La	118	42	128	53	482	680	1
investigación	130	42	177	53	482	680	1
operativa	179	42	212	53	482	680	1
en	214	42	223	53	482	680	1
salud	225	42	243	53	482	680	1
y	246	42	250	53	482	680	1
su	252	42	260	53	482	680	1
relevancia	262	42	298	53	482	680	1
para	300	42	315	53	482	680	1
lograr	318	42	339	53	482	680	1
los	341	42	352	53	482	680	1
objetivos	354	42	386	53	482	680	1
nacionales	388	42	425	53	482	680	1
La	83	97	104	120	482	680	1
investigación	109	97	214	120	482	680	1
operativa	219	97	293	120	482	680	1
en	298	97	317	120	482	680	1
salud	322	97	363	120	482	680	1
y	368	97	377	120	482	680	1
su	382	97	399	120	482	680	1
relevancia	58	119	139	143	482	680	1
para	144	119	178	143	482	680	1
lograr	183	119	231	143	482	680	1
los	236	119	259	143	482	680	1
objetivos	264	119	336	143	482	680	1
nacionales	340	119	424	143	482	680	1
e	76	142	85	166	482	680	1
internacionales	90	142	212	166	482	680	1
de	216	142	235	166	482	680	1
desarrollo	240	142	321	166	482	680	1
en	326	142	345	166	482	680	1
Bolivia	350	142	405	166	482	680	1
Operational	90	191	187	215	482	680	1
research	192	191	259	215	482	680	1
in	263	191	279	215	482	680	1
health	284	191	334	215	482	680	1
and	339	191	368	215	482	680	1
its	373	191	392	215	482	680	1
relevance	101	214	176	238	482	680	1
to	181	214	198	238	482	680	1
reach	203	214	246	238	482	680	1
the	251	214	277	238	482	680	1
national	282	214	347	238	482	680	1
and	352	214	381	238	482	680	1
international	71	237	175	260	482	680	1
development	180	237	283	260	482	680	1
goals	288	237	329	260	482	680	1
in	334	237	350	260	482	680	1
Bolivia	355	237	411	260	482	680	1
Pilar	57	281	79	295	482	680	1
Hernández	82	281	130	295	482	680	1
Pastor	132	281	160	295	482	680	1
Investigadora	57	294	106	305	482	680	1
Instituto	57	304	88	316	482	680	1
Internacional	90	304	139	316	482	680	1
de	141	304	150	316	482	680	1
Integración	152	304	195	316	482	680	1
Convenio	57	315	93	326	482	680	1
Andrés	95	315	121	326	482	680	1
Bello	123	315	142	326	482	680	1
phernandez@iiicab.org.bo	57	326	152	337	482	680	1
RESUMEN	218	345	264	357	482	680	1
Palabras	57	459	90	471	482	680	1
claves:	93	459	118	471	482	680	1
Investigación	121	459	170	471	482	680	1
operativa,	173	459	208	471	482	680	1
brecha	211	459	236	471	482	680	1
de	238	459	247	471	482	680	1
implementación,	250	459	311	471	482	680	1
fortalecimiento	314	459	370	471	482	680	1
de	373	459	381	471	482	680	1
sistemas	384	459	414	471	482	680	1
de	417	459	425	471	482	680	1
salud,	57	470	78	482	482	680	1
Bolivia.	80	470	107	482	482	680	1
ABSTRACT	216	489	266	501	482	680	1
Keywords:	57	593	99	604	482	680	1
Operational	101	593	145	604	482	680	1
research,	147	593	180	604	482	680	1
implementation	182	593	240	604	482	680	1
gap,	242	593	257	604	482	680	1
health	260	593	282	604	482	680	1
systems	285	593	312	604	482	680	1
strengthening,	315	593	368	604	482	680	1
Bolivia.	370	593	398	604	482	680	1
Recibido:	57	612	94	624	482	680	1
Agosto	96	612	122	624	482	680	1
de	124	612	133	624	482	680	1
2013	135	612	153	624	482	680	1
/	155	612	158	624	482	680	1
Aprobado:	161	612	202	624	482	680	1
Septiembre	204	612	246	624	482	680	1
de	248	612	257	624	482	680	1
2013	259	612	277	624	482	680	1
Integra	57	637	83	647	482	680	1
Educativa	85	637	120	647	482	680	1
Vol.	123	637	137	647	482	680	1
VI	139	637	149	647	482	680	1
/	151	637	154	647	482	680	1
Nº	156	637	167	647	482	680	1
2	169	637	173	647	482	680	1
195	410	636	425	649	482	680	1
Pilar	57	42	74	53	482	680	2
Hernández	76	42	113	53	482	680	2
Pastor	115	42	136	53	482	680	2
El	57	70	67	84	482	680	2
señor	71	70	96	84	482	680	2
Mamani	100	70	137	84	482	680	2
migró	142	70	169	84	482	680	2
desde	173	70	198	84	482	680	2
el	203	70	211	84	482	680	2
Altiplano	215	70	256	84	482	680	2
para	261	70	280	84	482	680	2
cultivar	284	70	318	84	482	680	2
coca	322	70	342	84	482	680	2
en	346	70	357	84	482	680	2
los	362	70	374	84	482	680	2
Yungas	379	70	410	84	482	680	2
de	415	70	425	84	482	680	2
Bolivia.	57	83	90	97	482	680	2
Ahí,	92	83	111	97	482	680	2
en	113	83	124	97	482	680	2
su	126	83	135	97	482	680	2
trabajo	137	83	168	97	482	680	2
diario	171	83	197	97	482	680	2
en	199	83	209	97	482	680	2
el	211	83	219	97	482	680	2
monte,	221	83	253	97	482	680	2
un	255	83	266	97	482	680	2
mosquito	268	83	310	97	482	680	2
portador	312	83	351	97	482	680	2
de	353	83	364	97	482	680	2
leishmaniosis	366	83	425	97	482	680	2
le	57	97	65	110	482	680	2
infectó.	67	97	100	110	482	680	2
Él	103	97	113	110	482	680	2
desconocía	115	97	164	110	482	680	2
por	166	97	182	110	482	680	2
completo	184	97	226	110	482	680	2
esta	228	97	245	110	482	680	2
infección,	247	97	291	110	482	680	2
y	293	97	298	110	482	680	2
por	301	97	316	110	482	680	2
esto	318	97	336	110	482	680	2
no	339	97	350	110	482	680	2
le	353	97	360	110	482	680	2
dio	363	97	377	110	482	680	2
demasiada	379	97	425	110	482	680	2
importancia	57	110	110	123	482	680	2
a	113	110	118	123	482	680	2
su	121	110	130	123	482	680	2
herida	133	110	161	123	482	680	2
que	164	110	180	123	482	680	2
no	183	110	195	123	482	680	2
sanaba.	198	110	230	123	482	680	2
Unas	233	110	256	123	482	680	2
semanas	259	110	296	123	482	680	2
después,	299	110	336	123	482	680	2
al	339	110	347	123	482	680	2
ver	349	110	363	123	482	680	2
que	366	110	383	123	482	680	2
todos	385	110	410	123	482	680	2
los	413	110	425	123	482	680	2
remedios	57	123	98	137	482	680	2
caseros	101	123	133	137	482	680	2
que	137	123	153	137	482	680	2
probó	157	123	184	137	482	680	2
no	188	123	200	137	482	680	2
le	204	123	211	137	482	680	2
funcionaban,	215	123	273	137	482	680	2
decidió	277	123	309	137	482	680	2
hacer	313	123	337	137	482	680	2
un	341	123	353	137	482	680	2
esfuerzo	357	123	394	137	482	680	2
e	398	123	403	137	482	680	2
ir	407	123	414	137	482	680	2
al	418	123	425	137	482	680	2
centro	57	136	85	150	482	680	2
médico	87	136	120	150	482	680	2
más	122	136	139	150	482	680	2
cercano,	141	136	179	150	482	680	2
que	181	136	197	150	482	680	2
se	199	136	207	150	482	680	2
encontraba	209	136	259	150	482	680	2
a	261	136	266	150	482	680	2
dos	268	136	283	150	482	680	2
días	285	136	302	150	482	680	2
de	304	136	314	150	482	680	2
viaje.	316	136	339	150	482	680	2
Allí	341	136	357	150	482	680	2
le	359	136	367	150	482	680	2
tomaron	369	136	407	150	482	680	2
una	409	136	425	150	482	680	2
muestra	57	149	92	163	482	680	2
y	95	149	100	163	482	680	2
le	102	149	110	163	482	680	2
diagnosticaron	112	149	178	163	482	680	2
la	180	149	188	163	482	680	2
enfermedad.	190	149	246	163	482	680	2
A	248	149	255	163	482	680	2
su	258	149	267	163	482	680	2
vez,	270	149	287	163	482	680	2
le	289	149	297	163	482	680	2
indicaron	299	149	342	163	482	680	2
que	344	149	360	163	482	680	2
el	363	149	371	163	482	680	2
tratamiento	373	149	425	163	482	680	2
consistía	57	163	95	176	482	680	2
en	98	163	109	176	482	680	2
inyecciones	112	163	163	176	482	680	2
de	167	163	177	176	482	680	2
un	180	163	192	176	482	680	2
medicamento	195	163	256	176	482	680	2
llamado	259	163	294	176	482	680	2
Glucantime	297	163	350	176	482	680	2
®	350	163	355	171	482	680	2
que	359	163	375	176	482	680	2
tenían	378	163	406	176	482	680	2
que	409	163	425	176	482	680	2
ser	57	176	70	189	482	680	2
aplicadas	73	176	113	189	482	680	2
por	116	176	131	189	482	680	2
tres	134	176	151	189	482	680	2
semanas	154	176	190	189	482	680	2
todos	193	176	218	189	482	680	2
los	221	176	233	189	482	680	2
días.	236	176	256	189	482	680	2
Al	259	176	269	189	482	680	2
escuchar	272	176	311	189	482	680	2
esto	314	176	332	189	482	680	2
el	335	176	343	189	482	680	2
señor	346	176	370	189	482	680	2
Mamani,	373	176	413	189	482	680	2
se	416	176	425	189	482	680	2
despidió	57	189	94	203	482	680	2
de	96	189	107	203	482	680	2
la	109	189	117	203	482	680	2
enfermera	119	189	165	203	482	680	2
que	167	189	184	203	482	680	2
lo	186	189	195	203	482	680	2
atendía	197	189	229	203	482	680	2
y	232	189	237	203	482	680	2
no	239	189	251	203	482	680	2
volvió	253	189	280	203	482	680	2
más.	282	189	303	203	482	680	2
No	305	189	320	203	482	680	2
podía	322	189	347	203	482	680	2
permitirse	349	189	395	203	482	680	2
acudir	397	189	425	203	482	680	2
cada	57	202	76	216	482	680	2
día	80	202	94	216	482	680	2
a	98	202	102	216	482	680	2
un	106	202	118	216	482	680	2
centro	122	202	150	216	482	680	2
médico	154	202	187	216	482	680	2
tan	191	202	205	216	482	680	2
lejano,	209	202	238	216	482	680	2
ni	242	202	251	216	482	680	2
tampoco	255	202	294	216	482	680	2
internarse.	297	202	345	216	482	680	2
En	349	202	362	216	482	680	2
la	366	202	373	216	482	680	2
actualidad,	377	202	425	216	482	680	2
su	57	215	66	229	482	680	2
leishmaniosis	70	215	130	229	482	680	2
cutánea	134	215	168	229	482	680	2
ha	172	215	183	229	482	680	2
pasado	187	215	217	229	482	680	2
a	221	215	226	229	482	680	2
ser	230	215	243	229	482	680	2
mucocutánea,	247	215	309	229	482	680	2
y	313	215	318	229	482	680	2
le	323	215	330	229	482	680	2
ha	335	215	345	229	482	680	2
dejado	349	215	379	229	482	680	2
impedido	383	215	425	229	482	680	2
para	57	229	76	242	482	680	2
trabajar.	78	229	115	242	482	680	2
Si	117	229	126	242	482	680	2
el	129	229	137	242	482	680	2
sistema	139	229	172	242	482	680	2
de	175	229	185	242	482	680	2
salud	188	229	211	242	482	680	2
hubiera	213	229	247	242	482	680	2
utilizado	250	229	289	242	482	680	2
la	291	229	299	242	482	680	2
investigación	301	229	360	242	482	680	2
operativa	362	229	403	242	482	680	2
