การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื้อพืช
udontham / ชีววิทยาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 / การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื้อพืช
การเตรียมชิ้นส่วนพืช
การเลือกและการเตรียมชิ้นส่วนพืช
พืชแองจิโอสเปิร์มประกอบด้วย พืชใบเลี้ยงคู่ซึ่งเมล็ดมีสองใบเลี้ยง และพืชใบเลี้ยงเดี่ยว
โดย ทั่วไปลำต้นพืชใบเลี้ยงคู่ประกอบด้วยแกนกลางที่มีรูปทรงกระบอก มีกิ่งก้าน ใบ ดอก และตาติดอยู่รวมเรียกว่า ลำต้น ที่ลำต้นมีข้อ ระหว่างข้อเรียกว่า ปล้อง ใบเกิดที่ข้อ ทำให้มีมุม
ระหว่างใบและลำต้นเรียก leaf axil เป็นที่เกิดของตาข้าง ส่วนปลายยอดสุดจะมีใบอ่อนปกคลุมไว้เรียกว่า ตายอด (apical bud)
ราก เป็นระบบรากแก้ว คือมี primary root เป็นรากหลัก มีขนาดใหญ่กว่ารากอื่นๆ ที่แตกแขนงออกมาที่เรียกว่า secondary root หรือ lateral root หรือ branch root
ส่วนพืชใบเลี้ยงเดี่ยวนั้นใบ ไม่มีก้านใบ แต่ละใบตรงส่วนบนจะยืดยาวออกไป โดยมีกาบใบหุ้มล้อมรอบที่ฐานลำต้นออกมามีขนาดยาวพอๆ กันไม่มีรากใดเป็นรากหลัก เรียกระบบรากแบบนี้ว่ารากแขนง
ที่มา http://gotoknow.org/blog/tissueculture/123588
ภาพตายอดและตาข้างของพืช
ที่มา http://www.fs.fed.us/pnw/olympia/silv/local-resources/glossary/index.shtml
rattinanFri Mar 12 2010 11:10:45 GMT+0700 (ICT)
ส่วนประกอบหลักๆของโครงสร้างพืชได้แก่
ลำต้นมีส่วนปลายยอดที่ทำหน้าที่ควบคุมการเจริญเติบโตของพืช และเป็นศูนย์กลางของการแบ่งเซลล์ ประกอบด้วยเซลล์เนื้อเยื่อเจริญล้วนๆ และแบ่งตัวอยู่เสมอ ทำให้ลำต้นสูงขึ้นเซลล์ที่ได้จาการแบ่งตัวจะเปลี่ยนสภาพ และรวมกันเป็นเนื้อเยื่อชนิดต่างๆ ต่อไป
ถ้าตัดลำต้นตามขวางในบริเวณที่ต่ำลงมาจากปลายยอด จะเห็นส่วนประกอบของเนื้อเยื่อต่างๆ ดังนี้คือ อิพิเดอร์มิส คอร์เทกซ์ และสตีล (stele) ซึ่งเป็นบริเวณของกลุ่มท่อลำเลียง (vascular bundle) กลุ่มท่อลำเลียงแต่ละอันประกอบด้วยเซลล์ชนิดต่างๆ ของท่อลำเลียงน้ำ (xylem) และท่อลำเลียงอาหาร
2. ราก รากที่งอกแล้วจะเจริญยืดยาวออกไป แบ่งได้เป็น 5 บริเวณ คือ
2.1. บริเวณปลายสุดของรากเรียกว่า หมวกราก (root cap)
2 .2 บริเวณ quiescent zone ซึ่งอยู่ถัดจากหมวกรากขึ้นไป
2.3 บริเวณเนื้อเยื่อเจริญ (meristematic region) เป็นบริเวณที่เซลล์มีการแบ่งตัว
2.4 บริเวณเซลล์ยืดตัว (cell elongation zone) เซลล์บริเวณนี้เจริญเติบโตขยายขนาดยาวขึ้นอย่างรวดเร็ว
2.5 บริเวณเซลล์เติบโตเต็มที่ (maturation zone) เป็นบริเวณที่เซลล์เปลี่ยนรูปร่างไปประกอบด้วยเซลล์ที่เปลี่ยนสภาพไปเป็นแบบ ต่างๆ และกลายเป็นเนื้อเยื่อถาวร
ลักษณะภายในของรากเมื่อตัดตามขวาง มีองค์ประกอบเช่นเดียวกับของลำต้น คืออิพิเดอร์มิส คอร์เทกซ์ สตีล แต่การจัดเรียงตัวภายในจะแตกต่างกันไปบ้าง โดยทั่วไปแล้วไม่นิยมนำรากมาเพาะเลี้ยงในหลอดทดลอง
ภาพ รากพืชใบเลี้ยงคู่
ที่มา http://www.nana-bio.com/e-learning/plant%20organ/root.html
ที่่มา http://www.skn.ac.th/skl/skn422/bio/km8.htm
