ISSN	405	26	419	36	581	822	1
Versión	421	26	442	36	581	822	1
Online:	444	26	465	36	581	822	1
2308-0531	466	26	496	36	581	822	1
Rev.	57	31	69	40	581	822	1
Fac.	70	31	81	40	581	822	1
Med.	83	31	97	40	581	822	1
Hum.	99	31	115	40	581	822	1
Julio	117	31	130	40	581	822	1
2021;21(3):691-698.	131	31	187	40	581	822	1
Facultad	376	36	405	47	581	822	1
de	406	36	414	47	581	822	1
Medicina	416	36	447	47	581	822	1
Humana	449	36	478	47	581	822	1
URP	480	36	496	47	581	822	1
DOI	57	41	72	52	581	822	1
10.25176/RFMH.v21i3.3929	74	41	168	52	581	822	1
ARTÍCULO	57	52	92	62	581	822	1
ESPECIAL	94	52	125	62	581	822	1
COMUNIDADES	72	72	209	97	581	822	1
INDÍGENAS	213	72	313	97	581	822	1
DE	317	72	342	97	581	822	1
OAXACA,	346	72	427	97	581	822	1
MÉXICO.	432	72	509	97	581	822	1
PROBLEMAS,	28	90	140	115	581	822	1
OPORTUNIDADES	145	90	300	115	581	822	1
Y	305	90	317	115	581	822	1
RETOS	321	90	378	115	581	822	1
EN	383	90	407	115	581	822	1
SALUD	411	90	470	115	581	822	1
PÚBLICA	475	90	553	115	581	822	1
CON	92	108	132	133	581	822	1
ATENCIÓN	137	108	231	133	581	822	1
ESPECIAL	235	108	318	133	581	822	1
EN	323	108	347	133	581	822	1
SALUD	351	108	411	133	581	822	1
MENTAL	415	108	489	133	581	822	1
INDIGENOUS	63	138	117	150	581	822	1
COMMUNITIES	119	138	180	150	581	822	1
FROM	182	138	207	150	581	822	1
OAXACA,	210	138	248	150	581	822	1
MEXICO.	250	138	285	150	581	822	1
HEALTH	287	138	320	150	581	822	1
PROBLEMS,	322	138	370	150	581	822	1
OPPORTUNITIES	372	138	440	150	581	822	1
AND	442	138	461	150	581	822	1
CHALLENGES	463	138	519	150	581	822	1
IN	156	149	165	161	581	822	1
PUBLIC	167	149	197	161	581	822	1
HEALTH	199	149	232	161	581	822	1
WITH	234	149	256	161	581	822	1
SPECIAL	258	149	293	161	581	822	1
ATTENTION	295	149	343	161	581	822	1
IN	345	149	354	161	581	822	1
MENTAL	356	149	391	161	581	822	1
HEALTH	393	149	426	161	581	822	1
Helda	202	164	225	176	581	822	1
Pinzón-Pérez	228	164	278	176	581	822	1
1	278	165	280	172	581	822	1
,	280	164	282	176	581	822	1
Leoncio	284	164	316	176	581	822	1
Vásquez	318	164	351	176	581	822	1
Santos2	353	164	382	176	581	822	1
ARTÍCULO	27	305	43	361	581	822	1
ESPECIAL	27	253	43	303	581	822	1
Palabras	64	385	105	398	581	822	1
clave:	107	385	134	398	581	822	1
Oaxaca;	137	385	171	398	581	822	1
Salud	173	385	198	398	581	822	1
Indígena;	200	385	241	398	581	822	1
Salud	244	385	268	398	581	822	1
Mental;	271	385	303	398	581	822	1
Promoción	306	385	354	398	581	822	1
de	356	385	367	398	581	822	1
la	370	385	377	398	581	822	1
Salud;	380	385	406	398	581	822	1
Comunidades	409	385	470	398	581	822	1
Indígenas	472	385	515	398	581	822	1
ú	64	399	70	412	581	822	1
(fuente:	72	399	106	412	581	822	1
DeCS	108	399	132	412	581	822	1
BIREME).	134	399	171	412	581	822	1
Key	64	581	82	594	581	822	1
words:	86	581	117	594	581	822	1
Oaxaca;	121	581	155	594	581	822	1
Indigenous	159	581	209	594	581	822	1
Health;	213	581	244	594	581	822	1
Mental	248	581	278	594	581	822	1
Health;	283	581	313	594	581	822	1
Health	318	581	346	594	581	822	1
Promotion;	351	581	399	594	581	822	1
Indigenous	403	581	453	594	581	822	1
Communities	457	581	515	594	581	822	1
(source:	64	595	98	608	581	822	1
MeSH	100	595	126	608	581	822	1
NLM).	128	595	153	608	581	822	1
1	61	663	63	672	581	822	1
Department	65	663	104	672	581	822	1
of	106	663	112	672	581	822	1
Public	114	663	133	672	581	822	1
Health,	135	663	157	672	581	822	1
California	159	663	189	672	581	822	1
State	191	663	207	672	581	822	1
University,	209	663	241	672	581	822	1
Fresno,	243	663	265	672	581	822	1
US.	267	663	277	672	581	822	1
2	61	673	63	682	581	822	1
Department	65	673	105	682	581	822	1
of	106	673	113	682	581	822	1
Political	114	673	139	682	581	822	1
Science,	141	673	167	682	581	822	1
California	168	673	198	682	581	822	1
State	200	673	216	682	581	822	1
University,	218	673	250	682	581	822	1
Fresno,	252	673	274	682	581	822	1
US.	276	673	286	682	581	822	1
Citar	61	688	77	697	581	822	1
como:	79	688	100	697	581	822	1
Helda	102	688	121	697	581	822	1
Pinzón-Pérez,	123	688	166	697	581	822	1
Leoncio	168	688	194	697	581	822	1
Vásquez	196	688	222	697	581	822	1
Santos.	224	688	247	697	581	822	1
Comunidades	249	688	295	697	581	822	1
indígenas	297	688	329	697	581	822	1
de	331	688	339	697	581	822	1
Oaxaca,	341	688	366	697	581	822	1
México.	368	688	393	697	581	822	1
problemas,	395	688	431	697	581	822	1
oportunidades	433	688	481	697	581	822	1
y	483	688	487	697	581	822	1
retos	489	688	505	697	581	822	1
en	507	688	515	697	581	822	1
salud	61	698	78	707	581	822	1
pública	80	698	104	707	581	822	1
con	106	698	119	707	581	822	1
atención	120	698	149	707	581	822	1
especial	151	698	177	707	581	822	1
en	179	698	187	707	581	822	1
salud	189	698	207	707	581	822	1
mental.	208	698	233	707	581	822	1
Rev.	235	698	248	707	581	822	1
Fac.	250	698	262	707	581	822	1
Med.	263	698	280	707	581	822	1
Hum.	281	698	299	707	581	822	1
Julio	301	698	316	707	581	822	1
2021;	318	698	335	707	581	822	1
21(3):691-698.	337	698	383	707	581	822	1
DOI	384	698	397	707	581	822	1
10.25176/RFMH.v21i3.3929	399	698	486	707	581	822	1
Journal	57	715	81	724	581	822	1
home	83	715	103	724	581	822	1
page:	105	715	124	724	581	822	1
http://revistas.urp.edu.pe/index.php/RFMH	126	715	270	724	581	822	1
Artículo	63	729	85	737	581	822	1
publicado	88	729	116	737	581	822	1
por	119	729	128	737	581	822	1
la	131	729	136	737	581	822	1
Revista	138	729	158	737	581	822	1
de	160	729	167	737	581	822	1
la	170	729	175	737	581	822	1
Facultad	177	729	201	737	581	822	1
de	203	729	210	737	581	822	1
Medicina	213	729	239	737	581	822	1
Humana	241	729	266	737	581	822	1
de	268	729	275	737	581	822	1
la	278	729	282	737	581	822	1
Universidad	285	729	318	737	581	822	1
Ricardo	321	729	342	737	581	822	1
Palma.	344	729	363	737	581	822	1
Es	365	729	371	737	581	822	1
un	373	729	381	737	581	822	1
artículo	383	729	405	737	581	822	1
de	407	729	414	737	581	822	1
acceso	417	729	436	737	581	822	1
abierto,	439	729	460	737	581	822	1
distribuído	462	729	493	737	581	822	1
bajo	496	729	508	737	581	822	1
los	510	729	518	737	581	822	1
términos	63	738	88	746	581	822	1
de	91	738	98	746	581	822	1
la	101	738	106	746	581	822	1
Licencia	108	738	131	746	581	822	1
Creative	134	738	157	746	581	822	1
Commons:	160	738	191	746	581	822	1
Creative	194	738	217	746	581	822	1
Commons	219	738	249	746	581	822	1
Attribution	252	738	283	746	581	822	1
4.0	286	738	294	746	581	822	1
International,	297	738	334	746	581	822	1
CC	337	738	345	746	581	822	1
BY	348	738	355	746	581	822	1
4.0	357	738	366	746	581	822	1
(https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/),	368	738	505	746	581	822	1
que	507	738	518	746	581	822	1
permite	63	746	85	754	581	822	1
el	87	746	92	754	581	822	1
uso	94	746	104	754	581	822	1
no	105	746	113	754	581	822	1
comercial,	115	746	144	754	581	822	1
distribución	145	746	179	754	581	822	1
y	181	746	184	754	581	822	1
reproducción	186	746	224	754	581	822	1
en	226	746	233	754	581	822	1
cualquier	235	746	261	754	581	822	1
medio,	263	746	282	754	581	822	1
siempre	284	746	307	754	581	822	1
que	308	746	319	754	581	822	1
la	321	746	326	754	581	822	1
obra	328	746	341	754	581	822	1
original	342	746	364	754	581	822	1
sea	365	746	375	754	581	822	1
debidamente	376	746	415	754	581	822	1
citada.	417	746	435	754	581	822	1
Para	437	746	449	754	581	822	1
uso	450	746	461	754	581	822	1
comercial,	462	746	491	754	581	822	1
por	493	746	503	754	581	822	1
favor	504	746	518	754	581	822	1
póngase	63	754	87	763	581	822	1
en	89	754	96	763	581	822	1
contacto	98	754	124	763	581	822	1
con	125	754	136	763	581	822	1
revista.medicina@urp.pe	138	754	207	763	581	822	1
Pág.	493	787	509	800	581	822	1
691	511	787	524	800	581	822	1
Comunidades	408	26	445	35	581	822	2
indígenas	447	26	473	35	581	822	2
de	475	26	481	35	581	822	2
oaxaca,	482	26	504	35	581	822	2
méxico	505	26	525	35	581	822	2
Rev.	57	26	68	36	581	822	2
Fac.	70	26	81	36	581	822	2
Med.	83	26	97	36	581	822	2
Hum.	99	26	115	36	581	822	2
2021;21(3)	116	26	146	36	581	822	2
:691-698.	146	27	169	36	581	822	2
INTRODUCCIÓN	57	53	158	71	581	822	2
ARTICULO	29	305	44	359	581	822	2
ESPECIAL	29	255	44	303	581	822	2
Los	57	75	71	88	581	822	2
oaxaqueños,	75	75	131	88	581	822	2
tal	135	75	146	88	581	822	2
y	150	75	155	88	581	822	2
como	159	75	184	88	581	822	2
los	188	75	200	88	581	822	2
presenta	204	75	242	88	581	822	2
Kresge	246	75	276	88	581	822	2
(1)	276	76	282	83	581	822	2
,	282	75	285	88	581	822	2
proceden	57	89	99	101	581	822	2
del	105	89	118	101	581	822	2
estado	124	89	154	101	581	822	2
mexicano	160	89	203	101	581	822	2
de	209	89	220	101	581	822	2
Oaxaca	226	89	258	101	581	822	2
y	264	89	269	101	581	822	2
se	275	89	285	101	581	822	2
trasladaron	57	102	106	115	581	822	2
principalmente	114	102	181	115	581	822	2
al	189	102	197	115	581	822	2
Valle	205	102	226	115	581	822	2
Central	234	102	265	115	581	822	2
de	273	102	285	115	581	822	2
California,	57	116	100	128	581	822	2
Los	102	116	117	128	581	822	2
Ángeles	119	116	154	128	581	822	2
y	157	116	161	128	581	822	2
San	164	116	180	128	581	822	2
Diego.	182	116	210	128	581	822	2
Son	212	116	229	128	581	822	2
la	231	116	238	128	581	822	2
población	241	116	285	128	581	822	2
de	57	129	68	142	581	822	2
trabajadores	70	129	125	142	581	822	2
agrícolas	127	129	166	142	581	822	2
de	168	129	180	142	581	822	2
más	182	129	200	142	581	822	2
rápido	202	129	230	142	581	822	2
crecimiento	233	129	285	142	581	822	2
en	57	143	68	155	581	822	2
California	71	143	112	155	581	822	2
y	116	143	120	155	581	822	2
se	124	143	133	155	581	822	2
estiman	136	143	171	155	581	822	2
entre	174	143	197	155	581	822	2
100	200	143	217	155	581	822	2
000	220	143	236	155	581	822	2
y	239	143	244	155	581	822	2
150	247	143	263	155	581	822	2
000.	266	143	285	155	581	822	2
Esta	57	156	75	169	581	822	2
comunidad	78	156	128	169	581	822	2
se	131	156	141	169	581	822	2
ve	144	156	154	169	581	822	2
afectada	157	156	195	169	581	822	2
por	198	156	213	169	581	822	2
la	217	156	224	169	581	822	2
marginación,	227	156	285	169	581	822	2
la	57	170	64	182	581	822	2
pobreza,	67	170	105	182	581	822	2
la	107	170	115	182	581	822	2
falta	117	170	136	182	581	822	2
de	139	170	150	182	581	822	2
seguro	152	170	183	182	581	822	2
médico,	185	170	220	182	581	822	2
la	222	170	230	182	581	822	2
precariedad	232	170	285	182	581	822	2
de	57	183	68	196	581	822	2
las	70	183	82	196	581	822	2
viviendas	84	183	125	196	581	822	2
y	127	183	132	196	581	822	2
el	134	183	142	196	581	822	2
aumento	144	183	184	196	581	822	2
de	186	183	197	196	581	822	2
los	199	183	211	196	581	822	2
niveles	213	183	244	196	581	822	2
de	246	183	257	196	581	822	2
estrés	259	183	285	196	581	822	2
y	57	197	62	209	581	822	2
ansiedad	64	197	104	209	581	822	2
(1)	104	197	110	205	581	822	2
.	110	197	112	209	581	822	2
Estas	57	216	79	229	581	822	2
condiciones	86	216	139	229	581	822	2
representan	147	216	199	229	581	822	2
un	207	216	218	229	581	822	2
desafío	226	216	258	229	581	822	2
para	265	216	285	229	581	822	2
la	57	229	64	242	581	822	2
salud	72	229	95	242	581	822	2
pública,	102	229	137	242	581	822	2
la	144	229	152	242	581	822	2
cual	159	229	177	242	581	822	2
requiere	185	229	221	242	581	822	2
un	229	229	240	242	581	822	2
enfoque	248	229	285	242	581	822	2
especialmente	57	243	121	256	581	822	2
multicultural	128	243	184	256	581	822	2
y	192	243	197	256	581	822	2
responsable,	205	243	260	256	581	822	2
con	268	243	285	256	581	822	2
la	57	256	64	269	581	822	2
participación	69	256	127	269	581	822	2
de	131	256	143	269	581	822	2
la	147	256	155	269	581	822	2
población	160	256	204	269	581	822	2
para	208	256	228	269	581	822	2
resolver	233	256	267	269	581	822	2
los	272	256	285	269	581	822	2
problemas	57	270	103	283	581	822	2
de	108	270	119	283	581	822	2
salud.	123	270	148	283	581	822	2
El	152	270	160	283	581	822	2
presente	164	270	203	283	581	822	2
artículo	207	270	240	283	581	822	2
pretende	244	270	285	283	581	822	2
familiarizar	57	283	105	296	581	822	2
al	107	283	115	296	581	822	2
lector	117	283	143	296	581	822	2
con	145	283	161	296	581	822	2
las	164	283	175	296	581	822	2
características	178	283	240	296	581	822	2
culturales	242	283	285	296	581	822	2
de	57	297	68	310	581	822	2
las	70	297	81	310	581	822	2
comunidades	83	297	143	310	581	822	2
indígenas	145	297	188	310	581	822	2
mexicanas	189	297	236	310	581	822	2
de	237	297	249	310	581	822	2
Oaxaca,	250	297	285	310	581	822	2
así	57	310	68	323	581	822	2
como	71	310	96	323	581	822	2
sus	99	310	113	323	581	822	2
necesidades	116	310	170	323	581	822	2
en	172	310	183	323	581	822	2
el	186	310	194	323	581	822	2
cuidado	197	310	232	323	581	822	2
de	235	310	246	323	581	822	2
la	249	310	256	323	581	822	2
salud,	259	310	285	323	581	822	2
en	57	324	68	337	581	822	2
especial	70	324	105	337	581	822	2
respecto	107	324	145	337	581	822	2
a	146	324	152	337	581	822	2
la	153	324	161	337	581	822	2
salud	163	324	186	337	581	822	2
mental,	188	324	221	337	581	822	2
los	223	324	235	337	581	822	2
principales	237	324	285	337	581	822	2
programas	57	337	104	350	581	822	2
y	106	337	111	350	581	822	2
servicios	114	337	152	350	581	822	2
que	154	337	171	350	581	822	2
se	173	337	183	350	581	822	2
han	185	337	202	350	581	822	2
llevado	204	337	236	350	581	822	2
a	239	337	244	350	581	822	2
cabo,	246	337	270	350	581	822	2
los	272	337	285	350	581	822	2
desafíos	57	351	93	364	581	822	2
de	95	351	107	364	581	822	2
los	109	351	122	364	581	822	2
profesionales	125	351	183	364	581	822	2
de	186	351	197	364	581	822	2
Enfermería	200	351	248	364	581	822	2
y	250	351	255	364	581	822	2
de	258	351	269	364	581	822	2
los	272	351	285	364	581	822	2
trabajadores	57	364	112	377	581	822	2
de	115	364	126	377	581	822	2
la	129	364	137	377	581	822	2
salud	140	364	163	377	581	822	2
pública	166	364	199	377	581	822	2
en	202	364	213	377	581	822	2
este	216	364	234	377	581	822	2
contexto	237	364	276	377	581	822	2
y	280	364	285	377	581	822	2
un	57	378	68	391	581	822	2
instrumento	71	378	125	391	581	822	2
para	128	378	148	391	581	822	2
determinar	151	378	200	391	581	822	2
la	203	378	210	391	581	822	2
salud	213	378	237	391	581	822	2
mental	240	378	270	391	581	822	2
de	273	378	285	391	581	822	2
esta	57	391	75	404	581	822	2
población.	77	391	123	404	581	822	2
COMUNIDADES	57	416	152	434	581	822	2
OAXACA	57	430	110	448	581	822	2
INDÍGENAS	175	416	244	434	581	822	2
DE	267	416	284	434	581	822	2
Pinzon-Perez	57	453	113	465	581	822	2
(2)	113	454	120	461	581	822	2
reconoció	130	453	174	465	581	822	2
en	185	453	196	465	581	822	2
una	206	453	223	465	581	822	2
publicación	233	453	285	465	581	822	2
previa	57	466	84	479	581	822	2
que	90	466	107	479	581	822	2
el	113	466	120	479	581	822	2
término	126	466	161	479	581	822	2
“indígena”	166	466	212	479	581	822	2
es	217	466	226	479	581	822	2
un	232	466	244	479	581	822	2
término	250	466	285	479	581	822	2
controversial,	57	480	115	492	581	822	2
ya	117	480	127	492	581	822	2
que	128	480	145	492	581	822	2
se	147	480	156	492	581	822	2
le	158	480	166	492	581	822	2
ha	167	480	178	492	581	822	2
asociado	180	480	219	492	581	822	2
con	220	480	236	492	581	822	2
el	238	480	246	492	581	822	2
maltrato	247	480	285	492	581	822	2
a	57	493	62	506	581	822	2
lo	65	493	73	506	581	822	2
largo	76	493	99	506	581	822	2
de	102	493	113	506	581	822	2
la	116	493	124	506	581	822	2
historia,	127	493	162	506	581	822	2
así	165	493	176	506	581	822	2
como	180	493	204	506	581	822	2
con	208	493	224	506	581	822	2
la	227	493	235	506	581	822	2
opresión	238	493	276	506	581	822	2
e	279	493	285	506	581	822	2
inequidad	57	507	101	519	581	822	2
cultural.	106	507	141	519	581	822	2
Entre	145	507	168	519	581	822	2
las	173	507	185	519	581	822	2
denominaciones	189	507	262	519	581	822	2
más	267	507	285	519	581	822	2
recientes	57	520	96	533	581	822	2
que	102	520	119	533	581	822	2
son	124	520	140	533	581	822	2
consideradas	146	520	203	533	581	822	2
más	209	520	227	533	581	822	2
respetuosas	232	520	285	533	581	822	2
y	57	534	62	546	581	822	2
que	70	534	87	546	581	822	2
aceptan	95	534	130	546	581	822	2
la	138	534	145	546	581	822	2
adecuación	153	534	204	546	581	822	2
cultural	212	534	245	546	581	822	2
figuran	253	534	285	546	581	822	2
“pueblos	57	547	96	560	581	822	2
aborígenes”,	100	547	153	560	581	822	2
“pueblos	156	547	195	560	581	822	2
nativos”	199	547	234	560	581	822	2
y	238	547	242	560	581	822	2
“pueblos	246	547	285	560	581	822	2
originarios”.	57	561	107	573	581	822	2
En	109	561	120	573	581	822	2
el	122	561	130	573	581	822	2
presente	131	561	170	573	581	822	2
manuscrito	172	561	221	573	581	822	2
se	223	561	232	573	581	822	2
empleará	234	561	275	573	581	822	2
el	277	561	285	573	581	822	2
término	57	574	92	587	581	822	2
“indígena”,	93	574	139	587	581	822	2
ya	142	574	152	587	581	822	2
que	154	574	171	587	581	822	2
gran	173	574	193	587	581	822	2
parte	196	574	219	587	581	822	2
de	221	574	233	587	581	822	2
la	235	574	242	587	581	822	2
literatura	245	574	285	587	581	822	2
consultada	57	588	105	600	581	822	2
para	115	588	134	600	581	822	2
la	144	588	151	600	581	822	2
elaboración	161	588	213	600	581	822	2
del	223	588	236	600	581	822	2
presente	246	588	285	600	581	822	2
artículo	57	601	90	614	581	822	2
emplea	95	601	128	614	581	822	2
dicha	133	601	157	614	581	822	2
terminología.	163	601	221	614	581	822	2
Asimismo,	227	601	272	614	581	822	2
el	277	601	285	614	581	822	2
término	57	615	92	627	581	822	2
“nativo”	95	615	129	627	581	822	2
se	132	615	141	627	581	822	2
empleará	145	615	186	627	581	822	2
para	190	615	209	627	581	822	2
hacer	213	615	237	627	581	822	2
referencia	241	615	285	627	581	822	2
a	57	628	62	641	581	822	2
relevancia	78	628	123	641	581	822	2
y	127	628	132	641	581	822	2
herencia	137	628	174	641	581	822	2
cultural	179	628	212	641	581	822	2
de	217	628	228	641	581	822	2
los	232	628	245	641	581	822	2
pueblos	249	628	285	641	581	822	2
oaxaqueños.	57	642	112	654	581	822	2
Los	57	661	71	674	581	822	2
oaxaqueños	76	661	129	674	581	822	2
provienen	134	661	178	674	581	822	2
del	183	661	196	674	581	822	2
Estado	201	661	230	674	581	822	2
de	235	661	246	674	581	822	2
Oaxaca,	250	661	285	674	581	822	2
México,	57	674	90	687	581	822	2
el	94	674	102	687	581	822	2
cual	106	674	124	687	581	822	2
es	128	674	137	687	581	822	2
hogar	141	674	167	687	581	822	2
de	171	674	183	687	581	822	2
17	187	674	197	687	581	822	2
diferentes	201	674	245	687	581	822	2
pueblos	249	674	285	687	581	822	2
indígenas	57	688	100	701	581	822	2
(3)	100	689	106	696	581	822	2
.	106	688	108	701	581	822	2
La	116	688	126	701	581	822	2
palabra	133	688	166	701	581	822	2
Oaxaca	173	688	205	701	581	822	2
proviene	212	688	251	701	581	822	2
de	259	688	270	701	581	822	2
la	277	688	285	701	581	822	2
palabra	57	701	90	714	581	822	2
náhuatl,	92	701	128	714	581	822	2
Huaxyacac,	130	701	179	714	581	822	2
la	181	701	189	714	581	822	2
cual	191	701	209	714	581	822	2
significa	211	701	247	714	581	822	2
“el	249	701	260	714	581	822	2
lugar	262	701	285	714	581	822	2
de	57	715	68	728	581	822	2
la	70	715	77	728	581	822	2
semilla”	79	715	113	728	581	822	2
por	114	715	129	728	581	822	2
un	131	715	143	728	581	822	2
árbol	145	715	167	728	581	822	2
común	169	715	200	728	581	822	2
en	202	715	213	728	581	822	2
la	215	715	222	728	581	822	2
región.	224	715	255	728	581	822	2
Según	257	715	285	728	581	822	2
la	57	728	64	741	581	822	2
historia,	67	728	101	741	581	822	2
los	104	728	116	741	581	822	2
indígenas	118	728	161	741	581	822	2
oaxaqueños	163	728	217	741	581	822	2
se	219	728	229	741	581	822	2
dedicaban	231	728	277	741	581	822	2
a	279	728	285	741	581	822	2
la	57	742	64	755	581	822	2
actividad	66	742	107	755	581	822	2
agrícola,	109	742	146	755	581	822	2
la	148	742	156	755	581	822	2
cual	158	742	176	755	581	822	2
era	178	742	192	755	581	822	2
la	194	742	201	755	581	822	2
principal	204	742	242	755	581	822	2
actividad	244	742	285	755	581	822	2
Pág.	56	787	72	800	581	822	2
692	74	787	87	800	581	822	2
en	297	55	308	67	581	822	2
México.	310	55	344	67	581	822	2
Las	347	55	361	67	581	822	2
comunidades	364	55	423	67	581	822	2
indígenas	426	55	469	67	581	822	2
oaxaqueñas	472	55	524	67	581	822	2
migraron	297	68	337	81	581	822	2
a	341	68	346	81	581	822	2
los	350	68	362	81	581	822	2
Estados	366	68	400	81	581	822	2
Unidos	404	68	435	81	581	822	2
entre	439	68	462	81	581	822	2
1942	466	68	488	81	581	822	2
y	492	68	497	81	581	822	2
1965,	501	68	524	81	581	822	2
principalmente	297	82	363	94	581	822	2
por	373	82	389	94	581	822	2
medio	398	82	427	94	581	822	2
del	437	82	450	94	581	822	2
programa	460	82	503	94	581	822	2
de	513	82	524	94	581	822	2
reclutamiento	297	95	358	108	581	822	2
agrícola	369	95	404	108	581	822	2
denominado	414	95	471	108	581	822	2
Programa	482	95	524	108	581	822	2
Bracero	297	109	330	121	581	822	2
y	332	109	337	121	581	822	2
entre	340	109	363	121	581	822	2
los	366	109	378	121	581	822	2
años	381	109	402	121	581	822	2
70	405	109	416	121	581	822	2
y	418	109	423	121	581	822	2
80	426	109	437	121	581	822	2
por	440	109	455	121	581	822	2
medio	458	109	486	121	581	822	2
de	489	109	500	121	581	822	2
otras	503	109	524	121	581	822	2
iniciativas	297	122	340	135	581	822	2
de	342	122	353	135	581	822	2
reclutamiento	355	122	417	135	581	822	2
agrícolas.	419	122	460	135	581	822	2
Las	297	141	311	154	581	822	2
comunidades	314	141	374	154	581	822	2
indígenas	377	141	420	154	581	822	2
de	424	141	435	154	581	822	2
Oaxaca	439	141	471	154	581	822	2
son	474	141	490	154	581	822	2
grupos	493	141	524	154	581	822	2
muy	297	155	316	167	581	822	2
unidos	328	155	358	167	581	822	2
conocidos	369	155	414	167	581	822	2
como	426	155	451	167	581	822	2
“comunidades	462	155	524	167	581	822	2
transnacionales”	297	168	369	181	581	822	2
(5)	369	169	375	176	581	822	2
.	375	168	377	181	581	822	2
Las	388	168	402	181	581	822	2
comunidades	412	168	471	181	581	822	2
indígenas	482	168	524	181	581	822	2
oaxaqueñas	297	182	349	194	581	822	2
son	354	182	370	194	581	822	2
únicas,	375	182	405	194	581	822	2
así	410	182	422	194	581	822	2
como	427	182	452	194	581	822	2
cada	457	182	478	194	581	822	2
grupo	483	182	510	194	581	822	2
es	515	182	524	194	581	822	2
geográficamente	297	195	371	208	581	822	2
diferente	378	195	418	208	581	822	2