para	406	229	425	242	482	680	2
idear	57	242	79	255	482	680	2
una	82	242	99	255	482	680	2
estrategia	102	242	145	255	482	680	2
de	148	242	158	255	482	680	2
aplicación	162	242	207	255	482	680	2
de	210	242	220	255	482	680	2
tratamiento	224	242	276	255	482	680	2
en	279	242	290	255	482	680	2
poblaciones	293	242	346	255	482	680	2
alejadas,	349	242	386	255	482	680	2
el	390	242	397	255	482	680	2
señor	401	242	425	255	482	680	2
Mamani	57	255	94	269	482	680	2
a	97	255	101	269	482	680	2
estas	104	255	125	269	482	680	2
alturas	128	255	158	269	482	680	2
estaría	161	255	190	269	482	680	2
curado,	193	255	226	269	482	680	2
trabajando	229	255	276	269	482	680	2
con	279	255	295	269	482	680	2
normalidad	298	255	349	269	482	680	2
y	352	255	357	269	482	680	2
a	360	255	365	269	482	680	2
su	368	255	377	269	482	680	2
familia	380	255	411	269	482	680	2
no	414	255	425	269	482	680	2
le	57	268	65	282	482	680	2
faltaría	67	268	98	282	482	680	2
el	100	268	108	282	482	680	2
ingreso	110	268	143	282	482	680	2
económico	145	268	194	282	482	680	2
tan	196	268	210	282	482	680	2
necesario.	213	268	257	282	482	680	2
Ésta	259	268	279	282	482	680	2
es	281	268	290	282	482	680	2
una	292	268	308	282	482	680	2
situación	311	268	350	282	482	680	2
imaginaria	353	268	400	282	482	680	2
pero,	402	268	425	282	482	680	2
a	57	281	61	295	482	680	2
la	64	281	72	295	482	680	2
vez,	74	281	92	295	482	680	2
totalmente	94	281	143	295	482	680	2
representativa	145	281	208	295	482	680	2
de	211	281	221	295	482	680	2
la	224	281	232	295	482	680	2
realidad	234	281	270	295	482	680	2
sanitaria	273	281	310	295	482	680	2
boliviana.	313	281	356	295	482	680	2
1.	57	314	67	330	482	680	2
Clasificación	70	314	140	330	482	680	2
y	143	314	149	330	482	680	2
terminología	152	314	223	330	482	680	2
de	226	314	239	330	482	680	2
la	243	314	252	330	482	680	2
investigación	255	314	327	330	482	680	2
científica	71	329	120	344	482	680	2
en	124	329	137	344	482	680	2
salud	140	329	169	344	482	680	2
A	57	353	64	367	482	680	2
nivel	67	353	88	367	482	680	2
internacional	91	353	150	367	482	680	2
existe	153	353	177	367	482	680	2
poca	180	353	201	367	482	680	2
estandarización	204	353	273	367	482	680	2
y	276	353	281	367	482	680	2
la	284	353	291	367	482	680	2
terminología	294	353	352	367	482	680	2
es	355	353	363	367	482	680	2
muy	366	353	386	367	482	680	2
confusa,	389	353	425	367	482	680	2
así	57	366	68	380	482	680	2
como	72	366	97	380	482	680	2
heterogénea,	100	366	158	380	482	680	2
en	162	366	172	380	482	680	2
referencia	176	366	220	380	482	680	2
a	224	366	229	380	482	680	2
la	232	366	240	380	482	680	2
investigación	244	366	302	380	482	680	2
operativa,	306	366	349	380	482	680	2
tanto	353	366	376	380	482	680	2
en	380	366	391	380	482	680	2
idioma	395	366	425	380	482	680	2
castellano	57	379	100	393	482	680	2
como	104	379	129	393	482	680	2
en	133	379	144	393	482	680	2
inglés.	148	379	177	393	482	680	2
Este	181	379	200	393	482	680	2
tipo	204	379	222	393	482	680	2
de	226	379	236	393	482	680	2
investigación	240	379	299	393	482	680	2
ha	303	379	313	393	482	680	2
mostrado	317	379	359	393	482	680	2
su	363	379	373	393	482	680	2
utilidad	376	379	411	393	482	680	2
en	414	379	425	393	482	680	2
diversas	57	393	92	406	482	680	2
disciplinas,	95	393	144	406	482	680	2
sin	147	393	160	406	482	680	2
embargo,	164	393	206	406	482	680	2
su	209	393	219	406	482	680	2
aplicación	222	393	267	406	482	680	2
en	270	393	281	406	482	680	2
el	284	393	292	406	482	680	2
área	296	393	314	406	482	680	2
de	317	393	328	406	482	680	2
la	331	393	339	406	482	680	2
salud	342	393	365	406	482	680	2
se	369	393	378	406	482	680	2
encuentra	381	393	425	406	482	680	2
todavía	57	406	89	420	482	680	2
poco	92	406	114	420	482	680	2
desarrollada.	118	406	175	420	482	680	2
Es	178	406	189	420	482	680	2
por	193	406	208	420	482	680	2
esta	212	406	229	420	482	680	2
razón	233	406	258	420	482	680	2
que	261	406	278	420	482	680	2
en	281	406	292	420	482	680	2
esta	296	406	313	420	482	680	2
área,	317	406	338	420	482	680	2
y	341	406	346	420	482	680	2
en	350	406	361	420	482	680	2
contraste	364	406	405	420	482	680	2
con	409	406	425	420	482	680	2
otros	57	419	80	433	482	680	2
tipos	83	419	105	433	482	680	2
de	108	419	119	433	482	680	2
investigación	123	419	181	433	482	680	2
científica,	184	419	227	433	482	680	2
no	231	419	243	433	482	680	2
existe	246	419	271	433	482	680	2
todavía	275	419	307	433	482	680	2
demasiada	310	419	356	433	482	680	2
bibliografía	360	419	411	433	482	680	2
en	414	419	425	433	482	680	2
castellano	57	432	100	446	482	680	2
y	103	432	108	446	482	680	2
la	111	432	119	446	482	680	2
poca	121	432	142	446	482	680	2
bibliografía	145	432	196	446	482	680	2
disponible	199	432	245	446	482	680	2
está	248	432	265	446	482	680	2
en	267	432	278	446	482	680	2
inglés.	281	432	310	446	482	680	2
Para	71	455	91	469	482	680	2
entender	95	455	135	469	482	680	2
qué	139	455	156	469	482	680	2
es	160	455	169	469	482	680	2
la	173	455	181	469	482	680	2
investigación	185	455	243	469	482	680	2
operativa,	248	455	291	469	482	680	2
es	296	455	305	469	482	680	2
necesario	309	455	351	469	482	680	2
situar	355	455	380	469	482	680	2
la	384	455	392	469	482	680	2
misma	396	455	425	469	482	680	2
dentro	57	469	86	482	482	680	2
de	90	469	101	482	482	680	2
un	105	469	117	482	482	680	2
esquema	121	469	159	482	482	680	2
global.	163	469	193	482	482	680	2
Existen	197	469	230	482	482	680	2
varios	234	469	261	482	482	680	2
modelos	265	469	302	482	482	680	2
e	306	469	311	482	482	680	2
intentos	315	469	351	482	482	680	2
de	355	469	366	482	482	680	2
clasificar	370	469	409	482	482	680	2
los	413	469	425	482	482	680	2
distintos	57	482	95	496	482	680	2
tipos	100	482	121	496	482	680	2
de	127	482	137	496	482	680	2
investigación	142	482	201	496	482	680	2
científica.	206	482	249	496	482	680	2
Éstos	254	482	278	496	482	680	2
incluyen	283	482	321	496	482	680	2
desde	326	482	351	496	482	680	2
el	357	482	364	496	482	680	2
denominado	369	482	425	496	482	680	2
“modelo	57	495	95	509	482	680	2
de	98	495	109	509	482	680	2
ocho	111	495	133	509	482	680	2
fases”	136	495	162	509	482	680	2
hasta	165	495	187	509	482	680	2
el	190	495	198	509	482	680	2
“modelo	201	495	239	509	482	680	2
de	242	495	253	509	482	680	2
dos	256	495	271	509	482	680	2
fases”,	274	495	302	509	482	680	2
pasando	305	495	341	509	482	680	2
por	344	495	360	509	482	680	2
el	363	495	370	509	482	680	2
“modelo	373	495	412	509	482	680	2
de	415	495	425	509	482	680	2
cinco	57	508	81	522	482	680	2
fases”	83	508	108	522	482	680	2
(Sussman,	110	508	155	522	482	680	2
2006).	157	508	185	522	482	680	2
Tanto	187	508	213	522	482	680	2
el	215	508	223	522	482	680	2
modelo	225	508	258	522	482	680	2
de	260	508	271	522	482	680	2
ocho	273	508	295	522	482	680	2
fases,	297	508	320	522	482	680	2
como	322	508	347	522	482	680	2
el	349	508	357	522	482	680	2
de	359	508	369	522	482	680	2
cinco	371	508	395	522	482	680	2
o	397	508	403	522	482	680	2
el	405	508	413	522	482	680	2
de	415	508	425	522	482	680	2
dos,	57	521	75	535	482	680	2
sitúan	77	521	103	535	482	680	2
las	106	521	117	535	482	680	2
investigaciones	119	521	187	535	482	680	2
científicas	189	521	233	535	482	680	2
en	235	521	246	535	482	680	2
una	248	521	264	535	482	680	2
línea	267	521	288	535	482	680	2
de	290	521	301	535	482	680	2
tiempo	303	521	334	535	482	680	2
ideal	337	521	358	535	482	680	2
que	360	521	376	535	482	680	2
va	378	521	388	535	482	680	2
desde	390	521	415	535	482	680	2
la	418	521	425	535	482	680	2
investigación	57	535	115	548	482	680	2
básica	118	535	145	548	482	680	2
hasta	148	535	170	548	482	680	2
la	173	535	181	548	482	680	2
aplicada,	184	535	223	548	482	680	2
pasando	226	535	262	548	482	680	2
por	265	535	280	548	482	680	2
todas	283	535	307	548	482	680	2
las	310	535	321	548	482	680	2
etapas	325	535	352	548	482	680	2
necesarias	355	535	400	548	482	680	2
hasta	403	535	425	548	482	680	2
llegar	57	548	82	562	482	680	2
a	84	548	89	562	482	680	2
su	92	548	101	562	482	680	2
implementación	104	548	176	562	482	680	2
óptima	179	548	210	562	482	680	2
en	213	548	224	562	482	680	2
diversos	227	548	263	562	482	680	2
escenarios	265	548	311	562	482	680	2
reales.	314	548	342	562	482	680	2
Por	71	571	87	585	482	680	2
su	91	571	101	585	482	680	2
sencillez	105	571	142	585	482	680	2
y	146	571	151	585	482	680	2
practicidad,	155	571	207	585	482	680	2
se	211	571	220	585	482	680	2
empleará	224	571	264	585	482	680	2
el	268	571	276	585	482	680	2
modelo	280	571	313	585	482	680	2
de	317	571	328	585	482	680	2
dos	332	571	347	585	482	680	2
fases,	351	571	374	585	482	680	2
en	378	571	389	585	482	680	2
que	393	571	409	585	482	680	2
los	413	571	425	585	482	680	2
estudios	57	584	93	598	482	680	2
se	96	584	105	598	482	680	2
dividen	108	584	141	598	482	680	2
en	144	584	155	598	482	680	2
tipo	159	584	176	598	482	680	2
I	180	584	184	598	482	680	2
y	187	584	192	598	482	680	2
tipo	195	584	213	598	482	680	2
II.	216	584	227	598	482	680	2
Los	230	584	247	598	482	680	2
estudios	250	584	287	598	482	680	2
de	290	584	300	598	482	680	2
tipo	304	584	322	598	482	680	2
I	325	584	329	598	482	680	2
incluyen,	332	584	373	598	482	680	2
a	376	584	381	598	482	680	2
su	384	584	394	598	482	680	2
vez,	397	584	414	598	482	680	2
la	418	584	425	598	482	680	2
investigación	57	598	109	611	482	680	2
básica	113	598	136	611	482	680	2
y	140	597	145	611	482	680	2
la	148	597	156	611	482	680	2
