ARTÍCULO	74	64	128	79	581	794	1
ORIGINAL	131	64	183	79	581	794	1
/	185	64	188	79	581	794	1
ORIGINAL	191	64	243	79	581	794	1
ARTICLE	245	64	290	79	581	794	1
Rev	74	98	85	107	581	794	1
Estomatol	86	98	115	107	581	794	1
Herediana.	117	98	148	107	581	794	1
2021	150	98	164	107	581	794	1
Abr-Jun;31(2):	165	98	208	107	581	794	1
73-80	210	98	226	107	581	794	1
DOI:	74	106	91	117	581	794	1
https://doi.org/10.20453/reh.v31i2.3967	93	106	222	117	581	794	1
Esta	481	122	492	129	581	794	1
obra	493	122	504	129	581	794	1
está	506	122	516	129	581	794	1
bajo	518	122	528	129	581	794	1
una	465	129	474	136	581	794	1
Licencia	476	129	496	136	581	794	1
Creative	497	129	518	136	581	794	1
Commons	519	129	544	136	581	794	1
Atribución	470	135	495	142	581	794	1
4.0	496	135	504	142	581	794	1
Internacional.	506	135	539	142	581	794	1
Asimetría	57	173	166	201	581	794	1
mandibular	181	173	310	201	581	794	1
en	325	173	353	201	581	794	1
radiografías	367	173	505	201	581	794	1
de	519	173	547	201	581	794	1
niños	57	201	121	230	581	794	1
no	129	201	158	230	581	794	1
sindrómicos	166	201	309	230	581	794	1
con	317	201	359	230	581	794	1
y	367	201	381	230	581	794	1
sin	388	201	423	230	581	794	1
hendidura	431	201	547	230	581	794	1
labio	57	230	113	259	581	794	1
palatina	119	230	210	259	581	794	1
en	217	230	245	259	581	794	1
Bucaramanga,	251	230	417	259	581	794	1
Colombia.	424	230	540	259	581	794	1
Mandibular	57	268	114	283	581	794	1
asymmetry	117	268	170	283	581	794	1
in	174	268	183	283	581	794	1
radiographies	187	268	253	283	581	794	1
from	257	268	280	283	581	794	1
non-syndromic	284	268	355	283	581	794	1
children	359	268	398	283	581	794	1
with	402	268	423	283	581	794	1
and	427	268	444	283	581	794	1
without	449	268	485	283	581	794	1
cleft	489	268	509	283	581	794	1
lip	513	268	525	283	581	794	1
and	529	268	547	283	581	794	1
palate	57	282	85	296	581	794	1
in	88	282	97	296	581	794	1
Bucaramanga,	100	282	169	296	581	794	1
Colombia.	172	282	220	296	581	794	1
Javira	57	308	87	323	581	794	1
La	89	308	102	323	581	794	1
Rosa	105	308	128	323	581	794	1
1,a	131	309	139	317	581	794	1
,	139	308	142	323	581	794	1
Mónica	144	308	180	323	581	794	1
Restrepo	183	308	225	323	581	794	1
1,a	227	309	235	317	581	794	1
,	238	308	241	323	581	794	1
Ethman	244	308	282	323	581	794	1
Ariel	284	308	307	323	581	794	1
Torres	310	308	341	323	581	794	1
1,b	343	309	352	317	581	794	1
,	352	308	354	323	581	794	1
Martha	360	308	396	323	581	794	1
Juliana	399	308	434	323	581	794	1
Rodríguez	436	308	485	323	581	794	1
1,c	488	309	496	317	581	794	1
.	496	308	498	323	581	794	1
Palabras	57	546	94	560	581	794	1
clave:	97	546	123	560	581	794	1
fisura	126	546	150	560	581	794	1
del	153	546	166	560	581	794	1
paladar,	169	546	204	560	581	794	1
labio	207	546	229	560	581	794	1
leporino,	231	546	271	560	581	794	1
mandíbula,	273	546	323	560	581	794	1
cefalometría.	325	546	383	560	581	794	1
1	57	708	59	713	581	794	1
a	57	717	59	723	581	794	1
b	57	727	59	732	581	794	1
c	57	736	59	742	581	794	1
Universidad	71	707	112	717	581	794	1
Santo	114	707	134	717	581	794	1
Tomás.	136	707	161	717	581	794	1
Bucaramanga,	163	707	214	717	581	794	1
Colombia.	216	707	252	717	581	794	1
Especialista	71	717	112	726	581	794	1
En	114	717	124	726	581	794	1
Ortodoncia,	126	717	166	726	581	794	1
Ortodoncista;	71	726	118	736	581	794	1
Maestria	122	726	152	736	581	794	1
en	154	726	162	736	581	794	1
Administraccion,	165	726	222	736	581	794	1
Magíster	71	736	101	745	581	794	1
en	103	736	111	745	581	794	1
Epidemiología	114	736	163	745	581	794	1
Rev	57	761	67	770	581	794	1
Estomatol	69	761	97	770	581	794	1
Herediana.	99	761	131	770	581	794	1
2021	132	761	146	770	581	794	1
Abr-Jun;31(2):	148	761	190	770	581	794	1
73-80	192	761	209	770	581	794	1
73	537	759	547	773	581	794	1
Asimetría	325	23	356	34	581	794	2
mandibular	358	23	395	34	581	794	2
en	397	23	404	34	581	794	2
radiografías	406	23	444	34	581	794	2
de	446	23	454	34	581	794	2
niños	456	23	473	34	581	794	2
no	475	23	483	34	581	794	2
sindrómicos	485	23	524	34	581	794	2
con	323	33	335	43	581	794	2
y	337	33	341	43	581	794	2
sin	343	33	352	43	581	794	2
hendidura	354	33	386	43	581	794	2
labio	388	33	404	43	581	794	2
palatina	406	33	431	43	581	794	2
en	433	33	441	43	581	794	2
Bucaramanga,	443	33	489	43	581	794	2
Colombia.	491	33	524	43	581	794	2
ARTÍCULO	43	44	97	59	581	794	2
ORIGINAL	100	44	151	59	581	794	2
/	154	44	157	59	581	794	2
ORIGINAL	160	44	211	59	581	794	2
ARTICLE	213	44	259	59	581	794	2
La	470	45	479	56	581	794	2
Rosa	481	45	497	56	581	794	2
J.	499	45	505	56	581	794	2
y	507	45	511	56	581	794	2
col.	513	45	524	56	581	794	2
Keywords:	34	266	82	281	581	794	2
cleft	88	266	107	281	581	794	2
palate,	110	266	139	281	581	794	2
cleft	142	266	161	281	581	794	2
lip,	164	266	179	281	581	794	2
mandible,	181	266	225	281	581	794	2
cephalometry.	228	266	290	281	581	794	2
INTRODUCCIÓN	34	311	123	326	581	794	2
La	48	338	60	352	581	794	2
hendidura	69	338	112	352	581	794	2
labio	121	338	143	352	581	794	2
palatina	152	338	187	352	581	794	2
se	195	338	205	352	581	794	2
origina	213	338	245	352	581	794	2
por	253	338	268	352	581	794	2
deficiencia	34	351	82	365	581	794	2
en	87	351	97	365	581	794	2
la	102	351	110	365	581	794	2
fusión	116	351	143	365	581	794	2
de	148	351	159	365	581	794	2
los	164	351	177	365	581	794	2
procesos	182	351	220	365	581	794	2
nasales	225	351	257	365	581	794	2
y	262	351	268	365	581	794	2
maxilares	34	364	77	378	581	794	2
a	79	364	84	378	581	794	2
partir	87	364	111	378	581	794	2
de	113	364	124	378	581	794	2
la	126	364	134	378	581	794	2
semana	162	364	195	378	581	794	2
embrionaria	198	364	251	378	581	794	2
(1).	252	364	268	378	581	794	2
Es	34	377	45	392	581	794	2
la	49	377	57	392	581	794	2
malformación	61	377	122	392	581	794	2
craneofacial	126	377	180	392	581	794	2
más	184	377	202	392	581	794	2
frecuente	206	377	247	392	581	794	2
y	251	377	256	392	581	794	2
el	260	377	268	392	581	794	2
segundo	34	390	71	405	581	794	2
defecto	73	390	105	405	581	794	2
de	108	390	118	405	581	794	2
nacimiento	121	390	170	405	581	794	2
después	172	390	207	405	581	794	2
del	209	390	223	405	581	794	2
Síndrome	225	390	268	405	581	794	2
de	34	404	44	418	581	794	2
Down,	47	404	77	418	581	794	2
con	80	404	96	418	581	794	2
una	98	404	114	418	581	794	2
prevalencia	117	404	168	418	581	794	2
de	171	404	181	418	581	794	2
1	184	404	189	418	581	794	2
por	192	404	207	418	581	794	2
1000	209	404	231	418	581	794	2
nacidos	234	404	268	418	581	794	2
vivos,	34	417	61	431	581	794	2
con	66	417	82	431	581	794	2
amplia	87	417	117	431	581	794	2
variabilidad	123	417	175	431	581	794	2
en	181	417	191	431	581	794	2
lo	197	417	205	431	581	794	2
geográfico	211	417	257	431	581	794	2
y	262	417	268	431	581	794	2
social	34	430	60	444	581	794	2
(2,3).	62	430	85	444	581	794	2
Su	89	430	100	444	581	794	2
etiología	104	430	142	444	581	794	2
es	146	430	155	444	581	794	2
considerada	158	430	211	444	581	794	2
poligenética	214	430	268	444	581	794	2
y	34	443	40	458	581	794	2
multifactorial	46	443	106	458	581	794	2
(4).	112	443	127	458	581	794	2
Los	140	443	156	458	581	794	2
avances	162	443	197	458	581	794	2
en	203	443	213	458	581	794	2
genética	220	443	256	458	581	794	2
y	262	443	268	458	581	794	2
biología	34	456	70	471	581	794	2
molecular	76	456	120	471	581	794	2
han	127	456	143	471	581	794	2
permitido	149	456	192	471	581	794	2
entender	198	456	236	471	581	794	2
mejor	242	456	268	471	581	794	2
la	34	470	42	484	581	794	2
embriología	47	470	100	484	581	794	2
y	104	470	110	484	581	794	2
el	114	470	122	484	581	794	2
crecimiento	127	470	179	484	581	794	2
craneofacial	184	470	237	484	581	794	2
y	242	470	247	484	581	794	2
han	252	470	268	484	581	794	2
mostrado	34	483	75	497	581	794	2
como	78	483	102	497	581	794	2
las	105	483	117	497	581	794	2
variaciones	120	483	170	497	581	794	2
en	172	483	183	497	581	794	2
genes	188	483	213	497	581	794	2
homeobox,	219	483	268	497	581	794	2
al	34	496	42	510	581	794	2
alterar	46	496	74	510	581	794	2
el	76	496	84	510	581	794	2
mecanismo	87	496	137	510	581	794	2
de	139	496	149	510	581	794	2
migración	151	496	196	510	581	794	2
de	198	496	208	510	581	794	2
las	210	496	223	510	581	794	2
células	225	496	255	510	581	794	2
de	258	496	268	510	581	794	2
la	34	509	42	524	581	794	2
cresta	45	509	70	524	581	794	2
neural	73	509	100	524	581	794	2
y	103	509	108	524	581	794	2
las	111	509	123	524	581	794	2
relaciones	126	509	170	524	581	794	2
epitelio-mesénquima,	173	509	268	524	581	794	2
pueden	34	522	66	537	581	794	2
presentar	68	522	109	537	581	794	2
hendiduras	111	522	160	537	581	794	2
labiales	162	522	196	537	581	794	2
o	198	522	204	537	581	794	2
palatinas	207	522	246	537	581	794	2
pero	248	522	268	537	581	794	2
también	34	536	69	550	581	794	2
afectar	77	536	106	550	581	794	2
todo	114	536	133	550	581	794	2
el	140	536	148	550	581	794	2
crecimiento	155	536	207	550	581	794	2
craneofacial	214	536	268	550	581	794	2
puesto	34	549	63	563	581	794	2
que	66	549	82	563	581	794	2
todas	85	549	109	563	581	794	2
las	115	549	127	563	581	794	2
estructuras	131	549	178	563	581	794	2
provenientes	182	549	238	563	581	794	2
de	241	549	252	563	581	794	2
los	255	549	268	563	581	794	2
arcos	34	562	57	576	581	794	2
faríngeos,	60	562	104	576	581	794	2
son	107	562	123	576	581	794	2
regulados	126	562	168	576	581	794	2
por	172	562	186	576	581	794	2
los	189	562	202	576	581	794	2
mismos	205	562	240	576	581	794	2
genes	243	562	268	576	581	794	2
(5,6).	34	575	58	590	581	794	2
Es	62	575	73	590	581	794	2
importante	75	575	122	590	581	794	2
conocer	124	575	159	590	581	794	2
si	161	575	168	590	581	794	2
los	170	575	183	590	581	794	2
pacientes	185	575	226	590	581	794	2
con	228	575	244	590	581	794	2
labio	246	575	268	590	581	794	2
y/o	34	588	48	603	581	794	2
paladar	51	588	84	603	581	794	2
hendido	87	588	122	603	581	794	2
no	126	588	137	603	581	794	2
sindrómico	140	588	189	603	581	794	2
pueden	193	588	224	603	581	794	2
presentar	228	588	268	603	581	794	2
otras	34	602	55	616	581	794	2
alteraciones	68	602	121	616	581	794	2
craneofaciales	134	602	196	616	581	794	2
posiblemente	209	602	268	616	581	794	2
relacionadas	34	615	89	629	581	794	2
por	91	615	106	629	581	794	2
el	108	615	116	629	581	794	2
efecto	118	615	145	629	581	794	2
modulador	147	615	195	629	581	794	2
de	197	615	207	629	581	794	2
estos	209	615	231	629	581	794	2
mismos	234	615	268	629	581	794	2
genes.	34	628	62	642	581	794	2
Una	68	628	86	642	581	794	2
de	92	628	103	642	581	794	2
estas	109	628	130	642	581	794	2
características	137	628	199	642	581	794	2
craneofaciales	205	628	268	642	581	794	2
es	34	641	43	656	581	794	2
el	47	641	55	656	581	794	2
tamaño	59	641	91	656	581	794	2
y	95	641	101	656	581	794	2
la	105	641	113	656	581	794	2
forma	117	641	143	656	581	794	2
del	147	641	160	656	581	794	2
maxilar	164	641	198	656	581	794	2
inferior	202	641	235	656	581	794	2
que	239	641	255	656	581	794	2
se	259	641	268	656	581	794	2
relaciona	34	654	74	669	581	794	2
con	77	654	93	669	581	794	2
la	96	654	104	669	581	794	2
presencia	106	654	148	669	581	794	2
de	151	654	161	669	581	794	2
la	164	654	172	669	581	794	2
simetría	175	654	210	669	581	794	2
facial.	213	654	240	669	581	794	2
Los	48	681	65	695	581	794	2
pacientes	67	681	108	695	581	794	2
con	111	681	127	695	581	794	2
labio	130	681	152	695	581	794	2
y	155	681	160	695	581	794	2
paladar	163	681	195	695	581	794	2
hendido	198	681	233	695	581	794	2
pueden	236	681	268	695	581	794	2
presentar	34	694	74	708	581	794	2
diferentes	80	694	123	708	581	794	2
patrones	128	694	166	708	581	794	2
craneofaciales	171	694	234	708	581	794	2
y	239	694	245	708	581	794	2
esto	250	694	268	708	581	794	2
varía	34	707	56	722	581	794	2
según	60	707	86	722	581	794	2
el	90	707	98	722	581	794	2
tipo	102	707	119	722	581	794	2
de	123	707	134	722	581	794	2
hendidura,	138	707	185	722	581	794	2
los	189	707	202	722	581	794	2
efectos	206	707	237	722	581	794	2
de	241	707	251	722	581	794	2
las	256	707	268	722	581	794	2
cirugías,	34	720	72	735	581	794	2
el	78	720	86	735	581	794	2
tratamiento	92	720	142	735	581	794	2
recibido	148	720	184	735	581	794	2
y	190	720	196	735	581	794	2
el	202	720	210	735	581	794	2
crecimiento	216	720	268	735	581	794	2
individual	34	734	79	748	581	794	2
de	83	734	93	748	581	794	2
cada	97	734	118	748	581	794	2
paciente	122	734	159	748	581	794	2
(3,7).	161	734	185	748	581	794	2
Sin	193	734	208	748	581	794	2
embargo,	212	734	253	748	581	794	2
en	258	734	268	748	581	794	2
74	34	759	44	773	581	794	2
muchos	291	311	325	326	581	794	2
de	328	311	339	326	581	794	2
ellos	342	311	363	326	581	794	2
se	367	311	376	326	581	794	2
encuentra	379	311	422	326	581	794	2
una	426	311	442	326	581	794	2
maloclusión	445	311	499	326	581	794	2
clase	502	311	524	326	581	794	2
III	291	324	302	339	581	794	2
esquelética	306	324	355	339	581	794	2
con	359	324	375	339	581	794	2
retrusión	379	324	418	339	581	794	2
del	423	324	436	339	581	794	2
maxilar	441	324	474	339	581	794	2
respecto	479	324	515	339	581	794	2
a	520	324	524	339	581	794	2
la	291	338	298	352	581	794	2
base	303	338	322	352	581	794	2
de	327	338	337	352	581	794	2
cráneo,	341	338	373	352	581	794	2
micrognatismo	378	338	444	352	581	794	2
maxilar,	448	338	484	352	581	794	2
rotación	488	338	524	352	581	794	2
maxilar	291	351	324	365	581	794	2
hacia	328	351	352	365	581	794	2
abajo	356	351	380	365	581	794	2
y	384	351	390	365	581	794	2
atrás	394	351	415	365	581	794	2
y	419	351	425	365	581	794	2
dientes	429	351	460	365	581	794	2
superiores	464	351	510	365	581	794	2
en	514	351	524	365	581	794	2
palatoversión	291	364	350	378	581	794	2
(8).	352	364	367	378	581	794	2
A	370	364	378	378	581	794	2
nivel	381	364	403	378	581	794	2
mandibular,	407	364	459	378	581	794	2
se	463	364	472	378	581	794	2
observa	476	364	510	378	581	794	2
un	513	364	524	378	581	794	2
perfil	291	377	314	392	581	794	2
cóncavo,	319	377	358	392	581	794	2
dientes	363	377	394	392	581	794	2
inferiores	399	377	441	392	581	794	2
en	446	377	456	392	581	794	2
linguoversión,	461	377	524	392	581	794	2
y	291	390	296	405	581	794	2
un	305	390	316	405	581	794	2
menor	324	390	352	405	581	794	2
tamaño,	361	390	396	405	581	794	2
cuando	404	390	436	405	581	794	2
se	445	390	454	405	581	794	2
compara	462	390	500	405	581	794	2
con	509	390	524	405	581	794	2
pacientes	291	404	331	418	581	794	2
sin	339	404	352	418	581	794	2
hendidura,	360	404	406	418	581	794	2
además	414	404	447	418	581	794	2
de	455	404	465	418	581	794	2
una	473	404	489	418	581	794	2
mayor	496	404	524	418	581	794	2
prevalencia	291	417	341	431	581	794	2
de	345	417	356	431	581	794	2
asimetría	360	417	400	431	581	794	2
facial	404	417	428	431	581	794	2
(8-10).	431	417	461	431	581	794	2
Este	465	417	484	431	581	794	2
fenotipo	488	417	524	431	581	794	2
mandibular,	291	430	343	444	581	794	2
que	346	430	362	444	581	794	2
según	365	430	390	444	581	794	2
Miller	393	430	421	444	581	794	2
y	423	430	429	444	581	794	2
colaboradores	432	430	493	444	581	794	2
difiere	496	430	524	444	581	794	2
significativamente	291	443	371	458	581	794	2
de	375	443	385	458	581	794	2
los	389	443	402	458	581	794	2
controles,	405	443	448	458	581	794	2
se	452	443	461	458	581	794	2
relaciona	465	443	505	458	581	794	2
con	509	443	524	458	581	794	2
el	291	456	298	471	581	794	2
genotipo	301	456	339	471	581	794	2
encontrado	342	456	391	471	581	794	2
en	393	456	404	471	581	794	2
estos	406	456	428	471	581	794	2
pacientes,	431	456	474	471	581	794	2
la	477	456	485	471	581	794	2
posición	487	456	524	471	581	794	2
anteroposterior	291	470	357	484	581	794	2
de	364	470	374	484	581	794	2
la	380	470	388	484	581	794	2
mandíbula	395	470	441	484	581	794	2
en	447	470	458	484	581	794	2
los	464	470	477	484	581	794	2
pacientes	483	470	524	484	581	794	2
con	291	483	306	497	581	794	2
labio	312	483	334	497	581	794	2
y	339	483	345	497	581	794	2
paladar	350	483	382	497	581	794	2
hendido	388	483	423	497	581	794	2
no	428	483	439	497	581	794	2
sindrómico	445	483	494	497	581	794	2
se	500	483	509	497	581	794	2
ha	514	483	524	497	581	794	2
relacionado	291	496	342	510	581	794	2
con	345	496	361	510	581	794	2
SNA11,	364	496	399	510	581	794	2
IRF6,	402	496	427	510	581	794	2
MSX1	430	496	459	510	581	794	2
y	462	496	468	510	581	794	2
MAFB	471	496	502	510	581	794	2
(11).	504	496	524	510	581	794	2
Estas	291	509	314	524	581	794	2
características	319	509	381	524	581	794	2
del	386	509	399	524	581	794	2
crecimiento	404	509	456	524	581	794	2
mandibular	460	509	511	524	581	794	2
se	515	509	524	524	581	794	2
han	291	522	306	537	581	794	2
encontrado	309	522	358	537	581	794	2
en	361	522	371	537	581	794	2
las	374	522	386	537	581	794	2
razas	389	522	411	537	581	794	2
caucásicas,	414	522	463	537	581	794	2
asiáticas	466	522	503	537	581	794	2
y	506	522	511	537	581	794	2
en	514	522	524	537	581	794	2
una	291	536	306	550	581	794	2
muestra	309	536	344	550	581	794	2
de	347	536	357	550	581	794	2
Tanzania	360	536	399	550	581	794	2
(8,9,11,12).	401	536	452	550	581	794	2
Al	305	562	316	576	581	794	2
existir	318	562	346	576	581	794	2
diferencias	348	562	397	576	581	794	2
en	399	562	410	576	581	794	2
la	412	562	420	576	581	794	2
prevalencia	423	562	473	576	581	794	2
y	476	562	481	576	581	794	2
el	484	562	492	576	581	794	2
tipo	494	562	511	576	581	794	2
de	514	562	524	576	581	794	2
hendiduras	291	575	339	590	581	794	2
según	341	575	367	590	581	794	2
la	369	575	377	590	581	794	2
razas	379	575	401	590	581	794	2
(3,4);	403	575	427	590	581	794	2