con	424	195	441	208	581	822	2
historia,	447	195	482	208	581	822	2
desafíos	489	195	524	208	581	822	2
económicos	297	209	350	221	581	822	2
y	351	209	355	221	581	822	2
barreras	356	209	392	221	581	822	2
únicas	393	209	421	221	581	822	2
(6)	422	209	428	217	581	822	2
.	428	209	431	221	581	822	2
En	432	209	443	221	581	822	2
los	443	209	456	221	581	822	2
Estados	457	209	491	221	581	822	2
Unidos,	491	209	524	221	581	822	2
California	297	222	338	235	581	822	2
es	342	222	352	235	581	822	2
el	356	222	363	235	581	822	2
hogar	368	222	394	235	581	822	2
de	398	222	409	235	581	822	2
una	413	222	430	235	581	822	2
de	434	222	445	235	581	822	2
las	449	222	461	235	581	822	2
comunidades	465	222	524	235	581	822	2
indígenas	297	236	339	248	581	822	2
de	343	236	354	248	581	822	2
Oaxaca	357	236	389	248	581	822	2
con	393	236	409	248	581	822	2
un	412	236	424	248	581	822	2
rápido	427	236	456	248	581	822	2
crecimiento	459	236	511	248	581	822	2
(7,8)	511	236	522	244	581	822	2
.	522	236	524	248	581	822	2
Según	297	249	325	262	581	822	2
el	328	249	336	262	581	822	2
censo	339	249	365	262	581	822	2
de	368	249	379	262	581	822	2
los	383	249	395	262	581	822	2
Estados	399	249	432	262	581	822	2
Unidos	436	249	467	262	581	822	2
realizado	470	249	510	262	581	822	2
en	513	249	524	262	581	822	2
el	297	263	304	275	581	822	2
año	307	263	324	275	581	822	2
2000,	327	263	350	275	581	822	2
más	353	263	371	275	581	822	2
de	374	263	385	275	581	822	2
150,000	388	263	422	275	581	822	2
indígenas	425	263	468	275	581	822	2
oaxaqueños	471	263	524	275	581	822	2
vivían	297	276	322	289	581	822	2
en	325	276	336	289	581	822	2
California,	338	276	382	289	581	822	2
concentrándose	384	276	455	289	581	822	2
principalmente	458	276	524	289	581	822	2
en	297	290	308	302	581	822	2
el	311	290	319	302	581	822	2
Valle	321	290	342	302	581	822	2
Central	345	290	377	302	581	822	2
(9)	377	290	383	298	581	822	2
,	383	290	386	302	581	822	2
en	389	290	400	302	581	822	2
especial	403	290	438	302	581	822	2
por	442	290	457	302	581	822	2
las	460	290	472	302	581	822	2
actividades	475	290	524	302	581	822	2
agrícolas.	297	303	338	316	581	822	2
El	342	303	350	316	581	822	2
Estado	354	303	384	316	581	822	2
California	388	303	430	316	581	822	2
es	434	303	444	316	581	822	2
conocido	448	303	489	316	581	822	2
a	494	303	499	316	581	822	2
nivel	503	303	524	316	581	822	2
nacional	297	317	334	329	581	822	2
como	336	317	361	329	581	822	2
el	363	317	371	329	581	822	2
líder	374	317	393	329	581	822	2
en	395	317	407	329	581	822	2
producción	409	317	459	329	581	822	2
agrícola	461	317	496	329	581	822	2
en	499	317	510	329	581	822	2
los	512	317	524	329	581	822	2
Estados	297	330	330	343	581	822	2
Unidos,	334	330	367	343	581	822	2
siendo	370	330	399	343	581	822	2
el	403	330	411	343	581	822	2
Valle	414	330	434	343	581	822	2
Central	438	330	469	343	581	822	2
el	473	330	480	343	581	822	2
hogar	484	330	510	343	581	822	2
de	513	330	524	343	581	822	2
los	297	344	309	356	581	822	2
productos	313	344	358	356	581	822	2
agrícolas	363	344	402	356	581	822	2
más	406	344	424	356	581	822	2
diversos.	429	344	467	356	581	822	2
La	471	344	481	356	581	822	2
industria	486	344	524	356	581	822	2
agrícola	297	357	331	370	581	822	2
del	336	357	350	370	581	822	2
Valle	354	357	374	370	581	822	2
Central	379	357	410	370	581	822	2
se	415	357	424	370	581	822	2
basa	429	357	449	370	581	822	2
en	454	357	465	370	581	822	2
trabajadores	469	357	524	370	581	822	2
inmigrantes	297	371	349	383	581	822	2
como	358	371	383	383	581	822	2
las	392	371	404	383	581	822	2
comunidades	413	371	472	383	581	822	2
indígenas	482	371	524	383	581	822	2
oaxaqueñas;	297	384	351	397	581	822	2
por	357	384	372	397	581	822	2
lo	377	384	385	397	581	822	2
tanto,	390	384	416	397	581	822	2
estos	421	384	443	397	581	822	2
trabajadores	449	384	504	397	581	822	2
son	509	384	524	397	581	822	2
muy	297	398	316	410	581	822	2
importantes	320	398	373	410	581	822	2
en	377	398	388	410	581	822	2
el	392	398	400	410	581	822	2
suministro	403	398	449	410	581	822	2
de	453	398	464	410	581	822	2
alimentos,	468	398	513	410	581	822	2
el	517	398	524	410	581	822	2
cual	297	411	315	424	581	822	2
es	316	411	326	424	581	822	2
necesario	327	411	369	424	581	822	2
para	371	411	390	424	581	822	2
impulsar	392	411	430	424	581	822	2
la	432	411	439	424	581	822	2
economía;	441	411	486	424	581	822	2
además,	488	411	524	424	581	822	2
generalmente,	297	425	360	437	581	822	2
son	364	425	379	437	581	822	2
ellos	383	425	403	437	581	822	2
quienes	406	425	441	437	581	822	2
realizan	445	425	479	437	581	822	2
el	482	425	490	437	581	822	2
trabajo	493	425	524	437	581	822	2
más	297	438	315	451	581	822	2
exigente	317	438	355	451	581	822	2
y	357	438	362	451	581	822	2
pesado	364	438	396	451	581	822	2
físicamente.	399	438	451	451	581	822	2
Respecto	297	457	337	470	581	822	2
a	341	457	346	470	581	822	2
las	349	457	361	470	581	822	2
lenguas,	365	457	401	470	581	822	2
en	405	457	416	470	581	822	2
el	420	457	427	470	581	822	2
sur	431	457	444	470	581	822	2
de	448	457	459	470	581	822	2
México,	463	457	496	470	581	822	2
sobre	500	457	524	470	581	822	2
todo	297	471	317	484	581	822	2
en	321	471	332	484	581	822	2
la	335	471	342	484	581	822	2
región	346	471	374	484	581	822	2
de	377	471	388	484	581	822	2
Oaxaca,	392	471	426	484	581	822	2
se	429	471	438	484	581	822	2
hablan	442	471	472	484	581	822	2
las	475	471	487	484	581	822	2
lenguas	490	471	524	484	581	822	2
nativas	297	484	328	497	581	822	2
Oto-mangueanas,	331	484	410	497	581	822	2
las	413	484	425	497	581	822	2
cuales	428	484	456	497	581	822	2
son	459	484	475	497	581	822	2
originarias	478	484	524	497	581	822	2
de	297	498	308	511	581	822	2
los	310	498	322	511	581	822	2
Estados	324	498	358	511	581	822	2
Unidos.	360	498	393	511	581	822	2
Las	395	498	409	511	581	822	2
dos	411	498	427	511	581	822	2
lenguas	429	498	463	511	581	822	2
más	465	498	483	511	581	822	2
habladas	485	498	524	511	581	822	2
son	297	511	312	524	581	822	2
el	318	511	326	524	581	822	2
Mixteco	331	511	366	524	581	822	2
y	372	511	377	524	581	822	2
el	383	511	390	524	581	822	2
Zapoteco,	396	511	440	524	581	822	2
habladas	445	511	485	524	581	822	2
por	491	511	506	524	581	822	2
1,5	511	511	524	524	581	822	2
millones	297	525	334	538	581	822	2
de	340	525	351	538	581	822	2
personas	357	525	397	538	581	822	2
aproximadamente	403	525	483	538	581	822	2
en	489	525	500	538	581	822	2
esta	506	525	524	538	581	822	2
región.	297	538	327	551	581	822	2
El	330	538	338	551	581	822	2
Zapoteco	341	538	382	551	581	822	2
es	385	538	395	551	581	822	2
la	398	538	405	551	581	822	2
lengua	408	538	439	551	581	822	2
más	442	538	460	551	581	822	2
utilizada	463	538	500	551	581	822	2
en	503	538	514	551	581	822	2
la	517	538	524	551	581	822	2
región	297	552	325	565	581	822	2
de	327	552	338	565	581	822	2
Oaxaca	341	552	373	565	581	822	2
(4)	373	553	379	560	581	822	2
.	379	552	381	565	581	822	2
El	297	571	304	584	581	822	2
grupo	312	571	339	584	581	822	2
Zapoteco	346	571	388	584	581	822	2
se	396	571	405	584	581	822	2
divide	413	571	440	584	581	822	2
en	447	571	458	584	581	822	2
Zapotecos	466	571	512	584	581	822	2
y	519	571	524	584	581	822	2
Chatinos,	297	585	337	597	581	822	2
principalmente	341	585	408	597	581	822	2
por	412	585	427	597	581	822	2
las	431	585	443	597	581	822	2
zonas	447	585	472	597	581	822	2
en	477	585	488	597	581	822	2
las	492	585	503	597	581	822	2
que	507	585	524	597	581	822	2
viven;	297	598	322	611	581	822	2
y	327	598	331	611	581	822	2
hablan	336	598	366	611	581	822	2
Zapoteco	370	598	412	611	581	822	2
y	416	598	421	611	581	822	2
Chatino.	425	598	462	611	581	822	2
Por	466	598	480	611	581	822	2
su	485	598	495	611	581	822	2
parte,	499	598	524	611	581	822	2
el	297	612	304	624	581	822	2
grupo	309	612	335	624	581	822	2
Popolopano	340	612	393	624	581	822	2
incluye	398	612	429	624	581	822	2
a	433	612	438	624	581	822	2
los	443	612	455	624	581	822	2
Mazatecos,	459	612	508	624	581	822	2
los	512	612	524	624	581	822	2
Chochos,	297	625	337	638	581	822	2
los	340	625	353	638	581	822	2
Ixcatecos	356	625	396	638	581	822	2
y	400	625	404	638	581	822	2
los	408	625	420	638	581	822	2
Popolucanos;	424	625	482	638	581	822	2
y	486	625	491	638	581	822	2
hablan	494	625	524	638	581	822	2
Ha	297	639	308	651	581	822	2
Shuta	312	639	337	651	581	822	2
Enima,	341	639	371	651	581	822	2
Náhuatl	374	639	409	651	581	822	2
e	412	639	418	651	581	822	2
Ixcateco.	421	639	459	651	581	822	2
Por	463	639	478	651	581	822	2
otro	481	639	500	651	581	822	2
lado,	503	639	524	651	581	822	2
el	297	652	304	665	581	822	2
grupo	308	652	335	665	581	822	2
Amuzgo-Mixteco	338	652	414	665	581	822	2
habla	417	652	441	665	581	822	2
Mixteco,	445	652	482	665	581	822	2
Amuzgo,	485	652	524	665	581	822	2
Cuicateco,	297	666	341	678	581	822	2
Triqui	345	666	369	678	581	822	2
y	373	666	378	678	581	822	2
Tacuate.	381	666	417	678	581	822	2
Otras	420	666	444	678	581	822	2
lenguas	447	666	481	678	581	822	2
habladas	485	666	524	678	581	822	2
en	297	679	308	692	581	822	2
la	312	679	320	692	581	822	2
región	324	679	353	692	581	822	2
de	357	679	368	692	581	822	2
Oaxaca	373	679	405	692	581	822	2
son	409	679	425	692	581	822	2
el	430	679	437	692	581	822	2
Mixe,	442	679	465	692	581	822	2
el	469	679	477	692	581	822	2
Zoque,	482	679	512	692	581	822	2
el	517	679	524	692	581	822	2
Huave	297	693	324	705	581	822	2
y	327	693	332	705	581	822	2
el	334	693	342	705	581	822	2
Chontal	344	693	378	705	581	822	2
(1,4)	378	693	389	701	581	822	2
.	389	693	391	705	581	822	2
El	297	712	304	724	581	822	2
Instituto	307	712	344	724	581	822	2
de	347	712	358	724	581	822	2
Estudios	361	712	398	724	581	822	2
Rurales	401	712	433	724	581	822	2
de	436	712	447	724	581	822	2
California	450	712	492	724	581	822	2
estimó	495	712	524	724	581	822	2
que	297	725	314	738	581	822	2
en	317	725	328	738	581	822	2
el	332	725	340	738	581	822	2
Valle	343	725	364	738	581	822	2
Central	368	725	399	738	581	822	2
los	403	725	415	738	581	822	2
dialectos	419	725	459	738	581	822	2
más	462	725	480	738	581	822	2
hablados	484	725	524	738	581	822	2
de	297	739	308	751	581	822	2
las	313	739	325	751	581	822	2
comunidades	330	739	390	751	581	822	2
oaxaqueñas	395	739	448	751	581	822	2
son	453	739	469	751	581	822	2
el	474	739	482	751	581	822	2
Mixteco,	487	739	524	751	581	822	2
el	297	752	304	765	581	822	2
Triqui,	308	752	335	765	581	822	2
el	340	752	348	765	581	822	2
Zapoteco,	352	752	396	765	581	822	2
el	400	752	408	765	581	822	2
Chanitno	412	752	453	765	581	822	2
y	457	752	462	765	581	822	2
el	466	752	474	765	581	822	2
Amuzgo	479	752	516	765	581	822	2
(1)	516	753	522	760	581	822	2
.	522	752	524	765	581	822	2
Pinzon	485	26	504	36	581	822	3
H	506	26	511	36	581	822	3
et	513	26	518	36	581	822	3
al	519	26	524	36	581	822	3
Rev.	58	27	70	36	581	822	3
Fac.	72	27	83	36	581	822	3
Med.	84	27	99	36	581	822	3
Hum.	100	27	116	36	581	822	3
2021;21(3)	118	27	148	36	581	822	3
:691-698.	148	27	171	36	581	822	3
Asimismo,	57	55	101	67	581	822	3
el	106	55	114	67	581	822	3
Centro	119	55	148	67	581	822	3
Binacional	153	55	198	67	581	822	3
para	203	55	223	67	581	822	3
el	227	55	235	67	581	822	3
Desarrollo	240	55	285	67	581	822	3
Indígena	57	68	96	81	581	822	3
Oaxaqueño	99	68	150	81	581	822	3
enumeró	153	68	193	81	581	822	3
otras	197	68	218	81	581	822	3
lenguas	222	68	256	81	581	822	3
como	260	68	285	81	581	822	3
el	57	82	64	94	581	822	3
Tlapaneco	67	82	112	94	581	822	3
y	116	82	121	94	581	822	3
el	124	82	132	94	581	822	3
Náhuatl	135	82	169	94	581	822	3
que	173	82	190	94	581	822	3
se	193	82	202	94	581	822	3
hablan	205	82	236	94	581	822	3
en	239	82	250	94	581	822	3
el	253	82	261	94	581	822	3
Valle	264	82	285	94	581	822	3
Central	57	95	88	108	581	822	3
de	90	95	102	108	581	822	3
California	104	95	145	108	581	822	3
(3)	145	96	152	103	581	822	3
.	152	95	154	108	581	822	3
PROGRAMAS	57	120	136	138	581	822	3
Y	139	120	147	138	581	822	3
SERVICIOS	150	120	215	138	581	822	3
De	57	364	69	377	581	822	3
acuerdo	72	364	107	377	581	822	3
con	110	364	126	377	581	822	3
esta	129	364	147	377	581	822	3
organización,	150	364	208	377	581	822	3
cada	211	364	232	377	581	822	3
comunidad	234	364	285	377	581	822	3
tiene	57	378	79	390	581	822	3
rasgos	84	378	112	390	581	822	3
culturales	117	378	160	390	581	822	3
y	164	378	169	390	581	822	3
lenguaje	174	378	212	390	581	822	3
únicos	217	378	246	390	581	822	3
que	250	378	267	390	581	822	3
los	272	378	285	390	581	822	3
hacen	57	391	83	404	581	822	3
diferentes	90	391	134	404	581	822	3
entre	141	391	164	404	581	822	3
sí,	171	391	179	404	581	822	3
pero	186	391	207	404	581	822	3
se	213	391	223	404	581	822	3
enfrentan	230	391	273	404	581	822	3
a	279	391	285	404	581	822	3
problemas	57	405	103	417	581	822	3
similares	108	405	146	417	581	822	3
en	150	405	161	417	581	822	3
su	166	405	176	417	581	822	3
calidad	180	405	211	417	581	822	3
de	216	405	227	417	581	822	3
migrantes	231	405	275	417	581	822	3
y	280	405	285	417	581	822	3
su	57	418	67	431	581	822	3
experiencia	71	418	122	431	581	822	3
de	127	418	138	431	581	822	3
migración	142	418	187	431	581	822	3
parece	191	418	221	431	581	822	3
ser	226	418	238	431	581	822	3
universal.	243	418	285	431	581	822	3
Los	57	432	71	444	581	822	3
programas	75	432	122	444	581	822	3
que	126	432	143	444	581	822	3
ofrece	146	432	174	444	581	822	3
este	177	432	195	444	581	822	3
Centro	199	432	229	444	581	822	3
incluyen	232	432	269	444	581	822	3
las	273	432	285	444	581	822	3
capacitaciones	57	445	121	458	581	822	3
en	124	445	135	458	581	822	3
sensibilidad	138	445	190	458	581	822	3
cultural,	193	445	228	458	581	822	3
el	231	445	239	458	581	822	3
Programa	242	445	285	458	581	822	3
de	57	459	68	471	581	822	3
Acceso	70	459	101	471	581	822	3
a	103	459	108	471	581	822	3
la	110	459	117	471	581	822	3
Atención	119	459	159	471	581	822	3
Médica	161	459	193	471	581	822	3
y	195	459	200	471	581	822	3
Prevención	202	459	251	471	581	822	3
(3)	251	459	257	467	581	822	3
,	257	459	259	471	581	822	3
entre	261	459	285	471	581	822	3
otros	57	472	79	485	581	822	3
que	81	472	98	485	581	822	3
se	101	472	110	485	581	822	3
comentan	112	472	157	485	581	822	3
a	159	472	164	485	581	822	3
continuación.	166	472	226	485	581	822	3
Un	57	491	69	504	581	822	3
ejemplo	82	491	118	504	581	822	3
de	130	491	141	504	581	822	3
iniciativas	154	491	197	504	581	822	3
de	209	491	220	504	581	822	3
defensa	233	491	267	504	581	822	3
y	280	491	285	504	581	822	3
transformación	57	505	123	517	581	822	3
de	128	505	139	517	581	822	3
los	144	505	157	517	581	822	3
Determinantes	162	505	227	517	581	822	3
de	232	505	243	517	581	822	3
la	248	505	255	517	581	822	3
Salud	260	505	285	517	581	822	3
para	57	518	76	531	581	822	3
las	79	518	91	531	581	822	3
comunidades	94	518	154	531	581	822	3
indígenas	157	518	200	531	581	822	3
son	203	518	219	531	581	822	3
los	222	518	234	531	581	822	3
programas	237	518	285	531	581	822	3
que	57	532	74	544	581	822	3
ofrece	78	532	105	544	581	822	3
el	109	532	117	544	581	822	3
Centro	121	532	151	544	581	822	3
Binacional	155	532	200	544	581	822	3
para	204	532	224	544	581	822	3
el	228	532	236	544	581	822	3
Desarrollo	240	532	285	544	581	822	3
Indígena	57	545	96	558	581	822	3
Oaxaqueño.	100	545	153	558	581	822	3
Uno	157	545	176	558	581	822	3
de	180	545	191	558	581	822	3
estos	196	545	219	558	581	822	3
programas	223	545	271	558	581	822	3
es	275	545	285	558	581	822	3
el	57	559	64	571	581	822	3
"Programa	68	559	114	571	581	822	3
de	117	559	129	571	581	822	3
Intérpretes	132	559	180	571	581	822	3
en	183	559	194	571	581	822	3
Lenguas	198	559	235	571	581	822	3
Indígenas"	238	559	285	571	581	822	3
el	57	572	64	585	581	822	3
cual	67	572	85	585	581	822	3
es	88	572	97	585	581	822	3
una	100	572	117	585	581	822	3
colaboración	119	572	176	585	581	822	3
entre	179	572	202	585	581	822	3
el	205	572	212	585	581	822	3
Frente	215	572	243	585	581	822	3
Indígena	246	572	285	585	581	822	3
de	57	586	68	598	581	822	3
Organizaciones	74	586	141	598	581	822	3
Binacionales	147	586	202	598	581	822	3
(FIOB),	207	586	236	598	581	822	3
el	242	586	249	598	581	822	3
Centro	255	586	285	598	581	822	3
Binacional	57	599	102	612	581	822	3
para	106	599	126	612	581	822	3
el	130	599	138	612	581	822	3
Desarrollo	142	599	187	612	581	822	3
Indígena	191	599	230	612	581	822	3
Oaxaqueño	234	599	285	612	581	822	3
(CBDIO)	57	613	91	625	581	822	3
y	95	613	100	625	581	822	3
California	104	613	146	625	581	822	3
Rural	150	613	172	625	581	822	3
Legal	176	613	200	625	581	822	3
Assistance	204	613	249	625	581	822	3
(CRLA).	254	613	285	625	581	822	3
Este	57	626	75	639	581	822	3
programa	84	626	128	639	581	822	3
busca	137	626	163	639	581	822	3
reducir	173	626	204	639	581	822	3
la	213	626	221	639	581	822	3
desigualdad	231	626	285	639	581	822	3
educativa,	57	640	102	652	581	822	3
judicial	106	640	137	652	581	822	3
y	142	640	147	652	581	822	3
social	151	640	176	652	581	822	3
mediante	180	640	222	652	581	822	3
la	227	640	234	652	581	822	3
prestación	239	640	285	652	581	822	3
de	57	653	68	666	581	822	3
servicios	71	653	108	666	581	822	3
de	111	653	122	666	581	822	3
interpretación	125	653	188	666	581	822	3
en	190	653	202	666	581	822	3
lenguas	204	653	239	666	581	822	3
indígenas	242	653	285	666	581	822	3
como	57	667	82	679	581	822	3
el	90	667	97	679	581	822	3
Mixteco,	106	667	143	679	581	822	3
Zapoteco,	151	667	194	679	581	822	3
Triqui,	202	667	229	679	581	822	3
Chatino	237	667	272	679	581	822	3
y	280	667	285	679	581	822	3
Tlapaneco	57	680	102	693	581	822	3
(3)	102	681	109	688	581	822	3
.	109	680	111	693	581	822	3
Otros	57	699	81	712	581	822	3
de	85	699	96	712	581	822	3
los	100	699	112	712	581	822	3
programas	116	699	163	712	581	822	3
es	167	699	177	712	581	822	3
el	181	699	188	712	581	822	3
de	192	699	203	712	581	822	3
"Xi'na	207	699	232	712	581	822	3
Navali	236	699	263	712	581	822	3
(Los	267	699	285	712	581	822	3
niños	57	713	81	726	581	822	3
primero)",	86	713	128	726	581	822	3
en	133	713	144	726	581	822	3
el	149	713	157	726	581	822	3
que	162	713	179	726	581	822	3
el	183	713	191	726	581	822	3
CBDIO	196	713	225	726	581	822	3
fortalece	229	713	268	726	581	822	3
las	273	713	285	726	581	822	3
redes	57	726	81	739	581	822	3
de	83	726	94	739	581	822	3
seguridad	97	726	140	739	581	822	3
social	143	726	167	739	581	822	3
para	170	726	189	739	581	822	3
las	192	726	203	739	581	822	3
familias	206	726	239	739	581	822	3
indígenas	242	726	285	739	581	822	3
oaxaqueñas	57	740	109	753	581	822	3
migrantes	115	740	159	753	581	822	3
con	164	740	180	753	581	822	3
niños	186	740	210	753	581	822	3
de	215	740	226	753	581	822	3
0	232	740	237	753	581	822	3
a	243	740	248	753	581	822	3
5	253	740	258	753	581	822	3
años	264	740	285	753	581	822	3
de	57	753	68	766	581	822	3
edad.	74	753	98	766	581	822	3
En	104	753	115	766	581	822	3
este	120	753	138	766	581	822	3
programa,	144	753	189	766	581	822	3
las	195	753	207	766	581	822	3
familias	213	753	246	766	581	822	3
reciben	252	753	285	766	581	822	3
Un	297	87	309	100	581	822	3
tercer	311	87	337	100	581	822	3
programa	339	87	382	100	581	822	3
es	384	87	394	100	581	822	3
"Construyendo	396	87	461	100	581	822	3
Comunidades	464	87	524	100	581	822	3
Saludables	297	101	344	113	581	822	3
(BHC	348	101	370	113	581	822	3
por	374	101	389	113	581	822	3
su	393	101	403	113	581	822	3
sigla	407	101	427	113	581	822	3
en	431	101	442	113	581	822	3
inglés)	446	101	475	113	581	822	3
Leve	479	101	499	113	581	822	3
le	503	101	511	113	581	822	3
tu	515	101	524	113	581	822	3
Latiezh	297	114	328	127	581	822	3
mas	330	114	348	127	581	822	3
guen	350	114	373	127	581	822	3
(Zapoteco	374	114	419	127	581	822	3
Alto)".	421	114	447	127	581	822	3
En	448	114	459	127	581	822	3
este	461	114	479	127	581	822	3
programa	481	114	524	127	581	822	3
se	297	128	306	140	581	822	3
capacita	310	128	346	140	581	822	3
a	350	128	355	140	581	822	3
las	359	128	371	140	581	822	3
personas	374	128	414	140	581	822	3
para	418	128	437	140	581	822	3
que	441	128	458	140	581	822	3
defiendan	462	128	506	140	581	822	3
sus	510	128	524	140	581	822	3
derechos	297	141	337	154	581	822	3
y	339	141	344	154	581	822	3
reciban	346	141	379	154	581	822	3
capacitación	381	141	437	154	581	822	3
sobre	439	141	464	154	581	822	3
cómo	466	141	491	154	581	822	3
llevar	493	141	517	154	581	822	3
a	519	141	524	154	581	822	3
cabo	297	155	318	167	581	822	3
reuniones	322	155	365	167	581	822	3
con	369	155	385	167	581	822	3
funcionarios	389	155	443	167	581	822	3
gubernamentales	447	155	524	167	581	822	3
y	297	168	301	181	581	822	3
con	312	168	328	181	581	822	3
miembros	338	168	382	181	581	822	3
de	392	168	404	181	581	822	3
sus	414	168	428	181	581	822	3
comunidades.	438	168	500	181	581	822	3
Los	510	168	524	181	581	822	3
participantes	297	182	354	194	581	822	3
asisten	357	182	387	194	581	822	3
a	390	182	395	194	581	822	3
reuniones	398	182	441	194	581	822	3
legislativas	444	182	492	194	581	822	3
y	495	182	500	194	581	822	3
foros	502	182	524	194	581	822	3
públicos	297	195	334	208	581	822	3
y	336	195	341	208	581	822	3
participan	344	195	389	208	581	822	3
activamente	392	195	446	208	581	822	3
en	449	195	460	208	581	822	3
la	462	195	470	208	581	822	3
elaboración	473	195	524	208	581	822	3
de	297	209	308	221	581	822	3
políticas.	310	209	349	221	581	822	3
Algunos	297	228	333	241	581	822	3
otros	340	228	363	241	581	822	3
programas	370	228	417	241	581	822	3
llevados	425	228	461	241	581	822	3
a	468	228	473	241	581	822	3
cabo	480	228	502	241	581	822	3
por	509	228	524	241	581	822	3
CBDIO	297	241	325	254	581	822	3
incluyen	328	241	365	254	581	822	3
el	369	241	376	254	581	822	3
"Programa	380	241	426	254	581	822	3
de	429	241	440	254	581	822	3
Inmigración"	443	241	499	254	581	822	3
en	502	241	514	254	581	822	3
el	517	241	524	254	581	822	3
que	297	255	314	268	581	822	3
las	317	255	329	268	581	822	3
personas	333	255	373	268	581	822	3
reciben	377	255	409	268	581	822	3
apoyo	413	255	441	268	581	822	3
para	445	255	464	268	581	822	3
completar	468	255	513	268	581	822	3
el	517	255	524	268	581	822	3
trámite	297	268	328	281	581	822	3
y	332	268	337	281	581	822	3
los	341	268	353	281	581	822	3
procedimientos	357	268	426	281	581	822	3
para	430	268	449	281	581	822	3