investigación	159	598	212	611	482	680	2
de	215	598	224	611	482	680	2
eficacia.	227	598	259	611	482	680	2
La	262	597	274	611	482	680	2
investigación	278	597	336	611	482	680	2
básica	339	597	366	611	482	680	2
se	369	597	378	611	482	680	2
desarrolla	382	597	425	611	482	680	2
en	57	611	67	624	482	680	2
el	71	611	79	624	482	680	2
laboratorio	83	611	133	624	482	680	2
y	137	611	142	624	482	680	2
tiene	146	611	168	624	482	680	2
como	172	611	196	624	482	680	2
finalidad	200	611	239	624	482	680	2
proporcionar	243	611	302	624	482	680	2
explicaciones	305	611	364	624	482	680	2
teóricas	368	611	402	624	482	680	2
para	406	611	425	624	482	680	2
196	57	636	72	649	482	680	2
Integra	309	637	335	647	482	680	2
Educativa	337	637	372	647	482	680	2
Vol.	375	637	389	647	482	680	2
VI	391	637	401	647	482	680	2
/	403	637	406	647	482	680	2
Nº	408	637	419	647	482	680	2
2	421	637	425	647	482	680	2
La	118	42	128	53	482	680	3
investigación	130	42	177	53	482	680	3
operativa	179	42	212	53	482	680	3
en	214	42	223	53	482	680	3
salud	225	42	243	53	482	680	3
y	246	42	250	53	482	680	3
su	252	42	260	53	482	680	3
relevancia	262	42	298	53	482	680	3
para	300	42	315	53	482	680	3
lograr	318	42	339	53	482	680	3
los	341	42	352	53	482	680	3
objetivos	354	42	386	53	482	680	3
nacionales	388	42	425	53	482	680	3
fenómenos	57	69	106	82	482	680	3
naturales	111	69	151	82	482	680	3
de	156	69	167	82	482	680	3
interés.	172	69	205	82	482	680	3
La	210	69	222	82	482	680	3
investigación	227	69	285	82	482	680	3
de	290	69	301	82	482	680	3
eficacia	306	69	338	82	482	680	3
evalúa	343	69	371	82	482	680	3
el	376	69	384	82	482	680	3
impacto	389	69	425	82	482	680	3
inicial	57	82	84	96	482	680	3
de	89	82	100	96	482	680	3
la	106	82	113	96	482	680	3
intervención	119	82	175	96	482	680	3
estudiada	181	82	222	96	482	680	3
bajo	228	82	247	96	482	680	3
condiciones	252	82	305	96	482	680	3
controladas,	311	82	365	96	482	680	3
que	371	82	387	96	482	680	3
pueden	393	82	425	96	482	680	3
ser	57	95	70	109	482	680	3
en	74	95	84	109	482	680	3
el	88	95	96	109	482	680	3
laboratorio	100	95	150	109	482	680	3
u	154	95	159	109	482	680	3
otro	163	95	182	109	482	680	3
tipo	186	95	204	109	482	680	3
de	208	95	219	109	482	680	3
condiciones	223	95	275	109	482	680	3
limitadas	279	95	320	109	482	680	3
(Rabin,	324	95	356	109	482	680	3
2008).	360	95	388	109	482	680	3
Así,	392	95	409	109	482	680	3
los	413	95	425	109	482	680	3
resultados	57	108	102	122	482	680	3
de	105	108	115	122	482	680	3
las	118	108	130	122	482	680	3
investigaciones	133	108	200	122	482	680	3
de	203	108	214	122	482	680	3
tipo	217	108	235	122	482	680	3
I	238	108	242	122	482	680	3
no	245	108	256	122	482	680	3
pueden	259	108	292	122	482	680	3
extrapolarse	295	108	349	122	482	680	3
a	352	108	357	122	482	680	3
la	360	108	367	122	482	680	3
rutina	370	108	397	122	482	680	3
diaria	400	108	425	122	482	680	3
de	57	121	67	135	482	680	3
implementación	70	121	142	135	482	680	3
en	145	121	156	135	482	680	3
condiciones	158	121	211	135	482	680	3
“reales”.	214	121	251	135	482	680	3
Los	71	143	88	157	482	680	3
estudios	91	143	128	157	482	680	3
de	131	143	142	157	482	680	3
tipo	146	143	164	157	482	680	3
II	167	143	175	157	482	680	3
incluyen	179	143	217	157	482	680	3
la	221	143	228	157	482	680	3
denominada	232	143	287	157	482	680	3
investigación	290	143	343	157	482	680	3
de	347	143	355	157	482	680	3
efectividad,	359	143	405	157	482	680	3
que	409	143	425	157	482	680	3
pretende	57	156	96	170	482	680	3
demostrar	101	156	147	170	482	680	3
la	152	156	160	170	482	680	3
eficacia	165	156	197	170	482	680	3
de	203	156	213	170	482	680	3
una	218	156	234	170	482	680	3
intervención	240	156	296	170	482	680	3
en	301	156	312	170	482	680	3
condiciones	317	156	370	170	482	680	3
“reales”;	375	156	412	170	482	680	3
la	418	156	425	170	482	680	3
investigación	57	170	109	184	482	680	3
de	112	170	121	184	482	680	3
diseminación,	123	170	178	184	482	680	3
que	181	170	197	183	482	680	3
estudia	200	170	231	183	482	680	3
cuál	234	170	252	183	482	680	3
es	255	170	263	183	482	680	3
la	266	170	274	183	482	680	3
mejor	276	170	303	183	482	680	3
estrategia	305	170	348	183	482	680	3
para	351	170	370	183	482	680	3
extender	372	170	411	183	482	680	3
un	414	170	425	183	482	680	3
tipo	57	183	74	197	482	680	3
de	78	183	88	197	482	680	3
intervención	92	183	148	197	482	680	3
en	151	183	162	197	482	680	3
la	165	183	173	197	482	680	3
población	176	183	220	197	482	680	3
meta	223	183	245	197	482	680	3
de	248	183	259	197	482	680	3
forma	262	183	288	197	482	680	3
que	292	183	308	197	482	680	3
ésta	311	183	328	197	482	680	3
la	331	183	339	197	482	680	3
adopte	342	183	372	197	482	680	3
y	376	183	381	197	482	680	3
la	384	183	392	197	482	680	3
utilice;	395	183	425	197	482	680	3
y	57	196	62	210	482	680	3
finalmente,	65	196	115	210	482	680	3
la	118	196	126	210	482	680	3
investigación	129	196	181	210	482	680	3
operativa	184	196	222	210	482	680	3
(IO),	225	196	246	210	482	680	3
que	249	196	266	210	482	680	3
estudia	269	196	300	210	482	680	3
y	303	196	308	210	482	680	3
busca	311	196	335	210	482	680	3
la	338	196	346	210	482	680	3
adaptación	349	196	397	210	482	680	3
de	400	196	411	210	482	680	3
las	414	196	425	210	482	680	3
intervenciones	57	209	122	223	482	680	3
a	125	209	129	223	482	680	3
un	132	209	144	223	482	680	3
contexto	147	209	185	223	482	680	3
local	188	209	209	223	482	680	3
específico,	212	209	259	223	482	680	3
para	262	209	281	223	482	680	3
que	284	209	300	223	482	680	3
funcionen	303	209	348	223	482	680	3
de	351	209	361	223	482	680	3
forma	364	209	391	223	482	680	3
óptima	394	209	425	223	482	680	3
(ver	57	222	74	236	482	680	3
Tabla	77	223	101	236	482	680	3
1).	103	223	115	236	482	680	3
Tabla	91	244	113	257	482	680	3
1:	116	244	123	257	482	680	3
Clasificación	126	244	172	257	482	680	3
de	174	244	182	257	482	680	3
la	185	244	192	257	482	680	3
investigación	194	244	242	257	482	680	3
científica	244	244	277	257	482	680	3
según	279	244	300	257	482	680	3
el	302	244	309	257	482	680	3
“modelo	311	244	341	257	482	680	3
de	343	244	351	257	482	680	3
dos	354	244	365	257	482	680	3
fases”.	367	244	390	257	482	680	3
Clasificación	63	270	113	282	482	680	3
Investigación	127	270	180	282	482	680	3
Propósito	256	270	294	282	482	680	3
Investigación	129	294	178	305	482	680	3
básica	143	305	164	316	482	680	3
Se	194	289	202	300	482	680	3
desarrolla	205	289	240	300	482	680	3
en	243	289	251	300	482	680	3
el	254	289	260	300	482	680	3
laboratorio	262	289	303	300	482	680	3
y	305	289	309	300	482	680	3
proporciona	312	289	356	300	482	680	3
explicaciones	206	300	254	311	482	680	3
teóricas	256	300	284	311	482	680	3
para	286	300	302	311	482	680	3
fenómenos	304	300	344	311	482	680	3
naturales	238	310	271	322	482	680	3
de	274	310	282	322	482	680	3
interés.	285	310	311	322	482	680	3
Investigación	129	340	178	351	482	680	3
de	135	350	143	362	482	680	3
eficacia	146	350	172	362	482	680	3
Evalúa	197	329	221	340	482	680	3
el	223	329	230	340	482	680	3
impacto	232	329	262	340	482	680	3
inicial	264	329	286	340	482	680	3
de	288	329	297	340	482	680	3
la	299	329	305	340	482	680	3
intervención	307	329	353	340	482	680	3
estudiada	195	340	229	351	482	680	3
bajo	232	340	247	351	482	680	3
condiciones	249	340	292	351	482	680	3
controladas,	295	340	339	351	482	680	3
que	341	340	355	351	482	680	3
pueden	194	350	221	362	482	680	3
ser	223	350	234	362	482	680	3
en	236	350	245	362	482	680	3
el	247	350	254	362	482	680	3
laboratorio	256	350	297	362	482	680	3
o	299	350	303	362	482	680	3
bajo	306	350	321	362	482	680	3
otro	323	350	339	362	482	680	3
tipo	341	350	356	362	482	680	3
de	229	361	238	372	482	680	3
condiciones	240	361	283	372	482	680	3
limitadas.	286	361	321	372	482	680	3
Investigación	129	379	178	391	482	680	3
de	128	390	137	402	482	680	3
efectividad	139	390	179	402	482	680	3
Pretende	207	379	240	391	482	680	3
demostrar	242	379	279	391	482	680	3
la	282	379	288	391	482	680	3
eficacia	290	379	317	391	482	680	3
de	319	379	328	391	482	680	3
una	330	379	343	391	482	680	3
intervención	207	390	253	402	482	680	3
en	255	390	264	402	482	680	3
condiciones	267	390	310	402	482	680	3
“reales”.	312	390	343	402	482	680	3
Investigación	129	414	178	425	482	680	3
de	149	425	158	436	482	680	3
diseminación	129	436	178	447	482	680	3
Estudia	204	409	232	420	482	680	3
cuál	234	409	249	420	482	680	3
es	251	409	258	420	482	680	3
la	261	409	267	420	482	680	3
mejor	269	409	290	420	482	680	3
estrategia	293	409	328	420	482	680	3
para	330	409	346	420	482	680	3
extender	206	419	237	431	482	680	3
un	239	419	249	431	482	680	3
tipo	251	419	266	431	482	680	3
de	268	419	277	431	482	680	3
intervención	279	419	325	431	482	680	3
en	327	419	336	431	482	680	3
la	338	419	344	431	482	680	3
población	195	430	231	442	482	680	3
meta,	233	430	253	442	482	680	3
de	255	430	264	442	482	680	3
forma	266	430	288	442	482	680	3
que	290	430	304	442	482	680	3
ésta	306	430	320	442	482	680	3
la	322	430	328	442	482	680	3
adopte	330	430	355	442	482	680	3
y	255	441	259	452	482	680	3
la	262	441	268	452	482	680	3
utilice.	270	441	295	452	482	680	3
Investigación	129	465	178	476	482	680	3
operativa	137	476	170	487	482	680	3
Estudia	211	459	238	471	482	680	3
y	240	459	244	471	482	680	3
busca	247	459	267	471	482	680	3
la	269	459	275	471	482	680	3
adaptación	278	459	317	471	482	680	3
de	319	459	328	471	482	680	3
