Salir	377	42	393	53	482	680	1
de	396	42	404	53	482	680	1
PISA	406	42	425	53	482	680	1
Salir	184	96	221	120	482	680	1
de	226	96	245	120	482	680	1
PISA	250	96	292	120	482	680	1
1	292	98	298	112	482	680	1
Get	176	145	206	169	482	680	1
out	211	145	238	169	482	680	1
of	243	145	259	169	482	680	1
PISA	264	145	306	169	482	680	1
Pablo	57	181	80	195	482	680	1
Gentili	83	181	114	195	482	680	1
Secretario	57	194	98	206	482	680	1
Ejecutivo	100	194	139	206	482	680	1
Consejo	57	206	90	218	482	680	1
Latinoamericano	93	206	162	218	482	680	1
de	164	206	174	218	482	680	1
Ciencias	176	206	211	218	482	680	1
Sociales	213	206	246	218	482	680	1
(CLACSO)	248	206	295	218	482	680	1
Profesor	57	218	92	230	482	680	1
de	94	218	104	230	482	680	1
la	106	218	113	230	482	680	1
Universidad	116	218	165	230	482	680	1
del	167	218	180	230	482	680	1
Estado	182	218	210	230	482	680	1
de	213	218	222	230	482	680	1
Río	225	218	239	230	482	680	1
de	242	218	251	230	482	680	1
Janeiro	254	218	283	230	482	680	1
(Brasil)	285	218	315	230	482	680	1
Coordinador	57	230	109	242	482	680	1
del	112	230	124	242	482	680	1
Observatorio	127	230	180	242	482	680	1
Latinoamericano	183	230	252	242	482	680	1
de	255	230	264	242	482	680	1
Políticas	267	230	301	242	482	680	1
Educativas	304	230	347	242	482	680	1
RESUMEN	218	269	264	280	482	680	1
Palabras	57	394	90	405	482	680	1
clave:	92	394	114	405	482	680	1
Evaluación,	117	394	159	405	482	680	1
evaluación	161	394	200	405	482	680	1
educativa,	202	394	238	405	482	680	1
evaluación	240	394	279	405	482	680	1
internacional,	281	394	331	405	482	680	1
PISA	334	394	353	405	482	680	1
ABSTRACT	216	433	266	444	482	680	1
Keywords:	57	536	99	547	482	680	1
evaluation,	101	536	141	547	482	680	1
educational	143	536	185	547	482	680	1
evaluation,	187	536	227	547	482	680	1
international	229	536	276	547	482	680	1
evaluation,	278	536	318	547	482	680	1
PISA	320	536	339	547	482	680	1
Recibido	57	578	92	590	482	680	1
/	94	578	97	590	482	680	1
Received:	100	578	138	590	482	680	1
01/09/2014	140	578	182	590	482	680	1
|	185	578	189	590	482	680	1
Aceptado	191	578	228	590	482	680	1
/	231	578	234	590	482	680	1
Accepted:	236	578	275	590	482	680	1
20/09/2014	278	578	320	590	482	680	1
1	65	607	69	617	482	680	1
Artículo	72	607	99	617	482	680	1
publicado	101	607	132	617	482	680	1
originalmente	134	607	180	617	482	680	1
en	181	607	189	617	482	680	1
el	191	607	196	617	482	680	1
blog	198	607	212	617	482	680	1
Contrapuntos,	214	607	256	617	482	680	1
en	258	607	266	617	482	680	1
el	267	607	273	617	482	680	1
periódico	274	607	305	617	482	680	1
español	307	607	331	617	482	680	1
El	333	607	340	617	482	680	1
País,	341	607	356	617	482	680	1
agradecemos	357	607	399	617	482	680	1
al	401	607	406	617	482	680	1
autor	408	607	425	617	482	680	1
por	71	616	82	627	482	680	1
permitir	84	616	111	627	482	680	1
su	113	616	120	627	482	680	1
publicación	122	616	159	627	482	680	1
en	161	616	169	627	482	680	1
la	171	616	177	627	482	680	1
revista	179	616	200	627	482	680	1
Integra	202	617	224	627	482	680	1
Educativa	226	617	256	627	482	680	1
[NdE].	258	616	281	627	482	680	1
Integra	57	637	83	647	482	680	1
Educativa	85	637	120	647	482	680	1
Vol.	123	637	137	647	482	680	1
VII	139	637	152	647	482	680	1
/	154	637	157	647	482	680	1
Nº	160	637	170	647	482	680	1
2	172	637	176	647	482	680	1
59	415	636	425	649	482	680	1
Pablo	57	42	75	53	482	680	2
Gentili	77	42	101	53	482	680	2
La	57	69	69	82	482	680	2
evaluación	74	69	121	82	482	680	2
debe	127	69	148	82	482	680	2
ser	154	69	167	82	482	680	2
un	172	69	184	82	482	680	2
componente	190	69	245	82	482	680	2
fundamental	251	69	307	82	482	680	2
de	313	69	323	82	482	680	2
toda	329	69	348	82	482	680	2
política	354	69	387	82	482	680	2
pública	393	69	425	82	482	680	2
democrática.	57	82	114	96	482	680	2
Las	118	82	134	96	482	680	2
sociedades	138	82	185	96	482	680	2
tienen	190	82	218	96	482	680	2
derecho	222	82	258	96	482	680	2
a	262	82	267	96	482	680	2
conocer	271	82	307	96	482	680	2
cómo	311	82	336	96	482	680	2
funcionan	340	82	385	96	482	680	2
y	389	82	394	96	482	680	2
cuáles	398	82	425	96	482	680	2
son	57	95	72	109	482	680	2
los	76	95	89	109	482	680	2
resultados	92	95	137	109	482	680	2
de	141	95	152	109	482	680	2
las	156	95	167	109	482	680	2
acciones	171	95	209	109	482	680	2
que	213	95	229	109	482	680	2
desarrollan	233	95	282	109	482	680	2
sus	286	95	300	109	482	680	2
gobiernos.	304	95	350	109	482	680	2
También,	354	95	396	109	482	680	2
a	400	95	405	109	482	680	2
que	409	95	425	109	482	680	2
la	57	108	64	122	482	680	2
evaluación	69	108	116	122	482	680	2
sea	120	108	134	122	482	680	2
realizada	139	108	178	122	482	680	2
de	182	108	193	122	482	680	2
forma	198	108	224	122	482	680	2
persistente	229	108	277	122	482	680	2
y	282	108	287	122	482	680	2
confiable,	291	108	334	122	482	680	2
llevada	339	108	370	122	482	680	2
a	374	108	379	122	482	680	2
cabo	384	108	404	122	482	680	2
con	409	108	425	122	482	680	2
transparencia	57	121	116	135	482	680	2
y	122	121	127	135	482	680	2
autonomía,	132	121	182	135	482	680	2
haciendo	188	121	228	135	482	680	2
que	233	121	250	135	482	680	2
sus	255	121	268	135	482	680	2
resultados	274	121	319	135	482	680	2
contribuyan	324	121	378	135	482	680	2
a	383	121	388	135	482	680	2
diseñar	393	121	425	135	482	680	2
estrategias	57	135	103	148	482	680	2
orientadas	106	135	152	148	482	680	2
a	155	135	160	148	482	680	2
mejorar	163	135	198	148	482	680	2
las	201	135	213	148	482	680	2
políticas	216	135	253	148	482	680	2
gubernamentales	256	135	332	148	482	680	2
en	335	135	346	148	482	680	2
todos	349	135	373	148	482	680	2
los	376	135	389	148	482	680	2
campos	392	135	425	148	482	680	2
de	57	148	67	162	482	680	2
actuación.	70	148	115	162	482	680	2
Un	118	148	132	162	482	680	2
gobierno	135	148	175	162	482	680	2
que	178	148	194	162	482	680	2
no	197	148	208	162	482	680	2
pone	211	148	233	162	482	680	2
a	236	148	240	162	482	680	2
disposición	243	148	293	162	482	680	2
de	295	148	306	162	482	680	2
la	308	148	316	162	482	680	2
sociedad	319	148	357	162	482	680	2
una	359	148	376	162	482	680	2
evaluación	378	148	425	162	482	680	2
sistemática	57	161	105	175	482	680	2
de	110	161	121	175	482	680	2
sus	126	161	140	175	482	680	2
programas	145	161	192	175	482	680	2
y	197	161	202	175	482	680	2
acciones,	207	161	247	175	482	680	2
evidencia	253	161	294	175	482	680	2
un	299	161	311	175	482	680	2
déficit	315	161	341	175	482	680	2
democrático	345	161	397	175	482	680	2
cuyas	401	161	425	175	482	680	2
consecuencias	57	174	119	188	482	680	2
pueden	122	174	155	188	482	680	2
ser	158	174	171	188	482	680	2
irreversibles.	175	174	231	188	482	680	2
La	235	174	247	188	482	680	2
democracia	250	174	301	188	482	680	2
no	304	174	316	188	482	680	2
debe	319	174	340	188	482	680	2
ser	343	174	356	188	482	680	2
entendida	360	174	404	188	482	680	2
sólo	407	174	425	188	482	680	2
como	57	187	82	201	482	680	2
un	84	187	95	201	482	680	2
procedimiento	98	187	163	201	482	680	2
de	165	187	176	201	482	680	2
gestión	178	187	210	201	482	680	2
institucional	213	187	268	201	482	680	2
cuyo	270	187	291	201	482	680	2
parámetro	294	187	340	201	482	680	2
se	342	187	351	201	482	680	2
mide	353	187	375	201	482	680	2
apenas	378	187	407	201	482	680	2
por	410	187	425	201	482	680	2
la	57	201	64	214	482	680	2
existencia	68	201	111	214	482	680	2
de	114	201	124	214	482	680	2
elecciones	128	201	173	214	482	680	2
periódicas.	176	201	224	214	482	680	2
Democrático	227	201	286	214	482	680	2
es	289	201	298	214	482	680	2
un	301	201	313	214	482	680	2
sistema	316	201	349	214	482	680	2
cuyos	352	201	377	214	482	680	2
resultados	380	201	425	214	482	680	2
aspiran	57	214	89	228	482	680	2
a	94	214	99	228	482	680	2
construir	105	214	145	228	482	680	2
más	151	214	168	228	482	680	2
y	174	214	179	228	482	680	2
mejores	185	214	220	228	482	680	2
condiciones	226	214	279	228	482	680	2
de	285	214	295	228	482	680	2
justicia	301	214	332	228	482	680	2
social,	338	214	365	228	482	680	2
de	371	214	382	228	482	680	2
igualdad	387	214	425	228	482	680	2
y	57	227	62	241	482	680	2
libertad.	66	227	103	241	482	680	2
De	107	227	121	241	482	680	2
tal	125	227	136	241	482	680	2
forma,	140	227	169	241	482	680	2
la	173	227	181	241	482	680	2
soberanía	185	227	227	241	482	680	2
popular	231	227	266	241	482	680	2
puede	270	227	297	241	482	680	2
ser	301	227	313	241	482	680	2
ejercida	318	227	352	241	482	680	2
de	356	227	367	241	482	680	2
manera	371	227	404	241	482	680	2
más	408	227	425	241	482	680	2
conciente	57	240	100	254	482	680	2
cuando	104	240	136	254	482	680	2
las	140	240	152	254	482	680	2
sociedades	156	240	203	254	482	680	2
conocen	207	240	245	254	482	680	2
el	249	240	257	254	482	680	2
alcance,	261	240	296	254	482	680	2
impacto	300	240	336	254	482	680	2
y	340	240	346	254	482	680	2
resultados	350	240	395	254	482	680	2
de	399	240	409	254	482	680	2
las	414	240	425	254	482	680	2
políticas	57	253	94	267	482	680	2
públicas	98	253	134	267	482	680	2
llevadas	139	253	173	267	482	680	2
a	178	253	182	267	482	680	2
cabo	187	253	208	267	482	680	2
por	212	253	227	267	482	680	2
sus	232	253	245	267	482	680	2
gobiernos.	250	253	297	267	482	680	2
La	301	253	313	267	482	680	2
democracia	318	253	368	267	482	680	2
se	373	253	382	267	482	680	2
amplía	386	253	416	267	482	680	2
y	420	253	425	267	482	680	2
consolida	57	267	99	280	482	680	2
cuando	102	267	134	280	482	680	2
se	138	267	146	280	482	680	2
democratiza	150	267	204	280	482	680	2
el	207	267	215	280	482	680	2
conocimiento	218	267	279	280	482	680	2
y	283	267	288	280	482	680	2
el	291	267	299	280	482	680	2
acceso	302	267	331	280	482	680	2
a	334	267	339	280	482	680	2
la	342	267	349	280	482	680	2
información.	353	267	410	280	482	680	2
La	413	267	425	280	482	680	2
evaluación	57	280	104	294	482	680	2
periódica	107	280	148	294	482	680	2
de	152	280	162	294	482	680	2
las	166	280	177	294	482	680	2
políticas	181	280	218	294	482	680	2
públicas	221	280	257	294	482	680	2
es	261	280	269	294	482	680	2
una	273	280	289	294	482	680	2
de	293	280	303	294	482	680	2
las	307	280	318	294	482	680	2
formas	321	280	352	294	482	680	2
imprescindibles	355	280	425	294	482	680	2
de	57	293	67	307	482	680	2
hacerlo.	70	293	106	307	482	680	2
En	71	315	84	329	482	680	2
este	87	315	104	329	482	680	2
sentido,	107	315	142	329	482	680	2
no	145	315	157	329	482	680	2
cabe	160	315	180	329	482	680	2
duda	183	315	204	329	482	680	2
que	207	315	223	329	482	680	2
los	226	315	239	329	482	680	2
dispositivos	242	315	293	329	482	680	2
de	296	315	307	329	482	680	2
evaluación	310	315	357	329	482	680	2
de	360	315	370	329	482	680	2
los	373	315	386	329	482	680	2
sistemas	389	315	425	329	482	680	2
escolares	57	328	96	342	482	680	2
pueden	100	328	132	342	482	680	2
constituir	136	328	178	342	482	680	2
un	182	328	193	342	482	680	2
valioso	196	328	227	342	482	680	2
aporte	230	328	259	342	482	680	2
para	262	328	281	342	482	680	2
comprender	284	328	339	342	482	680	2
su	342	328	352	342	482	680	2
funcionamiento	355	328	425	342	482	680	2
y,	57	341	64	355	482	680	2
en	68	341	78	355	482	680	2
gracias	82	341	113	355	482	680	2
a	117	341	121	355	482	680	2
éstos,	125	341	150	355	482	680	2
ampliar	154	341	188	355	482	680	2
el	192	341	200	355	482	680	2
derecho	204	341	239	355	482	680	2
a	243	341	248	355	482	680	2
la	252	341	260	355	482	680	2
educación,	264	341	311	355	482	680	2
promoviendo	315	341	375	355	482	680	2
una	379	341	395	355	482	680	2
mejor	399	341	425	355	482	680	2
calidad	57	354	88	368	482	680	2
del	91	354	104	368	482	680	2
trabajo	107	354	138	368	482	680	2
pedagógico.	141	354	194	368	482	680	2
Resulta	71	376	104	390	482	680	2
de	107	376	118	390	482	680	2
cierta	121	376	146	390	482	680	2
forma	149	376	176	390	482	680	2
frustrante	179	376	223	390	482	680	2
que	226	376	243	390	482	680	2
la	246	376	254	390	482	680	2
educación	257	376	302	390	482	680	2
sea	305	376	319	390	482	680	2
la	322	376	330	390	482	680	2
única	333	376	357	390	482	680	2
política	360	376	393	390	482	680	2
que	397	376	413	390	482	680	2
se	416	376	425	390	482	680	2
somete	57	389	88	403	482	680	2
a	92	389	96	403	482	680	2
un	100	389	111	403	482	680	2
escrutinio	115	389	159	403	482	680	2
periódico	162	389	204	403	482	680	2
y	208	389	213	403	482	680	2
cuyos	216	389	241	403	482	680	2
resultados	245	389	290	403	482	680	2
se	293	389	302	403	482	680	2
exponen	305	389	343	403	482	680	2
públicamente.	346	389	409	403	482	680	2
Lo	412	389	425	403	482	680	2
mismo	57	402	87	416	482	680	2
debería	89	402	122	416	482	680	2
ocurrir	125	402	156	416	482	680	2
con	159	402	175	416	482	680	2
todos	178	402	202	416	482	680	2
los	205	402	217	416	482	680	2
sectores	220	402	256	416	482	680	2
y	258	402	263	416	482	680	2
actores	266	402	298	416	482	680	2
que	300	402	316	416	482	680	2
intervienen	319	402	370	416	482	680	2
en	372	402	383	416	482	680	2
el	386	402	394	416	482	680	2
diseño	396	402	425	416	482	680	2
y	57	416	62	429	482	680	2
ejecución	66	416	108	429	482	680	2
de	112	416	122	429	482	680	2
las	126	416	138	429	482	680	2
acciones	142	416	179	429	482	680	2
gubernamentales.	183	416	262	429	482	680	2
Sorprende	265	416	312	429	482	680	2
que	316	416	332	429	482	680	2
el	336	416	344	429	482	680	2
frenesí	348	416	378	429	482	680	2
evaluador	382	416	425	429	482	680	2
aplicado	57	429	94	443	482	680	2
al	97	429	105	443	482	680	2
campo	108	429	138	443	482	680	2
educativo	141	429	184	443	482	680	2
no	187	429	199	443	482	680	2
tenga	202	429	227	443	482	680	2
su	230	429	240	443	482	680	2
correlato	243	429	283	443	482	680	2
en	287	429	298	443	482	680	2
las	301	429	313	443	482	680	2
políticas	316	429	353	443	482	680	2
económicas,	356	429	411	443	482	680	2
en	414	429	425	443	482	680	2
el	57	442	65	456	482	680	2
desempeño	68	442	118	456	482	680	2
parlamentario,	122	442	187	456	482	680	2
en	190	442	201	456	482	680	2
las	205	442	216	456	482	680	2
políticas	220	442	257	456	482	680	2
de	260	442	271	456	482	680	2
salud,	274	442	300	456	482	680	2
de	303	442	314	456	482	680	2
empleo,	317	442	353	456	482	680	2
de	356	442	367	456	482	680	2
transporte	370	442	416	456	482	680	2
o	420	442	425	456	482	680	2
de	57	455	67	469	482	680	2
vivienda,	71	455	111	469	482	680	2
en	115	455	126	469	482	680	2
la	130	455	137	469	482	680	2
ejecución	141	455	183	469	482	680	2
de	187	455	198	469	482	680	2
las	202	455	214	469	482	680	2
obras	218	455	242	469	482	680	2
públicas,	246	455	285	469	482	680	2
el	289	455	297	469	482	680	2
funcionamiento	301	455	371	469	482	680	2
del	375	455	389	469	482	680	2
sistema	393	455	425	469	482	680	2
tributario,	57	468	102	482	482	680	2
del	104	468	117	482	482	680	2
sistema	119	468	152	482	482	680	2
judicial,	153	468	188	482	482	680	2
de	190	468	201	482	482	680	2
la	202	468	210	482	482	680	2
policía,	212	468	244	482	482	680	2
del	246	468	259	482	482	680	2
ejército	261	468	294	482	482	680	2
o	296	468	301	482	482	680	2
de	303	468	314	482	482	680	2
las	315	468	327	482	482	680	2
políticas	329	468	365	482	482	680	2
de	367	468	378	482	482	680	2
seguridad.	379	468	425	482	482	680	2
El	71	490	81	504	482	680	2
inventario	86	490	131	504	482	680	2
de	135	490	146	504	482	680	2
sistemas	151	490	187	504	482	680	2
de	192	490	202	504	482	680	2
evaluación	207	490	254	504	482	680	2
que	258	490	274	504	482	680	2
se	279	490	288	504	482	680	2
han	292	490	309	504	482	680	2
multiplicado	313	490	369	504	482	680	2
durante	374	490	408	504	482	680	2
los	413	490	425	504	482	680	2
últimos	57	503	90	517	482	680	2
años	94	503	114	517	482	680	2
en	118	503	129	517	482	680	2
el	133	503	140	517	482	680	2
sistema	144	503	177	517	482	680	2
escolar	181	503	212	517	482	680	2
pone	216	503	238	517	482	680	2
en	242	503	252	517	482	680	2
evidencia	256	503	298	517	482	680	2
que	302	503	318	517	482	680	2
la	322	503	329	517	482	680	2
educación	333	503	378	517	482	680	2
es	382	503	391	517	482	680	2
una	395	503	411	517	482	680	2
de	415	503	425	517	482	680	2
las	57	517	68	530	482	680	2
políticas	72	517	109	530	482	680	2
públicas	113	517	149	530	482	680	2
más	153	517	170	530	482	680	2
democráticas	174	517	232	530	482	680	2
que	236	517	252	530	482	680	2
llevan	256	517	282	530	482	680	2
a	286	517	290	530	482	680	2
cabo	294	517	315	530	482	680	2
nuestros	318	517	356	530	482	680	2
gobiernos.	360	517	407	530	482	680	2
No	410	517	425	530	482	680	2
puede	57	530	83	544	482	680	2
decirse	86	530	118	544	482	680	2
lo	120	530	129	544	482	680	2
mismo	132	530	162	544	482	680	2
de	165	530	176	544	482	680	2
otras,	179	530	203	544	482	680	2
sometidas	206	530	250	544	482	680	2
a	253	530	258	544	482	680	2
un	261	530	272	544	482	680	2
persistente	275	530	323	544	482	680	2
ostracismo	326	530	374	544	482	680	2
y	377	530	382	544	482	680	2
llamativa	385	530	425	544	482	680	2
indiferencia	57	543	110	557	482	680	2
con	112	543	128	557	482	680	2
relación	130	543	166	557	482	680	2
a	168	543	172	557	482	680	2
los	174	543	187	557	482	680	2
resultados	189	543	234	557	482	680	2
alcanzados.	236	543	286	557	482	680	2
Se	288	543	299	557	482	680	2
supone	301	543	333	557	482	680	2
que	335	543	351	557	482	680	2
a	353	543	358	557	482	680	2
la	360	543	368	557	482	680	2
educación	370	543	414	557	482	680	2
se	416	543	425	557	482	680	2
la	57	556	64	570	482	680	2
evalúa	67	556	95	570	482	680	2
porque	97	556	129	570	482	680	2
de	131	556	142	570	482	680	2
ella	144	556	160	570	482	680	2
depende	162	556	200	570	482	680	2
nuestro	202	556	236	570	482	680	2
futuro	238	556	266	570	482	680	2
y,	268	556	275	570	482	680	2
además,	278	556	313	570	482	680	2
en	316	556	326	570	482	680	2
ella	329	556	344	570	482	680	2
se	347	556	356	570	482	680	2
invierte	358	556	392	570	482	680	2
mucho	394	556	425	570	482	680	2
dinero	57	569	86	583	482	680	2
del	89	569	102	583	482	680	2
presupuesto	105	569	158	583	482	680	2
nacional.	161	569	201	583	482	680	2
Sin	204	569	218	583	482	680	2
embargo,	221	569	263	583	482	680	2
nadie	266	569	290	583	482	680	2
dudaría	293	569	326	583	482	680	2
que	329	569	345	583	482	680	2
el	348	569	355	583	482	680	2
futuro	358	569	386	583	482	680	2
también	389	569	425	583	482	680	2
depende	57	583	94	596	482	680	2
de	96	583	107	596	482	680	2
la	109	583	117	596	482	680	2
economía	119	583	162	596	482	680	2
y	164	583	169	596	482	680	2
que	171	583	188	596	482	680	2
mucho	190	583	221	596	482	680	2
dinero	223	583	252	596	482	680	2
se	254	583	263	596	482	680	2
