In feite beschrijft Walser zijn eigen jeugd in een idyllisch dorpje aan de Bodensee. Pa en ma runnen er een hotel/restaurant en Johann groeit op zoals ieder ander kind. Hij gaat naar school, wordt verliefd, besteedt zijn tijd aan dagdromen enzovoorts. Er is een verschil: hij groeit op tegen de achtergrond van het opkomende nazisme en tegen de tijd dat hij 18 is, staat Hitler-Duitsland op instorten.

Maar wat merk je nou van Hitler-Duitsland in het boek? De wereld is nauwelijks groter dan het dorp en ach Nazi's zijn er eigenlijk niet. Oké, er zijn wel wat scheurtjes waarneembaar.
Als hij bij de Hitler Jugend zit, wordt een Joods vriendje ineens geweigerd en het Joodse gezin verdwijnt bijna geruisloos uit het dorp.
Pa is anti-Hitler maar houdt zijn kritiek toch maar binnen (en Johann begrijpt drommels goed waarom).
En ma? Ma ziet de klandizie van het hotel afnemen. Dagelijks wordt de kleine Johann er op uitgestuurd om bij andere horeca-gelegenheden in het dorp het aantal gasten te tellen. Ma besluit lid te worden van de partij zodat men toch van inkomsten verzekerd is (de partij kan immers zijn bijeenkomsten in het hotel houden). Ma is dus fout. Of toch niet?

Walser heeft veel kritiek over zich heen gekregen. Hij zou veel te veel begrip hebben voor de moeder. Maar dit is geen boek waarin rekenschap wordt afgelegd over de Duitse oorlogsdaden. Dit is een uitzonderlijk mooie ontwikkelingsroman die het waard is gelezen te worden.

Voor een interessant artikel over de Historikerstreit en het Duitse schuldgevoel, zie de volgende link:
link