Ik moet denken aan het groepje studenten dat op de campus van de universiteit waar ik studeerde een exemplaar van een roman in omloop trachtte te brengen waarin de personages op onverklaarbare wijze hun zicht zouden kwijtraken. Ze hielden vol dat de tekst een dringende aansporing was om tegen onze politieke verblinding te vechten. Net als veel anderen weigerde ik kennis te nemen van de inhoud en mee te werken aan de verspreiding van het boek. Ik ben nu des te blijer dat ik het niet heb gelezen, want als ik dat had gedaan, had de herinnering aan dat verzinsel mijn ongerustheid maar onnodig gevoed.

Bovenstaande gevoegd bij het gegeven dat de hoofdpersoon van Verlof zich net vrijwillig heeft laten opsluiten in een instituut dat erg lijkt op de Verenigde Naties, doet natuurlijk heel erg denken aan Stad der blinden van Saramago. Maar het instituut herbergt geen mensen die fysiek blind zijn. Het streven van het instituut (en daarbuiten) is erop gericht om allerlei wereldproblemen te voorkomen en als ze zich toch voordoen, op te lossen door zich alleen en uitsluitend op de feiten te richten en allerlei sentimenten en emoties uit te sluiten.

Het instituut is een wereld op zich. Een enorme bureaucratie waarin diverse groepen mensen werken (blauwen die de boel schoonhouden, bewakers en allerlei ambtenaren) die geen of nauwelijks contact met elkaar hebben. Er is niet alleen tussen de groepen onderling een enorm wantrouwen, ook binnen dezelfde functies vertrouwt men elkaar niet. De hoofdpersoon is gevraagd om een verslag bij te houden van zijn leven in het instituut. Daarin vertelt hij over zijn werk als samenvatter van de vergaderingen, maar ook over zijn leven voordat hij voor het instituut mocht gaan werken. Dat laatste wordt o.a. veroorzaakt door de telefonische contacten met zijn moeder, die hem vertelt over zijn ernstig zieke vader. Uiteindelijk besluit de hoofdpersoon verlof aan te vragen om zijn vader te bezoeken. Hij moet daartoe een tamelijk ingewikkelde procedure volgen, maar krijgt uiteindelijk toestemming. Alleen het moment waarop het verlof daadwerkelijk kan worden opgenomen, moet nog bekend worden.
Behalve de problemen met de verlofaanvraag, wordt de hoofdpersoon ook nog regelmatig van zijn stuk gebracht door collega A. Die is niet alleen slordig en 'amicaal', maar verleidt hem zelfs tot het lezen van fictie. En nog erger, uiteindelijk zelfs tot het schrijven van fictie. Als een journaliste hem dan ook nog laat zien dat er geen objectieve werkelijkheid is en welke rol het instituut echt speelt, wordt het voor de hoofdpersoon te moeilijk om nog te blijven functioneren op de manier die het instituut van hem eist.

Het is heel knap hoe Curiol door middel van wat en hoe de hoofdpersoon schrijft, niet alleen laat zien wat er met de hoofdpersoon zelf gebeurt, maar ook hoe weinig (of geen) verschil er is tussen objectieve verslaglegging en daadwerkelijke fictie. De wereld van het instituut doet Kafkaiaans aan, met een vleugje Orwell en Saramago. Het is jammer dat het verhaal op een gegeven moment inzakt en de spanning verliest, want anders was dit een absolute topper geweest. Het verrassende, maar toch eigenlijk ook weer niet verrassende einde maakt wel weer veel goed.