este	431	575	448	590	581	794	2
trabajo	450	575	481	590	581	794	2
pretendió	483	575	524	590	581	794	2
conocer	291	588	325	603	581	794	2
cuál	328	588	346	603	581	794	2
es	348	588	358	603	581	794	2
la	360	588	368	603	581	794	2
morfología	370	588	419	603	581	794	2
y	421	588	427	603	581	794	2
asimetría	429	588	470	603	581	794	2
mandibular	474	588	524	603	581	794	2
de	291	602	301	616	581	794	2
los	305	602	318	616	581	794	2
pacientes	321	602	362	616	581	794	2
con	366	602	382	616	581	794	2
labio	386	602	408	616	581	794	2
y	412	602	417	616	581	794	2
paladar	421	602	453	616	581	794	2
hendido	457	602	493	616	581	794	2
(LPH)	496	602	524	616	581	794	2
en	291	615	301	629	581	794	2
una	304	615	320	629	581	794	2
muestra	322	615	357	629	581	794	2
de	360	615	370	629	581	794	2
la	373	615	381	629	581	794	2
población	384	615	427	629	581	794	2
colombiana	430	615	482	629	581	794	2
dado	484	615	506	629	581	794	2
que	509	615	524	629	581	794	2
los	291	628	303	642	581	794	2
estudios	312	628	348	642	581	794	2
en	353	628	363	642	581	794	2
genética	368	628	405	642	581	794	2
de	409	628	419	642	581	794	2
diferentes	424	628	467	642	581	794	2
poblaciones	472	628	524	642	581	794	2
y	291	641	296	656	581	794	2
características	303	641	365	656	581	794	2
craneofaciales	372	641	434	656	581	794	2
indican	441	641	473	656	581	794	2
que	480	641	496	656	581	794	2
estos	502	641	524	656	581	794	2
patrones	291	654	328	669	581	794	2
cambian	329	654	367	669	581	794	2
de	368	654	379	669	581	794	2
una	380	654	396	669	581	794	2
población	398	654	441	669	581	794	2
a	443	654	447	669	581	794	2
otra	449	654	466	669	581	794	2
y	468	654	473	669	581	794	2
al	475	654	483	669	581	794	2
no	484	654	495	669	581	794	2
contar	497	654	524	669	581	794	2
con	291	668	306	682	581	794	2
suficientes	310	668	356	682	581	794	2
datos	360	668	383	682	581	794	2
de	387	668	397	682	581	794	2
la	401	668	409	682	581	794	2
población	412	668	456	682	581	794	2
colombiana	459	668	510	682	581	794	2
en	514	668	524	682	581	794	2
este	291	681	308	695	581	794	2
aspecto,	313	681	349	695	581	794	2
es	354	681	363	695	581	794	2
importante	369	681	416	695	581	794	2
profundizar	422	681	473	695	581	794	2
sobre	478	681	502	695	581	794	2
esta	507	681	524	695	581	794	2
temática.	291	694	331	708	581	794	2
El	336	694	346	708	581	794	2
objetivo	349	694	385	708	581	794	2
de	391	694	401	708	581	794	2
este	404	694	421	708	581	794	2
estudio	424	694	456	708	581	794	2
fue	458	694	473	708	581	794	2
determinar	475	694	524	708	581	794	2
si	291	707	298	722	581	794	2
existen	302	707	333	722	581	794	2
diferencias	337	707	385	722	581	794	2
en	389	707	399	722	581	794	2
el	403	707	411	722	581	794	2
crecimiento	415	707	467	722	581	794	2
y	471	707	477	722	581	794	2
desarrollo	480	707	524	722	581	794	2
mandibular	291	720	341	735	581	794	2
que	346	720	362	735	581	794	2
evidencien	367	720	414	735	581	794	2
una	420	720	435	735	581	794	2
mayor	441	720	469	735	581	794	2
prevalencia	474	720	524	735	581	794	2
de	291	734	301	748	581	794	2
la	304	734	312	748	581	794	2
asimetría	315	734	355	748	581	794	2
y	359	734	364	748	581	794	2
menor	367	734	395	748	581	794	2
tamaño	398	734	431	748	581	794	2
mandibular	434	734	484	748	581	794	2
en	487	734	497	748	581	794	2
niños	501	734	524	748	581	794	2
Rev	373	761	383	771	581	794	2
Estomatol	385	761	413	771	581	794	2
Herediana.	415	761	446	771	581	794	2
2021	448	761	462	771	581	794	2
Abr-Jun;31(2):	464	761	506	771	581	794	2
73-80	508	761	524	771	581	794	2
Asimetría	339	23	370	34	581	794	3
mandibular	372	23	409	34	581	794	3
en	411	23	418	34	581	794	3
radiografías	420	23	459	34	581	794	3
de	461	23	468	34	581	794	3
niños	470	23	487	34	581	794	3
no	489	23	497	34	581	794	3
sindrómicos	499	23	539	34	581	794	3
con	337	33	349	43	581	794	3
y	351	33	355	43	581	794	3
sin	357	33	366	43	581	794	3
hendidura	368	33	400	43	581	794	3
labio	402	33	418	43	581	794	3
palatina	420	33	446	43	581	794	3
en	448	33	455	43	581	794	3
Bucaramanga,	457	33	503	43	581	794	3
Colombia.	505	33	539	43	581	794	3
ARTÍCULO	57	44	111	59	581	794	3
ORIGINAL	114	44	165	59	581	794	3
/	168	44	171	59	581	794	3
ORIGINAL	174	44	225	59	581	794	3
ARTICLE	227	44	273	59	581	794	3
con	57	82	73	96	581	794	3
hendidura	78	82	122	96	581	794	3
labio	128	82	150	96	581	794	3
palatina	156	82	190	96	581	794	3
comparados	196	82	249	96	581	794	3
con	255	82	271	96	581	794	3
sus	276	82	291	96	581	794	3
controles.	57	95	100	109	581	794	3
MATERIAL	57	121	116	136	581	794	3
Y	118	121	126	136	581	794	3
MÉTODOS	128	121	184	136	581	794	3
Se	71	148	82	162	581	794	3
realizó	89	148	119	162	581	794	3
un	126	148	137	162	581	794	3
estudio	144	148	176	162	581	794	3
observacional	183	148	244	162	581	794	3
de	251	148	261	162	581	794	3
corte	269	148	291	162	581	794	3
transversal	57	161	104	175	581	794	3
con	114	161	130	175	581	794	3
el	139	161	147	175	581	794	3
fin	157	161	168	175	581	794	3
de	178	161	188	175	581	794	3
determinar	197	161	245	175	581	794	3
posibles	254	161	291	175	581	794	3
diferencias	57	174	105	188	581	794	3
en	108	174	118	188	581	794	3
la	121	174	129	188	581	794	3
morfología	132	174	181	188	581	794	3
mandibular	184	174	234	188	581	794	3
de	237	174	248	188	581	794	3
los	251	174	264	188	581	794	3
niños	267	174	291	188	581	794	3
con	57	187	73	202	581	794	3
labio	77	187	99	202	581	794	3
y/o	103	187	118	202	581	794	3
paladar	122	187	154	202	581	794	3
hendido	159	187	194	202	581	794	3
en	199	187	209	202	581	794	3
comparación	213	187	270	202	581	794	3
con	275	187	291	202	581	794	3
niños	57	200	81	215	581	794	3
sanos.	86	200	113	215	581	794	3
Se	118	200	129	215	581	794	3
tomó	134	200	157	215	581	794	3
una	162	200	178	215	581	794	3
muestra	183	200	217	215	581	794	3
de	223	200	233	215	581	794	3
radiografías	238	200	291	215	581	794	3
panorámicas	57	214	112	228	581	794	3
y	118	214	123	228	581	794	3
cefálicas	129	214	167	228	581	794	3
laterales	173	214	210	228	581	794	3
provenientes	215	214	272	228	581	794	3
del	277	214	291	228	581	794	3
Centro	57	227	87	241	581	794	3
de	90	227	101	241	581	794	3
Imágenes	105	227	147	241	581	794	3
Diagnósticas	150	227	207	241	581	794	3
de	211	227	221	241	581	794	3
la	225	227	233	241	581	794	3
Universidad	237	227	291	241	581	794	3
Santo	57	240	82	254	581	794	3
Tomás	85	240	114	254	581	794	3
(Colombia);	117	240	171	254	581	794	3
el	174	240	182	254	581	794	3
equipo	185	240	215	254	581	794	3
utilizado	219	240	257	254	581	794	3
para	260	240	279	254	581	794	3
la	283	240	291	254	581	794	3
de	83	253	93	268	581	794	3
radiografías	97	253	150	268	581	794	3
fue	154	253	168	268	581	794	3
FONA	172	253	202	268	581	794	3
Xpan	206	253	230	268	581	794	3
3Dplus.	234	253	268	268	581	794	3
El	281	253	291	268	581	794	3
tamaño	57	266	89	281	581	794	3
de	94	266	104	281	581	794	3
muestra	109	266	144	281	581	794	3
se	148	266	158	281	581	794	3
calculó	162	266	194	281	581	794	3
mediante	199	266	239	281	581	794	3
el	244	266	252	281	581	794	3
paquete	256	266	291	281	581	794	3
estadístico	57	280	103	294	581	794	3
Epi-Info	107	280	144	294	581	794	3
6,04	148	280	168	294	581	794	3
al	172	280	179	294	581	794	3
considerar	183	280	229	294	581	794	3
un	233	280	244	294	581	794	3
poder	248	280	273	294	581	794	3
del	277	280	291	294	581	794	3
80%,	57	293	80	307	581	794	3
un	82	293	93	307	581	794	3
nivel	95	293	117	307	581	794	3
de	119	293	130	307	581	794	3
confianza	132	293	174	307	581	794	3
del	176	293	190	307	581	794	3
95%	192	293	212	307	581	794	3
y	214	293	220	307	581	794	3
una	222	293	238	307	581	794	3
prevalencia	240	293	291	307	581	794	3
de	57	306	67	320	581	794	3
asimetrías	69	306	113	320	581	794	3
del	115	306	128	320	581	794	3
50%	130	306	150	320	581	794	3
en	151	306	162	320	581	794	3
personas	163	306	202	320	581	794	3
con	203	306	219	320	581	794	3
LPH,	221	306	244	320	581	794	3
por	246	306	261	320	581	794	3
lo	262	306	271	320	581	794	3
cual	272	306	291	320	581	794	3
65	57	319	68	334	581	794	3
individuos	71	319	117	334	581	794	3
no	120	319	131	334	581	794	3
expuestos	134	319	177	334	581	794	3
y	180	319	185	334	581	794	3
65	188	319	199	334	581	794	3
expuestos	202	319	246	334	581	794	3
permitían	248	319	291	334	581	794	3
detectar	57	332	92	347	581	794	3
asociaciones	95	332	150	347	581	794	3
estadísticamente	154	332	226	347	581	794	3
significativas.	230	332	291	347	581	794	3
El	57	346	66	360	581	794	3
tipo	69	346	86	360	581	794	3
de	88	346	99	360	581	794	3
muestreo	101	346	141	360	581	794	3
fue	144	346	158	360	581	794	3
por	160	346	175	360	581	794	3
conveniencia	177	346	235	360	581	794	3
y	238	346	243	360	581	794	3
la	245	346	253	360	581	794	3
muestra	256	346	291	360	581	794	3
estuvo	57	359	85	373	581	794	3
conformada	88	359	141	373	581	794	3
por	144	359	158	373	581	794	3
radiografías	161	359	214	373	581	794	3
de	217	359	227	373	581	794	3
130	230	359	247	373	581	794	3
pacientes	250	359	291	373	581	794	3
en	57	372	67	386	581	794	3
edades	70	372	100	386	581	794	3
entre	102	372	124	386	581	794	3
6	127	372	133	386	581	794	3
a	135	372	140	386	581	794	3
16	143	372	154	386	581	794	3
años,	157	372	180	386	581	794	3
64	182	372	193	386	581	794	3
(49,2%)	196	372	232	386	581	794	3
de	234	372	245	386	581	794	3
los	248	372	260	386	581	794	3
cuales	263	372	291	386	581	794	3
fueron	57	385	85	400	581	794	3
hombres.	90	385	130	400	581	794	3
La	135	385	146	400	581	794	3
población	151	385	194	400	581	794	3
la	199	385	207	400	581	794	3
constituyeron	211	385	271	400	581	794	3
dos	275	385	291	400	581	794	3
grupos:	57	398	90	413	581	794	3
La	484	45	493	56	581	794	3
Rosa	495	45	511	56	581	794	3
J.	513	45	519	56	581	794	3
y	521	45	525	56	581	794	3
col.	527	45	539	56	581	794	3
localización	327	82	381	96	581	794	3
de	388	82	399	96	581	794	3
la	407	82	414	96	581	794	3
hendidura	422	82	466	96	581	794	3
y	474	82	480	96	581	794	3
presencia	487	82	529	96	581	794	3
de	537	82	547	96	581	794	3
asimetría	327	95	368	109	581	794	3
facial.	370	95	398	109	581	794	3
-	313	108	317	122	581	794	3
Variables	327	108	368	122	581	794	3
cefalométricas:	371	108	438	122	581	794	3
En	327	134	340	149	581	794	3
la	347	134	355	149	581	794	3
radiografía	362	134	410	149	581	794	3
panorámica	417	134	468	149	581	794	3
se	475	134	484	149	581	794	3
trazaron	491	134	527	149	581	794	3
los	534	134	547	149	581	794	3
puntos	313	148	343	162	581	794	3
anatómicos	347	148	397	162	581	794	3
Co,	401	148	416	162	581	794	3
Inc	420	148	434	162	581	794	3
y	438	148	444	162	581	794	3
Go,	448	148	464	162	581	794	3
y	468	148	473	162	581	794	3
se	477	148	487	162	581	794	3
midieron	491	148	530	162	581	794	3
los	534	148	547	162	581	794	3
planos	313	161	342	175	581	794	3
según	345	161	371	175	581	794	3
metodología	374	161	429	175	581	794	3
propuesta	433	161	475	175	581	794	3
por	479	161	494	175	581	794	3
Kjellberg	497	161	538	175	581	794	3
y	542	161	547	175	581	794	3
colaboradores;	313	174	378	188	581	794	3
estos	383	174	405	188	581	794	3
se	410	174	419	188	581	794	3
mencionan	424	174	472	188	581	794	3
a	477	174	482	188	581	794	3
continuación:	487	174	547	188	581	794	3
(13)	313	187	332	202	581	794	3
-	313	200	317	215	581	794	3
Plano	327	200	352	215	581	794	3
Co	356	200	369	215	581	794	3
–	373	200	378	215	581	794	3
Inc:	382	200	399	215	581	794	3
medida	407	200	439	215	581	794	3
lineal	443	200	467	215	581	794	3
sobre	471	200	495	215	581	794	3
radiografía	499	200	547	215	581	794	3
panorámica	327	214	379	228	581	794	3
desde	383	214	408	228	581	794	3
el	412	214	420	228	581	794	3
punto	423	214	449	228	581	794	3
Condilion	452	214	496	228	581	794	3
(Co)	500	214	521	228	581	794	3
hasta	524	214	547	228	581	794	3
Incisura	327	227	363	241	581	794	3
(Inc)	366	227	387	241	581	794	3
que	390	227	406	241	581	794	3
representa	408	227	454	241	581	794	3
la	456	227	464	241	581	794	3
altura	467	227	492	241	581	794	3
del	495	227	508	241	581	794	3
cóndilo.	511	227	547	241	581	794	3
-	313	240	317	254	581	794	3
Plano	327	240	352	254	581	794	3
Inc	356	240	370	254	581	794	3
–	374	240	379	254	581	794	3
Go:	383	240	400	254	581	794	3
medida	407	240	439	254	581	794	3
lineal	443	240	468	254	581	794	3
sobre	471	240	495	254	581	794	3
radiografía	499	240	547	254	581	794	3
panorámica	327	253	379	268	581	794	3
desde	384	253	409	268	581	794	3
el	414	253	422	268	581	794	3
punto	427	253	452	268	581	794	3
Incisura	457	253	493	268	581	794	3
(Inc)	498	253	519	268	581	794	3
hasta	524	253	547	268	581	794	3
Gonión	327	266	360	281	581	794	3
(Go)	363	266	384	281	581	794	3
que	387	266	403	281	581	794	3
representa	405	266	450	281	581	794	3
la	453	266	461	281	581	794	3
altura	464	266	489	281	581	794	3
de	492	266	502	281	581	794	3
la	505	266	513	281	581	794	3
rama.	516	266	540	281	581	794	3
-	313	280	317	294	581	794	3
Plano	327	280	352	294	581	794	3
Co	357	280	370	294	581	794	3
–	374	280	380	294	581	794	3
Go:	384	280	401	294	581	794	3
medida	405	280	437	294	581	794	3
lineal	442	280	466	294	581	794	3
sobre	471	280	494	294	581	794	3
radiografía	499	280	547	294	581	794	3
panorámica	327	293	379	307	581	794	3
desde	383	293	408	307	581	794	3
el	412	293	420	307	581	794	3
punto	423	293	449	307	581	794	3
Condilion	452	293	496	307	581	794	3
(Co)	500	293	521	307	581	794	3
hasta	524	293	547	307	581	794	3
Gonión	327	306	360	320	581	794	3
(Go)	365	306	385	320	581	794	3
que	390	306	406	320	581	794	3
representa	410	306	455	320	581	794	3
la	459	306	467	320	581	794	3
altura	471	306	496	320	581	794	3
total	501	306	520	320	581	794	3
de	525	306	535	320	581	794	3
la	539	306	547	320	581	794	3
rama	327	319	349	334	581	794	3
mandibular	352	319	402	334	581	794	3
(Figura	405	319	437	334	581	794	3
1).	440	319	452	334	581	794	3
Grupo	64	425	92	439	581	794	3
1:	100	425	108	439	581	794	3
radiografías	116	425	168	439	581	794	3
panorámicas	176	425	232	439	581	794	3
y	239	425	245	439	581	794	3
cefálicas	252	425	291	439	581	794	3
laterales	57	438	93	452	581	794	3
de	97	438	107	452	581	794	3
65	111	438	122	452	581	794	3
pacientes	126	438	167	452	581	794	3
que	171	438	187	452	581	794	3
presentaban	190	438	243	452	581	794	3
hendidura	247	438	291	452	581	794	3
labio	57	451	79	466	581	794	3
palatina	82	451	117	466	581	794	3
no	121	451	132	466	581	794	3
sindrómica.	135	451	187	466	581	794	3
De	190	451	203	466	581	794	3
estos	207	451	229	466	581	794	3
65	232	451	243	466	581	794	3
pacientes,	247	451	291	466	581	794	3
38	57	464	68	479	581	794	3
(58,5%)	73	464	109	479	581	794	3
presentaban	114	464	167	479	581	794	3
hendidura	172	464	216	479	581	794	3
unilateral	222	464	263	479	581	794	3
y	269	464	274	479	581	794	3
27	280	464	291	479	581	794	3
(41,5%)	57	478	92	492	581	794	3
hendidura	95	478	139	492	581	794	3
bilateral.	142	478	181	492	581	794	3
Grupo	64	504	92	518	581	794	3
2:	100	504	108	518	581	794	3
radiografías	116	504	168	518	581	794	3
panorámicas	176	504	232	518	581	794	3
y	239	504	245	518	581	794	3
cefálicas	252	504	291	518	581	794	3
laterales	57	517	93	532	581	794	3
de	103	517	113	532	581	794	3
65	122	517	133	532	581	794	3
pacientes	142	517	183	532	581	794	3
que	193	517	209	532	581	794	3
no	218	517	229	532	581	794	3
presentaban	238	517	291	532	581	794	3
hendidura	57	530	101	545	581	794	3
labio	103	530	125	545	581	794	3
palatina	128	530	162	545	581	794	3
y	165	530	170	545	581	794	3
sin	173	530	186	545	581	794	3
antecedentes	188	530	244	545	581	794	3
familiares	247	530	291	545	581	794	3
de	57	544	67	558	581	794	3
hendidura.	70	544	117	558	581	794	3
Se	64	570	75	584	581	794	3
excluyeron	83	570	132	584	581	794	3
del	140	570	153	584	581	794	3
estudio	161	570	192	584	581	794	3
las	200	570	212	584	581	794	3
radiografías	220	570	273	584	581	794	3
de	280	570	291	584	581	794	3
pacientes	57	583	98	598	581	794	3
que	100	583	116	598	581	794	3
hubieran	118	583	157	598	581	794	3
sufrido	159	583	190	598	581	794	3
traumatismos	193	583	252	598	581	794	3
faciales,	254	583	291	598	581	794	3
radiografías	57	596	109	611	581	794	3
en	112	596	122	611	581	794	3
las	124	596	137	611	581	794	3
que	139	596	155	611	581	794	3
no	157	596	168	611	581	794	3
se	171	596	180	611	581	794	3
ubicaran	182	596	220	611	581	794	3
adecuadamente	223	596	291	611	581	794	3
y	57	610	62	624	581	794	3
con	66	610	82	624	581	794	3
nitidez	85	610	115	624	581	794	3
los	119	610	132	624	581	794	3
puntos	135	610	165	624	581	794	3
usados	168	610	198	624	581	794	3
para	202	610	221	624	581	794	3
las	225	610	237	624	581	794	3
mediciones	240	610	291	624	581	794	3
debido	57	623	87	637	581	794	3
a	93	623	98	637	581	794	3
poco	105	623	126	637	581	794	3
contraste	133	623	173	637	581	794	3
o	180	623	185	637	581	794	3
imágenes	199	623	240	637	581	794	3
dobles,	247	623	278	637	581	794	3
y	285	623	291	637	581	794	3
radiografías	57	636	109	650	581	794	3
de	115	636	126	650	581	794	3
pacientes	132	636	173	650	581	794	3
que	179	636	195	650	581	794	3
presentaran	201	636	251	650	581	794	3
pérdida	258	636	291	650	581	794	3
de	57	649	67	664	581	794	3
más	73	649	91	664	581	794	3
cinco	97	649	121	664	581	794	3
estructuras	127	649	174	664	581	794	3
dentarias.	180	649	223	664	581	794	3
Las	229	649	245	664	581	794	3
variables	251	649	291	664	581	794	3
consideradas	57	662	114	677	581	794	3
en	120	662	131	677	581	794	3
el	137	662	145	677	581	794	3
estudio	152	662	183	677	581	794	3
se	190	662	199	677	581	794	3
recopilaron	206	662	256	677	581	794	3
en	263	662	273	677	581	794	3
un	280	662	291	677	581	794	3
instrumento	57	676	109	690	581	794	3
diseñado	112	676	151	690	581	794	3
para	154	676	173	690	581	794	3