la	453	268	461	281	581	822	3
obtención	464	268	509	281	581	822	3
de	513	268	524	281	581	822	3
la	297	282	304	295	581	822	3
ciudadanía	309	282	357	295	581	822	3
Estadounidense	362	282	432	295	581	822	3
y	437	282	442	295	581	822	3
la	447	282	454	295	581	822	3
renovación	459	282	508	295	581	822	3
de	513	282	524	295	581	822	3
sus	297	295	311	308	581	822	3
solicitudes	315	295	362	308	581	822	3
de	367	295	378	308	581	822	3
Acción	383	295	413	308	581	822	3
Diferida;	417	295	454	308	581	822	3
y	459	295	464	308	581	822	3
el	469	295	476	308	581	822	3
programa	481	295	524	308	581	822	3
"Guelaguetza	297	309	355	322	581	822	3
California",	359	309	405	322	581	822	3
el	408	309	416	322	581	822	3
cual	419	309	437	322	581	822	3
es	441	309	450	322	581	822	3
una	454	309	470	322	581	822	3
celebración	474	309	524	322	581	822	3
cultural	297	322	330	335	581	822	3
de	332	322	344	335	581	822	3
la	346	322	354	335	581	822	3
fiesta	357	322	380	335	581	822	3
de	383	322	394	335	581	822	3
los	397	322	409	335	581	822	3
Lunes	412	322	438	335	581	822	3
del	441	322	454	335	581	822	3
Cerro	457	322	481	335	581	822	3
donde	484	322	512	335	581	822	3
se	515	322	524	335	581	822	3
exhiben	297	336	332	349	581	822	3
vestimenta	334	336	383	349	581	822	3
y	385	336	390	349	581	822	3
alimentos	392	336	435	349	581	822	3
tradicionales	438	336	494	349	581	822	3
(3)	494	337	500	344	581	822	3
.	500	336	502	349	581	822	3
Estados	297	355	330	368	581	822	3
Unidos	334	355	365	368	581	822	3
tiene	369	355	391	368	581	822	3
uno	395	355	413	368	581	822	3
de	417	355	428	368	581	822	3
los	432	355	444	368	581	822	3
mejores	448	355	483	368	581	822	3
sistemas	487	355	524	368	581	822	3
de	297	369	308	381	581	822	3
salud	311	369	335	381	581	822	3
del	338	369	352	381	581	822	3
mundo	356	369	388	381	581	822	3
y	391	369	396	381	581	822	3
tiene	400	369	422	381	581	822	3
las	426	369	437	381	581	822	3
condiciones,	441	369	496	381	581	822	3
como	500	369	524	381	581	822	3
ningún	297	382	328	395	581	822	3
otro	333	382	351	395	581	822	3
país,	356	382	375	395	581	822	3
para	380	382	400	395	581	822	3
apoyar	404	382	434	395	581	822	3
a	439	382	444	395	581	822	3
las	449	382	460	395	581	822	3
comunidades	465	382	524	395	581	822	3
desfavorecidas.	297	396	364	408	581	822	3
Es	366	396	375	408	581	822	3
esencial	377	396	412	408	581	822	3
que	415	396	431	408	581	822	3
los	434	396	446	408	581	822	3
sistemas	448	396	486	408	581	822	3
de	488	396	499	408	581	822	3
salud	501	396	524	408	581	822	3
desarrollen	297	409	346	422	581	822	3
programas	349	409	397	422	581	822	3
que	401	409	418	422	581	822	3
reflejen	421	409	454	422	581	822	3
la	458	409	466	422	581	822	3
complejidad	470	409	524	422	581	822	3
de	297	423	308	435	581	822	3
los	313	423	325	435	581	822	3
grupos	330	423	361	435	581	822	3
desfavorecidos	366	423	431	435	581	822	3
y	436	423	441	435	581	822	3
estén	446	423	470	435	581	822	3
preparados	475	423	524	435	581	822	3
para	297	436	316	449	581	822	3
apoyar	322	436	353	449	581	822	3
las	359	436	371	449	581	822	3
necesidades	377	436	431	449	581	822	3
de	437	436	449	449	581	822	3
salud	455	436	478	449	581	822	3
de	485	436	496	449	581	822	3
estas	502	436	524	449	581	822	3
comunidades.	297	450	358	462	581	822	3
En	362	450	373	462	581	822	3
la	376	450	384	462	581	822	3
actualidad,	387	450	435	462	581	822	3
existe	439	450	464	462	581	822	3
una	468	450	484	462	581	822	3
carencia	488	450	524	462	581	822	3
significativa	297	463	348	476	581	822	3
de	352	463	363	476	581	822	3
programas	366	463	413	476	581	822	3
con	417	463	433	476	581	822	3
sensibilidad	436	463	488	476	581	822	3
cultural	491	463	524	476	581	822	3
y	297	477	301	489	581	822	3
un	307	477	319	489	581	822	3
número	324	477	359	489	581	822	3
limitado	364	477	401	489	581	822	3
de	406	477	417	489	581	822	3
materiales	423	477	468	489	581	822	3
en	473	477	485	489	581	822	3
lenguas	490	477	524	489	581	822	3
nativas	297	490	328	503	581	822	3
que	334	490	351	503	581	822	3
promuevan	358	490	409	503	581	822	3
la	416	490	423	503	581	822	3
comprensión	430	490	488	503	581	822	3
de	495	490	506	503	581	822	3
las	513	490	524	503	581	822	3
comunidades	297	504	356	516	581	822	3
indígenas	359	504	402	516	581	822	3
oaxaqueñas	405	504	458	516	581	822	3
en	461	504	472	516	581	822	3
los	475	504	488	516	581	822	3
Estados	491	504	524	516	581	822	3
Unidos	297	517	327	530	581	822	3
y	330	517	335	530	581	822	3
en	338	517	349	530	581	822	3
todo	352	517	373	530	581	822	3
el	376	517	384	530	581	822	3
mundo.	387	517	421	530	581	822	3
Analizar	424	517	459	530	581	822	3
los	462	517	474	530	581	822	3
programas	477	517	524	530	581	822	3
existentes	297	531	341	543	581	822	3
para	346	531	366	543	581	822	3
promover	371	531	415	543	581	822	3
la	420	531	428	543	581	822	3
salud	433	531	457	543	581	822	3
global	463	531	490	543	581	822	3
de	496	531	507	543	581	822	3
las	513	531	524	543	581	822	3
comunidades	297	544	356	557	581	822	3
indígenas	361	544	404	557	581	822	3
oaxaqueñas	409	544	462	557	581	822	3
puede	467	544	495	557	581	822	3
dar	500	544	514	557	581	822	3
a	519	544	524	557	581	822	3
los	297	558	309	570	581	822	3
profesionales	311	558	370	570	581	822	3
práctica	372	558	407	570	581	822	3
avanzada	409	558	451	570	581	822	3
de	453	558	464	570	581	822	3
la	467	558	474	570	581	822	3
enfermería	477	558	524	570	581	822	3
y	297	571	301	584	581	822	3
a	305	571	310	584	581	822	3
los	314	571	326	584	581	822	3
trabajadores	330	571	385	584	581	822	3
de	389	571	400	584	581	822	3
la	404	571	411	584	581	822	3
salud	415	571	438	584	581	822	3
pública	442	571	475	584	581	822	3
ideas	478	571	501	584	581	822	3
para	505	571	524	584	581	822	3
futuras	297	585	327	597	581	822	3
iniciativas	330	585	373	597	581	822	3
que	375	585	392	597	581	822	3
fortalezcan	394	585	443	597	581	822	3
y	445	585	450	597	581	822	3
mejoren	452	585	489	597	581	822	3
la	491	585	499	597	581	822	3
salud	501	585	524	597	581	822	3
de	297	598	308	611	581	822	3
las	310	598	322	611	581	822	3
comunidades	324	598	383	611	581	822	3
oaxaqueñas.	386	598	440	611	581	822	3
PROBLEMAS	297	623	372	641	581	822	3
DE	374	623	391	641	581	822	3
SALUD	394	623	435	641	581	822	3
En	297	645	308	658	581	822	3
la	317	645	325	658	581	822	3
actualidad,	334	645	382	658	581	822	3
las	391	645	403	658	581	822	3
comunidades	413	645	472	658	581	822	3
indígenas	482	645	524	658	581	822	3
oaxaqueñas	297	659	349	672	581	822	3
afrontan	354	659	391	672	581	822	3
la	396	659	403	672	581	822	3
amenaza	408	659	448	672	581	822	3
de	452	659	463	672	581	822	3
la	468	659	476	672	581	822	3
pandemia	480	659	524	672	581	822	3
de	297	672	308	685	581	822	3
COVID-19	314	672	357	685	581	822	3
al	363	672	371	685	581	822	3
igual	377	672	399	685	581	822	3
que	405	672	422	685	581	822	3
el	428	672	436	685	581	822	3
resto	442	672	464	685	581	822	3
del	470	672	484	685	581	822	3
mundo.	490	672	524	685	581	822	3
Las	297	686	311	699	581	822	3
estadísticas	320	686	370	699	581	822	3
siguen	379	686	409	699	581	822	3
cambiando	418	686	468	699	581	822	3
a	477	686	482	699	581	822	3
medida	491	686	524	699	581	822	3
que	297	699	314	712	581	822	3
la	318	699	326	712	581	822	3
pandemia	330	699	374	712	581	822	3
de	379	699	390	712	581	822	3
COVID-19	394	699	437	712	581	822	3
se	442	699	451	712	581	822	3
controla	455	699	492	712	581	822	3
con	496	699	512	712	581	822	3
la	517	699	524	712	581	822	3
vacunación	297	713	347	726	581	822	3
y	349	713	354	726	581	822	3
las	357	713	369	726	581	822	3
medidas	372	713	409	726	581	822	3
de	412	713	423	726	581	822	3
salud	426	713	449	726	581	822	3
pública.	452	713	487	726	581	822	3
Hasta	489	713	514	726	581	822	3
el	517	713	524	726	581	822	3
17	297	726	307	739	581	822	3
de	311	726	322	739	581	822	3
Diciembre	326	726	371	739	581	822	3
de	375	726	386	739	581	822	3
2020,	390	726	414	739	581	822	3
se	417	726	427	739	581	822	3
habían	431	726	461	739	581	822	3
registrado	464	726	509	739	581	822	3
un	513	726	524	739	581	822	3
total	297	740	317	753	581	822	3
de	320	740	331	753	581	822	3
26,645	334	740	363	753	581	822	3
casos	366	740	390	753	581	822	3
de	393	740	404	753	581	822	3
COVID-19	408	740	450	753	581	822	3
y	453	740	458	753	581	822	3
2,034	461	740	485	753	581	822	3
muertes	488	740	524	753	581	822	3
en	297	753	308	766	581	822	3
la	310	753	317	766	581	822	3
región	319	753	347	766	581	822	3
de	349	753	360	766	581	822	3
Oaxaca,	362	753	397	766	581	822	3
México.	398	753	432	766	581	822	3
Esto	434	753	452	766	581	822	3
en	454	753	465	766	581	822	3
comparación	467	753	524	766	581	822	3
Pág.	493	787	509	800	581	822	3
693	511	787	524	800	581	822	3
ARTICULO	537	255	552	309	581	822	3
ESPECIAL	537	311	552	359	581	822	3
En	57	142	68	155	581	822	3
California,	72	142	116	155	581	822	3
el	120	142	128	155	581	822	3
Instituto	133	142	170	155	581	822	3
Nacional	174	142	213	155	581	822	3
de	217	142	228	155	581	822	3
los	233	142	245	155	581	822	3
Pueblos	250	142	285	155	581	822	3
Indígenas,	57	156	102	169	581	822	3
la	107	156	115	169	581	822	3
oficina	121	156	150	169	581	822	3
del	155	156	169	169	581	822	3
Gobernador	175	156	228	169	581	822	3
de	234	156	245	169	581	822	3
Oaxaca,	250	156	285	169	581	822	3
el	57	169	64	182	581	822	3
Programa	73	169	115	182	581	822	3
Nacional	124	169	162	182	581	822	3
de	170	169	181	182	581	822	3
Solidaridad	190	169	240	182	581	822	3
junto	248	169	271	182	581	822	3
a	279	169	285	182	581	822	3
los	57	183	69	196	581	822	3
trabajadores	76	183	131	196	581	822	3
agrícolas	138	183	177	196	581	822	3
han	184	183	201	196	581	822	3
defendido	208	183	254	196	581	822	3
a	261	183	266	196	581	822	3
las	273	183	285	196	581	822	3
comunidades	57	196	116	209	581	822	3
indígenas	123	196	166	209	581	822	3
oaxaqueñas	172	196	225	209	581	822	3
en	232	196	243	209	581	822	3
todo	249	196	270	209	581	822	3
el	277	196	285	209	581	822	3
estado;	57	210	89	223	581	822	3
sin	91	210	104	223	581	822	3
embargo,	106	210	148	223	581	822	3
este	151	210	169	223	581	822	3
no	172	210	183	223	581	822	3
es	186	210	195	223	581	822	3
el	198	210	206	223	581	822	3
caso	208	210	228	223	581	822	3
en	231	210	242	223	581	822	3
todos	244	210	269	223	581	822	3
los	272	210	285	223	581	822	3
estados	57	223	90	236	581	822	3
de	95	223	106	236	581	822	3
Estados	110	223	144	236	581	822	3
Unidos.	148	223	181	236	581	822	3
En	186	223	197	236	581	822	3
el	201	223	209	236	581	822	3
Valle	213	223	233	236	581	822	3
Central	238	223	269	236	581	822	3
de	273	223	285	236	581	822	3
California,	57	237	100	250	581	822	3
el	105	237	113	250	581	822	3
Centro	118	237	148	250	581	822	3
Binacional	152	237	198	250	581	822	3
para	203	237	222	250	581	822	3
el	227	237	235	250	581	822	3
Desarrollo	240	237	285	250	581	822	3
Indígena	57	250	96	263	581	822	3
Oaxaqueño,	99	250	152	263	581	822	3
fundado	156	250	193	263	581	822	3
en	197	250	208	263	581	822	3
1993,	212	250	236	263	581	822	3
es	240	250	249	263	581	822	3
una	253	250	270	263	581	822	3
de	273	250	285	263	581	822	3
las	57	264	68	277	581	822	3
principales	74	264	122	277	581	822	3
organizaciones	128	264	194	277	581	822	3
sin	200	264	213	277	581	822	3
fines	219	264	239	277	581	822	3
de	245	264	257	277	581	822	3
lucro	262	264	285	277	581	822	3
que	57	277	74	290	581	822	3
presta	79	277	106	290	581	822	3
servicios	111	277	149	290	581	822	3
a	154	277	159	290	581	822	3
los	164	277	177	290	581	822	3
oaxaqueños	182	277	235	290	581	822	3
migrantes	240	277	285	290	581	822	3
que	57	291	74	304	581	822	3
viven	78	291	102	304	581	822	3
en	106	291	118	304	581	822	3
California.	122	291	166	304	581	822	3
Dichos	171	291	200	304	581	822	3
servicios	205	291	243	304	581	822	3
incluyen	247	291	285	304	581	822	3
eventos	57	304	91	317	581	822	3
educativos,	100	304	150	317	581	822	3
defensa	159	304	193	317	581	822	3
de	203	304	214	317	581	822	3
los	223	304	235	317	581	822	3
derechos	244	304	285	317	581	822	3
de	57	318	68	331	581	822	3
los	76	318	88	331	581	822	3
trabajadores,	96	318	153	331	581	822	3
orientación,	160	318	213	331	581	822	3
asesoramiento	220	318	285	331	581	822	3
y	57	331	62	344	581	822	3
consejería,	69	331	116	344	581	822	3
así	124	331	135	344	581	822	3
como	143	331	168	344	581	822	3
remisiones	175	331	223	344	581	822	3
basadas	230	331	266	344	581	822	3
en	273	331	285	344	581	822	3
necesidades	57	345	111	358	581	822	3
específicas	113	345	160	358	581	822	3
identificadas	162	345	218	358	581	822	3
(3)	218	346	225	353	581	822	3
.	225	345	227	358	581	822	3
asistencia	297	55	339	67	581	822	3
sobre	344	55	368	67	581	822	3
cómo	372	55	397	67	581	822	3
desenvolverse	402	55	464	67	581	822	3
y	469	55	474	67	581	822	3
utilizar	478	55	508	67	581	822	3
los	512	55	524	67	581	822	3
sistemas	297	68	334	81	581	822	3
de	336	68	347	81	581	822	3
salud	350	68	373	81	581	822	3
y	375	68	380	81	581	822	3
educación	382	68	428	81	581	822	3
de	430	68	441	81	581	822	3
California	444	68	485	81	581	822	3
(3)	485	69	492	76	581	822	3
.	492	68	494	81	581	822	3
Rev.	57	26	68	36	581	822	4
Fac.	70	26	81	36	581	822	4
Med.	83	26	97	36	581	822	4
Hum.	99	26	115	36	581	822	4
2021;21(3)	116	26	146	36	581	822	4
:691-698.	146	27	169	36	581	822	4
ARTICULO	29	305	44	359	581	822	4
ESPECIAL	29	255	44	303	581	822	4
con	57	55	73	67	581	822	4
las	76	55	88	67	581	822	4
estadísticas	91	55	141	67	581	822	4
proporcionadas	144	55	213	67	581	822	4
para	216	55	236	67	581	822	4
México	239	55	270	67	581	822	4
en	273	55	285	67	581	822	4
general,	57	68	92	81	581	822	4
que	96	68	113	81	581	822	4
revelan	117	68	149	81	581	822	4
un	154	68	165	81	581	822	4
total	170	68	190	81	581	822	4
de	194	68	205	81	581	822	4
1,29	209	68	228	81	581	822	4
millones	232	68	269	81	581	822	4
de	273	68	285	81	581	822	4
casos	57	82	81	94	581	822	4
y	83	82	88	94	581	822	4
116.000	90	82	124	94	581	822	4
muertes	127	82	163	94	581	822	4
(10)	163	82	173	90	581	822	4
.	173	82	175	94	581	822	4
En	57	101	68	113	581	822	4
los	71	101	83	113	581	822	4
Estados	87	101	120	113	581	822	4
Unidos,	124	101	157	113	581	822	4
hasta	160	101	183	113	581	822	4
el	187	101	194	113	581	822	4
17	198	101	208	113	581	822	4
de	212	101	223	113	581	822	4
diciembre	226	101	270	113	581	822	4
de	273	101	285	113	581	822	4
2020,	57	114	80	127	581	822	4
se	85	114	94	127	581	822	4
informó	98	114	133	127	581	822	4
de	138	114	149	127	581	822	4
un	153	114	165	127	581	822	4
total	169	114	189	127	581	822	4
de	194	114	205	127	581	822	4
17,4	209	114	228	127	581	822	4
millones	232	114	269	127	581	822	4
de	273	114	285	127	581	822	4
casos	57	128	81	140	581	822	4
y	85	128	90	140	581	822	4
313.000	94	128	129	140	581	822	4
muertes	133	128	170	140	581	822	4
por	174	128	189	140	581	822	4
COVID-19.	194	128	239	140	581	822	4
California	243	128	285	140	581	822	4
reportó	57	141	90	154	581	822	4
1.7	92	141	105	154	581	822	4
millones	107	141	144	154	581	822	4
de	146	141	157	154	581	822	4
casos	159	141	183	154	581	822	4
y	185	141	190	154	581	822	4
22,221	192	141	221	154	581	822	4
muertes	223	141	260	154	581	822	4
(10)	260	142	269	149	581	822	4
.	269	141	272	154	581	822	4
En	274	141	285	154	581	822	4
el	57	155	64	167	581	822	4
condado	67	155	106	167	581	822	4
de	108	155	120	167	581	822	4
Fresno	122	155	151	167	581	822	4
del	154	155	168	167	581	822	4
Valle	170	155	191	167	581	822	4
Central	193	155	225	167	581	822	4
de	227	155	238	167	581	822	4
California,	241	155	285	167	581	822	4
hasta	57	168	80	181	581	822	4
el	83	168	91	181	581	822	4
18	94	168	104	181	581	822	4
de	107	168	118	181	581	822	4
diciembre	121	168	165	181	581	822	4
de	168	168	179	181	581	822	4
2020	182	168	204	181	581	822	4
se	207	168	216	181	581	822	4
documentó	219	168	270	181	581	822	4
un	273	168	285	181	581	822	4
número	57	182	91	194	581	822	4
total	95	182	116	194	581	822	4
de	120	182	131	194	581	822	4
49.918	135	182	164	194	581	822	4
casos	168	182	192	194	581	822	4
y	196	182	201	194	581	822	4
557	205	182	221	194	581	822	4
muertes	225	182	261	194	581	822	4
(11)	261	182	271	190	581	822	4
.	271	182	273	194	581	822	4
El	277	182	285	194	581	822	4
Valle	57	195	77	208	581	822	4
Central	81	195	112	208	581	822	4
de	116	195	127	208	581	822	4
California	130	195	172	208	581	822	4
incluye	175	195	207	208	581	822	4
los	210	195	222	208	581	822	4
siguientes	226	195	270	208	581	822	4
19	274	195	285	208	581	822	4
condados:	57	209	102	221	581	822	4
Butte,	105	209	131	221	581	822	4
Colusa,	133	209	165	221	581	822	4
Glenn,	168	209	196	221	581	822	4
Fresno,	199	209	230	221	581	822	4
Kern,	233	209	255	221	581	822	4
Kings,	258	209	285	221	581	822	4
Madera,	57	222	92	235	581	822	4
Merced,	96	222	131	235	581	822	4
Placer,	136	222	164	235	581	822	4
San	168	222	184	235	581	822	4
Joaquín,	189	222	226	235	581	822	4
Sacramento,	230	222	285	235	581	822	4
Shasta,	57	236	88	248	581	822	4
Solano,	93	236	125	248	581	822	4
Stanislaus,	130	236	176	248	581	822	4
Sutter,	181	236	209	248	581	822	4
Tehama,	214	236	251	248	581	822	4
Tulare,	256	236	285	248	581	822	4
Yolo	57	249	76	262	581	822	4
y	78	249	83	262	581	822	4
Yuba	84	249	106	262	581	822	4
(12)	106	250	116	257	581	822	4
.	116	249	118	262	581	822	4
Hasta	57	268	81	281	581	822	4
el	84	268	91	281	581	822	4
12	94	268	105	281	581	822	4
de	107	268	118	281	581	822	4
marzo	121	268	148	281	581	822	4
de	151	268	162	281	581	822	4
2021,	164	268	188	281	581	822	4
se	190	268	200	281	581	822	4
estima	202	268	231	281	581	822	4
que	234	268	251	281	581	822	4
el	253	268	261	281	581	822	4
2,6%	263	268	285	281	581	822	4
de	57	282	68	295	581	822	4
la	71	282	79	295	581	822	4
población	82	282	126	295	581	822	4
mundial	129	282	165	295	581	822	4
(202.508.023	169	282	225	295	581	822	4
personas)	228	282	270	295	581	822	4
ha	274	282	285	295	581	822	4
recibido	57	295	93	308	581	822	4
al	96	295	104	308	581	822	4
menos	107	295	137	308	581	822	4
una	141	295	157	308	581	822	4
dosis	161	295	183	308	581	822	4
de	187	295	198	308	581	822	4
las	202	295	214	308	581	822	4
vacunas	217	295	253	308	581	822	4
contra	256	295	285	308	581	822	4
el	57	309	64	322	581	822	4
COVID-19	67	309	110	322	581	822	4
disponibles	113	309	163	322	581	822	4
y	166	309	171	322	581	822	4
que	174	309	191	322	581	822	4
el	194	309	202	322	581	822	4
0,96%	205	309	231	322	581	822	4
(75.139.404	234	309	285	322	581	822	4
personas)	57	322	99	335	581	822	4
está	105	322	123	335	581	822	4
totalmente	129	322	178	335	581	822	4
vacunada.	184	322	228	335	581	822	4
En	234	322	245	335	581	822	4
Estados	251	322	285	335	581	822	4
Unidos,	57	336	90	349	581	822	4
el	98	336	105	349	581	822	4
19,52%	113	336	145	349	581	822	4
(645.071.674	153	336	209	349	581	822	4
personas)	217	336	260	349	581	822	4
han	268	336	285	349	581	822	4
recibido	57	349	93	362	581	822	4
al	95	349	103	362	581	822	4
menos	105	349	135	362	581	822	4
una	138	349	154	362	581	822	4
dosis	157	349	179	362	581	822	4
y	182	349	187	362	581	822	4
el	189	349	197	362	581	822	4
10,32%	200	349	232	362	581	822	4
(33.863.127	234	349	285	362	581	822	4
personas)	57	363	99	376	581	822	4
han	101	363	117	376	581	822	4
sido	119	363	137	376	581	822	4
totalmente	139	363	187	376	581	822	4
vacunadas.	189	363	237	376	581	822	4
En	239	363	250	376	581	822	4
México,	251	363	285	376	581	822	4
el	57	376	64	389	581	822	4
2,26%	69	376	96	389	581	822	4
de	100	376	111	389	581	822	4
la	116	376	124	389	581	822	4
población	128	376	172	389	581	822	4
(2.882.000	177	376	222	389	581	822	4
personas)	226	376	269	389	581	822	4
ha	274	376	285	389	581	822	4
recibido	57	390	93	403	581	822	4
al	97	390	105	403	581	822	4
menos	110	390	140	403	581	822	4
una	144	390	161	403	581	822	4
dosis	166	390	188	403	581	822	4
y	193	390	198	403	581	822	4
el	203	390	211	403	581	822	4
0,48%	216	390	242	403	581	822	4
(606.000	247	390	285	403	581	822	4
personas)	57	403	99	416	581	822	4
se	104	403	114	416	581	822	4
ha	119	403	130	416	581	822	4
vacunado	135	403	178	416	581	822	4
completamente	183	403	253	416	581	822	4
(10)	253	404	263	411	581	822	4
.	263	403	265	416	581	822	4
Las	270	403	285	416	581	822	4
tasas	57	417	79	430	581	822	4
de	81	417	92	430	581	822	4
vacunación	94	417	144	430	581	822	4
específicas	146	417	193	430	581	822	4
para	195	417	215	430	581	822	4
los	217	417	229	430	581	822	4
oaxaqueños	231	417	285	430	581	822	4
que	57	430	74	443	581	822	4
viven	78	430	102	443	581	822	4
en	106	430	117	443	581	822	4
los	122	430	134	443	581	822	4
Estados	139	430	172	443	581	822	4
Unidos	177	430	208	443	581	822	4
y	212	430	217	443	581	822	4
en	221	430	233	443	581	822	4
México	237	430	268	443	581	822	4
no	273	430	285	443	581	822	4
estaban	57	444	92	457	581	822	4
disponibles	97	444	147	457	581	822	4
al	152	444	160	457	581	822	4
momento	165	444	208	457	581	822	4
de	213	444	224	457	581	822	4
escribir	229	444	261	457	581	822	4
este	266	444	285	457	581	822	4
manuscrito.	57	457	108	470	581	822	4
Por	57	477	71	489	581	822	4
otro	73	477	91	489	581	822	4
lado,	93	477	114	489	581	822	4
la	116	477	123	489	581	822	4
malnutrición,	125	477	183	489	581	822	4
la	185	477	193	489	581	822	4
parasitosis	194	477	240	489	581	822	4
intestinal,	242	477	285	489	581	822	4
la	57	490	64	503	581	822	4
anemia	67	490	99	503	581	822	4
por	101	490	117	503	581	822	4
deficiencia	119	490	166	503	581	822	4
de	168	490	180	503	581	822	4
hierro,	182	490	210	503	581	822	4
las	212	490	224	503	581	822	4
tasas	226	490	248	503	581	822	4
altas	251	490	271	503	581	822	4
de	273	490	285	503	581	822	4
mortalidad	57	504	105	516	581	822	4
infantil,	108	504	140	516	581	822	4
las	143	504	155	516	581	822	4
tasas	157	504	179	516	581	822	4
altas	182	504	202	516	581	822	4
de	205	504	216	516	581	822	4
mortalidad	218	504	267	516	581	822	4
por	269	504	285	516	581	822	4
maternidad,	57	517	110	530	581	822	4
así	113	517	124	530	581	822	4
como	127	517	152	530	581	822	4
las	155	517	167	530	581	822	4
tasas	169	517	191	530	581	822	4
altas	194	517	214	530	581	822	4
de	217	517	228	530	581	822	4
tuberculosis	231	517	285	530	581	822	4
y	57	531	62	543	581	822	4
otras	69	531	90	543	581	822	4
enfermedades	97	531	160	543	581	822	4
infecciosas	167	531	215	543	581	822	4
son	222	531	237	543	581	822	4
comunes	244	531	285	543	581	822	4
en	57	544	68	557	581	822	4
los	75	544	87	557	581	822	4