las	330	459	339	471	482	680	3
intervenciones	193	470	246	482	482	680	3
a	248	470	252	482	482	680	3
un	254	470	264	482	482	680	3
contexto	266	470	298	482	482	680	3
local	300	470	317	482	482	680	3
específico,	319	470	357	482	482	680	3
para	207	481	223	492	482	680	3
que	225	481	239	492	482	680	3
funcionen	241	481	278	492	482	680	3
de	280	481	288	492	482	680	3
forma	291	481	312	492	482	680	3
óptima.	315	481	342	492	482	680	3
Tipo	77	325	95	336	482	680	3
I	97	325	100	336	482	680	3
Tipo	75	430	93	442	482	680	3
II	95	430	102	442	482	680	3
Lugar	382	270	406	282	482	680	3
Escenarios	374	320	413	331	482	680	3
“controlados”	369	330	419	342	482	680	3
Escenarios	374	425	414	436	482	680	3
“reales”	380	436	408	447	482	680	3
Fuente:	268	504	292	514	482	680	3
elaboración	294	504	328	514	482	680	3
propia	330	504	349	514	482	680	3
basado	351	504	371	514	482	680	3
en	373	504	381	514	482	680	3
Rabin	383	504	401	514	482	680	3
(2008)	403	504	425	514	482	680	3
Algunos	71	519	107	533	482	680	3
autores	111	519	143	533	482	680	3
consideran	147	519	195	533	482	680	3
que	199	519	215	533	482	680	3
existe	218	519	243	533	482	680	3
una	247	519	263	533	482	680	3
barrera	266	519	299	533	482	680	3
en	302	519	313	533	482	680	3
la	316	519	324	533	482	680	3
“transición	327	519	372	533	482	680	3
de	376	520	384	533	482	680	3
eficacia	388	520	417	533	482	680	3
a	420	520	425	533	482	680	3
efectividad”	57	533	105	547	482	680	3
(Glasgow,	108	533	152	546	482	680	3
2003),	156	533	184	546	482	680	3
que	187	533	204	546	482	680	3
de	207	533	218	546	482	680	3
alguna	221	533	251	546	482	680	3
manera	254	533	287	546	482	680	3
representa	291	533	338	546	482	680	3
la	341	533	349	546	482	680	3
brecha	352	533	382	546	482	680	3
entre	386	533	409	546	482	680	3
los	413	533	425	546	482	680	3
estudios	57	546	93	560	482	680	3
de	96	546	107	560	482	680	3
tipo	111	546	128	560	482	680	3
I	132	546	136	560	482	680	3
y	139	546	144	560	482	680	3
los	148	546	160	560	482	680	3
de	164	546	175	560	482	680	3
tipo	178	546	196	560	482	680	3
II	199	546	207	560	482	680	3
para	211	546	230	560	482	680	3
trasladar	233	546	272	560	482	680	3
intervenciones	275	546	340	560	482	680	3
llevadas	344	546	378	560	482	680	3
a	382	546	387	560	482	680	3
cabo	390	546	411	560	482	680	3
en	414	546	425	560	482	680	3
escenarios	57	559	102	573	482	680	3
“controlados”	106	559	168	573	482	680	3
a	172	559	177	573	482	680	3
los	181	559	194	573	482	680	3
escenarios	198	559	243	573	482	680	3
“reales”.	248	559	285	573	482	680	3
Se	289	559	300	573	482	680	3
cree	304	559	323	573	482	680	3
que	327	559	343	573	482	680	3
esta	347	559	364	573	482	680	3
dificultad	369	559	410	573	482	680	3
de	415	559	425	573	482	680	3
transición	57	572	101	586	482	680	3
es	104	572	113	586	482	680	3
en	116	572	127	586	482	680	3
parte	131	572	153	586	482	680	3
causada	157	572	191	586	482	680	3
por	194	572	210	586	482	680	3
la	213	572	221	586	482	680	3
asunción	224	572	263	586	482	680	3
lógica	267	572	293	586	482	680	3
de	296	572	307	586	482	680	3
algunos	310	572	345	586	482	680	3
investigadores	348	572	411	586	482	680	3
de	415	572	425	586	482	680	3
que	57	585	73	599	482	680	3
estudios	77	585	113	599	482	680	3
de	116	585	127	599	482	680	3
eficacia	131	585	163	599	482	680	3
exitosos	167	585	202	599	482	680	3
darán	206	585	231	599	482	680	3
lugar	235	585	258	599	482	680	3
a	261	585	266	599	482	680	3
estudios	270	585	306	599	482	680	3
de	310	585	320	599	482	680	3
efectividad	324	585	372	599	482	680	3
igualmente	376	585	425	599	482	680	3
exitosos,	57	599	95	612	482	680	3
sin	100	599	113	612	482	680	3
tener	119	599	142	612	482	680	3
en	148	599	159	612	482	680	3
cuenta	164	599	194	612	482	680	3
la	200	599	207	612	482	680	3
heterogeneidad	213	599	282	612	482	680	3
de	288	599	298	612	482	680	3
los	304	599	317	612	482	680	3
factores	322	599	357	612	482	680	3
a	363	599	368	612	482	680	3
los	373	599	386	612	482	680	3
que	392	599	408	612	482	680	3
las	414	599	425	612	482	680	3
intervenciones	57	612	122	626	482	680	3
en	124	612	135	626	482	680	3
escenarios	138	612	183	626	482	680	3
“reales”	186	612	221	626	482	680	3
se	224	612	232	626	482	680	3
someten.	235	612	275	626	482	680	3
Integra	57	637	83	647	482	680	3
Educativa	85	637	120	647	482	680	3
Vol.	123	637	137	647	482	680	3
VI	139	637	149	647	482	680	3
/	151	637	154	647	482	680	3
Nº	156	637	167	647	482	680	3
2	169	637	173	647	482	680	3
197	410	636	425	649	482	680	3
Pilar	57	42	74	53	482	680	4
Hernández	76	42	113	53	482	680	4
Pastor	115	42	136	53	482	680	4
Para	71	69	92	82	482	680	4
centrarnos	95	69	144	82	482	680	4
en	147	69	158	82	482	680	4
la	161	69	169	82	482	680	4
investigación	171	69	232	82	482	680	4
operativa	235	69	278	82	482	680	4
es	281	69	290	82	482	680	4
importante	293	69	344	82	482	680	4
destacar	347	69	385	82	482	680	4
que	388	69	405	82	482	680	4
ésta	408	69	425	82	482	680	4
también	57	82	94	96	482	680	4
se	97	82	106	96	482	680	4
conoce	109	82	142	96	482	680	4
con	144	82	161	96	482	680	4
los	164	82	177	96	482	680	4
nombres	180	82	220	96	482	680	4
de	223	82	233	96	482	680	4
investigación	236	82	291	96	482	680	4
de	294	82	303	96	482	680	4
operaciones,	306	82	356	96	482	680	4
investigación	358	82	413	96	482	680	4
de	416	82	425	96	482	680	4
ejecución	57	95	94	109	482	680	4
(IE)	95	95	114	109	482	680	4
(implementation	116	95	186	109	482	680	4
research	188	95	222	109	482	680	4
en	224	95	235	109	482	680	4
inglés)	237	95	267	109	482	680	4
e	269	95	274	109	482	680	4
incluso	276	95	309	109	482	680	4
también	311	95	348	109	482	680	4
como	350	95	376	109	482	680	4
un	377	95	389	109	482	680	4
subtipo	391	95	425	109	482	680	4
de	57	108	67	122	482	680	4
la	70	108	78	122	482	680	4
investigación	81	108	136	122	482	680	4
de	138	108	147	122	482	680	4
transferencia	150	108	205	122	482	680	4
(del	208	108	225	122	482	680	4
inglés,	228	108	258	122	482	680	4
translational	261	108	315	122	482	680	4
research)	318	108	356	122	482	680	4
(Rubio,	359	108	394	122	482	680	4
2010).	396	108	425	122	482	680	4
En	57	121	70	135	482	680	4
la	73	121	81	135	482	680	4
literatura	83	121	126	135	482	680	4
se	129	121	138	135	482	680	4
utiliza	141	121	169	135	482	680	4
a	172	121	177	135	482	680	4
veces	179	121	204	135	482	680	4
el	206	121	214	135	482	680	4
término	217	121	254	135	482	680	4
unificado	257	121	300	135	482	680	4
de	302	121	313	135	482	680	4
D+I	316	121	334	135	482	680	4
(“Dissemination	337	121	407	135	482	680	4
and	410	122	425	135	482	680	4
Implementation”	57	135	129	149	482	680	4
research),	132	135	173	149	482	680	4
es	177	135	186	148	482	680	4
decir,	189	135	214	148	482	680	4
investigación	217	135	278	148	482	680	4
de	281	135	292	148	482	680	4
“diseminación	295	135	361	148	482	680	4
y	364	135	370	148	482	680	4
ejecución”.	373	135	424	148	482	680	4
Finalmente,	71	156	124	170	482	680	4
hay	131	156	147	170	482	680	4
que	153	156	170	170	482	680	4
mencionar	176	156	224	170	482	680	4
que	230	156	247	170	482	680	4
otros	253	156	276	170	482	680	4
autores	283	156	315	170	482	680	4
no	322	156	333	170	482	680	4
consideran	340	156	388	170	482	680	4
que	395	156	411	170	482	680	4
la	418	156	425	170	482	680	4
investigación	57	170	115	183	482	680	4
operativa	117	170	158	183	482	680	4
y	161	170	166	183	482	680	4
la	168	170	176	183	482	680	4
de	178	170	189	183	482	680	4
ejecución	191	170	233	183	482	680	4
sean	236	170	255	183	482	680	4
términos	257	170	297	183	482	680	4
sinónimos,	299	170	348	183	482	680	4
sino	350	170	369	183	482	680	4
que	371	170	387	183	482	680	4
una	390	170	406	183	482	680	4
está	408	170	425	183	482	680	4
incluida	57	183	92	197	482	680	4
dentro	94	183	124	197	482	680	4
de	126	183	136	197	482	680	4
la	139	183	146	197	482	680	4
otra.	148	183	169	197	482	680	4
Según	171	183	199	197	482	680	4
esta	201	183	218	197	482	680	4
clasificación,	220	183	276	197	482	680	4
la	278	183	286	197	482	680	4
investigación	288	183	346	197	482	680	4
operativa	348	183	389	197	482	680	4
es	391	183	400	197	482	680	4
parte	402	183	425	197	482	680	4
de	57	196	67	210	482	680	4
la	71	196	78	210	482	680	4
investigación	82	196	140	210	482	680	4
de	144	196	155	210	482	680	4
ejecución,	158	196	203	210	482	680	4
que	207	196	223	210	482	680	4
a	226	196	231	210	482	680	4
su	235	196	244	210	482	680	4
vez	248	196	262	210	482	680	4
se	266	196	275	210	482	680	4
incluye	278	196	310	210	482	680	4
dentro	314	196	344	210	482	680	4
de	347	196	358	210	482	680	4
la	362	196	369	210	482	680	4
investigación	373	196	425	210	482	680	4
de	57	209	65	223	482	680	4
sistemas	68	209	101	223	482	680	4
de	104	209	112	223	482	680	4
salud	115	209	136	223	482	680	4
(Remme,	139	209	180	223	482	680	4
2010).	183	209	211	223	482	680	4
De	213	209	227	223	482	680	4
este	230	209	247	223	482	680	4
modo,	250	209	278	223	482	680	4
la	281	209	289	223	482	680	4
investigación	292	209	350	223	482	680	4
operativa	353	209	394	223	482	680	4
y	396	209	401	223	482	680	4
la	404	209	412	223	482	680	4
de	415	209	425	223	482	680	4
ejecución	57	222	99	236	482	680	4
están	103	222	126	236	482	680	4
orientadas	130	222	176	236	482	680	4
a	180	222	184	236	482	680	4
la	188	222	196	236	482	680	4
acción	200	222	228	236	482	680	4
y	232	222	238	236	482	680	4
buscan	242	222	272	236	482	680	4
solución	276	222	313	236	482	680	4
a	317	222	322	236	482	680	4
problemas	326	222	372	236	482	680	4
operativos.	377	222	425	236	482	680	4