este	176	676	193	690	581	794	3
fin	195	676	207	690	581	794	3
que	210	676	226	690	581	794	3
incluía:	228	676	261	690	581	794	3
-	57	702	60	716	581	794	3
Variables	71	702	112	716	581	794	3
sociodemográficas:	115	702	199	716	581	794	3
sexo	202	702	222	716	581	794	3
y	225	702	231	716	581	794	3
edad.	233	702	257	716	581	794	3
-	57	715	60	730	581	794	3
Variables	71	715	112	730	581	794	3
cualitativas:	114	715	167	730	581	794	3
presencia	169	715	211	730	581	794	3
o	213	715	219	730	581	794	3
no	221	715	232	730	581	794	3
de	234	715	244	730	581	794	3
hendidura	247	715	291	730	581	794	3
labio	71	728	93	743	581	794	3
palatina,	103	728	141	743	581	794	3
tipo	151	728	168	743	581	794	3
de	178	728	189	743	581	794	3
hendidura	199	728	243	743	581	794	3
palatina,	253	728	291	743	581	794	3
Rev	57	761	67	771	581	794	3
Estomatol	69	761	97	771	581	794	3
Herediana.	99	761	131	771	581	794	3
2021	132	761	146	771	581	794	3
Abr-Jun;31(2):	148	761	190	771	581	794	3
73-80	192	761	209	771	581	794	3
Figura	313	700	342	713	581	794	3
1.	345	700	352	713	581	794	3
Análisis	357	700	391	713	581	794	3
de	394	700	403	713	581	794	3
la	406	700	413	713	581	794	3
radiografía	416	700	462	713	581	794	3
panorámica	465	700	513	713	581	794	3
según	516	700	540	713	581	794	3
Kjellberg	313	712	351	725	581	794	3
H	353	712	360	725	581	794	3
y	362	712	367	725	581	794	3
colaboradores	369	712	425	725	581	794	3
13	425	713	431	721	581	794	3
.	432	712	435	725	581	794	3
Inc	439	712	452	725	581	794	3
=	454	712	459	725	581	794	3
Incisura,	461	712	496	725	581	794	3
Co	498	712	510	725	581	794	3
=	512	712	518	725	581	794	3
Con-	520	712	540	725	581	794	3
dilion,	313	724	339	737	581	794	3
b	341	724	346	737	581	794	3
=	349	724	355	737	581	794	3
Altura	356	724	382	737	581	794	3
del	384	724	397	737	581	794	3
cóndilo,	399	724	431	737	581	794	3
RL	434	724	447	737	581	794	3
=	449	724	454	737	581	794	3
Altura	456	724	482	737	581	794	3
de	484	724	494	737	581	794	3
la	496	724	503	737	581	794	3
rama	506	724	526	737	581	794	3
sin	528	724	540	737	581	794	3
incluir	313	736	339	749	581	794	3
la	342	736	349	749	581	794	3
altura	352	736	374	749	581	794	3
del	377	736	389	749	581	794	3
cóndilo.	392	736	424	749	581	794	3
75	537	759	547	773	581	794	3
Asimetría	325	23	356	34	581	794	4
mandibular	358	23	395	34	581	794	4
en	397	23	404	34	581	794	4
radiografías	406	23	444	34	581	794	4
de	446	23	454	34	581	794	4
niños	456	23	473	34	581	794	4
no	475	23	483	34	581	794	4
sindrómicos	485	23	524	34	581	794	4
con	323	33	335	43	581	794	4
y	337	33	341	43	581	794	4
sin	343	33	352	43	581	794	4
hendidura	354	33	386	43	581	794	4
labio	388	33	404	43	581	794	4
palatina	406	33	431	43	581	794	4
en	433	33	441	43	581	794	4
Bucaramanga,	443	33	489	43	581	794	4
Colombia.	491	33	524	43	581	794	4
ARTÍCULO	43	44	97	59	581	794	4
ORIGINAL	100	44	151	59	581	794	4
/	154	44	157	59	581	794	4
ORIGINAL	160	44	211	59	581	794	4
ARTICLE	213	44	259	59	581	794	4
En	48	82	60	96	581	794	4
la	65	82	73	96	581	794	4
radiografía	77	82	126	96	581	794	4
cefálica	130	82	164	96	581	794	4
lateral	169	82	196	96	581	794	4
se	201	82	210	96	581	794	4
trazaron	214	82	251	96	581	794	4
los	255	82	268	96	581	794	4
puntos	34	95	63	109	581	794	4
anatómicos	67	95	117	109	581	794	4
Ar,	119	95	133	109	581	794	4
Go,	137	95	153	109	581	794	4
Po,	156	95	171	109	581	794	4
Gn	174	95	187	109	581	794	4
y	191	95	196	109	581	794	4
se	200	95	209	109	581	794	4
midieron	212	95	252	109	581	794	4
los	255	95	268	109	581	794	4
siguientes	34	108	78	122	581	794	4
planos,	80	108	112	122	581	794	4
según	114	108	140	122	581	794	4
la	142	108	150	122	581	794	4
metodología	152	108	207	122	581	794	4
reportada	209	108	251	122	581	794	4
por	253	108	268	122	581	794	4
Kyrkanides	34	121	85	136	581	794	4
y	87	121	93	136	581	794	4
Richter	96	121	128	136	581	794	4
(14).	131	121	152	136	581	794	4
-	34	134	38	149	581	794	4
Plano	48	134	73	149	581	794	4
Ar	77	134	89	149	581	794	4
–	94	134	99	149	581	794	4
Go:	104	134	120	149	581	794	4
medida	125	134	157	149	581	794	4
lineal	162	134	186	149	581	794	4
sobre	191	134	215	149	581	794	4
radiografía	220	134	268	149	581	794	4
cefálica	48	148	82	162	581	794	4
lateral	85	148	113	162	581	794	4
desde	115	148	140	162	581	794	4
el	143	148	151	162	581	794	4
punto	154	148	179	162	581	794	4
Articular	181	148	221	162	581	794	4
(Ar)	224	148	243	162	581	794	4
hasta	245	148	268	162	581	794	4
Gonión	48	161	81	175	581	794	4
(Go)	84	161	105	175	581	794	4
que	107	161	123	175	581	794	4
representa	126	161	171	175	581	794	4
la	174	161	182	175	581	794	4
altura	185	161	210	175	581	794	4
de	213	161	223	175	581	794	4
la	226	161	234	175	581	794	4
rama.	236	161	261	175	581	794	4
-	34	174	38	188	581	794	4
Plano	48	174	73	188	581	794	4
Go	77	174	90	188	581	794	4
–	94	174	100	188	581	794	4
Pog:	104	174	124	188	581	794	4
medida	128	174	160	188	581	794	4
lineal	164	174	188	188	581	794	4
sobre	192	174	216	188	581	794	4
radiografía	220	174	268	188	581	794	4
cefálica	48	187	82	202	581	794	4
lateral	86	187	113	202	581	794	4
desde	117	187	142	202	581	794	4
el	145	187	153	202	581	794	4
punto	156	187	181	202	581	794	4
Gonión	185	187	218	202	581	794	4
(Go)	221	187	242	202	581	794	4
hasta	245	187	268	202	581	794	4
Pogonión	48	200	90	215	581	794	4
(Pog)	96	200	120	215	581	794	4
que	126	200	142	215	581	794	4
representa	148	200	193	215	581	794	4
la	198	200	206	215	581	794	4
longitud	212	200	249	215	581	794	4
del	254	200	268	215	581	794	4
cuerpo	48	214	78	228	581	794	4
mandibular.	81	214	133	228	581	794	4
-	34	227	38	241	581	794	4
Plano	48	227	73	241	581	794	4
Co	78	227	90	241	581	794	4
–	95	227	100	241	581	794	4
Gn:	105	227	121	241	581	794	4
medida	126	227	158	241	581	794	4
lineal	163	227	187	241	581	794	4
sobre	191	227	215	241	581	794	4
radiografía	220	227	268	241	581	794	4
cefálica	48	240	82	254	581	794	4
lateral	88	240	116	254	581	794	4
desde	122	240	147	254	581	794	4
el	153	240	161	254	581	794	4
punto	167	240	192	254	581	794	4
Condilion	198	240	242	254	581	794	4
(Co)	248	240	268	254	581	794	4
hasta	48	253	71	268	581	794	4
Gnation	74	253	109	268	581	794	4
(Gn)	112	253	133	268	581	794	4
que	136	253	152	268	581	794	4
representa	155	253	200	268	581	794	4
la	203	253	211	268	581	794	4
diagonal	214	253	252	268	581	794	4
del	254	253	268	268	581	794	4
cuerpo	48	266	78	281	581	794	4
de	81	266	91	281	581	794	4
la	94	266	102	281	581	794	4
mandíbula	105	266	151	281	581	794	4
(Figura	154	266	186	281	581	794	4
2).	189	266	201	281	581	794	4
Los	48	293	65	307	581	794	4
trazos	68	293	95	307	581	794	4
y	98	293	104	307	581	794	4
las	108	293	120	307	581	794	4
mediciones	124	293	174	307	581	794	4
fueron	177	293	206	307	581	794	4
realizadas	210	293	254	307	581	794	4
de	257	293	268	307	581	794	4
forma	34	306	60	320	581	794	4
manual	65	306	97	320	581	794	4
por	102	306	117	320	581	794	4
dos	122	306	137	320	581	794	4
de	142	306	152	320	581	794	4
los	157	306	170	320	581	794	4
investigadores	175	306	238	320	581	794	4
(JLR,	243	306	268	320	581	794	4
MR)	34	319	55	334	581	794	4
previamente	58	319	112	334	581	794	4
capacitados	115	319	166	334	581	794	4
con	169	319	185	334	581	794	4
un	188	319	199	334	581	794	4
Especialista	202	319	255	334	581	794	4
en	258	319	268	334	581	794	4
Ortodoncia.	34	332	86	347	581	794	4
La	94	332	106	347	581	794	4
calibración	110	332	159	347	581	794	4
inter	163	332	183	347	581	794	4
e	187	332	192	347	581	794	4
intraexaminador	196	332	268	347	581	794	4
se	34	346	43	360	581	794	4
realizó	48	346	78	360	581	794	4
bajo	84	346	103	360	581	794	4
las	108	346	120	360	581	794	4
mismas	125	346	159	360	581	794	4
condiciones	164	346	217	360	581	794	4
en	222	346	232	360	581	794	4
que	238	346	253	360	581	794	4
se	259	346	268	360	581	794	4
evaluarían	34	359	80	373	581	794	4
las	83	359	95	373	581	794	4
radiografías.	98	359	154	373	581	794	4
Se	160	359	171	373	581	794	4
estimó	174	359	204	373	581	794	4
el	207	359	215	373	581	794	4
Coeficiente	218	359	268	373	581	794	4
de	34	372	44	386	581	794	4
Correlación	48	372	100	386	581	794	4
Intraclase	104	372	147	386	581	794	4
(CCI)	150	372	176	386	581	794	4
y	180	372	185	386	581	794	4
se	189	372	198	386	581	794	4
tuvo	202	372	221	386	581	794	4
en	225	372	235	386	581	794	4
cuenta	239	372	268	386	581	794	4
que	34	385	50	400	581	794	4
un	54	385	65	400	581	794	4
valor	68	385	91	400	581	794	4
superior	95	385	131	400	581	794	4
a	135	385	139	400	581	794	4
0,60	143	385	163	400	581	794	4
indicaba	166	385	204	400	581	794	4
una	207	385	223	400	581	794	4
adecuada	227	385	268	400	581	794	4
calibración.	34	398	86	413	581	794	4
Los	94	398	110	413	581	794	4
CCI	114	398	133	413	581	794	4
encontrados	137	398	190	413	581	794	4
en	194	398	204	413	581	794	4
la	208	398	216	413	581	794	4
evaluación	220	398	268	413	581	794	4
interexaminador	34	412	106	426	581	794	4
fueron	108	412	137	426	581	794	4
0,8467	139	412	170	426	581	794	4
y	172	412	177	426	581	794	4
0,7006,	180	412	213	426	581	794	4
en	215	412	225	426	581	794	4
tanto	228	412	250	426	581	794	4
que	252	412	268	426	581	794	4
La	470	45	479	56	581	794	4
Rosa	481	45	497	56	581	794	4
J.	499	45	505	56	581	794	4
y	507	45	511	56	581	794	4
col.	513	45	524	56	581	794	4
los	291	82	303	96	581	794	4
valores	305	82	337	96	581	794	4
de	339	82	350	96	581	794	4
CCI	352	82	370	96	581	794	4
para	372	82	391	96	581	794	4
la	393	82	401	96	581	794	4
evaluación	403	82	450	96	581	794	4
intraexaminador	452	82	524	96	581	794	4
fueron	291	95	319	109	581	794	4
0,9533	322	95	352	109	581	794	4
y	355	95	361	109	581	794	4
0,8986.	363	95	396	109	581	794	4
Las	305	121	321	136	581	794	4
medidas	328	121	364	136	581	794	4
fueron	371	121	400	136	581	794	4
hechas	407	121	437	136	581	794	4
bilateralmente	444	121	507	136	581	794	4
en	514	121	524	136	581	794	4
ambas	291	134	319	149	581	794	4
hemimandibulas.	325	134	401	149	581	794	4
Para	414	134	434	149	581	794	4
el	441	134	449	149	581	794	4
análisis	455	134	488	149	581	794	4
de	495	134	505	149	581	794	4
las	512	134	524	149	581	794	4
longitudes	291	148	336	162	581	794	4
bilaterales	343	148	389	162	581	794	4
mandibulares	396	148	455	162	581	794	4
se	462	148	471	162	581	794	4
utilizó	478	148	506	162	581	794	4
un	513	148	524	162	581	794	4
sistema	291	161	324	175	581	794	4
de	331	161	341	175	581	794	4
medición	349	161	390	175	581	794	4
estandarizado,	397	161	460	175	581	794	4
que	468	161	483	175	581	794	4
registró	491	161	524	175	581	794	4
la	291	174	298	188	581	794	4
altura	305	174	331	188	581	794	4
del	337	174	351	188	581	794	4
cóndilo,	358	174	394	188	581	794	4
rama	401	174	423	188	581	794	4
y	430	174	435	188	581	794	4
altura	442	174	467	188	581	794	4
del	474	174	488	188	581	794	4
cuerpo	494	174	524	188	581	794	4
mandibular.	291	187	343	202	581	794	4
Para	305	214	324	228	581	794	4
determinar	326	214	374	228	581	794	4
la	376	214	384	228	581	794	4
presencia	386	214	428	228	581	794	4
de	430	214	440	228	581	794	4
asimetría	443	214	483	228	581	794	4
se	485	214	494	228	581	794	4
utilizó	496	214	524	228	581	794	4
el	291	227	298	241	581	794	4
método	301	227	334	241	581	794	4
empleado	336	227	379	241	581	794	4
por	381	227	396	241	581	794	4
Kjellberg	398	227	440	241	581	794	4
y	442	227	448	241	581	794	4
colaboradores	450	227	512	241	581	794	4
en	514	227	524	241	581	794	4
el	291	240	298	254	581	794	4
que	301	240	317	254	581	794	4
se	319	240	328	254	581	794	4
tomaron	331	240	367	254	581	794	4
tres	370	240	386	254	581	794	4
distancias,	388	240	434	254	581	794	4
derecha	437	240	471	254	581	794	4
e	473	240	478	254	581	794	4
izquierda,	481	240	524	254	581	794	4
medidas	291	253	327	268	581	794	4
y	333	253	338	268	581	794	4
calculadas	344	253	390	268	581	794	4
en	396	253	406	268	581	794	4
milímetros	412	253	459	268	581	794	4
en	465	253	475	268	581	794	4
diferentes	481	253	524	268	581	794	4
tiempos	291	266	325	281	581	794	4
(13).	329	266	350	281	581	794	4
A	355	266	363	281	581	794	4
la	368	266	376	281	581	794	4
medida	382	266	415	281	581	794	4
derecha	420	266	455	281	581	794	4
se	460	266	470	281	581	794	4
le	475	266	483	281	581	794	4
restó	489	266	511	281	581	794	4
la	516	266	524	281	581	794	4
medida	291	280	323	294	581	794	4
izquierda,	327	280	371	294	581	794	4
luego	375	280	399	294	581	794	4
se	403	280	413	294	581	794	4
dividió	417	280	448	294	581	794	4
entre	452	280	474	294	581	794	4
la	478	280	486	294	581	794	4
derecha	490	280	524	294	581	794	4
y	291	293	296	307	581	794	4
se	300	293	309	307	581	794	4
multiplico	313	293	358	307	581	794	4
x	362	293	367	307	581	794	4
100	371	293	388	307	581	794	4
según	392	293	417	307	581	794	4
la	421	293	429	307	581	794	4
fórmula	433	293	468	307	581	794	4
descrita	472	293	506	307	581	794	4
por	510	293	524	307	581	794	4
Rossi	291	306	315	320	581	794	4
y	318	306	323	320	581	794	4
colaboradores	326	306	388	320	581	794	4
(15):	393	306	414	320	581	794	4
Tamaño	291	334	320	346	581	794	4
de	322	334	331	346	581	794	4
la	333	334	340	346	581	794	4
rama	342	334	360	346	581	794	4
derecha	362	334	390	346	581	794	4
–	392	334	397	346	581	794	4
tamaño	399	334	426	346	581	794	4
de	428	334	436	346	581	794	4
la	439	334	445	346	581	794	4
rama	447	334	465	346	581	794	4
izquierda	468	334	501	346	581	794	4
x	503	334	508	346	581	794	4
100	510	334	524	346	581	794	4
Tamaño	358	345	387	357	581	794	4
de	389	345	398	357	581	794	4
la	400	345	406	357	581	794	4
rama	409	345	427	357	581	794	4
derecha	429	345	457	357	581	794	4
El	305	370	314	384	581	794	4
tamaño	318	370	350	384	581	794	4
de	353	370	364	384	581	794	4
la	367	370	375	384	581	794	4
rama	378	370	400	384	581	794	4
derecha	403	370	438	384	581	794	4
fue	441	370	455	384	581	794	4
utilizado	458	370	497	384	581	794	4
como	500	370	524	384	581	794	4
referencia,	291	383	337	397	581	794	4
el	341	383	349	397	581	794	4
valor	353	383	376	397	581	794	4
negativo	380	383	418	397	581	794	4
del	422	383	435	397	581	794	4
tamaño	439	383	472	397	581	794	4
de	476	383	486	397	581	794	4
la	490	383	498	397	581	794	4
rama	502	383	524	397	581	794	4
izquierda	291	396	331	410	581	794	4
no	338	396	349	410	581	794	4
se	355	396	364	410	581	794	4
tomó	371	396	393	410	581	794	4
en	400	396	410	410	581	794	4
cuenta	417	396	445	410	581	794	4
para	452	396	471	410	581	794	4
el	477	396	485	410	581	794	4
análisis	491	396	524	410	581	794	4
estadístico.	291	409	340	424	581	794	4
La	343	409	355	424	581	794	4
presencia	358	409	400	424	581	794	4
de	403	409	414	424	581	794	4
asimetría	417	409	457	424	581	794	4
se	461	409	470	424	581	794	4
consideró	473	409	516	424	581	794	4
a	520	409	524	424	581	794	4
partir	291	422	314	437	581	794	4
de	317	422	328	437	581	794	4
un	331	422	342	437	581	794	4
valor	345	422	367	437	581	794	4
mínimo	370	422	405	437	581	794	4
de	407	422	418	437	581	794	4
2mm	421	422	443	437	581	794	4
que	446	422	462	437	581	794	4
equivale	465	422	503	437	581	794	4
a	506	422	510	437	581	794	4
un	513	422	524	437	581	794	4
porcentaje	291	436	336	450	581	794	4
mayor	339	436	367	450	581	794	4
de	370	436	380	450	581	794	4
2,8%	383	436	406	450	581	794	4
(15).	410	436	431	450	581	794	4
La	305	462	316	476	581	794	4
base	318	462	338	476	581	794	4
de	340	462	351	476	581	794	4
datos	353	462	376	476	581	794	4
se	378	462	387	476	581	794	4
elaboró	389	462	422	476	581	794	4
en	425	462	435	476	581	794	4
Excel	437	462	462	476	581	794	4
por	464	462	479	476	581	794	4
duplicado	481	462	524	476	581	794	4
y	291	475	296	490	581	794	4
se	301	475	310	490	581	794	4
exportó	316	475	349	490	581	794	4
al	355	475	363	490	581	794	4
paquete	368	475	402	490	581	794	4
estadístico	407	475	454	490	581	794	4
Epi-Info	459	475	496	490	581	794	4
6-04.	501	475	524	490	581	794	4
Para	291	488	310	503	581	794	4
comparar	313	488	355	503	581	794	4
las	358	488	370	503	581	794	4
mediciones	373	488	423	503	581	794	4
radiográficas	426	488	483	503	581	794	4
entre	486	488	508	503	581	794	4
los	512	488	524	503	581	794	4
dos	291	502	306	516	581	794	4
grupos	308	502	338	516	581	794	4
de	340	502	351	516	581	794	4
estudio,	353	502	388	516	581	794	4
se	390	502	399	516	581	794	4
aplicó	401	502	428	516	581	794	4
la	430	502	438	516	581	794	4
prueba	441	502	471	516	581	794	4
t	473	502	476	516	581	794	4
de	478	502	489	516	581	794	4
Student	491	502	524	516	581	794	4
y	291	515	296	529	581	794	4
el	299	515	307	529	581	794	4
análisis	310	515	343	529	581	794	4
de	346	515	356	529	581	794	4
varianza	359	515	396	529	581	794	4
(ANOVA).	399	515	448	529	581	794	4
Se	454	515	465	529	581	794	4
consideró	468	515	510	529	581	794	4
un	513	515	524	529	581	794	4
valor	291	528	313	542	581	794	4
de	316	528	326	542	581	794	4
p<0,05	329	528	360	542	581	794	4
como	363	528	387	542	581	794	4
estadísticamente	390	528	463	542	581	794	4
significativo.	465	528	523	542	581	794	4
Este	291	541	309	556	581	794	4
trabajo	312	541	343	556	581	794	4
se	345	541	354	556	581	794	4
acogió	357	541	386	556	581	794	4
a	389	541	394	556	581	794	4
la	397	541	405	556	581	794	4
Resolución	407	541	457	556	581	794	4
08430	459	541	487	556	581	794	4
de	489	541	500	556	581	794	4
1993	502	541	524	556	581	794	4
del	291	554	304	569	581	794	4
Ministerio	307	554	353	569	581	794	4
de	355	554	366	569	581	794	4
Salud	369	554	394	569	581	794	4
de	396	554	407	569	581	794	4
la	410	554	418	569	581	794	4
República	420	554	465	569	581	794	4
de	468	554	478	569	581	794	4
Colombia	481	554	524	569	581	794	4
en	291	568	301	582	581	794	4
la	303	568	311	582	581	794	4
que	313	568	329	582	581	794	4
