Artículo	227	48	280	64	553	780	1
Original	284	48	338	64	553	780	1
Doi:	387	53	401	62	553	780	1
10.18004/sopaci.2021.abril.16	403	53	512	62	553	780	1
Tratamiento	55	89	153	112	553	780	1
quirúrgico	157	89	241	112	553	780	1
del	244	89	269	112	553	780	1
cáncer	273	89	326	112	553	780	1
de	329	89	349	112	553	780	1
colon	353	89	397	112	553	780	1
en	401	89	421	112	553	780	1
el	425	89	439	112	553	780	1
Hospital	443	89	510	112	553	780	1
Militar	63	111	116	133	553	780	1
Central	120	111	178	133	553	780	1
de	181	111	201	133	553	780	1
las	205	111	227	133	553	780	1
Fuerzas	231	111	293	133	553	780	1
Armadas.	296	111	372	133	553	780	1
Periodo	376	111	439	133	553	780	1
febrero	442	111	502	133	553	780	1
2017	202	133	242	155	553	780	1
a	246	133	256	155	553	780	1
febrero	259	133	319	155	553	780	1
2019	322	133	362	155	553	780	1
Surgical	89	170	137	188	553	780	1
treatment	140	170	200	188	553	780	1
of	203	170	215	188	553	780	1
colon	218	170	251	188	553	780	1
cancer	254	170	294	188	553	780	1
at	296	170	309	188	553	780	1
the	312	170	331	188	553	780	1
Central	334	170	377	188	553	780	1
Military	380	170	426	188	553	780	1
Hospital	429	170	479	188	553	780	1
of	482	170	494	188	553	780	1
the	125	188	144	206	553	780	1
armed	147	188	187	206	553	780	1
forces.	189	188	228	206	553	780	1
Period	230	188	269	206	553	780	1
February	271	188	325	206	553	780	1
2017	327	188	357	206	553	780	1
to	360	188	372	206	553	780	1
february	375	188	426	206	553	780	1
2019	428	188	458	206	553	780	1
**Panambi	168	221	221	238	553	780	1
Aguilera	223	221	264	238	553	780	1
1	264	223	268	232	553	780	1
https://orcid.org/0000-0002-4996-2046	272	225	399	236	553	780	1
*Darío	159	235	192	251	553	780	1
Fretes	195	235	223	251	553	780	1
Alvarenga	225	235	274	251	553	780	1
1	274	236	277	246	553	780	1
https://orcid.org/0000-0003-1083-3308	281	239	408	250	553	780	1
*Sergio	180	249	215	265	553	780	1
Insfrán	217	249	252	265	553	780	1
1	252	250	255	260	553	780	1
https://orcid.org/0000-0003-3744-1574	260	253	387	264	553	780	1
**Roberto	172	263	220	279	553	780	1
Lezcano	222	263	261	279	553	780	1
1	261	264	264	273	553	780	1
https://orcid.org/0000-0003-3214-9574	268	267	395	278	553	780	1
**Cynthia	166	277	213	293	553	780	1
Verdecchia	216	277	267	293	553	780	1
1	267	278	270	287	553	780	1
https://orcid.org/0000-0002-9862-0755	275	280	402	291	553	780	1
1.	127	310	133	322	553	780	1
Hospital	135	310	165	322	553	780	1
Militar	166	310	191	322	553	780	1
Central	193	310	219	322	553	780	1
de	221	310	229	322	553	780	1
las	231	310	241	322	553	780	1
FFAA,	243	310	265	322	553	780	1
Servicio	267	310	295	322	553	780	1
de	297	310	305	322	553	780	1
Cirugía	307	310	334	322	553	780	1
General.	336	310	366	322	553	780	1
Asunción,	368	310	403	322	553	780	1
Paraguay	404	310	438	322	553	780	1
Palabras	62	509	91	520	553	780	1
claves:	93	509	114	520	553	780	1
Cáncer	116	509	139	520	553	780	1
de	141	509	148	520	553	780	1
colon,	150	509	170	520	553	780	1
Tratamiento,	172	509	213	520	553	780	1
Cirugía.	214	509	240	520	553	780	1
Keywords:	303	385	338	396	553	780	1
Colon	340	386	359	396	553	780	1
cancer,	361	386	383	396	553	780	1
Treatment,	385	386	420	396	553	780	1
Surgery.	422	386	448	396	553	780	1
INTRODUCCIÓN	288	407	359	419	553	780	1
La	288	419	297	431	553	780	1
patología	301	419	334	431	553	780	1
neoplásica	337	419	375	431	553	780	1
del	378	419	389	431	553	780	1
colon	392	419	412	431	553	780	1
se	416	419	423	431	553	780	1
presenta	426	419	457	431	553	780	1
con	460	419	473	431	553	780	1
mayor	476	419	499	431	553	780	1
fre-	503	419	516	431	553	780	1
cuencia	288	430	316	443	553	780	1
en	318	430	327	443	553	780	1
las	329	430	339	443	553	780	1
urgencias	341	430	375	443	553	780	1
quirúrgicas,	377	430	420	443	553	780	1
como	423	430	443	443	553	780	1
también	445	430	475	443	553	780	1
en	477	430	485	443	553	780	1
las	488	430	497	443	553	780	1
con-	499	430	516	443	553	780	1
sultas	288	442	309	454	553	780	1
externas	311	442	341	454	553	780	1
(1)	341	443	347	450	553	780	1
.	347	442	349	454	553	780	1
El	303	454	310	466	553	780	1
estado	312	454	335	466	553	780	1
general	338	454	364	466	553	780	1
del	366	454	377	466	553	780	1
paciente,	379	454	411	466	553	780	1
la	413	454	420	466	553	780	1
indemnidad	422	454	466	466	553	780	1
del	468	454	479	466	553	780	1
colon	481	454	501	466	553	780	1
y	503	454	507	466	553	780	1
la	510	454	516	466	553	780	1
experiencia	288	466	330	478	553	780	1
del	333	466	344	478	553	780	1
cirujano	347	466	377	478	553	780	1
son	380	466	393	478	553	780	1
pilares	396	466	420	478	553	780	1
fundamentales	423	466	476	478	553	780	1
en	479	466	488	478	553	780	1
el	491	466	497	478	553	780	1
mo-	501	466	516	478	553	780	1
mento	288	477	312	489	553	780	1
de	314	477	323	489	553	780	1
elegir	326	477	346	489	553	780	1
la	349	477	355	489	553	780	1
técnica	358	477	383	489	553	780	1
quirúrgica	386	477	423	489	553	780	1
de	426	477	435	489	553	780	1
tratamiento	438	477	480	489	553	780	1
más	483	477	497	489	553	780	1
ade-	500	477	516	489	553	780	1
cuado	288	489	310	501	553	780	1
para	312	489	328	501	553	780	1
estos	330	489	348	501	553	780	1
pacientes	350	489	383	501	553	780	1
(1)	383	490	390	497	553	780	1
.	390	489	392	501	553	780	1
Además,	303	501	334	513	553	780	1
debemos	337	501	370	513	553	780	1
destacar	373	501	403	513	553	780	1
que	406	501	419	513	553	780	1
la	423	501	429	513	553	780	1
aplicación	432	501	469	513	553	780	1
de	473	501	481	513	553	780	1
métodos	485	501	516	513	553	780	1
diagnósticos	288	512	333	524	553	780	1
que	337	512	351	524	553	780	1
permiten	355	512	388	524	553	780	1
determinar	392	512	432	524	553	780	1
la	436	512	442	524	553	780	1
invasión	446	512	477	524	553	780	1
en	481	512	490	524	553	780	1
la	494	512	500	524	553	780	1
pa-	504	512	516	524	553	780	1
red	288	524	300	536	553	780	1
intestinal,	303	524	338	536	553	780	1
así	341	524	351	536	553	780	1
como	354	524	374	536	553	780	1
la	377	524	383	536	553	780	1
afectación	386	524	422	536	553	780	1
ganglionar	425	524	463	536	553	780	1
de	466	524	475	536	553	780	1
una	478	524	491	536	553	780	1
forma	494	524	516	536	553	780	1
preoperatoria,	288	536	339	548	553	780	1
han	345	536	358	548	553	780	1
establecido	364	536	404	548	553	780	1
indicaciones	409	536	454	548	553	780	1
de	460	536	468	548	553	780	1
tratamiento	474	536	516	548	553	780	1
neoadyuvante	288	547	339	560	553	780	1
con	342	547	355	560	553	780	1
el	358	547	364	560	553	780	1
consiguiente	367	547	412	560	553	780	1
beneficio	415	547	448	560	553	780	1
terapéutico	451	547	491	560	553	780	1
de	494	547	503	560	553	780	1
es-	505	547	516	560	553	780	1
tos	288	559	299	571	553	780	1
enfermos,	302	559	338	571	553	780	1
que	340	559	353	571	553	780	1
posteriormente	356	559	411	571	553	780	1
son	414	559	427	571	553	780	1
buenos	430	559	455	571	553	780	1
candidatos	458	559	497	571	553	780	1
para	500	559	516	571	553	780	1
cirugía	288	571	314	583	553	780	1
con	317	571	331	583	553	780	1
intención	334	571	369	583	553	780	1
curativa.	372	571	403	583	553	780	1
El	407	571	415	583	553	780	1
tratamiento	418	571	461	583	553	780	1
adyuvante	464	571	501	583	553	780	1
del	505	571	516	583	553	780	1
cáncer	288	583	312	595	553	780	1
de	315	583	323	595	553	780	1
colon,	326	583	348	595	553	780	1
definido	350	583	381	595	553	780	1
como	383	583	403	595	553	780	1
el	406	583	412	595	553	780	1
que	415	583	428	595	553	780	1
se	430	583	438	595	553	780	1
aplica	440	583	461	595	553	780	1
al	464	583	470	595	553	780	1
paciente	473	583	503	595	553	780	1
sin	505	583	516	595	553	780	1
evidencia	288	594	323	606	553	780	1
de	325	594	333	606	553	780	1
enfermedad	335	594	378	606	553	780	1
residual	380	594	409	606	553	780	1
tras	410	594	424	606	553	780	1
cirugía	426	594	451	606	553	780	1
con	453	594	466	606	553	780	1
intención	468	594	502	606	553	780	1
cu-	504	594	516	606	553	780	1
rativa,	288	606	311	618	553	780	1
representa	313	606	351	618	553	780	1
un	353	606	363	618	553	780	1
beneficio	366	606	398	618	553	780	1
firmemente	401	606	443	618	553	780	1
establecido	445	606	485	618	553	780	1
para	488	606	504	618	553	780	1
un	506	606	516	618	553	780	1
determinado	288	618	335	630	553	780	1
grupo	337	618	359	630	553	780	1
de	361	618	370	630	553	780	1
pacientes,	372	618	408	630	553	780	1
los	410	618	420	630	553	780	1
de	422	618	431	630	553	780	1
estadio	433	618	459	630	553	780	1
III	461	618	470	630	553	780	1
de	473	618	481	630	553	780	1
la	484	618	490	630	553	780	1
UICC,	492	618	516	630	553	780	1
alargando	288	629	324	641	553	780	1
el	328	629	334	641	553	780	1
intervalo	337	629	369	641	553	780	1
libre	373	629	389	641	553	780	1
de	392	629	401	641	553	780	1
enfermedad	404	629	447	641	553	780	1
y	451	629	455	641	553	780	1
prolongando	458	629	504	641	553	780	1
su	508	629	516	641	553	780	1
supervivencia	288	641	338	653	553	780	1
(1,2)	338	642	348	649	553	780	1
.	348	641	350	653	553	780	1
*Jefe	48	670	62	681	553	780	1
del	64	670	73	681	553	780	1
Servicio	75	670	100	681	553	780	1
de	101	670	109	681	553	780	1
Cirugía	110	670	134	681	553	780	1
General	136	670	161	681	553	780	1
