'Ze weten niet wat ze doen' is de vierde roman van de Fin Jussi Valtonen, de eerste die naar het Nederlands werd vertaald. Het feit dat het boek de Finlandia Prize won, is daar allicht niet vreemd aan. Valtonen heeft zelf o.a. (neuro) psychologie gestudeerd en heeft die kennis duidelijk meegenomen in zijn boek.

603 bladzijdes telt het boek maar liefst, en het is genieten van begin tot eind. Een mooie mix van wetenschap en psychologie, verpakt in een pakkend verhaal. Een mooie roman met spannende elementen enerzijds, een satire op de huidige/toekomstige samenleving anderzijds, waarin niets nog privé is en alles gekocht en/of gemanipuleerd kan worden.

Hoofdpersonen in het boek zijn de Amerikaan Joe, zijn Finse ex Alina, hun zoon Samuel en Joe's nieuwe Amerikaanse gezin. De focus wordt geregeld verlegd van Finland naar Amerika, met steeds ook terugblikken naar het verleden en inkijkjes in de gedachtenwereld van de personages. Personages overigens die bijzonder goed uitgewerkt zijn en echt tot leven komen. Respect voor de auteur die niet nodeloos tientallen onbeduidende personages opvoert, maar met een relatief beperkt gezelschap zijn roman tot leven weet te brengen.

Plot 5, Leesplezier 5, Schrijfstijl 5, Originaliteit 4, Psychologie 5.

Met dank aan Hebban en Uitgeverij Signatuur voor dit buzzexemplaar.