grupos	94	544	125	557	581	822	4
nativos/indígenas	132	544	210	557	581	822	4
del	216	544	230	557	581	822	4
continente	237	544	285	557	581	822	4
americano	57	558	103	570	581	822	4
(13)	103	558	113	566	581	822	4
.	113	558	115	570	581	822	4
Además,	116	558	154	570	581	822	4
las	155	558	167	570	581	822	4
enfermedades	168	558	231	570	581	822	4
etiquetadas	233	558	285	570	581	822	4
por	57	571	72	584	581	822	4
Montenegro	73	571	128	584	581	822	4
y	130	571	135	584	581	822	4
Stephens	136	571	177	584	581	822	4
como	179	571	204	584	581	822	4
"enfermedades	205	571	272	584	581	822	4
de	273	571	285	584	581	822	4
la	57	585	64	597	581	822	4
aculturación",	66	585	125	597	581	822	4
como	127	585	151	597	581	822	4
la	153	585	161	597	581	822	4
diabetes,	162	585	202	597	581	822	4
la	204	585	211	597	581	822	4
hipertensión	213	585	269	597	581	822	4
y	270	585	275	597	581	822	4
la	277	585	285	597	581	822	4
obesidad,	57	598	99	611	581	822	4
surgen	102	598	132	611	581	822	4
como	135	598	160	611	581	822	4
importantes	162	598	216	611	581	822	4
amenazas	219	598	262	611	581	822	4
para	265	598	285	611	581	822	4
la	57	612	64	624	581	822	4
salud	66	612	90	624	581	822	4
de	92	612	103	624	581	822	4
las	105	612	117	624	581	822	4
comunidades	119	612	179	624	581	822	4
nativas	181	612	212	624	581	822	4
en	214	612	225	624	581	822	4
el	227	612	235	624	581	822	4
continente	237	612	285	624	581	822	4
americano	57	625	103	638	581	822	4
y	106	625	111	638	581	822	4
en	113	625	124	638	581	822	4
todo	127	625	148	638	581	822	4
el	150	625	158	638	581	822	4
mundo.	160	625	194	638	581	822	4
Estas	197	625	219	638	581	822	4
enfermedades	221	625	285	638	581	822	4
se	57	639	66	651	581	822	4
consideran	80	639	128	651	581	822	4
afecciones	142	639	188	651	581	822	4
modernas	202	639	246	651	581	822	4
como	260	639	285	651	581	822	4
consecuencia	57	652	116	665	581	822	4
del	122	652	136	665	581	822	4
cambio	141	652	174	665	581	822	4
en	180	652	191	665	581	822	4
el	197	652	204	665	581	822	4
comportamiento	210	652	285	665	581	822	4
nutricional	57	666	104	678	581	822	4
para	107	666	127	678	581	822	4
adaptarse	130	666	173	678	581	822	4
a	177	666	182	678	581	822	4
los	185	666	197	678	581	822	4
estándares	201	666	248	678	581	822	4
de	252	666	263	678	581	822	4
vida	266	666	285	678	581	822	4
modernos	57	679	102	692	581	822	4
(13)	102	680	111	687	581	822	4
.	111	679	114	692	581	822	4
Se	118	679	129	692	581	822	4
necesita	133	679	169	692	581	822	4
investigar	174	679	217	692	581	822	4
los	221	679	234	692	581	822	4
índices	238	679	269	692	581	822	4
de	273	679	285	692	581	822	4
estas	57	693	79	705	581	822	4
enfermedades	82	693	145	705	581	822	4
emergentes	148	693	201	705	581	822	4
y	204	693	209	705	581	822	4
otros	212	693	235	705	581	822	4
problemas	238	693	285	705	581	822	4
de	57	706	68	719	581	822	4
salud	77	706	100	719	581	822	4
que	109	706	126	719	581	822	4
suelen	134	706	163	719	581	822	4
estar	172	706	193	719	581	822	4
presentes	202	706	244	719	581	822	4
en	253	706	264	719	581	822	4
las	273	706	285	719	581	822	4
poblaciones	57	720	110	732	581	822	4
oaxaqueñas.	112	720	167	732	581	822	4
A	57	739	63	751	581	822	4
pesar	65	739	89	751	581	822	4
del	91	739	105	751	581	822	4
crecimiento	107	739	159	751	581	822	4
de	161	739	172	751	581	822	4
la	174	739	182	751	581	822	4
comunidad	184	739	234	751	581	822	4
oaxaqueña	236	739	285	751	581	822	4
en	57	752	68	765	581	822	4
los	69	752	82	765	581	822	4
Estados	84	752	117	765	581	822	4
Unidos,	119	752	152	765	581	822	4
no	154	752	165	765	581	822	4
se	167	752	176	765	581	822	4
han	178	752	195	765	581	822	4
realizado	197	752	236	765	581	822	4
suficientes	238	752	285	765	581	822	4
Pág.	56	787	72	800	581	822	4
694	74	787	87	800	581	822	4
Comunidades	408	26	445	35	581	822	4
indígenas	447	26	473	35	581	822	4
de	475	26	481	35	581	822	4
oaxaca,	482	26	504	35	581	822	4
méxico	505	26	525	35	581	822	4
investigaciones	297	55	364	67	581	822	4
que	375	55	392	67	581	822	4
revelen	404	55	436	67	581	822	4
las	447	55	459	67	581	822	4
necesidades	470	55	524	67	581	822	4
específicas	297	68	344	81	581	822	4
de	349	68	361	81	581	822	4
salud	366	68	390	81	581	822	4
y	395	68	400	81	581	822	4
las	406	68	417	81	581	822	4
barreras	423	68	459	81	581	822	4
a	464	68	469	81	581	822	4
las	475	68	487	81	581	822	4
que	492	68	509	81	581	822	4
se	515	68	524	81	581	822	4
enfrenta	297	82	334	94	581	822	4
esta	336	82	354	94	581	822	4
población.	356	82	402	94	581	822	4
Las	404	82	418	94	581	822	4
disparidades	420	82	476	94	581	822	4
en	478	82	489	94	581	822	4
materia	491	82	524	94	581	822	4
de	297	95	308	108	581	822	4
salud	310	95	333	108	581	822	4
existentes	335	95	379	108	581	822	4
entre	381	95	404	108	581	822	4
las	406	95	418	108	581	822	4
comunidades	420	95	480	108	581	822	4
indígenas	482	95	524	108	581	822	4
oaxaqueñas	297	109	349	121	581	822	4
exigen	352	109	382	121	581	822	4
más	384	109	402	121	581	822	4
programas	405	109	452	121	581	822	4
de	455	109	466	121	581	822	4
intervención	469	109	524	121	581	822	4
sanitaria	297	122	334	135	581	822	4
para	335	122	354	135	581	822	4
abordar	355	122	390	135	581	822	4
de	391	122	402	135	581	822	4
cerca	403	122	426	135	581	822	4
los	427	122	439	135	581	822	4
riesgos	440	122	471	135	581	822	4
para	472	122	492	135	581	822	4
la	493	122	500	135	581	822	4
salud	501	122	524	135	581	822	4
de	297	136	308	148	581	822	4
esta	310	136	327	148	581	822	4
comunidad.	329	136	382	148	581	822	4
Por	383	136	398	148	581	822	4
ejemplo,	400	136	438	148	581	822	4
se	439	136	449	148	581	822	4
sabe	451	136	471	148	581	822	4
que	473	136	490	148	581	822	4
la	492	136	499	148	581	822	4
salud	501	136	524	148	581	822	4
mental	297	149	327	162	581	822	4
es	330	149	339	162	581	822	4
uno	341	149	359	162	581	822	4
de	361	149	372	162	581	822	4
los	374	149	386	162	581	822	4
principales	389	149	436	162	581	822	4
problemas	439	149	485	162	581	822	4
de	488	149	499	162	581	822	4
salud	501	149	524	162	581	822	4
entre	297	163	320	175	581	822	4
las	322	163	334	175	581	822	4
comunidades	337	163	396	175	581	822	4
Mixteca	399	163	434	175	581	822	4
y	436	163	441	175	581	822	4
Zapoteca	444	163	485	175	581	822	4
del	488	163	501	175	581	822	4
Valle	504	163	524	175	581	822	4
Central	297	176	328	189	581	822	4
de	330	176	341	189	581	822	4
California,	344	176	387	189	581	822	4
y,	390	176	396	189	581	822	4
sin	399	176	411	189	581	822	4
embargo,	413	176	455	189	581	822	4
actualmente	458	176	513	189	581	822	4
se	515	176	524	189	581	822	4
están	297	190	320	202	581	822	4
realizando	325	190	371	202	581	822	4
pocas	375	190	401	202	581	822	4
investigaciones	405	190	473	202	581	822	4
sobre	477	190	502	202	581	822	4
este	506	190	524	202	581	822	4
preocupante	297	203	353	216	581	822	4
problema.	355	203	400	216	581	822	4
Los	297	222	311	235	581	822	4
indígenas	315	222	358	235	581	822	4
oaxaqueños	362	222	416	235	581	822	4
tienen	420	222	448	235	581	822	4
mayores	452	222	489	235	581	822	4
índices	494	222	524	235	581	822	4
de	297	236	308	248	581	822	4
pobreza,	315	236	353	248	581	822	4
falta	361	236	380	248	581	822	4
de	388	236	399	248	581	822	4
seguro	407	236	437	248	581	822	4
médico,	445	236	480	248	581	822	4
mayores	487	236	524	248	581	822	4
índices	297	249	327	262	581	822	4
de	330	249	341	262	581	822	4
embarazo	344	249	388	262	581	822	4
adolescente,	391	249	446	262	581	822	4
abuso	449	249	475	262	581	822	4
de	478	249	489	262	581	822	4
alcohol	492	249	524	262	581	822	4
y	297	263	301	275	581	822	4
violencia	307	263	346	275	581	822	4
doméstica,	351	263	399	275	581	822	4
así	404	263	416	275	581	822	4
como	421	263	446	275	581	822	4
mayores	452	263	489	275	581	822	4
niveles	494	263	524	275	581	822	4
de	297	276	308	289	581	822	4
estrés,	313	276	340	289	581	822	4
ansiedad	345	276	385	289	581	822	4
y	390	276	395	289	581	822	4
depresión	400	276	444	289	581	822	4
(1)	444	277	451	284	581	822	4
.	451	276	453	289	581	822	4
Se	458	276	468	289	581	822	4
cuenta	473	276	503	289	581	822	4
con	508	276	524	289	581	822	4
datos	297	290	321	302	581	822	4
limitados	327	290	368	302	581	822	4
sobre	374	290	398	302	581	822	4
las	405	290	416	302	581	822	4
tasas	423	290	445	302	581	822	4
de	451	290	462	302	581	822	4
incidencia	468	290	513	302	581	822	4
y	519	290	524	302	581	822	4
prevalencia	297	303	347	316	581	822	4
de	349	303	361	316	581	822	4
las	363	303	375	316	581	822	4
condiciones	377	303	430	316	581	822	4
de	433	303	444	316	581	822	4
salud	446	303	470	316	581	822	4
mental	472	303	503	316	581	822	4
y	505	303	510	316	581	822	4
las	513	303	524	316	581	822	4
enfermedades	297	317	360	329	581	822	4
psiquiátricas	362	317	417	329	581	822	4
en	419	317	430	329	581	822	4
esta	433	317	450	329	581	822	4
población.	453	317	499	329	581	822	4
El	297	336	304	349	581	822	4
diseño	308	336	337	349	581	822	4
de	340	336	352	349	581	822	4
materiales	355	336	400	349	581	822	4
de	404	336	415	349	581	822	4
salud	418	336	442	349	581	822	4
mental	445	336	476	349	581	822	4
relevantes	479	336	524	349	581	822	4
desde	297	349	323	362	581	822	4
el	328	349	335	362	581	822	4
punto	340	349	367	362	581	822	4
de	371	349	383	362	581	822	4
vista	387	349	407	362	581	822	4
cultural	412	349	445	362	581	822	4
y	450	349	455	362	581	822	4
la	459	349	467	362	581	822	4
información	471	349	524	362	581	822	4
disponible	297	363	343	376	581	822	4
en	347	363	358	376	581	822	4
sus	362	363	376	376	581	822	4
idiomas	380	363	415	376	581	822	4
nativos	419	363	450	376	581	822	4
son	454	363	470	376	581	822	4
de	474	363	485	376	581	822	4
especial	489	363	524	376	581	822	4
importancia.	297	376	352	389	581	822	4
Como	358	376	384	389	581	822	4
afirma	390	376	418	389	581	822	4
Kresge,	424	376	456	389	581	822	4
"los	462	376	478	389	581	822	4
limitados	484	376	524	389	581	822	4
conocimientos	297	390	361	403	581	822	4
de	367	390	378	403	581	822	4
español	384	390	418	403	581	822	4
y	424	390	429	403	581	822	4
la	435	390	442	403	581	822	4
falta	448	390	467	403	581	822	4
de	473	390	484	403	581	822	4
lenguas	490	390	524	403	581	822	4
indígenas	297	403	339	416	581	822	4
escritas	343	403	376	416	581	822	4
son	379	403	395	416	581	822	4
algunas	399	403	433	416	581	822	4
de	437	403	448	416	581	822	4
las	452	403	463	416	581	822	4
barreras	467	403	503	416	581	822	4
más	506	403	524	416	581	822	4
significativas	297	417	353	430	581	822	4
para	358	417	378	430	581	822	4
llegar	384	417	408	430	581	822	4
a	414	417	419	430	581	822	4
esta	425	417	443	430	581	822	4
población.	448	417	495	430	581	822	4
Otros	500	417	524	430	581	822	4
factores	297	430	331	443	581	822	4
que	337	430	354	443	581	822	4
limitan	359	430	389	443	581	822	4
el	395	430	402	443	581	822	4
acceso	408	430	437	443	581	822	4
a	442	430	447	443	581	822	4
los	453	430	465	443	581	822	4
servicios	470	430	508	443	581	822	4
de	513	430	524	443	581	822	4
salud	297	444	320	457	581	822	4
y	326	444	331	457	581	822	4
sociales	336	444	370	457	581	822	4
son	376	444	392	457	581	822	4
los	398	444	410	457	581	822	4
temores	416	444	452	457	581	822	4
asociados	457	444	500	457	581	822	4
a	506	444	511	457	581	822	4
la	517	444	524	457	581	822	4
condición	297	457	340	470	581	822	4
de	343	457	355	470	581	822	4
inmigrante,	358	457	408	470	581	822	4
los	412	457	424	470	581	822	4
limitados	428	457	468	470	581	822	4
servicios	472	457	510	470	581	822	4
de	513	457	524	470	581	822	4
interpretación	297	471	359	484	581	822	4
profesional	364	471	413	484	581	822	4
y	418	471	423	484	581	822	4
el	428	471	436	484	581	822	4
acceso	441	471	470	484	581	822	4
limitado	475	471	512	484	581	822	4
al	517	471	524	484	581	822	4
transporte,	297	484	345	497	581	822	4
especialmente	348	484	412	497	581	822	4
en	415	484	426	497	581	822	4
las	429	484	441	497	581	822	4
comunidades	444	484	503	497	581	822	4
más	506	484	524	497	581	822	4
rurales	297	498	326	511	581	822	4
y	328	498	333	511	581	822	4
aisladas"	336	498	373	511	581	822	4
(1)	373	499	380	506	581	822	4
.	380	498	382	511	581	822	4
LOS	297	523	320	541	581	822	4
DESAFÍOS	322	523	383	541	581	822	4
DE	386	523	403	541	581	822	4
LA	405	523	422	541	581	822	4
SALUD	424	523	465	541	581	822	4
MENTAL	468	523	520	541	581	822	4
Las	297	545	311	558	581	822	4
comunidades	318	545	378	558	581	822	4
indígenas	385	545	428	558	581	822	4
oaxaqueñas	436	545	489	558	581	822	4
tienen	496	545	524	558	581	822	4
prácticas	297	559	336	571	581	822	4
culturales	341	559	384	571	581	822	4
distintas	389	559	426	571	581	822	4
y	432	559	437	571	581	822	4
múltiples	442	559	483	571	581	822	4
barreras	489	559	524	571	581	822	4
lingüísticas,	297	572	347	585	581	822	4
lo	351	572	359	585	581	822	4
que	362	572	379	585	581	822	4
las	382	572	394	585	581	822	4
hace	397	572	418	585	581	822	4
vulnerables	421	572	471	585	581	822	4
a	475	572	480	585	581	822	4
los	483	572	495	585	581	822	4
malos	498	572	524	585	581	822	4
resultados	297	586	342	598	581	822	4
y	344	586	349	598	581	822	4
a	351	586	356	598	581	822	4
las	358	586	370	598	581	822	4
desigualdades	372	586	435	598	581	822	4
en	437	586	448	598	581	822	4
materia	450	586	484	598	581	822	4
de	486	586	497	598	581	822	4
salud.	499	586	524	598	581	822	4
Los	297	599	311	612	581	822	4
estudios	315	599	352	612	581	822	4
muestran	356	599	398	612	581	822	4
que	402	599	419	612	581	822	4
las	423	599	435	612	581	822	4
prácticas	439	599	478	612	581	822	4
culturales	482	599	524	612	581	822	4
de	297	613	308	625	581	822	4
los	311	613	324	625	581	822	4
indígenas	327	613	370	625	581	822	4
oaxaqueños	374	613	427	625	581	822	4
incluyen	431	613	468	625	581	822	4
el	472	613	479	625	581	822	4
uso	483	613	499	625	581	822	4
de	502	613	513	625	581	822	4
la	517	613	524	625	581	822	4
medicina	297	626	337	639	581	822	4
tradicional	341	626	388	639	581	822	4
(14)	388	627	398	634	581	822	4
.	398	626	400	639	581	822	4
Las	404	626	418	639	581	822	4
recomendaciones	423	626	501	639	581	822	4
para	505	626	524	639	581	822	4
la	297	640	304	652	581	822	4
atención	309	640	347	652	581	822	4
de	351	640	363	652	581	822	4
la	367	640	375	652	581	822	4
salud	379	640	403	652	581	822	4
mental	407	640	438	652	581	822	4
en	442	640	453	652	581	822	4
esta	458	640	476	652	581	822	4
población	480	640	524	652	581	822	4
incluyen	297	653	334	666	581	822	4
la	344	653	352	666	581	822	4
participación	362	653	420	666	581	822	4
de	431	653	442	666	581	822	4
los	452	653	465	666	581	822	4
curanderos	475	653	524	666	581	822	4
tradicionales	297	667	353	679	581	822	4
como	364	667	389	679	581	822	4
recursos	400	667	437	679	581	822	4
valiosos	448	667	483	679	581	822	4
en	494	667	506	679	581	822	4
la	517	667	524	679	581	822	4
evaluación	297	680	344	693	581	822	4
y	348	680	353	693	581	822	4
el	357	680	365	693	581	822	4
tratamiento	369	680	420	693	581	822	4
de	424	680	436	693	581	822	4
la	440	680	447	693	581	822	4
salud	451	680	474	693	581	822	4
mental	478	680	509	693	581	822	4
de	513	680	524	693	581	822	4
las	297	694	308	706	581	822	4
comunidades	313	694	373	706	581	822	4
indígenas/nativas.	378	694	458	706	581	822	4
Asimismo,	463	694	508	706	581	822	4
un	513	694	524	706	581	822	4
modelo	297	707	330	720	581	822	4
interesante	333	707	382	720	581	822	4
abordar	406	707	441	720	581	822	4
las	443	707	455	720	581	822	4
necesidades	457	707	511	720	581	822	4
de	513	707	524	720	581	822	4
salud	297	721	320	733	581	822	4
mental	322	721	353	733	581	822	4
de	356	721	367	733	581	822	4
las	369	721	381	733	581	822	4
comunidades	383	721	443	733	581	822	4
es	445	721	454	733	581	822	4
la	457	721	464	733	581	822	4
participación	467	721	524	733	581	822	4
de	297	734	308	747	581	822	4
los	311	734	323	747	581	822	4
trabajadores	326	734	381	747	581	822	4
de	384	734	395	747	581	822	4
la	398	734	406	747	581	822	4
salud	409	734	432	747	581	822	4
de	435	734	447	747	581	822	4
la	450	734	457	747	581	822	4
comunidad	460	734	510	747	581	822	4
en	513	734	524	747	581	822	4
programas	297	748	344	760	581	822	4
de	349	748	360	760	581	822	4
salud	366	748	389	760	581	822	4
mental	394	748	425	760	581	822	4
comunitaria	430	748	483	760	581	822	4
basados	488	748	524	760	581	822	4
Rev.	58	27	70	36	581	822	5
Fac.	72	27	83	36	581	822	5
Med.	84	27	99	36	581	822	5
Hum.	100	27	116	36	581	822	5
2021;21(3)	118	27	148	36	581	822	5
:691-698.	148	27	171	36	581	822	5
en	57	55	68	67	581	822	5
la	70	55	78	67	581	822	5
evidencia.	80	55	125	67	581	822	5
Barnett	127	55	159	67	581	822	5
et	162	55	171	67	581	822	5
al.	173	55	183	67	581	822	5
realizaron	185	55	228	67	581	822	5
una	231	55	248	67	581	822	5
revisión	250	55	285	67	581	822	5
sistemática	57	68	106	81	581	822	5
de	110	68	121	81	581	822	5
43	126	68	137	81	581	822	5
artículos	141	68	179	81	581	822	5
correspondientes	183	68	260	81	581	822	5
a	264	68	269	81	581	822	5
39	274	68	285	81	581	822	5
ensayos	57	82	92	94	581	822	5
de	99	82	110	94	581	822	5
investigación	117	82	175	94	581	822	5
realizados	182	82	226	94	581	822	5
en	233	82	244	94	581	822	5
Estados	251	82	285	94	581	822	5
Unidos	57	95	88	108	581	822	5
y	91	95	96	108	581	822	5
en	99	95	110	108	581	822	5
países	114	95	141	108	581	822	5
de	144	95	155	108	581	822	5
ingresos	159	95	196	108	581	822	5
bajos	199	95	223	108	581	822	5
y	226	95	231	108	581	822	5
medios;	234	95	269	108	581	822	5
los	272	95	285	108	581	822	5
resultados	57	109	102	121	581	822	5
mostraron	105	109	150	121	581	822	5
una	153	109	170	121	581	822	5
reducción	172	109	216	121	581	822	5
significativa	219	109	271	121	581	822	5
de	273	109	285	121	581	822	5
los	57	122	69	135	581	822	5
síntomas	71	122	111	135	581	822	5
y	113	122	118	135	581	822	5
la	120	122	127	135	581	822	5
modificación	129	122	186	135	581	822	5
de	188	122	200	135	581	822	5
las	202	122	213	135	581	822	5
disparidades	215	122	271	135	581	822	5
de	273	122	285	135	581	822	5
salud	57	136	80	148	581	822	5
mental	82	136	113	148	581	822	5
(15)	113	136	123	144	581	822	5
.	123	136	125	148	581	822	5
Un	57	349	69	362	581	822	5
estudio	72	349	105	362	581	822	5
sobre	108	349	132	362	581	822	5
las	135	349	147	362	581	822	5
necesidades	150	349	203	362	581	822	5
de	206	349	217	362	581	822	5
asesoramiento	220	349	285	362	581	822	5
genético	57	363	95	376	581	822	5
de	98	363	110	376	581	822	5
los	113	363	125	376	581	822	5
pueblos	128	363	164	376	581	822	5
indígenas	167	363	210	376	581	822	5
de	213	363	224	376	581	822	5
Oaxaca	227	363	259	376	581	822	5
en	263	363	274	376	581	822	5
el	277	363	285	376	581	822	5
Valle	57	376	77	389	581	822	5
Central	82	376	113	389	581	822	5
de	117	376	129	389	581	822	5
California	133	376	174	389	581	822	5
(17)	174	377	184	384	581	822	5
reforzó	188	376	219	389	581	822	5
el	224	376	231	389	581	822	5
valor	236	376	257	389	581	822	5
de	262	376	273	389	581	822	5
la	277	376	285	389	581	822	5
participación	57	390	114	403	581	822	5
de	117	390	128	403	581	822	5
la	131	390	139	403	581	822	5
comunidad.	142	390	194	403	581	822	5
Este	197	390	215	403	581	822	5
estudio	217	390	250	403	581	822	5
trataba	253	390	285	403	581	822	5
sobre	57	403	81	416	581	822	5
dos	84	403	100	416	581	822	5
familias	102	403	136	416	581	822	5
oaxaqueñas,	138	403	193	416	581	822	5
"una	196	403	216	416	581	822	5
familia	219	403	248	416	581	822	5
extensa	251	403	285	416	581	822	5
con	57	417	73	430	581	822	5
un	79	417	90	430	581	822	5
error	96	417	118	430	581	822	5
innato	124	417	152	430	581	822	5
del	158	417	171	430	581	822	5
metabolismo	177	417	235	430	581	822	5
temprano	241	417	285	430	581	822	5
letal	57	430	75	443	581	822	5
y	81	430	86	443	581	822	5
la	91	430	98	443	581	822	5
otra	104	430	121	443	581	822	5
con	127	430	143	443	581	822	5
una	148	430	165	443	581	822	5
forma	170	430	196	443	581	822	5
de	201	430	212	443	581	822	5
ictiosis	218	430	247	443	581	822	5
crónica	253	430	285	443	581	822	5
desfigurante"	57	444	116	457	581	822	5
(17)	116	445	125	452	581	822	5
.	125	444	128	457	581	822	5
Este	130	444	148	457	581	822	5
estudio	150	444	183	457	581	822	5
destacó	185	444	219	457	581	822	5
la	222	444	229	457	581	822	5
importancia	231	444	285	457	581	822	5
de	57	457	68	470	581	822	5
reconocer	74	457	118	470	581	822	5
los	125	457	137	470	581	822	5
distintos	143	457	181	470	581	822	5
dialectos	187	457	227	470	581	822	5
lingüísticos,	233	457	285	470	581	822	5
adaptar	57	471	91	484	581	822	5
nuestras	93	471	130	484	581	822	5
intervenciones	133	471	198	484	581	822	5
relacionadas	200	471	256	484	581	822	5
con	258	471	274	484	581	822	5
la	277	471	285	484	581	822	5
salud	57	484	80	497	581	822	5
a	83	484	88	497	581	822	5
los	92	484	104	497	581	822	5
patrones	107	484	146	497	581	822	5
de	149	484	161	497	581	822	5
interacción	164	484	213	497	581	822	5
cultural,	216	484	251	497	581	822	5
valorar	254	484	285	497	581	822	5
las	57	498	68	511	581	822	5
prácticas	73	498	112	511	581	822	5
de	117	498	128	511	581	822	5
medicina	133	498	174	511	581	822	5
tradicional	179	498	225	511	581	822	5
y	230	498	235	511	581	822	5
diseñar	240	498	272	511	581	822	5
la	277	498	285	511	581	822	5
transmisión	57	511	108	524	581	822	5
de	115	511	126	524	581	822	5
términos	132	511	172	524	581	822	5
y	178	511	183	524	581	822	5
conceptos	190	511	235	524	581	822	5
genéticos	242	511	285	524	581	822	5
comprensibles.	57	525	123	538	581	822	5
LA	57	550	73	568	581	822	5
NECESIDAD	76	550	148	568	581	822	5
DE	151	550	168	568	581	822	5
UN	171	550	190	568	581	822	5
INSTRUMENTO	192	550	284	568	581	822	5
PARA	57	564	90	582	581	822	5
MEDIR	92	564	134	582	581	822	5
LA	136	564	153	582	581	822	5
SALUD	155	564	197	582	581	822	5
MENTAL	199	564	251	582	581	822	5
La	57	586	67	599	581	822	5
necesidad	69	586	114	599	581	822	5
de	116	586	127	599	581	822	5
un	130	586	142	599	581	822	5
instrumento	144	586	198	599	581	822	5
para	201	586	220	599	581	822	5
medir	223	586	249	599	581	822	5
la	251	586	259	599	581	822	5
salud	261	586	285	599	581	822	5
mental	57	600	88	612	581	822	5
de	91	600	103	612	581	822	5
los	106	600	119	612	581	822	5
oaxaqueños	123	600	176	612	581	822	5
se	180	600	189	612	581	822	5
hizo	193	600	212	612	581	822	5
evidente	216	600	254	612	581	822	5
en	258	600	269	612	581	822	5
las	273	600	285	612	581	822	5
solicitudes	57	613	103	626	581	822	5
de	109	613	120	626	581	822	5