**Residente	48	680	84	691	553	780	1
Cirugía	86	680	109	691	553	780	1
General	111	680	136	691	553	780	1
Autor	48	689	67	701	553	780	1
Correspondiente:	69	689	125	701	553	780	1
Dra.	127	690	141	701	553	780	1
Panambi	143	690	171	701	553	780	1
Aguilera.	173	690	201	701	553	780	1
Dirección:	203	690	235	701	553	780	1
Escarios	237	690	262	701	553	780	1
y	264	690	268	701	553	780	1
Leonismo	269	690	299	701	553	780	1
Luqueño	301	690	329	701	553	780	1
-	331	690	333	701	553	780	1
Luque	335	690	355	701	553	780	1
-	356	690	359	701	553	780	1
Paraguay.	361	690	392	701	553	780	1
Correo	48	699	69	710	553	780	1
Electrónico:	71	699	108	710	553	780	1
Panambi.14@hotmail.es	109	699	185	710	553	780	1
-	187	699	190	710	553	780	1
Tel:	191	699	202	710	553	780	1
0981845252	204	699	242	710	553	780	1
Recibido:	48	709	77	720	553	780	1
10-10-2020	78	709	114	720	553	780	1
-	116	709	119	720	553	780	1
Aceptado:	121	709	152	720	553	780	1
16-03-2021	153	709	189	720	553	780	1
Este	98	719	111	730	553	780	1
es	112	719	118	730	553	780	1
un	120	719	128	730	553	780	1
artículo	130	719	155	730	553	780	1
publicado	157	719	187	730	553	780	1
en	189	719	196	730	553	780	1
acceso	198	719	218	730	553	780	1
abierto	219	719	242	730	553	780	1
bajo	243	719	257	730	553	780	1
una	259	719	271	730	553	780	1
licencia	273	719	296	730	553	780	1
Creative	298	719	324	730	553	780	1
Commons	326	719	358	730	553	780	1
Cir.	235	738	246	750	553	780	1
parag.	248	738	269	750	553	780	1
Vol.	271	738	284	750	553	780	1
45;	286	738	296	750	553	780	1
Nº	298	738	306	750	553	780	1
1.	308	738	314	750	553	780	1
2021	316	738	333	750	553	780	1
16	275	749	293	768	553	780	1
El	50	45	58	58	553	780	2
mayor	60	45	83	58	553	780	2
conocimiento	85	45	135	58	553	780	2
de	137	45	145	58	553	780	2
los	147	45	158	58	553	780	2
antecedentes	160	45	206	58	553	780	2
que	208	45	221	58	553	780	2
intervienen	223	45	264	58	553	780	2
en	36	57	45	69	553	780	2
este	47	57	60	69	553	780	2
proceso	62	57	90	69	553	780	2
neoplásico,	92	57	132	69	553	780	2
así	133	57	143	69	553	780	2
como	145	57	165	69	553	780	2
las	167	57	176	69	553	780	2
técnicas	178	57	207	69	553	780	2
quirúrgicas	209	57	250	69	553	780	2
im-	251	57	264	69	553	780	2
plementadas	36	69	81	81	553	780	2
en	84	69	92	81	553	780	2
nuestro	95	69	122	81	553	780	2
servicio	124	69	152	81	553	780	2
nos	154	69	167	81	553	780	2
permitirá	169	69	204	81	553	780	2
evitar	206	69	226	81	553	780	2
detectarlo	228	69	264	81	553	780	2
precozmente	36	80	82	93	553	780	2
o	85	80	90	93	553	780	2
minimizar	93	80	130	93	553	780	2
su	133	80	141	93	553	780	2
impacto	144	80	174	93	553	780	2
en	177	80	185	93	553	780	2
el	188	80	194	93	553	780	2
pronóstico	197	80	236	93	553	780	2
del	239	80	249	93	553	780	2
pa-	252	80	264	93	553	780	2
ciente.	36	92	59	104	553	780	2
El	62	92	69	104	553	780	2
diagnóstico	72	92	114	104	553	780	2
oportuno	116	92	150	104	553	780	2
y	153	92	157	104	553	780	2
terapéutica	160	92	200	104	553	780	2
adecuada	202	92	236	104	553	780	2
es	239	92	246	104	553	780	2
fun-	249	92	264	104	553	780	2
damental	36	104	70	116	553	780	2
para	72	104	88	116	553	780	2
la	90	104	96	116	553	780	2
sobrevida	98	104	133	116	553	780	2
de	135	104	143	116	553	780	2
los	145	104	156	116	553	780	2
pacientes	158	104	191	116	553	780	2
y	193	104	197	116	553	780	2
en	199	104	208	116	553	780	2
aquellos	210	104	240	116	553	780	2
donde	242	104	264	116	553	780	2
la	36	116	42	128	553	780	2
muerte	45	116	71	128	553	780	2
es	73	116	80	128	553	780	2
inminente	83	116	120	128	553	780	2
brindar	123	116	150	128	553	780	2
atención	153	116	183	128	553	780	2
que	186	116	199	128	553	780	2
mejore	202	116	227	128	553	780	2
la	229	116	236	128	553	780	2
calidad	238	116	264	128	553	780	2
de	36	127	45	139	553	780	2
vida	47	127	62	139	553	780	2
(2)	62	128	68	135	553	780	2
.	68	127	70	139	553	780	2
MATERIALES	36	150	91	163	553	780	2
Y	93	150	99	163	553	780	2
MÉTODOS	101	150	145	163	553	780	2
Se	36	162	44	175	553	780	2
presenta	46	162	77	175	553	780	2
un	79	162	89	175	553	780	2
estudio	91	162	117	175	553	780	2
observacional,	119	162	171	175	553	780	2
descriptivo,	173	162	215	175	553	780	2
retrospectivo	217	162	264	175	553	780	2
de	36	174	45	186	553	780	2
corte	47	174	66	186	553	780	2
transverso	69	174	106	186	553	780	2
tipo	109	174	123	186	553	780	2
de	126	174	135	186	553	780	2
muestreo	137	174	171	186	553	780	2
no	174	174	183	186	553	780	2
probabilístico	186	174	235	186	553	780	2
a	238	174	242	186	553	780	2
crite-	245	174	264	186	553	780	2
rio	36	186	46	198	553	780	2
de	49	186	58	198	553	780	2
paciente	60	186	90	198	553	780	2
intervenidos	93	186	138	198	553	780	2
quirúrgicamente	141	186	201	198	553	780	2
en	204	186	212	198	553	780	2
el	215	186	221	198	553	780	2
Servicio	224	186	253	198	553	780	2
de	256	186	264	198	553	780	2
Cirugía	36	197	63	210	553	780	2
General	66	197	95	210	553	780	2
en	98	197	107	210	553	780	2
el	109	197	116	210	553	780	2
Hospital	118	197	149	210	553	780	2
Militar	152	197	177	210	553	780	2
en	180	197	189	210	553	780	2
mayores	192	197	222	210	553	780	2
de	225	197	233	210	553	780	2
20	236	197	245	210	553	780	2
años	248	197	264	210	553	780	2
con	36	209	49	221	553	780	2
diagnóstico	52	209	93	221	553	780	2
de	96	209	104	221	553	780	2
cáncer	107	209	130	221	553	780	2
de	133	209	142	221	553	780	2
colon,	144	209	166	221	553	780	2
ambos	169	209	192	221	553	780	2
sexos,	195	209	216	221	553	780	2
se	219	209	226	221	553	780	2
contó	228	209	249	221	553	780	2
con	251	209	264	221	553	780	2
la	36	221	42	233	553	780	2
autorización	44	221	89	233	553	780	2
del	91	221	102	233	553	780	2
Jefe	104	221	117	233	553	780	2
del	120	221	130	233	553	780	2
Servicio	133	221	162	233	553	780	2
de	164	221	173	233	553	780	2
Cirugía	175	221	202	233	553	780	2
General	204	221	233	233	553	780	2
para	235	221	251	233	553	780	2
ac-	253	221	264	233	553	780	2
ceder	36	233	56	245	553	780	2
a	58	233	62	245	553	780	2
los	64	233	75	245	553	780	2
registros	77	233	108	245	553	780	2
de	110	233	119	245	553	780	2
fichas	121	233	142	245	553	780	2
operatorias	144	233	185	245	553	780	2
e	187	233	191	245	553	780	2
historias	193	233	224	245	553	780	2
clínicas	226	233	253	245	553	780	2
de	256	233	264	245	553	780	2
los	36	244	46	256	553	780	2
pacientes	49	244	82	256	553	780	2
con	84	244	98	256	553	780	2
diagnóstico	100	244	142	256	553	780	2
de	144	244	153	256	553	780	2
cáncer	155	244	179	256	553	780	2
de	181	244	190	256	553	780	2
colon	192	244	212	256	553	780	2
internados	215	244	253	256	553	780	2
en	256	244	264	256	553	780	2
el	36	256	42	268	553	780	2
servicio	44	256	72	268	553	780	2
de	74	256	83	268	553	780	2
cirugía	85	256	110	268	553	780	2
para	112	256	128	268	553	780	2
estudiar	130	256	159	268	553	780	2
las	161	256	171	268	553	780	2
variables	173	256	205	268	553	780	2
los	207	256	217	268	553	780	2
datos	219	256	238	268	553	780	2
fueron	240	256	264	268	553	780	2
pasados	36	268	65	280	553	780	2
a	68	268	72	280	553	780	2
una	75	268	89	280	553	780	2
planilla	92	268	119	280	553	780	2
electrónica	122	268	161	280	553	780	2
tipo	164	268	179	280	553	780	2
Microsoft	182	268	217	280	553	780	2
Office	220	268	242	280	553	780	2
Excel	245	268	264	280	553	780	2
2007	36	279	53	292	553	780	2
y	55	279	59	292	553	780	2
sometidos	61	279	98	292	553	780	2
a	100	279	104	292	553	780	2
análisis	106	279	133	292	553	780	2
estadísticos.	135	279	178	292	553	780	2
RESULTADOS	36	302	92	315	553	780	2
Se	36	314	44	327	553	780	2
obtuvo	46	314	71	327	553	780	2
un	74	314	83	327	553	780	2
total	85	314	102	327	553	780	2
de	104	314	112	327	553	780	2
144	115	314	128	327	553	780	2
(n)	130	314	141	327	553	780	2
pacientes	143	314	176	327	553	780	2
con	179	314	192	327	553	780	2
diagnóstico	194	314	236	327	553	780	2
de	238	314	246	327	553	780	2
cán-	248	314	264	327	553	780	2
cer	36	326	47	338	553	780	2
de	51	326	60	338	553	780	2
colon	63	326	83	338	553	780	2
durante	87	326	115	338	553	780	2
el	119	326	125	338	553	780	2
periodo	129	326	158	338	553	780	2
comprendido	162	326	210	338	553	780	2
entre	214	326	233	338	553	780	2
Febrero	237	326	264	338	553	780	2
2017	36	338	53	350	553	780	2
a	55	338	59	350	553	780	2
febrero	61	338	87	350	553	780	2
2019,	89	338	108	350	553	780	2
que	110	338	124	350	553	780	2
constituyen	126	338	167	350	553	780	2
la	169	338	176	350	553	780	2
muestra	178	338	207	350	553	780	2
de	209	338	217	350	553	780	2
este	219	338	233	350	553	780	2
estudio.	235	338	263	350	553	780	2
De	50	350	61	362	553	780	2
acuerdo	63	350	92	362	553	780	2
a	94	350	98	362	553	780	2
la	100	350	106	362	553	780	2
distribución	109	350	152	362	553	780	2
de	155	350	163	362	553	780	2
los	165	350	176	362	553	780	2
pacientes	178	350	211	362	553	780	2
según	213	350	234	362	553	780	2
la	236	350	243	362	553	780	2
edad,	245	350	264	362	553	780	2
son	36	361	49	373	553	780	2
más	51	361	66	373	553	780	2
frecuentes	69	361	106	373	553	780	2
en	108	361	117	373	553	780	2
el	120	361	126	373	553	780	2
rango	128	361	149	373	553	780	2
de	152	361	160	373	553	780	2
61	163	361	172	373	553	780	2
a	174	361	178	373	553	780	2
70	181	361	190	373	553	780	2