gasta	265	583	287	596	482	680	2
en	289	583	300	596	482	680	2
subsidios	302	583	342	596	482	680	2
estatales	345	583	382	596	482	680	2
a	384	583	388	596	482	680	2
grandes	391	583	425	596	482	680	2
empresas	57	596	98	610	482	680	2
privadas,	101	596	140	610	482	680	2
como	144	596	168	610	482	680	2
los	172	596	184	610	482	680	2
bancos,	188	596	221	610	482	680	2
los	224	596	237	610	482	680	2
productores	240	596	294	610	482	680	2
agrarios,	297	596	335	610	482	680	2
los	339	596	351	610	482	680	2
empresarios	355	596	408	610	482	680	2
del	412	596	425	610	482	680	2
transporte	57	609	103	623	482	680	2
urbano	106	609	138	623	482	680	2
y	141	609	146	623	482	680	2
la	149	609	157	623	482	680	2
industria	160	609	199	623	482	680	2
farmacéutica,	202	609	262	623	482	680	2
entre	265	609	288	623	482	680	2
otros.	291	609	317	623	482	680	2
Mientras	320	609	360	623	482	680	2
tanto,	364	609	390	623	482	680	2
aunque	393	609	425	623	482	680	2
60	57	636	67	649	482	680	2
Integra	305	637	332	647	482	680	2
Educativa	334	637	369	647	482	680	2
Vol.	371	637	386	647	482	680	2
VII	388	637	401	647	482	680	2
/	403	637	406	647	482	680	2
Nº	408	637	419	647	482	680	2
2	421	637	425	647	482	680	2
Salir	377	42	393	53	482	680	3
de	396	42	404	53	482	680	3
PISA	406	42	425	53	482	680	3
el	57	69	65	82	482	680	3
ciudadano	69	69	115	82	482	680	3
común	119	69	150	82	482	680	3
cada	155	69	174	82	482	680	3
vez	179	69	194	82	482	680	3
tiene	198	69	220	82	482	680	3
más	225	69	242	82	482	680	3
información	247	69	301	82	482	680	3
sobre	306	69	330	82	482	680	3
cómo	335	69	360	82	482	680	3
funcionan	364	69	409	82	482	680	3
las	414	69	425	82	482	680	3
escuelas,	57	82	95	96	482	680	3
poco	99	82	120	96	482	680	3
y	124	82	129	96	482	680	3
nada	132	82	153	96	482	680	3
conoce	157	82	188	96	482	680	3
sobre	192	82	216	96	482	680	3
cómo	220	82	244	96	482	680	3
funcionan	248	82	292	96	482	680	3
y	296	82	301	96	482	680	3
qué	305	82	321	96	482	680	3
resultados	324	82	369	96	482	680	3
tienen	373	82	401	96	482	680	3
estas	404	82	425	96	482	680	3
otras	57	95	79	109	482	680	3
acciones	81	95	119	109	482	680	3
gubernamentales.	121	95	200	109	482	680	3
No	71	118	86	132	482	680	3
creo	88	118	107	132	482	680	3
que	109	118	125	132	482	680	3
semejante	127	118	171	132	482	680	3
situación	173	118	213	132	482	680	3
deba	215	118	236	132	482	680	3
hacernos	237	118	277	132	482	680	3
rechazar	279	118	317	132	482	680	3
la	319	118	326	132	482	680	3
evaluación	328	118	375	132	482	680	3
sistemática	377	118	425	132	482	680	3
de	57	131	67	145	482	680	3
los	71	131	84	145	482	680	3
sistemas	87	131	124	145	482	680	3
educativos,	128	131	177	145	482	680	3
sino	181	131	199	145	482	680	3
más	203	131	220	145	482	680	3
bien,	224	131	246	145	482	680	3
exigir	250	131	275	145	482	680	3
que	279	131	295	145	482	680	3
lo	299	131	307	145	482	680	3
mismo	311	131	341	145	482	680	3
sea	345	131	358	145	482	680	3
realizado,	362	131	405	145	482	680	3
con	409	131	425	145	482	680	3
transparencia	57	145	116	158	482	680	3
y	120	145	125	158	482	680	3
claridad,	128	145	166	158	482	680	3
en	169	145	180	158	482	680	3
todos	184	145	208	158	482	680	3
los	211	145	224	158	482	680	3
campos	227	145	261	158	482	680	3
de	264	145	274	158	482	680	3
actuación	278	145	320	158	482	680	3
de	324	145	334	158	482	680	3
nuestros	337	145	375	158	482	680	3
gobiernos.	378	145	425	158	482	680	3
Si	57	158	65	172	482	680	3
evaluamos	69	158	115	172	482	680	3
a	119	158	123	172	482	680	3
los	127	158	139	172	482	680	3
docentes	143	158	182	172	482	680	3
y	185	158	190	172	482	680	3
a	194	158	199	172	482	680	3
sus	202	158	216	172	482	680	3
alumnos,	219	158	259	172	482	680	3
también	263	158	299	172	482	680	3
deberíamos	303	158	354	172	482	680	3
evaluar	357	158	389	172	482	680	3
a	393	158	397	172	482	680	3
todos	401	158	425	172	482	680	3
los	57	171	69	185	482	680	3
funcionarios	75	171	130	185	482	680	3
públicos,	136	171	176	185	482	680	3
a	181	171	186	185	482	680	3
nuestros	191	171	229	185	482	680	3
representantes	235	171	299	185	482	680	3
en	305	171	316	185	482	680	3
los	321	171	334	185	482	680	3
parlamentos,	339	171	397	185	482	680	3
a	402	171	407	185	482	680	3
los	413	171	425	185	482	680	3
agentes	57	184	90	198	482	680	3
de	94	184	104	198	482	680	3
seguridad,	108	184	154	198	482	680	3
a	158	184	162	198	482	680	3
los	166	184	179	198	482	680	3
jueces,	183	184	212	198	482	680	3
a	216	184	221	198	482	680	3
las	225	184	236	198	482	680	3
empresas	240	184	281	198	482	680	3
que	285	184	301	198	482	680	3
prestan	305	184	337	198	482	680	3
servicios	341	184	379	198	482	680	3
al	383	184	391	198	482	680	3
Estado	395	184	425	198	482	680	3
y	57	197	62	211	482	680	3
a	66	197	71	211	482	680	3
las	76	197	87	211	482	680	3
que	92	197	108	211	482	680	3
se	113	197	122	211	482	680	3
benefician	127	197	172	211	482	680	3
de	177	197	187	211	482	680	3
los	192	197	205	211	482	680	3
recursos	209	197	246	211	482	680	3
presupuestarios,	251	197	323	211	482	680	3
con	328	197	344	211	482	680	3
préstamos	349	197	394	211	482	680	3
o	399	197	404	211	482	680	3
con	409	197	425	211	482	680	3
subsidios	57	211	97	224	482	680	3
gubernamentales.	101	211	180	224	482	680	3
Si	184	211	193	224	482	680	3
nuestras	197	211	233	224	482	680	3
sociedades	237	211	284	224	482	680	3
están	288	211	311	224	482	680	3
en	315	211	326	224	482	680	3
condiciones	330	211	383	224	482	680	3
de	387	211	398	224	482	680	3
saber	402	211	425	224	482	680	3
cómo	57	224	82	238	482	680	3
funciona	85	224	124	238	482	680	3
la	128	224	136	238	482	680	3
educación,	140	224	187	238	482	680	3
también	191	224	227	238	482	680	3
lo	231	224	240	238	482	680	3
están	244	224	267	238	482	680	3
para	271	224	290	238	482	680	3
saber	294	224	317	238	482	680	3
cómo	321	224	346	238	482	680	3
funciona	350	224	388	238	482	680	3
todo	392	224	413	238	482	680	3
lo	417	224	425	238	482	680	3
demás.	57	237	87	251	482	680	3
Suponer	91	237	129	251	482	680	3
que	132	237	148	251	482	680	3
los	152	237	164	251	482	680	3
ciudadanos	168	237	217	251	482	680	3
no	220	237	232	251	482	680	3
necesitan	235	237	277	251	482	680	3
o,	280	237	289	251	482	680	3
aunque	292	237	324	251	482	680	3
lo	328	237	337	251	482	680	3
necesitan,	340	237	384	251	482	680	3
no	387	237	399	251	482	680	3
están	402	237	425	251	482	680	3
en	57	250	67	264	482	680	3
condiciones	70	250	123	264	482	680	3
de	125	250	136	264	482	680	3
entender	138	250	178	264	482	680	3
cómo	180	250	205	264	482	680	3
funciona	207	250	246	264	482	680	3
el	248	250	256	264	482	680	3
Estado,	258	250	292	264	482	680	3
expresa	294	250	327	264	482	680	3
un	329	250	341	264	482	680	3
gran	343	250	363	264	482	680	3
desprecio	366	250	408	264	482	680	3
a	411	250	415	264	482	680	3
la	418	250	425	264	482	680	3
democracia	57	263	108	277	482	680	3
en	110	263	121	277	482	680	3
un	124	263	135	277	482	680	3
sentido	138	263	170	277	482	680	3
republicano.	173	263	229	277	482	680	3
•	77	286	82	300	482	680	3
Evaluar	85	286	123	300	482	680	3
la	126	286	135	300	482	680	3
evaluación	138	286	191	300	482	680	3
educativa	194	286	241	300	482	680	3
Evaluar	57	310	91	323	482	680	3
la	96	310	104	323	482	680	3
educación	110	310	154	323	482	680	3
es	160	310	169	323	482	680	3
un	174	310	186	323	482	680	3
asunto	191	310	221	323	482	680	3
serio	226	310	248	323	482	680	3
y	253	310	258	323	482	680	3
complejo.	264	310	308	323	482	680	3
En	313	310	326	323	482	680	3
este	332	310	349	323	482	680	3
sentido,	355	310	390	323	482	680	3
resulta	396	310	425	323	482	680	3
sorprendente	57	323	116	337	482	680	3
la	120	323	128	337	482	680	3
liviandad	133	323	173	337	482	680	3
con	178	323	194	337	482	680	3
que	199	323	215	337	482	680	3
se	220	323	228	337	482	680	3
multiplican	233	323	284	337	482	680	3
acciones	288	323	326	337	482	680	3
de	331	323	341	337	482	680	3
evaluación	346	323	393	337	482	680	3
de	397	323	408	337	482	680	3
los	413	323	425	337	482	680	3
sistemas	57	336	93	350	482	680	3
o	96	336	101	350	482	680	3
de	104	336	115	350	482	680	3
las	117	336	129	350	482	680	3
instituciones	131	336	188	350	482	680	3
escolares	190	336	230	350	482	680	3
y	232	336	237	350	482	680	3
cómo	240	336	265	350	482	680	3
éstas	267	336	288	350	482	680	3
presentan	291	336	334	350	482	680	3
sus	337	336	350	350	482	680	3
resultados	353	336	398	350	482	680	3
como	400	336	425	350	482	680	3
la	57	349	64	363	482	680	3
evidencia	70	349	111	363	482	680	3
indiscutible	117	349	168	363	482	680	3
de	174	349	184	363	482	680	3
un	190	349	201	363	482	680	3
funcionamiento	207	349	277	363	482	680	3
comparable,	282	349	337	363	482	680	3
inclusive,	342	349	384	363	482	680	3
a	389	349	394	363	482	680	3
escala	399	349	425	363	482	680	3
internacional.	57	362	118	376	482	680	3
Evaluar	121	362	156	376	482	680	3
es	159	362	168	376	482	680	3
importante.	171	362	223	376	482	680	3
En	227	362	240	376	482	680	3
este	243	362	260	376	482	680	3
sentido,	263	362	299	376	482	680	3
evaluar	302	362	334	376	482	680	3
bien	337	362	356	376	482	680	3
y	360	362	365	376	482	680	3
no	368	362	380	376	482	680	3
trivializar	383	362	425	376	482	680	3
la	57	376	64	389	482	680	3
evaluación	70	376	117	389	482	680	3
constituye	123	376	168	389	482	680	3
un	174	376	185	389	482	680	3
requisito	191	376	230	389	482	680	3
fundamental	236	376	292	389	482	680	3
a	298	376	302	389	482	680	3
la	308	376	315	389	482	680	3
hora	321	376	341	389	482	680	3
de	347	376	358	389	482	680	3
utilizar	363	376	395	389	482	680	3
cierta	400	376	425	389	482	680	3
información	57	389	111	403	482	680	3
para	114	389	134	403	482	680	3
conocer	137	389	172	403	482	680	3
el	176	389	183	403	482	680	3
desempeño	187	389	237	403	482	680	3
de	240	389	251	403	482	680	3
nuestras	254	389	290	403	482	680	3
instituciones	294	389	350	403	482	680	3
y,	353	389	360	403	482	680	3
en	363	389	374	403	482	680	3
función	377	389	411	403	482	680	3
de	415	389	425	403	482	680	3
éstas,	57	402	80	416	482	680	3
orientar	83	402	119	416	482	680	3
políticas	122	402	159	416	482	680	3
públicas	161	402	197	416	482	680	3
destinadas	200	402	246	416	482	680	3
a	249	402	253	416	482	680	3
mejorarlas.	256	402	305	416	482	680	3
Un	71	425	86	439	482	680	3
lamentable	88	425	137	439	482	680	3
ejemplo	140	425	176	439	482	680	3
de	178	425	189	439	482	680	3
la	192	425	200	439	482	680	3
actual	202	425	229	439	482	680	3
trivialización	231	425	289	439	482	680	3
de	292	425	302	439	482	680	3
la	305	425	313	439	482	680	3
evaluación	316	425	362	439	482	680	3
educativa	365	425	407	439	482	680	3
son	410	425	425	439	482	680	3
los	57	438	69	452	482	680	3
rankings	72	439	108	452	482	680	3
universitarios	110	439	168	452	482	680	3
,	168	438	171	452	482	680	3
cuya	173	438	193	452	482	680	3
proliferación	196	438	253	452	482	680	3
ha	256	438	266	452	482	680	3
sido	269	438	287	452	482	680	3
notable	289	438	322	452	482	680	3
en	325	438	336	452	482	680	3
los	338	438	351	452	482	680	3
últimos	353	438	387	452	482	680	3
años.	389	438	412	452	482	680	3
Se	414	438	425	452	482	680	3
sostiene,	57	452	95	465	482	680	3
con	98	452	114	465	482	680	3
razón,	118	452	145	465	482	680	3
que	149	452	165	465	482	680	3
las	168	452	180	465	482	680	3
universidades	183	452	243	465	482	680	3
constituyen	246	452	298	465	482	680	3
instituciones	301	452	357	465	482	680	3
fundamentales	361	452	425	465	482	680	3
para	57	465	76	479	482	680	3
promover	79	465	123	479	482	680	3
el	126	465	134	479	482	680	3
desarrollo	137	465	182	479	482	680	3
de	185	465	196	479	482	680	3
las	199	465	210	479	482	680	3
naciones.	213	465	255	479	482	680	3
Siendo	258	465	289	479	482	680	3
así,	292	465	306	479	482	680	3
se	310	465	318	479	482	680	3
establecen	322	465	368	479	482	680	3
un	371	465	382	479	482	680	3
conjunto	386	465	425	479	482	680	3
de	57	478	67	492	482	680	3
variables	70	478	109	492	482	680	3
que	111	478	127	492	482	680	3
definen	130	478	163	492	482	680	3
la	166	478	173	492	482	680	3
calidad	176	478	207	492	482	680	3
de	210	478	220	492	482	680	3
los	223	478	235	492	482	680	3
ámbitos	238	478	273	492	482	680	3
académicos	276	478	326	492	482	680	3
y,	329	478	336	492	482	680	3
en	338	478	349	492	482	680	3
función	352	478	386	492	482	680	3
de	388	478	399	492	482	680	3
estas,	402	478	425	492	482	680	3
se	57	491	65	505	482	680	3
jerarquizan	69	491	119	505	482	680	3
las	123	491	134	505	482	680	3
instituciones	138	491	194	505	482	680	3
universitarias	198	491	257	505	482	680	3
por	260	491	276	505	482	680	3
orden	279	491	305	505	482	680	3
decreciente	309	491	360	505	482	680	3
de	363	491	374	505	482	680	3
calidad.	377	491	412	505	482	680	3
El	415	491	425	505	482	680	3
Ranking	57	504	94	518	482	680	3
Académico	97	504	146	518	482	680	3
de	149	504	159	518	482	680	3
las	162	504	174	518	482	680	3
Universidades	177	504	240	518	482	680	3
del	242	504	256	518	482	680	3
Mundo	259	504	292	518	482	680	3
(Academic	295	504	341	518	482	680	3
Ranking	344	504	382	518	482	680	3
of	384	504	393	518	482	680	3
World	396	504	425	518	482	680	3
Universities,	57	518	113	531	482	680	3
ARWU),	118	518	158	531	482	680	3
elaborado	164	518	208	531	482	680	3
por	213	518	228	531	482	680	3
el	234	518	241	531	482	680	3
Centro	247	518	279	531	482	680	3
de	284	518	295	531	482	680	3
las	300	518	311	531	482	680	3
Universidades	317	518	380	531	482	680	3
de	385	518	396	531	482	680	3
Clase	401	518	425	531	482	680	3
Mundial	57	531	95	545	482	680	3
(	98	531	101	545	482	680	3
Center	101	532	128	566	482	680	3
for	131	532	143	566	482	680	3
World-Class	145	532	195	566	482	680	3
Universities	197	532	246	566	482	680	3
,	246	531	249	545	482	680	3
CWCU)	252	531	291	545	482	680	3
de	295	531	305	545	482	680	3
Shangai,	308	531	347	545	482	680	3
y	350	531	355	545	482	680	3
uno	358	531	375	545	482	680	3
de	378	531	389	545	482	680	3
los	392	531	405	545	482	680	3
más	408	531	425	545	482	680	3
difundidos,	57	544	107	558	482	680	3
establece,	110	544	153	558	482	680	3
por	157	544	172	558	482	680	3
ejemplo,	176	544	215	558	482	680	3
que	218	544	234	558	482	680	3
los	238	544	251	558	482	680	3
indicadores	254	544	305	558	482	680	3
de	309	544	320	558	482	680	3
una	324	544	340	558	482	680	3
buena	343	544	370	558	482	680	3
universidad	374	544	425	558	482	680	3
deberían	57	557	95	571	482	680	3
ser:	99	557	114	571	482	680	3
“el	117	557	130	571	482	680	3
número	133	557	168	571	482	680	3
de	171	557	182	571	482	680	3
alumnos	185	557	223	571	482	680	3
y	226	557	231	571	482	680	3
profesores	234	557	280	571	482	680	3
que	283	557	300	571	482	680	3
han	303	557	319	571	482	680	3
ganado	322	557	355	571	482	680	3
premios	358	557	394	571	482	680	3
Nobel	397	557	425	571	482	680	3
y	57	570	62	584	482	680	3
medallas	66	570	105	584	482	680	3
Fields,	109	570	138	584	482	680	3
el	143	570	151	584	482	680	3
número	155	570	190	584	482	680	3
de	194	570	205	584	482	680	3
investigadores	209	570	273	584	482	680	3
altamente	277	570	321	584	482	680	3
citados,	325	570	359	584	482	680	3
el	363	570	371	584	482	680	3
número	375	570	410	584	482	680	3
de	415	570	425	584	482	680	3
artículos	57	584	95	597	482	680	3
publicados	97	584	144	597	482	680	3
en	147	584	157	597	482	680	3
las	159	584	171	597	482	680	3
revistas	173	584	206	597	482	680	3
Nature	208	584	237	597	482	680	3
y	239	584	244	597	482	680	3
Science	246	584	276	597	482	680	3
,	276	584	279	597	482	680	3
el	281	584	289	597	482	680	3
número	291	584	326	597	482	680	3
de	328	584	339	597	482	680	3
artículos	341	584	379	597	482	680	3
indexados	381	584	425	597	482	680	3
en	57	597	67	611	482	680	3
el	71	597	79	611	482	680	3
Science	83	597	117	611	482	680	3
Citation	120	597	157	611	482	680	3
Index	161	597	186	611	482	680	3
-	190	597	194	611	482	680	3
Expanded	198	597	242	611	482	680	3
(SCIE)	246	597	278	611	482	680	3
y	281	597	286	611	482	680	3
en	290	597	301	611	482	680	3
el	305	597	312	611	482	680	3
Social	316	597	343	611	482	680	3
Sciences	347	597	384	611	482	680	3
Citation	388	597	425	611	482	680	3
Index	57	610	82	624	482	680	3
(SSCI),	85	610	118	624	482	680	3
y	121	610	126	624	482	680	3
el	129	610	137	624	482	680	3
rendimiento	140	610	196	624	482	680	3
per	198	610	212	624	482	680	3
cápita	215	610	241	624	482	680	3
respecto	243	610	281	624	482	680	3
al	284	610	291	624	482	680	3
tamaño	295	610	328	624	482	680	3
de	331	610	342	624	482	680	3
la	345	610	352	624	482	680	3
institución”.	356	610	410	624	482	680	3
Su	414	610	425	624	482	680	3
Integra	57	637	83	647	482	680	3
Educativa	85	637	120	647	482	680	3
Vol.	123	637	137	647	482	680	3
VII	139	637	152	647	482	680	3
/	154	637	157	647	482	680	3
Nº	160	637	170	647	482	680	3
2	172	637	176	647	482	680	3
61	415	636	425	649	482	680	3
Pablo	57	42	75	53	482	680	4
Gentili	77	42	101	53	482	680	4
pomposo	57	69	98	82	482	680	4
nombre	101	69	136	82	482	680	4
“universidades	139	69	204	82	482	680	4
de	207	69	218	82	482	680	4
clase	221	69	242	82	482	680	4
mundial”	245	69	286	82	482	680	4
no	290	69	301	82	482	680	4
podría	304	69	333	82	482	680	4
hacernos	336	69	376	82	482	680	4
cuestionar	379	69	425	82	482	680	4
semejantes	57	82	105	96	482	680	4
atributos	107	82	147	96	482	680	4
como	150	82	174	96	482	680	4
los	177	82	189	96	482	680	4
que,	192	82	211	96	482	680	4
en	214	82	224	96	482	680	4
efecto,	227	82	257	96	482	680	4
definen	259	82	292	96	482	680	4
una	295	82	311	96	482	680	4
buena	314	82	341	96	482	680	4
universidad.	343	82	397	96	482	680	4
Entre	400	82	425	96	482	680	4
tanto,	57	95	83	109	482	680	4
en	85	95	96	109	482	680	4
éste,	98	95	118	109	482	680	4
como	120	95	145	109	482	680	4
en	147	95	158	109	482	680	4
muchos	160	95	194	109	482	680	4
otros	197	95	219	109	482	680	4
casos,	222	95	247	109	482	680	4
la	249	95	257	109	482	680	4
afirmación	259	95	307	109	482	680	4
de	309	95	319	109	482	680	4
ciertas	322	95	350	109	482	680	4
variables	352	95	391	109	482	680	4
no	393	95	405	109	482	680	4
sólo	407	95	425	109	482	680	4
limita	57	108	83	122	482	680	4
enormemente	86	108	148	122	482	680	4
el	152	108	160	122	482	680	4
espacio	164	108	196	122	482	680	4
de	200	108	210	122	482	680	4
la	214	108	222	122	482	680	4
clasificación,	225	108	282	122	482	680	4
sino	285	108	304	122	482	680	4
que	307	108	324	122	482	680	4
parece	327	108	356	122	482	680	4
desconocer	360	108	410	122	482	680	4
las	414	108	425	122	482	680	4
especificidades	57	121	122	135	482	680	4
nacionales	126	121	172	135	482	680	4
e	175	121	180	135	482	680	4
internacionales	183	121	251	135	482	680	4