programas	125	613	172	626	581	822	5
de	178	613	189	626	581	822	5
salud	194	613	218	626	581	822	5
culturalmente	223	613	285	626	581	822	5
sensibles	57	627	96	639	581	822	5
realizadas	109	627	153	639	581	822	5
por	166	627	181	639	581	822	5
las	194	627	206	639	581	822	5
organizaciones	218	627	285	639	581	822	5
comunitarias	57	640	114	653	581	822	5
y	124	640	129	653	581	822	5
reforzadas	139	640	184	653	581	822	5
en	194	640	205	653	581	822	5
el	216	640	223	653	581	822	5
documento	233	640	285	653	581	822	5
"Indigenous	57	654	110	666	581	822	5
Diaspora:	122	654	163	666	581	822	5
Today,	176	654	204	666	581	822	5
we	216	654	229	666	581	822	5
celebrate.	242	654	285	666	581	822	5
Tomorrow	57	667	102	680	581	822	5
we	103	667	116	680	581	822	5
continue	118	667	157	680	581	822	5
to	159	667	168	680	581	822	5
organize"	170	667	211	680	581	822	5
en	213	667	224	680	581	822	5
el	226	667	234	680	581	822	5
que	235	667	252	680	581	822	5
Miguel	254	667	285	680	581	822	5
Villegas,	57	681	92	693	581	822	5
Coordinador	100	681	155	693	581	822	5
del	162	681	176	693	581	822	5
Proyecto	184	681	222	693	581	822	5
de	230	681	241	693	581	822	5
Equidad	248	681	285	693	581	822	5
COVID-19	57	694	99	707	581	822	5
del	104	694	117	707	581	822	5
Centro	121	694	151	707	581	822	5
Binacional	155	694	201	707	581	822	5
Para	205	694	224	707	581	822	5
el	228	694	236	707	581	822	5
Desarrollo	240	694	285	707	581	822	5
Indígena	57	708	96	720	581	822	5
Oaxaqueño	101	708	151	720	581	822	5
en	157	708	168	720	581	822	5
Fresno,	173	708	204	720	581	822	5
California	209	708	251	720	581	822	5
afirmó	256	708	285	720	581	822	5
lo	57	721	65	734	581	822	5
siguiente:	69	721	111	734	581	822	5
"Nuestras	115	721	157	734	581	822	5
comunidades	161	721	220	734	581	822	5
le	224	721	232	734	581	822	5
temen	236	721	264	734	581	822	5
a	268	721	273	734	581	822	5
la	277	721	285	734	581	822	5
prueba	57	735	88	747	581	822	5
COVID-19	91	735	133	747	581	822	5
por	135	735	151	747	581	822	5
la	153	735	161	747	581	822	5
carga	163	735	187	747	581	822	5
pública.	189	735	224	747	581	822	5
que	268	735	285	747	581	822	5
cambiar	57	748	92	761	581	822	5
eso	94	748	110	761	581	822	5
inmediatamente	112	748	184	761	581	822	5
porque	187	748	219	761	581	822	5
salva	221	748	243	761	581	822	5
vidas"	245	748	271	761	581	822	5
(18)	271	749	281	756	581	822	5
.	281	748	283	761	581	822	5
Un	297	55	309	67	581	822	5
instrumento	314	55	368	67	581	822	5
de	373	55	384	67	581	822	5
investigación	388	55	447	67	581	822	5
para	451	55	471	67	581	822	5
evaluar	475	55	507	67	581	822	5
los	512	55	524	67	581	822	5
problemas	297	68	343	81	581	822	5
de	347	68	358	81	581	822	5
salud	362	68	385	81	581	822	5
mental	389	68	419	81	581	822	5
entre	423	68	446	81	581	822	5
las	450	68	461	81	581	822	5
comunidades	465	68	524	81	581	822	5
indígenas	297	82	339	94	581	822	5
oaxaqueñas	343	82	396	94	581	822	5
fue	400	82	414	94	581	822	5
creado	418	82	448	94	581	822	5
en	452	82	463	94	581	822	5
el	467	82	475	94	581	822	5
verano	479	82	509	94	581	822	5
de	513	82	524	94	581	822	5
2020	297	95	318	108	581	822	5
por	322	95	338	108	581	822	5
una	342	95	359	108	581	822	5
enfermera	363	95	408	108	581	822	5
de	413	95	424	108	581	822	5
práctica	428	95	463	108	581	822	5
avanzada	467	95	509	108	581	822	5
de	513	95	524	108	581	822	5
habla	297	109	321	121	581	822	5
hispana,	325	109	362	121	581	822	5
la	367	109	374	121	581	822	5
Dra.	379	109	396	121	581	822	5
Pinzón-Pérez,	401	109	460	121	581	822	5
quien	464	109	489	121	581	822	5
es	494	109	503	121	581	822	5
una	508	109	524	121	581	822	5
enfermera	297	122	342	135	581	822	5
especialista	345	122	396	135	581	822	5
en	399	122	410	135	581	822	5
medicina	413	122	454	135	581	822	5
de	457	122	468	135	581	822	5
familia	471	122	501	135	581	822	5
(FNP	504	122	524	135	581	822	5
por	297	136	312	148	581	822	5
su	315	136	325	148	581	822	5
sigla	328	136	348	148	581	822	5
en	352	136	363	148	581	822	5
inglés)	366	136	395	148	581	822	5
con	398	136	414	148	581	822	5
un	418	136	429	148	581	822	5
doctorado	433	136	478	148	581	822	5
(Ph.D.)	482	136	510	148	581	822	5
en	513	136	524	148	581	822	5
Educación	297	149	342	162	581	822	5
para	346	149	365	162	581	822	5
la	369	149	376	162	581	822	5
Salud,	380	149	406	162	581	822	5
y	410	149	415	162	581	822	5
los	418	149	431	162	581	822	5
otros	434	149	457	162	581	822	5
dos	460	149	476	162	581	822	5
miembros	480	149	524	162	581	822	5
del	297	163	310	175	581	822	5
equipo,	314	163	347	175	581	822	5
un	350	163	362	175	581	822	5
estudiante	365	163	412	175	581	822	5
universitario	415	163	470	175	581	822	5
que	473	163	490	175	581	822	5
trabaja	494	163	524	175	581	822	5
en	297	176	308	189	581	822	5
salud	311	176	334	189	581	822	5
pública	337	176	369	189	581	822	5
y	372	176	377	189	581	822	5
una	380	176	397	189	581	822	5
enfermera	400	176	445	189	581	822	5
de	448	176	459	189	581	822	5
Oaxaca.	462	176	496	189	581	822	5
Todos	498	176	524	189	581	822	5
ellos	297	190	317	202	581	822	5
trabajan	319	190	355	202	581	822	5
en	357	190	368	202	581	822	5
Fresno,	370	190	401	202	581	822	5
una	403	190	420	202	581	822	5
zona	422	190	443	202	581	822	5
rural	445	190	465	202	581	822	5
de	467	190	479	202	581	822	5
California,	481	190	524	202	581	822	5
donde	297	203	325	216	581	822	5
hay	330	203	346	216	581	822	5
un	351	203	362	216	581	822	5
gran	367	203	387	216	581	822	5
número	392	203	426	216	581	822	5
de	431	203	442	216	581	822	5
oaxaqueños,	447	203	503	216	581	822	5
que	507	203	524	216	581	822	5
hablan	297	217	327	229	581	822	5
16	331	217	341	229	581	822	5
lenguas	345	217	380	229	581	822	5
diferentes	383	217	427	229	581	822	5
(19)	427	217	437	225	581	822	5
.	437	217	439	229	581	822	5
Ellos	443	217	463	229	581	822	5
tradujeron	467	217	513	229	581	822	5
el	517	217	524	229	581	822	5
instrumento	297	230	351	243	581	822	5
a	353	230	358	243	581	822	5
las	361	230	372	243	581	822	5
lenguas	375	230	409	243	581	822	5
más	412	230	430	243	581	822	5
comunes	432	230	472	243	581	822	5
que	475	230	492	243	581	822	5
hablan	494	230	524	243	581	822	5
las	297	244	308	256	581	822	5
comunidades	312	244	371	256	581	822	5
indígenas	375	244	418	256	581	822	5
oaxaqueñas	422	244	474	256	581	822	5
en	478	244	489	256	581	822	5
el	493	244	500	256	581	822	5
Valle	504	244	524	256	581	822	5
Central	297	257	328	270	581	822	5
de	333	257	344	270	581	822	5
California:	350	257	393	270	581	822	5
El	399	257	406	270	581	822	5
Español,	411	257	448	270	581	822	5
el	453	257	461	270	581	822	5
Mixteco	466	257	501	270	581	822	5
y	507	257	511	270	581	822	5
el	517	257	524	270	581	822	5
Zapoteco.	297	271	340	283	581	822	5
El	297	290	304	302	581	822	5
equipo	307	290	338	302	581	822	5
creó	341	290	360	302	581	822	5
una	363	290	380	302	581	822	5
versión	382	290	414	302	581	822	5
escrita	417	290	446	302	581	822	5
en	449	290	460	302	581	822	5
español	463	290	497	302	581	822	5
y	500	290	505	302	581	822	5
una	508	290	524	302	581	822	5
versión	297	303	328	316	581	822	5
oral/audio	333	303	378	316	581	822	5
en	383	303	394	316	581	822	5
inglés	399	303	425	316	581	822	5
para	430	303	450	316	581	822	5
el	454	303	462	316	581	822	5
Mixteco	467	303	502	316	581	822	5
y	507	303	512	316	581	822	5
el	517	303	524	316	581	822	5
Zapoteco,	297	317	340	329	581	822	5
ya	345	317	355	329	581	822	5
que,	360	317	379	329	581	822	5
según	384	317	411	329	581	822	5
la	416	317	423	329	581	822	5
enfermera	428	317	474	329	581	822	5
certificada	479	317	524	329	581	822	5
y	297	330	301	343	581	822	5
el	305	330	313	343	581	822	5
trabajador	317	330	362	343	581	822	5
de	366	330	377	343	581	822	5
salud	381	330	405	343	581	822	5
pública,	408	330	443	343	581	822	5
estas	447	330	469	343	581	822	5
dos	473	330	488	343	581	822	5
últimas	492	330	524	343	581	822	5
lenguas	297	344	331	356	581	822	5
son	334	344	350	356	581	822	5
orales	352	344	379	356	581	822	5
y	381	344	386	356	581	822	5
no	389	344	401	356	581	822	5
tienen	404	344	432	356	581	822	5
una	435	344	451	356	581	822	5
forma	454	344	480	356	581	822	5
escrita.	483	344	514	356	581	822	5
El	517	344	524	356	581	822	5
objetivo	297	357	333	370	581	822	5
final	336	357	355	370	581	822	5
de	358	357	370	370	581	822	5
este	373	357	391	370	581	822	5
instrumento	395	357	449	370	581	822	5
de	452	357	463	370	581	822	5
salud	467	357	490	370	581	822	5
mental	494	357	524	370	581	822	5
fue	297	371	311	383	581	822	5
reducir	313	371	344	383	581	822	5
las	346	371	358	383	581	822	5
disparidades	360	371	416	383	581	822	5
de	418	371	429	383	581	822	5
salud	431	371	454	383	581	822	5
en	457	371	468	383	581	822	5
congruencia	470	371	524	383	581	822	5
con	297	384	313	397	581	822	5
las	317	384	329	397	581	822	5
funciones	333	384	376	397	581	822	5
de	380	384	391	397	581	822	5
salud	395	384	419	397	581	822	5
pública	423	384	455	397	581	822	5
de	460	384	471	397	581	822	5
Evaluación,	475	384	524	397	581	822	5
Desarrollo	297	398	341	410	581	822	5
de	346	398	357	410	581	822	5
Políticas	361	398	397	410	581	822	5
y	401	398	406	410	581	822	5
Aseguramiento,	410	398	479	410	581	822	5
así	484	398	495	410	581	822	5
como	499	398	524	410	581	822	5
con	297	411	313	424	581	822	5
los	315	411	328	424	581	822	5
siguientes	330	411	375	424	581	822	5
diez	377	411	395	424	581	822	5
Servicios	398	411	437	424	581	822	5
Esenciales	439	411	484	424	581	822	5
de	486	411	497	424	581	822	5
Salud	500	411	524	424	581	822	5
Pública:	297	425	331	437	581	822	5
"1.	333	425	344	437	581	822	5
Evaluar	347	425	379	437	581	822	5
y	381	425	386	437	581	822	5
vigilar	389	425	416	437	581	822	5
la	418	425	426	437	581	822	5
salud	428	425	452	437	581	822	5
de	454	425	466	437	581	822	5
la	468	425	476	437	581	822	5
población.	478	425	524	437	581	822	5
2.	297	438	304	451	581	822	5
Investigar,	306	438	351	451	581	822	5
diagnosticar	353	438	407	451	581	822	5
y	409	438	414	451	581	822	5
abordar	416	438	451	451	581	822	5
los	453	438	465	451	581	822	5
peligros	468	438	503	451	581	822	5
para	505	438	524	451	581	822	5
la	297	452	304	464	581	822	5
salud	308	452	331	464	581	822	5
y	335	452	340	464	581	822	5
sus	343	452	358	464	581	822	5
causas	361	452	390	464	581	822	5
fundamentales.	394	452	462	464	581	822	5
3.	465	452	473	464	581	822	5
Comunicar	477	452	524	464	581	822	5
eficazmente	297	465	350	478	581	822	5
para	355	465	374	478	581	822	5
informar	379	465	416	478	581	822	5
y	421	465	426	478	581	822	5
educar.	430	465	462	478	581	822	5
4.	467	465	474	478	581	822	5
Fortalecer,	479	465	524	478	581	822	5
apoyar	297	479	327	491	581	822	5
y	329	479	334	491	581	822	5
movilizar	336	479	376	491	581	822	5
a	378	479	383	491	581	822	5
las	385	479	396	491	581	822	5
comunidades	398	479	458	491	581	822	5
y	460	479	465	491	581	822	5
asociaciones.	467	479	524	491	581	822	5
5.	297	492	304	505	581	822	5
Crear,	307	492	332	505	581	822	5
defender	335	492	375	505	581	822	5
e	378	492	383	505	581	822	5
implementar	386	492	443	505	581	822	5
políticas,	446	492	485	505	581	822	5
planes	488	492	516	505	581	822	5
y	519	492	524	505	581	822	5
leyes.	297	506	321	518	581	822	5
6.	322	506	330	518	581	822	5
Utilizar	332	506	363	518	581	822	5
las	364	506	376	518	581	822	5
acciones	378	506	416	518	581	822	5
legales	418	506	448	518	581	822	5
y	450	506	455	518	581	822	5
reglamentarias.	457	506	524	518	581	822	5
7.	297	519	304	532	581	822	5
Permitir	309	519	344	532	581	822	5
un	348	519	360	532	581	822	5
equitativo.	399	519	446	532	581	822	5
8.	450	519	458	532	581	822	5
Construir	463	519	503	532	581	822	5
una	508	519	524	532	581	822	5
mano	297	533	322	545	581	822	5
de	327	533	338	545	581	822	5
obra	343	533	363	545	581	822	5
diversa	368	533	399	545	581	822	5
y	404	533	409	545	581	822	5
capacitada.	414	533	463	545	581	822	5
9.	468	533	476	545	581	822	5
Mejorar	480	533	514	545	581	822	5
e	519	533	524	545	581	822	5
innovar	297	546	330	559	581	822	5
mediante	336	546	378	559	581	822	5
la	384	546	391	559	581	822	5
evaluación,	397	546	447	559	581	822	5
la	453	546	460	559	581	822	5
investigación	466	546	524	559	581	822	5
y	297	560	301	572	581	822	5
la	305	560	313	572	581	822	5
mejora	316	560	347	572	581	822	5
de	350	560	361	572	581	822	5
la	365	560	372	572	581	822	5
calidad.	376	560	410	572	581	822	5
10.	413	560	426	572	581	822	5
Construir	429	560	470	572	581	822	5
y	473	560	478	572	581	822	5
mantener	482	560	524	572	581	822	5
una	297	573	313	586	581	822	5
sólida	316	573	342	586	581	822	5
infraestructura	345	573	409	586	581	822	5
organizativa	412	573	466	586	581	822	5
para	468	573	488	586	581	822	5
la	491	573	498	586	581	822	5
salud	501	573	524	586	581	822	5
pública.”	297	587	334	599	581	822	5
(20)	334	587	343	595	581	822	5
.	343	587	346	599	581	822	5
El	297	606	304	619	581	822	5
instrumento	311	606	365	619	581	822	5
de	372	606	383	619	581	822	5
salud	389	606	413	619	581	822	5
mental	419	606	450	619	581	822	5
presentado	457	606	507	619	581	822	5
en	513	606	524	619	581	822	5
este	297	619	315	632	581	822	5
manuscrito	322	619	372	632	581	822	5
pretendía	379	619	422	632	581	822	5
ser	430	619	442	632	581	822	5
un	450	619	462	632	581	822	5
ejemplo	469	619	506	632	581	822	5
de	513	619	524	632	581	822	5
herramientas	297	633	355	646	581	822	5
apropiadas	359	633	408	646	581	822	5
desde	413	633	439	646	581	822	5
el	444	633	452	646	581	822	5
punto	457	633	483	646	581	822	5
de	488	633	499	646	581	822	5
vista	504	633	524	646	581	822	5
cultural	297	646	330	659	581	822	5
y	331	646	336	659	581	822	5
de	338	646	349	659	581	822	5
la	351	646	359	659	581	822	5
salud	360	646	384	659	581	822	5
para	386	646	405	659	581	822	5
las	407	646	418	659	581	822	5
comunidades	420	646	480	659	581	822	5
indígenas	482	646	524	659	581	822	5
oaxaqueñas.	297	660	351	673	581	822	5
Incluía	355	660	384	673	581	822	5
preguntas	388	660	432	673	581	822	5
sobre	436	660	460	673	581	822	5
la	464	660	472	673	581	822	5
percepción	475	660	524	673	581	822	5
del	297	673	310	686	581	822	5
riesgo	314	673	341	686	581	822	5
de	344	673	356	686	581	822	5
la	359	673	367	686	581	822	5
COVID-19,	370	673	415	686	581	822	5
sus	419	673	433	686	581	822	5
implicaciones	436	673	496	686	581	822	5
en	500	673	511	686	581	822	5
su	514	673	524	686	581	822	5
salud	297	687	320	700	581	822	5
mental	324	687	355	700	581	822	5
y	359	687	364	700	581	822	5
otros	368	687	391	700	581	822	5
constructos	395	687	446	700	581	822	5
de	451	687	462	700	581	822	5
salud	466	687	489	700	581	822	5
mental	494	687	524	700	581	822	5
relevantes.	297	700	344	713	581	822	5
Se	350	700	360	713	581	822	5
creó	366	700	386	713	581	822	5
con	392	700	408	713	581	822	5
base	414	700	435	713	581	822	5
en	441	700	452	713	581	822	5
los	458	700	470	713	581	822	5
niveles	477	700	507	713	581	822	5
de	513	700	524	713	581	822	5
alfabetización	297	714	358	727	581	822	5
y	362	714	367	727	581	822	5
los	372	714	384	727	581	822	5
aspectos	389	714	428	727	581	822	5
culturales	432	714	475	727	581	822	5
relevantes	479	714	524	727	581	822	5
para	297	727	316	740	581	822	5
este	319	727	337	740	581	822	5
grupo	340	727	366	740	581	822	5
indígena.	369	727	410	740	581	822	5
Este	413	727	431	740	581	822	5
artículo	434	727	467	740	581	822	5
no	470	727	481	740	581	822	5
pretende	484	727	524	740	581	822	5
presentar	297	741	338	754	581	822	5
la	344	741	352	754	581	822	5
validación	358	741	403	754	581	822	5
del	409	741	422	754	581	822	5
instrumento	428	741	482	754	581	822	5
ni	488	741	497	754	581	822	5
otras	503	741	524	754	581	822	5
consideraciones	297	754	367	767	581	822	5
metodológicas	374	754	439	767	581	822	5
de	446	754	457	767	581	822	5
investigación,	464	754	524	767	581	822	5
Pág.	493	787	509	800	581	822	5
695	511	787	524	800	581	822	5
ARTICULO	537	255	552	309	581	822	5
ESPECIAL	537	311	552	359	581	822	5
Rhett-Mariscal	57	155	120	167	581	822	5
propuso	125	155	161	167	581	822	5
la	166	155	174	167	581	822	5
creación	179	155	216	167	581	822	5
de	221	155	232	167	581	822	5
programas	237	155	285	167	581	822	5
de	57	168	68	181	581	822	5
Promotores	73	168	124	181	581	822	5
en	129	168	140	181	581	822	5
Salud	144	168	169	181	581	822	5
Mental	174	168	204	181	581	822	5
para	209	168	229	181	581	822	5
reforzar	234	168	267	181	581	822	5
los	272	168	285	181	581	822	5
elementos	57	182	103	194	581	822	5
de	106	182	118	194	581	822	5
Prevención	121	182	170	194	581	822	5
e	173	182	179	194	581	822	5
Intervención	182	182	238	194	581	822	5
Temprana	241	182	285	194	581	822	5
(PEI	57	195	73	208	581	822	5
por	76	195	91	208	581	822	5
su	94	195	104	208	581	822	5
sigla	107	195	127	208	581	822	5
en	130	195	141	208	581	822	5
inglés)	143	195	172	208	581	822	5
de	175	195	187	208	581	822	5
la	189	195	197	208	581	822	5
Ley	200	195	215	208	581	822	5
de	218	195	229	208	581	822	5
Servicios	232	195	271	208	581	822	5
de	273	195	285	208	581	822	5
Salud	57	209	81	221	581	822	5
Mental	85	209	115	221	581	822	5
(MHSA	119	209	149	221	581	822	5
por	152	209	167	221	581	822	5
su	171	209	181	221	581	822	5
sigla	185	209	205	221	581	822	5
en	208	209	219	221	581	822	5
inglés).	223	209	254	221	581	822	5
Rhett-	258	209	285	221	581	822	5
Mariscal	57	222	93	235	581	822	5
indicó	97	222	124	235	581	822	5
que	128	222	144	235	581	822	5
los	148	222	161	235	581	822	5
promotores	165	222	216	235	581	822	5
son	220	222	236	235	581	822	5
esenciales	240	222	285	235	581	822	5
para	57	236	76	248	581	822	5
reducir	82	236	113	248	581	822	5
las	118	236	130	248	581	822	5
disparidades	135	236	191	248	581	822	5
de	197	236	208	248	581	822	5
salud	213	236	237	248	581	822	5
asociadas	242	236	285	248	581	822	5
con	57	249	73	262	581	822	5
el	75	249	83	262	581	822	5
transporte,	86	249	134	262	581	822	5
la	136	249	144	262	581	822	5
cultura,	146	249	179	262	581	822	5
las	181	249	193	262	581	822	5
barreras	195	249	231	262	581	822	5
lingüísticas,	234	249	285	262	581	822	5
así	57	263	68	275	581	822	5
como	72	263	97	275	581	822	5
el	101	263	108	275	581	822	5
acceso	112	263	142	275	581	822	5
a	145	263	150	275	581	822	5
los	154	263	167	275	581	822	5
servicios	170	263	208	275	581	822	5
de	212	263	223	275	581	822	5
salud	227	263	250	275	581	822	5
mental	254	263	285	275	581	822	5
debido	57	276	88	289	581	822	5
a	92	276	97	289	581	822	5
la	101	276	108	289	581	822	5
ubicación,	112	276	157	289	581	822	5
la	161	276	169	289	581	822	5
desconfianza,	172	276	232	289	581	822	5
el	236	276	244	289	581	822	5
miedo	248	276	276	289	581	822	5
y	280	276	285	289	581	822	5
la	57	290	64	302	581	822	5
estigmatización16.	69	290	151	302	581	822	5
El	156	290	164	302	581	822	5
programa	169	290	212	302	581	822	5
de	217	290	229	302	581	822	5
Promotores	234	290	285	302	581	822	5
en	57	303	68	316	581	822	5
Salud	73	303	98	316	581	822	5
Mental	104	303	134	316	581	822	5
podría	140	303	168	316	581	822	5
ser	174	303	187	316	581	822	5
un	193	303	204	316	581	822	5
modelo	210	303	244	316	581	822	5
efectivo	250	303	285	316	581	822	5
para	57	317	76	329	581	822	5
las	80	317	91	329	581	822	5
comunidades	95	317	155	329	581	822	5
latinas,	158	317	189	329	581	822	5
en	192	317	203	329	581	822	5
concreto	207	317	246	329	581	822	5
para	249	317	269	329	581	822	5
los	272	317	285	329	581	822	5
oaxaqueños,	57	330	112	343	581	822	5
en	114	330	126	343	581	822	5
Estados	128	330	161	343	581	822	5
Unidos	164	330	195	343	581	822	5
y	197	330	202	343	581	822	5
en	204	330	215	343	581	822	5
el	217	330	225	343	581	822	5
extranjero.	227	330	274	343	581	822	5
Pinzon	485	26	504	36	581	822	5
H	506	26	511	36	581	822	5
et	513	26	518	36	581	822	5
al	519	26	524	36	581	822	5
Rev.	57	26	68	36	581	822	6
Fac.	70	26	81	36	581	822	6
Med.	83	26	97	36	581	822	6
Hum.	99	26	115	36	581	822	6
2021;21(3)	116	26	146	36	581	822	6
:691-698.	146	27	169	36	581	822	6
sino	57	55	75	67	581	822	6
presentar	78	55	120	67	581	822	6
una	123	55	140	67	581	822	6
narrativa	143	55	181	67	581	822	6
sobre	185	55	209	67	581	822	6
cómo	212	55	237	67	581	822	6
puede	240	55	269	67	581	822	6
ser	272	55	285	67	581	822	6
utilizado	57	68	95	81	581	822	6
como	97	68	122	81	581	822	6
herramienta	125	68	179	81	581	822	6
para	181	68	201	81	581	822	6
la	204	68	211	81	581	822	6
salud	214	68	237	81	581	822	6
mental	240	68	271	81	581	822	6
de	273	68	285	81	581	822	6
las	57	82	68	94	581	822	6
comunidades	71	82	130	94	581	822	6
indígenas	132	82	175	94	581	822	6
de	177	82	189	94	581	822	6
Oaxaca,	191	82	225	94	581	822	6
México.	227	82	261	94	581	822	6
ARTICULO	29	305	44	359	581	822	6
ESPECIAL	29	255	44	303	581	822	6
El	57	101	64	113	581	822	6
instrumento	70	101	124	113	581	822	6
incluía	129	101	158	113	581	822	6
23	163	101	174	113	581	822	6
preguntas	179	101	224	113	581	822	6
relacionadas	229	101	285	113	581	822	6
con	57	114	73	127	581	822	6
la	77	114	85	127	581	822	6
salud	89	114	113	127	581	822	6
mental,	117	114	150	127	581	822	6
de	154	114	165	127	581	822	6
las	170	114	181	127	581	822	6
cuales	186	114	213	127	581	822	6
cuatro	217	114	245	127	581	822	6
estaban	250	114	285	127	581	822	6
directamente	57	128	116	140	581	822	6
relacionadas	123	128	178	140	581	822	6
con	185	128	201	140	581	822	6
la	208	128	216	140	581	822	6
COVID-19.	223	128	267	140	581	822	6
La	275	128	285	140	581	822	6
enfermera	57	141	102	154	581	822	6
colegiada	110	141	152	154	581	822	6
tradujo	160	141	192	154	581	822	6
el	200	141	207	154	581	822	6
instrumento	215	141	269	154	581	822	6
al	277	141	285	154	581	822	6
Zapoteco,	57	155	100	167	581	822	6
el	102	155	110	167	581	822	6
trabajador	112	155	158	167	581	822	6
de	160	155	171	167	581	822	6
la	173	155	180	167	581	822	6
salud	183	155	206	167	581	822	6
pública	208	155	240	167	581	822	6
lo	242	155	251	167	581	822	6
tradujo	253	155	285	167	581	822	6
al	57	168	64	181	581	822	6
Mixteco	68	168	103	181	581	822	6
y	107	168	112	181	581	822	6
la	116	168	124	181	581	822	6
enfermera	128	168	173	181	581	822	6
de	177	168	188	181	581	822	6
práctica	192	168	227	181	581	822	6
avanzada	231	168	272	181	581	822	6
lo	276	168	285	181	581	822	6
tradujo	57	182	89	194	581	822	6
al	92	182	100	194	581	822	6
español.	103	182	140	194	581	822	6
El	143	182	151	194	581	822	6
instrumento	154	182	209	194	581	822	6
de	212	182	223	194	581	822	6
salud	227	182	250	194	581	822	6
mental	254	182	285	194	581	822	6