años,	192	361	211	373	553	780	2
lo	214	361	221	373	553	780	2
que	223	361	236	373	553	780	2
corres-	239	361	264	373	553	780	2
ponde	36	373	59	385	553	780	2
al	61	373	67	385	553	780	2
45,13%	70	373	96	385	553	780	2
(65	98	373	110	385	553	780	2
pacientes),	112	373	151	385	553	780	2
le	153	373	159	385	553	780	2
sigue	162	373	180	385	553	780	2
el	182	373	188	385	553	780	2
rango	191	373	212	385	553	780	2
de	214	373	222	385	553	780	2
51-60	225	373	245	385	553	780	2
años	248	373	264	385	553	780	2
que	36	385	49	397	553	780	2
corresponde	51	385	96	397	553	780	2
al	98	385	104	397	553	780	2
25%	106	385	122	397	553	780	2
(36	124	385	135	397	553	780	2
pacientes)	138	385	174	397	553	780	2
(Tabla	176	384	200	397	553	780	2
1).	202	384	212	397	553	780	2
Tabla	36	407	60	418	553	780	2
1:	63	407	71	418	553	780	2
Distribución	73	407	115	418	553	780	2
por	117	407	129	418	553	780	2
rango	131	407	152	418	553	780	2
de	154	407	163	418	553	780	2
edades.	165	407	194	418	553	780	2
FRECUENCIA	170	424	216	434	553	780	2
EDAD	42	424	62	434	553	780	2
(años)	64	424	85	434	553	780	2
(n)	155	440	164	451	553	780	2
%	227	440	234	451	553	780	2
20	42	457	50	466	553	780	2
–	52	457	56	466	553	780	2
30	57	457	65	466	553	780	2
3	158	457	162	466	553	780	2
2,08	224	457	237	466	553	780	2
31	42	472	50	481	553	780	2
–	52	472	56	481	553	780	2
40	57	472	65	481	553	780	2
8	158	472	162	481	553	780	2
5,55	224	472	237	481	553	780	2
41	42	487	50	496	553	780	2
–	52	487	56	496	553	780	2
50	57	487	65	496	553	780	2
22	156	487	163	496	553	780	2
15,27	222	487	239	496	553	780	2
51	42	502	50	511	553	780	2
–	52	502	56	511	553	780	2
60	57	502	65	511	553	780	2
36	156	502	163	511	553	780	2
25	227	502	234	511	553	780	2
61	42	517	50	526	553	780	2
–	52	517	56	526	553	780	2
70	57	517	65	526	553	780	2
65	156	517	163	526	553	780	2
45,13	222	517	239	526	553	780	2
Mas	42	532	55	541	553	780	2
de	57	532	65	541	553	780	2
70	67	532	75	541	553	780	2
10	156	532	163	541	553	780	2
6,94	224	532	237	541	553	780	2
TOTAL	42	547	64	557	553	780	2
144	154	547	165	557	553	780	2
100	225	547	236	557	553	780	2
Fuente:	36	564	56	572	553	780	2
Archivo	58	564	78	572	553	780	2
del	79	564	87	572	553	780	2
Hospital	89	564	111	572	553	780	2
Militar	112	564	128	572	553	780	2
Central	130	564	149	572	553	780	2
de	151	564	158	572	553	780	2
las	159	564	167	572	553	780	2
FF.	169	564	177	572	553	780	2
AA	179	564	187	572	553	780	2
Figura	37	719	58	729	553	780	2
1.	60	719	66	729	553	780	2
Distribución	70	719	107	729	553	780	2
por	109	719	119	729	553	780	2
sexo.	121	719	137	729	553	780	2
Figura	276	221	298	231	553	780	2
2.	300	221	305	231	553	780	2
Manifestaciones	307	221	358	231	553	780	2
clínicas.	360	221	385	231	553	780	2
Figura	276	378	297	388	553	780	2
3.	299	378	305	388	553	780	2
Localización	307	378	345	387	553	780	2
en	347	378	355	387	553	780	2
el	357	378	363	387	553	780	2
colon.	364	378	383	387	553	780	2
En	291	406	301	418	553	780	2
lo	303	406	310	418	553	780	2
que	313	406	326	418	553	780	2
respecta	329	406	358	418	553	780	2
a	361	406	365	418	553	780	2
la	367	406	374	418	553	780	2
cirugía	376	406	401	418	553	780	2
realizada	404	406	436	418	553	780	2
se	439	406	446	418	553	780	2
efectuó	449	406	475	418	553	780	2
sigmoi-	477	406	505	418	553	780	2
dectomía	277	417	310	429	553	780	2
en	312	417	321	429	553	780	2
42%	323	417	338	429	553	780	2
de	340	417	349	429	553	780	2
los	351	417	361	429	553	780	2
pacientes,	363	417	398	429	553	780	2
colectomía	400	417	439	429	553	780	2
izquierda	441	417	475	429	553	780	2
en	477	417	485	429	553	780	2
28%,	487	417	505	429	553	780	2
colectomía	277	429	316	441	553	780	2
izquierda	318	429	352	441	553	780	2
en	354	429	363	441	553	780	2
10%,	365	429	382	441	553	780	2
colectomía	385	429	424	441	553	780	2
derecha	426	429	454	441	553	780	2
ampliada	456	429	490	441	553	780	2
8%,	492	429	505	441	553	780	2
colectomía	277	441	316	453	553	780	2
total	318	441	334	453	553	780	2
y	336	441	340	453	553	780	2
colectomía	343	441	382	453	553	780	2
izquierda	384	441	418	453	553	780	2
ampliada	420	441	453	453	553	780	2
en	455	441	464	453	553	780	2
6%	466	441	477	453	553	780	2
respec-	479	441	505	453	553	780	2
tivamente.	277	452	314	465	553	780	2
En	291	464	301	476	553	780	2
cuanto	303	464	328	476	553	780	2
al	330	464	336	476	553	780	2
tipo	338	464	352	476	553	780	2
histológico,	355	464	396	476	553	780	2
el	398	464	404	476	553	780	2
93%	406	464	422	476	553	780	2
correspondió	424	464	472	476	553	780	2
a	474	464	478	476	553	780	2
adeno-	480	464	505	476	553	780	2
carcinoma	277	476	314	488	553	780	2
de	317	476	325	488	553	780	2
colon,	327	476	349	488	553	780	2
carcinoma	352	476	390	488	553	780	2
de	392	476	400	488	553	780	2
células	402	476	427	488	553	780	2
en	429	476	438	488	553	780	2
anillo	440	476	460	488	553	780	2
de	462	476	471	488	553	780	2
sello	473	476	490	488	553	780	2
3%,	492	476	505	488	553	780	2
neuroendócrino	277	488	335	500	553	780	2
2%	337	488	348	500	553	780	2
y	350	488	355	500	553	780	2
del	357	488	367	500	553	780	2
estroma	369	488	398	500	553	780	2
gastrointestinal	400	488	456	500	553	780	2
2%.	458	488	471	500	553	780	2
DISCUSIÓN	277	511	325	523	553	780	2
El	277	523	284	535	553	780	2
diagnóstico	286	523	328	535	553	780	2
del	330	523	341	535	553	780	2
cáncer	343	523	367	535	553	780	2
de	369	523	377	535	553	780	2
colon	380	523	400	535	553	780	2
ha	402	523	411	535	553	780	2
aumentado	413	523	453	535	553	780	2
en	456	523	464	535	553	780	2
las	466	523	476	535	553	780	2
últimas	478	523	505	535	553	780	2
décadas,	277	534	307	546	553	780	2
no	310	534	320	546	553	780	2
solo	323	534	338	546	553	780	2
por	341	534	354	546	553	780	2
el	357	534	363	546	553	780	2
aumento	367	534	399	546	553	780	2
de	402	534	411	546	553	780	2
la	414	534	420	546	553	780	2
frecuencia	424	534	461	546	553	780	2
sino	464	534	479	546	553	780	2
por	483	534	495	546	553	780	2
el	499	534	505	546	553	780	2
diagnóstico	277	546	318	558	553	780	2
temprano	320	546	355	558	553	780	2
del	357	546	368	558	553	780	2
mismo	370	546	395	558	553	780	2
(2)	395	547	401	554	553	780	2
.	401	546	403	558	553	780	2
Con	291	558	306	570	553	780	2
relación	308	558	337	570	553	780	2
a	339	558	343	570	553	780	2
la	345	558	351	570	553	780	2
edad	353	558	371	570	553	780	2
de	373	558	381	570	553	780	2
estos	383	558	401	570	553	780	2
pacientes	403	558	436	570	553	780	2
objetos	438	558	464	570	553	780	2
de	466	558	475	570	553	780	2
estudio,	477	558	505	570	553	780	2
se	277	569	284	582	553	780	2
constató	286	569	316	582	553	780	2
una	318	569	332	582	553	780	2
mayor	334	569	357	582	553	780	2
frecuencia	359	569	397	582	553	780	2
de	399	569	407	582	553	780	2
esta	409	569	423	582	553	780	2
patología	425	569	459	582	553	780	2
en	461	569	469	582	553	780	2
pacientes	472	569	505	582	553	780	2
con	277	581	290	593	553	780	2
edades	293	581	317	593	553	780	2
comprendidas	320	581	371	593	553	780	2
entre	374	581	393	593	553	780	2
61	396	581	404	593	553	780	2
a	407	581	411	593	553	780	2
70	414	581	423	593	553	780	2
años	426	581	443	593	553	780	2
(2)	443	582	449	589	553	780	2
.	449	581	451	593	553	780	2
En	454	581	464	593	553	780	2
un	467	581	477	593	553	780	2
trabajo	480	581	505	593	553	780	2
realizado	277	593	309	605	553	780	2
por	312	593	324	605	553	780	2
Tirado	327	593	351	605	553	780	2
et	354	593	360	605	553	780	2
al.	363	593	371	605	553	780	2
ha	373	593	382	605	553	780	2
encontrado	384	593	425	605	553	780	2
un	428	593	438	605	553	780	2
porcentaje	440	593	478	605	553	780	2
similar	480	593	505	605	553	780	2
de	277	605	285	617	553	780	2
aparición	287	605	321	617	553	780	2
del	323	605	334	617	553	780	2
cáncer	336	605	360	617	553	780	2
de	362	605	370	617	553	780	2
colon	373	605	393	617	553	780	2
en	395	605	403	617	553	780	2
mayores	406	605	436	617	553	780	2
de	438	605	446	617	553	780	2
65	448	605	457	617	553	780	2
años(13).	459	605	493	617	553	780	2
En	495	605	505	617	553	780	2
la	277	616	283	628	553	780	2
publicación	286	616	328	628	553	780	2
de	330	616	339	628	553	780	2
Valls	342	616	359	628	553	780	2
et	362	616	368	628	553	780	2
al.	371	616	379	628	553	780	2
se	382	616	389	628	553	780	2
constató	392	616	422	628	553	780	2
una	425	616	439	628	553	780	2
mayor	442	616	465	628	553	780	2
frecuencia	467	616	505	628	553	780	2
de	277	628	285	640	553	780	2
diagnóstico	288	628	329	640	553	780	2
de	332	628	340	640	553	780	2
cáncer	343	628	367	640	553	780	2
de	369	628	378	640	553	780	2
colon	380	628	400	640	553	780	2
en	403	628	411	640	553	780	2
los	414	628	424	640	553	780	2
rangos	426	628	451	640	553	780	2
comprendidos	453	628	505	640	553	780	2
entre	277	640	295	652	553	780	2
55	297	640	306	652	553	780	2
a	308	640	312	652	553	780	2
64	314	640	322	652	553	780	2
años	324	640	341	652	553	780	2
(14)	341	640	350	647	553	780	2
.	350	640	352	652	553	780	2
Según	291	651	313	663	553	780	2
se	315	651	322	663	553	780	2
observó	325	651	353	663	553	780	2
en	356	651	365	663	553	780	2
relación	367	651	396	663	553	780	2
al	398	651	405	663	553	780	2
promedio	407	651	442	663	553	780	2
de	445	651	453	663	553	780	2
edad,	456	651	475	663	553	780	2