rattinanFri Mar 12 2010 11:23:29 GMT+0700 (ICT)
ใบมีส่วนประกอบ 3 ส่วนคือ แผ่นใบ (blade) หรือ (lamina) ก้านใบ (petiole) และหูใบ (stipule)
โครง สร้างภายในของใบเมื่อตัดตามขวางบริเวณแผ่นใบพบว่ามีเซลล์และเนื้อเยื่อที่ สำคัญดังนี้คือ อิพิเดอร์มิส มีโซฟิลล์ (mesophyll) ประกอบด้วยพาลิเซดมีโซฟิลล์ (palisade mesophyll) รูปทรงกระบอกเรียงชิดกันในแนวดิ่ง มีคลอโรพลาสต์มาก อีกชนิดคือ สปองจีมีโซฟิลลื (spongy mesophyll) มีขนาดและรูปร่างของเซลล์ไม่แน่นอนอยู่กันอย่างหลวมๆ มีช่องอากาศมากและมีคลอโรพลาสต์น้อยกว่าพาลิเซดและกลุ่มท่อลำเลียง
ดอก เป็นส่วนของพืชที่มีกำเนิดจากตาดอกที่ปลายยอด ปลายกิ่งตามลำต้น หรือที่ซอกใบ ดอกมีหน้าที่สำคัญเกี่ยวข้องกับการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ การสืบพันธุ์แบบนี้จะครบสมบูรณ์ได้ต้องประกอบด้วยการแบ่งเซลล์แบบไมโอซีส เพื่อสร้างเซลล์สืบพันธุ์ แล้วเกิดการถ่ายละอองเรณู (pollination) การปฏิสนธิ (fertilization) และการเกิดผลกับเมล็ด
ส่วนประกอบโดยทั่วไปของดอกในพืชแองจิโอสเปิร์ม มีดังนี้คือ
4.1 Calyx เป็นวงของกลีบเลี้ยง (sepal) อยู่นอกสุดของดอก
4.2 Corolla เป็นวงของกลีบดอก (petal) อยู่ถัดกลีบเลี้ยงเข้าไป มักมีสีสะดุดตา
4.3 Amdroecium เป็นวงของเกสรตัวผู้ (stamen) เกสรตัวผู้แต่ละอันประกอบด้วยก้านเกสรตัวผู้ (filament) และอับเรณู (anther) ซึ่งภายในมีโพรงละอองเรณู (pollen sac) 4 ช่อง แต่ละช่องมีละอองเรณู (pollen grains) จำนวนมากเพื่อทำหน้าที่ให้สเปิร์มต่อไป
4.4 Genoecium เป็นวงของเกสรตัวเมีย (pistil) อยู่ใจกลางของดอก ประกอบด้วยฐานเรียกว่ารังไข่ (ovary) มีท่อเกสรตัวเมีย (stye) ยื่นออกไป และยอดเกสรตัวเมีย (stigma) อยู่ปลายสุด
4.5 Receptacle เป็นฐานรองรับส่วนต่างๆ ของดอก
4.6 Peduncle เป็นก้านยึดดอกหรือช่อดอกติดกับลำต้น แต่ก้านที่ยึดดอกย่อย(floret) ไว้กับช่อดอกเรียกว่าpedicel
ภาพโครงสร้างใบ
ที่มา http://www.nana-bio.com/e-learning/plant%20organ/leaf.htm
ภาพโครงสร้างดอก
ที่มา http://school.obec.go.th/pnt_amon/data_1_77.htm
rattinanFri Mar 12 2010 11:31:41 GMT+0700 (ICT)
5. ผลและเมล็ด
เมื่อดอกไม้ได้รับการผสมเกสรและเกิดการปฏิสนธิแล้ว รังไข่จะเจริญเปลี่ยนแปลงเป็นผล ซึ่งภายในมีเมล็ดอันเป็นส่วนสำคัญในการขยายพันธุ์ของพืชแองจิโอสเปิร์ม
ส่วนที่เป็นผนังหรือเนื้อของผลเจริญมาจากผนังรังไข่ และมีเมล็ด คือ ไข่ที่เจริญขึ้นมาพร้อมๆ กับผลอยู่ภายในผล
ส่วนประกอบต่างๆ ของเมล็ดมีเปลือกหุ้มเมล็ดเจริญมาจากผนังรังไข่ ช่วยป้องกันเมล็ดพืชให้มีชีวิตอยู่รอดได้ในสภาพแวดล้อมที่รุนแรง เช่น ความแห้งแล้งในฤดูร้อน และความหนาวเย็นในฤดูหนาว
ภายในเมล็ดมีเอ็มบริโอประกอบด้วยส่วนที่เจริญเป็นราก ใบเลี้ยง เอนโดสเปิร์ม เป็นแหล่งสะสมอาหารให้เอ็มบริโอ
ภาพ โครงสร้างผล
ที่มา http://www.school.net.th/library/create-web/10000/science/10000-4651.html
rattinanFri Mar 12 2010 11:36:17 GMT+0700 (ICT)