propuesto	57	195	102	208	581	822	6
está	107	195	125	208	581	822	6
ahora	130	195	155	208	581	822	6
disponible	160	195	206	208	581	822	6
en	211	195	222	208	581	822	6
tres	227	195	243	208	581	822	6
idiomas:	248	195	285	208	581	822	6
Español,	57	209	93	221	581	822	6
Mixteco	95	209	131	221	581	822	6
y	133	209	138	221	581	822	6
Zapoteco.	140	209	184	221	581	822	6
El	57	228	64	241	581	822	6
último	71	228	100	241	581	822	6
y	107	228	112	241	581	822	6
más	119	228	137	241	581	822	6
importante	144	228	194	241	581	822	6
objetivo	201	228	237	241	581	822	6
de	244	228	255	241	581	822	6
estas	262	228	285	241	581	822	6
actividades	57	241	106	254	581	822	6
fue	111	241	125	254	581	822	6
servir	130	241	154	254	581	822	6
a	159	241	164	254	581	822	6
la	169	241	176	254	581	822	6
comunidad	181	241	231	254	581	822	6
oaxaqueña	236	241	285	254	581	822	6
a	57	255	62	268	581	822	6
través	67	255	93	268	581	822	6
de	99	255	110	268	581	822	6
este	115	255	133	268	581	822	6
instrumento	139	255	193	268	581	822	6
de	198	255	209	268	581	822	6
salud	215	255	238	268	581	822	6
mental	243	255	274	268	581	822	6
y	280	255	285	268	581	822	6
fortalecer	57	268	99	281	581	822	6
las	104	268	116	281	581	822	6
colaboraciones	121	268	187	281	581	822	6
entre	192	268	215	281	581	822	6
la	221	268	228	281	581	822	6
universidad	233	268	285	281	581	822	6
involucrada,	57	282	110	295	581	822	6
la	120	282	128	295	581	822	6
comunidad	138	282	188	295	581	822	6
oaxaqueña	199	282	247	295	581	822	6
y	258	282	263	295	581	822	6
las	273	282	285	295	581	822	6
organizaciones	57	295	123	308	581	822	6
locales	124	295	154	308	581	822	6
que	155	295	172	308	581	822	6
atienden	173	295	212	308	581	822	6
a	213	295	218	308	581	822	6
esta	219	295	237	308	581	822	6
población.	238	295	285	308	581	822	6
La	57	309	67	322	581	822	6
participación	71	309	129	322	581	822	6
de	133	309	144	322	581	822	6
los	149	309	161	322	581	822	6
Trabajadores	165	309	221	322	581	822	6
Comunitarios	226	309	285	322	581	822	6
de	57	322	68	335	581	822	6
Salud	72	322	96	335	581	822	6
Mental,	100	322	133	335	581	822	6
a	137	322	142	335	581	822	6
través	146	322	172	335	581	822	6
de	177	322	188	335	581	822	6
programas	192	322	239	335	581	822	6
como	243	322	268	335	581	822	6
los	272	322	285	335	581	822	6
Promotores	57	336	108	349	581	822	6
de	110	336	121	349	581	822	6
Salud	124	336	148	349	581	822	6
Mental	150	336	181	349	581	822	6
(PSM)	183	336	208	349	581	822	6
o	211	336	216	349	581	822	6
los	219	336	231	349	581	822	6
Promotores	234	336	285	349	581	822	6
Comunitarios	57	349	116	362	581	822	6
de	119	349	131	362	581	822	6
Salud	134	349	159	362	581	822	6
Mental	163	349	193	362	581	822	6
(MHCA	197	349	228	362	581	822	6
por	232	349	247	362	581	822	6
su	251	349	261	362	581	822	6
sigla	265	349	285	362	581	822	6
en	57	363	68	376	581	822	6
inglés),	73	363	104	376	581	822	6
en	110	363	121	376	581	822	6
la	126	363	134	376	581	822	6
planificación,	139	363	197	376	581	822	6
implementación	202	363	274	376	581	822	6
y	280	363	285	376	581	822	6
evaluación	57	376	104	389	581	822	6
del	107	376	120	389	581	822	6
instrumento	123	376	177	389	581	822	6
de	179	376	191	389	581	822	6
salud	193	376	217	389	581	822	6
mental	219	376	250	389	581	822	6
tratado	252	376	285	389	581	822	6
en	57	390	68	403	581	822	6
el	69	390	77	403	581	822	6
presente	79	390	117	403	581	822	6
manuscrito	119	390	168	403	581	822	6
podría	170	390	199	403	581	822	6
ser	200	390	213	403	581	822	6
un	215	390	226	403	581	822	6
componente	228	390	285	403	581	822	6
crucial	57	403	85	416	581	822	6
de	88	403	100	416	581	822	6
esta	103	403	121	416	581	822	6
iniciativa.	124	403	165	416	581	822	6
La	168	403	178	416	581	822	6
inclusión	181	403	220	416	581	822	6
de	223	403	235	416	581	822	6
los	238	403	250	416	581	822	6
PSMs	253	403	277	416	581	822	6
y	280	403	285	416	581	822	6
MHCAs	57	417	89	430	581	822	6
resultará	94	417	132	430	581	822	6
en	137	417	148	430	581	822	6
intervenciones	153	417	218	430	581	822	6
más	223	417	241	430	581	822	6
efectivas	246	417	285	430	581	822	6
y	57	430	62	443	581	822	6
culturalmente	70	430	132	443	581	822	6
apropiadas	140	430	189	443	581	822	6
para	197	430	217	443	581	822	6
la	225	430	233	443	581	822	6
detección	241	430	285	443	581	822	6
temprana	57	444	99	457	581	822	6
de	101	444	113	457	581	822	6
problemas	115	444	161	457	581	822	6
de	163	444	175	457	581	822	6
salud	177	444	200	457	581	822	6
mental,	202	444	235	457	581	822	6
referencias	237	444	285	457	581	822	6
oportunas	57	457	102	470	581	822	6
y	104	457	109	470	581	822	6
tratamiento	112	457	163	470	581	822	6
rápido.	166	457	196	470	581	822	6
El	57	477	64	489	581	822	6
instrumento	71	477	125	489	581	822	6
de	131	477	142	489	581	822	6
salud	148	477	172	489	581	822	6
mental	178	477	209	489	581	822	6
propuesto	215	477	260	489	581	822	6
está	267	477	285	489	581	822	6
disponible	57	490	103	503	581	822	6
para	106	490	126	503	581	822	6
ser	129	490	142	503	581	822	6
utilizado	145	490	183	503	581	822	6
por	186	490	202	503	581	822	6
cualquier	205	490	246	503	581	822	6
persona	249	490	285	503	581	822	6
de	57	504	68	516	581	822	6
todo	75	504	95	516	581	822	6
el	102	504	110	516	581	822	6
mundo	117	504	149	516	581	822	6
que	155	504	172	516	581	822	6
pueda	179	504	207	516	581	822	6
beneficiarse	214	504	267	516	581	822	6
de	273	504	285	516	581	822	6
él,	57	517	66	530	581	822	6
incluidas	75	517	114	530	581	822	6
las	122	517	134	530	581	822	6
comunidades	142	517	201	530	581	822	6
oaxaqueñas,	210	517	265	530	581	822	6
las	273	517	285	530	581	822	6
organizaciones	57	531	123	543	581	822	6
de	127	531	138	543	581	822	6
defensa,	142	531	179	543	581	822	6
los	183	531	195	543	581	822	6
profesionales	199	531	258	543	581	822	6
de	262	531	273	543	581	822	6
la	277	531	285	543	581	822	6
enfermería	57	544	104	557	581	822	6
y	109	544	114	557	581	822	6
los	118	544	131	557	581	822	6
trabajadores	135	544	190	557	581	822	6
de	195	544	206	557	581	822	6
la	210	544	218	557	581	822	6
salud	222	544	246	557	581	822	6
pública,	250	544	285	557	581	822	6
entre	57	558	80	570	581	822	6
otros.	82	558	107	570	581	822	6
Para	111	558	130	570	581	822	6
obtener	132	558	167	570	581	822	6
una	169	558	186	570	581	822	6
copia	188	558	212	570	581	822	6
del	215	558	228	570	581	822	6
instrumento	230	558	285	570	581	822	6
de	57	571	68	584	581	822	6
salud	71	571	94	584	581	822	6
mental,	98	571	130	584	581	822	6
póngase	134	571	172	584	581	822	6
en	175	571	186	584	581	822	6
contacto	189	571	228	584	581	822	6
con	231	571	247	584	581	822	6
el	250	571	258	584	581	822	6
autor	261	571	285	584	581	822	6
corresponsal	57	585	113	597	581	822	6
del	115	585	128	597	581	822	6
presente	131	585	169	597	581	822	6
manuscrito.	171	585	223	597	581	822	6
DESAFÍOS	57	609	117	627	581	822	6
Y	123	609	132	627	581	822	6
OPORTUNIDADES	137	609	246	627	581	822	6
PARA	251	609	284	627	581	822	6
LOS	57	623	80	641	581	822	6
PROFESIONALES	83	623	182	641	581	822	6
DE	184	623	202	641	581	822	6
ENFERMERÍA	204	623	284	641	581	822	6
Y	57	637	65	655	581	822	6
TRABAJADORES	77	637	174	655	581	822	6
DE	186	637	203	655	581	822	6
LA	215	637	231	655	581	822	6
SALUD	243	637	285	655	581	822	6
PÚBLICA	57	651	111	669	581	822	6
La	57	674	67	687	581	822	6
American	74	674	116	687	581	822	6
Association	123	674	173	687	581	822	6
of	181	674	189	687	581	822	6
Nurse	197	674	222	687	581	822	6
Practitioners	230	674	285	687	581	822	6
(AANP)	57	687	88	700	581	822	6
define	90	687	117	700	581	822	6
a	119	687	124	700	581	822	6
los	126	687	138	700	581	822	6
FNP	140	687	157	700	581	822	6
como	159	687	184	700	581	822	6
enfermeros	186	687	236	700	581	822	6
colegiados	237	687	285	700	581	822	6
de	57	701	68	714	581	822	6
práctica	71	701	106	714	581	822	6
avanzada	110	701	151	714	581	822	6
(APRN	155	701	182	714	581	822	6
por	185	701	201	714	581	822	6
su	204	701	214	714	581	822	6
sigla	218	701	238	714	581	822	6
en	241	701	252	714	581	822	6
inglés)	256	701	285	714	581	822	6
que	57	714	74	727	581	822	6
prestan	79	714	112	727	581	822	6
servicios	118	714	156	727	581	822	6
de	162	714	173	727	581	822	6
atención	178	714	217	727	581	822	6
sanitaria	222	714	259	727	581	822	6
para	265	714	285	727	581	822	6
todas	57	728	81	741	581	822	6
las	83	728	95	741	581	822	6
edades.	97	728	130	741	581	822	6
Según	132	728	160	741	581	822	6
la	162	728	170	741	581	822	6
AANP,	171	728	198	741	581	822	6
"los	199	728	215	741	581	822	6
FNP	217	728	235	741	581	822	6
mantienen	237	728	285	741	581	822	6
los	57	741	69	754	581	822	6
registros	74	741	112	754	581	822	6
de	117	741	129	754	581	822	6
los	134	741	146	754	581	822	6
pacientes;	151	741	196	754	581	822	6
realizan	201	741	235	754	581	822	6
exámenes	240	741	285	754	581	822	6
físicos;	57	755	86	768	581	822	6
ordenan	89	755	126	768	581	822	6
o	130	755	136	768	581	822	6
realizan	139	755	173	768	581	822	6
pruebas	177	755	213	768	581	822	6
de	216	755	227	768	581	822	6
diagnóstico;	231	755	285	768	581	822	6
Pág.	56	787	72	800	581	822	6
696	74	787	87	800	581	822	6
Comunidades	408	26	445	35	581	822	6
indígenas	447	26	473	35	581	822	6
de	475	26	481	35	581	822	6
oaxaca,	482	26	504	35	581	822	6
méxico	505	26	525	35	581	822	6
prescriben	297	55	343	67	581	822	6
medicamentos;	355	55	423	67	581	822	6
desarrollan	435	55	484	67	581	822	6
planes	496	55	524	67	581	822	6
de	297	68	308	81	581	822	6
tratamiento;	313	68	367	81	581	822	6
y	372	68	377	81	581	822	6
tratan	382	68	409	81	581	822	6
enfermedades	414	68	477	81	581	822	6
agudas	482	68	514	81	581	822	6
y	519	68	524	81	581	822	6
crónicas,	297	82	335	94	581	822	6
condiciones	337	82	390	94	581	822	6
y	392	82	397	94	581	822	6
lesiones	399	82	434	94	581	822	6
que	437	82	454	94	581	822	6
corresponden	456	82	517	94	581	822	6
a	519	82	524	94	581	822	6
la	297	95	304	108	581	822	6
atención	306	95	345	108	581	822	6
primaria"	347	95	387	108	581	822	6
(21)	387	96	397	103	581	822	6
.	397	95	399	108	581	822	6
Para	297	114	315	127	581	822	6
llegar	322	114	347	127	581	822	6
a	354	114	359	127	581	822	6
ser	366	114	379	127	581	822	6
un	386	114	397	127	581	822	6
enfermero	404	114	450	127	581	822	6
profesional	457	114	506	127	581	822	6
de	513	114	524	127	581	822	6
práctica	297	128	332	140	581	822	6
avanzada	336	128	378	140	581	822	6
(NP),	382	128	403	140	581	822	6
el	408	128	416	140	581	822	6
proveedor	420	128	466	140	581	822	6
"debe	471	128	496	140	581	822	6
tener	501	128	524	140	581	822	6
una	297	141	313	154	581	822	6
colegiatura/licenciatura	320	141	423	154	581	822	6
en	429	141	440	154	581	822	6
enfermería,	447	141	497	154	581	822	6
estar	503	141	524	154	581	822	6
licenciado	297	155	341	167	581	822	6
como	342	155	367	167	581	822	6
enfermero	368	155	414	167	581	822	6
colegiado	415	155	458	167	581	822	6
(RN),	459	155	480	167	581	822	6
graduarse	481	155	524	167	581	822	6
en	297	168	308	181	581	822	6
un	313	168	324	181	581	822	6
programa	329	168	372	181	581	822	6
de	377	168	389	181	581	822	6
postgrado	394	168	439	181	581	822	6
de	444	168	455	181	581	822	6
NP	460	168	472	181	581	822	6
acreditado	477	168	524	181	581	822	6
a	297	182	302	194	581	822	6
nivel	307	182	328	194	581	822	6
nacional	334	182	371	194	581	822	6
que	376	182	393	194	581	822	6
cumpla	399	182	432	194	581	822	6
con	437	182	453	194	581	822	6
los	459	182	471	194	581	822	6
estándares	477	182	524	194	581	822	6
nacionales	297	195	343	208	581	822	6
para	349	195	369	208	581	822	6
la	375	195	382	208	581	822	6
educación	388	195	434	208	581	822	6
didáctica	440	195	480	208	581	822	6
y	486	195	491	208	581	822	6
clínica	497	195	524	208	581	822	6
avanzada	297	209	338	221	581	822	6
y	341	209	346	221	581	822	6
aprobar	350	209	384	221	581	822	6
un	388	209	400	221	581	822	6
examen	403	209	438	221	581	822	6
de	442	209	453	221	581	822	6
certificación	456	209	510	221	581	822	6
de	513	209	524	221	581	822	6
la	297	222	304	235	581	822	6
junta	307	222	329	235	581	822	6
nacional	332	222	369	235	581	822	6
de	372	222	383	235	581	822	6
NP"	385	222	401	235	581	822	6
(21)	401	223	411	230	581	822	6
.	411	222	413	235	581	822	6
Estas	416	222	438	235	581	822	6
estrictas	440	222	477	235	581	822	6
directrices	479	222	524	235	581	822	6
de	297	236	308	248	581	822	6
formación	310	236	355	248	581	822	6
y	358	236	363	248	581	822	6
práctica	365	236	400	248	581	822	6
han	403	236	419	248	581	822	6
sido	422	236	440	248	581	822	6
la	443	236	450	248	581	822	6
base	453	236	473	248	581	822	6
de	476	236	487	248	581	822	6
la	490	236	497	248	581	822	6
plena	500	236	524	248	581	822	6
autoridad	297	249	339	262	581	822	6
de	342	249	353	262	581	822	6
los	356	249	368	262	581	822	6
profesionales	371	249	429	262	581	822	6
de	432	249	443	262	581	822	6
práctica	445	249	480	262	581	822	6
avanzada	483	249	524	262	581	822	6
en	297	263	308	275	581	822	6
enfermería	312	263	360	275	581	822	6
en	365	263	376	275	581	822	6
algunos	380	263	415	275	581	822	6
estados	420	263	453	275	581	822	6
de	458	263	469	275	581	822	6
los	474	263	486	275	581	822	6
Estados	491	263	524	275	581	822	6
Unidos	297	276	327	289	581	822	6
de	331	276	342	289	581	822	6
América.	345	276	383	289	581	822	6
Según	386	276	414	289	581	822	6
la	418	276	425	289	581	822	6
AANP,	428	276	454	289	581	822	6
"en	457	276	472	289	581	822	6
los	475	276	487	289	581	822	6
estados	491	276	524	289	581	822	6
con	297	290	313	302	581	822	6
Plena	315	290	339	302	581	822	6
Autoridad	342	290	386	302	581	822	6
para	389	290	408	302	581	822	6
el	411	290	418	302	581	822	6
Ejercicio	421	290	457	302	581	822	6
de	460	290	471	302	581	822	6
la	473	290	481	302	581	822	6
Profesión	484	290	524	302	581	822	6
(FPA	297	303	316	316	581	822	6
por	319	303	334	316	581	822	6
su	337	303	347	316	581	822	6
sigla	350	303	370	316	581	822	6
en	373	303	384	316	581	822	6
inglés),	387	303	418	316	581	822	6
la	421	303	429	316	581	822	6
licencia	432	303	465	316	581	822	6
de	468	303	479	316	581	822	6
los	482	303	494	316	581	822	6
NP	497	303	510	316	581	822	6
no	513	303	524	316	581	822	6
depende	297	317	336	329	581	822	6
de	339	317	350	329	581	822	6
contratos	352	317	394	329	581	822	6
o	397	317	402	329	581	822	6
relaciones	405	317	449	329	581	822	6
innecesarias	452	317	506	329	581	822	6
con	508	317	524	329	581	822	6
un	297	330	308	343	581	822	6
médico	312	330	345	343	581	822	6
ni	348	330	356	343	581	822	6
de	360	330	371	343	581	822	6
la	375	330	382	343	581	822	6
supervisión	386	330	437	343	581	822	6
de	440	330	451	343	581	822	6
la	455	330	462	343	581	822	6
junta	466	330	489	343	581	822	6
médica	492	330	524	343	581	822	6
estatal"	297	344	329	356	581	822	6
(21)	329	344	339	352	581	822	6
.	339	344	341	356	581	822	6
Los	297	363	311	376	581	822	6
profesionales	316	363	374	376	581	822	6
de	378	363	389	376	581	822	6
la	394	363	401	376	581	822	6
enfermería	405	363	453	376	581	822	6
suelen	457	363	486	376	581	822	6
trabajar	490	363	524	376	581	822	6
en	297	376	308	389	581	822	6
zonas	311	376	336	389	581	822	6
rurales	340	376	369	389	581	822	6
y	373	376	378	389	581	822	6
desatendidas	381	376	440	389	581	822	6
con	443	376	459	389	581	822	6
"los	463	376	479	389	581	822	6
más	482	376	500	389	581	822	6
altos	504	376	524	389	581	822	6
estándares	297	390	344	403	581	822	6
de	346	390	358	403	581	822	6
calidad	360	390	392	403	581	822	6
y	394	390	399	403	581	822	6
seguridad	401	390	445	403	581	822	6
en	447	390	459	403	581	822	6
la	461	390	468	403	581	822	6
atención"	471	390	512	403	581	822	6
(21)	512	391	522	398	581	822	6
.	522	390	524	403	581	822	6
Están	297	403	320	416	581	822	6
capacitados	327	403	379	416	581	822	6
con	385	403	401	416	581	822	6
un	408	403	419	416	581	822	6
enfoque	426	403	462	416	581	822	6
de	469	403	480	416	581	822	6
atención	486	403	524	416	581	822	6
holística,	297	417	335	430	581	822	6
que	337	417	354	430	581	822	6
incluye	357	417	388	430	581	822	6
un	390	417	402	430	581	822	6
énfasis	404	417	434	430	581	822	6
en	436	417	447	430	581	822	6
la	449	417	457	430	581	822	6
salud	459	417	483	430	581	822	6
mental.	485	417	518	430	581	822	6
Por	297	436	311	449	581	822	6
otra	315	436	333	449	581	822	6
parte,	337	436	363	449	581	822	6
según	367	436	394	449	581	822	6
la	398	436	406	449	581	822	6
Asociación	410	436	458	449	581	822	6
Americana	462	436	509	449	581	822	6
de	513	436	524	449	581	822	6
Salud	297	450	321	462	581	822	6
Pública	323	450	355	462	581	822	6
(APHA	358	450	386	462	581	822	6
por	388	450	403	462	581	822	6
su	406	450	416	462	581	822	6
sigla	418	450	438	462	581	822	6
en	440	450	452	462	581	822	6
inglés),	454	450	485	462	581	822	6
"la	488	450	499	462	581	822	6
salud	501	450	524	462	581	822	6
pública	297	463	329	476	581	822	6
promueve	331	463	376	476	581	822	6
y	378	463	383	476	581	822	6
protege	385	463	420	476	581	822	6
la	422	463	430	476	581	822	6
salud	432	463	455	476	581	822	6
de	458	463	469	476	581	822	6
las	471	463	483	476	581	822	6
personas	485	463	524	476	581	822	6
y	297	477	301	489	581	822	6
de	305	477	316	489	581	822	6
las	320	477	332	489	581	822	6
comunidades	336	477	395	489	581	822	6
en	399	477	410	489	581	822	6
las	414	477	426	489	581	822	6
que	430	477	446	489	581	822	6
viven,	450	477	476	489	581	822	6
aprenden,	480	477	524	489	581	822	6
trabajan	297	490	333	503	581	822	6
y	336	490	341	503	581	822	6
juegan...	344	490	381	503	581	822	6
Mientras	384	490	422	503	581	822	6
que	425	490	442	503	581	822	6
un	445	490	457	503	581	822	6
médico	460	490	493	503	581	822	6
trata	496	490	516	503	581	822	6
a	519	490	524	503	581	822	6
las	297	504	308	516	581	822	6
personas	310	504	350	516	581	822	6
que	352	504	369	516	581	822	6
están	371	504	395	516	581	822	6
enfermas,	397	504	440	516	581	822	6
los	442	504	454	516	581	822	6
que	456	504	473	516	581	822	6
trabajamos	475	504	524	516	581	822	6
en	297	517	308	530	581	822	6
salud	310	517	334	530	581	822	6
pública	336	517	369	530	581	822	6
intentamos	371	517	421	530	581	822	6
evitar	424	517	448	530	581	822	6
que	451	517	468	530	581	822	6
las	471	517	482	530	581	822	6
personas	485	517	524	530	581	822	6
enfermen	297	531	339	543	581	822	6
o	345	531	351	543	581	822	6
se	356	531	366	543	581	822	6
lesionen	371	531	408	543	581	822	6
en	414	531	425	543	581	822	6
primer	431	531	460	543	581	822	6
lugar"	466	531	492	543	581	822	6
(22)	492	531	502	539	581	822	6
.	502	531	504	543	581	822	6
Los	510	531	524	543	581	822	6
profesionales	297	544	355	557	581	822	6
de	362	544	373	557	581	822	6
la	380	544	387	557	581	822	6
salud	394	544	418	557	581	822	6
pública	424	544	457	557	581	822	6
incluyen	464	544	501	557	581	822	6
una	508	544	524	557	581	822	6
amplia	297	558	326	570	581	822	6
gama	332	558	357	570	581	822	6
de	363	558	374	570	581	822	6
trabajadores,	380	558	437	570	581	822	6
como	443	558	467	570	581	822	6
educadores	473	558	524	570	581	822	6
sanitarios,	297	571	341	584	581	822	6
trabajadores	347	571	402	584	581	822	6
sanitarios	408	571	450	584	581	822	6
comunitarios	456	571	513	584	581	822	6
y	519	571	524	584	581	822	6
profesionales	297	585	355	597	581	822	6
de	360	585	372	597	581	822	6
la	377	585	385	597	581	822	6
salud	390	585	413	597	581	822	6
pública.	419	585	453	597	581	822	6
Ellos	459	585	479	597	581	822	6
evitan	484	585	511	597	581	822	6
la	517	585	524	597	581	822	6
aparición	297	598	337	611	581	822	6
de	340	598	351	611	581	822	6
enfermedades	354	598	417	611	581	822	6
mediante	420	598	462	611	581	822	6
la	465	598	472	611	581	822	6
prevención	475	598	524	611	581	822	6
primaria,	297	612	335	624	581	822	6
secundaria	342	612	389	624	581	822	6
y	396	612	401	624	581	822	6
terciaria	407	612	442	624	581	822	6
y	448	612	453	624	581	822	6
promueven	459	612	510	624	581	822	6
el	517	612	524	624	581	822	6
bienestar	297	625	337	638	581	822	6
y	344	625	349	638	581	822	6
los	356	625	369	638	581	822	6
estilos	376	625	404	638	581	822	6
de	411	625	422	638	581	822	6
vida	429	625	447	638	581	822	6
saludables.	454	625	503	638	581	822	6
Los	510	625	524	638	581	822	6
trabajadores	297	639	352	651	581	822	6
de	355	639	366	651	581	822	6
la	369	639	377	651	581	822	6
salud	380	639	403	651	581	822	6
pública	406	639	439	651	581	822	6
rastrean	442	639	478	651	581	822	6
los	481	639	493	651	581	822	6
brotes	496	639	524	651	581	822	6
de	297	652	308	665	581	822	6
enfermedades,	314	652	379	665	581	822	6
llevan	385	652	412	665	581	822	6
a	418	652	423	665	581	822	6
cabo	429	652	451	665	581	822	6
investigaciones	457	652	524	665	581	822	6
científicas,	297	666	342	678	581	822	6
educan	345	666	377	678	581	822	6
a	380	666	385	678	581	822	6
las	387	666	399	678	581	822	6
comunidades,	401	666	463	678	581	822	6
enseñan	465	666	503	678	581	822	6
a	505	666	510	678	581	822	6
las	513	666	524	678	581	822	6
personas	297	679	336	692	581	822	6
comportamientos	338	679	417	692	581	822	6
saludables	419	679	465	692	581	822	6
y	467	679	472	692	581	822	6
promueven	473	679	524	692	581	822	6
la	297	693	304	705	581	822	6
creación	306	693	343	705	581	822	6
de	344	693	356	705	581	822	6
condiciones	357	693	410	705	581	822	6
que	412	693	429	705	581	822	6
maximicen	430	693	478	705	581	822	6
la	480	693	487	705	581	822	6
salud	489	693	512	705	581	822	6
(22)	512	693	522	701	581	822	6
.	522	693	524	705	581	822	6
Las	297	712	311	724	581	822	6
oportunidades	314	712	379	724	581	822	6
para	381	712	401	724	581	822	6
el	404	712	411	724	581	822	6
personal	414	712	452	724	581	822	6
de	455	712	466	724	581	822	6
Enfermería	469	712	517	724	581	822	6
y	519	712	524	724	581	822	6
los	297	725	309	738	581	822	6
trabajadores	312	725	367	738	581	822	6
de	369	725	380	738	581	822	6
la	383	725	391	738	581	822	6
salud	393	725	417	738	581	822	6
pública	419	725	452	738	581	822	6
podrían	454	725	489	738	581	822	6
basarse	491	725	524	738	581	822	6
en	297	739	308	751	581	822	6
los	310	739	323	751	581	822	6
enfoques	326	739	367	751	581	822	6
propuestos	369	739	419	751	581	822	6
por	422	739	437	751	581	822	6
Rufino	440	739	468	751	581	822	6
Domínguez.	471	739	524	751	581	822	6
Domínguez	297	752	348	765	581	822	6
abogó	352	752	381	765	581	822	6
por	385	752	400	765	581	822	6
educar	405	752	435	765	581	822	6
a	439	752	444	765	581	822	6
las	449	752	460	765	581	822	6
comunidades	465	752	524	765	581	822	6