en	254	121	265	135	482	680	4
el	269	121	276	135	482	680	4
desarrollo	280	121	324	135	482	680	4
científico,	328	121	372	135	482	680	4
reduciendo	375	121	425	135	482	680	4
los	57	135	69	148	482	680	4
indicadores	73	135	124	148	482	680	4
elegidos	129	135	165	148	482	680	4
a	169	135	174	148	482	680	4
un	178	135	189	148	482	680	4
conjunto	194	135	233	148	482	680	4
de	237	135	248	148	482	680	4
aspectos	252	135	289	148	482	680	4
que	293	135	309	148	482	680	4
cualquier	314	135	355	148	482	680	4
universidad	359	135	410	148	482	680	4
en	414	135	425	148	482	680	4
buena	57	148	83	162	482	680	4
parte	86	148	109	162	482	680	4
del	112	148	125	162	482	680	4
planeta	128	148	160	162	482	680	4
no	163	148	175	162	482	680	4
estaría	177	148	206	162	482	680	4
en	209	148	220	162	482	680	4
condiciones	222	148	275	162	482	680	4
de	278	148	288	162	482	680	4
cumplir.	291	148	328	162	482	680	4
No	71	170	85	184	482	680	4
hay	87	170	102	184	482	680	4
que	104	170	119	184	482	680	4
ser	121	170	133	184	482	680	4
un	135	170	146	184	482	680	4
especialista	148	170	196	184	482	680	4
en	198	170	208	184	482	680	4
sociología	210	170	253	184	482	680	4
universitaria	254	170	308	184	482	680	4
para	310	170	328	184	482	680	4
saber	330	170	352	184	482	680	4
que	354	170	370	184	482	680	4
la	371	170	379	184	482	680	4
utilización	380	170	425	184	482	680	4
de	57	183	67	197	482	680	4
citaciones	70	183	112	197	482	680	4
académicas	115	183	164	197	482	680	4
en	167	183	177	197	482	680	4
inglés	180	183	205	197	482	680	4
desconsidera	208	183	263	197	482	680	4
la	266	183	274	197	482	680	4
producción	277	183	326	197	482	680	4
científica	329	183	368	197	482	680	4
de	371	183	381	197	482	680	4
una	384	183	400	197	482	680	4
parte	403	183	425	197	482	680	4
significativa	57	197	108	210	482	680	4
del	110	197	123	210	482	680	4
mundo	126	197	157	210	482	680	4
cuyos	159	197	183	210	482	680	4
investigadores	186	197	247	210	482	680	4
no	250	197	261	210	482	680	4
escriben	264	197	300	210	482	680	4
en	302	197	313	210	482	680	4
esta	315	197	332	210	482	680	4
lengua.	334	197	366	210	482	680	4
Que	368	197	387	210	482	680	4
el	390	197	397	210	482	680	4
inglés	400	197	425	210	482	680	4
es	57	210	65	224	482	680	4
importante,	68	210	118	224	482	680	4
nadie	121	210	144	224	482	680	4
lo	146	210	155	224	482	680	4
duda,	157	210	180	224	482	680	4
pero	183	210	202	224	482	680	4
que	205	210	220	224	482	680	4
sólo	223	210	240	224	482	680	4
parezca	243	210	275	224	482	680	4
relevante	277	210	317	224	482	680	4
la	319	210	326	224	482	680	4
producción	329	210	378	224	482	680	4
intelectual	380	210	425	224	482	680	4
en	57	223	67	237	482	680	4
esta	69	223	86	237	482	680	4
lengua,	88	223	119	237	482	680	4
no	121	223	132	237	482	680	4
deja	135	223	152	237	482	680	4
de	154	223	164	237	482	680	4
ser	166	223	179	237	482	680	4
un	181	223	192	237	482	680	4
gesto	194	223	217	237	482	680	4
de	219	223	229	237	482	680	4
prepotencia	232	223	283	237	482	680	4
académica	285	223	329	237	482	680	4
que	331	223	347	237	482	680	4
deberíamos	349	223	399	237	482	680	4
haber	401	223	425	237	482	680	4
superado.	57	236	98	250	482	680	4
Del	102	236	118	250	482	680	4
mismo	121	236	150	250	482	680	4
modo,	154	236	181	250	482	680	4
si	185	236	191	250	482	680	4
el	194	236	202	250	482	680	4
haber	205	236	230	250	482	680	4
ganado	233	236	264	250	482	680	4
el	267	236	275	250	482	680	4
Premio	278	236	310	250	482	680	4
Nóbel	314	236	341	250	482	680	4
es	344	236	353	250	482	680	4
un	356	236	367	250	482	680	4
indicador	371	236	412	250	482	680	4
de	415	236	425	250	482	680	4
calidad,	57	249	90	263	482	680	4
tampoco	94	249	131	263	482	680	4
debe	135	249	156	263	482	680	4
sorprender	160	249	207	263	482	680	4
que	211	249	227	263	482	680	4
ninguna	231	249	266	263	482	680	4
institución	270	249	316	263	482	680	4
africana	320	249	354	263	482	680	4
figure	358	249	383	263	482	680	4
entre	387	249	410	263	482	680	4
las	414	249	425	263	482	680	4
200	57	263	73	276	482	680	4
“mejores”	76	263	119	276	482	680	4
universidades	123	263	181	276	482	680	4
del	185	263	198	276	482	680	4
mundo	201	263	232	276	482	680	4
y	236	263	241	276	482	680	4
sólo	244	263	262	276	482	680	4
5,	266	263	274	276	482	680	4
una	277	263	293	276	482	680	4
egipcia	297	263	327	276	482	680	4
y	330	263	335	276	482	680	4
cuatro	339	263	367	276	482	680	4
sudafricanas,	370	263	425	276	482	680	4
figuren	57	276	88	290	482	680	4
entre	91	276	113	290	482	680	4
las	116	276	127	290	482	680	4
500	130	276	146	290	482	680	4
más	149	276	166	290	482	680	4
destacadas.	168	276	216	290	482	680	4
África	219	276	245	290	482	680	4
ha	248	276	258	290	482	680	4
tenido	261	276	288	290	482	680	4
4	291	276	296	290	482	680	4
Premios	299	276	335	290	482	680	4
Nóbel	338	276	365	290	482	680	4
de	368	276	378	290	482	680	4
Literatura	381	276	425	290	482	680	4
y	57	289	62	303	482	680	4
7	64	289	70	303	482	680	4
Premios	72	289	108	303	482	680	4
Nóbel	111	289	138	303	482	680	4
de	141	289	151	303	482	680	4
la	154	289	161	303	482	680	4
Paz.	164	289	182	303	482	680	4
Casi	185	289	204	303	482	680	4
todos	207	289	230	303	482	680	4
ellos	233	289	253	303	482	680	4
no	256	289	267	303	482	680	4
dictan	269	289	296	303	482	680	4
clase	299	289	319	303	482	680	4
en	322	289	332	303	482	680	4
ninguna	335	289	370	303	482	680	4
universidad,	373	289	425	303	482	680	4
porque	57	302	87	316	482	680	4
han	91	302	107	316	482	680	4
muerto,	110	302	144	316	482	680	4
o,	148	302	156	316	482	680	4
porque	160	302	190	316	482	680	4
cuando	194	302	225	316	482	680	4
vivían,	228	302	256	316	482	680	4
estaban	260	302	292	316	482	680	4
presos.	295	302	325	316	482	680	4
Por	329	302	345	316	482	680	4
su	348	302	358	316	482	680	4
parte,	361	302	386	316	482	680	4
América	389	302	425	316	482	680	4
Latina,	57	315	87	329	482	680	4
posee	91	315	115	329	482	680	4
16	119	315	129	329	482	680	4
Premios	133	315	169	329	482	680	4
Nóbel:	172	315	202	329	482	680	4
6	206	315	211	329	482	680	4
de	215	315	225	329	482	680	4
Literatura,	228	315	275	329	482	680	4
3	279	315	284	329	482	680	4
de	287	315	298	329	482	680	4
Medicina,	301	315	344	329	482	680	4
2	348	315	353	329	482	680	4
de	357	315	367	329	482	680	4
Química	370	315	408	329	482	680	4
y	411	315	416	329	482	680	4
5	420	315	425	329	482	680	4
de	57	329	67	342	482	680	4
la	70	329	78	342	482	680	4
Paz.	81	329	99	342	482	680	4
Gran	102	329	125	342	482	680	4
parte	128	329	151	342	482	680	4
de	154	329	164	342	482	680	4
ellos	167	329	187	342	482	680	4
también	190	329	226	342	482	680	4
han	229	329	245	342	482	680	4
muerto	248	329	280	342	482	680	4
y,	283	329	290	342	482	680	4
mientras	293	329	330	342	482	680	4
estaban	334	329	366	342	482	680	4
vivos,	369	329	393	342	482	680	4
los	397	329	409	342	482	680	4
del	412	329	425	342	482	680	4
campo	57	342	85	356	482	680	4
científico,	88	342	131	356	482	680	4
dedicaron	133	342	176	356	482	680	4
buena	179	342	205	356	482	680	4
parte	208	342	230	356	482	680	4
de	232	342	243	356	482	680	4
su	245	342	255	356	482	680	4
trabajo	257	342	287	356	482	680	4
académico	290	342	335	356	482	680	4
en	338	342	349	356	482	680	4
universidades	351	342	409	356	482	680	4
del	412	342	425	356	482	680	4
Norte.	57	355	86	369	482	680	4
América	89	355	125	369	482	680	4
Latina,	128	355	158	369	482	680	4
cuyos	161	355	186	369	482	680	4
científicos	189	355	232	369	482	680	4
hablan	235	355	264	369	482	680	4
y	267	355	272	369	482	680	4
casi	275	355	291	369	482	680	4
siempre	294	355	328	369	482	680	4
escriben	331	355	366	369	482	680	4
en	369	355	380	369	482	680	4
castellano	383	355	425	369	482	680	4
o	57	368	62	382	482	680	4
portugués,	65	368	111	382	482	680	4
posee	114	368	138	382	482	680	4
10	141	368	151	382	482	680	4
universidades	154	368	212	382	482	680	4
entre	215	368	238	382	482	680	4
las	240	368	251	382	482	680	4
500	254	368	270	382	482	680	4
rankeadas	273	368	315	382	482	680	4
por	318	368	333	382	482	680	4
ARWU:	336	368	372	382	482	680	4
1	374	368	380	382	482	680	4
mexicana,	383	368	425	382	482	680	4
6	57	381	62	395	482	680	4
brasileñas,	65	381	110	395	482	680	4
1	112	381	118	395	482	680	4
argentina	120	381	161	395	482	680	4
y	164	381	168	395	482	680	4
2	171	381	176	395	482	680	4
chilenas.	179	381	216	395	482	680	4
El	71	404	81	417	482	680	4
3%	88	404	104	417	482	680	4
de	111	404	122	417	482	680	4
las	129	404	141	417	482	680	4
500	148	404	164	417	482	680	4
“mejores”	172	404	216	417	482	680	4
universidades	223	404	283	417	482	680	4
del	291	404	304	417	482	680	4
mundo	312	404	343	417	482	680	4
son	351	404	366	417	482	680	4
africanas	373	404	412	417	482	680	4
o	420	404	425	417	482	680	4
latinoamericanas,	57	417	134	431	482	680	4
lo	137	417	146	431	482	680	4
que	148	417	164	431	482	680	4
supuestamente	167	417	233	431	482	680	4
permitiría	236	417	280	431	482	680	4
explicar	283	417	317	431	482	680	4
por	320	417	336	431	482	680	4
qué	338	417	354	431	482	680	4
ambas	357	417	385	431	482	680	4
regiones	387	417	425	431	482	680	4
están	57	430	80	444	482	680	4
como	82	430	106	444	482	680	4
están	108	430	131	444	482	680	4
en	133	430	144	444	482	680	4
materia	146	430	180	444	482	680	4
de	182	430	192	444	482	680	4
desarrollo	194	430	239	444	482	680	4
económico	241	430	290	444	482	680	4
y	292	430	297	444	482	680	4
social.	299	430	327	444	482	680	4
Estados	329	430	363	444	482	680	4
Unidos	365	430	398	444	482	680	4
posee	400	430	425	444	482	680	4
146	57	443	73	457	482	680	4
entre	76	443	99	457	482	680	4
las	101	443	113	457	482	680	4
500	115	443	132	457	482	680	4
elegidas,	134	443	172	457	482	680	4
lo	175	443	183	457	482	680	4
que	186	443	202	457	482	680	4
también	204	443	241	457	482	680	4
revelaría	243	443	281	457	482	680	4
el	283	443	291	457	482	680	4
enorme	294	443	328	457	482	680	4
potencial	330	443	371	457	482	680	4
económico,	374	443	425	457	482	680	4
militar	57	456	87	470	482	680	4
y	90	456	95	470	482	680	4
científico	98	456	140	470	482	680	4
del	143	456	156	470	482	680	4
país,	160	456	180	470	482	680	4
aunque	183	456	216	470	482	680	4
no	219	456	230	470	482	680	4
tanto	234	456	257	470	482	680	4
su	260	456	270	470	482	680	4
nivel	273	456	295	470	482	680	4
de	298	456	309	470	482	680	4
pobreza	312	456	348	470	482	680	4
infantil,	351	456	386	470	482	680	4
que	389	456	405	470	482	680	4
hoy	409	456	425	470	482	680	4
alcanza	57	470	89	483	482	680	4
a	92	470	96	483	482	680	4
32%	99	470	120	483	482	680	4
de	123	470	133	483	482	680	4
sus	136	470	150	483	482	680	4
niños	152	470	177	483	482	680	4
y	179	470	184	483	482	680	4
niñas,	187	470	213	483	482	680	4
según	216	470	242	483	482	680	4
ha	244	470	255	483	482	680	4
revelado	258	470	295	483	482	680	4
recientemente	298	470	362	483	482	680	4
UNICEF.	365	470	410	483	482	680	4
Como	71	492	99	506	482	680	4
quiera	105	492	133	506	482	680	4
que	140	492	156	506	482	680	4
sea,	163	492	179	506	482	680	4
los	185	492	198	506	482	680	4
rankings	204	492	242	506	482	680	4
universitarios	249	492	309	506	482	680	4
se	315	492	324	506	482	680	4
establecen	331	492	376	506	482	680	4
sobre	383	492	407	506	482	680	4
un	414	492	425	506	482	680	4
modelo	57	505	90	519	482	680	4
de	94	505	105	519	482	680	4
universidad	109	505	160	519	482	680	4
que	164	505	181	519	482	680	4
desconsidera	185	505	242	519	482	680	4
el	246	505	254	519	482	680	4
aporte	258	505	286	519	482	680	4
que	290	505	307	519	482	680	4
realizan	311	505	345	519	482	680	4
las	350	505	361	519	482	680	4
universidades	365	505	425	519	482	680	4
al	57	518	64	532	482	680	4
desarrollo	69	518	113	532	482	680	4
nacional	117	518	155	532	482	680	4
y	159	518	164	532	482	680	4
su	168	518	178	532	482	680	4
capacidad	182	518	225	532	482	680	4
para	230	518	249	532	482	680	4
promover	253	518	297	532	482	680	4
más	301	518	318	532	482	680	4
y	323	518	328	532	482	680	4
mejor	332	518	358	532	482	680	4
justicia	362	518	393	532	482	680	4
social.	398	518	425	532	482	680	4
Del	57	532	73	545	482	680	4
mismo	79	532	109	545	482	680	4
modo,	114	532	142	545	482	680	4
desconsidera	148	532	205	545	482	680	4
factores	210	532	245	545	482	680	4
fundamentales	250	532	315	545	482	680	4
de	320	532	330	545	482	680	4
la	336	532	343	545	482	680	4
historia	349	532	382	545	482	680	4
y	388	532	393	545	482	680	4
de	398	532	408	545	482	680	4
las	414	532	425	545	482	680	4
especificidades	57	545	122	558	482	680	4
nacionales	126	545	172	558	482	680	4
que	175	545	192	558	482	680	4
explican	195	545	232	558	482	680	4
cuestiones	235	545	281	558	482	680	4
de	285	545	295	558	482	680	4
enorme	299	545	333	558	482	680	4
relevancia	336	545	381	558	482	680	4
que	385	545	401	558	482	680	4
estas	404	545	425	558	482	680	4
clasificaciones	57	558	119	572	482	680	4
ignoran.	122	558	160	572	482	680	4
Por	163	558	179	572	482	680	4
ejemplo,	182	558	221	572	482	680	4
no	224	558	235	572	482	680	4
cabe	239	558	259	572	482	680	4
duda	262	558	283	572	482	680	4
que	287	558	303	572	482	680	4
la	306	558	313	572	482	680	4
Universidad	317	558	371	572	482	680	4
de	374	558	385	572	482	680	4
Harvard	388	558	425	572	482	680	4
posee	57	571	82	585	482	680	4
una	84	571	100	585	482	680	4
enorme	103	571	137	585	482	680	4
relevancia	139	571	184	585	482	680	4
científica	186	571	226	585	482	680	4
mundial.	229	571	268	585	482	680	4
El	270	571	280	585	482	680	4
ingreso	283	571	315	585	482	680	4
promedio	318	571	361	585	482	680	4
de	364	571	374	585	482	680	4
una	376	571	393	585	482	680	4
familia	395	571	425	585	482	680	4
que	57	584	73	598	482	680	4
envía	77	584	100	598	482	680	4
su	104	584	114	598	482	680	4
hijo	118	584	135	598	482	680	4
a	139	584	144	598	482	680	4
Harvard	148	584	185	598	482	680	4
es	189	584	198	598	482	680	4
de	202	584	212	598	482	680	4
450.000	216	584	252	598	482	680	4
dólares,	256	584	291	598	482	680	4
un	295	584	306	598	482	680	4
valor	310	584	332	598	482	680	4
que	336	584	353	598	482	680	4
sólo	357	584	375	598	482	680	4
dispone	379	584	413	598	482	680	4
el	417	584	425	598	482	680	4
2%	57	597	72	611	482	680	4
de	76	597	86	611	482	680	4
la	90	597	98	611	482	680	4
sociedad	101	597	140	611	482	680	4
norteamericana.	143	597	215	611	482	680	4
Se	219	597	230	611	482	680	4
trata	234	597	254	611	482	680	4
de	258	597	268	611	482	680	4
una	272	597	288	611	482	680	4
institución	292	597	339	611	482	680	4
donde	343	597	371	611	482	680	4
el	375	597	382	611	482	680	4
prestigio	386	597	425	611	482	680	4
académico	57	611	103	624	482	680	4
convive	108	611	142	624	482	680	4
con	147	611	163	624	482	680	4
un	167	611	179	624	482	680	4
inmenso	184	611	222	624	482	680	4
elitismo.	226	611	264	624	482	680	4
En	269	611	282	624	482	680	4
Harvard,	287	611	327	624	482	680	4
como	332	611	356	624	482	680	4
en	361	611	372	624	482	680	4
muchas	376	611	410	624	482	680	4
de	415	611	425	624	482	680	4
62	57	636	67	649	482	680	4
Integra	305	637	332	647	482	680	4
Educativa	334	637	369	647	482	680	4
Vol.	371	637	386	647	482	680	4
VII	388	637	401	647	482	680	4
/	403	637	406	647	482	680	4
Nº	408	637	419	647	482	680	4
2	421	637	425	647	482	680	4
Salir	377	42	393	53	482	680	5
de	396	42	404	53	482	680	5
PISA	406	42	425	53	482	680	5
las	57	69	68	82	482	680	5
mejores	72	69	107	82	482	680	5
universidades	112	69	172	82	482	680	5
norteamericanas,	176	69	252	82	482	680	5
uno	256	69	273	82	482	680	5
de	277	69	288	82	482	680	5
los	292	69	304	82	482	680	5
factores	309	69	343	82	482	680	5
que	348	69	364	82	482	680	5
influye	368	69	398	82	482	680	5
en	403	69	413	82	482	680	5
la	418	69	425	82	482	680	5
selección	57	82	97	96	482	680	5
de	100	82	110	96	482	680	5
alumnos	113	82	150	96	482	680	5
es	153	82	162	96	482	680	5
la	164	82	172	96	482	680	5
capacidad	175	82	218	96	482	680	5
que	221	82	237	96	482	680	5
disponen	239	82	280	96	482	680	5
sus	282	82	296	96	482	680	5
familias	299	82	333	96	482	680	5
de	335	82	346	96	482	680	5
hacer	349	82	373	96	482	680	5
donaciones	375	82	425	96	482	680	5
a	57	95	61	109	482	680	5
la	65	95	73	109	482	680	5
institución.	76	95	126	109	482	680	5
No	130	95	145	109	482	680	5
debe	148	95	170	109	482	680	5
sorprender	173	95	222	109	482	680	5
que	226	95	242	109	482	680	5
las	245	95	257	109	482	680	5
donaciones	261	95	310	109	482	680	5
de	314	95	325	109	482	680	5
las	328	95	340	109	482	680	5
familias	343	95	378	109	482	680	5
más	381	95	399	109	482	680	5
ricas,	402	95	425	109	482	680	5
muchas	57	108	90	122	482	680	5
veces	93	108	117	122	482	680	5
millonarias,	120	108	172	122	482	680	5
ocurran	175	108	210	122	482	680	5
con	213	108	229	122	482	680	5
mayor	232	108	260	122	482	680	5
regularidad	263	108	314	122	482	680	5
cuando	317	108	350	122	482	680	5
sus	353	108	366	122	482	680	5
hijos	369	108	390	122	482	680	5
aspiran	393	108	425	122	482	680	5
a	57	121	61	135	482	680	5
ingresar	64	121	100	135	482	680	5
a	103	121	108	135	482	680	5
estas	110	121	131	135	482	680	5
universidades.	134	121	197	135	482	680	5
(	199	121	203	135	482	680	5
Piketty	203	123	232	157	482	680	5
,	232	121	234	135	482	680	5
2014:	237	121	262	135	482	680	5
473)	265	121	284	135	482	680	5
En	71	145	84	158	482	680	5
este	89	145	106	158	482	680	5
sentido,	112	145	147	158	482	680	5
la	152	145	160	158	482	680	5
comparación	165	145	222	158	482	680	5
de	228	145	238	158	482	680	5
Harvard	244	145	281	158	482	680	5
con	286	145	302	158	482	680	5
universidades	308	145	368	158	482	680	5
que	373	145	389	158	482	680	5
poseen	394	145	425	158	482	680	5
algunas	57	158	90	172	482	680	5
pocas	92	158	117	172	482	680	5
décadas	119	158	154	172	482	680	5
de	156	158	166	172	482	680	5
historia,	169	158	205	172	482	680	5
o	208	158	213	172	482	680	5
apenas	216	158	245	172	482	680	5
algunos	248	158	282	172	482	680	5
años	284	158	304	172	482	680	5
de	307	158	317	172	482	680	5
existencia,	320	158	366	172	482	680	5
parece	368	158	397	172	482	680	5
trivial	399	158	425	172	482	680	5
y	57	171	62	185	482	680	5
simplificador.	65	171	125	185	482	680	5
Seguramente,	128	171	190	185	482	680	5
un	193	171	205	185	482	680	5
trabajador	208	171	253	185	482	680	5
metalúrgico	257	171	310	185	482	680	5
de	313	171	324	185	482	680	5
la	327	171	335	185	482	680	5
periferia	338	171	375	185	482	680	5
de	379	171	389	185	482	680	5
Buenos	392	171	425	185	482	680	5
Aires	57	184	80	198	482	680	5
podrá	83	184	108	198	482	680	5
sentirse	111	184	145	198	482	680	5
frustrado	148	184	189	198	482	680	5
al	192	184	200	198	482	680	5
ver	203	184	217	198	482	680	5
