หลักนิติธรรม - GotoKnow อ่าน หน้าแรกบันทึกอนุทินถามตอบความเห็นดอกไม้ เขียน บันทึกอนุทินโน้ตไฟล์ แผงจัดการ ค้นหา ออกจากระบบ สมัครสมาชิก เข้าระบบ เข้าระบบ สมัครสมาชิก แผงจัดการ หน้าแรก บันทึก อนุทิน ความเห็น ดอกไม้ ค้นหา ออกจากระบบ บันทึก อนุทิน โน้ต ไฟล์ ผู้ติดตาม ติดตาม ติดต่อ ติดตาม เลิกติดตาม ติดต่อ ติดตาม เลิกติดตาม เขียนสมุด → บันทึกอนุทินแลกเปลี่ยนความเห็นดอกไม้หน้าแรกทันตแพทย์ ชุมพล ชมะโชติสมุดบันทึกธรรมาภิบาล นบก รุ่น 2...หลักนิติธรรม หน้าแรก ทันตแพทย์ ชุมพล ชมะโชติ สมุด บันทึกธรรมาภิบาล นบก รุ่น 2... หลักนิติธรรม
หลักนิติธรรม แก้ไข ช่วงนี้ ผมได้มีโอกาสอันดี ได้รับการอบรมผู้บริหารระดับกลางที่สถาบันพระปกเกล้า แต่ละวันก็จะมีการจดบันทึกย่อเอาไว้ ทันบ้างไม่ทันบ้าง ก็ต้องขอโทษกันไว้ก่อนนะครับ หลักนิติธรรม
บรรยายโดย อจ.จรัล ภัคดีธนากุล
ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน
หลักนิติรัฐ เราเข้าใจว่า ปกครองกันด้วยกฏหมาย ดูแลกันด้วยกฏหมาย เท่านั้น ซึ่งมันน่าจะไม่ถูกต้อง เพราะอาจกลายเป็นเครื่องมือของคนไม่ดีได้ ดังนั้น ควร เป็นหลักนิติรัฐ ที่ห้อมล้อม ด้วยหลัก นิติธรรม จริงๆ สองสิ่งนี้มีเนื้อหาเดียวกัน หลักนิติธรรม ในความหมายดั้งเดิม
Rule by Law not by man คิดโดย นักปราชญ์ กรีก โบราณ เพลโต อริสโตเติล
ต่อมาผู้มีอำนาจ ใช้กลวิธี ออกกฏหมาย กติกา ก่อน จะกระทำการทำอะไรที่ไม่ดี โดยถูกกติกา
หลักนิติธรรมในความหมายร่วมสมัย
Not only Ruled by law , But there must be Rules of law
หลักอย่างน้อย 3 ประการ ของ Dicey ในการตรากฏหมายรัฐธรรมนูญของ UK
Supremacy of Laws not power
Equality before the Law of The Land administered by ordinary Courts
Right and Liberty of individuals be guaranteed by Constitution and enforced by the independent Courts
จากจุดนี้ ทำให้ แนวทาง ศาลเป็นอิสระ จากอำนาจใดๆ กระจายออกไป
Lord Bingham เสนอ sub-rules
ถ้าจะให้ถูกต้องตามหลักนิติธรรมข้างต้น
ต้องเปิดช่องทางให้ประชาชน ที่ถูกละเมิด ขอรับการเยียวยา วินิจฉัยโดยองค์กรที่เป็นอิสระจริงๆได้
ตัวกฏหมายต้องทำให้เป็นหลักกติกา มากกว่าให้ดุลยพินิจคน คือว่า เดิมมักเขียนว่า ให้ผู้ทรงอำนาจ ใช้ดุลยพินิจได้ แต่ถ้าว่า จำเป็นจริงๆ ในบางเรื่อง ก็ทำได้แต่ต้องพัฒนาไปเรื่อย
ใช้กับทุกคนโดยเสมอภาพ
ปกป้องสิทธิมนุษยชน คือ แม้ถูกกฏหมาย แต่ละเมิดสิทธิมนุษยชน ถือว่า ขัดหลักนิติธรรม
ระบบยุติธรรมต้อง ไม่ล่าช้า ไม่สิ้นเปลือง ไม่แพง
ทั้งอำนาจและดุลยพินิจ ที่มีกฏหมายรองรับให้ทำได้ การใช้สิ่งเหล่านี้ จะใช้ตามอำเภอใจไม่ได้ ต้องชอบด้วย
พอเหมาะพอควร