se	331	568	340	582	581	794	4
estipulan	343	568	382	582	581	794	4
las	384	568	397	582	581	794	4
normas	399	568	431	582	581	794	4
técnicas,	433	568	472	582	581	794	4
académicas	474	568	524	582	581	794	4
y	291	581	296	595	581	794	4
administrativas	301	581	368	595	581	794	4
para	373	581	392	595	581	794	4
la	397	581	405	595	581	794	4
investigación	410	581	468	595	581	794	4
en	473	581	484	595	581	794	4
salud	488	581	512	595	581	794	4
al	516	581	524	595	581	794	4
clasificarse	291	594	339	608	581	794	4
como	347	594	371	608	581	794	4
una	378	594	394	608	581	794	4
“investigación	401	594	465	608	581	794	4
sin	472	594	485	608	581	794	4
riesgo”	492	594	524	608	581	794	4
por	291	607	305	622	581	794	4
ser	309	607	322	622	581	794	4
un	326	607	337	622	581	794	4
estudio	341	607	372	622	581	794	4
científico	376	607	417	622	581	794	4
en	421	607	431	622	581	794	4
el	435	607	443	622	581	794	4
que	447	607	463	622	581	794	4
no	467	607	478	622	581	794	4
se	481	607	491	622	581	794	4
realizó	494	607	524	622	581	794	4
modificación	291	620	348	635	581	794	4
intencionada	350	620	406	635	581	794	4
de	408	620	419	635	581	794	4
las	421	620	433	635	581	794	4
variables	435	620	474	635	581	794	4
biológicas,	476	620	524	635	581	794	4
fisiológicas,	291	634	343	648	581	794	4
psicológicas	346	634	400	648	581	794	4
o	402	634	408	648	581	794	4
sociales	410	634	445	648	581	794	4
de	447	634	458	648	581	794	4
los	460	634	473	648	581	794	4
individuos.	475	634	524	648	581	794	4
Adicionalmente,	291	647	364	661	581	794	4
fue	366	647	380	661	581	794	4
aprobado	383	647	424	661	581	794	4
por	426	647	441	661	581	794	4
el	443	647	451	661	581	794	4
Comité	454	647	486	661	581	794	4
de	489	647	499	661	581	794	4
Ética	502	647	524	661	581	794	4
en	291	660	301	674	581	794	4
Investigación	304	660	363	674	581	794	4
de	366	660	377	674	581	794	4
la	380	660	388	674	581	794	4
Facultad	391	660	429	674	581	794	4
de	432	660	442	674	581	794	4
Odontología	445	660	500	674	581	794	4
de	503	660	513	674	581	794	4
la	516	660	524	674	581	794	4
Universidad	291	673	344	688	581	794	4
Santo	347	673	372	688	581	794	4
Tomás	375	673	404	688	581	794	4
en	407	673	417	688	581	794	4
Bucaramanga.	420	673	483	688	581	794	4
Figura	34	711	63	724	581	794	4
2.	65	711	73	724	581	794	4
Análisis	77	711	111	724	581	794	4
de	114	711	124	724	581	794	4
la	126	711	134	724	581	794	4
radiografía	137	711	182	724	581	794	4
cefálica	185	711	217	724	581	794	4
lateral	220	711	246	724	581	794	4
según	34	723	58	736	581	794	4
Kyrkanides	61	723	107	736	581	794	4
S	109	723	115	736	581	794	4
y	117	723	122	736	581	794	4
Richter	125	723	154	736	581	794	4
L(14).	157	723	182	736	581	794	4
Co	187	723	199	736	581	794	4
=	201	723	207	736	581	794	4
Condilion,	209	723	252	736	581	794	4
Go	254	723	267	736	581	794	4
=	34	735	40	748	581	794	4
Gonion,	42	735	75	748	581	794	4
Pog	77	735	93	748	581	794	4
=	95	735	101	748	581	794	4
Pogonion,	103	735	144	748	581	794	4
Gn	147	735	159	748	581	794	4
=	161	735	167	748	581	794	4
Gnation,	169	735	204	748	581	794	4
Ar	206	735	217	748	581	794	4
=	219	735	225	748	581	794	4
Articular.	227	735	265	748	581	794	4
76	34	759	44	773	581	794	4
RESULTADOS	291	699	363	714	581	794	4
La	305	726	316	740	581	794	4
muestra	322	726	357	740	581	794	4
estuvo	363	726	392	740	581	794	4
constituida	397	726	446	740	581	794	4
por	451	726	466	740	581	794	4
radiografías	472	726	524	740	581	794	4
panorámicas	291	739	346	754	581	794	4
y	348	739	354	754	581	794	4
cefálicas	356	739	395	754	581	794	4
laterales	397	739	434	754	581	794	4
de	436	739	446	754	581	794	4
130	449	739	465	754	581	794	4
pacientes,	467	739	511	754	581	794	4
65	513	739	524	754	581	794	4
Rev	373	761	383	771	581	794	4
Estomatol	385	761	413	771	581	794	4
Herediana.	415	761	446	771	581	794	4
2021	448	761	462	771	581	794	4
Abr-Jun;31(2):	464	761	506	771	581	794	4
73-80	508	761	524	771	581	794	4
Asimetría	339	23	370	34	581	794	5
mandibular	372	23	409	34	581	794	5
en	411	23	418	34	581	794	5
radiografías	420	23	459	34	581	794	5
de	461	23	468	34	581	794	5
niños	470	23	487	34	581	794	5
no	489	23	497	34	581	794	5
sindrómicos	499	23	539	34	581	794	5
con	337	33	349	43	581	794	5
y	351	33	355	43	581	794	5
sin	357	33	366	43	581	794	5
hendidura	368	33	400	43	581	794	5
labio	402	33	418	43	581	794	5
palatina	420	33	446	43	581	794	5
en	448	33	455	43	581	794	5
Bucaramanga,	457	33	503	43	581	794	5
Colombia.	505	33	539	43	581	794	5
ARTÍCULO	57	44	111	59	581	794	5
ORIGINAL	114	44	165	59	581	794	5
/	168	44	171	59	581	794	5
ORIGINAL	174	44	225	59	581	794	5
ARTICLE	227	44	273	59	581	794	5
La	484	45	493	56	581	794	5
Rosa	495	45	511	56	581	794	5
J.	513	45	519	56	581	794	5
y	521	45	525	56	581	794	5
col.	527	45	539	56	581	794	5
(50,0%)	57	82	92	96	581	794	5
correspondían	95	82	157	96	581	794	5
al	160	82	168	96	581	794	5
grupo	170	82	196	96	581	794	5
con	199	82	214	96	581	794	5
labio	217	82	239	96	581	794	5
y/o	242	82	256	96	581	794	5
paladar	258	82	291	96	581	794	5
hendido	57	95	92	109	581	794	5
(LPH).	96	95	127	109	581	794	5
El	131	95	140	109	581	794	5
promedio	144	95	187	109	581	794	5
de	190	95	201	109	581	794	5
edad	205	95	225	109	581	794	5
fue	229	95	243	109	581	794	5
de	247	95	258	109	581	794	5
10,8	261	95	281	109	581	794	5
±	285	95	291	109	581	794	5
3,2	57	108	70	122	581	794	5
años	74	108	94	122	581	794	5
en	98	108	109	122	581	794	5
los	113	108	125	122	581	794	5
niños	129	108	153	122	581	794	5
que	157	108	173	122	581	794	5
presentaban	177	108	229	122	581	794	5
hendiduras	233	108	281	122	581	794	5
y	285	108	291	122	581	794	5
de	57	121	67	136	581	794	5
10,3	71	121	90	136	581	794	5
±	94	121	100	136	581	794	5
2,9	103	121	117	136	581	794	5
en	121	121	131	136	581	794	5
los	135	121	148	136	581	794	5
que	151	121	167	136	581	794	5
no	171	121	182	136	581	794	5
las	186	121	198	136	581	794	5
presentaban.	202	121	257	136	581	794	5
No	264	121	278	136	581	794	5
se	281	121	291	136	581	794	5
observó	57	134	92	149	581	794	5
una	95	134	111	149	581	794	5
diferencia	114	134	158	149	581	794	5
estadísticamente	161	134	234	149	581	794	5
significativa	237	134	291	149	581	794	5
en	57	148	67	162	581	794	5
la	70	148	78	162	581	794	5
edad	81	148	101	162	581	794	5
según	104	148	130	162	581	794	5
la	132	148	140	162	581	794	5
presencia	143	148	185	162	581	794	5
de	187	148	198	162	581	794	5
LPH	201	148	221	162	581	794	5
(p=0,3982).	224	148	276	162	581	794	5
pacientes	313	82	356	96	581	794	5
con	361	82	377	96	581	794	5
LPH	382	82	403	96	581	794	5
fue	408	82	422	96	581	794	5
menor	427	82	456	96	581	794	5
al	461	82	469	96	581	794	5
compararlo	474	82	526	96	581	794	5
con	531	82	547	96	581	794	5
las	313	95	326	109	581	794	5
radiografías	330	95	384	109	581	794	5
de	388	95	399	109	581	794	5
los	403	95	416	109	581	794	5
pacientes	420	95	463	109	581	794	5
sin	467	95	480	109	581	794	5
hendidura.	484	95	532	109	581	794	5
Se	536	95	547	109	581	794	5
encontró	313	108	352	122	581	794	5
una	354	108	370	122	581	794	5
diferencia	372	108	416	122	581	794	5
estadísticamente	418	108	491	122	581	794	5
significativa	493	108	547	122	581	794	5
en	313	121	324	136	581	794	5
el	327	121	335	136	581	794	5
tamaño	337	121	370	136	581	794	5
del	373	121	386	136	581	794	5
cuerpo	389	121	419	136	581	794	5
mandibular,	422	121	475	136	581	794	5
representado	478	121	534	136	581	794	5
en	537	121	547	136	581	794	5
las	313	134	325	149	581	794	5
medidas	328	134	364	149	581	794	5
Go–Pog	366	134	403	149	581	794	5
(p=0,0047)	405	134	454	149	581	794	5
y	456	134	462	149	581	794	5
Co–Gn	464	134	496	149	581	794	5
(p=0,0395)	498	134	547	149	581	794	5
según	313	148	339	162	581	794	5
los	342	148	354	162	581	794	5
grupos	357	148	387	162	581	794	5
(Tabla	390	148	418	162	581	794	5
2).	421	148	433	162	581	794	5
Al	71	174	82	188	581	794	5
evaluar	86	174	118	188	581	794	5
la	122	174	130	188	581	794	5
presencia	134	174	176	188	581	794	5
de	180	174	190	188	581	794	5
asimetría	194	174	235	188	581	794	5
se	239	174	248	188	581	794	5
encontró	252	174	291	188	581	794	5
una	57	187	73	202	581	794	5
diferencia	82	187	126	202	581	794	5
estadísticamente	135	187	208	202	581	794	5
significativa	217	187	271	202	581	794	5
de	280	187	291	202	581	794	5
mayor	57	200	85	215	581	794	5
asimetría	89	200	129	215	581	794	5
en	134	200	144	215	581	794	5
pacientes	148	200	189	215	581	794	5
con	193	200	209	215	581	794	5
labio	214	200	236	215	581	794	5
y/o	240	200	254	215	581	794	5
paladar	258	200	291	215	581	794	5
hendido	57	214	92	228	581	794	5
respecto	99	214	136	228	581	794	5
a	143	214	148	228	581	794	5
grupo	155	214	181	228	581	794	5
sin	188	214	201	228	581	794	5
labio	208	214	230	228	581	794	5
y/o	237	214	251	228	581	794	5
paladar	258	214	291	228	581	794	5
hendido	57	227	92	241	581	794	5
(p=0,0340)	95	227	144	241	581	794	5
(Tabla	147	227	175	241	581	794	5
1).	178	227	190	241	581	794	5
Se	327	174	338	188	581	794	5
encontró	348	174	386	188	581	794	5
una	396	174	412	188	581	794	5
diferencia	421	174	465	188	581	794	5
estadísticamente	474	174	547	188	581	794	5
significativa	313	187	367	202	581	794	5
en	370	187	381	202	581	794	5
la	384	187	392	202	581	794	5
simetría	396	187	431	202	581	794	5
de	435	187	445	202	581	794	5
las	449	187	461	202	581	794	5
radiografías	464	187	517	202	581	794	5
de	520	187	531	202	581	794	5
los	534	187	547	202	581	794	5
pacientes	313	200	354	215	581	794	5
con	357	200	373	215	581	794	5
labio	377	200	399	215	581	794	5
y	402	200	407	215	581	794	5
paladar	411	200	443	215	581	794	5
hendido,	446	200	485	215	581	794	5
así	488	200	500	215	581	794	5
como	503	200	528	215	581	794	5
una	531	200	547	215	581	794	5
menor	313	214	341	228	581	794	5
altura	346	214	371	228	581	794	5
en	375	214	386	228	581	794	5
la	390	214	398	228	581	794	5
longitud	402	214	439	228	581	794	5
de	443	214	454	228	581	794	5
la	458	214	466	228	581	794	5
rama	471	214	493	228	581	794	5
mandibular	497	214	547	228	581	794	5
izquierda	313	227	354	241	581	794	5
representada	360	227	416	241	581	794	5
por	422	227	436	241	581	794	5
el	442	227	450	241	581	794	5
plano	456	227	481	241	581	794	5
cefalométrico	487	227	547	241	581	794	5
Co–Inc	313	240	346	254	581	794	5
(Tabla	348	240	376	254	581	794	5
3).	378	240	390	254	581	794	5
También,	394	240	435	254	581	794	5
se	437	240	446	254	581	794	5
observó	448	240	483	254	581	794	5
una	485	240	501	254	581	794	5
diferencia	503	240	547	254	581	794	5
estadísticamente	313	253	386	268	581	794	5
significativa	388	253	442	268	581	794	5
en	444	253	455	268	581	794	5
el	457	253	465	268	581	794	5
tamaño	467	253	499	268	581	794	5
del	501	253	515	268	581	794	5
cuerpo	517	253	547	268	581	794	5
mandibular	313	266	363	281	581	794	5
en	366	266	376	281	581	794	5
todas	379	266	402	281	581	794	5
las	405	266	417	281	581	794	5
medidas	420	266	457	281	581	794	5
(Tabla	460	266	487	281	581	794	5
4).	490	266	502	281	581	794	5
El	71	253	81	268	581	794	5
tamaño	85	253	118	268	581	794	5
del	123	253	137	268	581	794	5
cuerpo	141	253	172	268	581	794	5
mandibular	176	253	228	268	581	794	5
representado	232	253	291	268	581	794	5
por	57	266	72	281	581	794	5
Go-Pog,	79	266	117	281	581	794	5
Co-Gn	124	266	154	281	581	794	5
en	161	266	172	281	581	794	5
las	179	266	191	281	581	794	5
radiografías	198	266	253	281	581	794	5
de	260	266	270	281	581	794	5
los	277	266	291	281	581	794	5
Tabla	73	305	97	319	581	794	5
1.	100	305	107	319	581	794	5
Descripción	112	306	160	319	581	794	5
de	163	306	172	319	581	794	5
las	175	306	186	319	581	794	5
variables	188	306	225	319	581	794	5
sociodemográficas	227	306	301	319	581	794	5
analizadas	304	306	346	319	581	794	5
en	348	306	358	319	581	794	5
forma	360	306	384	319	581	794	5
global	386	306	411	319	581	794	5
y	414	306	419	319	581	794	5
según	421	306	445	319	581	794	5
la	447	306	455	319	581	794	5
presencia	457	306	495	319	581	794	5
de	497	306	507	319	581	794	5
LPH.	509	306	531	319	581	794	5
Global	189	320	218	334	581	794	5
Labio	278	320	303	334	581	794	5
y/o	305	320	318	334	581	794	5
paladar	321	320	354	334	581	794	5
Control	367	320	400	334	581	794	5
Variables	77	326	117	340	581	794	5
P	456	326	462	340	581	794	5
n	189	332	194	346	581	794	5
(%)	197	332	213	346	581	794	5
n	278	332	283	346	581	794	5
(%)	286	332	302	346	581	794	5
n	367	332	372	346	581	794	5
(%)	375	332	392	346	581	794	5
Sexo	77	347	97	360	581	794	5
0,0790	466	347	493	360	581	794	5
Masculino	82	362	124	375	581	794	5
64	189	362	199	375	581	794	5
(49,2)	201	362	225	375	581	794	5
37	278	362	288	375	581	794	5
(57,8)	290	362	314	375	581	794	5
27	367	362	377	375	581	794	5
(42,2)	379	362	404	375	581	794	5
Femenino	82	377	122	390	581	794	5
66	189	377	199	390	581	794	5
(50,8)	201	377	225	390	581	794	5
28	278	377	288	390	581	794	5
(42,4)	290	377	314	390	581	794	5
38	367	377	377	390	581	794	5
(57,6)	379	377	404	390	581	794	5
Asimetría	77	392	116	405	581	794	5
0,0340	466	392	493	405	581	794	5
Con	82	407	99	420	581	794	5
asimetría	101	407	138	420	581	794	5
43	189	407	199	420	581	794	5
(33,1)	201	407	225	420	581	794	5
30	278	407	288	420	581	794	5
(46,2)	290	407	314	420	581	794	5
13	367	407	377	420	581	794	5
(20,0)	379	407	404	420	581	794	5
Sin	82	422	95	435	581	794	5
asimetría	98	422	134	435	581	794	5
87	189	422	199	435	581	794	5
(66,9)	201	422	225	435	581	794	5
35	278	422	288	435	581	794	5
(53,8)	290	422	314	435	581	794	5
52	367	422	377	435	581	794	5
(80,0)	379	422	404	435	581	794	5
Tabla	120	454	144	467	581	794	5
2.	146	454	154	467	581	794	5
Descripción	158	454	206	467	581	794	5
de	208	454	217	467	581	794	5
las	219	454	230	467	581	794	5
medidas	232	454	266	467	581	794	5
de	268	454	277	467	581	794	5
crecimiento	279	454	326	467	581	794	5
y	328	454	333	467	581	794	5
desarrollo	335	454	375	467	581	794	5
mandibular	377	454	423	467	581	794	5
en	424	454	434	467	581	794	5
radiografías	436	454	484	467	581	794	5
de	120	467	130	480	581	794	5
pacientes	132	467	169	480	581	794	5
con	172	467	186	480	581	794	5
y	189	467	194	480	581	794	5
sin	196	467	208	480	581	794	5
LPH.	210	467	232	480	581	794	5
Labio	189	482	214	495	581	794	5
y/o	216	482	229	495	581	794	5
paladar	232	482	265	495	581	794	5
Control	309	482	342	495	581	794	5
Variables	124	488	164	501	581	794	5
P	408	488	415	501	581	794	5
X	189	494	196	507	581	794	5
±	199	494	204	507	581	794	5
DE	207	494	220	507	581	794	5
X	309	494	316	507	581	794	5
±	319	494	324	507	581	794	5
DE	327	494	341	507	581	794	5
Ar	124	511	135	524	581	794	5
-	137	511	140	524	581	794	5
Go	143	511	155	524	581	794	5
39,6	189	511	206	524	581	794	5
±	209	511	214	524	581	794	5
5,6	217	511	229	524	581	794	5
41,2	309	511	327	524	581	794	5
±	329	511	335	524	581	794	5
4,9	337	511	350	524	581	794	5
0,0888	408	511	436	524	581	794	5
Go	124	529	136	542	581	794	5
-	139	529	142	542	581	794	5
Pog	145	529	160	542	581	794	5
68,8	189	529	206	542	581	794	5
±	209	529	214	542	581	794	5
6,4	217	529	229	542	581	794	5
72,0	309	529	327	542	581	794	5
±	329	529	335	542	581	794	5
6,1	337	529	350	542	581	794	5
0,0047	408	529	436	542	581	794	5
Co	124	546	136	559	581	794	5
-	138	546	142	559	581	794	5
Gn	144	546	156	559	581	794	5
105,7	189	546	211	559	581	794	5
±	214	546	219	559	581	794	5
9,7	222	546	234	559	581	794	5
109,0	309	546	332	559	581	794	5
±	334	546	340	559	581	794	5
8,3	342	546	355	559	581	794	5
0,0395	408	546	436	559	581	794	5
X:	120	561	129	572	581	794	5
promedio.	131	561	168	572	581	794	5
DE:	173	561	187	572	581	794	5
Desviación	192	561	232	572	581	794	5
Estándar.	234	561	268	572	581	794	5
Las	272	561	285	572	581	794	5
medidas	287	561	317	572	581	794	5
son	320	561	332	572	581	794	5
mostradas	334	561	371	572	581	794	5
en	373	561	382	572	581	794	5
milímetros.	384	561	425	572	581	794	5
Tabla	120	590	144	603	581	794	5
3.	147	590	155	603	581	794	5
Descripción	158	590	206	603	581	794	5
de	209	590	219	603	581	794	5
las	222	590	233	603	581	794	5
variables	236	590	272	603	581	794	5
relacionadas	275	590	325	603	581	794	5
con	328	590	343	603	581	794	5
el	346	590	353	603	581	794	5
tamaño	356	590	386	603	581	794	5
de	389	590	398	603	581	794	5
las	401	590	412	603	581	794	5
alturas	415	590	442	603	581	794	5
derecha	445	590	476	603	581	794	5
e	479	590	484	603	581	794	5
izquierda	120	603	157	617	581	794	5
en	160	603	169	617	581	794	5
radiografías	172	603	220	617	581	794	5
de	222	603	231	617	581	794	5
pacientes	234	603	271	617	581	794	5
con	274	603	288	617	581	794	5
y	291	603	296	617	581	794	5
sin	298	603	310	617	581	794	5
LPH.	312	603	334	617	581	794	5
Labio	210	618	235	631	581	794	5
y/o	238	618	251	631	581	794	5
paladar	253	618	287	631	581	794	5
Control	329	618	362	631	581	794	5
Variables	124	624	164	637	581	794	5
P	429	624	435	637	581	794	5
X	210	630	218	643	581	794	5
±	220	630	226	643	581	794	5
DE	228	630	242	643	581	794	5
X	329	630	336	643	581	794	5
±	338	630	344	643	581	794	5
DE	346	630	360	643	581	794	5
Co	124	645	136	658	581	794	5
–	138	645	143	658	581	794	5
Inc	146	645	159	658	581	794	5
der.	161	645	176	658	581	794	5
18,2	210	645	228	658	581	794	5
±	230	645	236	658	581	794	5
3,1	238	645	251	658	581	794	5
19,1	329	645	346	658	581	794	5
±	349	645	354	658	581	794	5
3,0	357	645	369	658	581	794	5
0,1503	429	645	456	658	581	794	5
Co	124	660	136	673	581	794	5
–	138	660	143	673	581	794	5
Inc	146	660	159	673	581	794	5
izq.	161	660	176	673	581	794	5
18,5	210	660	228	673	581	794	5
±	230	660	236	673	581	794	5
3,5	238	660	251	673	581	794	5
19,8	329	660	346	673	581	794	5
±	349	660	354	673	581	794	5
3,1	357	660	369	673	581	794	5
0,0414	429	660	456	673	581	794	5