Los	57	236	74	249	482	680	4
resultados	77	236	122	249	482	680	4
de	126	236	137	249	482	680	4
la	141	236	148	249	482	680	4
primera	152	236	188	249	482	680	4
se	192	236	200	249	482	680	4
dirigen	204	236	236	249	482	680	4
al	240	236	248	249	482	680	4
personal	252	236	289	249	482	680	4
de	293	236	304	249	482	680	4
salud,	308	236	334	249	482	680	4
y	337	236	343	249	482	680	4
los	347	236	359	249	482	680	4
de	363	236	374	249	482	680	4
la	377	236	385	249	482	680	4
segunda	389	236	425	249	482	680	4
a	57	249	61	263	482	680	4
las	67	249	79	263	482	680	4
personas	85	249	123	263	482	680	4
que	129	249	145	263	482	680	4
toman	151	249	180	263	482	680	4
las	186	249	197	263	482	680	4
decisiones	203	249	248	263	482	680	4
más	254	249	271	263	482	680	4
inmediatas,	277	249	328	263	482	680	4
como	334	249	359	263	482	680	4
directores	364	249	409	263	482	680	4
de	415	249	425	263	482	680	4
establecimientos	57	262	130	276	482	680	4
de	134	262	145	276	482	680	4
salud,	148	262	174	276	482	680	4
coordinadores	177	262	241	276	482	680	4
de	245	262	255	276	482	680	4
programas,	259	262	309	276	482	680	4
etc.	312	262	328	276	482	680	4
A	332	262	339	276	482	680	4
diferencia	342	262	386	276	482	680	4
de	390	262	401	276	482	680	4
estas	404	262	425	276	482	680	4
dos	57	275	72	289	482	680	4
primeras,	75	275	117	289	482	680	4
la	120	275	128	289	482	680	4
investigación	131	275	190	289	482	680	4
de	193	275	203	289	482	680	4
sistemas	207	275	243	289	482	680	4
de	247	275	257	289	482	680	4
salud	260	275	283	289	482	680	4
pretende	287	275	326	289	482	680	4
solucionar	329	275	376	289	482	680	4
problemas	379	275	425	289	482	680	4
más	57	288	74	302	482	680	4
complejos	77	288	122	302	482	680	4
y	125	288	130	302	482	680	4
contempla	132	288	179	302	482	680	4
los	182	288	195	302	482	680	4
sistemas	197	288	234	302	482	680	4
de	237	288	247	302	482	680	4
forma	250	288	277	302	482	680	4
más	279	288	297	302	482	680	4
global,	300	288	330	302	482	680	4
y	332	288	337	302	482	680	4
los	340	288	353	302	482	680	4
destinatarios	356	288	412	302	482	680	4
de	415	288	425	302	482	680	4
sus	57	302	70	315	482	680	4
resultados	72	302	117	315	482	680	4
son	119	302	135	315	482	680	4
aquellos	136	302	173	315	482	680	4
cuya	175	302	195	315	482	680	4
decisión	197	302	233	315	482	680	4
alcanza	235	302	268	315	482	680	4
un	270	302	281	315	482	680	4
nivel	283	302	305	315	482	680	4
más	307	302	324	315	482	680	4
elevado,	326	302	362	315	482	680	4
generalmente	364	302	425	315	482	680	4
político.	57	315	93	329	482	680	4
Independientemente	71	336	167	350	482	680	4
del	171	336	185	350	482	680	4
tipo	189	336	207	350	482	680	4
de	211	336	222	350	482	680	4
clasificación	226	336	282	350	482	680	4
o	286	336	292	350	482	680	4
nomenclatura	296	336	360	350	482	680	4
que	364	336	380	350	482	680	4
elijamos,	384	336	425	350	482	680	4
este	57	350	75	363	482	680	4
artículo	78	350	114	363	482	680	4
se	118	350	127	363	482	680	4
va	131	350	141	363	482	680	4
a	145	350	149	363	482	680	4
centrar	153	350	186	363	482	680	4
en	190	350	201	363	482	680	4
la	205	350	213	363	482	680	4
utilidad	217	350	252	363	482	680	4
de	256	350	267	363	482	680	4
la	271	350	279	363	482	680	4
investigación	282	350	343	363	482	680	4
operativa	347	350	390	363	482	680	4
para	394	350	413	363	482	680	4
la	417	350	425	363	482	680	4
contribución	57	363	116	377	482	680	4
a	120	363	124	377	482	680	4
la	128	363	136	377	482	680	4
mejora	139	363	171	377	482	680	4
de	174	363	185	377	482	680	4
los	188	363	201	377	482	680	4
sistemas	205	363	243	377	482	680	4
de	246	363	257	377	482	680	4
salud	260	363	284	377	482	680	4
y,	287	363	295	377	482	680	4
en	298	363	309	377	482	680	4
consecuencia,	312	363	376	377	482	680	4
a	379	363	384	377	482	680	4
alcanzar	387	363	425	377	482	680	4
los	57	376	70	390	482	680	4
objetivos	76	376	118	390	482	680	4
de	124	376	135	390	482	680	4
desarrollo	141	376	187	390	482	680	4
nacionales	194	376	242	390	482	680	4
e	248	376	253	390	482	680	4
internacionales	259	376	330	390	482	680	4
en	336	376	347	390	482	680	4
muchos	353	376	389	390	482	680	4
países,	395	376	425	390	482	680	4
incluyendo	57	389	108	403	482	680	4
Bolivia.	111	389	146	403	482	680	4
2.	57	421	67	436	482	680	4
Introducción	70	421	142	436	482	680	4
y	145	421	151	436	482	680	4
relevancia	154	421	209	436	482	680	4
de	212	421	226	436	482	680	4
la	229	421	238	436	482	680	4
investigación	242	421	313	436	482	680	4
operativa	316	421	367	436	482	680	4
en	370	421	384	436	482	680	4
salud	387	421	415	436	482	680	4
El	57	444	67	458	482	680	4
origen	70	444	99	458	482	680	4
de	102	444	112	458	482	680	4
la	115	444	123	458	482	680	4
investigación	126	444	184	458	482	680	4
operativa	187	444	228	458	482	680	4
(IO)	231	444	250	458	482	680	4
no	253	444	265	458	482	680	4
está	268	444	285	458	482	680	4
demasiado	288	444	335	458	482	680	4
claro.	338	444	363	458	482	680	4
Sin	366	444	380	458	482	680	4
embargo,	383	444	425	458	482	680	4
la	57	457	64	471	482	680	4
teoría	69	457	95	471	482	680	4
más	99	457	116	471	482	680	4
ampliamente	121	457	178	471	482	680	4
aceptada	183	457	221	471	482	680	4
explica	226	457	256	471	482	680	4
que	261	457	277	471	482	680	4
fue	281	457	295	471	482	680	4
durante	300	457	334	471	482	680	4
la	338	457	346	471	482	680	4
Segunda	350	457	389	471	482	680	4
Guerra	393	457	425	471	482	680	4
Mundial	57	470	95	484	482	680	4
cuando	100	470	132	484	482	680	4
el	137	470	145	484	482	680	4
denominado	150	470	205	484	482	680	4
Comité	210	470	244	484	482	680	4
Tizard,	249	470	282	484	482	680	4
conformado	287	470	341	484	482	680	4
por	346	470	362	484	482	680	4
un	367	470	378	484	482	680	4
grupo	383	470	410	484	482	680	4
de	415	470	425	484	482	680	4
científicos	57	483	102	497	482	680	4
ingleses,	105	483	143	497	482	680	4
optimizó	146	483	186	497	482	680	4
la	189	483	196	497	482	680	4
utilización	200	483	246	497	482	680	4
de	249	483	260	497	482	680	4
la	263	483	271	497	482	680	4
tecnología	274	483	320	497	482	680	4
de	323	483	334	497	482	680	4
radar	337	483	360	497	482	680	4
para	364	483	383	497	482	680	4
defender	386	483	425	497	482	680	4
Gran	57	497	80	510	482	680	4
Bretaña	84	497	119	510	482	680	4
ante	123	497	142	510	482	680	4
la	147	497	154	510	482	680	4
mayor	158	497	187	510	482	680	4
capacidad	191	497	235	510	482	680	4
de	239	497	249	510	482	680	4
la	254	497	261	510	482	680	4
fuerza	266	497	293	510	482	680	4
aérea	297	497	320	510	482	680	4
alemana	325	497	361	510	482	680	4
(Gass,	366	497	393	510	482	680	4
2011).	397	497	425	510	482	680	4
Desde	57	510	85	524	482	680	4
entonces,	87	510	129	524	482	680	4
la	132	510	140	524	482	680	4
investigación	142	510	201	524	482	680	4
operativa	203	510	244	524	482	680	4
ha	247	510	257	524	482	680	4
sido	260	510	278	524	482	680	4
empleada	281	510	323	524	482	680	4
con	325	510	342	524	482	680	4
éxito	344	510	366	524	482	680	4
para	369	510	388	524	482	680	4
mejorar	390	510	425	524	482	680	4
tanto	57	523	80	537	482	680	4
procesos	83	523	121	537	482	680	4
industriales,	124	523	178	537	482	680	4
como	181	523	206	537	482	680	4
gubernamentales	209	523	285	537	482	680	4
u	288	523	294	537	482	680	4
otros	297	523	319	537	482	680	4
varios.	322	523	351	537	482	680	4
No	354	523	369	537	482	680	4
obstante,	372	523	413	537	482	680	4
su	416	523	425	537	482	680	4
aplicación	57	536	101	550	482	680	4
en	105	536	116	550	482	680	4
el	119	536	127	550	482	680	4
área	131	536	149	550	482	680	4
de	152	536	163	550	482	680	4
salud	167	536	189	550	482	680	4
está	193	536	210	550	482	680	4
poco	213	536	235	550	482	680	4
desarrollada	239	536	293	550	482	680	4
todavía	296	536	328	550	482	680	4
y	332	536	337	550	482	680	4
los	340	536	353	550	482	680	4
recursos	356	536	393	550	482	680	4
que	397	536	413	550	482	680	4
se	416	536	425	550	482	680	4
invierten	57	549	97	563	482	680	4
en	100	549	111	563	482	680	4
ésta	114	549	131	563	482	680	4
son	134	549	150	563	482	680	4
escasos	153	549	184	563	482	680	4
en	188	549	198	563	482	680	4
comparación	202	549	259	563	482	680	4
con	262	549	279	563	482	680	4
las	282	549	293	563	482	680	4
inversiones	297	549	346	563	482	680	4
en	350	549	360	563	482	680	4
otros	364	549	387	563	482	680	4
tipos	390	549	411	563	482	680	4
de	415	549	425	563	482	680	4
investigación	57	563	115	576	482	680	4
científica.	118	563	161	576	482	680	4
En	71	584	84	598	482	680	4
una	87	584	103	598	482	680	4
reunión	107	584	142	598	482	680	4
de	145	584	155	598	482	680	4
trabajo	159	584	190	598	482	680	4
de	193	584	203	598	482	680	4
diversas	207	584	242	598	482	680	4
organizaciones	245	584	311	598	482	680	4
relacionadas	314	584	369	598	482	680	4
con	372	584	388	598	482	680	4
la	391	584	399	598	482	680	4
salud	402	584	425	598	482	680	4
llevada	57	598	87	611	482	680	4
a	90	598	94	611	482	680	4
cabo	97	598	118	611	482	680	4
en	120	598	131	611	482	680	4
Ginebra	133	598	170	611	482	680	4
en	172	598	183	611	482	680	4
el	185	598	193	611	482	680	4
año	196	598	212	611	482	680	4
2008,	214	598	239	611	482	680	4
se	241	598	250	611	482	680	4
concluyó	252	598	293	611	482	680	4
que	295	598	311	611	482	680	4
la	314	598	321	611	482	680	4
investigación	324	598	382	611	482	680	4
operativa	384	598	425	611	482	680	4
(IO)	57	611	76	625	482	680	4
o	79	611	84	625	482	680	4
de	87	611	98	625	482	680	4
ejecución	100	611	143	625	482	680	4
(IE)	145	611	163	625	482	680	4
