Ik ben een fan van Coetzee, dus ook dit boek heb ik een tijdje geleden meteen gekocht en toen ook meteen gelezen. Het is een soort vervolg op Jongensjaren en Portret van een jongeman, waarin ene John Coetzee op volkomen meedogenloze wijze wordt beschreven door John Coetzee zelf. In geen van die twee boeken gaat het om een echte autobiografie: er wordt in de hij-vorm geschreven, niet in de ik-vorm, en de schrijver houdt erg veel afstand, alsof hij niet zichzelf beschrijft maar een personage. Jongensjaren en Portret van een Jongeman lijken dus wel autobiografisch, maar zijn het niet echt.

In Zomertijd doet Coetzee nog iets anders: dat boek is een (fictieve) biografie, zogenaamd geschreven na de dood van Coetzee, over Coetzee's eerste jaren als schrijver. Fragmenten van Coetzee zelf (zogenaamd dan, want alles is verzonnen) in de hij-vorm worden afgewisseld met (fictieve) interviews met mensen die Coetzee (zogenaamd) hebben gekend, merendeels (fictieve?)vrouwen die ooit een -teleurstellende- verhouding met hem hadden. Sommige van die geinterviewden gaan zelfs stevig in discussie met de interviewer over wie Coetzee werkelijk was, en uiten ook kritiek op ook het werk van de interviewer (die een biografie wil maken van Coetzee).

De passages over de relatie tussen Coetzee en zijn vader zijn uitermate pijnlijk en tegelijk ontroerend, de desillusie en teleurstelling van Coetzee's 'exen' is dat niet minder. Spannend is dat al die exen toch weer iets anders over John Coetzee vertellen: er is kennelijk niemand die hem echt begrijpt. Ook spannend is dat sommige van die exen als het ware dankzij Coetzee iets over zichzelf geleerd hebben wat ze nog niet wisten, en dat andere exen hele rake (maar fictieve) uitspraken van Coetzee citeren zonder die helemaal te begrijpen. En helemaal spannend is dat Coetzee in dit boek eigenlijk zelf verzint wat anderen van hem zouden zeggen na zijn dood. Daarbij legt hij vooral nadruk op diverse negatieve uitspraken over zijn emotionele onhandigheid, zijn afstandelijkheid, zijn nogal koele intellectualisme (waaronder een wereld van emoties schuilgaat, maar die emoties worden maar moeizaam getoond) en ontoegankelijkheid. En ook met sommige van zijn filosofische keuzes (bijvoorbeeld zijn besluit om geen vlees meer te eten) wordt nogal de spot gedreven. De stijl is schitterend als steeds. En Coetzee doet wat hij altijd doet: hij organiseert een bepaalde hypothese, een bepaalde fictieve proefopstelling (in dit geval: 'Stel dat Coetzee nu dood zou zijn, hoe zouden mensen uit zijn verleden dan wellicht over hem denken? '), en vanuit die proefopstelling wordt Socratisch doorgevraagd tot op het bot. Ook laat hij, zoals steeds, veel verschillende perspectieven naar voren komen zonder voor een van die perspectieven te kiezen. Zo houdt hij de complexiteit intact.

Een prachtig boek dus, vooral voor verstokte Coetzee-fans zoals ik.