este	478	651	491	663	553	780	2
fue	494	651	505	663	553	780	2
de	277	663	285	675	553	780	2
60,5	288	663	302	675	553	780	2
años.	305	663	323	675	553	780	2
En	326	663	335	675	553	780	2
un	338	663	348	675	553	780	2
estudio	350	663	376	675	553	780	2
realizado	378	663	410	675	553	780	2
por	413	663	425	675	553	780	2
Bannura	428	663	458	675	553	780	2
et.	461	663	469	675	553	780	2
Se	471	663	480	675	553	780	2
ha	482	663	491	675	553	780	2
en-	493	663	505	675	553	780	2
contrado	277	675	308	687	553	780	2
un	311	675	321	687	553	780	2
promedio	323	675	358	687	553	780	2
de	360	675	369	687	553	780	2
edad	371	675	388	687	553	780	2
superior	391	675	420	687	553	780	2
de	423	675	431	687	553	780	2
67	434	675	442	687	553	780	2
años	445	675	461	687	553	780	2
así	464	675	473	687	553	780	2
como	476	675	496	687	553	780	2
lo	498	675	505	687	553	780	2
observado	277	686	313	699	553	780	2
por	315	686	327	699	553	780	2
Tapia	329	686	348	699	553	780	2
et	349	686	356	699	553	780	2
al.	357	686	366	699	553	780	2
donde	367	686	389	699	553	780	2
el	391	686	397	699	553	780	2
promedio	398	686	433	699	553	780	2
fue	435	686	446	699	553	780	2
de	447	686	456	699	553	780	2
66	457	686	466	699	553	780	2
años.	467	686	486	699	553	780	2
Tales	487	686	505	699	553	780	2
diferencias	277	698	315	710	553	780	2
podrían	316	698	345	710	553	780	2
deberse	347	698	373	710	553	780	2
a	375	698	379	710	553	780	2
que	381	698	394	710	553	780	2
se	396	698	403	710	553	780	2
observa	405	698	432	710	553	780	2
un	434	698	443	710	553	780	2
rango	445	698	466	710	553	780	2
de	467	698	476	710	553	780	2
edad	478	698	495	710	553	780	2
de	496	698	505	710	553	780	2
pacientes	277	710	309	722	553	780	2
más	311	710	325	722	553	780	2
jóvenes	327	710	354	722	553	780	2
con	355	710	368	722	553	780	2
diagnóstico	370	710	411	722	553	780	2
de	413	710	421	722	553	780	2
cáncer	423	710	446	722	553	780	2
de	448	710	457	722	553	780	2
estómago	459	710	492	722	553	780	2
(9)	492	711	498	718	553	780	2
.	498	710	500	722	553	780	2
Cir.	222	739	233	751	553	780	2
parag.	235	739	256	751	553	780	2
Vol.	258	739	271	751	553	780	2
45;	273	739	283	751	553	780	2
Nº	285	739	293	751	553	780	2
1.	295	739	301	751	553	780	2
2021	303	739	320	751	553	780	2
17	262	749	280	769	553	780	2
Según	62	46	84	58	553	780	3
la	87	46	93	58	553	780	3
distribución	95	46	139	58	553	780	3
por	141	46	154	58	553	780	3
sexo	156	46	172	58	553	780	3
se	174	46	181	58	553	780	3
observó	183	46	212	58	553	780	3
en	214	46	223	58	553	780	3
la	225	46	231	58	553	780	3
presente	233	46	263	58	553	780	3
ca-	266	46	276	58	553	780	3
suística	48	58	75	70	553	780	3
un	77	58	86	70	553	780	3
predominio	88	58	131	70	553	780	3
del	133	58	144	70	553	780	3
sexo	146	58	162	70	553	780	3
masculino	163	58	201	70	553	780	3
del	203	58	214	70	553	780	3
53%,	216	58	233	70	553	780	3
dato	235	58	251	70	553	780	3
distin-	253	58	276	70	553	780	3
to	48	69	55	81	553	780	3
a	58	69	62	81	553	780	3
lo	65	69	72	81	553	780	3
observado	74	69	112	81	553	780	3
en	115	69	123	81	553	780	3
la	126	69	132	81	553	780	3
publicación	135	69	177	81	553	780	3
de	180	69	188	81	553	780	3
Bannura	191	69	222	81	553	780	3
et	225	69	231	81	553	780	3
al.	234	69	242	81	553	780	3
donde	245	69	268	81	553	780	3
el	270	69	276	81	553	780	3
predominio	48	81	91	93	553	780	3
fue	93	81	104	93	553	780	3
a	106	81	110	93	553	780	3
favor	112	81	131	93	553	780	3
del	133	81	144	93	553	780	3
sexo	146	81	162	93	553	780	3
femenino	164	81	198	93	553	780	3
en	201	81	209	93	553	780	3
un	211	81	221	93	553	780	3
55.	223	81	234	93	553	780	3
En	236	81	246	93	553	780	3
la	248	81	254	93	553	780	3
expe-	257	81	276	93	553	780	3
riencia	48	93	73	105	553	780	3
de	76	93	84	105	553	780	3
Meza	87	93	106	105	553	780	3
et	109	93	115	105	553	780	3
al.	118	93	126	105	553	780	3
y	129	93	133	105	553	780	3
Tapia	136	93	155	105	553	780	3
et	158	93	165	105	553	780	3
al.	167	93	176	105	553	780	3
no	178	93	188	105	553	780	3
encontraron	190	93	235	105	553	780	3
diferencias	238	93	276	105	553	780	3
con	48	104	61	116	553	780	3
relación	64	104	93	116	553	780	3
al	96	104	102	116	553	780	3
sexo	105	104	121	116	553	780	3
pudiendo	123	104	158	116	553	780	3
estos	161	104	178	116	553	780	3
resultados	181	104	218	116	553	780	3
estar	221	104	238	116	553	780	3
relaciona-	240	104	276	116	553	780	3
dos	48	116	61	128	553	780	3
a	63	116	67	128	553	780	3
factores	69	116	97	128	553	780	3
socio	99	116	118	128	553	780	3
demográficos	120	116	168	128	553	780	3
Entre	62	128	82	140	553	780	3
las	84	128	94	140	553	780	3
causas	96	128	119	140	553	780	3
que	121	128	134	140	553	780	3
motivaron	137	128	174	140	553	780	3
la	177	128	183	140	553	780	3
consulta	185	128	215	140	553	780	3
la	218	128	224	140	553	780	3
más	226	128	241	140	553	780	3
frecuente	243	128	276	140	553	780	3
causa	48	139	68	152	553	780	3
es	71	139	78	152	553	780	3
la	81	139	87	152	553	780	3
alteración	90	139	126	152	553	780	3
del	129	139	140	152	553	780	3
habito	142	139	165	152	553	780	3
defecatorio	168	139	208	152	553	780	3
32%,	211	139	229	152	553	780	3
pérdida	232	139	259	152	553	780	3
roja	262	139	276	152	553	780	3
por	48	151	61	163	553	780	3
ano	63	151	77	163	553	780	3
en	79	151	88	163	553	780	3
25%.	90	151	108	163	553	780	3
En	110	151	120	163	553	780	3
un	123	151	132	163	553	780	3
trabajo	135	151	160	163	553	780	3
realizado	162	151	195	163	553	780	3
por	198	151	210	163	553	780	3
Hechavarria	213	151	257	163	553	780	3
et	259	151	266	163	553	780	3
al.	268	151	276	163	553	780	3
se	48	163	55	175	553	780	3
registró	57	163	85	175	553	780	3
una	86	163	100	175	553	780	3
frecuencia	102	163	139	175	553	780	3
superior	141	163	171	175	553	780	3
de	172	163	181	175	553	780	3
constipación	183	163	229	175	553	780	3
en	230	163	239	175	553	780	3
40%,	241	163	258	175	553	780	3
náu-	260	163	276	175	553	780	3
seas	48	175	63	187	553	780	3
y	65	175	69	187	553	780	3
vómitos	72	175	101	187	553	780	3
en	104	175	112	187	553	780	3
22%,	115	175	132	187	553	780	3
oclusión	135	175	165	187	553	780	3
en	168	175	177	187	553	780	3
8,8%	179	175	197	187	553	780	3
de	200	175	208	187	553	780	3
los	211	175	221	187	553	780	3
pacientes	224	175	257	187	553	780	3
(15).	260	175	276	187	553	780	3
Estos	48	186	67	198	553	780	3
datos	69	186	88	198	553	780	3
sugieren	90	186	120	198	553	780	3
el	122	186	128	198	553	780	3
alto	130	186	143	198	553	780	3
porcentaje	145	186	183	198	553	780	3
de	184	186	193	198	553	780	3
pacientes	195	186	228	198	553	780	3
que	230	186	243	198	553	780	3
acuden	245	186	271	198	553	780	3
a	273	186	276	198	553	780	3
nuestro	48	198	75	210	553	780	3
servicio	77	198	106	210	553	780	3
con	108	198	121	210	553	780	3
tumores	123	198	153	210	553	780	3
en	155	198	163	210	553	780	3
estadios	165	198	194	210	553	780	3
ya	196	198	204	210	553	780	3
avanzados.	206	198	246	210	553	780	3
En	62	210	72	222	553	780	3
cuanto	75	210	99	222	553	780	3
a	102	210	106	222	553	780	3
la	108	210	114	222	553	780	3
ubicación	117	210	152	222	553	780	3
del	154	210	165	222	553	780	3
tumor	168	210	190	222	553	780	3
en	193	210	201	222	553	780	3
el	204	210	210	222	553	780	3
colon,	212	210	234	222	553	780	3
se	237	210	244	222	553	780	3
constató	246	210	276	222	553	780	3
que	48	221	61	233	553	780	3
50%	64	221	79	233	553	780	3
del	82	221	92	233	553	780	3
total	95	221	111	233	553	780	3
de	113	221	122	233	553	780	3
tumores	124	221	154	233	553	780	3
se	156	221	164	233	553	780	3
ubicaba	166	221	194	233	553	780	3
en	196	221	205	233	553	780	3
el	207	221	214	233	553	780	3
colon	216	221	236	233	553	780	3
sigmoides.	238	221	276	233	553	780	3
Bannura	48	233	79	245	553	780	3
et	81	233	88	245	553	780	3
al.	90	233	98	245	553	780	3
constataron	100	233	143	245	553	780	3
un	145	233	154	245	553	780	3
predominio	156	233	199	245	553	780	3
de	201	233	210	245	553	780	3
tumores	212	233	241	245	553	780	3
del	244	233	254	245	553	780	3
colon	256	233	276	245	553	780	3
derecho	48	245	77	257	553	780	3
en	80	245	88	257	553	780	3
55,5%	91	245	113	257	553	780	3
del	116	245	126	257	553	780	3
total	129	245	145	257	553	780	3
dato	148	245	164	257	553	780	3
relativamente	167	245	215	257	553	780	3
distinto	218	245	246	257	553	780	3
a	248	245	252	257	553	780	3
lo	255	245	262	257	553	780	3
en-	265	245	276	257	553	780	3
contrado	48	256	81	269	553	780	3
en	83	256	92	269	553	780	3
esta	94	256	108	269	553	780	3
investigación,	111	256	160	269	553	780	3
no	163	256	172	269	553	780	3
existiendo	175	256	212	269	553	780	3
una	214	256	228	269	553	780	3
causa	230	256	250	269	553	780	3
identi-	252	256	276	269	553	780	3
ficable	48	268	71	280	553	780	3
por	73	268	86	280	553	780	3
los	88	268	98	280	553	780	3
datos	101	268	120	280	553	780	3
obtenidos	122	268	157	280	553	780	3
que	160	268	173	280	553	780	3
pueda	175	268	197	280	553	780	3
justificar	199	268	230	280	553	780	3
la	232	268	239	280	553	780	3
diferencia	241	268	276	280	553	780	3
encontrada.	48	280	91	292	553	780	3
A	93	280	99	292	553	780	3
diferencia	101	280	136	292	553	780	3
de	138	280	147	292	553	780	3
lo	148	280	155	292	553	780	3
observado	157	280	194	292	553	780	3
