Meestal lees ik boeken voor het slapen gaan om beter in slaap te komen, maar een enkele keer houdt het boek mij juist uit mijn slaap omdat het te aangrijpend is om weg te leggen. De laatste keer, voor afgelopen nacht, was een jaar of tien geleden. Ik kan me niet herinneren dat ik eerder een boek heb gelezen dat zo'n indruk op me heeft gemaakt als Kus kus bezness.

Van het begin af aan lijkt het alsof je een verkorte versie leest van een dagboek. Dat is enerzijds te danken aan het ik-perspectief dat de auteur toepast, maar daarnaast is het verhaal gebaseerd op haar persoonlijke, en bovenal verschrikkelijke, ervaringen. Door hoe het is geschreven wordt je meteen in het boek gezogen. Ze beschrijft de omgeving, de sfeer, haar emoties en verlangens duidelijk en illustratief, waardoor je je kan vereenzelvigen met de hoofdpersoon.

De auteur heeft dit verhaal aan het papier toevertrouwd toen zij weer terug was in Nederland en heeft hiermee als doel om vrouwen te behoeden voor de mogelijke 'bezness'. Bezness is een term voor de financiële en emotionele uitbuiting van buitenlandse mannen (vaak uit minder ontwikkelde en armere landen) als zij een Nederlandse (of Westerse) vrouw trouwen. Naast het schrijven van een boek heeft zij een stichting opgericht en besteedt tijd aan voorlichting.

Een lang verhaal kort

Noor ontmoet tijdens een vakantie in Luxor Omar, een Egyptische charmante man. Ondanks dat zij maar weinig tijd samen doorbrengen, geeft hij Noor de mooiste tijd van haar leven en ze wordt verliefd. Weer terug in Nederland blijven ze contact houden en ze leren elkaar steeds beter kennen. Zodra Noor kan vliegt ze terug naar Luxor om Omar beter te leren kennen. Noor blijkt niet iemand te zijn die zich halsoverkop ergens in stort, want na drie jaar intensief contact en meerdere ontmoetingen besluiten ze pas te trouwen.

Ze trouwen in Egypte, waarna ze in de eerste jaren van hun huwelijk in Nederland wonen. Omar volgt een integratietraject en krijgt een Nederlands paspoort. Hij lijkt een perfecte echtgenoot en ze zijn samen erg gelukkig. Toch krijgt Omar na een tijd erge heimwee en lijkt een depressie te hebben. Voor Omar wordt het steeds moeilijker om in Nederland te worden geaccepteerd na de aanslagen van 11 september 2001. In dezelfde tijd verliest Noor haar vader, zusje en baan, waarna ze besluiten om hun geluk in Egypte te zoeken. Met het geld uit de erfenis en de reorganisatie kunnen ze hun droomhuis bouwen.

In Egypte wordt van Noor verlangt zich als een Egyptische vrouw te gedragen. Op een sluwe manier weet Omar Noor steeds meer te isoleren en geld afhandig te maken. Hij misbruikt Noors voornemen om zich te integreren in de Egyptische cultuur en liefde die zij voor Omar voelt - ondanks dat de auteur op geen enkel moment het woord 'misbruik' toepast. Aan het eind van het boek wordt zij door de douane niet eens herkend als een Nederlandse, maar als een Egyptische. Ze ondergaat een totale transformatie.

Gedurende de jaren wordt Noor zowel fysiek als mentaal mishandeld door Omar. Omars macht wordt versterkt door de Egyptische wetgeving, waarin is geregeld dat Noor niet zonder haar man over straat mag en niet zonder zijn toestemming het land mag verlaten. Kort gezegd moet de vrouw doen wat de man goed dunkt.

Vooral na de heftige fysieke mishandelingen gaat Noor steeds meer twijfelen aan Omar en inzien dat zij misschien wel het slachtoffer is geworden van 'Bezness' - financiële uitbuiting van Westerse vrouwen. Het komt voor dat vrouwen, als ze eenmaal financieel helemaal zijn uitgekleed, dodelijk slachtoffer worden van de uitbuiters. Als Noors geld op is, de woede-uitbarstingen en bijbehorende mishandelingen toenemen, en Omar blijkt meerdere bezness slachtoffers erop na te houden, vreest Noor ook voor haar leven.

Persoonlijke touch

Zelden weet een boek mij zo te raken, te ontroeren. Ik kon het niet wegleggen en na het omslaan van de laatste pagina, prikten de tranen achter mijn ogen. Wat moet het een vreselijke tijd zijn geweest voor de schrijver. Ik heb bewondering voor de moed dat ze het toe heeft durven vertrouwen aan het papier. Maar ook de manier waarop ze haar emoties overbrengt in het boek zijn bewonderenswaardig.

De schrijfster weet aannemelijk over te brengen hoe emotionele en fysieke mishandeling ontstaat en hoe het kan dat de slachtoffers een dergelijke situatie niet snel verlaten. Ook de machteloosheid en uitzichtloosheid van haar situatie worden op een ontroerende manier overgebracht. Ik raad iedereen aan om dit boek te lezen. Niet alleen om meer te weten te komen over bezness, maar ook om inzicht te krijgen in hoe emotionele mishandeling ontstaat en waarom het moeilijk is voor slachtoffers om dergelijke situaties te ontvluchten. Voor mij is het zonder twijfel het meest aangrijpende verhaal dat ik in jaren heb gelezen.