Inc	124	675	137	688	581	794	5
–	139	675	144	688	581	794	5
Go	147	675	159	688	581	794	5
der.	162	675	176	688	581	794	5
39,7	210	675	228	688	581	794	5
±	230	675	236	688	581	794	5
5,9	238	675	251	688	581	794	5
39,5	329	675	346	688	581	794	5
±	349	675	354	688	581	794	5
5,3	357	675	369	688	581	794	5
0,8894	429	675	456	688	581	794	5
Inc	124	690	137	703	581	794	5
-	139	690	143	703	581	794	5
Go	145	690	157	703	581	794	5
izq.	160	690	175	703	581	794	5
39,3	210	690	228	703	581	794	5
±	230	690	236	703	581	794	5
5,7	238	690	251	703	581	794	5
39,2	329	690	346	703	581	794	5
±	349	690	354	703	581	794	5
5,1	357	690	369	703	581	794	5
0,9358	429	690	456	703	581	794	5
Co	124	705	136	718	581	794	5
–	138	705	143	718	581	794	5
Go	146	705	158	718	581	794	5
der.	161	705	175	718	581	794	5
58,0	210	705	228	718	581	794	5
±	230	705	236	718	581	794	5
6,6	238	705	251	718	581	794	5
58,5	329	705	346	718	581	794	5
±	349	705	354	718	581	794	5
5,8	357	705	369	718	581	794	5
0,6457	429	705	456	718	581	794	5
Co	124	720	136	733	581	794	5
–	138	720	143	733	581	794	5
Go	146	720	158	733	581	794	5
izq.	161	720	175	733	581	794	5
57,8	210	720	228	733	581	794	5
±	230	720	236	733	581	794	5
6,6	238	720	251	733	581	794	5
59,0	329	720	346	733	581	794	5
±	349	720	354	733	581	794	5
6,1	357	720	369	733	581	794	5
0,2841	429	720	456	733	581	794	5
X:	120	734	129	746	581	794	5
promedio.	131	734	168	746	581	794	5
DE:	173	734	187	746	581	794	5
Desviación	192	734	232	746	581	794	5
Estándar.	234	734	268	746	581	794	5
Las	272	734	285	746	581	794	5
medidas	287	734	317	746	581	794	5
son	320	734	332	746	581	794	5
mostradas	334	734	371	746	581	794	5
en	373	734	382	746	581	794	5
milímetros	384	734	423	746	581	794	5
Rev	57	761	67	771	581	794	5
Estomatol	69	761	97	771	581	794	5
Herediana.	99	761	131	771	581	794	5
2021	132	761	146	771	581	794	5
Abr-Jun;31(2):	148	761	190	771	581	794	5
73-80	192	761	209	771	581	794	5
77	537	759	547	773	581	794	5
Asimetría	325	23	356	34	581	794	6
mandibular	358	23	395	34	581	794	6
en	397	23	404	34	581	794	6
radiografías	406	23	444	34	581	794	6
de	446	23	454	34	581	794	6
niños	456	23	473	34	581	794	6
no	475	23	483	34	581	794	6
sindrómicos	485	23	524	34	581	794	6
con	323	33	335	43	581	794	6
y	337	33	341	43	581	794	6
sin	343	33	352	43	581	794	6
hendidura	354	33	386	43	581	794	6
labio	388	33	404	43	581	794	6
palatina	406	33	431	43	581	794	6
en	433	33	441	43	581	794	6
Bucaramanga,	443	33	489	43	581	794	6
Colombia.	491	33	524	43	581	794	6
ARTÍCULO	43	44	97	59	581	794	6
ORIGINAL	100	44	151	59	581	794	6
/	154	44	157	59	581	794	6
ORIGINAL	160	44	211	59	581	794	6
ARTICLE	213	44	259	59	581	794	6
La	470	45	479	56	581	794	6
Rosa	481	45	497	56	581	794	6
J.	499	45	505	56	581	794	6
y	507	45	511	56	581	794	6
col.	513	45	524	56	581	794	6
Tabla	58	82	82	95	581	794	6
4.	86	82	93	95	581	794	6
Descripción	102	82	150	95	581	794	6
de	154	82	164	95	581	794	6
las	168	82	179	95	581	794	6
medidas	183	82	216	95	581	794	6
de	221	82	230	95	581	794	6
crecimiento	234	82	281	95	581	794	6
y	286	82	291	95	581	794	6
desarrollo	295	82	335	95	581	794	6
mandibular	339	82	384	95	581	794	6
según	389	82	412	95	581	794	6
el	416	82	423	95	581	794	6
tipo	427	82	443	95	581	794	6
de	447	82	457	95	581	794	6
hendidura	461	82	501	95	581	794	6
comparado	58	95	102	108	581	794	6
con	105	95	119	108	581	794	6
radiografías	122	95	169	108	581	794	6
de	172	95	181	108	581	794	6
pacientes	184	95	221	108	581	794	6
sin	223	95	235	108	581	794	6
LPH.	238	95	259	108	581	794	6
Unilateral	147	110	190	123	581	794	6
Bilateral	243	110	280	123	581	794	6
Sanos	338	110	363	123	581	794	6
Variables	62	116	102	129	581	794	6
P	434	116	440	129	581	794	6
X	147	122	154	135	581	794	6
±	157	122	162	135	581	794	6
DE	165	122	179	135	581	794	6
X	243	122	250	135	581	794	6
±	252	122	258	135	581	794	6
DE	260	122	274	135	581	794	6
X	338	122	346	135	581	794	6
±	348	122	353	135	581	794	6
DE	356	122	370	135	581	794	6
Ar	62	137	72	150	581	794	6
–	75	137	80	150	581	794	6
Go	82	137	94	150	581	794	6
40,8	147	137	164	150	581	794	6
±	167	137	172	150	581	794	6
6,0	175	137	187	150	581	794	6
38,0	243	137	260	150	581	794	6
±	263	137	268	150	581	794	6
4,8	271	137	283	150	581	794	6
41,2	338	137	356	150	581	794	6
±	358	137	364	150	581	794	6
4,9	366	137	379	150	581	794	6
0,0260	434	137	461	150	581	794	6
Go	62	152	74	165	581	794	6
–	76	152	81	165	581	794	6
Pog	84	152	99	165	581	794	6
70,4	147	152	164	165	581	794	6
±	167	152	172	165	581	794	6
6,8	175	152	187	165	581	794	6
66,8	243	152	260	165	581	794	6
±	263	152	268	165	581	794	6
5,3	271	152	283	165	581	794	6
72,1	338	152	356	165	581	794	6
±	358	152	364	165	581	794	6
6,1	366	152	379	165	581	794	6
0,0015	434	152	461	165	581	794	6
Co	62	167	73	181	581	794	6
–	76	167	81	181	581	794	6
Gn	83	167	96	181	581	794	6
107,8	147	167	169	181	581	794	6
±	172	167	177	181	581	794	6
10,2	180	167	197	181	581	794	6
102,7	243	167	265	181	581	794	6
±	268	167	273	181	581	794	6
8,3	276	167	288	181	581	794	6
109,0	338	167	361	181	581	794	6
±	363	167	369	181	581	794	6
8,3	371	167	384	181	581	794	6
X:	58	180	67	192	581	794	6
promedio.	69	180	106	192	581	794	6
DE:	110	180	125	192	581	794	6
Desviación	129	180	170	192	581	794	6
Estándar.	172	180	205	192	581	794	6
Las	210	180	223	192	581	794	6
medidas	225	180	255	192	581	794	6
son	257	180	270	192	581	794	6
mostradas	272	180	308	192	581	794	6
en	311	180	319	192	581	794	6
milímetros	321	180	360	192	581	794	6
DISCUSIÓN	34	206	95	221	581	794	6
El	48	233	58	247	581	794	6
presente	64	233	101	247	581	794	6
estudio,	107	233	142	247	581	794	6
en	148	233	158	247	581	794	6
población	164	233	208	247	581	794	6
colombiana,	214	233	268	247	581	794	6
demostró	34	246	75	260	581	794	6
una	77	246	92	260	581	794	6
diferencia	94	246	138	260	581	794	6
estadísticamente	140	246	212	260	581	794	6
significativa	214	246	268	260	581	794	6
(p=0,034)	34	259	78	273	581	794	6
de	84	259	94	273	581	794	6
mayor	100	259	128	273	581	794	6
asimetría	134	259	175	273	581	794	6
en	181	259	191	273	581	794	6
las	197	259	209	273	581	794	6
radiografías	215	259	268	273	581	794	6
de	34	272	44	287	581	794	6
pacientes	48	272	89	287	581	794	6
con	93	272	109	287	581	794	6
labio	112	272	134	287	581	794	6
y	138	272	144	287	581	794	6
paladar	147	272	180	287	581	794	6
hendido	183	272	219	287	581	794	6
respecto	223	272	259	287	581	794	6
a	263	272	268	287	581	794	6
las	34	285	46	300	581	794	6
radiografías	50	285	103	300	581	794	6
de	106	285	117	300	581	794	6
pacientes	120	285	161	300	581	794	6
sin	165	285	178	300	581	794	6
la	182	285	190	300	581	794	6
hendidura.	194	285	240	300	581	794	6
Estos	244	285	268	300	581	794	6
hallazgos	34	299	76	313	581	794	6
coinciden	82	299	124	313	581	794	6
con	130	299	146	313	581	794	6
los	152	299	165	313	581	794	6
encontrados	171	299	224	313	581	794	6
en	230	299	241	313	581	794	6
otras	246	299	268	313	581	794	6
razas	34	312	57	326	581	794	6
(8,12);	60	312	90	326	581	794	6
lo	103	312	111	326	581	794	6
que	118	312	134	326	581	794	6
demostraría	140	312	192	326	581	794	6
la	198	312	206	326	581	794	6
relación	213	312	248	326	581	794	6
del	254	312	268	326	581	794	6
genotipo,	34	325	75	339	581	794	6
sobre	79	325	103	339	581	794	6
toda	107	325	126	339	581	794	6
la	130	325	138	339	581	794	6
expresión	142	325	185	339	581	794	6
fenotípica	189	325	233	339	581	794	6
a	237	325	242	339	581	794	6
nivel	246	325	268	339	581	794	6
craneofacial,	34	338	91	353	581	794	6
y	93	338	99	353	581	794	6
no	101	338	112	353	581	794	6
solo	115	338	133	353	581	794	6
a	136	338	141	353	581	794	6
nivel	143	338	165	353	581	794	6
maxilar,	168	338	204	353	581	794	6
donde	206	338	233	353	581	794	6
se	236	338	245	353	581	794	6
hace	248	338	268	353	581	794	6
mas	34	351	52	366	581	794	6
evidente	54	351	92	366	581	794	6
por	95	351	109	366	581	794	6
la	112	351	120	366	581	794	6
presencia	123	351	164	366	581	794	6
de	167	351	177	366	581	794	6
la	180	351	188	366	581	794	6
hendidura.	191	351	237	366	581	794	6
La	48	378	60	392	581	794	6
asimetría	65	378	105	392	581	794	6
facial	110	378	135	392	581	794	6
ha	140	378	150	392	581	794	6
sido	155	378	174	392	581	794	6
tema	179	378	200	392	581	794	6
de	205	378	216	392	581	794	6
estudio	221	378	252	392	581	794	6
en	257	378	268	392	581	794	6
individuos	34	391	80	405	581	794	6
normales;	84	391	127	405	581	794	6
varias	131	391	157	405	581	794	6
publicaciones	161	391	221	405	581	794	6
coinciden	225	391	268	405	581	794	6
en	34	404	44	419	581	794	6
encontrar	52	404	93	419	581	794	6
asimetría	101	404	141	419	581	794	6
facial	148	404	173	419	581	794	6
como	180	404	205	419	581	794	6
un	212	404	223	419	581	794	6
hallazgo	231	404	268	419	581	794	6
frecuente	34	417	75	432	581	794	6
en	81	417	91	432	581	794	6
las	98	417	110	432	581	794	6
diferentes	116	417	159	432	581	794	6
poblaciones,	165	417	221	432	581	794	6
al	227	417	235	432	581	794	6
ser	241	417	254	432	581	794	6
la	260	417	268	432	581	794	6
cara	34	431	52	445	581	794	6
humana,	59	431	97	445	581	794	6
en	104	431	114	445	581	794	6
sus	121	431	135	445	581	794	6
lados	142	431	166	445	581	794	6
derecho	173	431	207	445	581	794	6
e	214	431	219	445	581	794	6
izquierdo	226	431	268	445	581	794	6
de	34	444	44	458	581	794	6
diferente	51	444	90	458	581	794	6
forma	97	444	123	458	581	794	6
(16,17).	127	444	162	458	581	794	6
Generalmente,	175	444	239	458	581	794	6
estos	246	444	268	458	581	794	6
hallazgos	34	457	76	471	581	794	6
se	80	457	90	471	581	794	6
evidencian	94	457	142	471	581	794	6
con	147	457	163	471	581	794	6
el	167	457	175	471	581	794	6
uso	180	457	195	471	581	794	6
de	200	457	211	471	581	794	6
radiografías	215	457	268	471	581	794	6
posteroanteriores	34	470	110	485	581	794	6
y	116	470	121	485	581	794	6
mediante	127	470	167	485	581	794	6
análisis	173	470	206	485	581	794	6
que	212	470	228	485	581	794	6
evalúan	234	470	268	485	581	794	6
cuantitativamente	34	483	112	498	581	794	6
las	130	483	142	498	581	794	6
dimensiones	160	483	215	498	581	794	6
vertical,	232	483	268	498	581	794	6
transversal	34	497	82	511	581	794	6
y	85	497	91	511	581	794	6
sagital	95	497	123	511	581	794	6
del	127	497	141	511	581	794	6
complejo	145	497	185	511	581	794	6
craneofacial	189	497	243	511	581	794	6
(17).	247	497	268	511	581	794	6
Posiblemente,	34	510	96	524	581	794	6
estas	100	510	122	524	581	794	6
diferencias	126	510	174	524	581	794	6
en	178	510	188	524	581	794	6
el	192	510	200	524	581	794	6
desarrollo	205	510	248	524	581	794	6
son	253	510	268	524	581	794	6
muy	34	523	54	537	581	794	6
pequeñas	57	523	98	537	581	794	6
para	102	523	121	537	581	794	6
ser	125	523	137	537	581	794	6
medidas,	141	523	180	537	581	794	6
siendo	184	523	213	537	581	794	6
menores	217	523	254	537	581	794	6
de	258	523	268	537	581	794	6
1mm,	34	536	59	551	581	794	6
lo	62	536	70	551	581	794	6
que	73	536	89	551	581	794	6
para	91	536	110	551	581	794	6
muchos	112	536	146	551	581	794	6
autores,	149	536	183	551	581	794	6
es	186	536	195	551	581	794	6
considerada	197	536	250	551	581	794	6
una	252	536	268	551	581	794	6
asimetría	34	549	74	564	581	794	6
normal	78	549	109	564	581	794	6
(18).	113	549	134	564	581	794	6
No	138	549	152	564	581	794	6
obstante,	156	549	195	564	581	794	6
el	199	549	207	564	581	794	6
uso	211	549	226	564	581	794	6
rutinario	230	549	268	564	581	794	6
de	34	563	44	577	581	794	6
la	50	563	58	577	581	794	6
cefalometría	64	563	118	577	581	794	6
posteroanterior	124	563	191	577	581	794	6
es	196	563	205	577	581	794	6
limitado	211	563	248	577	581	794	6
por	253	563	268	577	581	794	6
la	34	576	42	590	581	794	6
dificultad	46	576	87	590	581	794	6
de	91	576	101	590	581	794	6
identificación	105	576	165	590	581	794	6
de	169	576	179	590	581	794	6
los	183	576	195	590	581	794	6
puntos,	199	576	231	590	581	794	6
además	235	576	268	590	581	794	6
de	34	589	44	603	581	794	6
no	48	589	59	603	581	794	6
ser	63	589	76	603	581	794	6
una	80	589	96	603	581	794	6
radiografía	100	589	148	603	581	794	6
de	152	589	163	603	581	794	6
rutina	167	589	192	603	581	794	6
para	196	589	215	603	581	794	6
la	219	589	227	603	581	794	6
consulta	231	589	268	603	581	794	6
odontológica.	34	602	94	617	581	794	6
Pirttiniemi,	98	602	148	617	581	794	6
y	153	602	158	617	581	794	6
Lemos	162	602	192	617	581	794	6
y	196	602	202	617	581	794	6
colaboradores	206	602	268	617	581	794	6
reseñaron	34	615	77	630	581	794	6
que	80	615	96	630	581	794	6
la	100	615	108	630	581	794	6
radiografía	112	615	159	630	581	794	6
panorámica	163	615	216	630	581	794	6
también	220	615	255	630	581	794	6
es	259	615	268	630	581	794	6
un	34	629	45	643	581	794	6
método	49	629	82	643	581	794	6
útil	86	629	100	643	581	794	6
para	104	629	123	643	581	794	6
estudiar	127	629	161	643	581	794	6
la	166	629	174	643	581	794	6
simetría	178	629	213	643	581	794	6
de	218	629	228	643	581	794	6
la	233	629	241	643	581	794	6
rama	245	629	268	643	581	794	6
y	34	642	40	656	581	794	6
el	44	642	52	656	581	794	6
cóndilo	57	642	90	656	581	794	6
de	95	642	105	656	581	794	6
la	110	642	118	656	581	794	6
mandíbula	122	642	168	656	581	794	6
por	173	642	188	656	581	794	6
separado	193	642	234	656	581	794	6
en	239	642	249	656	581	794	6
los	255	642	268	656	581	794	6
lados	34	655	58	669	581	794	6
derechos	61	655	102	669	581	794	6
e	105	655	110	669	581	794	6
izquierdos,	113	655	163	669	581	794	6
particularmente	167	655	238	669	581	794	6
en	241	655	252	669	581	794	6
las	255	655	268	669	581	794	6
medidas	34	668	72	683	581	794	6
verticales	75	668	119	683	581	794	6
(19,20).	120	668	156	683	581	794	6
En	48	695	61	709	581	794	6
varias	75	695	102	709	581	794	6
publicaciones,	116	695	182	709	581	794	6
la	196	695	204	709	581	794	6
radiografía	218	695	268	709	581	794	6
panorámica	34	708	87	722	581	794	6
ha	89	708	100	722	581	794	6
sido	102	708	121	722	581	794	6
utilizada	124	708	163	722	581	794	6
para	166	708	185	722	581	794	6
estudiar	188	708	224	722	581	794	6
asimetría	226	708	268	722	581	794	6
facial.	34	721	62	735	581	794	6
Kirkanides	68	721	118	735	581	794	6
y	124	721	130	735	581	794	6
Ritcher	136	721	169	735	581	794	6
señalaron	173	721	216	735	581	794	6
pertinente	222	721	268	735	581	794	6
este	34	734	52	749	581	794	6
uso	59	734	75	749	581	794	6
dado	82	734	104	749	581	794	6
que	111	734	127	749	581	794	6
normalmente	134	734	194	749	581	794	6
son	201	734	217	749	581	794	6
obtenidas	224	734	268	749	581	794	6
78	34	759	44	773	581	794	6
0,0094	434	167	461	181	581	794	6
de	291	206	301	221	581	794	6
manera	306	206	340	221	581	794	6
rutinaria	345	206	384	221	581	794	6
en	389	206	400	221	581	794	6
los	405	206	418	221	581	794	6
pacientes	424	206	466	221	581	794	6
pediátricos;	471	206	524	221	581	794	6
además,	291	220	327	234	581	794	6
este	330	220	348	234	581	794	6
tipo	351	220	369	234	581	794	6
de	372	220	382	234	581	794	6
examen	385	220	420	234	581	794	6
radiográfico	423	220	478	234	581	794	6
puede	481	220	508	234	581	794	6
ser	511	220	524	234	581	794	6
utilizado	291	233	330	247	581	794	6
como	335	233	360	247	581	794	6
un	364	233	375	247	581	794	6
indicador	379	233	422	247	581	794	6
fiable	426	233	451	247	581	794	6
de	456	233	466	247	581	794	6
la	470	233	479	247	581	794	6
asimetría	483	233	524	247	581	794	6
mandibular	291	246	342	260	581	794	6
o	350	246	355	260	581	794	6
facial,	363	246	391	260	581	794	6
sin	399	246	412	260	581	794	6
la	420	246	428	260	581	794	6
exposición	436	246	485	260	581	794	6
de	493	246	503	260	581	794	6
los	511	246	524	260	581	794	6
pacientes	291	259	333	274	581	794	6
pediátricos	338	259	388	274	581	794	6
a	394	259	399	274	581	794	6
una	404	259	420	274	581	794	6
radiación	426	259	468	274	581	794	6
innecesaria	473	259	524	274	581	794	6
(14).	291	272	312	287	581	794	6
Rossi	321	272	346	287	581	794	6
y	350	272	355	287	581	794	6
colaboradores	360	272	421	287	581	794	6
propusieron	426	272	478	287	581	794	6
un	482	272	493	287	581	794	6
índice	498	272	524	287	581	794	6
de	291	286	301	300	581	794	6
asimetría	304	286	344	300	581	794	6
en	347	286	357	300	581	794	6
el	360	286	368	300	581	794	6
que	371	286	387	300	581	794	6
el	390	286	398	300	581	794	6
tamaño	401	286	433	300	581	794	6
mandibular	436	286	486	300	581	794	6
del	489	286	503	300	581	794	6
lado	505	286	524	300	581	794	6
derecho	291	299	325	313	581	794	6
se	328	299	338	313	581	794	6
le	341	299	349	313	581	794	6
resta	352	299	372	313	581	794	6
el	376	299	383	313	581	794	6
lado	387	299	405	313	581	794	6
izquierdo,	409	299	453	313	581	794	6
se	456	299	465	313	581	794	6
divide	468	299	496	313	581	794	6
por	499	299	513	313	581	794	6
el	516	299	524	313	581	794	6
lado	291	312	309	326	581	794	6
derecho	313	312	348	326	581	794	6
y	351	312	356	326	581	794	6
se	360	312	369	326	581	794	6
multiplica	372	312	417	326	581	794	6
por	420	312	435	326	581	794	6
cien;	438	312	459	326	581	794	6
no	463	312	474	326	581	794	6
se	477	312	486	326	581	794	6
tiene	489	312	511	326	581	794	6
en	514	312	524	326	581	794	6
cuenta	291	325	319	340	581	794	6
el	322	325	330	340	581	794	6
signo	333	325	357	340	581	794	6
negativo.	360	325	400	340	581	794	6
Estos	406	325	430	340	581	794	6
autores	433	325	465	340	581	794	6
reportaron	468	325	514	340	581	794	6
la	516	325	524	340	581	794	6
presencia	291	338	332	353	581	794	6
de	334	338	345	353	581	794	6
asimetría	347	338	387	353	581	794	6
en	389	338	400	353	581	794	6
toda	402	338	421	353	581	794	6
la	423	338	431	353	581	794	6
muestra	433	338	468	353	581	794	6
con	470	338	486	353	581	794	6
un	489	338	500	353	581	794	6