se	166	611	175	625	482	680	4
define	177	611	205	625	482	680	4
de	207	611	218	625	482	680	4
la	221	611	228	625	482	680	4
siguiente	231	611	271	625	482	680	4
manera:	274	611	310	625	482	680	4
198	57	636	72	649	482	680	4
Integra	309	637	335	647	482	680	4
Educativa	337	637	372	647	482	680	4
Vol.	375	637	389	647	482	680	4
VI	391	637	401	647	482	680	4
/	403	637	406	647	482	680	4
Nº	408	637	419	647	482	680	4
2	421	637	425	647	482	680	4
La	118	42	128	53	482	680	5
investigación	130	42	177	53	482	680	5
operativa	179	42	212	53	482	680	5
en	214	42	223	53	482	680	5
salud	225	42	243	53	482	680	5
y	246	42	250	53	482	680	5
su	252	42	260	53	482	680	5
relevancia	262	42	298	53	482	680	5
para	300	42	315	53	482	680	5
lograr	318	42	339	53	482	680	5
los	341	42	352	53	482	680	5
objetivos	354	42	386	53	482	680	5
nacionales	388	42	425	53	482	680	5
Entra	85	69	107	81	482	680	5
en	109	69	119	81	482	680	5
los	121	69	132	81	482	680	5
límites	133	69	160	81	482	680	5
de	162	69	171	81	482	680	5
la	173	69	179	81	482	680	5
investigación	181	69	233	81	482	680	5
operativa	234	69	271	81	482	680	5
toda	272	69	290	81	482	680	5
investigación	292	69	343	81	482	680	5
que	345	69	359	81	482	680	5
produzca	361	69	397	81	482	680	5
conocimientos	85	81	142	93	482	680	5
prácticos	146	81	181	93	482	680	5
útiles	184	81	205	93	482	680	5
(pruebas,	208	81	244	93	482	680	5
resultados,	247	81	289	93	482	680	5
información,	292	81	343	93	482	680	5
etc.),	346	81	365	93	482	680	5
con	368	81	383	93	482	680	5
los	386	81	397	93	482	680	5
que	85	93	99	105	482	680	5
se	102	93	110	105	482	680	5
pueda	113	93	136	105	482	680	5
mejorar	139	93	170	105	482	680	5
la	172	93	179	105	482	680	5
ejecución	182	93	219	105	482	680	5
de	222	93	231	105	482	680	5
un	234	93	244	105	482	680	5
programa	247	93	285	105	482	680	5
(p.	288	93	298	105	482	680	5
ej.	301	93	310	105	482	680	5
su	313	93	321	105	482	680	5
eficacia,	324	93	355	105	482	680	5
eficiencia,	358	93	397	105	482	680	5
calidad,	85	105	115	117	482	680	5
acceso,	121	105	148	117	482	680	5
expansión,	154	105	195	117	482	680	5
sostenibilidad)	200	105	257	117	482	680	5
independientemente	263	105	343	117	482	680	5
del	349	105	361	117	482	680	5
tipo	366	105	382	117	482	680	5
de	388	105	397	117	482	680	5
investigación	85	117	136	129	482	680	5
(diseño,	139	117	170	129	482	680	5
metodología,	172	117	224	129	482	680	5
planteamiento).	226	117	288	129	482	680	5
(Fondo	290	117	319	129	482	680	5
Mundial,	321	117	357	129	482	680	5
2008)	360	117	382	129	482	680	5
La	71	135	83	149	482	680	5
particularidad	90	135	152	149	482	680	5
de	159	135	170	149	482	680	5
la	177	135	185	149	482	680	5
investigación	192	135	250	149	482	680	5
operativa	257	135	298	149	482	680	5
es	305	135	314	149	482	680	5
que	321	135	338	149	482	680	5
las	345	135	356	149	482	680	5
preguntas	364	135	407	149	482	680	5
de	415	135	425	149	482	680	5
investigación	57	148	115	162	482	680	5
surgen	121	148	151	162	482	680	5
a	157	148	162	162	482	680	5
partir	168	148	193	162	482	680	5
de	200	148	210	162	482	680	5
problemas	216	148	263	162	482	680	5
detectados	269	148	316	162	482	680	5
en	322	148	333	162	482	680	5
la	339	148	347	162	482	680	5
implementación	353	148	425	162	482	680	5
de	57	161	67	175	482	680	5
programas	72	161	119	175	482	680	5
o	124	161	129	175	482	680	5
proyectos	134	161	177	175	482	680	5
en	182	161	193	175	482	680	5
el	197	161	205	175	482	680	5
terreno,	210	161	245	175	482	680	5
y	250	161	255	175	482	680	5
que	260	161	276	175	482	680	5
las	281	161	292	175	482	680	5
respuestas	297	161	342	175	482	680	5
a	347	161	351	175	482	680	5
estas	356	161	377	175	482	680	5
preguntas	381	161	425	175	482	680	5
pretenden	57	174	102	188	482	680	5
solucionar	106	174	152	188	482	680	5
estas	156	174	177	188	482	680	5
dificultades	181	174	232	188	482	680	5
(Zachariah	236	174	284	188	482	680	5
R,	288	174	298	188	482	680	5
2009)	303	174	328	188	482	680	5
1	328	175	331	183	482	680	5
.	331	174	334	188	482	680	5
Mientras	338	174	378	188	482	680	5
que	382	174	398	188	482	680	5
otros	402	174	425	188	482	680	5
tipos	57	188	78	201	482	680	5
de	83	188	94	201	482	680	5
investigación	99	188	157	201	482	680	5
científica	162	188	202	201	482	680	5
empiezan	207	188	250	201	482	680	5
con	254	188	271	201	482	680	5
una	276	188	292	201	482	680	5
pregunta	297	188	337	201	482	680	5
de	341	188	352	201	482	680	5
investigación	357	188	415	201	482	680	5
y	420	188	425	201	482	680	5
terminan	57	201	97	215	482	680	5
en	101	201	112	215	482	680	5
una	116	201	132	215	482	680	5
publicación	136	201	187	215	482	680	5
y/o	191	201	206	215	482	680	5
presentación	209	201	266	215	482	680	5
en	270	201	281	215	482	680	5
conferencias	284	201	340	215	482	680	5
internacionales,	344	201	414	215	482	680	5
la	418	201	425	215	482	680	5
investigación	57	214	115	228	482	680	5
operativa	119	214	160	228	482	680	5
sigue	163	214	186	228	482	680	5
otro	190	214	209	228	482	680	5
recorrido.	212	214	257	228	482	680	5
Una	260	214	280	228	482	680	5
vez	283	214	298	228	482	680	5
finalizada	301	214	343	228	482	680	5
la	347	214	355	228	482	680	5
investigación	358	214	417	228	482	680	5
y	420	214	425	228	482	680	5
obtenidos	57	227	100	241	482	680	5
los	104	227	117	241	482	680	5
resultados,	121	227	169	241	482	680	5
éstos	173	227	194	241	482	680	5
tienen	198	227	226	241	482	680	5
que	230	227	247	241	482	680	5
llegar	251	227	276	241	482	680	5
de	280	227	290	241	482	680	5
forma	294	227	321	241	482	680	5
efectiva	325	227	358	241	482	680	5
a	362	227	367	241	482	680	5
las	371	227	383	241	482	680	5
personas	386	227	425	241	482	680	5
encargadas	57	240	105	254	482	680	5
de	109	240	120	254	482	680	5
tomar	124	240	151	254	482	680	5
decisiones,	155	240	203	254	482	680	5
para	207	240	226	254	482	680	5
que	230	240	246	254	482	680	5
éstos	250	240	272	254	482	680	5
hagan	276	240	302	254	482	680	5
un	306	240	318	254	482	680	5
cambio	322	240	354	254	482	680	5
de	358	240	369	254	482	680	5
estrategia	373	240	416	254	482	680	5
o	420	240	425	254	482	680	5
política.	57	254	92	267	482	680	5
Los	95	254	112	267	482	680	5
denominados	115	254	174	267	482	680	5
“tomadores	177	254	229	267	482	680	5
de	232	254	242	267	482	680	5
decisiones”	245	254	295	267	482	680	5
(traducción	298	254	349	267	482	680	5
literal	351	254	377	267	482	680	5
del	380	254	394	267	482	680	5
inglés,	396	254	425	267	482	680	5
decision-makers)	57	267	124	281	482	680	5
incluyen	130	267	168	281	482	680	5
las	173	267	185	281	482	680	5
personas	190	267	229	281	482	680	5
que	235	267	251	281	482	680	5
tienen	256	267	284	281	482	680	5
responsabilidad	290	267	359	281	482	680	5
decidir	365	267	395	281	482	680	5
sobre	401	267	425	281	482	680	5
proyectos,	57	280	103	294	482	680	5
programas,	106	280	155	294	482	680	5
estrategias	158	280	205	294	482	680	5
de	208	280	218	294	482	680	5
implementación	221	280	293	294	482	680	5
o	296	280	302	294	482	680	5
políticas,	305	280	344	294	482	680	5
entre	347	280	371	294	482	680	5
otras.	373	280	398	294	482	680	5
Éstos	401	280	425	294	482	680	5
pueden	57	293	89	307	482	680	5
ser	94	293	107	307	482	680	5
directores	112	293	157	307	482	680	5
o	162	293	168	307	482	680	5
coordinadores	173	293	236	307	482	680	5
de	241	293	252	307	482	680	5
proyectos,	257	293	303	307	482	680	5
responsables	308	293	364	307	482	680	5
municipales,	369	293	425	307	482	680	5
departamentales,	57	306	132	320	482	680	5
nacionales	135	306	181	320	482	680	5
o	184	306	189	320	482	680	5
internacionales	192	306	259	320	482	680	5
de	262	306	272	320	482	680	5
salud,	275	306	301	320	482	680	5
ministros	303	306	345	320	482	680	5
o	348	306	353	320	482	680	5
responsables	356	306	412	320	482	680	5
de	415	306	425	320	482	680	5
organismos	57	320	108	333	482	680	5
gubernamentales	110	320	186	333	482	680	5
o	189	320	195	333	482	680	5
no	197	320	209	333	482	680	5
gubernamentales.	212	320	290	333	482	680	5
Para	71	338	91	352	482	680	5
que	93	338	109	352	482	680	5
los	111	338	123	352	482	680	5
resultados	125	338	170	352	482	680	5
y	172	338	177	352	482	680	5
recomendaciones	179	338	256	352	482	680	5
derivados	258	338	300	352	482	680	5
de	302	338	313	352	482	680	5
la	315	338	322	352	482	680	5
investigación	324	338	382	352	482	680	5
operativa	384	338	425	352	482	680	5
alcancen	57	352	95	365	482	680	5
de	99	352	110	365	482	680	5
forma	114	352	141	365	482	680	5
eficaz	146	352	171	365	482	680	5
a	175	352	180	365	482	680	5
los	184	352	197	365	482	680	5
“tomadores	201	352	253	365	482	680	5
de	257	352	268	365	482	680	5
decisiones”,	272	352	325	365	482	680	5
es	329	352	338	365	482	680	5
necesario	343	352	384	365	482	680	5
publicar	389	352	425	365	482	680	5
sus	57	365	70	379	482	680	5
resultados	74	365	119	379	482	680	5
en	123	365	133	379	482	680	5
las	137	365	149	379	482	680	5
revistas	152	365	185	379	482	680	5
que	189	365	205	379	482	680	5
utilizan	209	365	242	379	482	680	5
el	246	365	254	379	482	680	5
sistema	257	365	290	379	482	680	5
de	294	365	304	379	482	680	5
“revisión	308	365	348	379	482	680	5
por	351	365	367	379	482	680	5
pares”.	371	365	401	379	482	680	5
Sólo	405	365	425	379	482	680	5
cuando	57	378	89	392	482	680	5
los	92	378	104	392	482	680	5
resultados	107	378	152	392	482	680	5
de	155	378	165	392	482	680	5
las	168	378	179	392	482	680	5
investigaciones	182	378	249	392	482	680	5
sean	252	378	271	392	482	680	5
publicados,	274	378	324	392	482	680	5
