Een roman als 'Het onzichtbare leven van Ivan Isaenko' heb ik lang niet gelezen. Hoewel ik graag in het levensverhaal van gekwelde zielen duik, zijn er maar weinig romans die erin geslaagd zijn om humor, drama en sarcasme zo goed te verpakken in een verhaal als Scott Stambach dit heeft gedaan.

'Het onzichtbare leven van Ivan Isaendo' speelt zich af in het Mohir Ziekenhuis voor Ernstig Zieke Kinderen, een ziekenhuis in Wit-Rusland waar voornamelijk Tsjernobyl-slachtoffers worden behandeld. Het boek is geschreven in dagboekvorm, waarbij de zeventienjarige Ivan vertelt over zijn leven in het ziekenhuis, hoe hij er vermoedelijk terecht kwam en hoezeer zijn leven veranderde toen Polina, een meisje met leukemie, in het ziekenhuis terecht komt. Ivan is zelf misvormd geboren, maar is begiftigd met een uitzonderlijk scherp verstand. Daarmee ontleedt hij de vele situaties in het ziekenhuis, de patiënten en het personeel, maar kan hij ook een spelletje spelen met iedereen waardoor hij dingen te weten komt die niet altijd voor zijn oren bestemd zijn.

Ivan kreeg de dodelijke combinatie van een mismaakt lichaam waar een scherp intellect huist in combinatie met een kindertijd en jeugd waar liefde maar mondjesmaat door verpleegsters wordt gegeven. Dat zorgt ervoor dat hij er een gemene visie en dodelijk sarcasme op nahoudt wat zijn medepatiënten en het personeel betreft. Zo spreekt hij nogal denigrerend over Dennis, de jongen zonder ziel, en haalt gemene grapjes uit met de roodharige tweeling om bij hun een reactie uit te lokken. Ook de andere patiënten beschrijft hij niet op liefelijke toon. Voor de verpleegster die het met de directeur doet of de drankverslaafde zuster heeft hij geen goed woord, noch een klein beetje respect over.

Dat maakt dat dit boek in mijn ogen heel realistisch overkomt, maar ik kan ook begrijpen dat het voor sommige lezers pijnlijk sarcastisch is. Zelf heb ik genoten van de vertelstijl van Ivan, de manier waarop zijn persoonlijkheid doorheen het verhaal ontvouwt en evolueert. Hoewel hij in het begin van zijn eigen verhaal de meest egoïstische persoon op de wereld is, verandert zijn vriendschap met de knappe Polina hem helemaal. Het is geen onlogische ontwikkeling die uit de lucht komt gevallen, maar een puur menselijk verhaal van twee jongeren die in de hel terecht gekomen zijn en vanwege hun intelligentie en gedeelde interesses uiteindelijk toenadering zoeken. Hoe moeilijk dit in het begin ook is.

Het boek is in twee delen geschreven: een deel waarin Ivan zijn leven in het ziekenhuis en de komst van Polina beschrijft, maar ook hun ontluikende liefde een plaats heeft. Het tweede deel begint wanneer Ivan ontdekt dat Polina een 'driemaander' geworden is (oftewel: iemand die maar een voorraad medicijnen voor drie maanden krijgt, omdat men niet verwacht dat die persoon langer zal leven. Een gewone dosis is namelijk voor zes maanden) en hij terug kijkt op die laatste dagen van haar leven.

Ivan spreekt zijn lezer aan en trekt je daardoor mee het verhaal in. Ik identificeerde me niet echt met het personage, maar leefde wel met hem mee. Dat kwam door de beeldende beschrijvingen, de persoonlijke aanschrijfstijl en waarschijnlijk ook door het ik-perspectief waarin het verhaal verteld wordt.

Met 'Het onzichtbare leven van Ivan Isaenko' heeft Scott Stambach werkelijk een sterk debuut neergepoot.