que	220	184	236	198	482	680	5
la	239	184	247	198	482	680	5
Universidad	249	184	303	198	482	680	5
Arturo	306	184	336	198	482	680	5
Jauretche	339	184	382	198	482	680	5
no	385	184	396	198	482	680	5
figura	399	184	425	198	482	680	5
entre	57	197	80	211	482	680	5
las	83	197	95	211	482	680	5
500	98	197	115	211	482	680	5
primeras	118	197	158	211	482	680	5
clasificadas	161	197	210	211	482	680	5
en	213	197	224	211	482	680	5
el	228	197	235	211	482	680	5
ranking	239	197	273	211	482	680	5
de	277	197	287	211	482	680	5
Shangai.	291	197	329	211	482	680	5
Entre	332	197	358	211	482	680	5
tanto,	361	197	387	211	482	680	5
no	391	197	402	211	482	680	5
creo	406	197	425	211	482	680	5
que	57	211	73	224	482	680	5
semejante	75	211	120	224	482	680	5
frustración	122	211	171	224	482	680	5
disminuya	173	211	219	224	482	680	5
la	221	211	229	224	482	680	5
alegría	231	211	261	224	482	680	5
que	263	211	280	224	482	680	5
este	282	211	299	224	482	680	5
trabajador	302	211	347	224	482	680	5
debe	350	211	371	224	482	680	5
sentir	374	211	399	224	482	680	5
al	401	211	409	224	482	680	5
ver	411	211	425	224	482	680	5
que	57	224	73	238	482	680	5
su	76	224	85	238	482	680	5
hija	88	224	104	238	482	680	5
o	107	224	113	238	482	680	5
su	115	224	125	238	482	680	5
hijo	128	224	145	238	482	680	5
pueden	147	224	180	238	482	680	5
ahora,	183	224	211	238	482	680	5
por	213	224	229	238	482	680	5
primera	231	224	267	238	482	680	5
en	269	224	280	238	482	680	5
su	283	224	292	238	482	680	5
historia	295	224	329	238	482	680	5
familiar,	331	224	368	238	482	680	5
tener	371	224	394	238	482	680	5
acceso	397	224	425	238	482	680	5
a	57	237	61	251	482	680	5
la	64	237	72	251	482	680	5
educación	74	237	119	251	482	680	5
superior,	122	237	161	251	482	680	5
gracias	163	237	194	251	482	680	5
al	197	237	204	251	482	680	5
desarrollo	207	237	251	251	482	680	5
de	254	237	265	251	482	680	5
universidades	267	237	327	251	482	680	5
públicas	330	237	366	251	482	680	5
cuyo	369	237	390	251	482	680	5
foco	392	237	412	251	482	680	5
en	414	237	425	251	482	680	5
la	57	250	64	264	482	680	5
promoción	67	250	116	264	482	680	5
de	120	250	130	264	482	680	5
la	133	250	141	264	482	680	5
justicia	144	250	175	264	482	680	5
social	178	250	203	264	482	680	5
han	206	250	222	264	482	680	5
multiplicado	225	250	281	264	482	680	5
las	284	250	296	264	482	680	5
oportunidades	299	250	363	264	482	680	5
educativas	366	250	412	264	482	680	5
de	415	250	425	264	482	680	5
los	57	263	69	277	482	680	5
jóvenes	72	263	105	277	482	680	5
de	108	263	118	277	482	680	5
sectores	121	263	156	277	482	680	5
populares	159	263	202	277	482	680	5
en	205	263	216	277	482	680	5
Argentina.	219	263	266	277	482	680	5
Los	71	287	88	300	482	680	5
gobiernos	90	287	134	300	482	680	5
de	136	287	147	300	482	680	5
los	148	287	161	300	482	680	5
presidentes	163	287	213	300	482	680	5
Lula	215	287	236	300	482	680	5
da	238	287	248	300	482	680	5
Silva	251	287	272	300	482	680	5
y	274	287	279	300	482	680	5
de	281	287	292	300	482	680	5
Dilma	294	287	322	300	482	680	5
Rousseff	324	287	362	300	482	680	5
duplicaron	364	287	412	300	482	680	5
en	414	287	425	300	482	680	5
una	57	300	73	314	482	680	5
década	75	300	106	314	482	680	5
el	108	300	116	314	482	680	5
número	118	300	153	314	482	680	5
de	156	300	167	314	482	680	5
estudiantes	169	300	218	314	482	680	5
universitarios	221	300	281	314	482	680	5
existentes	283	300	326	314	482	680	5
en	329	300	340	314	482	680	5
Brasil.	342	300	370	314	482	680	5
Lo	373	300	386	314	482	680	5
hicieron	388	300	425	314	482	680	5
promoviendo	57	313	117	327	482	680	5
una	119	313	135	327	482	680	5
política	137	313	170	327	482	680	5
de	172	313	183	327	482	680	5
inclusión	185	313	226	327	482	680	5
en	228	313	239	327	482	680	5
el	241	313	249	327	482	680	5
sistema	251	313	284	327	482	680	5
universitario	286	313	342	327	482	680	5
sin	344	313	357	327	482	680	5
precedentes	359	313	412	327	482	680	5
en	414	313	425	327	482	680	5
la	57	326	64	340	482	680	5
historia	67	326	101	340	482	680	5
nacional:	103	326	144	340	482	680	5
crearon	146	326	180	340	482	680	5
18	183	326	194	340	482	680	5
nuevas	197	326	227	340	482	680	5
universidades	229	326	289	340	482	680	5
públicas	292	326	328	340	482	680	5
y	331	326	336	340	482	680	5
173	339	326	355	340	482	680	5
nuevos	358	326	389	340	482	680	5
campus	392	326	425	340	482	680	5
en	57	339	67	353	482	680	5
todo	71	339	91	353	482	680	5
el	95	339	103	353	482	680	5
país.	106	339	126	353	482	680	5
Gran	129	339	153	353	482	680	5
parte	156	339	179	353	482	680	5
de	183	339	193	353	482	680	5
los	197	339	209	353	482	680	5
y	213	339	218	353	482	680	5
las	221	339	233	353	482	680	5
nuevas	236	339	266	353	482	680	5
alumnas	269	339	306	353	482	680	5
y	309	339	315	353	482	680	5
alumnos	318	339	355	353	482	680	5
son	359	339	374	353	482	680	5
también	378	339	414	353	482	680	5
la	418	339	425	353	482	680	5
primera	57	353	92	366	482	680	5
generación	95	353	144	366	482	680	5
de	147	353	158	366	482	680	5
estudiantes	161	353	211	366	482	680	5
universitarios	214	353	274	366	482	680	5
en	277	353	288	366	482	680	5
sus	291	353	304	366	482	680	5
familias.	308	353	344	366	482	680	5
Hace	348	353	371	366	482	680	5
10	374	353	385	366	482	680	5
años,	388	353	411	366	482	680	5
en	414	353	425	366	482	680	5
Brasil,	57	366	85	380	482	680	5
un	89	366	101	380	482	680	5
joven	105	366	129	380	482	680	5
de	133	366	143	380	482	680	5
sectores	148	366	183	380	482	680	5
populares	187	366	231	380	482	680	5
no	235	366	246	380	482	680	5
podía	250	366	275	380	482	680	5
siquiera	279	366	314	380	482	680	5
imaginar	318	366	358	380	482	680	5
que	362	366	378	380	482	680	5
estudiaría	382	366	425	380	482	680	5
en	57	379	67	393	482	680	5
una	72	379	88	393	482	680	5
universidad.	93	379	147	393	482	680	5
Hoy,	151	379	173	393	482	680	5
aunque	177	379	210	393	482	680	5
la	214	379	222	393	482	680	5
Universidad	227	379	281	393	482	680	5
de	285	379	296	393	482	680	5
San	300	379	317	393	482	680	5
Pablo	321	379	347	393	482	680	5
siga	352	379	369	393	482	680	5
sin	373	379	386	393	482	680	5
mejorar	390	379	425	393	482	680	5
sustantivamente	57	392	128	406	482	680	5
en	131	392	142	406	482	680	5
el	144	392	152	406	482	680	5
ranking	155	392	189	406	482	680	5
de	192	392	203	406	482	680	5
Shangai,	205	392	243	406	482	680	5
la	246	392	254	406	482	680	5
situación	257	392	296	406	482	680	5
ha	299	392	310	406	482	680	5
cambiado	312	392	355	406	482	680	5
drásticamente.	358	392	423	406	482	680	5
Según	71	415	99	429	482	680	5
el	104	415	112	429	482	680	5
punto	117	415	143	429	482	680	5
de	149	415	159	429	482	680	5
vista	165	415	184	429	482	680	5
que	190	415	206	429	482	680	5
se	211	415	220	429	482	680	5
utilice,	225	415	256	429	482	680	5
la	261	415	269	429	482	680	5
Universidad	274	415	328	429	482	680	5
Arturo	333	415	364	429	482	680	5
Jauretche	369	415	411	429	482	680	5
es	416	415	425	429	482	680	5
mucho	57	428	87	442	482	680	5
mejor	91	428	117	442	482	680	5
que	121	428	137	442	482	680	5
la	141	428	149	442	482	680	5
Universidad	152	428	207	442	482	680	5
de	210	428	221	442	482	680	5
Harvard.	225	428	265	442	482	680	5
Aunque	268	428	303	442	482	680	5
allí	307	428	320	442	482	680	5
no	324	428	336	442	482	680	5
dicte	339	428	361	442	482	680	5
clases	365	428	390	442	482	680	5
ningún	393	428	425	442	482	680	5
Premio	57	442	90	455	482	680	5
Nóbel,	94	442	125	455	482	680	5
sus	129	442	143	455	482	680	5
profesores	147	442	193	455	482	680	5
no	198	442	209	455	482	680	5
publiquen	214	442	259	455	482	680	5
en	263	442	274	455	482	680	5
Nature	277	442	306	455	482	680	5
ni	310	442	319	455	482	680	5
en	323	442	334	455	482	680	5
Science	337	442	368	455	482	680	5
,	368	442	371	455	482	680	5
aunque	375	442	407	455	482	680	5
sus	412	442	425	455	482	680	5
profesores	57	455	103	469	482	680	5
no	105	455	117	469	482	680	5
siempre	119	455	154	469	482	680	5
escriban	157	455	193	469	482	680	5
en	196	455	206	469	482	680	5
inglés	209	455	235	469	482	680	5
y	237	455	242	469	482	680	5
casi	245	455	261	469	482	680	5
nunca	263	455	290	469	482	680	5
sean	292	455	312	469	482	680	5
citados	314	455	345	469	482	680	5
por	347	455	363	469	482	680	5
los	365	455	378	469	482	680	5
científicos	380	455	425	469	482	680	5
norteamericanos	57	468	131	482	482	680	5
o	136	468	141	482	482	680	5
chinos,	146	468	178	482	482	680	5
a	182	468	187	482	482	680	5
ella	191	468	207	482	482	680	5
pueden	211	468	244	482	482	680	5
ingresar	249	468	285	482	482	680	5
jóvenes	289	468	322	482	482	680	5
de	327	468	337	482	482	680	5
sectores	342	468	377	482	482	680	5
populares	382	468	425	482	482	680	5
argentinos.	57	481	106	495	482	680	5
No	108	481	123	495	482	680	5
parece	125	481	154	495	482	680	5
ser	155	481	168	495	482	680	5
poca	170	481	191	495	482	680	5
cosa,	192	481	214	495	482	680	5
al	216	481	223	495	482	680	5
menos,	225	481	257	495	482	680	5
desde	259	481	284	495	482	680	5
la	285	481	293	495	482	680	5
perspectiva	295	481	345	495	482	680	5
de	346	481	357	495	482	680	5
la	359	481	366	495	482	680	5
construcción	368	481	425	495	482	680	5
de	57	494	67	508	482	680	5
un	70	494	82	508	482	680	5
país	84	494	101	508	482	680	5
más	104	494	122	508	482	680	5
justo.	124	494	149	508	482	680	5
Toda	71	518	93	531	482	680	5
evaluación	97	518	144	531	482	680	5
supone	148	518	179	531	482	680	5
establecer	183	518	227	531	482	680	5
parámetros	231	518	281	531	482	680	5
de	285	518	295	531	482	680	5
comparación.	299	518	359	531	482	680	5
Pero	363	518	384	531	482	680	5
sabemos	388	518	425	531	482	680	5
que	57	531	73	545	482	680	5
no	75	531	87	545	482	680	5
todo	89	531	110	545	482	680	5
es	112	531	121	545	482	680	5
comparable	123	531	175	545	482	680	5
ni,	177	531	188	545	482	680	5
mucho	191	531	221	545	482	680	5
menos,	224	531	256	545	482	680	5
rankeable	257	531	299	544	482	680	5
.	299	531	302	545	482	680	5
Discutir	304	531	341	545	482	680	5
qué	343	531	359	545	482	680	5
se	361	531	370	545	482	680	5
evalúa	373	531	400	545	482	680	5
no	403	531	414	545	482	680	5
es	416	531	425	545	482	680	5
un	57	544	68	558	482	680	5
detalle	70	544	100	558	482	680	5
menor	102	544	131	558	482	680	5
cuando	133	544	166	558	482	680	5
se	168	544	176	558	482	680	5
analiza	179	544	209	558	482	680	5
una	211	544	227	558	482	680	5
política	229	544	262	558	482	680	5
pública.	264	544	299	558	482	680	5
Supongo	302	544	341	558	482	680	5
que	344	544	360	558	482	680	5
un	362	544	373	558	482	680	5
ranking	375	544	410	558	482	680	5
del	412	544	425	558	482	680	5
aporte	57	557	85	571	482	680	5
que	87	557	103	571	482	680	5
las	105	557	117	571	482	680	5
universidades	119	557	179	571	482	680	5
realizan	181	557	216	571	482	680	5
a	218	557	223	571	482	680	5
la	224	557	232	571	482	680	5
promoción	234	557	283	571	482	680	5
de	285	557	296	571	482	680	5
más	298	557	315	571	482	680	5
y	317	557	322	571	482	680	5
mejores	324	557	359	571	482	680	5
oportunidades	361	557	425	571	482	680	5
educativas	57	570	102	584	482	680	5
para	105	570	124	584	482	680	5
los	127	570	139	584	482	680	5
más	142	570	159	584	482	680	5
pobres	162	570	192	584	482	680	5
sería	195	570	215	584	482	680	5
tan	218	570	232	584	482	680	5
simplificador	235	570	293	584	482	680	5
e	295	570	300	584	482	680	5
intrascendente	303	570	368	584	482	680	5
como	371	570	396	584	482	680	5
el	398	570	406	584	482	680	5
que	409	570	425	584	482	680	5
realiza	57	584	86	597	482	680	5
el	89	584	97	597	482	680	5
CWCU	100	584	136	597	482	680	5
de	139	584	150	597	482	680	5
Shangai.	153	584	191	597	482	680	5
Sin	195	584	209	597	482	680	5
embargo,	212	584	255	597	482	680	5
si	258	584	265	597	482	680	5
lo	268	584	276	597	482	680	5
hiciéramos,	280	584	331	597	482	680	5
me	334	584	348	597	482	680	5
temo	351	584	374	597	482	680	5
que	377	584	393	597	482	680	5
la	396	584	404	597	482	680	5
lista	407	584	425	597	482	680	5
sería	57	597	77	611	482	680	5
muy	80	597	99	611	482	680	5
diferente	102	597	142	611	482	680	5
a	145	597	150	611	482	680	5
las	152	597	164	611	482	680	5
que	166	597	183	611	482	680	5
habitualmente	185	597	249	611	482	680	5
circulan	252	597	288	611	482	680	5
cuando	290	597	323	611	482	680	5
se	325	597	334	611	482	680	5
discute	337	597	368	611	482	680	5
cómo	371	597	396	611	482	680	5
deben	398	597	425	611	482	680	5
ser	57	610	70	624	482	680	5
nuestras	72	610	109	624	482	680	5
universidades	112	610	172	624	482	680	5
y	174	610	179	624	482	680	5
qué	182	610	198	624	482	680	5
modelo	201	610	235	624	482	680	5
universitario	238	610	294	624	482	680	5
debemos	296	610	336	624	482	680	5
aspirar	339	610	369	624	482	680	5
a	371	610	376	624	482	680	5
construir.	379	610	421	624	482	680	5
Integra	57	637	83	647	482	680	5
Educativa	85	637	120	647	482	680	5
Vol.	123	637	137	647	482	680	5
VII	139	637	152	647	482	680	5
/	154	637	157	647	482	680	5
Nº	160	637	170	647	482	680	5
2	172	637	176	647	482	680	5
63	415	636	425	649	482	680	5
Pablo	57	42	75	53	482	680	6
Gentili	77	42	101	53	482	680	6
Evaluar	71	69	105	82	482	680	6
es	109	69	118	82	482	680	6
un	121	69	133	82	482	680	6
asunto	136	69	166	82	482	680	6
serio	169	69	191	82	482	680	6
y	194	69	200	82	482	680	6
complejo.	203	69	247	82	482	680	6
Y,	251	69	259	82	482	680	6
como	263	69	288	82	482	680	6
lo	292	69	300	82	482	680	6
es,	304	69	315	82	482	680	6
evaluar	319	69	351	82	482	680	6
la	355	69	362	82	482	680	6
evaluación	366	69	413	82	482	680	6
es	416	69	425	82	482	680	6
siempre	57	82	92	96	482	680	6
una	95	82	111	96	482	680	6
tarea	114	82	135	96	482	680	6
imprescindible.	138	82	207	96	482	680	6
•	77	105	82	119	482	680	6
¿Y	85	105	97	119	482	680	6
PISA?	101	105	131	119	482	680	6
El	57	128	67	142	482	680	6
Programa	74	128	118	142	482	680	6
Internacional	127	128	187	142	482	680	6
de	195	128	206	142	482	680	6
Evaluación	215	128	264	142	482	680	6
de	273	128	283	142	482	680	6
Estudiantes	292	128	344	142	482	680	6
(Programme	352	128	405	142	482	680	6
for	414	128	425	142	482	680	6
International	57	142	111	155	482	680	6
Student	114	142	146	155	482	680	6
Assessment,	149	142	197	155	482	680	6
PISA),	200	141	229	155	482	680	6
desarrollado	232	141	287	155	482	680	6
y	290	141	295	155	482	680	6
promovido	298	141	347	155	482	680	6
por	350	141	365	155	482	680	6
la	368	141	376	155	482	680	6
OCDE,	378	141	414	155	482	680	6
es	416	141	425	155	482	680	6
un	57	155	68	168	482	680	6
sistema	71	155	104	168	482	680	6
internacional	106	155	165	168	482	680	6
de	168	155	178	168	482	680	6
evaluación	181	155	228	168	482	680	6
de	231	155	242	168	482	680	6
competencias	244	155	305	168	482	680	6
educativas.	307	155	356	168	482	680	6
Comenzó	358	155	402	168	482	680	6
a	405	155	409	168	482	680	6
ser	412	155	425	168	482	680	6
implementado	57	168	121	182	482	680	6
en	124	168	134	182	482	680	6
el	137	168	145	182	482	680	6
año	148	168	164	182	482	680	6
2000	167	168	189	182	482	680	6
y	191	168	196	182	482	680	6
aplicado	199	168	236	182	482	680	6
la	239	168	246	182	482	680	6
población	249	168	293	182	482	680	6
estudiantil	295	168	342	182	482	680	6
de	345	168	355	182	482	680	6
15	358	168	369	182	482	680	6
años	372	168	392	182	482	680	6
en	394	168	405	182	482	680	6
más	408	168	425	182	482	680	6
de	57	181	67	195	482	680	6
70	70	181	81	195	482	680	6
países.	83	181	112	195	482	680	6
Su	114	181	126	195	482	680	6
lema	129	181	150	195	482	680	6
es:	152	181	164	195	482	680	6
“¿qué	166	181	189	195	482	680	6
es	191	181	199	195	482	680	6
importante	201	181	248	195	482	680	6
que	250	181	265	195	482	680	6
los	267	181	279	195	482	680	6
ciudadano	281	181	325	195	482	680	6
sepan	327	181	351	195	482	680	6
y	353	181	358	195	482	680	6
sean	360	181	379	195	482	680	6
capaces	381	181	413	195	482	680	6
de	415	181	425	195	482	680	6
hacer?”.	57	194	90	208	482	680	6
Una	92	194	112	208	482	680	6
pregunta	115	194	155	208	482	680	6
que	158	194	174	208	482	680	6
seguramente	177	194	234	208	482	680	6
ameritaría	237	194	282	208	482	680	6
un	285	194	297	208	482	680	6
estudio	300	194	332	208	482	680	6
pormenorizado	335	194	403	208	482	680	6
y	407	194	412	208	482	680	6
de	415	194	425	208	482	680	6
enorme	57	207	91	221	482	680	6
complejidad,	94	207	151	221	482	680	6
donde	154	207	182	221	482	680	6
las	185	207	197	221	482	680	6
especificidades	200	207	266	221	482	680	6
nacionales	269	207	315	221	482	680	6
o	318	207	324	221	482	680	6
regionales	327	207	373	221	482	680	6
no	376	207	387	221	482	680	6
podrían	391	207	425	221	482	680	6
ser	57	221	70	234	482	680	6
de	73	221	83	234	482	680	6
forma	87	221	113	234	482	680	6
alguna	116	221	146	234	482	680	6
un	149	221	160	234	482	680	6
factor	164	221	190	234	482	680	6
residual,	193	221	230	234	482	680	6
pero	234	221	254	234	482	680	6
que	257	221	273	234	482	680	6
los	276	221	289	234	482	680	6
expertos	292	221	330	234	482	680	6
de	333	221	343	234	482	680	6
la	346	221	354	234	482	680	6
OCDE	357	221	390	234	482	680	6
aspiran	393	221	425	234	482	680	6
a	57	234	61	248	482	680	6
responder	65	234	110	248	482	680	6
con	114	234	130	248	482	680	6
la	134	234	141	248	482	680	6
aplicación	145	234	190	248	482	680	6
de	194	234	204	248	482	680	6
una	208	234	224	248	482	680	6
prueba	228	234	259	248	482	680	6
trienal	263	234	292	248	482	680	6
de	295	234	306	248	482	680	6
dos	310	234	325	248	482	680	6
horas	329	234	353	248	482	680	6
de	357	234	368	248	482	680	6
duración	371	234	411	248	482	680	6
en	414	234	425	248	482	680	6
Lectura,	57	247	94	261	482	680	6
Matemática	97	247	150	261	482	680	6
y	152	247	157	261	482	680	6
Ciencias.	160	247	201	261	482	680	6
Se	71	270	82	284	482	680	6
trata,	84	270	108	284	482	680	6
sin	111	270	123	284	482	680	6
lugar	126	270	149	284	482	680	6
a	152	270	157	284	482	680	6
dudas,	159	270	188	284	482	680	6
del	191	270	204	284	482	680	6
más	207	270	224	284	482	680	6
influyente	227	270	272	284	482	680	6
y	275	270	280	284	482	680	6
extendido	283	270	327	284	482	680	6
sistema	329	270	362	284	482	680	6
de	365	270	375	284	482	680	6
evaluación	378	270	425	284	482	680	6
internacional	57	283	115	297	482	680	6
de	119	283	129	297	482	680	6
la	133	283	140	297	482	680	6
educación.	144	283	191	297	482	680	6
Sus	195	283	210	297	482	680	6
resultados	214	283	259	297	482	680	6
son	262	283	278	297	482	680	6
esperados	281	283	324	297	482	680	6
como	328	283	353	297	482	680	6
el	356	283	364	297	482	680	6
sorteo	368	283	395	297	482	680	6
de	399	283	409	297	482	680	6
los	413	283	425	297	482	680	6
grupos	57	296	87	310	482	680	6