se	327	378	336	392	482	680	5
darán	338	378	363	392	482	680	5
por	366	378	381	392	482	680	5
validados	384	378	425	392	482	680	5
y	57	391	62	405	482	680	5
podrán	65	391	97	405	482	680	5
representar	100	391	151	405	482	680	5
el	154	391	162	405	482	680	5
primer	165	391	196	405	482	680	5
paso	199	391	219	405	482	680	5
para	223	391	242	405	482	680	5
que	245	391	261	405	482	680	5
se	265	391	273	405	482	680	5
traduzcan	277	391	320	405	482	680	5
a	324	391	329	405	482	680	5
cambios	332	391	368	405	482	680	5
de	372	391	382	405	482	680	5
políticas,	386	391	425	405	482	680	5
estrategias	57	404	103	418	482	680	5
o	106	404	111	418	482	680	5
prácticas	114	404	153	418	482	680	5
tanto	155	404	178	418	482	680	5
a	181	404	185	418	482	680	5
nivel	188	404	209	418	482	680	5
local,	212	404	236	418	482	680	5
regional	238	404	275	418	482	680	5
o	277	404	283	418	482	680	5
nacional	285	404	322	418	482	680	5
(Zachariah,	325	404	376	418	482	680	5
2012).	378	404	406	418	482	680	5
Así,	409	404	425	418	482	680	5
la	57	418	64	431	482	680	5
IO,	67	418	82	431	482	680	5
a	85	418	90	431	482	680	5
diferencia	92	418	136	431	482	680	5
de	139	418	149	431	482	680	5
otros	152	418	175	431	482	680	5
tipos	177	418	199	431	482	680	5
de	201	418	212	431	482	680	5
estudios	214	418	251	431	482	680	5
científicos,	253	418	301	431	482	680	5
tiene	304	418	326	431	482	680	5
como	328	418	353	431	482	680	5
finalidad	356	418	394	431	482	680	5
última	397	418	425	431	482	680	5
la	57	431	64	445	482	680	5
mejora	67	431	98	445	482	680	5
en	101	431	111	445	482	680	5
la	114	431	122	445	482	680	5
implementación	125	431	197	445	482	680	5
de	199	431	210	445	482	680	5
los	213	431	225	445	482	680	5
programas	228	431	275	445	482	680	5
de	278	431	288	445	482	680	5
La	71	450	83	463	482	680	5
investigación	87	450	145	463	482	680	5
operativa	149	450	190	463	482	680	5
es	193	450	202	463	482	680	5
de	206	450	216	463	482	680	5
tipo	220	450	238	463	482	680	5
multidisciplinar	242	450	312	463	482	680	5
e	316	450	321	463	482	680	5
incluye	324	450	356	463	482	680	5
tanto	360	450	383	463	482	680	5
métodos	387	450	425	463	482	680	5
cuantitativos	57	463	113	477	482	680	5
como	115	463	140	477	482	680	5
cualitativos.	142	463	195	477	482	680	5
Éstos	197	463	221	477	482	680	5
pueden	223	463	255	477	482	680	5
ser	257	463	270	477	482	680	5
llevados	272	463	308	477	482	680	5
a	310	463	314	477	482	680	5
cabo	316	463	337	477	482	680	5
desde	339	463	364	477	482	680	5
la	366	463	373	477	482	680	5
perspectiva	375	463	425	477	482	680	5
1	65	491	69	501	482	680	5
La	71	491	80	501	482	680	5
investigación	81	491	124	501	482	680	5
operativa	126	491	156	501	482	680	5
no	157	491	166	501	482	680	5
es	168	491	174	501	482	680	5
lo	176	491	182	501	482	680	5
mismo	184	491	206	501	482	680	5
que	208	491	220	501	482	680	5
la	221	491	227	501	482	680	5
Investigación	229	491	268	501	482	680	5
Acción	269	491	289	501	482	680	5
Participativa	290	491	330	501	482	680	5
(IAP).	331	491	351	501	482	680	5
La	353	491	362	501	482	680	5
IAP	363	491	376	501	482	680	5
es	380	491	386	501	482	680	5
un	390	491	398	501	482	680	5
método	400	491	425	501	482	680	5
que	71	501	83	511	482	680	5
se	85	501	91	511	482	680	5
emplea	93	501	116	511	482	680	5
principalmente	118	501	167	511	482	680	5
en	169	501	177	511	482	680	5
las	179	501	187	511	482	680	5
ciencias	189	501	214	511	482	680	5
sociales	216	501	240	511	482	680	5
y	242	501	246	511	482	680	5
que	248	501	260	511	482	680	5
combina	262	501	289	511	482	680	5
dos	291	501	302	511	482	680	5
procesos,	304	501	334	511	482	680	5
el	336	501	342	511	482	680	5
de	344	501	351	511	482	680	5
conocer	353	501	379	511	482	680	5
y	381	501	385	511	482	680	5
el	387	501	392	511	482	680	5
de	394	501	402	511	482	680	5
actuar,	404	501	425	511	482	680	5
implicando	71	510	107	520	482	680	5
en	110	510	118	520	482	680	5
ambos	121	510	142	520	482	680	5
a	144	510	148	520	482	680	5
la	151	510	156	520	482	680	5
población	159	510	191	520	482	680	5
cuya	194	510	209	520	482	680	5
realidad	211	510	237	520	482	680	5
se	240	510	247	520	482	680	5
aborda.	249	510	274	520	482	680	5
Al	276	510	284	520	482	680	5
igual	287	510	302	520	482	680	5
que	305	510	317	520	482	680	5
otros	320	510	337	520	482	680	5
enfoques	339	510	368	520	482	680	5
participativos,	371	510	417	520	482	680	5
la	420	510	425	520	482	680	5
IAP	71	520	84	530	482	680	5
proporciona	87	520	127	530	482	680	5
a	130	520	133	530	482	680	5
las	136	520	145	530	482	680	5
comunidades	148	520	190	530	482	680	5
y	193	520	197	530	482	680	5
a	200	520	203	530	482	680	5
las	206	520	215	530	482	680	5
agencias	218	520	245	530	482	680	5
de	248	520	256	530	482	680	5
desarrollo	259	520	291	530	482	680	5
un	294	520	303	530	482	680	5
método	306	520	331	530	482	680	5
para	334	520	348	530	482	680	5
analizar	351	520	376	530	482	680	5
y	379	520	383	530	482	680	5
comprender	386	520	425	530	482	680	5
mejor	71	529	90	539	482	680	5
la	92	529	98	539	482	680	5
realidad	100	529	126	539	482	680	5
de	128	529	136	539	482	680	5
la	138	529	143	539	482	680	5
población	145	529	177	539	482	680	5
(sus	179	529	192	539	482	680	5
problemas,	194	529	230	539	482	680	5
necesidades,	232	529	271	539	482	680	5
capacidades,	274	529	315	539	482	680	5
recursos),	317	529	349	539	482	680	5
y	351	529	355	539	482	680	5
les	357	529	365	539	482	680	5
permite	367	529	393	539	482	680	5
planificar	395	529	425	539	482	680	5
acciones	71	539	98	549	482	680	5
y	100	539	103	549	482	680	5
medidas	105	539	132	549	482	680	5
para	133	539	147	549	482	680	5
transformarla	149	539	193	549	482	680	5
y	194	539	198	549	482	680	5
mejorarla	200	539	231	549	482	680	5
(Eizaguirre,	232	539	271	549	482	680	5
2006).	272	539	293	549	482	680	5
La	294	539	303	549	482	680	5
IAP	305	539	317	549	482	680	5
puede	319	539	338	549	482	680	5
ser	340	539	349	549	482	680	5
parte	351	539	368	549	482	680	5
del	369	539	379	549	482	680	5
proceso	381	539	406	549	482	680	5
o	408	539	412	549	482	680	5
una	413	539	425	549	482	680	5
metodología	71	549	112	559	482	680	5
empleada	113	549	144	559	482	680	5
dentro	146	549	168	559	482	680	5
de	170	549	177	559	482	680	5
la	179	549	185	559	482	680	5
investigación	187	549	229	559	482	680	5
operativa,	231	549	263	559	482	680	5
pero	265	549	280	559	482	680	5
la	281	549	287	559	482	680	5
investigación	289	549	331	559	482	680	5
operativa	333	549	363	559	482	680	5
no	365	549	373	559	482	680	5
necesariamente	375	549	425	559	482	680	5
tiene	71	558	87	568	482	680	5
que	89	558	101	568	482	680	5
emplear	103	558	129	568	482	680	5
la	131	558	136	568	482	680	5
IAP.	138	558	152	568	482	680	5
También	154	558	183	568	482	680	5
es	185	558	191	568	482	680	5
importante	193	558	229	568	482	680	5
no	231	558	240	568	482	680	5
confundir	242	558	273	568	482	680	5
la	275	558	281	568	482	680	5
comúnmente	283	558	326	568	482	680	5
conocida	328	558	357	568	482	680	5
como	359	558	377	568	482	680	5
investigación	379	558	417	568	482	680	5
de	419	558	425	568	482	680	5
campo	71	568	89	578	482	680	5
con	91	568	103	578	482	680	5
la	105	568	111	578	482	680	5
investigación	113	568	155	578	482	680	5
operativa.	157	568	189	578	482	680	5
La	191	568	200	578	482	680	5
primera,	202	568	229	578	482	680	5
aunque	231	568	255	578	482	680	5
se	257	568	263	578	482	680	5
dé	265	568	273	578	482	680	5
en	275	568	283	578	482	680	5
el	285	568	291	578	482	680	5
terreno,	293	568	319	578	482	680	5
sigue	321	568	337	578	482	680	5
llevándose	339	568	373	578	482	680	5
a	375	568	379	578	482	680	5
cabo	381	568	396	578	482	680	5
bajo	398	568	411	578	482	680	5
una	413	568	425	578	482	680	5
perspectiva	71	577	107	587	482	680	5
“de	109	577	120	587	482	680	5
arriba	122	577	141	587	482	680	5
abajo”,	142	577	165	587	482	680	5
ya	166	577	173	587	482	680	5
que	175	577	187	587	482	680	5
las	188	577	197	587	482	680	5
directrices	199	577	232	587	482	680	5
siguen	234	577	255	587	482	680	5
dándose	256	577	283	587	482	680	5
desde	285	577	303	587	482	680	5
grupos	304	577	327	587	482	680	5
científicos	328	577	361	587	482	680	5
externos	363	577	390	587	482	680	5
y	392	577	395	587	482	680	5
no	397	577	405	587	482	680	5
desde	407	577	425	587	482	680	5
el	71	587	77	597	482	680	5
lugar	78	587	95	597	482	680	5
de	96	587	104	597	482	680	5
implementación	106	587	158	597	482	680	5
por	160	587	171	597	482	680	5
los	173	587	182	597	482	680	5
investigadores	183	587	230	597	482	680	5
locales.	231	587	255	597	482	680	5
Un	256	587	267	597	482	680	5
ejemplo	269	587	295	597	482	680	5
de	296	587	304	597	482	680	5
ésta	305	587	318	597	482	680	5
son	319	587	331	597	482	680	5
los	332	587	341	597	482	680	5
estudios	343	587	369	597	482	680	5
en	371	587	379	597	482	680	5
el	380	587	386	597	482	680	5
terreno	388	587	412	597	482	680	5
que	413	587	425	597	482	680	5
realizan	71	597	96	607	482	680	5
universidades	98	597	142	607	482	680	5
extranjeras	144	597	179	607	482	680	5
sobre	181	597	199	607	482	680	5
enfermedades	201	597	245	607	482	680	5
tropicales	248	597	279	607	482	680	5
en	281	597	289	607	482	680	5
países	291	597	310	607	482	680	5
donde	312	597	332	607	482	680	5
éstas	334	597	349	607	482	680	5
existen,	351	597	376	607	482	680	5
que	378	597	389	607	482	680	5
no	391	597	400	607	482	680	5
sería	402	597	417	607	482	680	5
lo	419	597	425	607	482	680	5
mismo	71	606	93	616	482	680	5
que	95	606	107	616	482	680	5
investigar	109	606	140	616	482	680	5