ระบบการพิจารณาคดี กระบวนการใช้อำนาจรัฐ ทุกรูปแบบต้องมี Fair trial เป็นหนึ่งใน สิทธิมนุษยชน Fair Trial or Due Process (in USA) แปลไทย เดิมว่า หลักศุภนิติกระบวน หลังๆแปลว่า หลักความชอบด้วยกระบวนการตามกฏหมาย คือหลักนิติธรรม คุ้มครองด้าน กระบวนวิธีพิจารณาด้วย
หลักนิติธรรม นิติรัฐแต่ละประเทศ ต้องเหมาะสม สอดคล้องกับแต่ละประเทศ แต่ ต้องไม่ขัดกับกฏหมายระหว่างประเทศ แต่บางประเทศ ก็ ชาตินิยม ไม่ค่อยเห็นด้วย ยกตัวอย่าง กรณีเทียนอันเหมิน จีนปราบปราม ตายกันเป็นล้าน แต่ประเทศเล็กๆ จะทำอย่างนั้นไม่ได้ ทั้งหมดนี้ เพื่อจำเขตของผู้มีอำนาจ ให้อยู่ในทำนองคลองธรรม
หลักนิติธรรม ให้ความสำคัญกับ คนมากที่สุด ส่วนสิ่งที่ขัดแย้งกับหลักนิติธรรมมากที่สุดคือ
ขั้วเหนือ Totalitarian leader เกือบๆ จะเผด็จการ
ขั้วใต้ Mob rule หลักนิติธรรม Rule of Law หลักการที่กติกา ของกฏหมาย หรือผู้บัญญัติกฏหมาย การบังคับใช้ก็ทำในกรอบของหลัก นิติธรรม อีกด้วย
หลักนิติธรรม มิใช้หลักยุติธรรมตามกฏหมาย ซึ่งยึดบัญญัติแห่งกฏหมายเป็นสรณะ ใช้กฏหมายเป็นยุติ โดยมิได้คำนึงถึงกฏกติกาของกฏหมายนั้นเลย หลักนิติธรรม มีเนื้อหาอย่างไร มิได้มีบัญญัติ ไว้เป็นลายลักษณ์อักษร มีเนื้อหาใกล้เคียงกับหลักกฏหมายธรรมชาติ ที่สังคมยึดถือร่วมกันอยู่ เช่น หลักยุติธรรม Principle of Natural Justice ถ้าเราเปลี่ยนชื่อ เป็นหลักนิติรัฐ Legal state ก็ ต้องเหมือนกัน
หลักนิติรัฐ ไม่ใช่เพียงแค่หลักกฏหมาย แต่เป็นหลักของกฏหมาย หลักของกระบวนการยุติธรรม และหลักของการใช้อำนาจรัฐด้วย หลักนิติรัฐเป็นหลักสำคัญประการหนึ่งของการเมืองการปกครองในระบบเสรีประชาธิปไตย หลักนิติรัญเป็นหลักสำคัญ อันหนึ่งของการเมืองการปกครองในระบบเสรีประชาธิปไตย เพื่อความสำเร็จและป้องกันความเสื่อมทรามลงของระบบประชาธิปไตยแบบเสรีนิยม
หลักนิติรัฐ จึงมีความเชื่อมโยงและสอดคล้องกับหลักการปกครองข้ออื่นๆ ทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นหลักการแบ่งแยกอำนาจ หลักนิติธรรม หลักยุติธรรมธรรมชาติหรือความชอบธรรมอื่นๆ หลักนิติรัฐ มิได้ให้ความสำคัญแก่ กฏหมายหรือนักกฏหมายอย่างเดียว แต่ต้องการนักยุติธรรมที่ไม่สยบยอมต่อผู้ใช้อำนาจโดยปราศจากความชอบธรรม
เราที่เป็นคนทำงาน ก็มีอำนาจในตัว ระดับใด ระดับหนึ่ง การใช้อำนาจ ก็จะมีผลกระทบกับใครบางคน ดังนั้น ต้องใช้หลักนิติธรรม หลักนิติ รัฐ ขอเสนอ บทสรุปว่า
การปกครองประเทศ ที่ไม่ถือบุคคลเป็นใหญ่ แต่ถือหลักเกณฑ์และกติกาสังคมเป็นสำคัญ
ผู้ปกครองประเทศไม่ใช่เจ้าของประเทศ แต่เป็นผู้ที่ประชาชนมอบหมายไว้วางใจให้เข้ามาใช้อำนาจรัฐแทนประชาชน และเพื่อประโยชน์สุขของประชาชนเท่านั้น
ผู้ใช้อำนาจรัฐ มิใช่เจ้าของอำนาจรัฐ จะใช้อำนาจตามอำเภอใจ หรือตามอารมณ์ของตนมิได้ ต้องใช้ตามกลักเกณฑ์กติกาที่สังคมวางไว้ ด้วยความสุจริต ไม่เลือกปฏิบัติต่อบุคคลอย่างไม่เป็นธรรมและไม่รุนแรงหรือย่อหย่อนจนเกินไป