Pinzon	485	26	504	36	581	822	7
H	506	26	511	36	581	822	7
et	513	26	518	36	581	822	7
al	519	26	524	36	581	822	7
Rev.	58	27	70	36	581	822	7
Fac.	72	27	83	36	581	822	7
Med.	84	27	99	36	581	822	7
Hum.	100	27	116	36	581	822	7
2021;21(3)	118	27	148	36	581	822	7
:691-698.	148	27	171	36	581	822	7
oaxaqueñas	57	55	109	67	581	822	7
sobre	117	55	141	67	581	822	7
sus	148	55	163	67	581	822	7
derechos,	170	55	212	67	581	822	7
motivar	219	55	253	67	581	822	7
a	261	55	266	67	581	822	7
las	273	55	285	67	581	822	7
mujeres	57	68	92	81	581	822	7
para	94	68	113	81	581	822	7
que	115	68	132	81	581	822	7
se	133	68	143	81	581	822	7
conviertan	145	68	191	81	581	822	7
en	193	68	204	81	581	822	7
nuevas	206	68	237	81	581	822	7
fuentes	239	68	272	81	581	822	7
de	273	68	285	81	581	822	7
liderazgo,	57	82	99	94	581	822	7
construir	103	82	142	94	581	822	7
una	145	82	162	94	581	822	7
base	165	82	186	94	581	822	7
sólida	189	82	215	94	581	822	7
para	218	82	238	94	581	822	7
promover	241	82	285	94	581	822	7
la	57	95	64	108	581	822	7
acción	67	95	96	108	581	822	7
social	99	95	124	108	581	822	7
a	127	95	132	108	581	822	7
través	135	95	161	108	581	822	7
de	164	95	176	108	581	822	7
cambios	179	95	216	108	581	822	7
en	219	95	230	108	581	822	7
las	233	95	245	108	581	822	7
políticas	248	95	285	108	581	822	7
y	57	109	62	121	581	822	7
la	65	109	73	121	581	822	7
cohesión	76	109	116	121	581	822	7
de	119	109	131	121	581	822	7
la	134	109	142	121	581	822	7
comunidad,	145	109	197	121	581	822	7
y	201	109	206	121	581	822	7
restaurar	209	109	248	121	581	822	7
el	252	109	259	121	581	822	7
valor	263	109	285	121	581	822	7
de	57	122	68	135	581	822	7
la	72	122	80	135	581	822	7
historia	84	122	117	135	581	822	7
y	121	122	126	135	581	822	7
la	130	122	137	135	581	822	7
cultura	142	122	172	135	581	822	7
oaxaqueñas	177	122	229	135	581	822	7
a	234	122	239	135	581	822	7
través	243	122	269	135	581	822	7
de	273	122	285	135	581	822	7
eventos	57	136	91	148	581	822	7
sociales	94	136	128	148	581	822	7
como	130	136	155	148	581	822	7
conciertos,	158	136	206	148	581	822	7
así	208	136	220	148	581	822	7
como	222	136	247	148	581	822	7
eventos	250	136	285	148	581	822	7
deportivos	57	149	104	162	581	822	7
y	108	149	113	162	581	822	7
culturales	117	149	160	162	581	822	7
para	164	149	183	162	581	822	7
motivar	187	149	221	162	581	822	7
a	225	149	230	162	581	822	7
los	234	149	247	162	581	822	7
jóvenes	251	149	285	162	581	822	7
oaxaqueños	57	163	110	175	581	822	7
a	112	163	117	175	581	822	7
sentirse	120	163	154	175	581	822	7
orgullosos	156	163	201	175	581	822	7
de	204	163	215	175	581	822	7
su	217	163	227	175	581	822	7
herencia	229	163	267	175	581	822	7
(19)	267	163	277	171	581	822	7
.	277	163	279	175	581	822	7
Uno	57	336	75	349	581	822	7
de	79	336	90	349	581	822	7
los	94	336	106	349	581	822	7
retos	110	336	132	349	581	822	7
es	135	336	145	349	581	822	7
la	149	336	156	349	581	822	7
resistencia	160	336	206	349	581	822	7
al	210	336	217	349	581	822	7
cambio	221	336	254	349	581	822	7
en	257	336	268	349	581	822	7
los	272	336	285	349	581	822	7
sistemas	57	349	94	362	581	822	7
de	96	349	107	362	581	822	7
salud.	109	349	135	362	581	822	7
Los	137	349	152	362	581	822	7
profesionales	154	349	212	362	581	822	7
de	214	349	225	362	581	822	7
la	227	349	235	362	581	822	7
enfermería	237	349	285	362	581	822	7
y	57	363	62	376	581	822	7
los	65	363	78	376	581	822	7
trabajadores	82	363	137	376	581	822	7
de	140	363	152	376	581	822	7
la	155	363	163	376	581	822	7
salud	167	363	190	376	581	822	7
pública	194	363	226	376	581	822	7
son	230	363	246	376	581	822	7
agentes	250	363	285	376	581	822	7
de	57	376	68	389	581	822	7
cambio	70	376	103	389	581	822	7
a	105	376	110	389	581	822	7
través	112	376	139	389	581	822	7
de	141	376	152	389	581	822	7
la	154	376	162	389	581	822	7
defensa	164	376	199	389	581	822	7
y	201	376	206	389	581	822	7
la	208	376	216	389	581	822	7
transformación	218	376	285	389	581	822	7
de	57	390	68	403	581	822	7
los	74	390	86	403	581	822	7
determinantes	93	390	157	403	581	822	7
de	163	390	174	403	581	822	7
la	180	390	188	403	581	822	7
salud.	194	390	219	403	581	822	7
Como	226	390	252	403	581	822	7
indica	258	390	285	403	581	822	7
la	57	403	64	416	581	822	7
Asociación	72	403	119	416	581	822	7
Americana	126	403	173	416	581	822	7
de	180	403	192	416	581	822	7
Salud	199	403	223	416	581	822	7
Pública,	231	403	265	416	581	822	7
los	272	403	285	416	581	822	7
trabajadores	57	417	112	430	581	822	7
de	113	417	125	430	581	822	7
la	126	417	134	430	581	822	7
salud	135	417	159	430	581	822	7
pública"...	160	417	202	430	581	822	7
esclarecen	203	417	249	430	581	822	7
por	251	417	266	430	581	822	7
qué	268	417	285	430	581	822	7
algunos	57	430	92	443	581	822	7
de	93	430	104	443	581	822	7
nosotros	106	430	144	443	581	822	7
tenemos	146	430	185	443	581	822	7
más	186	430	204	443	581	822	7
probabilidades	206	430	272	443	581	822	7
de	273	430	285	443	581	822	7
Financiamiento:	57	463	132	477	581	822	7
El	134	464	141	477	581	822	7
presente	143	464	181	477	581	822	7
proyecto	183	464	221	477	581	822	7
fue	223	464	237	477	581	822	7
financiado	239	464	285	477	581	822	7
por	57	476	72	489	581	822	7
la	75	476	82	489	581	822	7
subvención	86	476	135	489	581	822	7
del	139	476	152	489	581	822	7
premio	156	476	187	489	581	822	7
RSCA	190	476	213	489	581	822	7
20/21	216	476	241	489	581	822	7
otorgado	244	476	285	489	581	822	7
por	57	488	72	501	581	822	7
el	73	488	81	501	581	822	7
rectorado	83	488	125	501	581	822	7
de	126	488	137	501	581	822	7
la	139	488	147	501	581	822	7
Universidad	148	488	200	501	581	822	7
Estatal	201	488	229	501	581	822	7
de	231	488	242	501	581	822	7
California	244	488	285	501	581	822	7
(Chancellor's	57	500	111	513	581	822	7
Office)	114	500	142	513	581	822	7
y	144	500	149	513	581	822	7
la	151	500	159	513	581	822	7
Facultad	161	500	198	513	581	822	7
de	200	500	211	513	581	822	7
Salud	213	500	237	513	581	822	7
y	239	500	244	513	581	822	7
Servicios	247	500	285	513	581	822	7
Humanos,	57	512	100	525	581	822	7
así	104	512	115	525	581	822	7
como	119	512	143	525	581	822	7
por	147	512	162	525	581	822	7
el	165	512	173	525	581	822	7
premio	176	512	207	525	581	822	7
Provost	210	512	243	525	581	822	7
Research	246	512	285	525	581	822	7
and	57	524	73	537	581	822	7
Creative	76	524	111	537	581	822	7
Activities	114	524	153	537	581	822	7
21/22	156	524	181	537	581	822	7
de	183	524	194	537	581	822	7
la	197	524	205	537	581	822	7
Facultad	207	524	244	537	581	822	7
de	247	524	258	537	581	822	7
Salud	261	524	285	537	581	822	7
y	57	536	62	549	581	822	7
Servicios	67	536	105	549	581	822	7
Humanos	109	536	151	549	581	822	7
de	156	536	167	549	581	822	7
la	172	536	179	549	581	822	7
Universidad	184	536	235	549	581	822	7
Estatal	240	536	269	549	581	822	7
de	273	536	285	549	581	822	7
California.	57	548	99	561	581	822	7
Contribuciones	57	564	129	577	581	822	7
de	131	564	143	577	581	822	7
autoría:	144	564	181	577	581	822	7
La	182	565	192	577	581	822	7
Dra.	194	565	211	577	581	822	7
Helda	212	565	237	577	581	822	7
Pinzon-Pe-	238	565	285	577	581	822	7
rez	57	576	70	588	581	822	7
dirigió	73	576	100	588	581	822	7
la	104	576	111	588	581	822	7
revisión	114	576	148	588	581	822	7
bibliográfica	151	576	204	588	581	822	7
y	207	576	212	588	581	822	7
la	215	576	223	588	581	822	7
redacción	226	576	268	588	581	822	7
del	271	576	285	588	581	822	7
primer	57	587	86	599	581	822	7
borrador	89	587	127	599	581	822	7
del	130	587	143	599	581	822	7
artículo	147	587	179	599	581	822	7
–	182	587	188	599	581	822	7
redactó	191	587	224	599	581	822	7
el	227	587	235	599	581	822	7
primer	238	587	267	599	581	822	7
bo-	270	587	285	599	581	822	7
rrador	57	598	83	610	581	822	7
del	87	598	100	610	581	822	7
artículo,	104	598	139	610	581	822	7
incorporó	142	598	184	610	581	822	7
las	188	598	199	610	581	822	7
sugerencias	203	598	254	610	581	822	7
de	258	598	269	610	581	822	7
los	272	598	285	610	581	822	7
coautores,	57	609	101	621	581	822	7
obtuvo	104	609	135	621	581	822	7
la	138	609	145	621	581	822	7
financiación	148	609	200	621	581	822	7
y	202	609	207	621	581	822	7
redactó	210	609	243	621	581	822	7
y	246	609	251	621	581	822	7
aprobó	253	609	285	621	581	822	7
la	57	620	64	632	581	822	7
versión	66	620	97	632	581	822	7
final	99	620	118	632	581	822	7
del	120	620	133	632	581	822	7
artículo.	135	620	169	632	581	822	7
El	171	620	179	632	581	822	7
Sr.	181	620	191	632	581	822	7
Leoncio	193	620	227	632	581	822	7
Vásquez	228	620	264	632	581	822	7
San-	266	620	285	632	581	822	7
tos	57	631	70	643	581	822	7
proporcionó	72	631	125	643	581	822	7
asesoría	128	631	162	643	581	822	7
cultural	164	631	197	643	581	822	7
para	199	631	218	643	581	822	7
la	220	631	227	643	581	822	7
redacción	229	631	271	643	581	822	7
de	274	631	285	643	581	822	7
este	57	642	75	654	581	822	7
artículo,	78	642	112	654	581	822	7
participó	115	642	154	654	581	822	7
en	157	642	168	654	581	822	7
el	171	642	179	654	581	822	7
diseño	182	642	211	654	581	822	7
y	214	642	219	654	581	822	7
traducción	222	642	268	654	581	822	7
del	271	642	285	654	581	822	7
instrumento	57	653	110	665	581	822	7
de	114	653	125	665	581	822	7
salud	130	653	153	665	581	822	7
mental	157	653	188	665	581	822	7
mencionado	192	653	247	665	581	822	7
en	251	653	262	665	581	822	7
este	267	653	285	665	581	822	7
Según	297	128	325	140	581	822	7
la	329	128	337	140	581	822	7
Asociación	342	128	389	140	581	822	7
Americana	394	128	441	140	581	822	7
de	445	128	456	140	581	822	7
Salud	461	128	486	140	581	822	7
Pública,	490	128	524	140	581	822	7
"Todo	297	141	322	154	581	822	7
el	328	141	336	154	581	822	7
mundo	341	141	373	154	581	822	7
debería	379	141	412	154	581	822	7
tener	418	141	441	154	581	822	7
una	447	141	463	154	581	822	7
oportunidad	469	141	524	154	581	822	7
justa	297	155	318	167	581	822	7
y	324	155	329	167	581	822	7
equitativa	335	155	378	167	581	822	7
de	384	155	396	167	581	822	7
lograr	402	155	428	167	581	822	7
una	434	155	450	167	581	822	7
buena	456	155	484	167	581	822	7
salud	490	155	514	167	581	822	7
y	519	155	524	167	581	822	7
bienestar...	297	168	343	181	581	822	7
Para	346	168	365	181	581	822	7
lograr	367	168	393	181	581	822	7
una	396	168	413	181	581	822	7
salud	415	168	439	181	581	822	7
óptima	441	168	473	181	581	822	7
para	475	168	495	181	581	822	7
todos,	497	168	524	181	581	822	7
los	297	182	309	194	581	822	7
Servicios	311	182	350	194	581	822	7
Esenciales	352	182	397	194	581	822	7
de	399	182	410	194	581	822	7
Salud	413	182	437	194	581	822	7
Pública	439	182	471	194	581	822	7
promueven	474	182	524	194	581	822	7
activamente	297	195	351	208	581	822	7
políticas,	359	195	397	208	581	822	7
sistemas	405	195	442	208	581	822	7
y	450	195	455	208	581	822	7
servicios	462	195	500	208	581	822	7
que	507	195	524	208	581	822	7
permiten	297	209	337	221	581	822	7
una	341	209	357	221	581	822	7
buena	361	209	389	221	581	822	7
salud	392	209	416	221	581	822	7
y	419	209	424	221	581	822	7
tratan	428	209	454	221	581	822	7
de	458	209	469	221	581	822	7
eliminar	473	209	508	221	581	822	7
los	512	209	524	221	581	822	7
obstáculos	297	222	344	235	581	822	7
y	348	222	353	235	581	822	7
las	356	222	368	235	581	822	7
barreras	372	222	407	235	581	822	7
sistémicas	411	222	456	235	581	822	7
y	459	222	464	235	581	822	7
estructurales	468	222	524	235	581	822	7
-como	297	236	325	248	581	822	7
la	329	236	336	248	581	822	7
pobreza,	340	236	378	248	581	822	7
el	382	236	390	248	581	822	7
racismo,	394	236	430	248	581	822	7
la	434	236	441	248	581	822	7
discriminación	445	236	509	248	581	822	7
de	513	236	524	248	581	822	7
género	297	249	328	262	581	822	7
y	332	249	337	262	581	822	7
otras	340	249	362	262	581	822	7
formas	366	249	396	262	581	822	7
de	400	249	411	262	581	822	7
opresión-	415	249	457	262	581	822	7
que	460	249	477	262	581	822	7
han	481	249	498	262	581	822	7
dado	502	249	524	262	581	822	7
lugar	297	263	319	275	581	822	7
a	323	263	328	275	581	822	7
desigualdades	332	263	395	275	581	822	7
en	399	263	410	275	581	822	7
materia	414	263	448	275	581	822	7
de	452	263	463	275	581	822	7
salud"	467	263	494	275	581	822	7
(20)	494	263	504	271	581	822	7
.	504	263	506	275	581	822	7
Los	510	263	524	275	581	822	7
profesionales	297	276	355	289	581	822	7
de	358	276	369	289	581	822	7
la	372	276	379	289	581	822	7
enfermería	382	276	430	289	581	822	7
y	433	276	437	289	581	822	7
los	440	276	453	289	581	822	7
trabajadores	455	276	510	289	581	822	7
de	513	276	524	289	581	822	7
la	297	290	304	302	581	822	7
salud	309	290	332	302	581	822	7
pública	337	290	369	302	581	822	7
deben	374	290	402	302	581	822	7
trabajar	407	290	441	302	581	822	7
activamente	446	290	500	302	581	822	7
para	505	290	524	302	581	822	7
reducir	297	303	327	316	581	822	7
las	332	303	343	316	581	822	7
desigualdades	347	303	411	316	581	822	7
sanitarias	415	303	456	316	581	822	7
en	460	303	471	316	581	822	7
materia	476	303	509	316	581	822	7
de	513	303	524	316	581	822	7
salud	297	317	320	329	581	822	7
mental.	322	317	355	329	581	822	7
CONCLUSIÓN	297	342	379	360	581	822	7
Los	297	364	311	377	581	822	7
problemas	321	364	368	377	581	822	7
de	378	364	389	377	581	822	7
salud	399	364	423	377	581	822	7
que	433	364	450	377	581	822	7
enfrentan	460	364	503	377	581	822	7
las	513	364	524	377	581	822	7
comunidades	297	378	356	390	581	822	7
indígenas	368	378	411	390	581	822	7
de	422	378	434	390	581	822	7
Oaxaca,	445	378	479	390	581	822	7
México,	491	378	524	390	581	822	7
siguen	297	391	326	404	581	822	7
siendo	332	391	361	404	581	822	7
un	367	391	378	404	581	822	7
reto	384	391	402	404	581	822	7
importante	407	391	457	404	581	822	7
para	463	391	482	404	581	822	7
la	488	391	495	404	581	822	7
salud	501	391	524	404	581	822	7
pública,	297	405	331	417	581	822	7
que	336	405	353	417	581	822	7
requiere	359	405	395	417	581	822	7
una	400	405	417	417	581	822	7
atención	422	405	461	417	581	822	7
especial	466	405	501	417	581	822	7
y	507	405	511	417	581	822	7
el	517	405	524	417	581	822	7
uso	297	418	312	431	581	822	7
de	321	418	333	431	581	822	7
instrumentos	342	418	400	431	581	822	7
correctamente	409	418	473	431	581	822	7
validados	483	418	524	431	581	822	7
culturalmente,	297	432	360	444	581	822	7
especialmente	362	432	426	444	581	822	7
en	429	432	440	444	581	822	7
salud	442	432	465	444	581	822	7
mental.	467	432	500	444	581	822	7
artículo,	297	464	331	476	581	822	7
participó	335	464	373	476	581	822	7
en	377	464	388	476	581	822	7
la	392	464	399	476	581	822	7
revisión	403	464	436	476	581	822	7
bibliográfica,	440	464	495	476	581	822	7
revisó	499	464	524	476	581	822	7
el	297	475	304	487	581	822	7
primer	307	475	336	487	581	822	7
borrador	339	475	377	487	581	822	7
del	381	475	394	487	581	822	7
artículo	397	475	430	487	581	822	7
y	433	475	438	487	581	822	7
aportó	441	475	470	487	581	822	7
sugerencias	474	475	524	487	581	822	7
para	297	486	316	498	581	822	7
su	319	486	329	498	581	822	7
mejora,	332	486	365	498	581	822	7
y	368	486	373	498	581	822	7
aprobación	377	486	426	498	581	822	7
de	429	486	440	498	581	822	7
la	443	486	451	498	581	822	7
versión	454	486	486	498	581	822	7
final	489	486	508	498	581	822	7
del	511	486	524	498	581	822	7
artículo.	297	497	331	509	581	822	7
Conflicto	297	513	339	527	581	822	7
de	345	513	357	527	581	822	7
intereses:	363	513	408	527	581	822	7
Los	414	514	428	526	581	822	7
autores	433	514	466	526	581	822	7
declaran	471	514	508	526	581	822	7
no	513	514	524	526	581	822	7
tener	297	525	319	538	581	822	7
ningún	325	525	356	538	581	822	7
conflicto	361	525	399	538	581	822	7
de	404	525	415	538	581	822	7
intereses	420	525	459	538	581	822	7
respecto	464	525	501	538	581	822	7
a	507	525	512	538	581	822	7
la	517	525	524	538	581	822	7
publicación	297	537	347	549	581	822	7
de	349	537	360	549	581	822	7
este	362	537	380	549	581	822	7
artículo.	382	537	416	549	581	822	7
Agradecimientos:	297	553	380	567	581	822	7
Un	387	554	399	567	581	822	7
agradecimiento	405	554	473	567	581	822	7
especial	479	554	513	567	581	822	7
a	519	554	524	567	581	822	7
la	297	565	304	578	581	822	7
Sra.	308	565	323	578	581	822	7
Herlinda	327	565	364	578	581	822	7
Jiménez-Daugherty	368	565	452	578	581	822	7
y	456	565	461	578	581	822	7
al	465	565	473	578	581	822	7
Sr.	477	565	487	578	581	822	7
Leoncio	490	565	524	578	581	822	7
Vásquez	297	577	332	590	581	822	7
por	335	577	350	590	581	822	7
la	354	577	361	590	581	822	7
traducción	364	577	411	590	581	822	7
del	414	577	427	590	581	822	7
instrumento	431	577	484	590	581	822	7
de	487	577	498	590	581	822	7
salud	501	577	524	590	581	822	7
mental	297	588	327	601	581	822	7
al	330	588	337	601	581	822	7
Mixteco	341	588	375	601	581	822	7
y	378	588	383	601	581	822	7
al	386	588	394	601	581	822	7
Zapoteco.	397	588	440	601	581	822	7
Asimismo,	443	588	487	601	581	822	7
se	490	588	499	601	581	822	7
debe	502	588	524	601	581	822	7
agradecer	297	600	340	613	581	822	7
a	341	600	347	613	581	822	7
la	348	600	356	613	581	822	7
Dra.	358	600	375	613	581	822	7
Chia	377	600	396	613	581	822	7
Thao	398	600	419	613	581	822	7
por	421	600	436	613	581	822	7
su	438	600	448	613	581	822	7
ayuda	450	600	476	613	581	822	7
en	478	600	489	613	581	822	7
algunas	491	600	524	613	581	822	7
partes	297	611	324	624	581	822	7
de	327	611	338	624	581	822	7
la	341	611	348	624	581	822	7
revisión	351	611	385	624	581	822	7
de	388	611	399	624	581	822	7
la	402	611	409	624	581	822	7
literatura	412	611	451	624	581	822	7
para	454	611	473	624	581	822	7
el	476	611	484	624	581	822	7
presente	487	611	524	624	581	822	7
artículo.	297	623	331	636	581	822	7
Recibido:	297	639	341	653	581	822	7
26	343	640	354	653	581	822	7
de	356	640	367	653	581	822	7
mayo	369	640	394	653	581	822	7
de	396	640	407	653	581	822	7
2021	409	640	431	653	581	822	7
Approved:	297	657	346	670	581	822	7
09	349	657	360	670	581	822	7
de	362	657	373	670	581	822	7
julio	375	657	394	670	581	822	7
de	396	657	408	670	581	822	7
2021	410	657	431	670	581	822	7
Correspondencia:	57	685	115	694	581	822	7
Karina	117	685	138	694	581	822	7
Patiño-Calla	139	685	179	694	581	822	7
Dirección:	57	695	90	705	581	822	7
Jr.	92	696	98	705	581	822	7
Joaquín	100	696	126	705	581	822	7
Bernal	127	696	148	705	581	822	7
591,	149	696	163	705	581	822	7
Dep	164	696	177	705	581	822	7
701,	179	696	192	705	581	822	7
Lince.	194	696	212	705	581	822	7
Teléfono:	57	706	87	716	581	822	7
942943962	89	706	124	716	581	822	7
Email:	57	717	77	727	581	822	7
karinapc55@gmail.com	79	717	155	727	581	822	7
Pág.	493	787	509	800	581	822	7
697	511	787	524	800	581	822	7
ARTICULO	537	255	552	309	581	822	7
ESPECIAL	537	311	552	359	581	822	7
Dado	57	182	80	194	581	822	7
que	85	182	102	194	581	822	7
los	106	182	119	194	581	822	7
FNP	123	182	140	194	581	822	7
y	145	182	150	194	581	822	7
los	154	182	167	194	581	822	7
profesionales	171	182	229	194	581	822	7
de	234	182	245	194	581	822	7
la	249	182	257	194	581	822	7
salud	261	182	285	194	581	822	7
pública	57	195	89	208	581	822	7
trabajan	93	195	130	208	581	822	7
en	134	195	145	208	581	822	7
clínicas,	149	195	183	208	581	822	7
comunidades,	187	195	248	208	581	822	7
centros	252	195	285	208	581	822	7
de	57	209	68	221	581	822	7
salud,	73	209	99	221	581	822	7
prácticas	104	209	144	221	581	822	7
privadas	149	209	186	221	581	822	7
y	192	209	197	221	581	822	7
otros	202	209	225	221	581	822	7
sistemas	230	209	268	221	581	822	7
de	273	209	285	221	581	822	7
salud,	57	222	82	235	581	822	7
tienen	86	222	114	235	581	822	7
un	117	222	129	235	581	822	7
papel	132	222	157	235	581	822	7
importante	160	222	210	235	581	822	7
en	214	222	225	235	581	822	7
la	228	222	236	235	581	822	7
educación	239	222	285	235	581	822	7
sanitaria,	57	236	96	248	581	822	7
la	100	236	107	248	581	822	7
promoción	111	236	159	248	581	822	7
de	163	236	174	248	581	822	7
la	177	236	185	248	581	822	7
salud	189	236	212	248	581	822	7
y	216	236	220	248	581	822	7
la	224	236	232	248	581	822	7
prevención	235	236	285	248	581	822	7
de	57	249	68	262	581	822	7
enfermedades.	72	249	137	262	581	822	7
Su	141	249	152	262	581	822	7
capacidad	156	249	201	262	581	822	7
para	205	249	224	262	581	822	7
satisfacer	228	249	269	262	581	822	7
las	273	249	285	262	581	822	7
necesidades	57	263	111	275	581	822	7
de	113	263	124	275	581	822	7
las	127	263	138	275	581	822	7
comunidades	141	263	200	275	581	822	7
a	203	263	208	275	581	822	7
las	210	263	222	275	581	822	7
que	224	263	241	275	581	822	7
atienden,	243	263	285	275	581	822	7
como	57	276	82	289	581	822	7
la	89	276	96	289	581	822	7
de	104	276	115	289	581	822	7
los	122	276	135	289	581	822	7
oaxaqueños,	142	276	198	289	581	822	7
podría	205	276	234	289	581	822	7
mejorarse	241	276	285	289	581	822	7
si	57	290	63	302	581	822	7
obtuvieran	72	290	120	302	581	822	7
certificaciones	129	290	192	302	581	822	7
adicionales	201	290	251	302	581	822	7
como	260	290	285	302	581	822	7
diabetes,	57	303	96	316	581	822	7
manejo	99	303	132	316	581	822	7
del	135	303	148	316	581	822	7
dolor,	151	303	176	316	581	822	7
control	179	303	210	316	581	822	7
de	212	303	224	316	581	822	7
la	226	303	234	316	581	822	7
obesidad	236	303	277	316	581	822	7
y	280	303	285	316	581	822	7
atención	57	317	95	329	581	822	7
geriátrica,	97	317	141	329	581	822	7
entre	143	317	166	329	581	822	7
otras	168	317	190	329	581	822	7
(21)	190	317	200	325	581	822	7
.	200	317	202	329	581	822	7
padecer	297	55	332	67	581	822	7
mala	335	55	356	67	581	822	7
salud	359	55	383	67	581	822	7
que	386	55	403	67	581	822	7
otros.	405	55	430	67	581	822	7
Las	433	55	447	67	581	822	7
múltiples	450	55	491	67	581	822	7
facetas	494	55	524	67	581	822	7
de	297	68	308	81	581	822	7
la	313	68	320	81	581	822	7
salud	326	68	349	81	581	822	7
pública	354	68	386	81	581	822	7
incluyen	392	68	429	81	581	822	7
la	434	68	441	81	581	822	7
defensa	447	68	481	81	581	822	7
de	486	68	497	81	581	822	7
leyes	502	68	524	81	581	822	7
que	297	82	314	94	581	822	7
promuevan	318	82	369	94	581	822	7
[la	373	82	383	94	581	822	7
salud]...,	388	82	423	94	581	822	7
la	427	82	435	94	581	822	7
difusión	439	82	474	94	581	822	7
de	479	82	490	94	581	822	7
formas	494	82	524	94	581	822	7
de	297	95	308	108	581	822	7
mantenerse	311	95	364	108	581	822	7
sano	367	95	388	108	581	822	7
y	392	95	397	108	581	822	7