por	196	280	209	292	553	780	3
Bannura	211	280	242	292	553	780	3
et	243	280	250	292	553	780	3
al.	252	280	260	292	553	780	3
y	262	280	266	292	553	780	3
en	268	280	276	292	553	780	3
similitud	48	292	80	304	553	780	3
con	83	292	96	304	553	780	3
nuestra	98	292	125	304	553	780	3
experiencia	127	292	168	304	553	780	3
Meza	171	292	190	304	553	780	3
et.	192	292	201	304	553	780	3
al	203	292	209	304	553	780	3
en	211	292	220	304	553	780	3
su	222	292	230	304	553	780	3
publicación,	232	292	276	304	553	780	3
han	48	303	62	315	553	780	3
encontrado	65	303	106	315	553	780	3
un	109	303	119	315	553	780	3
predominio	122	303	165	315	553	780	3
de	168	303	177	315	553	780	3
tumores	180	303	210	315	553	780	3
en	213	303	222	315	553	780	3
colon	225	303	245	315	553	780	3
izquier-	248	303	276	315	553	780	3
do	48	315	58	327	553	780	3
en	60	315	69	327	553	780	3
52,5%	72	315	94	327	553	780	3
de	97	315	105	327	553	780	3
los	108	315	118	327	553	780	3
pacientes	121	315	155	327	553	780	3
(4)	155	316	161	323	553	780	3
.	161	315	163	327	553	780	3
En	166	315	176	327	553	780	3
su	179	315	187	327	553	780	3
publicación,	189	315	233	327	553	780	3
Tapia	236	315	256	327	553	780	3
et.	259	315	267	327	553	780	3
al	270	315	276	327	553	780	3
han	48	327	62	339	553	780	3
encontrado	65	327	106	339	553	780	3
una	109	327	122	339	553	780	3
frecuencia	125	327	163	339	553	780	3
del	166	327	176	339	553	780	3
cáncer	179	327	203	339	553	780	3
de	206	327	214	339	553	780	3
colon	217	327	237	339	553	780	3
en	240	327	249	339	553	780	3
el	252	327	258	339	553	780	3
lado	261	327	277	339	553	780	3
izquierdo	48	338	82	350	553	780	3
en	85	338	93	350	553	780	3
58%	95	338	111	350	553	780	3
de	113	338	121	350	553	780	3
la	123	338	130	350	553	780	3
población.	132	338	169	350	553	780	3
El	62	350	70	362	553	780	3
70%	72	350	87	362	553	780	3
de	89	350	98	362	553	780	3
los	100	350	110	362	553	780	3
pacientes	112	350	145	362	553	780	3
en	147	350	156	362	553	780	3
esta	158	350	172	362	553	780	3
investigación	174	350	221	362	553	780	3
ingresaron	223	350	262	362	553	780	3
por	264	350	276	362	553	780	3
cirugías	48	362	77	374	553	780	3
electivas	79	362	109	374	553	780	3
con	111	362	125	374	553	780	3
el	127	362	133	374	553	780	3
diagnóstico	135	362	177	374	553	780	3
preoperatorio	179	362	229	374	553	780	3
de	231	362	240	374	553	780	3
cáncer	242	362	266	374	553	780	3
de	268	362	276	374	553	780	3
colon,	48	373	70	386	553	780	3
a	73	373	77	386	553	780	3
diferencia	79	373	115	386	553	780	3
de	117	373	126	386	553	780	3
lo	128	373	135	386	553	780	3
observado	138	373	175	386	553	780	3
por	178	373	190	386	553	780	3
Choi	193	373	211	386	553	780	3
et	213	373	220	386	553	780	3
al.	222	373	230	386	553	780	3
en	233	373	242	386	553	780	3
su	244	373	252	386	553	780	3
publi-	255	373	276	386	553	780	3
cación	48	385	72	397	553	780	3
donde	73	385	96	397	553	780	3
han	98	385	112	397	553	780	3
encontrado	114	385	155	397	553	780	3
un	157	385	166	397	553	780	3
porcentaje	168	385	206	397	553	780	3
del	208	385	218	397	553	780	3
60%	220	385	236	397	553	780	3
de	238	385	246	397	553	780	3
cirugías	248	385	276	397	553	780	3
de	48	397	57	409	553	780	3
urgencia	59	397	90	409	553	780	3
(10)	90	398	99	405	553	780	3
.	99	397	101	409	553	780	3
Tales	103	397	121	409	553	780	3
diferencias	124	397	163	409	553	780	3
relevan	165	397	191	409	553	780	3
el	193	397	200	409	553	780	3
diagnóstico	202	397	244	409	553	780	3
cada	246	397	262	409	553	780	3
vez	265	397	276	409	553	780	3
más	48	409	63	421	553	780	3
temprano	65	409	100	421	553	780	3
de	102	409	110	421	553	780	3
la	112	409	119	421	553	780	3
patología	121	409	154	421	553	780	3
en	156	409	165	421	553	780	3
nuestra	167	409	194	421	553	780	3
casuística	196	409	230	421	553	780	3
En	62	420	72	432	553	780	3
cuanto	77	420	101	432	553	780	3
a	105	420	109	432	553	780	3
lo	114	420	120	432	553	780	3
relacionado	125	420	167	432	553	780	3
al	171	420	177	432	553	780	3
tratamiento	181	420	224	432	553	780	3
quirúrgico	228	420	266	432	553	780	3
la	270	420	276	432	553	780	3
sigmoidectomía	48	432	106	444	553	780	3
predominó	110	432	150	444	553	780	3
en	154	432	163	444	553	780	3
42%.	167	432	185	444	553	780	3
Menos	189	432	213	444	553	780	3
frecuente	217	432	251	444	553	780	3
fue	255	432	266	444	553	780	3
la	270	432	276	444	553	780	3
colectomía	48	444	87	456	553	780	3
total	90	444	106	456	553	780	3
en	109	444	118	456	553	780	3
6%.	121	444	134	456	553	780	3
En	137	444	147	456	553	780	3
la	149	444	156	456	553	780	3
experiencia	158	444	200	456	553	780	3
de	202	444	211	456	553	780	3
Bannura	214	444	245	456	553	780	3
et	247	444	254	456	553	780	3
al.	257	444	265	456	553	780	3
ha	268	444	276	456	553	780	3
destacado	48	455	84	467	553	780	3
la	87	455	93	467	553	780	3
colectomía	96	455	135	467	553	780	3
derecha	138	455	166	467	553	780	3
en	169	455	178	467	553	780	3
45%,	180	455	198	467	553	780	3
colectomía	201	455	240	467	553	780	3
izquierda	243	455	276	467	553	780	3
6,8%,	48	467	68	479	553	780	3
colectomía	70	467	110	479	553	780	3
total	112	467	129	479	553	780	3
en	131	467	140	479	553	780	3
5%,	143	467	156	479	553	780	3
Hartmann	159	467	197	479	553	780	3
en	199	467	208	479	553	780	3
2,7%,	211	467	230	479	553	780	3
ostomías	233	467	265	479	553	780	3
en	268	467	276	479	553	780	3
4,2%.	48	479	68	491	553	780	3
Creemos	70	479	102	491	553	780	3
que	105	479	118	491	553	780	3
la	120	479	127	491	553	780	3
diferencias	129	479	168	491	553	780	3
se	170	479	178	491	553	780	3
deban	180	479	202	491	553	780	3
en	204	479	213	491	553	780	3
primer	216	479	241	491	553	780	3
lugar	243	479	261	491	553	780	3
a	264	479	268	491	553	780	3
la	270	479	276	491	553	780	3
diferente	48	490	80	503	553	780	3
frecuencia	83	490	120	503	553	780	3
de	123	490	131	503	553	780	3
localización	134	490	177	503	553	780	3
de	180	490	188	503	553	780	3
los	191	490	201	503	553	780	3
tumores	204	490	234	503	553	780	3
en	236	490	245	503	553	780	3
el	248	490	254	503	553	780	3
colon	256	490	276	503	553	780	3
entre	48	502	67	514	553	780	3
otros	69	502	87	514	553	780	3
factores.	89	502	119	514	553	780	3
Entre	62	514	82	526	553	780	3
los	84	514	94	526	553	780	3
hallazgos	97	514	130	526	553	780	3
histológicos,	132	514	177	526	553	780	3
se	179	514	187	526	553	780	3
encontró	189	514	221	526	553	780	3
que	223	514	237	526	553	780	3
el	239	514	245	526	553	780	3
93%	247	514	263	526	553	780	3
co-	265	514	276	526	553	780	3
rrespondió	48	526	88	538	553	780	3
al	90	526	96	538	553	780	3
adenocarcinoma	98	526	158	538	553	780	3
de	159	526	168	538	553	780	3
colon,	170	526	192	538	553	780	3
similar	194	526	219	538	553	780	3
a	221	526	225	538	553	780	3
la	226	526	233	538	553	780	3
publicación	234	526	276	538	553	780	3
de	48	537	57	549	553	780	3
Herrera	59	537	87	549	553	780	3
et	89	537	95	549	553	780	3
al	97	537	103	549	553	780	3
donde	105	537	128	549	553	780	3
el	129	537	135	549	553	780	3
95%	137	537	153	549	553	780	3
de	154	537	163	549	553	780	3
los	165	537	175	549	553	780	3
pacientes	177	537	210	549	553	780	3
recibieron	212	537	248	549	553	780	3
el	250	537	256	549	553	780	3
diag-	258	537	276	549	553	780	3
nóstico	48	549	75	561	553	780	3
de	77	549	85	561	553	780	3
adenocarcinoma	87	549	147	561	553	780	3
(13)	147	550	156	557	553	780	3
.	156	549	158	561	553	780	3
En	162	549	172	561	553	780	3
la	175	549	181	561	553	780	3
publicación	183	549	225	561	553	780	3
de	227	549	236	561	553	780	3
Meza	238	549	257	561	553	780	3
et	259	549	266	561	553	780	3
al.	268	549	276	561	553	780	3
el	48	561	54	573	553	780	3
98%	56	561	72	573	553	780	3
de	74	561	82	573	553	780	3
los	84	561	95	573	553	780	3
pacientes	97	561	130	573	553	780	3
correspondió	132	561	180	573	553	780	3
al	182	561	188	573	553	780	3
adenocarcinoma.	190	561	252	573	553	780	3
Es	62	572	71	584	553	780	3
posible	73	572	99	584	553	780	3
observar	102	572	133	584	553	780	3
que	136	572	149	584	553	780	3
el	151	572	157	584	553	780	3
porcentaje	160	572	198	584	553	780	3
elevado	200	572	228	584	553	780	3
es	230	572	237	584	553	780	3
similar	240	572	265	584	553	780	3
en	268	572	276	584	553	780	3
todas	48	584	68	596	553	780	3
las	70	584	79	596	553	780	3
publicaciones	82	584	131	596	553	780	3
lo	133	584	140	596	553	780	3
cual	142	584	157	596	553	780	3
se	159	584	167	596	553	780	3
correlaciona	169	584	213	596	553	780	3
con	216	584	229	596	553	780	3
datos	231	584	250	596	553	780	3
a	253	584	257	596	553	780	3
nivel	259	584	276	596	553	780	3
mundial.	48	596	81	608	553	780	3
Sin	83	596	94	608	553	780	3
embargo,	96	596	130	608	553	780	3
se	132	596	139	608	553	780	3
ha	141	596	150	608	553	780	3
constatado	152	596	191	608	553	780	3
una	193	596	207	608	553	780	3
relativa	209	596	235	608	553	780	3
menor	237	596	261	608	553	780	3
fre-	263	596	276	608	553	780	3
cuencia	288	46	316	58	553	780	3
del	319	46	330	58	553	780	3
adenocarcinoma	333	46	392	58	553	780	3
de	395	46	404	58	553	780	3
colon	407	46	427	58	553	780	3
(86%)	430	46	451	58	553	780	3
en	454	46	463	58	553	780	3
la	466	46	472	58	553	780	3
publicación	475	46	517	58	553	780	3
de	288	58	297	70	553	780	3
Tapia	299	58	319	70	553	780	3