valor	502	338	524	353	581	794	6
mínimo	291	352	325	366	581	794	6
de	328	352	338	366	581	794	6
2,8%	341	352	364	366	581	794	6
y	367	352	373	366	581	794	6
máximo	376	352	412	366	581	794	6
de	415	352	426	366	581	794	6
6,5%	429	352	452	366	581	794	6
(15).	454	352	475	366	581	794	6
Un	481	352	494	366	581	794	6
índice	498	352	524	366	581	794	6
similar	291	365	321	379	581	794	6
se	324	365	334	379	581	794	6
aplicó	337	365	364	379	581	794	6
en	367	365	377	379	581	794	6
un	381	365	392	379	581	794	6
estudio	395	365	427	379	581	794	6
realizado	430	365	470	379	581	794	6
por	473	365	488	379	581	794	6
Sağlam	491	365	524	379	581	794	6
en	291	378	301	392	581	794	6
2003	305	378	327	392	581	794	6
en	332	378	342	392	581	794	6
donde	346	378	373	392	581	794	6
se	378	378	387	392	581	794	6
utilizó	391	378	419	392	581	794	6
el	424	378	432	392	581	794	6
lado	436	378	455	392	581	794	6
izquierdo	459	378	501	392	581	794	6
y	505	378	511	392	581	794	6
se	515	378	524	392	581	794	6
siguió	291	391	317	406	581	794	6
el	320	391	328	406	581	794	6
mismo	331	391	361	406	581	794	6
parámetro	364	391	408	406	581	794	6
del	411	391	424	406	581	794	6
estudio	427	391	459	406	581	794	6
anterior	462	391	496	406	581	794	6
(21).	499	391	520	406	581	794	6
En	291	404	303	419	581	794	6
el	310	404	318	419	581	794	6
presente	326	404	362	419	581	794	6
estudio	370	404	401	419	581	794	6
se	409	404	418	419	581	794	6
utilizó	425	404	453	419	581	794	6
la	461	404	469	419	581	794	6
radiografía	476	404	524	419	581	794	6
panorámica	291	418	342	432	581	794	6
por	349	418	363	432	581	794	6
formar	370	418	400	432	581	794	6
parte	407	418	429	432	581	794	6
del	435	418	449	432	581	794	6
paquete	455	418	490	432	581	794	6
básico	496	418	524	432	581	794	6
utilizado	291	431	329	445	581	794	6
por	334	431	348	445	581	794	6
todas	353	431	376	445	581	794	6
las	381	431	393	445	581	794	6
facultades	398	431	442	445	581	794	6
de	447	431	457	445	581	794	6
odontología	462	431	514	445	581	794	6
y	519	431	524	445	581	794	6
odontólogos	291	444	345	458	581	794	6
en	349	444	360	458	581	794	6
su	364	444	374	458	581	794	6
consulta	378	444	415	458	581	794	6
privada;	419	444	455	458	581	794	6
tener	460	444	482	458	581	794	6
una	486	444	502	458	581	794	6
baja	506	444	524	458	581	794	6
radiación	291	457	331	472	581	794	6
y	337	457	342	472	581	794	6
ser	347	457	360	472	581	794	6
una	365	457	381	472	581	794	6
proyección	386	457	435	472	581	794	6
útil	440	457	454	472	581	794	6
para	460	457	478	472	581	794	6
examinar	483	457	524	472	581	794	6
las	291	470	303	485	581	794	6
estructuras	306	470	354	485	581	794	6
dentales	358	470	394	485	581	794	6
y	397	470	403	485	581	794	6
óseas	407	470	430	485	581	794	6
del	434	470	447	485	581	794	6
maxilar	451	470	485	485	581	794	6
superior	488	470	524	485	581	794	6
e	291	484	295	498	581	794	6
inferior,	302	484	337	498	581	794	6
al	343	484	351	498	581	794	6
permitir	357	484	392	498	581	794	6
determinar	399	484	446	498	581	794	6
la	452	484	460	498	581	794	6
presencia	466	484	508	498	581	794	6
de	514	484	524	498	581	794	6
una	291	497	306	511	581	794	6
alteración	312	497	355	511	581	794	6
macroscópica,	360	497	424	511	581	794	6
además	429	497	462	511	581	794	6
de	467	497	478	511	581	794	6
comparar	483	497	524	511	581	794	6
la	291	510	298	524	581	794	6
forma	304	510	330	524	581	794	6
de	335	510	345	524	581	794	6
la	350	510	358	524	581	794	6
rama	363	510	385	524	581	794	6
ascendente	390	510	438	524	581	794	6
y	443	510	449	524	581	794	6
de	454	510	464	524	581	794	6
los	469	510	482	524	581	794	6
cóndilos	487	510	524	524	581	794	6
mandibulares	291	523	350	538	581	794	6
de	352	523	363	538	581	794	6
ambos	365	523	394	538	581	794	6
lados.	396	523	422	538	581	794	6
Para	425	523	444	538	581	794	6
la	447	523	455	538	581	794	6
definición	457	523	501	538	581	794	6
de	504	523	514	538	581	794	6
la	516	523	524	538	581	794	6
asimetría	291	536	331	551	581	794	6
mandibular	334	536	384	551	581	794	6
se	387	536	396	551	581	794	6
aplicó	400	536	426	551	581	794	6
el	430	536	437	551	581	794	6
índice	441	536	467	551	581	794	6
de	471	536	481	551	581	794	6
asimetría	484	536	524	551	581	794	6
propuesto	291	550	334	564	581	794	6
por	337	550	351	564	581	794	6
Rossi	354	550	379	564	581	794	6
y	381	550	387	564	581	794	6
colaboradores	390	550	451	564	581	794	6
(15).	453	550	475	564	581	794	6
El	305	576	314	590	581	794	6
estudio	320	576	352	590	581	794	6
de	358	576	368	590	581	794	6
la	374	576	382	590	581	794	6
asimetría	388	576	428	590	581	794	6
facial,	434	576	461	590	581	794	6
en	467	576	478	590	581	794	6
pacientes	483	576	524	590	581	794	6
con	291	589	306	604	581	794	6
hendiduras,	314	589	365	604	581	794	6
también	373	589	408	604	581	794	6
ha	416	589	426	604	581	794	6
sido	434	589	452	604	581	794	6
reportado	460	589	502	604	581	794	6
por	510	589	524	604	581	794	6
varios	291	602	317	617	581	794	6
autores	323	602	355	617	581	794	6
que	361	602	376	617	581	794	6
han	382	602	398	617	581	794	6
encontrado	404	602	453	617	581	794	6
un	458	602	469	617	581	794	6
incremento	475	602	524	617	581	794	6
en	291	616	301	630	581	794	6
asimetría	305	616	346	630	581	794	6
de	350	616	360	630	581	794	6
tipo	365	616	382	630	581	794	6
vertical	386	616	419	630	581	794	6
en	423	616	434	630	581	794	6
pacientes	438	616	479	630	581	794	6
con	483	616	499	630	581	794	6
LPH	504	616	524	630	581	794	6
comparados	291	629	344	643	581	794	6
con	350	629	366	643	581	794	6
sus	373	629	387	643	581	794	6
controles	393	629	433	643	581	794	6
(22-24);	437	629	473	643	581	794	6
resultados	480	629	524	643	581	794	6
similares	291	642	330	656	581	794	6
se	337	642	347	656	581	794	6
muestran	354	642	394	656	581	794	6
en	401	642	412	656	581	794	6
estudios	419	642	455	656	581	794	6
recientes	462	642	501	656	581	794	6
que	509	642	524	656	581	794	6
utilizan	291	655	324	670	581	794	6
como	326	655	351	670	581	794	6
medio	353	655	381	670	581	794	6
diagnóstico	384	655	434	670	581	794	6
tomografías	437	655	490	670	581	794	6
(	493	655	496	670	581	794	6
8,9).	499	655	519	670	581	794	6
Investigaciones	305	682	375	696	581	794	6
en	383	682	394	696	581	794	6
pacientes	401	682	443	696	581	794	6
con	451	682	467	696	581	794	6
hendiduras	475	682	524	696	581	794	6
muestran	291	695	332	709	581	794	6
resultados	335	695	381	709	581	794	6
similares	383	695	424	709	581	794	6
en	427	695	437	709	581	794	6
cuanto	440	695	470	709	581	794	6
la	472	695	480	709	581	794	6
asimetría	483	695	524	709	581	794	6
mandibular	291	708	342	722	581	794	6
y	349	708	355	722	581	794	6
la	362	708	370	722	581	794	6
relación	377	708	414	722	581	794	6
con	421	708	437	722	581	794	6
el	444	708	452	722	581	794	6
efecto	459	708	487	722	581	794	6
de	494	708	505	722	581	794	6
las	512	708	524	722	581	794	6
cirugías	291	721	327	736	581	794	6
y	331	721	336	736	581	794	6
tratamientos.	340	721	399	736	581	794	6
Smahel	403	721	437	736	581	794	6
y	441	721	447	736	581	794	6
colaboradores,	451	721	515	736	581	794	6
y	519	721	524	736	581	794	6
Cagáňová	291	734	335	749	581	794	6
y	336	734	341	749	581	794	6
colaboradores	344	734	405	749	581	794	6
no	408	734	419	749	581	794	6
encontraron	421	734	474	749	581	794	6
diferencias	476	734	524	749	581	794	6
Rev	373	761	383	771	581	794	6
Estomatol	385	761	413	771	581	794	6
Herediana.	415	761	446	771	581	794	6
2021	448	761	462	771	581	794	6
Abr-Jun;31(2):	464	761	506	771	581	794	6
73-80	508	761	524	771	581	794	6
Asimetría	339	23	370	34	581	794	7
mandibular	372	23	409	34	581	794	7
en	411	23	418	34	581	794	7
radiografías	420	23	459	34	581	794	7
de	461	23	468	34	581	794	7
niños	470	23	487	34	581	794	7
no	489	23	497	34	581	794	7
sindrómicos	499	23	539	34	581	794	7
con	337	33	349	43	581	794	7
y	351	33	355	43	581	794	7
sin	357	33	366	43	581	794	7
hendidura	368	33	400	43	581	794	7
labio	402	33	418	43	581	794	7
palatina	420	33	446	43	581	794	7
en	448	33	455	43	581	794	7
Bucaramanga,	457	33	503	43	581	794	7
Colombia.	505	33	539	43	581	794	7
ARTÍCULO	57	44	111	59	581	794	7
ORIGINAL	114	44	165	59	581	794	7
/	168	44	171	59	581	794	7
ORIGINAL	174	44	225	59	581	794	7
ARTICLE	227	44	273	59	581	794	7
estadísticamente	57	82	129	96	581	794	7
significativas	134	82	193	96	581	794	7
entre	198	82	220	96	581	794	7
dos	225	82	240	96	581	794	7
grupos	245	82	275	96	581	794	7
de	280	82	291	96	581	794	7
pacientes	57	95	98	109	581	794	7
tratados	104	95	139	109	581	794	7
con	145	95	161	109	581	794	7
protocolos	167	95	213	109	581	794	7
de	220	95	230	109	581	794	7
tratamientos	236	95	291	109	581	794	7
diferentes,	57	108	103	122	581	794	7
en	108	108	118	122	581	794	7
cuanto	123	108	152	122	581	794	7
al	157	108	165	122	581	794	7
tamaño	170	108	203	122	581	794	7
y	208	108	213	122	581	794	7
la	218	108	226	122	581	794	7
forma	231	108	257	122	581	794	7
de	262	108	273	122	581	794	7
los	278	108	291	122	581	794	7
maxilares,	57	121	102	136	581	794	7
salvo	107	121	130	136	581	794	7
la	135	121	143	136	581	794	7
rama	148	121	170	136	581	794	7
mandibular	175	121	225	136	581	794	7
más	230	121	248	136	581	794	7
corta	253	121	275	136	581	794	7
en	280	121	291	136	581	794	7
los	57	134	70	149	581	794	7
pacientes	73	134	114	149	581	794	7
con	118	134	134	149	581	794	7
hendidura	137	134	181	149	581	794	7
labio	185	134	207	149	581	794	7
palatina	211	134	245	149	581	794	7
unilateral	249	134	291	149	581	794	7
completa	57	148	97	162	581	794	7
(25,26).	100	148	135	162	581	794	7
La	144	148	156	162	581	794	7
comparación	161	148	217	162	581	794	7
con	222	148	238	162	581	794	7
los	243	148	256	162	581	794	7
grupos	261	148	291	162	581	794	7
control	57	161	88	175	581	794	7
reveló	93	161	121	175	581	794	7
un	126	161	137	175	581	794	7
cuerpo	143	161	173	175	581	794	7
y	179	161	184	175	581	794	7
rama	190	161	212	175	581	794	7
mandibular	217	161	267	175	581	794	7
más	273	161	291	175	581	794	7
corto	57	174	79	188	581	794	7
y	82	174	88	188	581	794	7
la	90	174	98	188	581	794	7
diagonal	101	174	139	188	581	794	7
mandibular	142	174	192	188	581	794	7
pequeña.	195	174	234	188	581	794	7
Al	236	174	247	188	581	794	7
igual	250	174	272	188	581	794	7
que	275	174	291	188	581	794	7
el	57	187	65	202	581	794	7
estudio	67	187	99	202	581	794	7
de	101	187	112	202	581	794	7
da	114	187	125	202	581	794	7
Silva	127	187	150	202	581	794	7
y	152	187	158	202	581	794	7
colaboradores,	160	187	225	202	581	794	7
que	227	187	243	202	581	794	7
concluyen	245	187	291	202	581	794	7
que	57	200	73	215	581	794	7
las	78	200	90	215	581	794	7
cirugías	96	200	131	215	581	794	7
no	136	200	147	215	581	794	7
tienen	153	200	180	215	581	794	7
efecto	185	200	212	215	581	794	7
alguno	218	200	248	215	581	794	7
sobre	253	200	277	215	581	794	7
el	283	200	291	215	581	794	7
crecimiento	57	214	109	228	581	794	7
mandibular	111	214	161	228	581	794	7
(27).	163	214	184	228	581	794	7
Al	71	240	82	254	581	794	7
revisar	88	240	119	254	581	794	7
los	124	240	137	254	581	794	7
resultados	143	240	189	254	581	794	7
del	195	240	209	254	581	794	7
presente	214	240	252	254	581	794	7
estudio	258	240	291	254	581	794	7
y	57	253	62	268	581	794	7
los	67	253	80	268	581	794	7
reportes	85	253	122	268	581	794	7
anteriores,	126	253	174	268	581	794	7
se	179	253	188	268	581	794	7
observa	193	253	228	268	581	794	7
que	237	253	254	268	581	794	7
hay	258	253	275	268	581	794	7
un	279	253	291	268	581	794	7
buen	57	266	79	281	581	794	7
desarrollo	84	266	130	281	581	794	7
de	136	266	146	281	581	794	7
la	152	266	160	281	581	794	7
morfología	166	266	217	281	581	794	7
mandibular	222	266	274	281	581	794	7
en	280	266	291	281	581	794	7
los	57	280	70	294	581	794	7
pacientes	73	280	116	294	581	794	7
con	119	280	135	294	581	794	7
labio	139	280	162	294	581	794	7
y/o	165	280	179	294	581	794	7
paladar	183	280	216	294	581	794	7
hendido	220	280	256	294	581	794	7
que	260	280	276	294	581	794	7
no	279	280	291	294	581	794	7
es	57	293	66	307	581	794	7
afectada	70	293	108	307	581	794	7
por	112	293	127	307	581	794	7
la	132	293	140	307	581	794	7
presencia	144	293	187	307	581	794	7
de	191	293	202	307	581	794	7
la	206	293	214	307	581	794	7
hendidura	218	293	264	307	581	794	7
labio	268	293	291	307	581	794	7
palatina,	57	306	96	320	581	794	7
el	98	306	106	320	581	794	7
efecto	108	306	135	320	581	794	7
de	137	306	147	320	581	794	7
las	150	306	162	320	581	794	7
cirugías,	164	306	202	320	581	794	7
la	204	306	212	320	581	794	7
edad	214	306	235	320	581	794	7
o	237	306	242	320	581	794	7
el	245	306	253	320	581	794	7
sexo	255	306	275	320	581	794	7
del	277	306	291	320	581	794	7
paciente,	57	319	96	334	581	794	7
pero	103	319	122	334	581	794	7
sí	126	319	133	334	581	794	7
las	136	319	148	334	581	794	7
dimensiones	152	319	207	334	581	794	7
mandibulares,	210	319	272	334	581	794	7
son	275	319	291	334	581	794	7
más	57	332	74	347	581	794	7
pequeñas	77	332	118	347	581	794	7
cuando	121	332	153	347	581	794	7
se	155	332	164	347	581	794	7
comparan	167	332	211	347	581	794	7
con	213	332	229	347	581	794	7
los	232	332	245	347	581	794	7
controles,	247	332	291	347	581	794	7
ya	57	346	67	360	581	794	7
que	72	346	88	360	581	794	7
se	93	346	102	360	581	794	7
encontraron	107	346	160	360	581	794	7
diferencias	165	346	213	360	581	794	7
estadísticamente	218	346	291	360	581	794	7
significativas	57	359	115	373	581	794	7
de	127	359	137	373	581	794	7
menor	150	359	178	373	581	794	7
tamaño	190	359	223	373	581	794	7
del	235	359	248	373	581	794	7
cuerpo	261	359	291	373	581	794	7
mandibular,	57	372	109	386	581	794	7
representado	116	372	172	386	581	794	7
en	185	372	195	386	581	794	7
la	201	372	209	386	581	794	7
medida	216	372	248	386	581	794	7
Go–Pog	254	372	291	386	581	794	7
(p=0,0047)	57	385	106	400	581	794	7
y	108	385	114	400	581	794	7
en	116	385	126	400	581	794	7
la	129	385	136	400	581	794	7
diagonal	139	385	177	400	581	794	7
mandibular	179	385	229	400	581	794	7
por	231	385	246	400	581	794	7
la	248	385	256	400	581	794	7
medida	258	385	291	400	581	794	7
Co–Gn	57	398	88	413	581	794	7
(p=0,0395).	91	398	143	413	581	794	7
Resultados	145	398	193	413	581	794	7
similares	195	398	235	413	581	794	7
los	237	398	250	413	581	794	7
encontró	252	398	291	413	581	794	7
Daskalogiannakis	57	412	135	426	581	794	7
y	141	412	147	426	581	794	7
colaboradores	153	412	215	426	581	794	7
al	221	412	229	426	581	794	7
observar	235	412	273	426	581	794	7
un	280	412	291	426	581	794	7
menor	57	425	85	439	581	794	7
tamaño	88	425	120	439	581	794	7
mandibular	124	425	174	439	581	794	7
en	177	425	187	439	581	794	7
los	191	425	203	439	581	794	7
pacientes	207	425	247	439	581	794	7
con	251	425	267	439	581	794	7
LPH	270	425	291	439	581	794	7
del	57	438	70	452	581	794	7
Centro	76	438	106	452	581	794	7
de	111	438	121	452	581	794	7
Nijmegen	127	438	170	452	581	794	7
(Holanda)	176	438	220	452	581	794	7
en	226	438	236	452	581	794	7
los	242	438	255	452	581	794	7
que	260	438	276	452	581	794	7
se	281	438	291	452	581	794	7
observó	57	451	92	466	581	794	7
un	95	451	106	466	581	794	7
perfil	109	451	133	466	581	794	7
convexo	136	451	173	466	581	794	7
y	177	451	182	466	581	794	7
no,	186	451	199	466	581	794	7
en	203	451	213	466	581	794	7
los	217	451	229	466	581	794	7
pacientes	233	451	274	466	581	794	7
del	277	451	291	466	581	794	7
Centro	57	464	87	479	581	794	7
de	89	464	100	479	581	794	7
Toronto	102	464	137	479	581	794	7
(Canadá),	139	464	182	479	581	794	7
donde	185	464	212	479	581	794	7
se	214	464	224	479	581	794	7
encontró	226	464	265	479	581	794	7
perfil	267	464	291	479	581	794	7
cóncavo,	57	478	96	492	581	794	7
aunque	102	478	134	492	581	794	7
presentaban	139	478	192	492	581	794	7
similitud	197	478	236	492	581	794	7
en	242	478	253	492	581	794	7
tamaño	258	478	291	492	581	794	7
maxilar	57	491	90	505	581	794	7
(28)	93	491	111	505	581	794	7
.	111	499	113	507	581	794	7
Estos	117	491	140	505	581	794	7
aspectos	144	491	182	505	581	794	7
podrían	186	491	219	505	581	794	7
sugerir	223	491	254	505	581	794	7
que	258	491	274	505	581	794	7
los	278	491	291	505	581	794	7
resultados	57	504	101	518	581	794	7
de	104	504	114	518	581	794	7
tamaño	117	504	149	518	581	794	7
mandibular	152	504	202	518	581	794	7
son	205	504	220	518	581	794	7
diferentes	223	504	266	518	581	794	7
entre	269	504	291	518	581	794	7
poblaciones	57	517	109	532	581	794	7
y	112	517	117	532	581	794	7
grupos	120	517	150	532	581	794	7
de	153	517	163	532	581	794	7
muestras,	166	517	208	532	581	794	7
pues	211	517	231	532	581	794	7
los	233	517	246	532	581	794	7
hallazgos	249	517	291	532	581	794	7
de	57	530	67	545	581	794	7
esta	74	530	91	545	581	794	7
investigación	97	530	156	545	581	794	7
coinciden	162	530	205	545	581	794	7
con	211	530	227	545	581	794	7
el	234	530	242	545	581	794	7
grupo	248	530	274	545	581	794	7
de	280	530	291	545	581	794	7
Nijmegen,	57	544	103	558	581	794	7
pero	106	544	125	558	581	794	7
difieren	128	544	161	558	581	794	7
del	164	544	178	558	581	794	7
Centro	180	544	210	558	581	794	7
de	213	544	223	558	581	794	7
Toronto.	226	544	263	558	581	794	7
Estas	71	570	94	584	581	794	7
observaciones	101	570	163	584	581	794	7
coinciden	170	570	213	584	581	794	7
cuando	220	570	252	584	581	794	7
se	259	570	268	584	581	794	7
han	275	570	291	584	581	794	7
realizado	57	583	97	598	581	794	7
estudios	105	583	141	598	581	794	7
poblacionales	149	583	210	598	581	794	7
genéticos	218	583	260	598	581	794	7
y	268	583	273	598	581	794	7
se	281	583	291	598	581	794	7
correlacionan	57	596	117	611	581	794	7
la	123	596	131	611	581	794	7
forma	137	596	163	611	581	794	7