que	90	296	106	310	482	680	6
disputaran	109	296	156	310	482	680	6
el	159	296	167	310	482	680	6
Mundial	169	296	207	310	482	680	6
de	210	296	221	310	482	680	6
Fútbol	224	296	253	310	482	680	6
por	256	296	272	310	482	680	6
parte	275	296	297	310	482	680	6
de	300	296	311	310	482	680	6
la	314	296	321	310	482	680	6
FIFA.	324	296	350	310	482	680	6
El	353	296	363	310	482	680	6
anuncio	366	296	401	310	482	680	6
de	404	296	415	310	482	680	6
la	418	296	425	310	482	680	6
clasificación	57	310	110	323	482	680	6
de	113	310	123	323	482	680	6
desempeño	126	310	176	323	482	680	6
genera,	178	310	211	323	482	680	6
en	213	310	224	323	482	680	6
los	226	310	239	323	482	680	6
países	241	310	267	323	482	680	6
participantes	269	310	326	323	482	680	6
y	329	310	334	323	482	680	6
en	336	310	347	323	482	680	6
los	349	310	361	323	482	680	6
que	364	310	380	323	482	680	6
no	382	310	394	323	482	680	6
lo	396	310	405	323	482	680	6
son,	407	310	425	323	482	680	6
grandes	57	323	91	337	482	680	6
debates	95	323	128	337	482	680	6
públicos,	131	323	171	337	482	680	6
un	174	323	186	337	482	680	6
aquelarre	189	323	230	337	482	680	6
de	234	323	244	337	482	680	6
análisis	247	323	279	337	482	680	6
y	283	323	288	337	482	680	6
un	291	323	302	337	482	680	6
interminable	306	323	363	337	482	680	6
repertorio	366	323	411	337	482	680	6
de	415	323	425	337	482	680	6
explicaciones	57	336	115	350	482	680	6
estrafalarias	118	336	170	350	482	680	6
por	173	336	189	350	482	680	6
parte	191	336	214	350	482	680	6
de	217	336	228	350	482	680	6
los	231	336	243	350	482	680	6
ministros	246	336	288	350	482	680	6
de	290	336	301	350	482	680	6
educación	304	336	348	350	482	680	6
de	351	336	362	350	482	680	6
los	365	336	377	350	482	680	6
países	380	336	406	350	482	680	6
mal	409	336	425	350	482	680	6
clasificados	57	349	107	363	482	680	6
en	110	349	121	363	482	680	6
el	124	349	132	363	482	680	6
ranking	135	349	169	363	482	680	6
final	172	349	192	363	482	680	6
de	195	349	206	363	482	680	6
notas.	209	349	235	363	482	680	6
Suele	238	349	263	363	482	680	6
no	266	349	277	363	482	680	6
haber	281	349	306	363	482	680	6
nada	309	349	330	363	482	680	6
más	333	349	351	363	482	680	6
enternecedor	354	349	413	363	482	680	6
(o	416	349	425	363	482	680	6
trágico)	57	362	91	376	482	680	6
que	94	362	110	376	482	680	6
un	112	362	124	376	482	680	6
funcionario	126	362	178	376	482	680	6
explicando	180	362	228	376	482	680	6
por	231	362	246	376	482	680	6
qué	248	362	265	376	482	680	6
el	267	362	275	376	482	680	6
país	278	362	295	376	482	680	6
ha	297	362	308	376	482	680	6
empeorado	310	362	360	376	482	680	6
su	363	362	372	376	482	680	6
desempeño	375	362	425	376	482	680	6
en	57	376	67	389	482	680	6
la	70	376	78	389	482	680	6
prueba	81	376	111	389	482	680	6
o	114	376	120	389	482	680	6
por	122	376	138	389	482	680	6
qué	141	376	157	389	482	680	6
no	160	376	171	389	482	680	6
ha	174	376	184	389	482	680	6
mejorado	187	376	229	389	482	680	6
todo	232	376	253	389	482	680	6
lo	255	376	264	389	482	680	6
que	267	376	283	389	482	680	6
se	286	376	294	389	482	680	6
esperaba.	297	376	338	389	482	680	6
Se	71	397	82	411	482	680	6
supone	84	397	115	411	482	680	6
que	117	397	134	411	482	680	6
PISA	136	397	159	411	482	680	6
ofrece	161	397	189	411	482	680	6
indicadores	191	397	242	411	482	680	6
sobre	244	397	268	411	482	680	6
la	270	397	278	411	482	680	6
calidad	280	397	311	411	482	680	6
de	313	397	324	411	482	680	6
los	326	397	338	411	482	680	6
sistemas	340	397	377	411	482	680	6
educativos	379	397	425	411	482	680	6
participantes	57	411	114	424	482	680	6
de	117	411	128	424	482	680	6
la	132	411	139	424	482	680	6
prueba.	143	411	176	424	482	680	6
También,	180	411	222	424	482	680	6
que	226	411	242	424	482	680	6
el	246	411	254	424	482	680	6
desempeño	257	411	308	424	482	680	6
educativo	311	411	354	424	482	680	6
(medido	358	411	395	424	482	680	6
por	398	411	414	424	482	680	6
el	417	411	425	424	482	680	6
Programa)	57	424	104	438	482	680	6
constituye	107	424	153	438	482	680	6
un	156	424	167	438	482	680	6
insumo	170	424	203	438	482	680	6
indispensable	206	424	266	438	482	680	6
para	269	424	288	438	482	680	6
explicar	291	424	325	438	482	680	6
el	328	424	336	438	482	680	6
grado	339	424	364	438	482	680	6
de	367	424	378	438	482	680	6
desarrollo	381	424	425	438	482	680	6
o	57	437	62	451	482	680	6
de	66	437	76	451	482	680	6
atraso	79	437	106	451	482	680	6
de	109	437	120	451	482	680	6
una	123	437	139	451	482	680	6
nación.	142	437	175	451	482	680	6
Así,	178	437	195	451	482	680	6
cuando	198	437	230	451	482	680	6
son	233	437	249	451	482	680	6
enunciados	252	437	302	451	482	680	6
los	305	437	318	451	482	680	6
resultados,	321	437	369	451	482	680	6
curiosos	372	437	408	451	482	680	6
del	412	437	425	451	482	680	6
todo	57	450	77	464	482	680	6
el	80	450	87	464	482	680	6
mundo	90	450	122	464	482	680	6
corren	124	450	153	464	482	680	6
a	156	450	161	464	482	680	6
Finlandia	163	450	205	464	482	680	6
o	208	450	213	464	482	680	6
a	216	450	220	464	482	680	6
Corea	223	450	250	464	482	680	6
para	253	450	272	464	482	680	6
conocer	274	450	310	464	482	680	6
las	312	450	324	464	482	680	6
recetas	326	450	357	464	482	680	6
milagrosas	359	450	406	464	482	680	6
que	409	450	425	464	482	680	6
explican	57	463	93	477	482	680	6
el	96	463	104	477	482	680	6
buen	107	463	129	477	482	680	6
desempeño	133	463	183	477	482	680	6
educativo	186	463	229	477	482	680	6
de	232	463	242	477	482	680	6
sus	246	463	259	477	482	680	6
alumnos	262	463	300	477	482	680	6
y	303	463	308	477	482	680	6
el	311	463	319	477	482	680	6
alto	322	463	339	477	482	680	6
grado	342	463	368	477	482	680	6
de	371	463	382	477	482	680	6
bienestar	385	463	425	477	482	680	6
de	57	477	67	490	482	680	6
sus	73	477	87	490	482	680	6
economías,	92	477	142	490	482	680	6
supuestamente,	148	477	217	490	482	680	6
una	223	477	239	490	482	680	6
consecuencia	245	477	303	490	482	680	6
de	309	477	320	490	482	680	6
la	325	477	333	490	482	680	6
capacidad	339	477	382	490	482	680	6
analítica	388	477	425	490	482	680	6
desarrollada	57	490	111	504	482	680	6
por	113	490	129	504	482	680	6
los	132	490	144	504	482	680	6
adolescentes	147	490	202	504	482	680	6
en	205	490	216	504	482	680	6
sus	219	490	232	504	482	680	6
escuelas.	235	490	273	504	482	680	6
Los	71	511	88	525	482	680	6
periódicos	91	511	137	525	482	680	6
y	140	511	145	525	482	680	6
los	148	511	160	525	482	680	6
canales	163	511	195	525	482	680	6
de	198	511	208	525	482	680	6
televisión	211	511	254	525	482	680	6
dedican	257	511	291	525	482	680	6
al	294	511	302	525	482	680	6
tema	305	511	326	525	482	680	6
un	329	511	341	525	482	680	6
espacio	344	511	376	525	482	680	6
que	379	511	395	525	482	680	6
nunca	398	511	425	525	482	680	6
antes	57	525	80	538	482	680	6
la	84	525	92	538	482	680	6
educación	96	525	141	538	482	680	6
había	145	525	169	538	482	680	6
logrado.	173	525	210	538	482	680	6
La	215	525	226	538	482	680	6
lista	231	525	249	538	482	680	6
de	253	525	264	538	482	680	6
ganadores	268	525	313	538	482	680	6
y	317	525	322	538	482	680	6
perdedores	327	525	376	538	482	680	6
recorre	381	525	413	538	482	680	6
el	417	525	425	538	482	680	6
mundo.	57	538	91	552	482	680	6
Los	95	538	112	552	482	680	6
culpables	117	538	158	552	482	680	6
del	162	538	176	552	482	680	6
fracaso	180	538	211	552	482	680	6
y	215	538	220	552	482	680	6
los	225	538	237	552	482	680	6
protagonistas	242	538	301	552	482	680	6
del	306	538	319	552	482	680	6
éxito	324	538	345	552	482	680	6
son	350	538	365	552	482	680	6
rápidamente	370	538	425	552	482	680	6
identificados.	57	551	116	565	482	680	6
Se	118	551	129	565	482	680	6
piden	131	551	157	565	482	680	6
cabezas,	159	551	195	565	482	680	6
se	197	551	206	565	482	680	6
exigen	208	551	237	565	482	680	6
cambios,	240	551	279	565	482	680	6
se	281	551	290	565	482	680	6
multiplican	292	551	343	565	482	680	6
infinitas	345	551	381	565	482	680	6
promesas	384	551	425	565	482	680	6
que	57	564	73	578	482	680	6
se	76	564	85	578	482	680	6
deshacen	88	564	129	578	482	680	6
cuando,	132	564	167	578	482	680	6
tres	171	564	187	578	482	680	6
años	190	564	210	578	482	680	6
más	214	564	231	578	482	680	6
tarde,	235	564	260	578	482	680	6
se	263	564	272	578	482	680	6
publican	276	564	314	578	482	680	6
los	317	564	330	578	482	680	6
nuevos	333	564	364	578	482	680	6
resultados.	367	564	415	578	482	680	6
Y	418	564	425	578	482	680	6
todo	57	577	77	591	482	680	6
vuelve	80	577	108	591	482	680	6
a	111	577	116	591	482	680	6
comenzar.	118	577	164	591	482	680	6
Me	71	599	86	613	482	680	6
cuesta	87	599	114	613	482	680	6
creer	116	599	138	613	482	680	6
que	139	599	156	613	482	680	6
algún	157	599	181	613	482	680	6
fabricante	183	599	227	613	482	680	6
de	228	599	239	613	482	680	6
test	240	599	256	613	482	680	6
de	257	599	267	613	482	680	6
multiple	268	599	303	613	482	680	6
choice	304	599	330	613	482	680	6
haya	331	599	351	613	482	680	6
jamás	353	599	377	613	482	680	6
imaginado	378	599	425	613	482	680	6
el	57	612	65	626	482	680	6
poder	68	612	94	626	482	680	6
que	98	612	115	626	482	680	6
tendría	118	612	150	626	482	680	6
un	154	612	166	626	482	680	6
cuestionario	170	612	224	626	482	680	6
de	228	612	239	626	482	680	6
algunas	242	612	276	626	482	680	6
pocas	280	612	304	626	482	680	6
preguntas	308	612	352	626	482	680	6
para	356	612	375	626	482	680	6
explicar	379	612	414	626	482	680	6
el	417	612	425	626	482	680	6
64	57	636	67	649	482	680	6
Integra	305	637	332	647	482	680	6
Educativa	334	637	369	647	482	680	6
Vol.	371	637	386	647	482	680	6
VII	388	637	401	647	482	680	6
/	403	637	406	647	482	680	6
Nº	408	637	419	647	482	680	6
2	421	637	425	647	482	680	6
Salir	377	42	393	53	482	680	7
de	396	42	404	53	482	680	7
PISA	406	42	425	53	482	680	7
presente	57	69	94	82	482	680	7
y	97	69	102	82	482	680	7
predecir	105	69	142	82	482	680	7
el	145	69	153	82	482	680	7
futuro	156	69	184	82	482	680	7
de	186	69	197	82	482	680	7
las	200	69	211	82	482	680	7
principales	214	69	263	82	482	680	7
naciones	265	69	304	82	482	680	7
del	307	69	320	82	482	680	7
mundo.	323	69	357	82	482	680	7
Recuerdo	360	69	403	82	482	680	7
que,	406	69	425	82	482	680	7
cuando	57	82	89	96	482	680	7
estudiaba	92	82	133	96	482	680	7
ciencias	136	82	170	96	482	680	7
de	173	82	183	96	482	680	7
la	186	82	194	96	482	680	7
educación	196	82	241	96	482	680	7
en	244	82	254	96	482	680	7
la	257	82	265	96	482	680	7
Universidad	267	82	321	96	482	680	7
de	324	82	335	96	482	680	7
Buenos	337	82	370	96	482	680	7
Aires,	373	82	398	96	482	680	7
a	401	82	405	96	482	680	7
este	408	82	425	96	482	680	7
tipo	57	95	74	109	482	680	7
de	77	95	88	109	482	680	7
herramientas	90	95	148	109	482	680	7
de	151	95	161	109	482	680	7
evaluación	164	95	211	109	482	680	7
se	213	95	222	109	482	680	7
las	225	95	236	109	482	680	7
consideraba	239	95	291	109	482	680	7
simplistas,	294	95	340	109	482	680	7
reduccionistas	342	95	406	109	482	680	7
y	408	95	413	109	482	680	7
su	416	95	425	109	482	680	7
generalización	57	108	121	122	482	680	7
comparativa	124	108	178	122	482	680	7
altamente	181	108	225	122	482	680	7
peligrosa	227	108	268	122	482	680	7
para	270	108	289	122	482	680	7
las	292	108	304	122	482	680	7
sociedades,	306	108	356	122	482	680	7
las	359	108	370	122	482	680	7
familias,	373	108	410	122	482	680	7
los	413	108	425	122	482	680	7
docentes	57	121	96	135	482	680	7
y	99	121	104	135	482	680	7
sus	106	121	120	135	482	680	7
alumnos.	123	121	163	135	482	680	7
Pero	71	145	92	158	482	680	7
los	96	145	108	158	482	680	7
tiempos	112	145	147	158	482	680	7
han	151	145	167	158	482	680	7
cambiado	171	145	214	158	482	680	7
y	218	145	223	158	482	680	7
el	226	145	234	158	482	680	7
método	238	145	272	158	482	680	7
no	276	145	287	158	482	680	7
sólo	291	145	309	158	482	680	7
se	313	145	321	158	482	680	7
ha	325	145	336	158	482	680	7
sofisticado	339	145	386	158	482	680	7
sino	390	145	408	158	482	680	7
sus	412	145	425	158	482	680	7
resultados	57	158	102	172	482	680	7
han	104	158	121	172	482	680	7
ganado	124	158	156	172	482	680	7
el	158	158	166	172	482	680	7
estatus	169	158	199	172	482	680	7
de	202	158	212	172	482	680	7
lo	215	158	224	172	482	680	7
infalible.	226	158	265	172	482	680	7
A	71	181	78	195	482	680	7
diferencia	82	181	126	195	482	680	7
de	131	181	141	195	482	680	7
los	146	181	158	195	482	680	7
rankings	163	181	201	195	482	680	7
universitarios	206	181	266	195	482	680	7
y	270	181	275	195	482	680	7
de	280	181	290	195	482	680	7
otros	295	181	318	195	482	680	7
sistemas	322	181	359	195	482	680	7
de	363	181	374	195	482	680	7
evaluación	378	181	425	195	482	680	7
internacionales,	57	194	127	208	482	680	7
de	130	194	141	208	482	680	7
PISA	144	194	167	208	482	680	7
participan	171	194	215	208	482	680	7
los	219	194	231	208	482	680	7
gobiernos	234	194	279	208	482	680	7
por	282	194	297	208	482	680	7
decisión	301	194	337	208	482	680	7
propia.	340	194	372	208	482	680	7
Así	375	194	389	208	482	680	7
mismo,	392	194	425	208	482	680	7
invierten	57	207	97	221	482	680	7
sumas	100	207	127	221	482	680	7
casi	131	207	147	221	482	680	7
nunca	151	207	178	221	482	680	7
reveladas	182	207	223	221	482	680	7
en	226	207	237	221	482	680	7
la	241	207	249	221	482	680	7
aplicación	252	207	297	221	482	680	7
de	301	207	312	221	482	680	7
la	315	207	323	221	482	680	7
prueba.	327	207	360	221	482	680	7
PISA	363	207	387	221	482	680	7
es,	391	207	402	221	482	680	7
para	406	207	425	221	482	680	7
algunos,	57	221	94	234	482	680	7
un	99	221	111	234	482	680	7
buen	116	221	138	234	482	680	7
negocio	144	221	179	234	482	680	7
2	179	222	182	230	482	680	7
.	182	221	185	234	482	680	7
El	190	221	200	234	482	680	7
año	206	221	222	234	482	680	7
que	227	221	243	234	482	680	7
viene,	249	221	275	234	482	680	7
la	281	221	288	234	482	680	7
prueba	294	221	324	234	482	680	7
será	330	221	347	234	482	680	7
diseñada	353	221	391	234	482	680	7
por	397	221	412	234	482	680	7
la	418	221	425	234	482	680	7
multinacional	57	234	118	248	482	680	7
de	120	234	130	248	482	680	7
la	132	234	140	248	482	680	7
educación	142	234	187	248	482	680	7
Pearson,	188	234	227	248	482	680	7
dedicada	229	234	268	248	482	680	7
a	270	234	274	248	482	680	7
la	276	234	284	248	482	680	7
producción	286	234	336	248	482	680	7
de	338	234	349	248	482	680	7
libros	351	234	376	248	482	680	7
didácticos,	378	234	425	248	482	680	7
tecnología	57	247	103	261	482	680	7
educativa,	107	247	151	261	482	680	7
evaluaciones	155	247	211	261	482	680	7
y	214	247	219	261	482	680	7
cursos	223	247	251	261	482	680	7
en	255	247	266	261	482	680	7
línea.	269	247	294	261	482	680	7
Más	297	247	316	261	482	680	7
allá	320	247	335	261	482	680	7
del	339	247	352	261	482	680	7
contrato	356	247	394	261	482	680	7
con	398	247	414	261	482	680	7
la	418	247	425	261	482	680	7
OCDE	57	260	90	274	482	680	7
3	90	262	92	269	482	680	7
,	92	260	95	274	482	680	7
no	98	260	110	274	482	680	7
cabe	113	260	133	274	482	680	7
duda	136	260	158	274	482	680	7
que	161	260	177	274	482	680	7
las	181	260	192	274	482	680	7
ventajas	195	260	231	274	482	680	7
económicas	234	260	286	274	482	680	7
de	289	260	299	274	482	680	7
gestionar	303	260	344	274	482	680	7
una	347	260	363	274	482	680	7
prueba	366	260	397	274	482	680	7
como	400	260	425	274	482	680	7
PISA	57	273	80	287	482	680	7
otorga	82	273	111	287	482	680	7
a	113	273	118	287	482	680	7
Pearson	119	273	155	287	482	680	7
una	157	273	173	287	482	680	7
enorme	175	273	209	287	482	680	7
ventaja	211	273	242	287	482	680	7
la	244	273	252	287	482	680	7
hora	254	273	274	287	482	680	7
de	276	273	286	287	482	680	7
vender	288	273	319	287	482	680	7
servicios	320	273	358	287	482	680	7
a	360	273	365	287	482	680	7
los	367	273	379	287	482	680	7
gobiernos	381	273	425	287	482	680	7
que	57	287	73	300	482	680	7
quieran	76	287	109	300	482	680	7
mejorar	112	287	147	300	482	680	7
su	150	287	160	300	482	680	7
desempeño	162	287	213	300	482	680	7
en	215	287	226	300	482	680	7
las	229	287	240	300	482	680	7
próximas	243	287	283	300	482	680	7
evaluaciones.	286	287	345	300	482	680	7
John	71	310	92	323	482	680	7
Fallon,	97	310	128	323	482	680	7
director	132	310	168	323	482	680	7
ejecutivo	172	310	212	323	482	680	7
de	217	310	227	323	482	680	7
Pearson	232	310	267	323	482	680	7
festejó	272	310	301	323	482	680	7
el	305	310	313	323	482	680	7
contrato	317	310	355	323	482	680	7
con	360	310	376	323	482	680	7
la	380	310	388	323	482	680	7
OCDE	392	310	425	323	482	680	7
afirmando	57	323	102	337	482	680	7
que	106	323	122	337	482	680	7
“la	126	323	138	337	482	680	7
educación	142	323	186	337	482	680	7
de	190	323	201	337	482	680	7
alta	204	323	220	337	482	680	7
calidad	224	323	255	337	482	680	7
es	259	323	268	337	482	680	7
vital	271	323	290	337	482	680	7
para	294	323	313	337	482	680	7
el	317	323	324	337	482	680	7
desarrollo	328	323	373	337	482	680	7
económico	376	323	425	337	482	680	7
de	57	336	67	350	482	680	7
una	70	336	87	350	482	680	7
nación	90	336	120	350	482	680	7
y	123	336	128	350	482	680	7
el	131	336	139	350	482	680	7
bienestar	142	336	182	350	482	680	7
social	186	336	210	350	482	680	7
-	214	336	218	350	482	680	7
y	221	336	226	350	482	680	7
PISA	229	336	253	350	482	680	7
es	256	336	265	350	482	680	7
un	268	336	279	350	482	680	7
punto	283	336	309	350	482	680	7
de	312	336	323	350	482	680	7
referencia	326	336	370	350	482	680	7
clave	373	336	396	350	482	680	7
por	399	336	414	350	482	680	7
el	417	336	425	350	482	680	7
cual	57	349	75	363	482	680	7
las	78	349	90	363	482	680	7
naciones	93	349	132	363	482	680	7
pueden	135	349	168	363	482	680	7
medir	172	349	198	363	482	680	7
su	202	349	211	363	482	680	7
propio	215	349	245	363	482	680	7
progreso	248	349	288	363	482	680	7
y	291	349	296	363	482	680	7
aprender	300	349	340	363	482	680	7
unos	343	349	364	363	482	680	7
de	368	349	379	363	482	680	7
otros.	382	349	408	363	482	680	7
Así	411	349	425	363	482	680	7
que	57	362	73	376	482	680	7
estamos	77	362	112	376	482	680	7
encantados	116	362	166	376	482	680	7
de	170	362	180	376	482	680	7
tener	185	362	208	376	482	680	7
la	212	362	219	376	482	680	7
oportunidad	224	362	279	376	482	680	7
de	283	362	293	376	482	680	7
trabajar	297	362	332	376	482	680	7
con	336	362	352	376	482	680	7
la	356	362	364	376	482	680	7
OCDE	368	362	400	376	482	680	7
y	404	362	410	376	482	680	7
las	414	362	425	376	482	680	7
comunidades	57	376	115	389	482	680	7
académicas	118	376	168	389	482	680	7
de	170	376	181	389	482	680	7
