Zou er, voor mensen die levensgevaarlijk ziek of gewond zijn, een soort 'nevenleven' zijn waarin je een tijdlang de gelegenheid hebt om alle voors en tegens van het (verder) leven af te wegen en dan een keuze te maken? En als dat zo is, wat zou je dan kiezen en waarom?

Het eerste is geen vraag voor Mia. Na een vreselijk ongeluk met de auto, ziet ze zichzelf met behulp van de ambulance en een helikopter naar een ziekenhuis gebracht worden. Ze ziet zich geopereerd worden en na afloop daarvan op de IC liggen. Maar dat is niet alles wat ze ziet. Haar familie en haar vrienden en vriendinnen verzamelen zich in het ziekenhuis en wisselen elkaar af aan haar ziekbed. Allemaal helpen ze, ieder op hun eigen manier en om hun eigen redenen, Mia bij het maken van haar keuze. Als het al haar keuze is om te maken.
Door middel van flash backs zet Mia allerlei fijne en minder fijne dingen die ze tot nu toe in haar zeventienjarige leven heeft meegemaakt op een rijtje en probeert zich voor te stellen hoe het leven straks zal zijn. Zou ze dat wel aankunnen? Zijn de mensen die achterblijven, niet sterk genoeg om het zonder haar te redden? Is het misschien zelfs niet beter voor sommigen van hen, als ze er niet meer is?

Kim, haar hartsvriendin met de hysterische moeder, redt het vast wel zonder haar. Die wordt er waarschijnlijk alleen maar sterker van. En dan is daar Adam, haar vriend, waar ze de laatste tijd toch al een beetje problemen mee heeft, omdat hij in een punkband speelt die het heel aardig doet en daarom in de buurt van Portland moet blijven, terwijl Mia zelf waarschijnlijk naar New York zal gaan. Naar de Juilliard School of Music, een heel beroemd conservatorium, om een nog betere celliste te worden. Hetzelfde Juilliard waar Yo Yo Ma, de beroemde chinees-amerikaanse cellist, ook afstudeerde. Yo Yo Ma is speciaal voor Mia, niet alleen omdat hij een virtuoos op de cello is, maar ook omdat het een concert van hem was, waar Adam haar mee naar toe genomen heeft voor hun eerste echte afspraak. Zou het ook voor Adam niet beter zijn, ook al zou het nu even pijn doen, als zij er niet meer was? Oma zal haar missen, maar er vrede mee hebben omdat Mia, wat haar betreft, toch verder leeft als engel en nog steeds in haar nabijheid zal zijn. Over Opa twijfelt Mia een tijdje, totdat hij het haar in het oor fluistert.

Terwijl de levende mensen Mia kunnen vertellen waarom ze moet blijven, moet ze zelf zien te achterhalen wat haar ouders en haar broertje er van zullen vinden. Stel je voor dat ze daarmee verenigd wordt, als ze verkiest niet terug te keren. Het is erg verleidelijk voor Mia om zich voor te stellen dat ze zich bij haar onconventionele, maar ozo liefdevolle ouders en haar maffe broertje kan aansluiten. Want kiezen voor verder leven, betekent ook kiezen voor leven met een afschuwelijk verlies.

Gayle Forman heeft met Als je blijft een bij tijd en wijle ontroerend, soms een beetje sentimenteel, boek voor Mia's leeftijdgenoten geschreven. Misschien is het toeval, misschien is het de bedoeling van de auteur, maar het is wel heel toepasselijk dat Mia op dat moment in haar leven de gelegenheid krijgt om alles eens op een rijtje te zetten en dan te kiezen. Het is zo ongeveer de leeftijd waarop veel mensen van Mia's leeftijd belangrijke keuzes moeten maken. Keuzes die de rest van hun leven zullen bepalen. Gelukkig is het niet noodzakelijk om dat op dezelfde manier te moeten doen als Mia, maar haar verhaal zorgt er wel voor dat je zelf ook gaat (terug)kijken naar je relatie met je ouders, je vrienden en andere familie en je af te vragen: Wat zou ik doen, als ik kon kiezen?

In 2009 gelezen en gerecenseerd voor Dizzie.nl