y	170	596	175	611	581	794	7
asimetría	181	596	222	611	581	794	7
facial	228	596	252	611	581	794	7
con	259	596	275	611	581	794	7
su	281	596	291	611	581	794	7
genotipo	57	610	95	624	581	794	7
(11);	97	610	118	624	581	794	7
varios	122	610	149	624	581	794	7
autores	153	610	185	624	581	794	7
muestran	188	610	229	624	581	794	7
y	232	610	238	624	581	794	7
explican	242	610	279	624	581	794	7
el	283	610	291	624	581	794	7
fenotipo	57	623	93	637	581	794	7
de	98	623	108	637	581	794	7
la	113	623	121	637	581	794	7
asimetría,	126	623	169	637	581	794	7
con	173	623	189	637	581	794	7
los	194	623	207	637	581	794	7
respectivos	211	623	261	637	581	794	7
genes	266	623	291	637	581	794	7
(29,30,31).	57	636	105	650	581	794	7
Se	119	636	130	650	581	794	7
requieren	137	636	178	650	581	794	7
futuras	185	636	216	650	581	794	7
investigaciones	223	636	291	650	581	794	7
con	57	649	73	664	581	794	7
tomografías	80	649	132	664	581	794	7
que	140	649	156	664	581	794	7
relacionen	163	649	209	664	581	794	7
las	216	649	228	664	581	794	7
dimensiones	236	649	291	664	581	794	7
mandibulares	57	662	116	677	581	794	7
con	119	662	135	677	581	794	7
estudios	137	662	173	677	581	794	7
genéticos.	176	662	220	677	581	794	7
Se	71	689	82	703	581	794	7
podría	88	689	117	703	581	794	7
concluir	122	689	160	703	581	794	7
que	165	689	182	703	581	794	7
el	187	689	196	703	581	794	7
tamaño	201	689	235	703	581	794	7
del	240	689	254	703	581	794	7
cuerpo	260	689	291	703	581	794	7
mandibular	57	702	108	716	581	794	7
representado	113	702	171	716	581	794	7
por	175	702	190	716	581	794	7
las	194	702	207	716	581	794	7
medidas	211	702	249	716	581	794	7
tomadas	253	702	291	716	581	794	7
en	57	715	67	730	581	794	7
radiografías	73	715	127	730	581	794	7
panorámicas	133	715	190	730	581	794	7
y	196	715	201	730	581	794	7
cefálicas	207	715	247	730	581	794	7
laterales	253	715	291	730	581	794	7
(Go-Pog,	57	728	99	743	581	794	7
Co-Gn)	102	728	137	743	581	794	7
de	141	728	151	743	581	794	7
pacientes	155	728	197	743	581	794	7
con	201	728	217	743	581	794	7
labio	221	728	244	743	581	794	7
y	248	728	253	743	581	794	7
paladar	257	728	291	743	581	794	7
Rev	57	761	67	771	581	794	7
Estomatol	69	761	97	771	581	794	7
Herediana.	99	761	131	771	581	794	7
2021	132	761	146	771	581	794	7
Abr-Jun;31(2):	148	761	190	771	581	794	7
73-80	192	761	209	771	581	794	7
La	484	45	493	56	581	794	7
Rosa	495	45	511	56	581	794	7
J.	513	45	519	56	581	794	7
y	521	45	525	56	581	794	7
col.	527	45	539	56	581	794	7
hendido	313	82	350	96	581	794	7
es	357	82	366	96	581	794	7
menor	373	82	402	96	581	794	7
que	409	82	425	96	581	794	7
el	432	82	440	96	581	794	7
de	447	82	458	96	581	794	7
los	465	82	478	96	581	794	7
pacientes	485	82	527	96	581	794	7
sin	534	82	547	96	581	794	7
hendida	313	95	349	109	581	794	7
al	354	95	362	109	581	794	7
hallarse	366	95	402	109	581	794	7
una	406	95	422	109	581	794	7
diferencia	426	95	470	109	581	794	7
estadísticamente	474	95	547	109	581	794	7
significativa	313	108	367	122	581	794	7
de	369	108	380	122	581	794	7
mayor	382	108	410	122	581	794	7
asimetría	412	108	453	122	581	794	7
en	455	108	465	122	581	794	7
las	467	108	480	122	581	794	7
radiografías	482	108	534	122	581	794	7
de	537	108	547	122	581	794	7
los	313	121	326	136	581	794	7
pacientes	329	121	370	136	581	794	7
con	372	121	388	136	581	794	7
hendiduras.	391	121	442	136	581	794	7
Declaración	313	147	368	162	581	794	7
de	375	147	385	162	581	794	7
financiamiento	392	147	457	162	581	794	7
y	464	147	469	162	581	794	7
de	475	147	486	162	581	794	7
conflicto	492	147	530	162	581	794	7
de	537	147	547	162	581	794	7
intereses	313	161	352	175	581	794	7
La	313	187	325	202	581	794	7
investigación	328	187	386	202	581	794	7
se	389	187	398	202	581	794	7
financió	401	187	436	202	581	794	7
con	439	187	455	202	581	794	7
recursos	458	187	494	202	581	794	7
propios.	497	187	533	202	581	794	7
Los	313	200	330	215	581	794	7
autores	332	200	364	215	581	794	7
manifiestan	366	200	417	215	581	794	7
no	419	200	430	215	581	794	7
tener	433	200	455	215	581	794	7
conflictos	457	200	500	215	581	794	7
de	502	200	513	215	581	794	7
interés.	515	200	547	215	581	794	7
Correspondencia:	313	227	397	241	581	794	7
Ethman	313	253	347	268	581	794	7
Ariel	350	253	372	268	581	794	7
Torres	375	253	403	268	581	794	7
Murillo	405	253	439	268	581	794	7
Calle	313	266	336	281	581	794	7
48	339	266	350	281	581	794	7
28-27	353	266	379	281	581	794	7
Bucaramanga,	381	266	445	281	581	794	7
Colombia.	447	266	493	281	581	794	7
Teléfono:	313	280	355	294	581	794	7
0573174340168	358	280	429	294	581	794	7
Correo	313	293	344	307	581	794	7
electrónico:	347	293	398	307	581	794	7
ethman.torres@ustabuca.edu.co	401	293	542	307	581	794	7
REFERENCIAS	313	319	392	334	581	794	7
BIBLIOGRAFICAS	395	319	491	334	581	794	7
1.	313	345	321	359	581	794	7
Smarius	327	345	360	359	581	794	7
B,	366	345	375	359	581	794	7
Loozen	381	345	411	359	581	794	7
C,	416	345	425	359	581	794	7
Manten	431	345	461	359	581	794	7
W,	467	345	478	359	581	794	7
et	483	345	491	359	581	794	7
al.	496	345	506	359	581	794	7
Accurate	511	345	547	359	581	794	7
diagnosis	327	357	365	371	581	794	7
of	368	357	377	371	581	794	7
prenatal	380	357	412	371	581	794	7
cleft	416	357	433	371	581	794	7
lip/palate	437	357	474	371	581	794	7
by	477	357	487	371	581	794	7
understanding	490	357	547	371	581	794	7
the	327	369	340	383	581	794	7
embryology.	345	369	395	383	581	794	7
World	400	369	425	383	581	794	7
J	431	369	434	383	581	794	7
Methodol.	440	369	481	383	581	794	7
2017;26(7):93-	487	369	547	383	581	794	7
100.	327	381	345	395	581	794	7
doi:	347	381	363	395	581	794	7
10.5662/wjm.v7.i3.93.	365	381	456	395	581	794	7
2.	313	393	321	407	581	794	7
Beaty	327	393	351	407	581	794	7
TH,	355	393	371	407	581	794	7
Marazita	376	393	411	407	581	794	7
ML,	416	393	433	407	581	794	7
Leslie	438	393	462	407	581	794	7
EJ.	467	393	480	407	581	794	7
Genetic	484	393	515	407	581	794	7
factors	520	393	547	407	581	794	7
influencing	327	405	372	419	581	794	7
risk	376	405	391	419	581	794	7
to	394	405	402	419	581	794	7
orofacial	406	405	441	419	581	794	7
clefts:	445	405	469	419	581	794	7
today's	473	405	501	419	581	794	7
challenges	505	405	547	419	581	794	7
and	327	417	342	431	581	794	7
tomorrow's	351	417	397	431	581	794	7
opportunities.	407	417	462	431	581	794	7
F1000Res.	472	417	515	431	581	794	7
2016;	524	417	547	431	581	794	7
5(2800).	327	429	362	443	581	794	7
doi:	367	429	382	443	581	794	7
10.12688/f1000research.9503.1	385	429	512	443	581	794	7
3.	313	441	321	455	581	794	7
Burg	327	441	347	455	581	794	7
ML,	353	441	371	455	581	794	7
Chai	377	441	396	455	581	794	7
Y,	401	441	410	455	581	794	7
Yao	415	441	431	455	581	794	7
CA,	437	441	454	455	581	794	7
et	460	441	467	455	581	794	7
al.	473	441	483	455	581	794	7
Epidemiology,	489	441	547	455	581	794	7
etiology,	327	453	362	467	581	794	7
and	366	453	380	467	581	794	7
treatment	384	453	422	467	581	794	7
of	426	453	434	467	581	794	7
isolated	438	453	469	467	581	794	7
cleft	473	453	491	467	581	794	7
palate.	495	453	521	467	581	794	7
Front	525	453	547	467	581	794	7
Physiol.	327	465	360	479	581	794	7
2016;1:7-67.	362	465	414	479	581	794	7
doi:	416	465	432	479	581	794	7
10.3389/fphys.2016.00067	437	465	544	479	581	794	7
4.	313	477	321	491	581	794	7
Krauss	327	477	355	491	581	794	7
RS,	360	477	374	491	581	794	7
Hong	379	477	401	491	581	794	7
M.	405	477	417	491	581	794	7
Gene-environment	421	477	496	491	581	794	7
interactions	500	477	547	491	581	794	7
and	327	489	342	503	581	794	7
the	345	489	358	503	581	794	7
etiology	361	489	394	503	581	794	7
of	398	489	406	503	581	794	7
birth	410	489	428	503	581	794	7
defects.	432	489	463	503	581	794	7
Curr	466	489	485	503	581	794	7
Top	488	489	504	503	581	794	7
Dev	507	489	524	503	581	794	7
Biol.	527	489	547	503	581	794	7
2016;1(16):569-80.	327	501	405	515	581	794	7
doi:	408	501	424	515	581	794	7
10.1016/bs.ctdb.2015.12.010.	426	501	545	515	581	794	7
5.	313	513	321	527	581	794	7
Velázquez-Aragón	327	513	402	527	581	794	7
JA,	414	513	428	527	581	794	7
Alcántara-Ortigoza	439	513	516	527	581	794	7
MA,	528	513	547	527	581	794	7
Estandia-Ortega	327	525	392	539	581	794	7
B,	397	525	407	539	581	794	7
et	412	525	419	539	581	794	7
al.	424	525	434	539	581	794	7
Gene	439	525	460	539	581	794	7
interactions	465	525	511	539	581	794	7
provide	517	525	547	539	581	794	7
Evidence	327	537	365	551	581	794	7
for	367	537	378	551	581	794	7
Signaling	380	537	419	551	581	794	7
Pathways	421	537	459	551	581	794	7
Involved	461	537	497	551	581	794	7
in	499	537	506	551	581	794	7
Cleft	508	537	528	551	581	794	7
Lip/	530	537	547	551	581	794	7
Palate	327	549	352	563	581	794	7
in	356	549	363	563	581	794	7
Humans.	367	549	403	563	581	794	7
J	407	549	411	563	581	794	7
Dent	415	549	434	563	581	794	7
Res.	438	549	456	563	581	794	7
2016;95(11):1257-64.	459	549	547	563	581	794	7
doi:	327	561	343	575	581	794	7
10.177/0022034516647034.	345	561	458	575	581	794	7
6.	313	573	321	587	581	794	7
Tam	327	573	345	587	581	794	7
PP,	351	573	363	587	581	794	7
Fossat	369	573	395	587	581	794	7
N,	400	573	410	587	581	794	7
Wilkie	416	573	443	587	581	794	7
E,	448	573	457	587	581	794	7
et	463	573	470	587	581	794	7
al.	476	573	486	587	581	794	7
Formation	491	573	533	587	581	794	7
of	539	573	547	587	581	794	7
the	327	585	340	599	581	794	7
embryonic	343	585	386	599	581	794	7
head	389	585	408	599	581	794	7
in	411	585	418	599	581	794	7
the	422	585	434	599	581	794	7
mouse:	437	585	466	599	581	794	7
attributes	469	585	506	599	581	794	7
of	509	585	518	599	581	794	7
a	521	585	525	599	581	794	7
gene	528	585	547	599	581	794	7
regulatory	327	597	368	611	581	794	7
network.	370	597	405	611	581	794	7
Curr	406	597	425	611	581	794	7
Top	426	597	441	611	581	794	7
Dev	443	597	459	611	581	794	7
Biol.	461	597	480	611	581	794	7
2016;1(17):497-	482	597	547	611	581	794	7
521.	327	609	345	623	581	794	7
doi:	347	609	363	623	581	794	7
10.1016/bs.ctdb.2015.11.019.	365	609	484	623	581	794	7
7.	313	621	321	635	581	794	7
Meazzini	327	621	365	635	581	794	7
MC,	370	621	389	635	581	794	7
Corno	394	621	419	635	581	794	7
M,	425	621	437	635	581	794	7
Novelli	443	621	473	635	581	794	7
G,	478	621	488	635	581	794	7
et	494	621	501	635	581	794	7
al.	507	621	517	635	581	794	7
Long-	523	621	547	635	581	794	7
term	327	633	346	647	581	794	7
computed	352	633	391	647	581	794	7
tomographic	397	633	447	647	581	794	7
evaluation	453	633	495	647	581	794	7
of	501	633	509	647	581	794	7
alveolar	515	633	547	647	581	794	7
bone	327	645	347	659	581	794	7
rormation	350	645	389	659	581	794	7
in	392	645	400	659	581	794	7
patients	403	645	434	659	581	794	7
with	437	645	455	659	581	794	7
unilateral	458	645	495	659	581	794	7
cleft	498	645	516	659	581	794	7
lip	519	645	530	659	581	794	7
and	533	645	547	659	581	794	7
palate	327	657	351	671	581	794	7
after	354	657	372	671	581	794	7
early	374	657	394	671	581	794	7
secondary	397	657	437	671	581	794	7
gingivoalveoloplasty.	440	657	525	671	581	794	7
Plast	528	657	547	671	581	794	7
Reconstr	327	669	363	683	581	794	7
Surg.	365	669	387	683	581	794	7
2016;137(2):365e-74e.	389	669	481	683	581	794	7
doi:10.1097/01.	484	669	547	683	581	794	7
8.	313	681	321	695	581	794	7
Yang	327	681	348	695	581	794	7
L,	352	681	361	695	581	794	7
Chen	365	681	386	695	581	794	7
Z,	390	681	398	695	581	794	7
Zhang	402	681	428	695	581	794	7
X.	432	681	442	695	581	794	7
A	449	681	456	695	581	794	7
cone-beam	460	681	504	695	581	794	7
computed	508	681	547	695	581	794	7
tomography	327	693	376	707	581	794	7
evaluation	384	693	425	707	581	794	7
of	433	693	441	707	581	794	7
facial	449	693	471	707	581	794	7
asymmetry	487	693	531	707	581	794	7
in	539	693	547	707	581	794	7
unilateral	327	705	365	719	581	794	7
cleft	369	705	387	719	581	794	7
lip	391	705	401	719	581	794	7
and	405	705	420	719	581	794	7
palate	424	705	447	719	581	794	7
individuals.	451	705	498	719	581	794	7
J	502	705	506	719	581	794	7
Oral	510	705	528	719	581	794	7
Sci.	532	705	547	719	581	794	7
2016;	327	717	350	731	581	794	7
58(1):109-15.	353	717	408	731	581	794	7
doi:	410	717	426	731	581	794	7
10.2334/josnusd.58.109.	429	717	527	731	581	794	7
9.	313	729	321	743	581	794	7
Lin	327	729	341	743	581	794	7
Y,	346	729	354	743	581	794	7
Chen	359	729	381	743	581	794	7
G,	386	729	395	743	581	794	7
Fu	400	729	411	743	581	794	7
Z,	416	729	424	743	581	794	7
et	430	729	437	743	581	794	7
al.	442	729	451	743	581	794	7
Cone-beam	457	729	503	743	581	794	7
computed	508	729	547	743	581	794	7
79	537	759	547	773	581	794	7
Asimetría	325	23	356	34	581	794	8
mandibular	358	23	395	34	581	794	8
en	397	23	404	34	581	794	8
radiografías	406	23	444	34	581	794	8
de	446	23	454	34	581	794	8
niños	456	23	473	34	581	794	8
no	475	23	483	34	581	794	8
sindrómicos	485	23	524	34	581	794	8
con	323	33	335	43	581	794	8
y	337	33	341	43	581	794	8
sin	343	33	352	43	581	794	8
hendidura	354	33	386	43	581	794	8
labio	388	33	404	43	581	794	8
palatina	406	33	431	43	581	794	8
en	433	33	441	43	581	794	8
Bucaramanga,	443	33	489	43	581	794	8
Colombia.	491	33	524	43	581	794	8
ARTÍCULO	43	44	97	59	581	794	8
ORIGINAL	100	44	151	59	581	794	8
/	154	44	157	59	581	794	8
ORIGINAL	160	44	211	59	581	794	8
ARTICLE	213	44	259	59	581	794	8
tomography	48	82	97	95	581	794	8
assessment	100	82	145	95	581	794	8
of	148	82	156	95	581	794	8
lower	160	82	183	95	581	794	8
facial	186	82	209	95	581	794	8
asymmetry	212	82	257	95	581	794	8
in	260	82	268	95	581	794	8
unilateral	48	94	86	107	581	794	8
cleft	97	94	115	107	581	794	8
lip	125	94	136	107	581	794	8
and	147	94	161	107	581	794	8
palate	172	94	196	107	581	794	8
and	207	94	221	107	581	794	8
non-cleft	232	94	268	107	581	794	8
patients	48	106	79	119	581	794	8
with	82	106	100	119	581	794	8
class	103	106	122	119	581	794	8
III	125	106	135	119	581	794	8
skeletal	138	106	168	119	581	794	8
relationship.	171	106	221	119	581	794	8
PLoS	224	106	246	119	581	794	8
One.	249	106	268	119	581	794	8
2015;10(8):e0130235.	48	118	137	131	581	794	8
doi:	151	118	166	131	581	794	8
10.1371/journal.pone.	180	118	268	131	581	794	8
0130235	48	130	83	143	581	794	8
10.	34	142	47	155	581	794	8
Laspos	48	142	77	155	581	794	8
CP,	78	142	92	155	581	794	8
Kyrkanides	93	142	139	155	581	794	8
S,	141	142	149	155	581	794	8
Tallents	150	142	182	155	581	794	8
RH,	183	142	200	155	581	794	8
et	201	142	208	155	581	794	8
al.	210	142	220	155	581	794	8
Mandibular	221	142	268	155	581	794	8
asymmetry	48	154	93	167	581	794	8
in	95	154	102	167	581	794	8
noncleft	104	154	137	167	581	794	8
and	139	154	154	167	581	794	8
unilateral	156	154	193	167	581	794	8
cleft	195	154	213	167	581	794	8
lip	215	154	226	167	581	794	8
and	228	154	242	167	581	794	8
palate	244	154	268	167	581	794	8
individuals.	48	166	95	179	581	794	8
Cleft	99	166	119	179	581	794	8
Palate	122	166	146	179	581	794	8
Craniofac	150	166	189	179	581	794	8
J.	193	166	199	179	581	794	8
1997;34(5):410-	202	166	268	179	581	794	8
6.	48	178	56	191	581	794	8
doi:	62	178	78	191	581	794	8
10.1597/1545-1569_1997_034_0410_mainau	85	178	268	191	581	794	8
_2.3.co_2	48	190	88	203	581	794	8
11.	34	202	46	215	581	794	8
Miller	48	202	73	215	581	794	8
SF,	76	202	89	215	581	794	8
Weinberg	91	202	130	215	581	794	8
SM,	132	202	149	215	581	794	8
Nidey	152	202	176	215	581	794	8
NL,	179	202	195	215	581	794	8
et	198	202	205	215	581	794	8
al.	208	202	217	215	581	794	8
Exploratory	220	202	268	215	581	794	8
genotype-phenotype	48	214	130	227	581	794	8
correlations	135	214	182	227	581	794	8
of	188	214	196	227	581	794	8
facial	201	214	223	227	581	794	8
form	229	214	248	227	581	794	8
and	253	214	268	227	581	794	8
asymmetry	48	226	93	239	581	794	8
in	95	226	102	239	581	794	8
unaffected	105	226	147	239	581	794	8
relatives	149	226	182	239	581	794	8
of	185	226	193	239	581	794	8
children	195	226	228	239	581	794	8
with	230	226	247	239	581	794	8
non-	250	226	268	239	581	794	8
syndromic	48	238	90	251	581	794	8
cleft	102	238	120	251	581	794	8
lip	132	238	143	251	581	794	8
and/or	155	238	180	251	581	794	8
palate.	192	238	219	251	581	794	8
J	231	238	234	251	581	794	8
Anat.	246	238	268	251	581	794	8
2014;224(6):688-709.	48	250	136	263	581	794	8
doi:	139	250	154	263	581	794	8
10.1111/joa.12182.	157	250	233	263	581	794	8
12.	34	262	47	275	581	794	8
Manyama	48	262	88	275	581	794	8
M,	93	262	104	275	581	794	8
Larson	108	262	136	275	581	794	8
JR,	140	262	153	275	581	794	8
Liberton	158	262	192	275	581	794	8
DK,	197	262	213	275	581	794	8
et	218	262	225	275	581	794	8
al.	229	262	239	275	581	794	8
Facial	243	262	268	275	581	794	8
morphometrics	48	274	109	287	581	794	8
of	119	274	127	287	581	794	8
children	137	274	170	287	581	794	8
with	180	274	197	287	581	794	8
non-syndromic	207	274	268	287	581	794	8
orofacial	48	286	84	299	581	794	8
clefts	92	286	113	299	581	794	8
in	121	286	129	299	581	794	8
Tanzania.	137	286	175	299	581	794	8
BMC	183	286	205	299	581	794	8
Oral	213	286	231	299	581	794	8
Health.	239	286	268	299	581	794	8
2014;29:14:93.	48	298	109	311	581	794	8
doi:	114	298	130	311	581	794	8
10.1186/472-6831-14-93.	132	298	234	311	581	794	8
13.	34	310	47	323	581	794	8
Kjellberg	48	310	86	323	581	794	8
H,	90	310	99	323	581	794	8
Ekestubbe	103	310	145	323	581	794	8
A,	149	310	158	323	581	794	8
Kiliaridis	162	310	200	323	581	794	8
S,	204	310	212	323	581	794	8
Thilander	216	310	255	323	581	794	8
B.	259	310	268	323	581	794	8
Condylar	48	322	85	335	581	794	8
height	95	322	120	335	581	794	8
on	130	322	140	335	581	794	8