todo	184	376	204	389	482	680	7
el	207	376	215	389	482	680	7
mundo	217	376	249	389	482	680	7
para	252	376	271	389	482	680	7
desarrollar	274	376	321	389	482	680	7
la	324	376	332	389	482	680	7
prueba	334	376	365	389	482	680	7
del	368	376	381	389	482	680	7
2015”.	384	376	414	389	482	680	7
Las	71	399	86	413	482	680	7
críticas	90	399	120	413	482	680	7
a	123	399	128	413	482	680	7
PISA	131	399	154	413	482	680	7
se	157	399	166	413	482	680	7
han	169	399	185	413	482	680	7
multiplicado	188	399	242	413	482	680	7
en	245	399	256	413	482	680	7
todo	259	399	279	413	482	680	7
el	283	399	290	413	482	680	7
mundo.	294	399	327	413	482	680	7
En	330	399	343	413	482	680	7
mayo	346	399	370	413	482	680	7
de	373	399	384	413	482	680	7
este	387	399	404	413	482	680	7
año,	407	399	425	413	482	680	7
un	57	412	68	426	482	680	7
reconocido	72	412	120	426	482	680	7
grupo	124	412	150	426	482	680	7
de	154	412	165	426	482	680	7
intelectuales	169	412	222	426	482	680	7
de	226	412	236	426	482	680	7
diversas	240	412	274	426	482	680	7
universidades,	278	412	338	426	482	680	7
gran	342	412	362	426	482	680	7
parte	366	412	388	426	482	680	7
de	392	412	402	426	482	680	7
ellas	407	412	425	426	482	680	7
norteamericanas	57	425	127	439	482	680	7
e	129	425	134	439	482	680	7
inglesas,	135	425	171	439	482	680	7
enviaron	172	425	210	439	482	680	7
una	211	425	227	439	482	680	7
carta	229	425	250	439	482	680	7
abierta	251	425	280	439	482	680	7
a	282	425	287	439	482	680	7
Andreas	288	425	323	439	482	680	7
Schleicher,	324	425	371	439	482	680	7
coordinador	373	425	425	439	482	680	7
internacional	57	438	113	452	482	680	7
del	115	438	128	452	482	680	7
sistema	131	438	162	452	482	680	7
de	164	438	175	452	482	680	7
evaluación	177	438	222	452	482	680	7
propuesto	224	438	267	452	482	680	7
por	270	438	285	452	482	680	7
la	287	438	294	452	482	680	7
OCDE.	297	438	331	452	482	680	7
Allí	334	438	349	452	482	680	7
destacaban:	351	438	400	452	482	680	7
1.	88	461	96	475	482	680	7
El	99	461	109	475	482	680	7
negativo	116	461	154	475	482	680	7
papel	161	461	185	475	482	680	7
de	192	461	202	475	482	680	7
las	209	461	221	475	482	680	7
pruebas	228	461	262	475	482	680	7
estandarizadas	269	461	333	475	482	680	7
internacionales	340	461	408	475	482	680	7
en	414	461	425	475	482	680	7
promover	99	475	143	488	482	680	7
la	146	475	154	488	482	680	7
competencia,	157	475	216	488	482	680	7
etiquetando	219	475	272	488	482	680	7
y	275	475	280	488	482	680	7
clasificando	283	475	335	488	482	680	7
alumnos	337	475	375	488	482	680	7
y	378	475	383	488	482	680	7
docentes	386	475	425	488	482	680	7
en	99	488	110	502	482	680	7
función	113	488	147	502	482	680	7
de	149	488	160	502	482	680	7
su	163	488	172	502	482	680	7
rendimiento.	175	488	233	502	482	680	7
2.	88	507	96	521	482	680	7
La	99	507	111	521	482	680	7
tentación	115	507	156	521	482	680	7
de	160	507	170	521	482	680	7
los	174	507	186	521	482	680	7
países	190	507	216	521	482	680	7
a	219	507	224	521	482	680	7
seguir	228	507	255	521	482	680	7
caminos	258	507	295	521	482	680	7
fáciles	298	507	326	521	482	680	7
y	329	507	334	521	482	680	7
de	338	507	348	521	482	680	7
corto	352	507	375	521	482	680	7
plazo	379	507	402	521	482	680	7
para	406	507	425	521	482	680	7
mejorar	99	520	134	534	482	680	7
su	138	520	147	534	482	680	7
desempeño	151	520	201	534	482	680	7
en	205	520	216	534	482	680	7
las	219	520	231	534	482	680	7
pruebas,	234	520	272	534	482	680	7
desconsiderando	275	520	349	534	482	680	7
que	353	520	369	534	482	680	7
los	373	520	385	534	482	680	7
cambios	389	520	425	534	482	680	7
en	99	533	110	547	482	680	7
el	113	533	121	547	482	680	7
campo	123	533	153	547	482	680	7
educativo	155	533	198	547	482	680	7
llevan	201	533	227	547	482	680	7
mucho	230	533	260	547	482	680	7
más	263	533	281	547	482	680	7
que	283	533	299	547	482	680	7
los	302	533	315	547	482	680	7
tres	317	533	334	547	482	680	7
años	337	533	357	547	482	680	7
que	359	533	376	547	482	680	7
separa	378	533	406	547	482	680	7
una	409	533	425	547	482	680	7
prueba	99	546	130	560	482	680	7
de	133	546	143	560	482	680	7
otra.	146	546	167	560	482	680	7
2	65	577	69	587	482	680	7
Ver	71	577	82	587	482	680	7
el	87	577	92	587	482	680	7
artículo	97	577	122	587	482	680	7
“Lo	126	577	139	587	482	680	7
que	143	577	155	587	482	680	7
oculta	159	577	179	587	482	680	7
el	183	577	189	587	482	680	7
informe	193	577	219	587	482	680	7
PISA”.	223	577	246	587	482	680	7
Disponible	250	577	286	587	482	680	7
en:	290	577	300	587	482	680	7
http://www.finanzas.com/xl-semanal/	304	577	425	587	482	680	7
magazine/20140427/oculta-informe-pisa-7150.html	71	587	239	597	482	680	7
3	65	597	69	607	482	680	7
Ver	71	597	82	607	482	680	7
la	85	597	91	607	482	680	7
nota	93	597	108	607	482	680	7
publicada	110	597	141	607	482	680	7
en	144	597	152	607	482	680	7
la	155	597	160	607	482	680	7
página	163	597	184	607	482	680	7
de	187	597	195	607	482	680	7
Pearson	197	597	223	607	482	680	7
en	226	597	234	607	482	680	7
2011	237	597	253	607	482	680	7
“Pearson	255	597	285	607	482	680	7
to	287	597	294	607	482	680	7
develop	297	597	322	607	482	680	7
frameworks	325	597	363	607	482	680	7
for	365	597	375	607	482	680	7
OECD's	378	597	405	607	482	680	7
PISA	408	597	425	607	482	680	7
student	71	606	95	616	482	680	7
assessment	97	606	132	616	482	680	7
for	133	606	143	616	482	680	7
2015”.	145	606	166	616	482	680	7
Disponible	168	606	203	616	482	680	7
en:	205	606	215	616	482	680	7
http://uk.pearson.com/home/news/2011/september/pearson-to-	217	606	425	616	482	680	7
develop-frameworks-for-oecds-pisa-student-assessment-for-2015.html	71	616	299	626	482	680	7
Integra	57	637	83	647	482	680	7
Educativa	85	637	120	647	482	680	7
Vol.	123	637	137	647	482	680	7
VII	139	637	152	647	482	680	7
/	154	637	157	647	482	680	7
Nº	160	637	170	647	482	680	7
2	172	637	176	647	482	680	7
65	415	636	425	649	482	680	7
Pablo	57	42	75	53	482	680	8
Gentili	77	42	101	53	482	680	8
3.	88	68	97	84	482	680	8
PISA	99	68	125	84	482	680	8
mide	128	68	152	84	482	680	8
unas	156	68	178	84	482	680	8
dimensiones	181	68	241	84	482	680	8
del	245	68	259	84	482	680	8
aprendizaje	263	68	318	84	482	680	8
e	321	68	327	84	482	680	8
ignora	330	68	361	84	482	680	8
otras,	365	68	391	84	482	680	8
lo	395	68	404	84	482	680	8
que	407	68	425	84	482	680	8
“reduce	99	83	137	98	482	680	8
peligrosamente	141	83	216	98	482	680	8
nuestro	220	83	257	98	482	680	8
imaginario	261	83	313	98	482	680	8
colectivo	318	83	361	98	482	680	8
acerca	365	83	396	98	482	680	8
de	400	83	412	98	482	680	8
lo	416	83	425	98	482	680	8
que	99	97	117	112	482	680	8
la	120	97	128	112	482	680	8
educación	131	97	180	112	482	680	8
es	183	97	193	112	482	680	8
y	196	97	201	112	482	680	8
debería	204	97	240	112	482	680	8
ser”.	243	97	265	112	482	680	8
4.	88	121	97	136	482	680	8
PISA	99	121	125	136	482	680	8
está	128	121	147	136	482	680	8
dominada	151	121	199	136	482	680	8
por	202	121	219	136	482	680	8
una	222	121	240	136	482	680	8
visión	244	121	272	136	482	680	8
economicista	276	121	339	136	482	680	8
y	343	121	349	136	482	680	8
unilateral	352	121	398	136	482	680	8
de	402	121	413	136	482	680	8
la	417	121	425	136	482	680	8
educación.	99	135	151	150	482	680	8
5.	88	159	97	174	482	680	8
La	99	159	112	174	482	680	8
OCDE	115	159	150	174	482	680	8
asume	153	159	183	174	482	680	8
un	186	159	198	174	482	680	8
mandato	201	159	243	174	482	680	8
que	245	159	263	174	482	680	8
no	265	159	278	174	482	680	8
le	280	159	289	174	482	680	8
corresponde,	291	159	354	174	482	680	8
adjudicandose	357	159	425	174	482	680	8
un	99	173	112	188	482	680	8
papel	116	173	142	188	482	680	8
de	146	173	157	188	482	680	8
gran	161	173	183	188	482	680	8
agencia	187	173	224	188	482	680	8
de	228	173	239	188	482	680	8
evaluación	243	173	294	188	482	680	8
internacional,	299	173	366	188	482	680	8
opacando	370	173	416	188	482	680	8
a	420	173	425	188	482	680	8
instituciones	99	187	161	202	482	680	8
como	164	187	191	202	482	680	8
la	194	187	202	202	482	680	8
UNESCO	205	187	257	202	482	680	8
y	260	187	266	202	482	680	8
UNICEF.	269	187	318	202	482	680	8
6.	88	211	97	226	482	680	8
La	99	211	112	226	482	680	8
implementación	118	211	197	226	482	680	8
de	203	211	214	226	482	680	8
las	220	211	233	226	482	680	8
pruebas	239	211	277	226	482	680	8
se	282	211	292	226	482	680	8
realiza	298	211	330	226	482	680	8
en	335	211	347	226	482	680	8
muchos	353	211	391	226	482	680	8
países	397	211	425	226	482	680	8
con	99	225	117	240	482	680	8
asociaciones	125	225	184	240	482	680	8
entre	192	225	217	240	482	680	8
el	225	225	233	240	482	680	8
sector	241	225	270	240	482	680	8
público	278	225	314	240	482	680	8
y	322	225	327	240	482	680	8
privado,	335	225	374	240	482	680	8
abriendo	382	225	425	240	482	680	8
oportunidades	99	240	169	255	482	680	8
de	173	240	184	255	482	680	8
negocios	188	240	231	255	482	680	8
que	234	240	252	255	482	680	8
entran	256	240	287	255	482	680	8
en	291	240	303	255	482	680	8
franco	307	240	338	255	482	680	8
antagonismo	341	240	404	255	482	680	8
con	408	240	425	255	482	680	8
los	99	254	113	269	482	680	8
intereses	117	254	160	269	482	680	8
educativos.	164	254	218	269	482	680	8
(La	223	254	239	269	482	680	8
carta	244	254	268	269	482	680	8
no	272	254	285	269	482	680	8
menciona	289	254	337	269	482	680	8
al	341	254	350	269	482	680	8
contrato	354	254	395	269	482	680	8
entre	400	254	425	269	482	680	8
Pearson	99	269	138	284	482	680	8
y	144	269	149	284	482	680	8
la	155	269	163	284	482	680	8
OCDE,	168	269	207	284	482	680	8
aunque	213	269	248	284	482	680	8
hace	254	269	276	284	482	680	8
evidente	281	269	322	284	482	680	8
relación	327	269	367	284	482	680	8
al	372	269	380	284	482	680	8
mismo).	386	269	425	284	482	680	8
“Algunas	99	283	143	298	482	680	8
de	145	283	157	298	482	680	8
estas	159	283	181	298	482	680	8
empresas	184	283	228	298	482	680	8
ofrecen	230	283	267	298	482	680	8
servicios	269	283	310	298	482	680	8
educativos	312	283	363	298	482	680	8
a	365	283	370	298	482	680	8
las	372	283	384	298	482	680	8
escuelas	386	283	425	298	482	680	8
estadounidenses	99	297	178	312	482	680	8
y	181	297	187	312	482	680	8
a	191	297	196	312	482	680	8
los	199	297	213	312	482	680	8
distritos	217	297	256	312	482	680	8
escolares	260	297	303	312	482	680	8
de	307	297	318	312	482	680	8
manera	322	297	358	312	482	680	8
masiva	362	297	395	312	482	680	8
y	398	297	404	312	482	680	8
con	407	297	425	312	482	680	8
fines	99	312	122	327	482	680	8
de	126	312	137	327	482	680	8
lucro,	142	312	170	327	482	680	8
al	174	312	182	327	482	680	8
tiempo	186	312	221	327	482	680	8
que	225	312	243	327	482	680	8
persiguen	247	312	294	327	482	680	8
planes	298	312	329	327	482	680	8
de	333	312	344	327	482	680	8
desarrollo	348	312	397	327	482	680	8
de	401	312	413	327	482	680	8
la	417	312	425	327	482	680	8
educación	99	326	148	341	482	680	8
primaria	152	326	193	341	482	680	8
con	197	326	215	341	482	680	8
fines	219	326	242	341	482	680	8
de	246	326	257	341	482	680	8
lucro	261	326	287	341	482	680	8
en	291	326	302	341	482	680	8
África,	306	326	339	341	482	680	8
donde	343	326	373	341	482	680	8
la	377	326	385	341	482	680	8
OCDE	389	326	425	341	482	680	8
ahora	99	341	127	356	482	680	8
está	129	341	148	356	482	680	8
planeando	151	341	201	356	482	680	8
introducir	204	341	253	356	482	680	8
el	256	341	265	356	482	680	8
programa	268	341	315	356	482	680	8
PISA”.	318	341	352	356	482	680	8
7.	88	364	97	379	482	680	8
PISA	99	364	125	379	482	680	8
contribuye	127	364	180	379	482	680	8
a	182	364	188	379	482	680	8
consolidar	190	364	241	379	482	680	8
una	243	364	261	379	482	680	8
euforia	263	364	298	379	482	680	8
evaluadora	300	364	352	379	482	680	8
que	355	364	373	379	482	680	8
“perjudica	375	364	425	379	482	680	8
a	99	378	104	393	482	680	8
nuestros	107	378	148	393	482	680	8
hijos	151	378	174	393	482	680	8
y	177	378	183	393	482	680	8
empobrece	186	378	240	393	482	680	8
nuestras	243	378	282	393	482	680	8
aulas”.	285	378	317	393	482	680	8
En	71	402	84	415	482	680	8
agosto	88	402	117	415	482	680	8
pasado,	122	402	155	415	482	680	8
desde	159	402	184	415	482	680	8
la	188	402	196	415	482	680	8
ciudad	200	402	229	415	482	680	8
de	234	402	244	415	482	680	8
Salvador,	249	402	289	415	482	680	8
en	294	402	304	415	482	680	8
Brasil,	309	402	337	415	482	680	8
otro	340	402	359	415	482	680	8
amplio	364	402	394	415	482	680	8
grupo	399	402	425	415	482	680	8
de	57	415	67	429	482	680	8
intelectuales,	73	415	131	429	482	680	8
vinculados	137	415	184	429	482	680	8
al	190	415	198	429	482	680	8
Consejo	204	415	241	429	482	680	8
Latinoamericano	247	415	323	429	482	680	8
de	329	415	340	429	482	680	8
Ciencias	346	415	384	429	482	680	8
Sociales	390	415	425	429	482	680	8
(CLACSO)	57	428	108	442	482	680	8
4	108	430	111	437	482	680	8
,	111	428	114	442	482	680	8
expresaron	117	428	165	442	482	680	8
su	168	428	178	442	482	680	8
oposición	181	428	224	442	482	680	8
al	227	428	235	442	482	680	8
programa	238	428	281	442	482	680	8
PISA,	284	428	310	442	482	680	8
destacando	313	428	362	442	482	680	8
siete	365	428	385	442	482	680	8
aspectos	388	428	425	442	482	680	8
que	57	441	73	455	482	680	8
evidencian	76	441	123	455	482	680	8
el	127	441	134	455	482	680	8
carácter	138	441	173	455	482	680	8
reduccionista,	176	441	238	455	482	680	8
tecnocrático,	241	441	299	455	482	680	8
economicista	302	441	360	455	482	680	8
y	363	441	368	455	482	680	8
privatizador	372	441	425	455	482	680	8
de	57	454	67	468	482	680	8
una	73	454	89	468	482	680	8
prueba	95	454	126	468	482	680	8
que	132	454	148	468	482	680	8
contribuye	154	454	202	468	482	680	8
con	208	454	224	468	482	680	8
la	230	454	238	468	482	680	8
precarización	244	454	303	468	482	680	8
del	309	454	323	468	482	680	8
trabajo	329	454	360	468	482	680	8
docente	365	454	401	468	482	680	8
y	407	454	412	468	482	680	8
la	418	454	425	468	482	680	8
despolitización	57	468	123	481	482	680	8
de	127	468	138	481	482	680	8
las	141	468	153	481	482	680	8
prácticas	157	468	196	481	482	680	8
educativas.	199	468	248	481	482	680	8
Los	251	468	268	481	482	680	8
firmantes	272	468	314	481	482	680	8
oponen	317	468	351	481	482	680	8
los	355	468	367	481	482	680	8
objetivos	371	468	411	481	482	680	8
de	415	468	425	481	482	680	8
PISA	57	481	80	495	482	680	8
al	84	481	91	495	482	680	8
desarrollo	95	481	139	495	482	680	8
de	143	481	153	495	482	680	8
sistemas	157	481	193	495	482	680	8
educativos	197	481	243	495	482	680	8
autónomos,	247	481	299	495	482	680	8
donde	302	481	330	495	482	680	8
la	333	481	341	495	482	680	8
educación	345	481	389	495	482	680	8
cumpla	393	481	425	495	482	680	8
un	57	494	68	508	482	680	8
papel	71	494	95	508	482	680	8
emancipador	98	494	155	508	482	680	8
y	158	494	163	508	482	680	8
democrático.	166	494	224	508	482	680	8
Como	71	517	99	531	482	680	8
bien	105	517	125	531	482	680	8
expresan	131	517	169	531	482	680	8
los	176	517	188	531	482	680	8
intelectuales	194	517	250	531	482	680	8
de	256	517	266	531	482	680	8
CLACSO,	271	517	319	531	482	680	8
PISA	325	517	348	531	482	680	8
es	355	517	363	531	482	680	8
un	370	517	381	531	482	680	8
inmenso	387	517	425	531	482	680	8
dispositivo	57	530	104	544	482	680	8
de	109	530	120	544	482	680	8
control	125	530	157	544	482	680	8
que	162	530	178	544	482	680	8
aspira	183	530	209	544	482	680	8
a	214	530	219	544	482	680	8
imponer	224	530	261	544	482	680	8
una	266	530	283	544	482	680	8
perspectiva	287	530	337	544	482	680	8
educativa	342	530	384	544	482	680	8
que	389	530	405	544	482	680	8
nos	410	530	425	544	482	680	8
aleja	57	544	77	557	482	680	8
del	81	544	94	557	482	680	8
reconocimiento	98	544	169	557	482	680	8
de	173	544	183	557	482	680	8
la	187	544	195	557	482	680	8
educación	199	544	244	557	482	680	8
como	248	544	273	557	482	680	8
un	277	544	289	557	482	680	8
derecho	293	544	328	557	482	680	8
y	333	544	338	557	482	680	8
nos	342	544	357	557	482	680	8
aproxima	361	544	403	557	482	680	8
a	407	544	411	557	482	680	8
su	416	544	425	557	482	680	8
interpretación	57	557	120	571	482	680	8
como	125	557	150	571	482	680	8
un	156	557	167	571	482	680	8
bien	173	557	192	571	482	680	8
de	197	557	208	571	482	680	8
consumo.	213	557	256	571	482	680	8
Una	262	557	281	571	482	680	8
perspectiva	287	557	336	571	482	680	8
que	342	557	358	571	482	680	8
multiplica	363	557	408	571	482	680	8
las	414	557	425	571	482	680	8
4	65	587	69	597	482	680	8
Declaración	71	587	110	597	482	680	8
del	113	587	122	597	482	680	8
Grupo	125	587	146	597	482	680	8
de	149	587	157	597	482	680	8
Trabajo	159	587	184	597	482	680	8
de	186	587	194	597	482	680	8
la	196	587	202	597	482	680	8
CLACSO	204	587	237	597	482	680	8
Políticas	239	587	267	597	482	680	8
educativas	269	587	302	597	482	680	8
y	305	587	309	597	482	680	8
derecho	311	587	337	597	482	680	8
a	339	587	343	597	482	680	8
la	345	587	351	597	482	680	8
educación	353	587	386	597	482	680	8
en	388	587	396	597	482	680	8
América	398	587	425	597	482	680	8
Latina	71	597	92	607	482	680	8
y	94	597	98	607	482	680	8
el	100	597	106	607	482	680	8
Caribe:	108	597	132	607	482	680	8
“No	135	597	149	607	482	680	8
a	151	597	155	607	482	680	8
PISA.	157	597	176	607	482	680	8
por	178	597	189	607	482	680	8
una	192	597	204	607	482	680	8
evaluación	206	597	240	607	482	680	8
al	242	597	248	607	482	680	8
servicio	250	597	275	607	482	680	8
de	277	597	285	607	482	680	8
una	287	597	299	607	482	680	8
educación	301	597	334	607	482	680	8
emancipadora”.	336	597	387	607	482	680	8
Disponible	389	597	425	607	482	680	8
en:	71	606	81	616	482	680	8
http://www.clacso.org.ar/difusion/Declaracion_GT_politicas_educativas/declaracion_gt_politicas_	106	606	425	616	482	680	8
educativas.htm	71	616	119	626	482	680	8
66	57	636	67	649	482	680	8
Integra	305	637	332	647	482	680	8
Educativa	334	637	369	647	482	680	8
Vol.	371	637	386	647	482	680	8
VII	388	637	401	647	482	680	8
/	403	637	406	647	482	680	8
Nº	408	637	419	647	482	680	8
2	421	637	425	647	482	680	8
Salir	377	42	393	53	482	680	9
de	396	42	404	53	482	680	9
PISA	406	42	425	53	482	680	9
desigualdades	57	69	118	82	482	680	9
existentes,	124	69	170	82	482	680	9
las	176	69	187	82	482	680	9
cristaliza	194	69	233	82	482	680	9
y	239	69	244	82	482	680	9
pretende	250	69	290	82	482	680	9
explicarlas	296	69	342	82	482	680	9
desde	348	69	373	82	482	680	9
un	379	69	391	82	482	680	9
marco	397	69	425	82	482	680	9
aparentemente	57	82	123	96	482	680	9
neutral	126	82	157	96	482	680	9
y	160	82	165	96	482	680	9