แม้หลักนิติรัฐ จะถือกติกา ว่าสำคัญกว่าความรู้สึกของคน แต่มิได้ถือบกฏหมายเป็นสรณะ
บทบัญญัติ ที่ผู้ปกครองกำหนด โดยไม่มีความขอบธรรมรองรับ สภาพบังคับก็จะไม่มี กฏหมายดังกล่าวนี้ ย่อมมีสภาพเพียงกระดาษเปือนหมึก ผู้บัญญัติย่อมเสื่อม ผู้บังคับใช้เสื่อมไปด้วย
ถ้าไม่เชื่อ ลองบัญญัติกฏหมายบังคับให้ประชาชนใช้มือเดินแทนเท้าดูก็ได้
หลักนิติรัฐ ปฏิเสธ ผู้ที่ใช้อำนาจเป็นธรรม แต่เชิดชูผู้ใช้ ธรรม เป็นอำนาจ
อำนาจทุกชนิด มีต้นทุน ใช้มาก ก็ หมดมาก การใช้อำนาจที่ดีที่สุด ควรเป็นการใช้อำนาจที่น้อยที่สุด การปกครองที่ดีที่สุด คือการปกครองที่น้อยที่สุด
หลักนิติรัฐ จะต้องถือว่า กฏหมายเป็นเพียงเครื่องมือ เป็น ยานพาหนะ เพื่อสร้างสันติสุขในสังคม มิใช้เพื่อความศักสิทธิ์ของกฏหมายเอง มิใช้เอารัดเอาเปรียบสังคม ภายใต้ภาพลวงตาว่า เป็นกฏหมายเพื่อประสิทธิภาพในการบริหารจัดการบ้านเมือง ประสิทธิภาพในการบริหารจัดการบ้านเมือง เป็นเป้าประสงค์ แต่มิใช่เป้าประสงค์ประการเดียวหเนือสิ่งอื่นใด ยังมีสิ่งดีๆ อีกหลายประการ ที่สรำคัญยิ่งก่าประสิทธิภาพ เช่น ความสงบสุขแห่งราชอาณาจักร ผลประโยชน์ของชาติ หรือประโยชน์และความสุขของมหาชน ชาวสยาม เป็นต้น
หลักนิติรัฐ ให้มีการแบ่งแยกอำนาจ คานอำนาจ และตรวจสอบอำนาจอย่างสมดุล ต้องสร้างระบบกันเอาไว้
การสร้างโรงไฟฟ้า นิวเคลียร์
ตอบ ทำองค์ความรู้ ให้ชัดเจน ถ้าไม่งั้น มันจะสุ่มเสี่ยง แต่ถ้าไม่เดิน จะล้าหลัง ต้องเผยแพร่ความรู้ ให้ประชาชน รับทราบอย่างกว้างขวาง
ทำความเชื่อมั่น ว่าประชาชนสบายใจได้ว่าปลอดภัย แต่จะติดที่ คอรัปชั่น การขัดผลประโยชน์
ข้อสรุปการนำไปใช้บริหารงานภาครัฐ
ประโยชน์สุขแห่งมหาชน ชาวสยาม Public Interest
Security Prosperity Sustainability
เพื่อความสถิตสถาพร ความสงบสันติสุขและความเจริญรุ่งเรือง อย่างยั่งยืน
ข้อสรุปการนำไปใช้บริหารงานภาครัฐบันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย ทันตแพทย์ ชุมพล ชมะโชติ
คำสำคัญ (keywords): ธรรมาภิบาล หมายเลขบันทึก: 353588 เขียน: 5 ปีที่แล้ว อ่าน: คลิก สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน แจ้งลบ แจ้งลบ เข้าระบบ ให้ดอกไม้ เลิกชอบ เป็นคนแรกที่ให้กำลังใจ สมาชิกที่ให้กำลังใจ ปิด ความเห็น อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก เข้าระบบ สมัครสมาชิก ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น เพิ่มความเห็น - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็นชื่ออีเมลส่งอีเมลแจ้งด้วยเมื่อรายการนี้มีความเห็นเพิ่มเติม ใส่รูปหรือไฟล์คลิกใส่รูปหรือไฟล์ใหม่ คลิกเพื่อใส่ไฟล์ที่มีอยู่แล้ว จัดเก็บข้อมูล บันทึกก่อนนี้ เขียน บันทึกล่าสุดระบบแนะนำ