panoramic	150	322	192	335	581	794	8
radiographs.	202	322	252	335	581	794	8
A	261	322	268	335	581	794	8
methodologic	48	334	103	347	581	794	8
study	108	334	129	347	581	794	8
with	134	334	151	347	581	794	8
a	156	334	160	347	581	794	8
clinical	164	334	194	347	581	794	8
application.	198	334	245	347	581	794	8
Acta	249	334	268	347	581	794	8
Odontol	48	346	81	359	581	794	8
Scand.	83	346	110	359	581	794	8
1994;52(1):43-50.	113	346	186	359	581	794	8
14.	34	358	47	371	581	794	8
Kyrkanides	48	358	94	371	581	794	8
S,	98	358	106	371	581	794	8
Richter	110	358	139	371	581	794	8
L.	143	358	151	371	581	794	8
Mandibular	155	358	202	371	581	794	8
asymmetry	205	358	250	371	581	794	8
and	253	358	268	371	581	794	8
antigonial	48	370	88	383	581	794	8
notching	89	370	124	383	581	794	8
in	126	370	133	383	581	794	8
individuals	135	370	179	383	581	794	8
with	180	370	198	383	581	794	8
unilateral	199	370	237	383	581	794	8
cleft	238	370	256	383	581	794	8
lip	257	370	268	383	581	794	8
and	48	382	63	395	581	794	8
palate.	67	382	93	395	581	794	8
Cleft	101	382	121	395	581	794	8
Palate	125	382	149	395	581	794	8
Craniofac	153	382	193	395	581	794	8
J.	197	382	203	395	581	794	8
2002;39(1):30-	207	382	268	395	581	794	8
5.	48	394	56	407	581	794	8
doi:	63	394	78	407	581	794	8
10.1597/1545-1569_2002_039_0030_maaani	85	394	268	407	581	794	8
_2.0.co_2	48	406	88	419	581	794	8
15.	34	418	47	431	581	794	8
Rossi	48	418	70	431	581	794	8
M,	81	418	93	431	581	794	8
Ribeiro	103	418	133	431	581	794	8
E,	144	418	153	431	581	794	8
Smith	164	418	188	431	581	794	8
R.	198	418	208	431	581	794	8
Craniofacial	218	418	268	431	581	794	8
asymmetry	48	430	93	443	581	794	8
in	108	430	115	443	581	794	8
development:	130	430	185	443	581	794	8
an	200	430	209	443	581	794	8
anatomical	224	430	268	443	581	794	8
study.	48	442	72	455	581	794	8
Angle	77	442	101	455	581	794	8
Orthod.	107	442	138	455	581	794	8
2003;73(4):381-5.	144	442	217	455	581	794	8
doi:	229	442	244	455	581	794	8
043/	250	442	268	455	581	794	8
0003-3219(2003)073<0381:CAIDAA>2.0.CO;2	48	454	243	467	581	794	8
16.	34	466	47	479	581	794	8
Srivastava	48	466	90	479	581	794	8
D,	97	466	107	479	581	794	8
Singh	114	466	137	479	581	794	8
H,	144	466	154	479	581	794	8
Mishra	161	466	190	479	581	794	8
S,	197	466	205	479	581	794	8
et	212	466	219	479	581	794	8
al.	227	466	236	479	581	794	8
Facial	243	466	268	479	581	794	8
asymmetry	48	478	93	491	581	794	8
revisited:	97	478	134	491	581	794	8
Part	138	478	154	491	581	794	8
I-	159	478	165	491	581	794	8
diagnosis	169	478	207	491	581	794	8
and	211	478	226	491	581	794	8
treatment	230	478	268	491	581	794	8
planning.	48	490	86	503	581	794	8
J	90	490	93	503	581	794	8
Oral	97	490	115	503	581	794	8
Biol	119	490	136	503	581	794	8
Craniofac	140	490	180	503	581	794	8
Res.	183	490	201	503	581	794	8
2018;8(1):7-14.	205	490	268	503	581	794	8
doi:	48	502	64	515	581	794	8
0.1016/j.jobcr.2017.04.010	66	502	174	515	581	794	8
17.	34	514	47	527	581	794	8
Srivastava	48	514	90	527	581	794	8
D,	91	514	101	527	581	794	8
Singh	102	514	126	527	581	794	8
H,	127	514	137	527	581	794	8
Mishra	138	514	167	527	581	794	8
S,	168	514	176	527	581	794	8
et	178	514	185	527	581	794	8
al.	186	514	196	527	581	794	8
Facial	198	514	222	527	581	794	8
asymmetry	223	514	268	527	581	794	8
revisited:	48	526	85	539	581	794	8
Part	90	526	106	539	581	794	8
II-Conceptualizing	110	526	186	539	581	794	8
the	190	526	202	539	581	794	8
management.	206	526	260	539	581	794	8
J	264	526	268	539	581	794	8
Oral	48	538	66	551	581	794	8
Biol	68	538	85	551	581	794	8
Craniofac	88	538	127	551	581	794	8
Res.	129	538	147	551	581	794	8
2018;8(1):15-9.	149	538	212	551	581	794	8
doi:	214	538	230	551	581	794	8
0.1016/j.	232	538	268	551	581	794	8
jobcr.2017.09.008	48	550	121	563	581	794	8
18.	34	562	47	575	581	794	8
Farkas	48	562	75	575	581	794	8
LG,	79	562	95	575	581	794	8
Cheung	99	562	130	575	581	794	8
G.	135	562	144	575	581	794	8
Facial	149	562	173	575	581	794	8
asymmetry	178	562	222	575	581	794	8
in	226	562	234	575	581	794	8
healthy	238	562	268	575	581	794	8
North	48	574	72	587	581	794	8
American	78	574	118	587	581	794	8
Caucasians.	125	574	173	587	581	794	8
An	180	574	192	587	581	794	8
anthropometrical	200	574	268	587	581	794	8
study.	48	586	72	599	581	794	8
Angle	86	586	110	599	581	794	8
Orthod.	125	586	155	599	581	794	8
1981;51(1):70-7.	170	586	238	599	581	794	8
doi:	252	586	268	599	581	794	8
10.1043/0003-3219(1981)051<0070:FAIHNA>2.0.	48	598	268	611	581	794	8
CO;2	48	610	70	623	581	794	8
19.	34	622	47	635	581	794	8
Pirttiniemi	48	622	91	635	581	794	8
PM.	99	622	116	635	581	794	8
Associations	124	622	175	635	581	794	8
of	183	622	191	635	581	794	8
mandibular	200	622	245	635	581	794	8
and	253	622	268	635	581	794	8
facial	48	634	70	647	581	794	8
asymmetries-a	73	634	132	647	581	794	8
review.	134	634	163	647	581	794	8
Am	166	634	181	647	581	794	8
J	183	634	187	647	581	794	8
Orthod	190	634	218	647	581	794	8
Dentofacial	221	634	268	647	581	794	8
Orthop.	48	646	79	659	581	794	8
1994;106(2):191-200.	83	646	171	659	581	794	8
doi:	180	646	195	659	581	794	8
10.1016/S0889-	204	646	268	659	581	794	8
5406(94)70038-9	48	658	118	671	581	794	8
20.	34	670	47	683	581	794	8
Lemos	48	670	75	683	581	794	8
AD,	80	670	97	683	581	794	8
Katz	103	670	122	683	581	794	8
CR,	128	670	143	683	581	794	8
Heimer	149	670	179	683	581	794	8
MV,	185	670	202	683	581	794	8
Rosentblatt	208	670	253	683	581	794	8
A.	258	670	268	683	581	794	8
Mandibular	48	682	95	695	581	794	8
asymmetry:	100	682	148	695	581	794	8
a	153	682	158	695	581	794	8
proposal	163	682	198	695	581	794	8
of	203	682	212	695	581	794	8
radiographic	217	682	268	695	581	794	8
analysis	48	694	80	707	581	794	8
with	84	694	102	707	581	794	8
public	106	694	131	707	581	794	8
domain	134	694	164	707	581	794	8
software.	168	694	205	707	581	794	8
Dental	209	694	235	707	581	794	8
Press	239	694	260	707	581	794	8
J	264	694	268	707	581	794	8
Orthod.	48	706	79	719	581	794	8
2014;19(3):52-8.	82	706	150	719	581	794	8
21.	34	718	47	731	581	794	8
Sağlam	48	718	78	731	581	794	8
AM.	80	718	98	731	581	794	8
The	100	718	116	731	581	794	8
condylar	118	718	153	731	581	794	8
asymmetry	154	718	199	731	581	794	8
measurements	201	718	258	731	581	794	8
in	260	718	268	731	581	794	8
different	48	730	82	743	581	794	8
skeletal	96	730	126	743	581	794	8
patterns.	139	730	173	743	581	794	8
J	186	730	190	743	581	794	8
Oral	203	730	221	743	581	794	8
Rehabil.	234	730	268	743	581	794	8
80	34	759	44	773	581	794	8
La	470	45	479	56	581	794	8
Rosa	481	45	497	56	581	794	8
J.	499	45	505	56	581	794	8
y	507	45	511	56	581	794	8
col.	513	45	524	56	581	794	8
2003;30(7):738-42.	305	82	383	95	581	794	8
22.	291	94	303	107	581	794	8
Ras	305	94	320	107	581	794	8
F,	324	94	332	107	581	794	8
Habets	336	94	364	107	581	794	8
LL,	369	94	383	107	581	794	8
van-Ginkel	388	94	433	107	581	794	8
FC,	438	94	453	107	581	794	8
Prahl-Anderesen	457	94	524	107	581	794	8
B.	305	106	314	119	581	794	8
Longitudinal	318	106	370	119	581	794	8
study	375	106	396	119	581	794	8
on	401	106	411	119	581	794	8
three-dimensional	415	106	488	119	581	794	8
changes	492	106	524	119	581	794	8
of	305	118	313	131	581	794	8
facial	316	118	338	131	581	794	8
asymmetry	341	118	386	131	581	794	8
in	389	118	396	131	581	794	8
children	399	118	432	131	581	794	8
between	435	118	469	131	581	794	8
4	472	118	477	131	581	794	8
to	480	118	487	131	581	794	8
12	490	118	500	131	581	794	8
years	503	118	524	131	581	794	8
of	305	130	313	143	581	794	8
age	316	130	330	143	581	794	8
with	333	130	351	143	581	794	8
unilateral	354	130	392	143	581	794	8
cleft	395	130	413	143	581	794	8
lip	416	130	427	143	581	794	8
and	430	130	444	143	581	794	8
palate.	447	130	474	143	581	794	8
Cleft	477	130	497	143	581	794	8
Palate	500	130	524	143	581	794	8
Craniofac	305	142	344	155	581	794	8
J.	346	142	353	155	581	794	8
1995;	355	142	377	155	581	794	8
32(6):	380	142	404	155	581	794	8
463-468.	406	142	442	155	581	794	8
doi:	446	142	462	155	581	794	8
10.1597/1545-	466	142	524	155	581	794	8
23.	291	166	303	179	581	794	8
Ras	305	166	320	179	581	794	8
F,	323	166	330	179	581	794	8
Habets	334	166	361	179	581	794	8
LL,	365	166	379	179	581	794	8
van	383	166	397	179	581	794	8
Ginkel	401	166	428	179	581	794	8
FC,	431	166	446	179	581	794	8
Prahl-Andersen	449	166	512	179	581	794	8
B.	515	166	524	179	581	794	8
Three-dimensional	305	178	380	191	581	794	8
evaluation	384	178	426	191	581	794	8
of	430	178	438	191	581	794	8
facial	442	178	464	191	581	794	8
asymmetry	468	178	513	191	581	794	8
in	517	178	524	191	581	794	8
cleft	305	190	322	203	581	794	8
lip	334	190	344	203	581	794	8
and	355	190	370	203	581	794	8
palate.	381	190	407	203	581	794	8
Cleft	418	190	438	203	581	794	8
Palate	449	190	474	203	581	794	8
Craniofac	485	190	524	203	581	794	8
J.	305	202	311	215	581	794	8
1994;31(2):116-121.	317	202	400	215	581	794	8
doi:	413	202	428	215	581	794	8
10.1597/1545-1569_	441	202	524	215	581	794	8
1994_031_0116_tdeofa_2.3.co_2	305	214	439	227	581	794	8
24.	291	226	303	239	581	794	8
Al-Rudainy	305	226	352	239	581	794	8
D,	359	226	369	239	581	794	8
Ju	376	226	385	239	581	794	8
X,	392	226	402	239	581	794	8
Mehendale	409	226	454	239	581	794	8
FV,	461	226	475	239	581	794	8
Ayoub	482	226	508	239	581	794	8
A.	515	226	524	239	581	794	8
Longitudinal	305	238	356	251	581	794	8
3D	363	238	375	251	581	794	8
Assessment	382	238	429	251	581	794	8
of	436	238	444	251	581	794	8
facial	451	238	473	251	581	794	8
asymmetry	480	238	524	251	581	794	8
in	305	250	313	263	581	794	8
unilateral	315	250	353	263	581	794	8
cleft	356	250	373	263	581	794	8
lip	376	250	387	263	581	794	8
and	389	250	404	263	581	794	8
palate.	406	250	433	263	581	794	8
Cleft	435	250	455	263	581	794	8
Palate	458	250	482	263	581	794	8
Craniofac	485	250	524	263	581	794	8
J.	305	262	311	275	581	794	8
2019;56(4):495-501.	319	262	402	275	581	794	8
doi:	411	262	426	275	581	794	8
10.1177/10556656187	435	262	524	275	581	794	8
80108.	305	274	332	287	581	794	8
25.	291	286	303	299	581	794	8
Smahel	305	286	335	299	581	794	8
Z,	338	286	346	299	581	794	8
Müllerova	350	286	391	299	581	794	8
Z,	394	286	403	299	581	794	8
Nejedly	406	286	438	299	581	794	8
A,	440	286	450	299	581	794	8
Horak	453	286	478	299	581	794	8
I.	481	286	487	299	581	794	8
Changes	490	286	524	299	581	794	8
in	305	298	313	311	581	794	8
craniofacial	320	298	367	311	581	794	8
development	374	298	426	311	581	794	8
due	433	298	448	311	581	794	8
to	455	298	463	311	581	794	8
modifications	470	298	524	311	581	794	8
of	305	310	313	323	581	794	8
the	316	310	328	323	581	794	8
treatment	331	310	369	323	581	794	8
of	372	310	380	323	581	794	8
unilateral	383	310	421	323	581	794	8
cleft	424	310	441	323	581	794	8
lip	444	310	455	323	581	794	8
and	458	310	472	323	581	794	8
palate.	475	310	502	323	581	794	8
Cleft	504	310	524	323	581	794	8
Palate	305	322	329	335	581	794	8
Craniofac	337	322	377	335	581	794	8
J.	385	322	391	335	581	794	8
1998;35(3):240-7.	399	322	472	335	581	794	8
doi:	488	322	504	335	581	794	8
10.	512	322	524	335	581	794	8
1597/1545-1569_1998_035_0240_cicddt_2.3.co_2	305	334	510	347	581	794	8
26.	291	346	303	359	581	794	8
Cagáňová	305	346	345	359	581	794	8
V,	347	346	355	359	581	794	8
Borský	358	346	387	359	581	794	8
J,	389	346	396	359	581	794	8
Smahel	398	346	428	359	581	794	8
Z,	431	346	440	359	581	794	8
Veleminská	442	346	489	359	581	794	8
J.	491	346	497	359	581	794	8
Facial	500	346	524	359	581	794	8
growth	305	358	333	371	581	794	8
and	338	358	353	371	581	794	8
development	358	358	410	371	581	794	8
in	415	358	423	371	581	794	8
unilateral	428	358	466	371	581	794	8
cleft	471	358	489	371	581	794	8
lip	494	358	505	371	581	794	8
and	510	358	524	371	581	794	8
palate:	305	370	331	383	581	794	8
comparison	336	370	382	383	581	794	8
between	386	370	420	383	581	794	8
secondary	424	370	464	383	581	794	8
alveolar	469	370	501	383	581	794	8
bone	505	370	524	383	581	794	8
grafting	305	382	336	395	581	794	8
and	343	382	358	395	581	794	8
primary	365	382	397	395	581	794	8
periosteoplasty.	404	382	466	395	581	794	8
Cleft	473	382	493	395	581	794	8
Palate	500	382	524	395	581	794	8
Craniofac	305	394	344	407	581	794	8
J.	347	394	353	407	581	794	8
2014;51(1):15-22.	356	394	429	407	581	794	8
doi:	431	394	447	407	581	794	8
10.1597/11-174	449	394	512	407	581	794	8
27.	291	406	303	419	581	794	8
da	305	406	314	419	581	794	8
Silva	322	406	343	419	581	794	8
Júnior	350	406	375	419	581	794	8
OG,	383	406	400	419	581	794	8
Normando	408	406	451	419	581	794	8
AD,	458	406	475	419	581	794	8
Capelozza	483	406	524	419	581	794	8
Júnior	305	418	330	431	581	794	8
L.	333	418	341	431	581	794	8
Mandibular	344	418	391	431	581	794	8
morphology	394	418	443	431	581	794	8
and	446	418	460	431	581	794	8
spatial	463	418	489	431	581	794	8
position	492	418	524	431	581	794	8
in	305	430	313	443	581	794	8
patients	317	430	348	443	581	794	8
with	353	430	371	443	581	794	8
clefts:	376	430	400	443	581	794	8
intrinsic	405	430	437	443	581	794	8
or	442	430	451	443	581	794	8
iatrogenic?	455	430	500	443	581	794	8
Cleft	504	430	524	443	581	794	8
Palate	305	442	329	455	581	794	8
Craniofac	340	442	380	455	581	794	8
J.	391	442	397	455	581	794	8
1992;29(4):369-75.	408	442	487	455	581	794	8
doi:	509	442	524	455	581	794	8
10.1597/1545-1569_1992_029_0369_mmaspi_	305	454	524	467	581	794	8
2.3.co_2	305	466	339	479	581	794	8
28.	291	478	303	491	581	794	8
Daskalogiannakis	305	478	376	491	581	794	8
J,	381	478	387	491	581	794	8
Dijkman	392	478	427	491	581	794	8
GE,	432	478	448	491	581	794	8
Kuijpers-Jagtman	453	478	524	491	581	794	8
AM,	305	490	323	503	581	794	8
Ross	328	490	347	503	581	794	8
RB.	351	490	367	503	581	794	8
Comparison	371	490	420	503	581	794	8
of	424	490	433	503	581	794	8
facial	437	490	459	503	581	794	8
morphology	463	490	512	503	581	794	8
in	517	490	524	503	581	794	8
two	305	502	320	515	581	794	8
populations	323	502	370	515	581	794	8
with	373	502	391	515	581	794	8
complete	394	502	431	515	581	794	8
unilateral	434	502	472	515	581	794	8
cleft	475	502	493	515	581	794	8
lip	496	502	507	515	581	794	8
and	510	502	524	515	581	794	8
palate	305	514	329	527	581	794	8
from	330	514	350	527	581	794	8
two	352	514	367	527	581	794	8
different	368	514	403	527	581	794	8
centers.	404	514	435	527	581	794	8
Cleft	437	514	457	527	581	794	8
Palate	459	514	483	527	581	794	8
Craniofac	485	514	524	527	581	794	8
J.	305	526	311	539	581	794	8
2006;43(4):471-6.	314	526	387	539	581	794	8
doi:	392	526	407	539	581	794	8
10.1597/05-082.1	412	526	483	539	581	794	8
29.	291	538	303	551	581	794	8
Weinberg	305	538	343	551	581	794	8
SM,	350	538	367	551	581	794	8
Cornell	373	538	403	551	581	794	8
R,	409	538	419	551	581	794	8
Leslie	425	538	450	551	581	794	8
EJ.	456	538	469	551	581	794	8
Craniofacial	475	538	524	551	581	794	8
genetics:	305	550	340	563	581	794	8
Where	342	550	369	563	581	794	8
have	371	550	390	563	581	794	8
we	392	550	403	563	581	794	8
been	405	550	424	563	581	794	8
and	426	550	441	563	581	794	8
where	443	550	467	563	581	794	8
are	469	550	481	563	581	794	8
we	483	550	495	563	581	794	8
going?	497	550	524	563	581	794	8
PLoS	305	562	327	575	581	794	8
Genet.	336	562	362	575	581	794	8
2018;21(14):e1007438.	371	562	465	575	581	794	8
doi:10.1371/	474	562	524	575	581	794	8
journal.pgen.1007438.	305	574	395	587	581	794	8
30.	291	586	303	599	581	794	8
Sun	305	586	320	599	581	794	8
Z,	325	586	333	599	581	794	8
da	338	586	347	599	581	794	8
Fontoura	352	586	388	599	581	794	8
CSG,	392	586	414	599	581	794	8
Moreno	419	586	450	599	581	794	8
M,	455	586	466	599	581	794	8
et	471	586	478	599	581	794	8
al.	482	586	492	599	581	794	8
FoxO6	497	586	524	599	581	794	8
regulates	305	598	341	611	581	794	8
Hippo	351	598	376	611	581	794	8
signaling	385	598	422	611	581	794	8
and	432	598	446	611	581	794	8
growth	456	598	484	611	581	794	8
of	494	598	502	611	581	794	8
the	512	598	524	611	581	794	8
craniofacial	305	610	352	623	581	794	8
complex.	365	610	402	623	581	794	8
PLoS	416	610	438	623	581	794	8
Genet.	452	610	478	623	581	794	8
2018;14	492	610	524	623	581	794	8
(10):e1007675.	305	622	366	635	581	794	8
doi:10.1371/journal.pgen.1007675.	371	622	512	635	581	794	8
31.	291	634	303	647	581	794	8
Claes	305	634	327	647	581	794	8
P,	332	634	339	647	581	794	8
Roosenboom	344	634	397	647	581	794	8
J,	401	634	408	647	581	794	8
White	413	634	437	647	581	794	8
JD,	442	634	456	647	581	794	8
et	460	634	468	647	581	794	8
al.	473	634	482	647	581	794	8
Genome-	487	634	524	647	581	794	8
wide	305	646	324	659	581	794	8
mapping	330	646	365	659	581	794	8
of	370	646	378	659	581	794	8
global-to-local	384	646	443	659	581	794	8
genetic	448	646	477	659	581	794	8
effects	482	646	509	659	581	794	8
on	514	646	524	659	581	794	8
human	305	658	332	671	581	794	8
facial	337	658	359	671	581	794	8
shape.	365	658	390	671	581	794	8
Nat	395	658	410	671	581	794	8
Genet.	415	658	441	671	581	794	8
2018;50(3):414-23.	446	658	524	671	581	794	8
doi:	305	670	320	683	581	794	8
10.1038/s41588-018-0057-4.	323	670	439	683	581	794	8
Recibido	356	719	394	734	581	794	8
:	396	719	399	734	581	794	8
29-01-2021	401	719	450	734	581	794	8
Aceptado	354	732	396	747	581	794	8
:	398	732	400	747	581	794	8
22-04-2021	403	732	452	747	581	794	8
Rev	373	761	383	771	581	794	8
Estomatol	385	761	413	771	581	794	8
Herediana.	415	761	446	771	581	794	8
2021	448	761	462	771	581	794	8
Abr-Jun;31(2):	464	761	506	771	581	794	8
73-80	508	761	524	771	581	794	8