científico.	168	82	212	96	482	680	9
Creo	71	105	94	119	482	680	9
que,	96	105	115	119	482	680	9
apelando	117	105	157	119	482	680	9
al	160	105	167	119	482	680	9
buen	170	105	192	119	482	680	9
sentido	194	105	227	119	482	680	9
común,	229	105	263	119	482	680	9
los	265	105	277	119	482	680	9
países	280	105	306	119	482	680	9
latinoamericanos	308	105	384	119	482	680	9
deberían	386	105	425	119	482	680	9
retirarse	57	118	94	132	482	680	9
inmediatamente	98	118	170	132	482	680	9
del	173	118	187	132	482	680	9
programa	190	118	234	132	482	680	9
PISA.	237	118	264	132	482	680	9
Los	267	118	284	132	482	680	9
resultados	288	118	333	132	482	680	9
de	336	118	347	132	482	680	9
las	351	118	362	132	482	680	9
pruebas	366	118	401	132	482	680	9
nada	404	118	425	132	482	680	9
aportan	57	131	91	145	482	680	9
que	94	131	110	145	482	680	9
ya	113	131	122	145	482	680	9
no	125	131	137	145	482	680	9
sepamos	139	131	177	145	482	680	9
sobre	179	131	204	145	482	680	9
el	206	131	214	145	482	680	9
funcionamiento	217	131	287	145	482	680	9
de	290	131	301	145	482	680	9
nuestros	303	131	341	145	482	680	9
sistemas	344	131	380	145	482	680	9
escolares.	383	131	425	145	482	680	9
Tampoco	57	145	98	158	482	680	9
el	102	145	109	158	482	680	9
premio	113	145	145	158	482	680	9
consuelo	148	145	187	158	482	680	9
de	190	145	201	158	482	680	9
aspirar	204	145	234	158	482	680	9
a	237	145	242	158	482	680	9
ocupar	245	145	276	158	482	680	9
un	279	145	290	158	482	680	9
lugar	294	145	316	158	482	680	9
en	320	145	330	158	482	680	9
los	334	145	346	158	482	680	9
estudios	349	145	385	158	482	680	9
de	389	145	399	158	482	680	9
casos	402	145	425	158	482	680	9
que	57	158	73	172	482	680	9
sirven	76	158	103	172	482	680	9
para	106	158	125	172	482	680	9
mostrar	128	158	163	172	482	680	9
cómo,	166	158	194	172	482	680	9
aún	197	158	213	172	482	680	9
en	216	158	227	172	482	680	9
las	230	158	242	172	482	680	9
situaciones	245	158	294	172	482	680	9
de	297	158	307	172	482	680	9
mayor	310	158	339	172	482	680	9
penuria,	342	158	378	172	482	680	9
es	382	158	390	172	482	680	9
posible	394	158	425	172	482	680	9
alcanzar	57	171	93	185	482	680	9
un	96	171	108	185	482	680	9
alto	111	171	128	185	482	680	9
rendimiento	131	171	186	185	482	680	9
en	189	171	200	185	482	680	9
nuestros	203	171	241	185	482	680	9
sistemas	244	171	280	185	482	680	9
escolares.	284	171	326	185	482	680	9
El	329	171	339	185	482	680	9
recurso	343	171	376	185	482	680	9
a	379	171	384	185	482	680	9
los	387	171	399	185	482	680	9
casos	402	171	425	185	482	680	9
ejemplares	57	184	104	198	482	680	9
oculta	109	184	136	198	482	680	9
más	141	184	159	198	482	680	9
que	164	184	180	198	482	680	9
muestra	185	184	221	198	482	680	9
la	226	184	233	198	482	680	9
complejidad	238	184	293	198	482	680	9
de	298	184	308	198	482	680	9
los	313	184	326	198	482	680	9
procesos	331	184	369	198	482	680	9
de	374	184	385	198	482	680	9
reforma	390	184	425	198	482	680	9
educativa	57	197	98	211	482	680	9
y	101	197	106	211	482	680	9
los	109	197	121	211	482	680	9
necesarios	124	197	170	211	482	680	9
cambios	172	197	209	211	482	680	9
en	212	197	222	211	482	680	9
las	225	197	237	211	482	680	9
prácticas	239	197	278	211	482	680	9
escolares.	281	197	323	211	482	680	9
PISA	71	221	94	234	482	680	9
simplifica	98	221	140	234	482	680	9
lo	144	221	152	234	482	680	9
que	156	221	172	234	482	680	9
es	175	221	184	234	482	680	9
complejo.	188	221	231	234	482	680	9
PISA	235	221	258	234	482	680	9
jerarquiza	262	221	306	234	482	680	9
lo	309	221	318	234	482	680	9
que	321	221	337	234	482	680	9
no	341	221	352	234	482	680	9
tiene	356	221	378	234	482	680	9
un	381	221	393	234	482	680	9
orden.	396	221	425	234	482	680	9
PISA	57	234	80	248	482	680	9
compara	84	234	122	248	482	680	9
lo	126	234	135	248	482	680	9
incomparable.	139	234	202	248	482	680	9
PISA	206	234	230	248	482	680	9
silencia	234	234	267	248	482	680	9
lo	271	234	279	248	482	680	9
que	283	234	299	248	482	680	9
la	303	234	311	248	482	680	9
realidad	315	234	351	248	482	680	9
amplifica.	355	234	398	248	482	680	9
PISA	402	234	425	248	482	680	9
distrae	57	247	86	261	482	680	9
lo	90	247	99	261	482	680	9
que	103	247	119	261	482	680	9
merece	122	247	155	261	482	680	9
atención.	159	247	199	261	482	680	9
PISA	203	247	227	261	482	680	9
consagra	230	247	269	261	482	680	9
lo	273	247	282	261	482	680	9
que	286	247	302	261	482	680	9
es	306	247	314	261	482	680	9
banal	318	247	342	261	482	680	9
y	346	247	351	261	482	680	9
trivializa	355	247	393	261	482	680	9
lo	397	247	405	261	482	680	9
que	409	247	425	261	482	680	9
debería	57	260	90	274	482	680	9
ser	92	260	105	274	482	680	9
fundamental.	108	260	167	274	482	680	9
•	77	283	82	297	482	680	9
¿Cómo	85	283	121	297	482	680	9
salir	124	283	145	297	482	680	9
de	148	283	160	297	482	680	9
PISA?	163	283	194	297	482	680	9
Tomando	197	283	245	297	482	680	9
la	248	283	256	297	482	680	9
decisión	259	283	301	297	482	680	9
política	304	283	341	297	482	680	9
de	344	283	356	297	482	680	9
hacerlo	359	283	396	297	482	680	9
Las	57	306	73	320	482	680	9
decisiones	77	306	122	320	482	680	9
políticas	126	306	163	320	482	680	9
tienen	167	306	195	320	482	680	9
siempre	199	306	234	320	482	680	9
consecuencias.	239	306	304	320	482	680	9
Seguir	308	306	337	320	482	680	9
en	341	306	352	320	482	680	9
PISA,	356	306	382	320	482	680	9
también.	386	306	425	320	482	680	9
Si	57	320	65	333	482	680	9
un	70	320	82	333	482	680	9
país	87	320	104	333	482	680	9
latinoamericano	109	320	180	333	482	680	9
se	185	320	194	333	482	680	9
retirara	199	320	232	333	482	680	9
del	237	320	250	333	482	680	9
programa	255	320	298	333	482	680	9
de	303	320	313	333	482	680	9
la	318	320	326	333	482	680	9
OCDE,	330	320	366	333	482	680	9
buena	371	320	398	333	482	680	9
parte	402	320	425	333	482	680	9
de	57	333	67	347	482	680	9
los	71	333	84	347	482	680	9
medios	88	333	120	347	482	680	9
de	124	333	134	347	482	680	9
comunicación	138	333	200	347	482	680	9
y	204	333	210	347	482	680	9
los	214	333	226	347	482	680	9
sectores	230	333	266	347	482	680	9
más	270	333	287	347	482	680	9
conservadores	291	333	354	347	482	680	9
de	358	333	369	347	482	680	9
la	373	333	380	347	482	680	9
sociedad,	384	333	425	347	482	680	9
afirmarían	57	346	103	360	482	680	9
que	106	346	122	360	482	680	9
la	125	346	132	360	482	680	9
decisión	135	346	172	360	482	680	9
pone	175	346	197	360	482	680	9
en	200	346	211	360	482	680	9
evidencia	214	346	255	360	482	680	9
el	258	346	266	360	482	680	9
desinterés	269	346	314	360	482	680	9
del	317	346	330	360	482	680	9
gobierno	333	346	373	360	482	680	9
en	376	346	387	360	482	680	9
mejorar	390	346	425	360	482	680	9
la	57	359	64	373	482	680	9
calidad	67	359	98	373	482	680	9
de	100	359	111	373	482	680	9
su	113	359	123	373	482	680	9
sistema	125	359	158	373	482	680	9
educativo	160	359	203	373	482	680	9
nacional.	205	359	245	373	482	680	9
Durante	247	359	285	373	482	680	9
semanas	287	359	324	373	482	680	9
se	326	359	335	373	482	680	9
harían	338	359	366	373	482	680	9
denuncias	368	359	412	373	482	680	9
de	415	359	425	373	482	680	9
la	57	372	64	386	482	680	9
más	67	372	85	386	482	680	9
variada	88	372	120	386	482	680	9
especie.	123	372	157	386	482	680	9
Se	161	372	171	386	482	680	9
diría	175	372	195	386	482	680	9
que	198	372	214	386	482	680	9
el	217	372	225	386	482	680	9
ministro	228	372	266	386	482	680	9
de	269	372	280	386	482	680	9
educación	283	372	328	386	482	680	9
es	331	372	340	386	482	680	9
un	343	372	355	386	482	680	9
irresponsable	358	372	417	386	482	680	9
y	420	372	425	386	482	680	9
se	57	386	65	399	482	680	9
exigiría	68	386	101	399	482	680	9
su	104	386	114	399	482	680	9
renuncia.	117	386	158	399	482	680	9
Se	161	386	172	399	482	680	9
afirmaría	175	386	215	399	482	680	9
que	218	386	234	399	482	680	9
el	237	386	245	399	482	680	9
país	248	386	265	399	482	680	9
está	268	386	285	399	482	680	9
a	288	386	293	399	482	680	9
la	296	386	304	399	482	680	9
deriva,	307	386	337	399	482	680	9
que	340	386	356	399	482	680	9
el	359	386	367	399	482	680	9
fracaso	370	386	401	399	482	680	9
en	404	386	415	399	482	680	9
la	418	386	425	399	482	680	9
formación	57	399	102	413	482	680	9
de	105	399	116	413	482	680	9
nuestra	118	399	151	413	482	680	9
juventud	153	399	192	413	482	680	9
expresa	195	399	228	413	482	680	9
el	230	399	238	413	482	680	9
fracaso	241	399	272	413	482	680	9
de	274	399	285	413	482	680	9
un	288	399	299	413	482	680	9
proyecto	302	399	341	413	482	680	9
de	344	399	354	413	482	680	9
país	357	399	374	413	482	680	9
condenado	377	399	425	413	482	680	9
a	57	412	61	426	482	680	9
seguir	64	412	91	426	482	680	9
sufriendo	94	412	136	426	482	680	9
las	139	412	151	426	482	680	9
consecuencias	154	412	216	426	482	680	9
del	219	412	233	426	482	680	9
atraso	236	412	262	426	482	680	9
y	265	412	270	426	482	680	9
la	273	412	281	426	482	680	9
ignorancia.	284	412	334	426	482	680	9
En	337	412	350	426	482	680	9
suma,	353	412	379	426	482	680	9
se	382	412	390	426	482	680	9
diría	393	412	414	426	482	680	9
lo	417	412	425	426	482	680	9
mismo	57	425	87	439	482	680	9
que	90	425	106	439	482	680	9
se	109	425	118	439	482	680	9
dice	121	425	140	439	482	680	9
cada	143	425	162	439	482	680	9
vez	166	425	180	439	482	680	9
que	183	425	199	439	482	680	9
se	203	425	211	439	482	680	9
publican	215	425	253	439	482	680	9
los	256	425	268	439	482	680	9
resultados	272	425	317	439	482	680	9
de	320	425	330	439	482	680	9
las	333	425	345	439	482	680	9
pruebas	348	425	383	439	482	680	9
cada	386	425	406	439	482	680	9
tres	409	425	425	439	482	680	9
años.	57	438	80	452	482	680	9
No	82	438	97	452	482	680	9
parece	100	438	129	452	482	680	9
ser	132	438	144	452	482	680	9
tan	147	438	161	452	482	680	9
grave.	164	438	191	452	482	680	9
Salir	71	461	92	475	482	680	9
de	96	461	107	475	482	680	9
PISA	111	461	132	475	482	680	9
no	136	461	148	475	482	680	9
significa	152	461	189	475	482	680	9
de	193	461	204	475	482	680	9
modo	208	461	234	475	482	680	9
alguno	238	461	269	475	482	680	9
abandonar	273	461	320	475	482	680	9
la	324	461	332	475	482	680	9
necesaria	336	461	377	475	482	680	9
y	381	461	386	475	482	680	9
urgente	391	461	425	475	482	680	9
voluntad	57	475	96	488	482	680	9
de	100	475	110	488	482	680	9
evaluar	115	475	147	488	482	680	9
y	151	475	156	488	482	680	9
analizar	160	475	195	488	482	680	9
de	199	475	210	488	482	680	9
forma	214	475	241	488	482	680	9
sistemática	245	475	293	488	482	680	9
y	298	475	303	488	482	680	9
rigurosa	307	475	344	488	482	680	9
los	348	475	360	488	482	680	9
avances	365	475	398	488	482	680	9
en	403	475	413	488	482	680	9
la	418	475	425	488	482	680	9
promoción	57	488	106	502	482	680	9
del	109	488	122	502	482	680	9
derecho	125	488	161	502	482	680	9
a	163	488	168	502	482	680	9
la	171	488	179	502	482	680	9
educación.	181	488	229	502	482	680	9
Tampoco,	232	488	276	502	482	680	9
dejar	279	488	301	502	482	680	9
de	304	488	314	502	482	680	9
multiplicar	317	488	366	502	482	680	9
los	369	488	381	502	482	680	9
esfuerzos	384	488	425	502	482	680	9
para	57	501	76	515	482	680	9
mejorar	79	501	114	515	482	680	9
la	116	501	124	515	482	680	9
calidad	127	501	158	515	482	680	9
de	161	501	171	515	482	680	9
los	174	501	187	515	482	680	9
aprendizajes	189	501	244	515	482	680	9
de	247	501	258	515	482	680	9
nuestros	260	501	298	515	482	680	9
alumnos	301	501	338	515	482	680	9
y	341	501	346	515	482	680	9
alumnas	349	501	385	515	482	680	9
en	388	501	399	515	482	680	9
todas	402	501	425	515	482	680	9
las	57	514	68	528	482	680	9
edades.	71	514	103	528	482	680	9
De	106	514	120	528	482	680	9
hecho,	123	514	152	528	482	680	9
casi	155	514	171	528	482	680	9
todos	174	514	198	528	482	680	9
los	201	514	214	528	482	680	9
países	216	514	242	528	482	680	9
latinoamericanos	245	514	321	528	482	680	9
disponen	324	514	364	528	482	680	9
de	367	514	378	528	482	680	9
complejos	380	514	425	528	482	680	9
y,	57	527	64	541	482	680	9
en	69	527	80	541	482	680	9
algunos	86	527	120	541	482	680	9
casos,	126	527	151	541	482	680	9
excelentes	157	527	202	541	482	680	9
sistemas	208	527	245	541	482	680	9
de	250	527	261	541	482	680	9
evaluación	267	527	314	541	482	680	9
implementados	319	527	388	541	482	680	9
a	393	527	398	541	482	680	9
nivel	404	527	425	541	482	680	9
nacional,	57	541	97	554	482	680	9
como	99	541	124	554	482	680	9
es	127	541	136	554	482	680	9
el	139	541	146	554	482	680	9
caso	149	541	168	554	482	680	9
de	171	541	181	554	482	680	9
Brasil,	184	541	212	554	482	680	9
Argentina	215	541	259	554	482	680	9
y	262	541	267	554	482	680	9
México,	270	541	306	554	482	680	9
entre	308	541	332	554	482	680	9
otros.	334	541	360	554	482	680	9
Cualquiera	363	541	412	554	482	680	9
de	415	541	425	554	482	680	9
estos	57	554	79	568	482	680	9
sistemas	82	554	118	568	482	680	9
es	122	554	131	568	482	680	9
mucho	134	554	165	568	482	680	9
más	168	554	185	568	482	680	9
completo	188	554	230	568	482	680	9
y	234	554	239	568	482	680	9
sofisticado	242	554	289	568	482	680	9
que	292	554	308	568	482	680	9
el	312	554	319	568	482	680	9
esquema	323	554	361	568	482	680	9
de	364	554	375	568	482	680	9
evaluación	378	554	425	568	482	680	9
que	57	567	73	581	482	680	9
propone	76	567	113	581	482	680	9
la	116	567	124	581	482	680	9
OCDE.	126	567	162	581	482	680	9
Del	71	590	87	604	482	680	9
mismo	92	590	123	604	482	680	9
modo,	127	590	156	604	482	680	9
salir	161	589	181	604	482	680	9
de	186	589	197	604	482	680	9
PISA	201	589	222	604	482	680	9
tampoco	227	590	265	604	482	680	9
significa	270	590	307	604	482	680	9
rechazar	312	590	350	604	482	680	9
la	355	590	362	604	482	680	9
participación	367	590	425	604	482	680	9
en	57	603	67	617	482	680	9
evaluaciones	75	603	131	617	482	680	9
internacionales.	139	603	209	617	482	680	9
Por	217	603	234	617	482	680	9
ejemplo,	242	603	280	617	482	680	9
las	288	603	299	617	482	680	9
pruebas	307	603	342	617	482	680	9
del	350	603	363	617	482	680	9
Laboratorio	371	603	425	617	482	680	9
Integra	57	637	83	647	482	680	9
Educativa	85	637	120	647	482	680	9
Vol.	123	637	137	647	482	680	9
VII	139	637	152	647	482	680	9
/	154	637	157	647	482	680	9
Nº	160	637	170	647	482	680	9
2	172	637	176	647	482	680	9
67	415	636	425	649	482	680	9
Pablo	57	42	75	53	482	680	10
Gentili	77	42	101	53	482	680	10
Latinoamericano	57	69	133	82	482	680	10
de	135	69	146	82	482	680	10
Evaluación	148	69	197	82	482	680	10
de	199	69	209	82	482	680	10
la	212	69	219	82	482	680	10
Calidad	221	69	256	82	482	680	10
de	258	69	268	82	482	680	10
la	270	69	278	82	482	680	10
Educación	280	69	327	82	482	680	10
(LLECE)	329	69	373	82	482	680	10
coordinado	375	69	425	82	482	680	10
por	57	82	72	96	482	680	10
la	76	82	83	96	482	680	10
oficina	86	82	116	96	482	680	10
regional	120	82	156	96	482	680	10
de	160	82	170	96	482	680	10
la	174	82	181	96	482	680	10
UNESCO	184	82	232	96	482	680	10
en	235	82	245	96	482	680	10
América	249	82	286	96	482	680	10
Latina,	289	82	321	96	482	680	10
las	324	82	336	96	482	680	10
que	339	82	355	96	482	680	10
constituyen	359	82	410	96	482	680	10
un	414	82	425	96	482	680	10
aporte	57	95	85	109	482	680	10
de	89	95	100	109	482	680	10
mucho	104	95	135	109	482	680	10
mayor	139	95	168	109	482	680	10
relevancia	172	95	216	109	482	680	10
para	221	95	240	109	482	680	10
un	244	95	256	109	482	680	10
conocimiento	260	95	321	109	482	680	10
riguroso	325	95	363	109	482	680	10
de	367	95	378	109	482	680	10
la	382	95	390	109	482	680	10
calidad	394	95	425	109	482	680	10
educativa	57	108	98	122	482	680	10
en	104	108	115	122	482	680	10
la	121	108	129	122	482	680	10
región.	134	108	166	122	482	680	10
La	171	108	183	122	482	680	10
especialista	189	108	238	122	482	680	10
ecuatoriana	244	108	296	122	482	680	10
Rosa	302	108	323	122	482	680	10
María	329	108	356	122	482	680	10
Torres	362	108	391	122	482	680	10
(2014)	397	108	425	122	482	680	10
destaca,	57	121	91	135	482	680	10
con	94	121	110	135	482	680	10
razón,	113	121	141	135	482	680	10
las	143	121	155	135	482	680	10
ventajas	157	121	192	135	482	680	10
de	195	121	206	135	482	680	10
las	208	121	220	135	482	680	10
pruebas	222	121	257	135	482	680	10
de	259	121	270	135	482	680	10
la	272	121	280	135	482	680	10
UNESCO,	283	121	333	135	482	680	10
en	336	121	347	135	482	680	10
contraposición	349	121	415	135	482	680	10
al	418	121	425	135	482	680	10
reduccionismo	57	135	122	148	482	680	10
analítico	125	135	163	148	482	680	10
de	166	135	176	148	482	680	10
PISA.	179	135	205	148	482	680	10
Además,	71	158	110	172	482	680	10
en	115	158	126	172	482	680	10
un	131	158	143	172	482	680	10
contexto	149	158	189	172	482	680	10
de	194	158	205	172	482	680	10
consolidación	210	158	274	172	482	680	10
de	279	158	290	172	482	680	10
las	295	158	307	172	482	680	10
políticas	312	158	351	172	482	680	10
de	356	158	367	172	482	680	10
integración	372	158	425	172	482	680	10
regional,	57	171	98	185	482	680	10
los	103	171	116	185	482	680	10
gobiernos	120	171	166	185	482	680	10
de	171	171	182	185	482	680	10
América	187	171	225	185	482	680	10
Latina	230	171	260	185	482	680	10
no	265	171	277	185	482	680	10
deberían	282	171	322	185	482	680	10
ahorrar	327	171	362	185	482	680	10
esfuerzos	367	171	409	185	482	680	10
en	414	171	425	185	482	680	10
la	57	184	65	198	482	680	10
construcción	70	184	130	198	482	680	10
de	136	184	147	198	482	680	10
sistemas	153	184	191	198	482	680	10
internacionales	196	184	267	198	482	680	10
de	273	184	283	198	482	680	10
evaluación	289	184	338	198	482	680	10
que	344	184	361	198	482	680	10
respondan	367	184	415	198	482	680	10
a	420	184	425	198	482	680	10
una	57	197	73	211	482	680	10
perspectiva	79	197	131	211	482	680	10
más	136	197	154	211	482	680	10
autónoma	159	197	205	211	482	680	10
y	211	197	216	211	482	680	10
soberana	221	197	262	211	482	680	10
sobre	267	197	292	211	482	680	10
sus	298	197	312	211	482	680	10
sistemas	317	197	355	211	482	680	10
escolares.	360	197	405	211	482	680	10
No	410	197	425	211	482	680	10
deja	57	211	75	224	482	680	10
de	80	211	91	224	482	680	10
ser	95	211	109	224	482	680	10
frustrante	113	211	159	224	482	680	10
los	163	211	176	224	482	680	10
escasos	181	211	214	224	482	680	10
avances	218	211	253	224	482	680	10
que	258	211	275	224	482	680	10
ha	279	211	290	224	482	680	10
habido	295	211	326	224	482	680	10
en	331	211	342	224	482	680	10
la	346	211	354	224	482	680	10
materia,	359	211	397	224	482	680	10
tanto	401	211	425	224	482	680	10
en	57	224	68	238	482	680	10
el	72	224	80	238	482	680	10
