Het boek Valavond van Marita de Sterck maakt diepe indruk. Het is gebaseerd op mondelinge getuigenissen over het leven en de liefde in Mariaburg in de Tweede Wereldoorlog. Juist de mengeling van feiten en fictie zorgt ervoor dat het verhaal nog een tijdje nazingt bij de lezer.

De zestienjarige Jeanne komt in mei 1935 bij Madame Angèle in Mariaburg terecht. Haar oom en tante vinden dat het tijd wordt dat het weesmeisje haar onkosten gaat afbetalen; als serveuse bij De Londres zou ze veel kunnen verdienen. Al snel wordt het Jeanne duidelijk dat De Londres geen normaal café is en dat haar tante haar weer eens bedrogen heeft. Gelukkig hanteert Madame Angèle strenge regels en neemt ze het meisje in bescherming. Ze maakt haar duidelijk dat er niets zal gebeuren wat ze zelf niet wil en dat ze mag gaan als ze dat wenst. Vol vragen en twijfels besluit Mona de gok te wagen: "Wie niet ploegt, trekt ook geen scheve voren." Voorzien van een nieuwe naam, Mona, gaat Jeanne aan het werk. Al snel leert ze de kneepjes van het vak: met drankjes sjoemelen en mannen hun geld aftroggelen, zonder dat ze hen daarbij haar eigen grenzen laat overschrijden.
Mona wordt stapelverliefd op Stan, de bakkerszoon die graag " 'n koekske voor een kuske" komt brengen. Helaas valt Stan voor Marieke. Marieke is verliefd op het lichaam van Stan, maar daarnaast valt ze ook voor de intelligentie van Fons. Toch trouwt ze met Stan.
Dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit. Mona maakt gebruik van haar positie en hoort een wrede Jodenjager uit. De informatie speelt ze door aan Marieke, die samen met Fons in het verzet zit. Stan kiest ervoor om de propaganda te geloven en de Duitsers in ieder geval niet tegen te werken, waardoor Stan en Marieke uit elkaar groeien. Op een beslissend moment maakt Mona haar eigen keuze, waardoor ze misschien wel de grootste fout van haar leven maakt. Aan het eind van de oorlog belooft ze Marieke dat ze zal zwijgen totdat Marieke zelf niet langer wil of kan zwijgen. Deze belofte weegt iedere dag zwaarder, maar het sterkt Mona in de overtuiging dat ze de rest van haar leven zal proberen om nooit meer iets te doen waarvan ze de herinnering niet kan verdragen.

Afwisselend wordt het verhaal in ik-perspectief en vanuit een alwetende verteller verteld. Het zorgt ervoor dat je dicht betrokken raakt bij de ontwikkeling van Mona. Je voelt haar twijfels en haar onzekerheden en je begrijpt waarom ze bepaalde beslissingen neemt. De alwetende verteller neemt je mee in de historie van Mariaburg en zijn bewoners. Juist dit deel van het boek zorgt ervoor dat het verhaal landt en dat je na het lezen nog blijft nadenken over de inhoud van Valavond.