Ik hou zeer van Sebald, zoals uit mijn eerdere reactie op Austerlitz al wel bleek. Die man kan als geen ander tegelijkertijd je keel dichtschroeven van weemoed en je laten jubelen vanwege de schoonheid van zijn taal. Hij kan ook als geen ander een vreemd soort blije ontroering combineren met een pijnlijk gevoel van gemis en verlies. Zo ook in dit boek, dat eigenlijk een bundel is van schrijversportretten (en een essay over een schilder), maar dat dezelfde prachtig weemoedige toon heeft als zijn romans.

Net als in zijn romans gebruikt hij ook foto's en andere afbeeldingen op een onnavolgbare manier: door zijn meanderend weemoedig commentaar op die afbeeldingen zie je details die je anders nooit had gezien, en door het samenspel van die afbeeldingen en het commentaar erop word je helemaal meegezogen in een wereld vol fragiele schoonheid en omfloerst verdriet. Ongelofelijk is bijvoorbeeld hoe hij door een paar Biedermeierprentjes en wat meanderend commentaar voelbaar maakt dat de idyllische sfeer van de Biedermeierperiode een onontbeerlijk weermiddel is tegen alle ellende en teloorgang in de wereld, en echt een balsem kan zijn voor de getormenteerde ziel. Maar even prachtig is hoe Sebald laat zien dat die troost tijdelijk is, dat het weermiddel ontoereikend is, dat de teloorgang het steeds wint van de lieflijke en fragiele schoonheid in de geidealiseerde Biedermeierprentjes. En juist dat besef maakt dan die arcadische tafereeltjes extra pijnlijk van schoonheid. Tenminste, wel als je kijkt met Sebalds meanderende en weemoedige blik. Tegelijk zegt hij werkelijk prachtige dingen over allemaal schrijvers die ik merendeels niet ken, maar de opmerkingen over Robert Walser (die ik dan weer wel ken, zij het van lang geleden) en Rousseau zijn in elk geval onnavolgbaar raak. En ook als hij die andere schrijvers onjuist zou beschrijven, dan nog is wat Sebald over hen zegt te mooi om niet waar te zijn.

Ja, dit was weer een mooie Sebald. Ik heb nu alles van hem gelezen, althans alles dat vertaald is, en ben daar blij om. En ooit zal ik ook alles van hem herlezen en nogmaals herlezen.