MERCOSUR,	85	224	153	238	482	680	10
como	158	224	183	238	482	680	10
en	188	224	199	238	482	680	10
las	204	224	216	238	482	680	10
nuevas	220	224	251	238	482	680	10
instituciones	256	224	315	238	482	680	10
regionales	319	224	367	238	482	680	10
promovidas	371	224	425	238	482	680	10
en	57	237	68	251	482	680	10
la	72	237	80	251	482	680	10
última	84	237	114	251	482	680	10
década	118	237	150	251	482	680	10
por	154	237	170	251	482	680	10
gobiernos	174	237	220	251	482	680	10
que	224	237	241	251	482	680	10
comparten	245	237	295	251	482	680	10
una	299	237	316	251	482	680	10
misma	320	237	350	251	482	680	10
sintonía	355	237	392	251	482	680	10
en	396	237	407	251	482	680	10
sus	411	237	425	251	482	680	10
perspectivas	57	250	113	264	482	680	10
estratégicas.	117	250	174	264	482	680	10
La	178	250	190	264	482	680	10
integración	194	250	247	264	482	680	10
educativa	251	250	294	264	482	680	10
latinoamericana	299	250	373	264	482	680	10
y	377	250	382	264	482	680	10
caribeña	386	250	425	264	482	680	10
debería	57	263	91	277	482	680	10
avanzar	95	263	130	277	482	680	10
y	135	263	140	277	482	680	10
consolidarse,	144	263	205	277	482	680	10
Contar	209	263	242	277	482	680	10
con	247	263	263	277	482	680	10
sistemas	268	263	306	277	482	680	10
confiables	310	263	357	277	482	680	10
de	361	263	372	277	482	680	10
evaluación	376	263	425	277	482	680	10
educativa	57	277	100	290	482	680	10
sería	105	277	126	290	482	680	10
un	131	277	142	290	482	680	10
gran	147	277	168	290	482	680	10
aporte	172	277	202	290	482	680	10
a	206	277	211	290	482	680	10
este	216	277	233	290	482	680	10
proceso.	238	277	277	290	482	680	10
En	281	277	295	290	482	680	10
nada	299	277	321	290	482	680	10
contribuye	325	277	375	290	482	680	10
PISA	380	277	404	290	482	680	10
con	409	277	425	290	482	680	10
dichos	57	290	86	304	482	680	10
desafíos.	90	290	129	304	482	680	10
Por	133	290	150	304	482	680	10
el	153	290	161	304	482	680	10
contrario,	164	290	210	304	482	680	10
nos	214	290	229	304	482	680	10
distrae	233	290	264	304	482	680	10
de	267	290	278	304	482	680	10
ellos	281	290	303	304	482	680	10
y,	306	290	313	304	482	680	10
sistemáticamente,	317	290	399	304	482	680	10
pone	402	290	425	304	482	680	10
en	57	303	68	317	482	680	10
ridículo	73	303	111	317	482	680	10
los	116	303	129	317	482	680	10
importantísimos	135	303	213	317	482	680	10
avances	219	303	255	317	482	680	10
que	260	303	277	317	482	680	10
han	282	303	300	317	482	680	10
habido	305	303	338	317	482	680	10
en	343	303	354	317	482	680	10
la	359	303	367	317	482	680	10
promoción	373	303	425	317	482	680	10
de	57	316	68	330	482	680	10
políticas	73	316	113	330	482	680	10
educativas	118	316	167	330	482	680	10
incluyentes	172	316	227	330	482	680	10
y	231	316	237	330	482	680	10
democráticas	241	316	304	330	482	680	10
promovidas	309	316	365	330	482	680	10
durante	370	316	407	330	482	680	10
los	412	316	425	330	482	680	10
últimos	57	329	93	343	482	680	10
años.	96	329	121	343	482	680	10
PISA	71	353	94	366	482	680	10
es,	98	353	109	366	482	680	10
simplemente,	113	353	173	366	482	680	10
una	176	353	193	366	482	680	10
invitación	196	353	240	366	482	680	10
a	244	353	248	366	482	680	10
la	252	353	259	366	482	680	10
humillación,	263	353	319	366	482	680	10
al	322	353	330	366	482	680	10
escarnio	333	353	370	366	482	680	10
público.	374	353	410	366	482	680	10
La	413	353	425	366	482	680	10
educación	57	366	101	380	482	680	10
latinoamericana	106	366	177	380	482	680	10
ha	182	366	193	380	482	680	10
alcanzado	198	366	241	380	482	680	10
grandes	246	366	281	380	482	680	10
avances	286	366	320	380	482	680	10
gracias	325	366	355	380	482	680	10
al	360	366	368	380	482	680	10
esfuerzo	373	366	410	380	482	680	10
de	415	366	425	380	482	680	10
nuestras	57	379	93	393	482	680	10
sociedades,	96	379	146	393	482	680	10
nuestros	148	379	186	393	482	680	10
docentes,	188	379	230	393	482	680	10
nuestros	233	379	271	393	482	680	10
alumnos	273	379	311	393	482	680	10
y,	313	379	320	393	482	680	10
algunas	323	379	356	393	482	680	10
veces,	359	379	385	393	482	680	10
nuestros	388	379	425	393	482	680	10
gobiernos.	57	392	104	406	482	680	10
PISA	106	392	130	406	482	680	10
parece	132	392	161	406	482	680	10
burlarse	164	392	200	406	482	680	10
de	202	392	213	406	482	680	10
ellos.	216	392	239	406	482	680	10
¿Por	241	392	262	406	482	680	10
qué	265	392	281	406	482	680	10
aceptarlo?	284	392	329	406	482	680	10
¿Por	332	392	353	406	482	680	10
qué	355	392	372	406	482	680	10
aceptar	374	392	406	406	482	680	10
que	409	392	425	406	482	680	10
técnicos	57	405	93	419	482	680	10
de	96	405	106	419	482	680	10
dudosa	109	405	140	419	482	680	10
competencia	143	405	199	419	482	680	10
y	202	405	207	419	482	680	10
prepotente	210	405	258	419	482	680	10
actitud,	261	405	294	419	482	680	10
que	297	405	313	419	482	680	10
circulan	316	405	352	419	482	680	10
por	354	405	370	419	482	680	10
el	373	405	380	419	482	680	10
mundo	383	405	415	419	482	680	10
al	418	405	425	419	482	680	10
igual	57	419	78	432	482	680	10
que	82	419	98	432	482	680	10
pastores	102	419	138	432	482	680	10
evangélicos	142	419	193	432	482	680	10
pregonando	196	419	250	432	482	680	10
la	253	419	261	432	482	680	10
palabra	264	419	297	432	482	680	10
divina,	300	419	330	432	482	680	10
nos	334	419	349	432	482	680	10
deban	353	419	380	432	482	680	10
decir	383	419	405	432	482	680	10
qué	409	419	425	432	482	680	10
es	57	432	65	446	482	680	10
lo	69	432	78	446	482	680	10
que	81	432	98	446	482	680	10
nuestros	101	432	139	446	482	680	10
jóvenes	143	432	175	446	482	680	10
deben	179	432	206	446	482	680	10
saber	210	432	233	446	482	680	10
y	237	432	242	446	482	680	10
nuestras	245	432	282	446	482	680	10
escuelas	286	432	321	446	482	680	10
enseñar?	325	432	364	446	482	680	10
La	367	432	379	446	482	680	10
soberanía	383	432	425	446	482	680	10
de	57	445	67	459	482	680	10
una	70	445	87	459	482	680	10
nación,	90	445	122	459	482	680	10
de	125	445	136	459	482	680	10
un	139	445	150	459	482	680	10
continente,	153	445	204	459	482	680	10
se	207	445	216	459	482	680	10
juega	219	445	242	459	482	680	10
también	245	445	281	459	482	680	10
en	284	445	295	459	482	680	10
este	298	445	315	459	482	680	10
terreno.	319	445	354	459	482	680	10
Sería	357	445	380	459	482	680	10
bueno	383	445	411	459	482	680	10
no	414	445	425	459	482	680	10
dejarse	57	458	88	472	482	680	10
engañar	90	458	126	472	482	680	10
por	129	458	144	472	482	680	10
las	147	458	159	472	482	680	10
promesas	161	458	203	472	482	680	10
de	206	458	216	472	482	680	10
un	219	458	231	472	482	680	10
conjunto	233	458	273	472	482	680	10
de	276	458	287	472	482	680	10
infografías	289	458	336	472	482	680	10
animadas	339	458	380	472	482	680	10
y	383	458	388	472	482	680	10
algunos	391	458	425	472	482	680	10
voluminosos	57	471	113	485	482	680	10
informes	115	471	154	485	482	680	10
que	157	471	173	485	482	680	10
aspiran	175	471	207	485	482	680	10
a	209	471	214	485	482	680	10
resucitar	216	471	255	485	482	680	10
el	257	471	265	485	482	680	10
poder	267	471	293	485	482	680	10
hipnótico	296	471	339	485	482	680	10
que	341	471	357	485	482	680	10
los	359	471	372	485	482	680	10
espejitos	374	471	412	485	482	680	10
de	415	471	425	485	482	680	10
colores	57	485	89	498	482	680	10
tenían	91	485	119	498	482	680	10
para	122	485	141	498	482	680	10
los	144	485	156	498	482	680	10
conquistadores.	159	485	229	498	482	680	10
Los	71	508	88	521	482	680	10
gobiernos	92	508	137	521	482	680	10
latinoamericanos	141	508	217	521	482	680	10
gastan	222	508	250	521	482	680	10
cuantiosas	255	508	301	521	482	680	10
sumas	305	508	332	521	482	680	10
en	337	508	348	521	482	680	10
la	353	508	360	521	482	680	10
aplicación	365	508	410	521	482	680	10
de	415	508	425	521	482	680	10
PISA.	57	521	83	535	482	680	10
Paralelamente,	87	521	153	535	482	680	10
la	157	521	164	535	482	680	10
UNESCO	168	521	216	535	482	680	10
pena	220	521	241	535	482	680	10
la	244	521	252	535	482	680	10
escasez	256	521	287	535	482	680	10
de	291	521	302	535	482	680	10
recursos	305	521	342	535	482	680	10
para	346	521	365	535	482	680	10
financiar	369	521	408	535	482	680	10
sus	412	521	425	535	482	680	10
acciones	57	534	94	548	482	680	10
en	99	534	109	548	482	680	10
la	114	534	121	548	482	680	10
región.	126	534	158	548	482	680	10
Mucho	162	534	194	548	482	680	10
más	199	534	216	548	482	680	10
útil	220	534	235	548	482	680	10
sería	240	534	261	548	482	680	10
que	265	534	281	548	482	680	10
países	286	534	312	548	482	680	10
como	316	534	341	548	482	680	10
Brasil,	345	534	374	548	482	680	10
Argentina,	378	534	425	548	482	680	10
México,	57	547	92	561	482	680	10
Colombia,	95	547	142	561	482	680	10
Chile	145	547	169	561	482	680	10
y	172	547	177	561	482	680	10
Perú,	180	547	204	561	482	680	10
entre	206	547	230	561	482	680	10
otros,	232	547	258	561	482	680	10
aumentaran	261	547	313	561	482	680	10
sus	316	547	329	561	482	680	10
contribuciones	332	547	398	561	482	680	10
a	401	547	405	561	482	680	10
este	408	547	425	561	482	680	10
organismo,	57	560	107	574	482	680	10
en	110	560	120	574	482	680	10
vez	124	560	138	574	482	680	10
de	141	560	152	574	482	680	10
alimentar	155	560	197	574	482	680	10
los	200	560	213	574	482	680	10
cofres	216	560	242	574	482	680	10
de	246	560	256	574	482	680	10
la	259	560	267	574	482	680	10
OCDE	270	560	303	574	482	680	10
y	306	560	311	574	482	680	10
la	314	560	322	574	482	680	10
de	325	560	335	574	482	680	10
sus	338	560	352	574	482	680	10
socios	355	560	382	574	482	680	10
privados,	385	560	425	574	482	680	10
como	57	574	82	587	482	680	10
la	84	574	92	587	482	680	10
multinacional	95	574	156	587	482	680	10
Pearson.	159	574	197	587	482	680	10
La	71	597	83	611	482	680	10
Organización	86	597	147	611	482	680	10
de	151	597	161	611	482	680	10
Estados	165	597	200	611	482	680	10
Iberoamericanos	204	597	279	611	482	680	10
(OEI)	282	597	308	611	482	680	10
ha	313	597	323	611	482	680	10
realizado	327	597	368	611	482	680	10
importantes	372	597	425	611	482	680	10
aportes	57	610	89	624	482	680	10
desde	93	610	118	624	482	680	10
su	122	610	132	624	482	680	10
Instituto	136	610	174	624	482	680	10
de	178	610	189	624	482	680	10
Evaluación	193	610	242	624	482	680	10
y	246	610	251	624	482	680	10
Seguimiento	255	610	312	624	482	680	10
de	316	610	327	624	482	680	10
las	331	610	342	624	482	680	10
Metas	346	610	373	624	482	680	10
Educativas	377	610	425	624	482	680	10
68	57	636	67	649	482	680	10
Integra	305	637	332	647	482	680	10
Educativa	334	637	369	647	482	680	10
Vol.	371	637	386	647	482	680	10
VII	388	637	401	647	482	680	10
/	403	637	406	647	482	680	10
Nº	408	637	419	647	482	680	10
2	421	637	425	647	482	680	10
Salir	377	42	393	53	482	680	11
de	396	42	404	53	482	680	11
PISA	406	42	425	53	482	680	11
2021,	57	69	81	82	482	680	11
cuyos	84	69	109	82	482	680	11
informes	112	69	152	82	482	680	11
muestran	155	69	196	82	482	680	11
la	199	69	207	82	482	680	11
complejidad	210	69	265	82	482	680	11
de	268	69	278	82	482	680	11
los	281	69	294	82	482	680	11
procesos	297	69	335	82	482	680	11
de	338	69	349	82	482	680	11
promoción	352	69	401	82	482	680	11
de	404	69	415	82	482	680	11
la	418	69	425	82	482	680	11
calidad	57	82	88	96	482	680	11
en	91	82	101	96	482	680	11
los	104	82	117	96	482	680	11
países	119	82	145	96	482	680	11
de	148	82	159	96	482	680	11
la	161	82	169	96	482	680	11
región.	172	82	204	96	482	680	11
Tenemos	71	105	111	119	482	680	11
que	114	105	130	119	482	680	11
evaluar	133	105	165	119	482	680	11
nuestros	168	105	205	119	482	680	11
sistemas	208	105	245	119	482	680	11
escolares	248	105	287	119	482	680	11
y	290	105	295	119	482	680	11
debemos	298	105	338	119	482	680	11
hacer	341	105	365	119	482	680	11
cada	368	105	388	119	482	680	11
vez	390	105	405	119	482	680	11
más	408	105	425	119	482	680	11
en	57	118	67	132	482	680	11
este	69	118	86	132	482	680	11
campo,	88	118	121	132	482	680	11
con	122	118	139	132	482	680	11
más	140	118	158	132	482	680	11
responsabilidad	160	118	229	132	482	680	11
y	231	118	236	132	482	680	11
aprovechando	238	118	300	132	482	680	11
las	302	118	313	132	482	680	11
experiencias	315	118	369	132	482	680	11
acumuladas,	371	118	425	132	482	680	11
los	57	131	69	145	482	680	11
conocimientos	72	131	137	145	482	680	11
producidos	140	131	190	145	482	680	11
y	193	131	198	145	482	680	11
los	201	131	213	145	482	680	11
que	216	131	232	145	482	680	11
podremos	235	131	279	145	482	680	11
producir.	282	131	323	145	482	680	11
Pero	326	131	347	145	482	680	11
debemos	350	131	389	145	482	680	11
hacerlo	392	131	425	145	482	680	11
afirmando	57	145	102	158	482	680	11
que	107	145	123	158	482	680	11
la	128	145	136	158	482	680	11
educación	140	145	185	158	482	680	11
es	190	145	199	158	482	680	11
un	204	145	215	158	482	680	11
derecho	220	145	256	158	482	680	11
humano	260	145	297	158	482	680	11
fundamental	302	145	358	158	482	680	11
y	362	145	368	158	482	680	11
que	372	145	389	158	482	680	11
evaluar	393	145	425	158	482	680	11
derechos	57	158	96	172	482	680	11
es	100	158	109	172	482	680	11
una	112	158	129	172	482	680	11
cosa	132	158	151	172	482	680	11
seria	155	158	175	172	482	680	11
para	179	158	198	172	482	680	11
los	201	158	214	172	482	680	11
gobiernos,	218	158	264	172	482	680	11
las	268	158	280	172	482	680	11
sociedades,	283	158	333	172	482	680	11
nuestros	336	158	374	172	482	680	11
docentes	377	158	417	172	482	680	11
y	420	158	425	172	482	680	11
alumnos.	57	171	97	185	482	680	11
No	100	171	115	185	482	680	11
un	117	171	129	185	482	680	11
ejercicio	132	171	169	185	482	680	11
de	172	171	182	185	482	680	11
multiple	185	170	223	185	482	680	11
choice	226	170	254	185	482	680	11
de	257	171	267	185	482	680	11
dos	270	171	285	185	482	680	11
horas	288	171	312	185	482	680	11
de	315	171	326	185	482	680	11
duración.	328	171	370	185	482	680	11
Salir	71	193	92	208	482	680	11
de	94	193	105	208	482	680	11
PISA	106	193	127	208	482	680	11
nos	129	194	144	208	482	680	11
ayudará	146	194	180	208	482	680	11
a	182	194	187	208	482	680	11
dejar	188	194	210	208	482	680	11
de	212	194	222	208	482	680	11
perder	224	194	253	208	482	680	11
tiempo	255	194	286	208	482	680	11
con	288	194	304	208	482	680	11
dispositivos	306	194	357	208	482	680	11
aparentemente	359	194	425	208	482	680	11
científicos	57	207	102	221	482	680	11
que,	106	207	125	221	482	680	11
en	129	207	140	221	482	680	11
el	144	207	151	221	482	680	11
fondo,	155	207	184	221	482	680	11
no	188	207	200	221	482	680	11
son	204	207	219	221	482	680	11
otra	223	207	241	221	482	680	11
cosa	245	207	264	221	482	680	11
que	268	207	284	221	482	680	11
una	288	207	305	221	482	680	11
descartable	309	207	358	221	482	680	11
tontería.	362	207	400	221	482	680	11
Salir	404	207	425	221	482	680	11
de	57	220	67	234	482	680	11
PISA	71	220	92	234	482	680	11
nos	95	221	110	234	482	680	11
permitirá	114	221	155	234	482	680	11
tejer	159	221	179	234	482	680	11
y	182	221	188	234	482	680	11
construir	191	221	231	234	482	680	11
las	235	221	246	234	482	680	11
necesarias	250	221	294	234	482	680	11
alianzas	298	221	332	234	482	680	11
entre	336	221	359	234	482	680	11
los	362	221	375	234	482	680	11
gobiernos,	378	221	425	234	482	680	11
la	57	234	64	248	482	680	11
sociedad	69	234	107	248	482	680	11
civil,	111	234	132	248	482	680	11
las	137	234	148	248	482	680	11
organizaciones	152	234	219	248	482	680	11
populares,	223	234	269	248	482	680	11
los	273	234	286	248	482	680	11
empresarios	290	234	344	248	482	680	11
interesados	348	234	398	248	482	680	11
en	402	234	413	248	482	680	11
el	417	234	425	248	482	680	11
desarrollo	57	247	101	261	482	680	11
nacional,	106	247	146	261	482	680	11
los	150	247	163	261	482	680	11
sindicatos	167	247	211	261	482	680	11
docentes,	215	247	257	261	482	680	11
las	262	247	273	261	482	680	11
entidades	278	247	320	261	482	680	11
estudiantiles	324	247	380	261	482	680	11
y	384	247	389	261	482	680	11
toda	394	247	413	261	482	680	11
la	418	247	425	261	482	680	11
comunidad	57	260	106	274	482	680	11
educativa,	111	260	155	274	482	680	11
haciendo	160	260	200	274	482	680	11
de	205	260	215	274	482	680	11
la	220	260	228	274	482	680	11
evaluación	232	260	279	274	482	680	11
de	284	260	294	274	482	680	11
nuestras	299	260	336	274	482	680	11
escuelas	340	260	376	274	482	680	11
un	380	260	392	274	482	680	11
aporte	397	260	425	274	482	680	11
significativo	57	273	110	287	482	680	11
a	115	273	120	287	482	680	11
la	125	273	133	287	482	680	11
educación	138	273	183	287	482	680	11
como	188	273	213	287	482	680	11
una	218	273	234	287	482	680	11
herramienta	239	273	293	287	482	680	11
de	298	273	309	287	482	680	11
emancipación	314	273	376	287	482	680	11
y	381	273	386	287	482	680	11
libertad	391	273	425	287	482	680	11
humana,	57	287	95	300	482	680	11
a	98	287	102	300	482	680	11
la	105	287	113	300	482	680	11
educación	116	287	160	300	482	680	11
con	163	287	179	300	482	680	11
un	182	287	194	300	482	680	11
proyecto	196	287	236	300	482	680	11
de	238	287	249	300	482	680	11
futuro.	252	287	282	300	482	680	11
Bibliografía	57	320	120	335	482	680	11
Piketty,	57	344	93	358	482	680	11
T.	96	344	107	358	482	680	11
(2014).	109	344	141	358	482	680	11
Capital	143	344	174	358	482	680	11
in	177	344	185	358	482	680	11
the	188	344	200	358	482	680	11
Twenty-First	203	344	256	358	482	680	11
Century.	259	344	296	358	482	680	11
USA:	298	344	323	358	482	680	11
Hardvard	325	344	368	358	482	680	11
College.	371	344	409	358	482	680	11
Torres,	57	361	91	375	482	680	11
R.M.	94	361	119	375	482	680	11
(2014).	121	361	153	375	482	680	11
“PISA	155	361	183	375	482	680	11
¿para	186	361	210	375	482	680	11
qué?	212	361	233	375	482	680	11
¿El	236	361	251	375	482	680	11
Ecuador	253	361	291	375	482	680	11
en	294	361	304	375	482	680	11
PISA?”.	307	361	343	375	482	680	11
En	345	361	358	375	482	680	11
OtraEducación,	361	362	425	375	482	680	11
blog	74	375	90	389	482	680	11
de	93	375	102	389	482	680	11
educación	105	375	143	389	482	680	11
ciudadana.	147	375	191	389	482	680	11
Disponible	194	375	243	388	482	680	11
en:	247	375	260	388	482	680	11
http://otra-educacion.blogspot.com.	263	375	425	388	482	680	11
ar/2014/04/pisa-para-que.html?m=1	74	388	236	402	482	680	11
Integra	57	637	83	647	482	680	11
Educativa	85	637	120	647	482	680	11
Vol.	123	637	137	647	482	680	11
VII	139	637	152	647	482	680	11
/	154	637	157	647	482	680	11
Nº	160	637	170	647	482	680	11
2	172	637	176	647	482	680	11
69	415	636	425	649	482	680	11