et	321	58	327	70	553	780	3
al	329	58	336	70	553	780	3
(14)	336	58	344	65	553	780	3
.	344	58	346	70	553	780	3
Con	303	69	318	81	553	780	3
relación	321	69	350	81	553	780	3
a	353	69	357	81	553	780	3
los	360	69	370	81	553	780	3
tipos	373	69	391	81	553	780	3
histológicos	394	69	436	81	553	780	3
menos	439	69	463	81	553	780	3
frecuentes,	466	69	505	81	553	780	3
en	508	69	517	81	553	780	3
nuestra	288	81	315	93	553	780	3
casuística	318	81	353	93	553	780	3
encontramos	356	81	403	93	553	780	3
una	406	81	419	93	553	780	3
frecuencia	422	81	460	93	553	780	3
de	463	81	471	93	553	780	3
tumor	474	81	497	93	553	780	3
neu-	500	81	517	93	553	780	3
roendocrino	288	93	334	105	553	780	3
en	336	93	345	105	553	780	3
2%.	348	93	361	105	553	780	3
En	364	93	374	105	553	780	3
un	376	93	386	105	553	780	3
trabajo	389	93	414	105	553	780	3
realizado	417	93	450	105	553	780	3
por	452	93	465	105	553	780	3
Machicado	468	93	508	105	553	780	3
et	510	93	517	105	553	780	3
al.	288	104	297	116	553	780	3
ha	299	104	307	116	553	780	3
constatado	309	104	349	116	553	780	3
una	351	104	364	116	553	780	3
frecuencia	366	104	404	116	553	780	3
del	406	104	416	116	553	780	3
carcinoma	418	104	456	116	553	780	3
neuroendocrino	458	104	517	116	553	780	3
similar	288	116	314	128	553	780	3
de	316	116	325	128	553	780	3
0,8%	327	116	345	128	553	780	3
y	347	116	351	128	553	780	3
de	354	116	362	128	553	780	3
células	365	116	389	128	553	780	3
en	391	116	400	128	553	780	3
anillo	403	116	423	128	553	780	3
de	426	116	434	128	553	780	3
sello	437	116	453	128	553	780	3
en	456	116	464	128	553	780	3
un	467	116	477	128	553	780	3
porcentaje	479	116	517	128	553	780	3
ligeramente	288	128	331	140	553	780	3
inferior	333	128	360	140	553	780	3
del	362	128	373	140	553	780	3
0,8%	375	128	393	140	553	780	3
(15)	393	128	401	136	553	780	3
.	401	128	403	140	553	780	3
En	303	139	313	152	553	780	3
cuanto	316	139	340	152	553	780	3
a	344	139	347	152	553	780	3
las	351	139	360	152	553	780	3
complicaciones	363	139	419	152	553	780	3
el	422	139	428	152	553	780	3
10%	431	139	446	152	553	780	3
presentó	450	139	480	152	553	780	3
infección	484	139	517	152	553	780	3
del	288	151	299	163	553	780	3
sitio	301	151	317	163	553	780	3
quirúrgico,	319	151	359	163	553	780	3
7%	361	151	372	163	553	780	3
evisceración,	374	151	421	163	553	780	3
9%	423	151	434	163	553	780	3
dehiscencia	436	151	478	163	553	780	3
de	480	151	488	163	553	780	3
anasto-	490	151	517	163	553	780	3
mosis,	288	163	311	175	553	780	3
3%	313	163	324	175	553	780	3
neumonía	326	163	363	175	553	780	3
Intrahospitalaria	365	163	425	175	553	780	3
y	427	163	431	175	553	780	3
3%	433	163	444	175	553	780	3
fistulas.	446	163	473	175	553	780	3
En	475	163	485	175	553	780	3
la	487	163	493	175	553	780	3
publi-	495	163	517	175	553	780	3
cación	288	175	312	187	553	780	3
de	314	175	322	187	553	780	3
Urman	324	175	350	187	553	780	3
et	352	175	358	187	553	780	3
al.	360	175	369	187	553	780	3
se	370	175	378	187	553	780	3
observa	379	175	407	187	553	780	3
un	409	175	419	187	553	780	3
porcentaje	421	175	459	187	553	780	3
de	460	175	469	187	553	780	3
infección	471	175	504	187	553	780	3
del	506	175	517	187	553	780	3
sitio	288	186	304	198	553	780	3
quirúrgico	306	186	345	198	553	780	3
inferior	347	186	375	198	553	780	3
del	377	186	388	198	553	780	3
3%.	391	186	404	198	553	780	3
Tal	406	186	417	198	553	780	3
diferencia	420	186	456	198	553	780	3
puede	458	186	480	198	553	780	3
deberse	483	186	510	198	553	780	3
a	513	186	517	198	553	780	3
factores	288	198	316	210	553	780	3
exógenos	319	198	352	210	553	780	3
que	354	198	367	210	553	780	3
podrían	369	198	398	210	553	780	3
contribuir	400	198	437	210	553	780	3
a	439	198	443	210	553	780	3
la	445	198	451	210	553	780	3
infección	453	198	486	210	553	780	3
(15)	486	199	495	206	553	780	3
.	495	198	497	210	553	780	3
En	303	210	313	222	553	780	3
cuanto	315	210	339	222	553	780	3
a	341	210	345	222	553	780	3
la	347	210	353	222	553	780	3
dehiscencia	355	210	397	222	553	780	3
de	399	210	408	222	553	780	3
anastomosis,	410	210	456	222	553	780	3
existen	458	210	483	222	553	780	3
variacio-	485	210	517	222	553	780	3
nes	288	221	300	233	553	780	3
en	302	221	311	233	553	780	3
cuanto	313	221	337	233	553	780	3
a	339	221	343	233	553	780	3
su	345	221	353	233	553	780	3
frecuencia.	354	221	394	233	553	780	3
Sin	396	221	407	233	553	780	3
embargo,	409	221	442	233	553	780	3
la	444	221	450	233	553	780	3
mayor	452	221	475	233	553	780	3
parte	477	221	495	233	553	780	3
de	497	221	506	233	553	780	3
las	507	221	517	233	553	780	3
publicaciones	288	233	338	245	553	780	3
informan	340	233	374	245	553	780	3
una	376	233	389	245	553	780	3
frecuencia	392	233	429	245	553	780	3
inferior	431	233	459	245	553	780	3
al	461	233	467	245	553	780	3
5%	469	233	480	245	553	780	3
(1,2,4)	480	234	494	241	553	780	3
.	494	233	496	245	553	780	3
Cabe	498	233	517	245	553	780	3
recordar	288	245	319	257	553	780	3
que	321	245	334	257	553	780	3
los	337	245	347	257	553	780	3
factores	349	245	377	257	553	780	3
como	379	245	399	257	553	780	3
el	401	245	408	257	553	780	3
estado	410	245	433	257	553	780	3
general	435	245	461	257	553	780	3
del	464	245	474	257	553	780	3
paciente,	477	245	509	257	553	780	3
el	511	245	517	257	553	780	3
cirujano	288	256	318	269	553	780	3
y	320	256	325	269	553	780	3
la	326	256	333	269	553	780	3
técnica	335	256	360	269	553	780	3
electa	362	256	383	269	553	780	3
influyen	385	256	414	269	553	780	3
en	416	256	425	269	553	780	3
la	427	256	433	269	553	780	3
evolución	435	256	470	269	553	780	3
del	472	256	483	269	553	780	3
paciente.	485	256	517	269	553	780	3
En	303	268	313	280	553	780	3
cuanto	316	268	340	280	553	780	3
a	343	268	347	280	553	780	3
los	351	268	361	280	553	780	3
días	364	268	378	280	553	780	3
de	381	268	390	280	553	780	3
internación	393	268	435	280	553	780	3
la	438	268	444	280	553	780	3
mayor	447	268	470	280	553	780	3
parte	473	268	492	280	553	780	3
de	495	268	503	280	553	780	3
los	507	268	517	280	553	780	3
pacientes	288	280	322	292	553	780	3
de	324	280	332	292	553	780	3
esta	334	280	348	292	553	780	3
casuística	350	280	384	292	553	780	3
presento	386	280	417	292	553	780	3
menos	419	280	443	292	553	780	3
de	445	280	454	292	553	780	3
10	456	280	464	292	553	780	3
días	466	280	481	292	553	780	3
en	483	280	491	292	553	780	3
el	493	280	499	292	553	780	3
49%	501	280	517	292	553	780	3
de	288	292	297	304	553	780	3
la	299	292	305	304	553	780	3
población.	307	292	345	304	553	780	3
El	303	303	310	315	553	780	3
mínimo	313	303	343	315	553	780	3
de	346	303	355	315	553	780	3
internación	358	303	399	315	553	780	3
fue	403	303	414	315	553	780	3
de	418	303	426	315	553	780	3
4	430	303	434	315	553	780	3
días	437	303	452	315	553	780	3
y	455	303	459	315	553	780	3
el	463	303	469	315	553	780	3
máximo	472	303	502	315	553	780	3
fue	505	303	517	315	553	780	3
de	288	315	297	327	553	780	3
32	300	315	308	327	553	780	3
días	311	315	325	327	553	780	3
con	328	315	341	327	553	780	3
un	344	315	354	327	553	780	3
promedio	356	315	391	327	553	780	3
de	394	315	403	327	553	780	3
18	405	315	414	327	553	780	3
días.	417	315	433	327	553	780	3
Existen	436	315	462	327	553	780	3
variaciones	465	315	505	327	553	780	3
en	508	315	517	327	553	780	3
cuanto	288	327	313	339	553	780	3
a	315	327	319	339	553	780	3
la	322	327	328	339	553	780	3
estancia	330	327	359	339	553	780	3
hospitalaria	361	327	403	339	553	780	3
relacionada	405	327	446	339	553	780	3
probablemente	448	327	502	339	553	780	3
con	504	327	517	339	553	780	3
el	288	338	295	350	553	780	3
protocolo	297	338	332	350	553	780	3
de	334	338	343	350	553	780	3
manejo	345	338	372	350	553	780	3
de	374	338	383	350	553	780	3
cada	385	338	402	350	553	780	3
centro	404	338	427	350	553	780	3
hospitalario	430	338	472	350	553	780	3
y	475	338	479	350	553	780	3
las	481	338	491	350	553	780	3
condi-	493	338	517	350	553	780	3
ciones	288	350	311	362	553	780	3
del	313	350	324	362	553	780	3
paciente	326	350	356	362	553	780	3
(1,3,5,6)	356	351	373	358	553	780	3
.	373	350	375	362	553	780	3
CONCLUSIONES	288	373	356	386	553	780	3
En	288	385	299	397	553	780	3
esta	300	385	314	397	553	780	3
serie	316	385	333	397	553	780	3
se	334	385	341	397	553	780	3
observó	343	385	372	397	553	780	3
un	373	385	383	397	553	780	3
predominio	385	385	427	397	553	780	3
de	429	385	438	397	553	780	3
pacientes	439	385	473	397	553	780	3
adultos	474	385	501	397	553	780	3
ma-	502	385	517	397	553	780	3
yores	288	397	307	409	553	780	3
de	309	397	318	409	553	780	3
61	320	397	328	409	553	780	3
a	330	397	334	409	553	780	3
70	336	397	345	409	553	780	3
años	347	397	363	409	553	780	3
en	365	397	374	409	553	780	3
un	376	397	386	409	553	780	3
45,13%;	388	397	416	409	553	780	3
y	418	397	422	409	553	780	3
un	424	397	434	409	553	780	3
mayor	435	397	458	409	553	780	3
porcentaje	460	397	498	409	553	780	3
en	500	397	509	409	553	780	3
el	511	397	517	409	553	780	3
sexo	288	409	304	421	553	780	3
masculino	306	409	344	421	553	780	3
43%.	346	409	364	421	553	780	3
La	303	420	312	432	553	780	3
clínica	315	420	339	432	553	780	3
de	342	420	351	432	553	780	3
