het feest van Sint-Heer-Claes. Rond 1800 was Sinterklaas …. Zwart! …Eng ….en een Boeman!
Sint wordt rond 1850 gefatsoeneerd: hij gaat nu uit Spanje komen met een stoomboot (voor die tijd hypermodern) en hij krijgt een zwarte knecht! Dat geeft hem status. In die tijd werden de Rijken afgebeeld met zwarte bedienden! Sint gaat in die stroming mee.
Van der Scheer gaat het Sinterklaasfeest internationaal onderzoeken. Het is een feest met geschminkte figuren! In de populaire cultuur (lees vermaak-industrie) wordt van de zwarte mens een karikatuur gemaakt. Niet alleen wat betreft zijn uiterlijk, ook wat betreft zijn taal en uitspraak.
Maar met tradities is het zo dat het voor verbinding kan zorgen. De traditie kan blijven bestaan, mits nieuwe generaties het blijven vieren, zij bepalen zelf hoe dit gebeurt! We zien in deze 21e eeuw dat Sint en Piet vrolijke, gezellige kindervrienden zijn geworden.
Je kunt discussiëren over de wortels van Zwarte Piet, over de manier waarop hij wordt afgebeeld. Kritiek is van alle tijden. Het ligt aan jouw éigen ervaringen of je Piet verdedigt of aanvalt.
In 1963 stelt een hoofdonderwijzer in Amsterdam voor het feest aan te passen: geen angst en ongeloof meer, kinderen gaan echt niet mee in de zak… Sinterklaas is een spel. Maar lang niet iedereen (inclusief Kamerleden!) snapt zijn bedoelingen.
Wel is de discussie gestart. Linkse protestbewegingen steunen in de jaren 80 de stroming: Zwarte Piet is een racistisch symbool. De discussie begon klein, kortdurend, maar wordt inmiddels ook in onze tijd nog gevoerd.
Dan de argumenten vóór de liefde voor Zwarte Piet.
Bij de intocht-comités vrezen ze bij afschaffing van de kleur zwart voor Piet geen vrijwilligers meer te kunnen krijgen voor de Pietenrol! Geschminkt is het veiliger de gekke Piet uit te hangen in de openbare ruimte
Voorstanders zien hem als een ‘symbool’ voor de Nederlandse identiteit! Dit moet zo blijven. Diverse wetenschappers zeggen dat dit wijst op angst voor verandering in onze huidige maatschappij. Sinterklaas is een van de dingen die ons nationaal bindt.
Onderzoeken wijzen niet echt uit dat kinderen Zwarte Piet tegenwoordig nog in verband brengen met onze medemens. Hij is meer, net als Pipo, een ‘figuur’.
Een veel gehoorde uiting (vooral op sociale media) is: Ik ben tegen racisme maar voor Zwarte Piet..
Als je denkt na het lezen van dit boek te weten welke crisis Piet doormaakt, dan kom je bedrogen uit. Maar wil je echt een steentje bijdragen aan deze discussie, dan is dit boek een aanrader. Jop Euwijk en Frank Rensen hebben de veranderende beeldvorming rondom Zwarte Piet prachtig beschreven
Verwacht van mij geen stellingname over de kleur van Piet, noch over het wel of niet handhaven van de figuur Piet
Jouw afwegingen moet jij maken, doe je het rationeel? Doe je het emotioneel? Doe je het met kennis van zaken? De beslissing is aan jou!