la	400	95	408	108	581	822	7
aportación	412	95	459	108	581	822	7
de	463	95	474	108	581	822	7
soluciones	478	95	524	108	581	822	7
científicas	297	109	340	121	581	822	7
a	342	109	347	121	581	822	7
los	350	109	362	121	581	822	7
problemas"	364	109	415	121	581	822	7
(22)	415	109	424	117	581	822	7
.	424	109	426	121	581	822	7
Rev.	57	26	68	36	581	822	8
Fac.	70	26	81	36	581	822	8
Med.	83	26	97	36	581	822	8
Hum.	99	26	115	36	581	822	8
2021;21(3)	116	26	146	36	581	822	8
:691-698.	146	27	169	36	581	822	8
Comunidades	408	26	445	35	581	822	8
indígenas	447	26	473	35	581	822	8
de	475	26	481	35	581	822	8
oaxaca,	482	26	504	35	581	822	8
méxico	505	26	525	35	581	822	8
REFERENCIAS	57	54	129	69	581	822	8
BIBLIOGRÁFICAS	131	54	222	69	581	822	8
1.	57	78	62	87	581	822	8
Kresge,	68	78	91	87	581	822	8
L.	96	78	101	87	581	822	8
Indigenous	107	78	142	87	581	822	8
Oaxacan	148	78	175	87	581	822	8
Communities	180	78	222	87	581	822	8
in	228	78	234	87	581	822	8
California:	239	78	270	87	581	822	8
An	276	78	285	87	581	822	8
Overview.	68	87	99	96	581	822	8
California	105	87	135	96	581	822	8
Institute	138	87	164	96	581	822	8
for	167	87	176	96	581	822	8
Rural	179	87	195	96	581	822	8
Studies.	198	87	223	96	581	822	8
2007	229	87	244	96	581	822	8
[cited	251	87	268	96	581	822	8
May	271	87	285	96	581	822	8
24,	68	96	77	105	581	822	8
2021].	80	96	99	105	581	822	8
Available	105	96	134	105	581	822	8
at:	137	96	144	105	581	822	8
https://cirsinc.org/	147	96	205	105	581	822	8
and	211	96	223	105	581	822	8
www.safsf.org/wp-	226	96	285	105	581	822	8
content/uploads/.../2015_Aug26_IndigenousHealthWeb_Report.p	68	104	274	113	581	822	8
2.	57	119	62	128	581	822	8
Pinzon-Perez,	68	119	110	128	581	822	8
H.	112	119	119	128	581	822	8
Health	121	119	142	128	581	822	8
Needs	144	119	163	128	581	822	8
of	166	119	172	128	581	822	8
Native/Indigenous	174	119	232	128	581	822	8
Communities	234	119	276	128	581	822	8
in	279	119	285	128	581	822	8
the	68	128	78	137	581	822	8
San	81	128	93	137	581	822	8
Joaquin	95	128	120	137	581	822	8
Valley	123	128	141	137	581	822	8
of	144	128	150	137	581	822	8
the	153	128	163	137	581	822	8
United	166	128	187	137	581	822	8
States:	190	128	210	137	581	822	8
Implications	213	128	251	137	581	822	8
for	254	128	263	137	581	822	8
Public	265	128	285	137	581	822	8
Health	68	136	89	145	581	822	8
Practitioners	91	136	131	145	581	822	8
in	133	136	139	145	581	822	8
Peru	142	136	156	145	581	822	8
and	159	136	171	145	581	822	8
Other	174	136	192	145	581	822	8
Parts	194	136	210	145	581	822	8
of	213	136	219	145	581	822	8
the	222	136	232	145	581	822	8
Americas.	235	136	265	145	581	822	8
2017.	268	136	285	145	581	822	8
[cited	68	145	86	154	581	822	8
May	87	145	101	154	581	822	8
24,	102	145	111	154	581	822	8
2021].	113	145	132	154	581	822	8
Available	134	145	162	154	581	822	8
at	164	145	170	154	581	822	8
ev.	172	145	180	154	581	822	8
Fac.	182	145	194	154	581	822	8
Med.	195	145	211	154	581	822	8
Hum.	213	145	229	154	581	822	8
2017;17(2):64-70.	231	145	285	154	581	822	8
DOI	68	154	80	163	581	822	8
10.25176/RFMH.v17.n2.835	82	154	167	163	581	822	8
3.	57	168	62	177	581	822	8
Binational	68	168	100	177	581	822	8
Center	104	168	125	177	581	822	8
for	130	168	139	177	581	822	8
the	143	168	154	177	581	822	8
Development	159	168	201	177	581	822	8
of	206	168	213	177	581	822	8
Oaxacan	217	168	244	177	581	822	8
Indigenous	249	168	285	177	581	822	8
Communities.	68	177	111	186	581	822	8
About	114	177	134	186	581	822	8
CBDIO.	137	177	158	186	581	822	8
Fresno	161	177	182	186	581	822	8
Programs.	185	177	216	186	581	822	8
2020.	219	177	236	186	581	822	8
[cited	239	177	256	186	581	822	8
May	259	177	272	186	581	822	8
24,	275	177	285	186	581	822	8
2021].	68	186	87	195	581	822	8
Available	90	186	119	195	581	822	8
at:	122	186	129	195	581	822	8
https://www.centrobinacional.org/	132	186	241	195	581	822	8
and	247	186	259	195	581	822	8
https://	262	186	285	195	581	822	8
www.centrobinacional.org/fresno	68	195	173	204	581	822	8
ARTICULO	29	305	44	359	581	822	8
ESPECIAL	29	255	44	303	581	822	8
4.	57	209	62	218	581	822	8
Schmal,	68	209	92	218	581	822	8
J.	96	209	100	218	581	822	8
Oaxaca:	104	209	128	218	581	822	8
Land	132	209	148	218	581	822	8
of	151	209	158	218	581	822	8
Diversity.	161	209	190	218	581	822	8
2007.	194	209	211	218	581	822	8
[cited	214	209	232	218	581	822	8
May	236	209	249	218	581	822	8
24,	253	209	262	218	581	822	8
2021].	265	209	285	218	581	822	8
Available	68	218	97	227	581	822	8
at:	98	218	106	227	581	822	8
http://www.latinola.com/story.php?story=3908	109	218	256	227	581	822	8
5.	57	233	62	242	581	822	8
Kearney,	68	233	95	242	581	822	8
M.,	101	233	110	242	581	822	8
Nagengast,	117	233	152	242	581	822	8
C..	159	233	166	242	581	822	8
Anthropological	173	233	224	242	581	822	8
perspectives	230	233	270	242	581	822	8
on	276	233	285	242	581	822	8
transnational	68	241	109	250	581	822	8
communities	111	241	152	250	581	822	8
in	153	241	159	250	581	822	8
rural	160	241	175	250	581	822	8
California.	176	241	207	250	581	822	8
No.	209	241	219	250	581	822	8
3.	221	241	226	250	581	822	8
California	227	241	257	250	581	822	8
Institute	259	241	285	250	581	822	8
for	68	250	77	259	581	822	8
Rural	79	250	95	259	581	822	8
Studies,	97	250	121	259	581	822	8
1989.	123	250	140	259	581	822	8
[cited	144	250	161	259	581	822	8
May	163	250	177	259	581	822	8
24,	179	250	188	259	581	822	8
2021].	190	250	209	259	581	822	8
Available	213	250	241	259	581	822	8
at:	243	250	251	259	581	822	8
Kearney	253	250	278	259	581	822	8
&	280	250	285	259	581	822	8
Nagengast,	68	259	103	268	581	822	8
1989,	105	259	122	268	581	822	8
transnational	124	259	165	268	581	822	8
communities	166	259	207	268	581	822	8
-	209	259	211	268	581	822	8
Google	213	259	236	268	581	822	8
Scholar	237	259	261	268	581	822	8
6.	57	273	62	283	581	822	8
Cohen,	68	273	90	283	581	822	8
J.	92	273	96	283	581	822	8
H.	98	273	104	283	581	822	8
The	105	273	117	283	581	822	8
Culture	118	273	141	283	581	822	8
of	143	273	149	283	581	822	8
Migration	151	273	181	283	581	822	8
in	183	273	189	283	581	822	8
Southern	191	273	220	283	581	822	8
Mexico.	221	273	245	283	581	822	8
2004.	247	273	264	283	581	822	8
[cited	267	273	285	283	581	822	8
May	68	282	81	291	581	822	8
24,	84	282	93	291	581	822	8
2021].	96	282	115	291	581	822	8
Available	121	282	149	291	581	822	8
at:	152	282	160	291	581	822	8
Introduction_to_Culture_of_Migration.	162	282	285	291	581	822	8
pdf	68	291	79	300	581	822	8
(d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net)	80	291	180	300	581	822	8
7.	57	306	62	315	581	822	8
Aguirre	68	306	91	315	581	822	8
International.	95	306	137	315	581	822	8
The	141	306	152	315	581	822	8
California	157	306	186	315	581	822	8
Farm	190	306	206	315	581	822	8
Labor	210	306	228	315	581	822	8
Force:	232	306	251	315	581	822	8
Overview	255	306	285	315	581	822	8
and	68	314	80	323	581	822	8
Trends	83	314	104	323	581	822	8
from	107	314	122	323	581	822	8
the	125	314	135	323	581	822	8
National	138	314	165	323	581	822	8
Agricultural	168	314	204	323	581	822	8
Workers	207	314	233	323	581	822	8
Survey.	236	314	258	323	581	822	8
Aguirre	261	314	285	323	581	822	8
International,	68	323	110	332	581	822	8
2005.	114	323	131	332	581	822	8
[cited	136	323	153	332	581	822	8
May	158	323	171	332	581	822	8
24,	175	323	185	332	581	822	8
2021].	189	323	208	332	581	822	8
Available	217	323	246	332	581	822	8
at:	250	323	258	332	581	822	8
aguirre	262	323	285	332	581	822	8
international	68	332	108	341	581	822	8
2005	110	332	125	341	581	822	8
agricultural	127	332	162	341	581	822	8
workers	164	332	189	341	581	822	8
-	190	332	193	341	581	822	8
Google	194	332	217	341	581	822	8
Scholar	219	332	242	341	581	822	8
8.	57	346	62	355	581	822	8
Kresge,	68	346	91	355	581	822	8
L.	96	346	101	355	581	822	8
Indigenous	107	346	142	355	581	822	8
Oaxacan	148	346	175	355	581	822	8
Communities	180	346	222	355	581	822	8
in	228	346	234	355	581	822	8
California:	239	346	270	355	581	822	8
An	276	346	285	355	581	822	8
Overview.	68	355	99	364	581	822	8
California	103	355	133	364	581	822	8
Institute	135	355	161	364	581	822	8
for	163	355	171	364	581	822	8
Rural	173	355	189	364	581	822	8
Studies.	191	355	216	364	581	822	8
2007.	220	355	237	364	581	822	8
[cited	241	355	258	364	581	822	8
May	260	355	273	364	581	822	8
24,	275	355	285	364	581	822	8
2021].	68	364	87	373	581	822	8
Available	92	364	121	373	581	822	8
at:	123	364	131	373	581	822	8
Indigenous	133	364	168	373	581	822	8
Oaxacans	171	364	201	373	581	822	8
in	203	364	209	373	581	822	8
CA_FINAL_6-07-08.PDF	212	364	285	373	581	822	8
(ncfh.org)	68	373	98	382	581	822	8
and	100	373	112	382	581	822	8
https://cirsinc.org/	114	373	171	382	581	822	8
9.	57	387	62	396	581	822	8
U.S.	68	387	79	396	581	822	8
Census	81	387	103	396	581	822	8
Brief	105	387	119	396	581	822	8
(2000).	121	387	142	396	581	822	8
Overview	145	387	175	396	581	822	8
of	176	387	183	396	581	822	8
Race	184	387	199	396	581	822	8
and	201	387	213	396	581	822	8
Hispanic	214	387	241	396	581	822	8
Origin.	243	387	264	396	581	822	8
[cited	267	387	285	396	581	822	8
May	68	396	81	405	581	822	8
24,	84	396	93	405	581	822	8
2021].	96	396	115	405	581	822	8
Available	120	396	148	405	581	822	8
at:	151	396	158	405	581	822	8
Overview	161	396	191	405	581	822	8
of	193	396	200	405	581	822	8
Race	202	396	217	405	581	822	8
and	220	396	232	405	581	822	8
Hispanic	234	396	261	405	581	822	8
Origin:	264	396	285	405	581	822	8
2000	68	405	83	414	581	822	8
(census.gov)	85	405	124	414	581	822	8
10.	57	419	66	428	581	822	8
John	68	419	83	428	581	822	8
Hopkins	85	419	111	428	581	822	8
University.	112	419	145	428	581	822	8
CSSE	147	419	162	428	581	822	8
COVID-19	164	419	194	428	581	822	8
Data.	196	419	212	428	581	822	8
2020.	214	419	231	428	581	822	8
[cited	233	419	250	428	581	822	8
December	252	419	285	428	581	822	8
18,	68	428	77	437	581	822	8
2020	82	428	97	437	581	822	8
and	102	428	114	437	581	822	8
March	118	428	138	437	581	822	8
12,	142	428	151	437	581	822	8
2021.]	156	428	175	437	581	822	8
Available	179	428	208	437	581	822	8
at	212	428	218	437	581	822	8
https://github.com/	223	428	285	437	581	822	8
CSSEGISandData/COVID-19	68	437	154	446	581	822	8
11.	57	451	66	460	581	822	8
Fresno	68	451	89	460	581	822	8
County	92	451	115	460	581	822	8
Health	118	451	139	460	581	822	8
Department.	143	451	182	460	581	822	8
COVID-19	186	451	216	460	581	822	8
(Novel	220	451	240	460	581	822	8
Coronavirus).	243	451	285	460	581	822	8
2020.	68	460	85	469	581	822	8
[cited	87	460	105	469	581	822	8
May	107	460	120	469	581	822	8
24,	122	460	132	469	581	822	8
2021].	134	460	153	469	581	822	8
Available	155	460	184	469	581	822	8
at:	186	460	193	469	581	822	8
https://www.co.fresno.ca.us/	196	460	285	469	581	822	8
departments/public-health/COVID-19	68	469	186	478	581	822	8
12.	57	484	66	493	581	822	8
American	68	484	98	493	581	822	8
Museum	100	484	127	493	581	822	8
of	130	484	136	493	581	822	8
Natural	138	484	161	493	581	822	8
History.	163	484	187	493	581	822	8
Grace	189	484	207	493	581	822	8
California	209	484	239	493	581	822	8
Central	241	484	263	493	581	822	8
Valley.	265	484	285	493	581	822	8
2017.	68	492	85	501	581	822	8
[cited	89	492	106	501	581	822	8
May	110	492	123	501	581	822	8
24,	127	492	136	501	581	822	8
2021].	140	492	159	501	581	822	8
Available	167	492	195	501	581	822	8
at:	199	492	207	501	581	822	8
https://www.amnh.org/	210	492	285	501	581	822	8
learn-teach/curriculum-collections/grace/grace-tracking-water-from-	68	501	285	510	581	822	8
space/california-central-valley	68	510	161	519	581	822	8
Pág.	56	787	72	800	581	822	8
698	74	787	87	800	581	822	8
13.	297	78	306	87	581	822	8
Montenegro	308	78	347	87	581	822	8
R.,	349	78	356	87	581	822	8
Stephens	359	78	388	87	581	822	8
C.	390	78	396	87	581	822	8
Indigenous	398	78	433	87	581	822	8
Health	436	78	456	87	581	822	8
in	459	78	464	87	581	822	8
Latin	467	78	482	87	581	822	8
America	484	78	510	87	581	822	8
and	512	78	524	87	581	822	8
the	308	87	318	96	581	822	8
Caribbean.	320	87	354	96	581	822	8
Lancet	355	87	376	96	581	822	8
2006;	378	87	395	96	581	822	8
367:	396	87	409	96	581	822	8
1859–69	411	87	438	96	581	822	8
14.	297	101	306	110	581	822	8
González-Vázquez,	308	101	366	110	581	822	8
T.,	371	101	378	110	581	822	8
Pelcastre-Villafuerte,B.,	383	101	453	110	581	822	8
and	463	101	475	110	581	822	8
Taboada,	485	101	513	110	581	822	8
A.	518	101	524	110	581	822	8
"Surviving	308	110	340	119	581	822	8
the	343	110	354	119	581	822	8
distance:	357	110	385	119	581	822	8
the	389	110	399	119	581	822	8
transnational	403	110	444	119	581	822	8
utilization	447	110	479	119	581	822	8
of	482	110	488	119	581	822	8
traditional	492	110	524	119	581	822	8
medicine	308	119	337	128	581	822	8
among	339	119	361	128	581	822	8
Oaxacan	364	119	391	128	581	822	8
migrants	393	119	421	128	581	822	8
in	423	119	429	128	581	822	8
the	431	119	441	128	581	822	8
US."	444	119	456	128	581	822	8
Journal	458	119	481	128	581	822	8
of	483	119	489	128	581	822	8
immigrant	492	119	524	128	581	822	8
and	308	127	320	136	581	822	8
minority	322	127	348	136	581	822	8
health	350	127	370	136	581	822	8
18,	372	127	381	136	581	822	8
no.	383	127	393	136	581	822	8
5	395	127	398	136	581	822	8
(2016):	400	127	421	136	581	822	8
1190-1198.	423	127	458	136	581	822	8
[cited	460	127	477	136	581	822	8
May	479	127	492	136	581	822	8
24,	494	127	503	136	581	822	8
2021].	505	127	524	136	581	822	8
Available	308	136	336	145	581	822	8
at:	338	136	346	145	581	822	8
Surviving	347	136	377	145	581	822	8
the	378	136	389	145	581	822	8
Distance-	390	136	420	145	581	822	8
The	421	136	433	145	581	822	8
Transnational	434	136	476	145	581	822	8
Utilization.pdf	478	136	522	145	581	822	8
15.	297	151	306	160	581	822	8
Barnett,	308	151	332	160	581	822	8
M.	334	151	341	160	581	822	8
Gonzalez,	343	151	373	160	581	822	8
A.,	374	151	382	160	581	822	8
Miranda,	383	151	411	160	581	822	8
J.,	412	151	418	160	581	822	8
Chavira,	419	151	444	160	581	822	8
and	446	151	458	160	581	822	8
D.,	459	151	467	160	581	822	8
Lau,	468	151	481	160	581	822	8
A.	482	151	489	160	581	822	8
Mobilizing	491	151	524	160	581	822	8
Community	308	159	345	168	581	822	8
Health	349	159	369	168	581	822	8
Workers	373	159	398	168	581	822	8
to	402	159	409	168	581	822	8
Address	413	159	438	168	581	822	8
Mental	441	159	463	168	581	822	8
Health	467	159	488	168	581	822	8
Disparities	492	159	524	168	581	822	8
for	308	168	317	177	581	822	8
Underserved	319	168	359	177	581	822	8
Populations:	362	168	400	177	581	822	8
A	403	168	407	177	581	822	8
Systematic	410	168	443	177	581	822	8
Review.	446	168	470	177	581	822	8
2018.	472	168	489	177	581	822	8
[cited	491	168	509	177	581	822	8
May	511	168	524	177	581	822	8
24,	308	177	317	186	581	822	8
2021].	321	177	340	186	581	822	8
Available	344	177	372	186	581	822	8
at:	376	177	383	186	581	822	8
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/	387	177	524	186	581	822	8
PMC5803443/	308	186	352	195	581	822	8
16.	297	200	306	209	581	822	8
Rhett-Mariscal,	308	200	354	209	581	822	8
W.	356	200	364	209	581	822	8
Promotores	366	200	402	209	581	822	8
in	405	200	410	209	581	822	8
Mental	413	200	435	209	581	822	8
Health	437	200	457	209	581	822	8
in	460	200	466	209	581	822	8
California	468	200	498	209	581	822	8
and	500	200	512	209	581	822	8
the	514	200	524	209	581	822	8
Prevention	308	209	342	218	581	822	8
and	345	209	357	218	581	822	8
Early	360	209	375	218	581	822	8
Intervention	378	209	416	218	581	822	8
Component	419	209	457	218	581	822	8
of	460	209	466	218	581	822	8
the	469	209	479	218	581	822	8
MHSA.	482	209	503	218	581	822	8
Policy	506	209	524	218	581	822	8
Paper	308	218	326	227	581	822	8
for	329	218	338	227	581	822	8
The	341	218	353	227	581	822	8
California	356	218	386	227	581	822	8
Endowment	389	218	428	227	581	822	8
and	431	218	443	227	581	822	8
prepared	446	218	475	227	581	822	8
by	479	218	486	227	581	822	8
the	490	218	500	227	581	822	8
Center	504	218	524	227	581	822	8
for	308	227	317	236	581	822	8
Multicultural	319	227	359	236	581	822	8
Development	362	227	405	236	581	822	8
at	408	227	414	236	581	822	8
the	417	227	427	236	581	822	8
California	430	227	459	236	581	822	8
Institute	462	227	488	236	581	822	8
for	491	227	500	236	581	822	8
Mental	503	227	524	236	581	822	8
Health.	308	236	330	245	581	822	8
2008.	333	236	350	245	581	822	8
[cited	353	236	371	245	581	822	8
May	374	236	387	245	581	822	8
24,	390	236	399	245	581	822	8
2021].	402	236	421	245	581	822	8
Available	425	236	453	245	581	822	8
at:	456	236	464	245	581	822	8
https://losangeles.	467	236	524	245	581	822	8
networkofcare.org/library/Promotores1.pdf	308	244	443	253	581	822	8
17.	297	259	306	268	581	822	8
Shen,	308	259	325	268	581	822	8
J.	330	259	334	268	581	822	8
Carmichael,	339	259	376	268	581	822	8
J.	380	259	385	268	581	822	8
and	389	259	401	268	581	822	8
Vásquez	406	259	432	268	581	822	8
Santos,	437	259	459	268	581	822	8
L.	464	259	469	268	581	822	8
Identifying	474	259	508	268	581	822	8
and	512	259	524	268	581	822	8
Addressing	308	268	343	277	581	822	8
Genetic	344	268	369	277	581	822	8
Counseling	370	268	405	277	581	822	8
Challenges	407	268	441	277	581	822	8
among	443	268	465	277	581	822	8
Indigenous	466	268	502	277	581	822	8
People	503	268	524	277	581	822	8
of	308	276	314	285	581	822	8
Oaxaca—One	316	276	359	285	581	822	8
Center's	361	276	386	285	581	822	8
Experience	387	276	422	285	581	822	8
with	423	276	437	285	581	822	8
Two	438	276	451	285	581	822	8
Immigrant	453	276	486	285	581	822	8
Farmworker	487	276	524	285	581	822	8
Families	308	285	333	294	581	822	8
in	338	285	344	294	581	822	8
the	349	285	359	294	581	822	8
Central	364	285	386	294	581	822	8
Valley	391	285	409	294	581	822	8
of	414	285	420	294	581	822	8
California.	425	285	456	294	581	822	8
Journal	461	285	484	294	581	822	8
of	489	285	495	294	581	822	8
Genetic	500	285	524	294	581	822	8
Counseling,	308	294	345	303	581	822	8
27:996–1004.	348	294	390	303	581	822	8
2018.	393	294	410	303	581	822	8
[cited	413	294	431	303	581	822	8
May	435	294	448	303	581	822	8
24,	451	294	460	303	581	822	8
2021].	464	294	483	303	581	822	8
Available	486	294	515	303	581	822	8
at	518	294	524	303	581	822	8
https://doi.org/10.1007/s10897-018-0221-0	308	303	443	312	581	822	8
18.	297	317	306	326	581	822	8
Binational	308	317	339	326	581	822	8
Center	344	317	365	326	581	822	8
for	370	317	378	326	581	822	8
the	383	317	394	326	581	822	8
Development	398	317	441	326	581	822	8
of	446	317	452	326	581	822	8
Oaxacan	457	317	484	326	581	822	8
Indigenous	489	317	524	326	581	822	8
Communities.	308	326	351	335	581	822	8
Indigenous	354	326	390	335	581	822	8
Diaspora:	392	326	422	335	581	822	8
Today,	424	326	444	335	581	822	8
we	447	326	456	335	581	822	8
celebrate.	459	326	490	335	581	822	8
Tomorrow	492	326	524	335	581	822	8
we	308	335	317	344	581	822	8
continue	320	335	348	344	581	822	8
to	351	335	358	344	581	822	8
organize.	361	335	390	344	581	822	8
2020.	393	335	410	344	581	822	8
[cited	413	335	431	344	581	822	8
May	434	335	447	344	581	822	8
24,	450	335	460	344	581	822	8
2021].	463	335	482	344	581	822	8
Available	485	335	514	344	581	822	8
at:	517	335	524	344	581	822	8
https://www.centrobinacional.org/post/indigenous-diaspora-today-	308	344	524	353	581	822	8
we-celebrate-tomorrow-we-continue-to-organize	308	352	463	361	581	822	8
19.	297	367	306	376	581	822	8
Dominguez,	308	367	346	376	581	822	8
R.	348	367	354	376	581	822	8
Cultural	356	367	380	376	581	822	8
Roots	382	367	400	376	581	822	8
as	402	367	409	376	581	822	8
a	411	367	414	376	581	822	8
Source	416	367	438	376	581	822	8
of	440	367	446	376	581	822	8
Strength:	448	367	477	376	581	822	8
Educating	479	367	510	376	581	822	8
and	512	367	524	376	581	822	8
Organizing	308	376	342	385	581	822	8
a	345	376	349	385	581	822	8
Fragmented	351	376	390	385	581	822	8
Immigrant	392	376	425	385	581	822	8
Community.	428	376	466	385	581	822	8
2003.	471	376	488	385	581	822	8
[cited	491	376	509	385	581	822	8
May	511	376	524	385	581	822	8
24,	308	385	317	394	581	822	8
2021].	319	385	338	394	581	822	8
Available	339	385	368	394	581	822	8
at:	369	385	377	394	581	822	8
https://wagner.nyu.edu/files/leadership/16.pdf	378	385	524	394	581	822	8
20.	297	399	306	408	581	822	8
American	308	399	338	408	581	822	8
Public	343	399	362	408	581	822	8
Health	367	399	388	408	581	822	8
Association.	393	399	430	408	581	822	8
10	435	399	443	408	581	822	8
Essential	448	399	475	408	581	822	8
Public	480	399	499	408	581	822	8
Health	504	399	524	408	581	822	8
Services.	308	408	335	417	581	822	8
2020.	337	408	354	417	581	822	8
[cited	357	408	374	417	581	822	8
May	377	408	390	417	581	822	8
24,	392	408	401	417	581	822	8
2021].	404	408	423	417	581	822	8
Available	425	408	454	417	581	822	8
at:	456	408	464	417	581	822	8
https://www.apha.	466	408	524	417	581	822	8
org/what-is-public-health/10-essential-public-health-services	308	417	499	426	581	822	8
21.	297	431	306	440	581	822	8
American	308	431	338	440	581	822	8
Association	341	431	377	440	581	822	8
of	381	431	387	440	581	822	8
Nurse	391	431	409	440	581	822	8
Practitioners.	412	431	453	440	581	822	8
2020.	457	431	474	440	581	822	8
[cited	477	431	495	440	581	822	8
May	498	431	512	440	581	822	8
24,	515	431	524	440	581	822	8
2021].	308	440	327	449	581	822	8
Available	337	440	365	449	581	822	8
at:	375	440	382	449	581	822	8
https://www.aanp.org/news-feed/are-you-	392	440	524	449	581	822	8
considering-a-career-as-a-family-nurse-practitioner	308	449	468	458	581	822	8
22.	297	463	306	472	581	822	8
American	308	463	338	472	581	822	8
Public	339	463	358	472	581	822	8
Health	360	463	380	472	581	822	8
Association.	382	463	419	472	581	822	8
What	420	463	437	472	581	822	8
is	438	463	443	472	581	822	8
Public	444	463	463	472	581	822	8
Health.	465	463	487	472	581	822	8
2020.	488	463	505	472	581	822	8
[cited	507	463	524	472	581	822	8
May	308	472	321	481	581	822	8
24,	324	472	334	481	581	822	8
2021].	337	472	356	481	581	822	8
Available	363	472	392	481	581	822	8
at:	395	472	403	481	581	822	8
https://www.apha.org/what-is-public-	406	472	524	481	581	822	8
health	308	481	328	490	581	822	8