los	354	420	365	432	553	780	3
pacientes	368	420	402	432	553	780	3
ingresados	405	420	444	432	553	780	3
en	447	420	456	432	553	780	3
su	459	420	468	432	553	780	3
mayoría	471	420	501	432	553	780	3
por	504	420	517	432	553	780	3
consultorio	288	432	329	444	553	780	3
externo	332	432	359	444	553	780	3
fueron	362	432	386	444	553	780	3
de	389	432	397	444	553	780	3
alteración	400	432	435	444	553	780	3
del	438	432	449	444	553	780	3
habito	451	432	474	444	553	780	3
defecatorio	477	432	517	444	553	780	3
en	288	444	297	456	553	780	3
un	299	444	309	456	553	780	3
33%	311	444	327	456	553	780	3
y	329	444	333	456	553	780	3
perdida	335	444	363	456	553	780	3
roja	365	444	379	456	553	780	3
por	381	444	394	456	553	780	3
ano	396	444	409	456	553	780	3
menor	413	444	437	456	553	780	3
porcentaje	439	444	477	456	553	780	3
en	479	444	488	456	553	780	3
pacien-	490	444	517	456	553	780	3
tes	288	455	298	467	553	780	3
ingresados	300	455	339	467	553	780	3
de	341	455	349	467	553	780	3
urgencias	352	455	386	467	553	780	3
con	388	455	401	467	553	780	3
un	403	455	413	467	553	780	3
10%	415	455	430	467	553	780	3
respectivamente.	434	455	495	467	553	780	3
El	303	467	310	479	553	780	3
diagnóstico	313	467	354	479	553	780	3
pre-operatorio	357	467	409	479	553	780	3
consistió	413	467	444	479	553	780	3
en	447	467	456	479	553	780	3
cáncer	459	467	482	479	553	780	3
de	485	467	494	479	553	780	3
colon	497	467	517	479	553	780	3
en	288	479	297	491	553	780	3
pacientes	300	479	333	491	553	780	3
ingresados	335	479	373	491	553	780	3
para	375	479	391	491	553	780	3
cirugía	394	479	418	491	553	780	3
electiva	421	479	448	491	553	780	3
en	450	479	459	491	553	780	3
un	461	479	471	491	553	780	3
70%.	473	479	491	491	553	780	3
La	495	479	504	491	553	780	3
lo-	507	479	517	491	553	780	3
calización	288	490	324	503	553	780	3
más	326	490	341	503	553	780	3
frecuente	343	490	376	503	553	780	3
fue	378	490	390	503	553	780	3
en	392	490	401	503	553	780	3
el	403	490	409	503	553	780	3
colon	411	490	431	503	553	780	3
sigmoides	433	490	469	503	553	780	3
en	471	490	480	503	553	780	3
50	482	490	491	503	553	780	3
%,	493	490	502	503	553	780	3
por	504	490	517	503	553	780	3
lo	288	502	295	514	553	780	3
que	297	502	310	514	553	780	3
el	312	502	318	514	553	780	3
tratamiento	320	502	362	514	553	780	3
quirúrgico	364	502	402	514	553	780	3
efectuado	404	502	438	514	553	780	3
con	440	502	453	514	553	780	3
mayor	455	502	478	514	553	780	3
frecuencia	480	502	517	514	553	780	3
fue	288	514	300	526	553	780	3
la	301	514	308	526	553	780	3
sigmoidectomía	309	514	366	526	553	780	3
en	368	514	376	526	553	780	3
42%	378	514	393	526	553	780	3
y	395	514	399	526	553	780	3
colectomía	401	514	440	526	553	780	3
izquierda	441	514	475	526	553	780	3
en	476	514	485	526	553	780	3
un	486	514	496	526	553	780	3
28	498	514	506	526	553	780	3
%.	508	514	517	526	553	780	3
El	303	526	310	538	553	780	3
tipo	312	526	327	538	553	780	3
histológico	329	526	368	538	553	780	3
en	370	526	379	538	553	780	3
su	381	526	389	538	553	780	3
mayoría	391	526	420	538	553	780	3
correspondió	422	526	470	538	553	780	3
al	472	526	479	538	553	780	3
adenocar-	481	526	517	538	553	780	3
cinoma	288	537	315	549	553	780	3
en	317	537	326	549	553	780	3
un	328	537	338	549	553	780	3
93	340	537	349	549	553	780	3
%	351	537	357	549	553	780	3
de	359	537	368	549	553	780	3
los	370	537	380	549	553	780	3
pacientes.	382	537	418	549	553	780	3
Las	303	549	315	561	553	780	3
complicaciones	318	549	373	561	553	780	3
postoperatorias	376	549	432	561	553	780	3
observadas	435	549	475	561	553	780	3
con	478	549	491	561	553	780	3
mayor	494	549	517	561	553	780	3
frecuencia	288	561	326	573	553	780	3
fueron	329	561	353	573	553	780	3
infección	356	561	389	573	553	780	3
del	392	561	403	573	553	780	3
sitio	406	561	422	573	553	780	3
quirúrgico	425	561	463	573	553	780	3
en	466	561	475	573	553	780	3
un	478	561	488	573	553	780	3
10	491	561	500	573	553	780	3
%	503	561	510	573	553	780	3
y	513	561	517	573	553	780	3
dehiscencia	288	572	330	584	553	780	3
de	332	572	341	584	553	780	3
la	343	572	349	584	553	780	3
anastomosis	351	572	395	584	553	780	3
en	397	572	406	584	553	780	3
un	408	572	418	584	553	780	3
9%.	420	572	433	584	553	780	3
El	303	584	310	596	553	780	3
tiempo	312	584	338	596	553	780	3
promedio	340	584	375	596	553	780	3
de	378	584	386	596	553	780	3
estancia	389	584	417	596	553	780	3
hospitalaria	420	584	462	596	553	780	3
postoperatoria	464	584	517	596	553	780	3
fue	288	596	300	608	553	780	3
de	302	596	310	608	553	780	3
18	312	596	321	608	553	780	3
días.	323	596	340	608	553	780	3
Cir.	235	738	246	750	553	780	3
parag.	248	738	269	750	553	780	3
Vol.	271	738	284	750	553	780	3
45;	286	738	296	750	553	780	3
Nº	298	738	306	750	553	780	3
1.	308	738	314	750	553	780	3
2021	316	738	333	750	553	780	3
18	275	749	293	768	553	780	3
REFERENCIAS	36	57	85	67	553	780	4
BIBLIOGRÁFICAS	87	57	149	67	553	780	4
1.	36	67	41	77	553	780	4
Quereshy	50	67	79	77	553	780	4
FA,	81	67	92	77	553	780	4
Poon	94	67	110	77	553	780	4
JTC,	113	67	126	77	553	780	4
Law	129	67	141	77	553	780	4
WL.	144	67	157	77	553	780	4
Long-term	159	67	192	77	553	780	4
outcome	194	67	221	77	553	780	4
of	223	67	229	77	553	780	4
stenting	232	67	256	77	553	780	4
as	258	67	264	77	553	780	4
a	50	77	53	87	553	780	4
bridge	56	77	75	87	553	780	4
to	77	77	84	87	553	780	4
surgery	86	77	108	87	553	780	4
for	111	77	119	87	553	780	4
acute	122	77	138	87	553	780	4
left-sided	140	77	168	87	553	780	4
malignant	171	77	201	87	553	780	4
colonic	203	77	225	87	553	780	4
obstruction.	228	77	264	87	553	780	4
Colorectal	50	86	81	96	553	780	4
Dis.	83	86	95	96	553	780	4
2014	97	86	111	96	553	780	4
Oct	113	86	124	96	553	780	4
1;16(10):788–93.	126	86	176	96	553	780	4
2.	36	96	41	106	553	780	4
Bessa	50	96	67	106	553	780	4
CX,	68	96	80	106	553	780	4
Martinez	82	96	109	106	553	780	4
JM.	111	96	122	106	553	780	4
Cáncer	123	96	145	106	553	780	4
colorrectal.	147	96	180	106	553	780	4
Lancet.	182	96	204	106	553	780	4
2010;	206	96	222	106	553	780	4
375:1030-47.	223	96	262	106	553	780	4
3.	36	106	41	116	553	780	4
Reza	50	106	65	116	553	780	4
MM,	66	106	81	116	553	780	4
Blasco	83	106	102	116	553	780	4
JA,	103	106	112	116	553	780	4
Andradas	114	106	143	116	553	780	4
E,	145	106	151	116	553	780	4
Cantero	152	106	176	116	553	780	4
R,	178	106	184	116	553	780	4
Mayol	186	106	204	116	553	780	4
J.	206	106	210	116	553	780	4
Systematic	211	106	243	116	553	780	4
review	244	106	264	116	553	780	4
of	50	116	56	126	553	780	4
laparoscopic	58	116	95	126	553	780	4
versus	97	116	115	126	553	780	4
open	117	116	132	126	553	780	4
surgery	133	116	156	126	553	780	4
for	157	116	166	126	553	780	4
colorectal	167	116	197	126	553	780	4
cancer.	198	116	219	126	553	780	4
Br	220	116	228	126	553	780	4
J	229	116	232	126	553	780	4
Surg.	233	116	248	126	553	780	4
2006	250	116	264	126	553	780	4
Aug;	50	125	64	135	553	780	4
93(8):	66	125	84	135	553	780	4
921–8.	85	125	105	135	553	780	4
4.	36	135	41	145	553	780	4
Tapia	50	135	66	145	553	780	4
E	68	135	73	145	553	780	4
O	75	135	80	145	553	780	4
SR,	82	135	92	145	553	780	4
Carlos	94	135	114	145	553	780	4
J,	116	135	119	145	553	780	4
Manterola	121	135	152	145	553	780	4
D	154	135	160	145	553	780	4
C,	162	135	168	145	553	780	4
Bellolio	170	135	193	145	553	780	4
J	195	135	198	145	553	780	4
E.	200	135	206	145	553	780	4
Cáncer	208	135	229	145	553	780	4
de	231	135	238	145	553	780	4
Colon	240	135	259	145	553	780	4
y	261	135	264	145	553	780	4
Recto:	50	145	69	155	553	780	4
Descripción	71	145	108	155	553	780	4
Morfológica	110	145	146	155	553	780	4
y	148	145	152	155	553	780	4
Clínica	154	145	175	155	553	780	4
de	177	145	185	155	553	780	4
322	187	145	197	155	553	780	4
Casos.	199	145	219	155	553	780	4
Int	221	145	229	155	553	780	4
J	232	145	234	155	553	780	4
Morphol.	236	145	264	155	553	780	4
2010	50	155	65	165	553	780	4
Jun;	66	155	78	165	553	780	4
28(2):393–8.	80	155	118	165	553	780	4
5.	36	164	41	174	553	780	4
Umpleby	50	164	77	174	553	780	4
HC,	79	164	92	174	553	780	4
Williamson	94	164	128	174	553	780	4
RCN	130	164	146	174	553	780	4
Anastomotic	147	164	186	174	553	780	4
recurrence	188	164	220	174	553	780	4
in	222	164	228	174	553	780	4
large	230	164	245	174	553	780	4
bowel	247	164	264	174	553	780	4
cancer.	50	174	71	184	553	780	4
Br	73	174	80	184	553	780	4
J	82	174	84	184	553	780	4
Surg	86	174	99	184	553	780	4
1987;	101	174	117	184	553	780	4
74:	119	174	128	184	553	780	4
873-878.	130	174	156	184	553	780	4
6.	36	184	41	194	553	780	4
Conde	50	184	70	194	553	780	4
Cueto	72	184	90	194	553	780	4
T,	91	184	97	194	553	780	4
Rodríguez	98	184	129	194	553	780	4
Pino	131	184	145	194	553	780	4
M,	146	184	154	194	553	780	4
Barrios	156	184	178	194	553	780	4
Fuentes	179	184	202	194	553	780	4
P,	204	184	209	194	553	780	4
García	210	184	230	194	553	780	4
Hernández	231	184	264	194	553	780	4
B,	50	194	56	204	553	780	4
Suz	58	194	69	204	553	780	4
Piña	71	194	84	204	553	780	4
J,	86	194	90	204	553	780	4
Díaz	92	194	106	204	553	780	4
Yanes	108	194	125	204	553	780	4
N.	127	194	134	204	553	780	4
Caracterización	136	194	183	204	553	780	4
por	185	194	196	204	553	780	4
imagenología	198	194	238	204	553	780	4
del	240	194	249	204	553	780	4
cán-	251	194	264	204	553	780	4
cer	50	203	59	213	553	780	4
de	61	203	68	213	553	780	4
colon.	70	203	88	213	553	780	4
MediSur.	90	203	117	213	553	780	4
2010	119	203	133	213	553	780	4
Apr;	135	203	148	213	553	780	4
8(2):3–8.	150	203	177	213	553	780	4
7.	36	213	41	223	553	780	4
Cerdán	50	213	72	223	553	780	4
J,	74	213	78	223	553	780	4
Torres-Melero	80	213	123	223	553	780	4
J,	125	213	129	223	553	780	4
Díez	131	213	145	223	553	780	4
M,	147	213	156	223	553	780	4
Balsa	158	213	173	223	553	780	4
T,	175	213	181	223	553	780	4
Balibrea	183	213	208	223	553	780	4
JL	210	213	216	223	553	780	4
Tumores	218	213	245	223	553	780	4
meta-	247	213	264	223	553	780	4
crónicos	50	223	76	233	553	780	4
colorrectales.	77	223	117	233	553	780	4
Rev	119	223	130	233	553	780	4
Esp	132	223	143	233	553	780	4
Enf	145	223	155	233	553	780	4
Digest	157	223	176	233	553	780	4
1996;	178	223	194	233	553	780	4
88:	195	223	204	233	553	780	4
655-659.	206	223	232	233	553	780	4
8.	36	233	41	243	553	780	4
Arenas	50	233	71	243	553	780	4
RB,	73	233	84	243	553	780	4
Fichera	85	233	108	243	553	780	4
A,	110	233	116	243	553	780	4
Mhoon	118	233	141	243	553	780	4
D,	142	233	149	243	553	780	4
Michelassi	151	233	183	243	553	780	4
F.	184	233	189	243	553	780	4
Incidence	191	233	220	243	553	780	4
and	222	233	233	243	553	780	4
therapeu-	235	233	264	243	553	780	4
tic	50	242	58	252	553	780	4
implications	60	242	97	252	553	780	4
of	99	242	105	252	553	780	4
synchronous	107	242	145	252	553	780	4
colonic	148	242	169	252	553	780	4
pathology	171	242	202	252	553	780	4
in	204	242	210	252	553	780	4
colorectal	212	242	241	252	553	780	4
adeno-	243	242	264	252	553	780	4
carcinoma.	50	252	83	262	553	780	4
Surgery	85	252	108	262	553	780	4
1997;	110	252	126	262	553	780	4
122:	128	252	140	262	553	780	4
706-710.	142	252	168	262	553	780	4
9.	36	262	41	272	553	780	4
Hano	50	262	67	272	553	780	4
García	69	262	89	272	553	780	4
OM,	91	262	105	272	553	780	4
Wood	107	262	125	272	553	780	4
Rodríguez	128	262	159	272	553	780	4
L,	161	262	167	272	553	780	4
Villa	169	262	183	272	553	780	4
Jiménez	185	262	209	272	553	780	4
OM.	211	262	225	272	553	780	4
Caracteriza-	227	262	264	272	553	780	4
10.	276	86	285	96	553	780	4
11.	276	134	285	144	553	780	4
12.	276	154	285	164	553	780	4
13.	276	193	285	203	553	780	4
14.	276	232	285	242	553	780	4
15.	276	251	285	261	553	780	4
ción	290	66	303	76	553	780	4
clínico-epidemiológica	306	66	374	76	553	780	4
y	376	66	380	76	553	780	4
endoscópica	382	66	419	76	553	780	4
en	421	66	428	76	553	780	4
pacientes	430	66	458	76	553	780	4
con	460	66	471	76	553	780	4
cáncer	473	66	493	76	553	780	4
co-	495	66	505	76	553	780	4
lorrectal.	290	76	317	86	553	780	4
Rev	319	76	330	86	553	780	4
Cuba	332	76	348	86	553	780	4
Med.	350	76	365	86	553	780	4
2010	367	76	381	86	553	780	4
Mar;	383	76	397	86	553	780	4
49(1):7–16.	399	76	433	86	553	780	4
Melich	290	86	311	96	553	780	4
G,	313	86	321	96	553	780	4
Jong	323	86	336	96	553	780	4
DH,	339	86	352	96	553	780	4
Hur	354	86	366	96	553	780	4
H,	369	86	376	96	553	780	4
Baik	378	86	392	96	553	780	4
SH,	394	86	405	96	553	780	4
Faria	407	86	423	96	553	780	4
J,	425	86	429	96	553	780	4
Kim	431	86	444	96	553	780	4
NK,	446	86	459	96	553	780	4
et	461	86	467	96	553	780	4
al.	469	86	476	96	553	780	4
Laparos-	478	86	505	96	553	780	4
copic	290	95	306	105	553	780	4
right	309	95	323	105	553	780	4
hemicolectomy	326	95	372	105	553	780	4
with	374	95	388	105	553	780	4
complete	390	95	417	105	553	780	4
mesocolic	420	95	450	105	553	780	4
excision	452	95	477	105	553	780	4
provides	479	95	505	105	553	780	4
acceptable	290	105	322	115	553	780	4
perioperative	323	105	363	115	553	780	4
outcomes	365	105	394	115	553	780	4
but	396	105	406	115	553	780	4
is	407	105	412	115	553	780	4
lengthy	414	105	436	115	553	780	4
—	438	105	445	115	553	780	4
analysis	447	105	470	115	553	780	4
of	472	105	478	115	553	780	4
learning	480	105	505	115	553	780	4
curves	290	115	310	125	553	780	4
for	312	115	321	125	553	780	4
a	323	115	326	125	553	780	4
novice	329	115	348	125	553	780	4
minimally	351	115	382	125	553	780	4
invasive	384	115	408	125	553	780	4
surgeon.	410	115	436	125	553	780	4
Can	438	115	450	125	553	780	4
J	453	115	455	125	553	780	4
Surg.	457	115	473	125	553	780	4
2014	475	115	489	125	553	780	4
Oct;	492	115	505	125	553	780	4
57(5):331–6.	290	125	328	135	553	780	4
Ruiz-Tovar	290	134	324	144	553	780	4
J,	325	134	329	144	553	780	4
Morales	331	134	355	144	553	780	4
V	357	134	362	144	553	780	4
et	363	134	369	144	553	780	4
al.	370	134	377	144	553	780	4
Complicaciones	379	134	427	144	553	780	4
de	428	134	436	144	553	780	4
la	437	134	442	144	553	780	4
cirugía	444	134	465	144	553	780	4
colónica.	466	134	493	144	553	780	4
Cir	495	134	505	144	553	780	4
Cir.	290	144	301	154	553	780	4
2010.	303	144	319	154	553	780	4
(78):	321	144	335	154	553	780	4
283-291.	337	144	363	154	553	780	4
Kumara	290	154	315	164	553	780	4
HMCS,	317	154	340	164	553	780	4
Tohme	342	154	363	164	553	780	4
ST,	366	154	375	164	553	780	4
Kim	378	154	391	164	553	780	4
IY,	394	154	402	164	553	780	4
Kim	404	154	417	164	553	780	4
DG,	420	154	433	164	553	780	4
Kalady	435	154	456	164	553	780	4
MF,	459	154	470	164	553	780	4
Luchtefeld	473	154	505	164	553	780	4
M,	290	164	299	174	553	780	4
et	302	164	307	174	553	780	4
al.	310	164	317	174	553	780	4
Minimally	319	164	351	174	553	780	4
Invasive	353	164	378	174	553	780	4
Colorectal	381	164	412	174	553	780	4
Resection	415	164	444	174	553	780	4
Is	447	164	452	174	553	780	4
Associated	454	164	487	174	553	780	4
With	489	164	505	174	553	780	4
a	290	173	294	183	553	780	4
Transient	296	173	324	183	553	780	4
Increase	326	173	351	183	553	780	4
in	353	173	359	183	553	780	4
Plasma	362	173	383	183	553	780	4
Hepatocyte	385	173	419	183	553	780	4
Growth	422	173	445	183	553	780	4
Factor	447	173	466	183	553	780	4
Levels	468	173	487	183	553	780	4
Early	489	173	505	183	553	780	4
After	290	183	306	193	553	780	4
Surgery	308	183	331	193	553	780	4
for	333	183	341	193	553	780	4
Colon	343	183	362	193	553	780	4
Cancer.	363	183	386	193	553	780	4
Surg	388	183	401	193	553	780	4
Innov.	403	183	422	193	553	780	4
2011.	424	183	440	193	553	780	4
Sep	442	183	452	193	553	780	4
1;	454	183	459	193	553	780	4
18(3):254–8.	461	183	499	193	553	780	4
Choi	290	193	305	203	553	780	4
JM,	307	193	318	203	553	780	4
Lee	320	193	331	203	553	780	4
C,	333	193	340	203	553	780	4
Han	342	193	355	203	553	780	4
YM,	357	193	370	203	553	780	4
Lee	372	193	382	203	553	780	4
M,	384	193	393	203	553	780	4
Choi	395	193	410	203	553	780	4
YH,	412	193	424	203	553	780	4
Jang	426	193	439	203	553	780	4
DK,	441	193	453	203	553	780	4
et	456	193	461	203	553	780	4
al.	463	193	470	203	553	780	4
Long-term	472	193	505	203	553	780	4
oncologic	290	203	320	213	553	780	4
outcomes	322	203	351	213	553	780	4
of	354	203	360	213	553	780	4
endoscopic	362	203	396	213	553	780	4
stenting	399	203	423	213	553	780	4
as	426	203	432	213	553	780	4
a	434	203	438	213	553	780	4
bridge	440	203	459	213	553	780	4
to	462	203	468	213	553	780	4
surgery	471	203	493	213	553	780	4
for	496	203	505	213	553	780	4
malignant	290	212	321	222	553	780	4
colonic	324	212	346	222	553	780	4
obstruction:	349	212	386	222	553	780	4
comparison	389	212	425	222	553	780	4
with	428	212	442	222	553	780	4
emergency	445	212	478	222	553	780	4
surgery.	481	212	505	222	553	780	4
Surg	290	222	304	232	553	780	4
Endosc.	306	222	330	232	553	780	4
2014	331	222	346	232	553	780	4
May	347	222	361	232	553	780	4
2;	362	222	368	232	553	780	4
28(9):2649–55.	369	222	414	232	553	780	4
Tapia	290	232	307	242	553	780	4
O,	310	232	317	242	553	780	4
Roa	320	232	332	242	553	780	4
J,	334	232	338	242	553	780	4
et	341	232	347	242	553	780	4
al.	350	232	357	242	553	780	4
Cáncer	360	232	381	242	553	780	4
de	384	232	391	242	553	780	4
colon	394	232	411	242	553	780	4
y	414	232	417	242	553	780	4
recto.	420	232	437	242	553	780	4
Int.	440	232	450	242	553	780	4
J.	453	232	457	242	553	780	4
Morphol.2010.	460	232	505	242	553	780	4
(28):393-398.	290	242	331	252	553	780	4
Machicado	290	251	324	261	553	780	4
E,	326	251	332	261	553	780	4
Giraldo	334	251	357	261	553	780	4
R,	359	251	365	261	553	780	4
et	367	251	373	261	553	780	4
al.	374	251	381	261	553	780	4
Localización	383	251	421	261	553	780	4
y	423	251	427	261	553	780	4
clínica	429	251	448	261	553	780	4
asociada	450	251	476	261	553	780	4
al	478	251	483	261	553	780	4
cáncer	485	251	505	261	553	780	4
de	290	261	298	271	553	780	4
colon.	299	261	318	271	553	780	4
Hospital	319	261	345	271	553	780	4
Nacional.	347	261	375	271	553	780	4
2015;	377	261	393	271	553	780	4
15	395	261	402	271	553	780	4
(2).	403	261	414	271	553	780	4
Pág.	416	261	428	271	553	780	4
49-55.	430	261	449	271	553	780	4
Cir.	222	739	233	751	553	780	4
parag.	235	739	256	751	553	780	4
Vol.	258	739	271	751	553	780	4
45;	273	739	283	751	553	780	4
Nº	285	739	293	751	553	780	4
1.	295	739	301	751	553	780	4
2021	303	739	320	751	553	780	4
19	262	749	280	769	553	780	4