sobre	142	606	160	616	482	680	5
la	162	606	168	616	482	680	5
implementación	170	606	222	616	482	680	5
de	225	606	232	616	482	680	5
un	234	606	243	616	482	680	5
programa	245	606	276	616	482	680	5
de	278	606	286	616	482	680	5
control	288	606	312	616	482	680	5
de	314	606	322	616	482	680	5
enfermedades	324	606	369	616	482	680	5
tropicales	371	606	402	616	482	680	5
que	404	606	416	616	482	680	5
ya	418	606	425	616	482	680	5
está	71	616	83	626	482	680	5
funcionando	85	616	126	626	482	680	5
en	128	616	136	626	482	680	5
el	138	616	143	626	482	680	5
terreno	145	616	169	626	482	680	5
y	171	616	175	626	482	680	5
cuya	177	616	192	626	482	680	5
ejecución	194	616	224	626	482	680	5
se	226	616	233	626	482	680	5
quiere	235	616	255	626	482	680	5
mejorar.	257	616	284	626	482	680	5
Integra	57	637	83	647	482	680	5
Educativa	85	637	120	647	482	680	5
Vol.	123	637	137	647	482	680	5
VI	139	637	149	647	482	680	5
/	151	637	154	647	482	680	5
Nº	156	637	167	647	482	680	5
2	169	637	173	647	482	680	5
199	410	636	425	649	482	680	5
Pilar	57	42	74	53	482	680	6
Hernández	76	42	113	53	482	680	6
Pastor	115	42	136	53	482	680	6
epidemiológica,	57	69	127	82	482	680	6
estadística,	133	69	181	82	482	680	6
antropológica,	187	69	251	82	482	680	6
sociológica,	257	69	309	82	482	680	6
económica,	315	69	366	82	482	680	6
o	371	69	377	82	482	680	6
desde	383	69	408	82	482	680	6
las	414	69	425	82	482	680	6
ciencias	57	82	91	96	482	680	6
políticas,	96	82	136	96	482	680	6
entre	141	82	164	96	482	680	6
otras.	169	82	194	96	482	680	6
La	199	82	211	96	482	680	6
IO	216	82	228	96	482	680	6
incluye	233	82	265	96	482	680	6
tres	270	82	287	96	482	680	6
tipos	292	82	313	96	482	680	6
principales	318	82	367	96	482	680	6
de	372	82	382	96	482	680	6
métodos	387	82	425	96	482	680	6
(Zachariah	57	95	105	109	482	680	6
R,	111	95	121	109	482	680	6
2009):	127	95	155	109	482	680	6
descriptivo,	161	95	206	109	482	680	6
que	212	95	228	109	482	680	6
puede	234	95	261	109	482	680	6
llegar	267	95	292	109	482	680	6
a	298	95	303	109	482	680	6
clasificarse	309	95	356	109	482	680	6
como	362	95	387	109	482	680	6
estudio	393	95	425	109	482	680	6
transversal	57	108	104	122	482	680	6
si	108	108	115	122	482	680	6
es	119	108	127	122	482	680	6
que	131	108	147	122	482	680	6
existe	151	108	176	122	482	680	6
un	180	108	191	122	482	680	6
fuerte	195	108	221	122	482	680	6
componente	225	108	280	122	482	680	6
analítico;	284	108	325	122	482	680	6
caso-control,	329	108	378	122	482	680	6
en	382	108	393	122	482	680	6
que	396	108	413	122	482	680	6
se	416	108	425	122	482	680	6
comparan	57	121	101	135	482	680	6
grupos	104	121	135	135	482	680	6
sometidos	138	121	183	135	482	680	6
a	186	121	191	135	482	680	6
una	194	121	210	135	482	680	6
intervención	213	121	269	135	482	680	6
y	273	121	278	135	482	680	6
grupos	281	121	311	135	482	680	6
no	315	121	326	135	482	680	6
sometidos	329	121	374	135	482	680	6
a	377	121	382	135	482	680	6
la	385	121	393	135	482	680	6
misma	396	121	425	135	482	680	6
intervención	57	135	113	148	482	680	6
para	116	135	135	148	482	680	6
ver	139	135	153	148	482	680	6
la	156	135	164	148	482	680	6
diferencia	167	135	211	148	482	680	6
en	215	135	226	148	482	680	6
los	229	135	241	148	482	680	6
resultados	245	135	290	148	482	680	6
y	293	135	298	148	482	680	6
compararlos;	302	135	360	148	482	680	6
y	363	135	368	148	482	680	6
el	372	135	379	148	482	680	6
análisis	383	135	413	149	482	680	6
de	416	135	425	149	482	680	6
cohorte	57	148	85	162	482	680	6
prospectivo	88	148	140	162	482	680	6
o	143	148	149	162	482	680	6
retrospectivo,	152	148	213	162	482	680	6
en	216	148	227	162	482	680	6
que	230	148	246	162	482	680	6
se	249	148	258	162	482	680	6
hace	261	148	281	162	482	680	6
un	284	148	296	162	482	680	6
seguimiento	299	148	354	162	482	680	6
de	357	148	367	162	482	680	6
un	370	148	382	162	482	680	6
grupo	385	148	412	162	482	680	6
de	415	148	425	162	482	680	6
individuos	57	161	103	175	482	680	6
a	106	161	110	175	482	680	6
lo	113	161	122	175	482	680	6
largo	125	161	147	175	482	680	6
del	150	161	164	175	482	680	6
tiempo	167	161	198	175	482	680	6
o	201	161	206	175	482	680	6
se	209	161	218	175	482	680	6
estudian	221	161	258	175	482	680	6
los	261	161	273	175	482	680	6
resultados	276	161	321	175	482	680	6
de	324	161	334	175	482	680	6
un	337	161	349	175	482	680	6
seguimiento	352	161	406	175	482	680	6
que	409	161	425	175	482	680	6
se	57	174	65	188	482	680	6
hizo	68	174	87	188	482	680	6
previamente.	90	174	148	188	482	680	6
Según	71	196	99	210	482	680	6
Zachariah	101	196	145	210	482	680	6
(2009),	147	196	179	210	482	680	6
existen	181	196	211	210	482	680	6
al	213	196	221	210	482	680	6
menos	223	196	252	210	482	680	6
tres	254	196	270	210	482	680	6
razones	272	196	306	210	482	680	6
por	308	196	324	210	482	680	6
las	326	196	337	210	482	680	6
que	339	196	355	210	482	680	6
la	357	196	365	210	482	680	6
investigación	367	196	425	210	482	680	6
operativa	57	209	98	223	482	680	6
en	100	209	111	223	482	680	6
salud	114	209	137	223	482	680	6
es	140	209	148	223	482	680	6
relevante:	151	209	194	223	482	680	6
1)	197	209	206	223	482	680	6
Mejorar	209	209	245	223	482	680	6
los	248	209	260	223	482	680	6
resultados	263	209	308	223	482	680	6
de	311	209	321	223	482	680	6
los	324	209	336	223	482	680	6
programas	339	209	386	223	482	680	6
de	389	209	400	223	482	680	6
salud	402	209	425	223	482	680	6
en	57	222	67	236	482	680	6
relación	71	222	106	236	482	680	6
a	110	222	114	236	482	680	6
la	117	222	125	236	482	680	6
atención	128	222	166	236	482	680	6
médica	170	222	201	236	482	680	6
o	204	222	210	236	482	680	6
prevención;	213	222	265	236	482	680	6
2)	269	222	277	236	482	680	6
Evaluar	281	222	315	236	482	680	6
la	318	222	326	236	482	680	6
factibilidad	329	222	378	236	482	680	6
de	382	222	392	236	482	680	6
nuevas	395	222	425	236	482	680	6
estrategias	57	236	103	249	482	680	6
o	108	236	113	249	482	680	6
intervenciones	118	236	183	249	482	680	6
en	187	236	198	249	482	680	6
lugares	202	236	234	249	482	680	6
o	238	236	244	249	482	680	6
poblaciones	248	236	301	249	482	680	6
específicos;	305	236	355	249	482	680	6
y	360	236	365	249	482	680	6
3)	369	236	378	249	482	680	6
Proponer	383	236	425	249	482	680	6
cambios	57	249	93	263	482	680	6
de	96	249	106	263	482	680	6
políticas.	109	249	149	263	482	680	6
Para	152	249	172	263	482	680	6
entender	175	249	215	263	482	680	6
la	217	249	225	263	482	680	6
diferencia	228	249	272	263	482	680	6
entre	275	249	298	263	482	680	6
estos	301	249	323	263	482	680	6
tres	326	249	342	263	482	680	6
propósitos,	345	249	394	263	482	680	6
vamos	397	249	425	263	482	680	6
a	57	262	61	276	482	680	6
ver	64	262	78	276	482	680	6
ejemplos	81	262	120	276	482	680	6
de	123	262	134	276	482	680	6
cada	136	262	156	276	482	680	6
uno	159	262	176	276	482	680	6
de	179	262	189	276	482	680	6
ellos.	192	262	215	276	482	680	6
En	71	284	84	297	482	680	6
un	87	284	98	297	482	680	6
estudio	101	284	133	297	482	680	6
llevado	136	284	167	297	482	680	6
a	170	284	174	297	482	680	6
cabo	177	284	198	297	482	680	6
en	200	284	211	297	482	680	6
cuatro	214	284	242	297	482	680	6
países	245	284	271	297	482	680	6
diferentes,	273	284	320	297	482	680	6
se	323	284	331	297	482	680	6
realizó	334	284	364	297	482	680	6
una	366	284	383	297	482	680	6
auditoría	385	284	425	297	482	680	6
en	57	297	67	311	482	680	6
los	71	297	84	311	482	680	6
laboratorios	88	297	141	311	482	680	6
de	145	297	156	311	482	680	6
diagnóstico	159	297	210	311	482	680	6
con	214	297	230	311	482	680	6
el	234	297	242	311	482	680	6
objetivo	246	297	282	311	482	680	6
de	286	297	296	311	482	680	6
comprobar	300	297	349	311	482	680	6
la	353	297	360	311	482	680	6
calidad	364	297	396	311	482	680	6
de	399	297	410	311	482	680	6
las	414	297	425	311	482	680	6
muestras	57	310	96	324	482	680	6
de	98	310	109	324	482	680	6
esputo	111	310	140	324	482	680	6
producidas	143	310	191	324	482	680	6
por	194	310	209	324	482	680	6
los	211	310	224	324	482	680	6
pacientes	226	310	267	324	482	680	6
y	269	310	274	324	482	680	6
utilizadas	276	310	318	324	482	680	6
para	320	310	339	324	482	680	6
el	342	310	349	324	482	680	6
diagnóstico	352	310	403	324	482	680	6
de	405	310	415	324	482	680	6
la	418	310	425	324	482	680	6
tuberculosis.	57	323	113	337	482	680	6
Durante	115	323	153	337	482	680	6
estas	155	323	175	337	482	680	6
auditorías,	177	323	224	337	482	680	6
se	226	323	235	337	482	680	6
comprobó	237	323	283	337	482	680	6
que	285	323	301	337	482	680	6
solamente	303	323	348	337	482	680	6
con	350	323	366	337	482	680	6
dos	368	323	384	337	482	680	6
muestras	386	323	425	337	482	680	6
se	57	336	65	350	482	680	6
alcanzaba	68	336	111	350	482	680	6
prácticamente	113	336	176	350	482	680	6
la	179	336	187	350	482	680	6
misma	189	336	219	350	482	680	6
fiabilidad	221	336	262	350	482	680	6
de	265	336	276	350	482	680	6
resultados	278	336	323	350	482	680	6
que	326	336	342	350	482	680	6
con	345	336	361	350	482	680	6
tres	364	336	380	350	482	680	6
muestras,	383	336	425	350	482	680	6
política	57	350	90	363	482	680	6
vigente	93	350	126	363	482	680	6
en	130	350	140	363	482	680	6
los	144	350	157	363	482	680	6
países	160	350	186	363	482	680	6
estudiados.	190	350	239	363	482	680	6
Una	243	350	262	363	482	680	6
vez	266	350	281	363	482	680	6
publicados	284	350	332	363	482	680	6
estos	336	350	358	363	482	680	6
resultados,	361	350	409	363	482	680	6
los	413	350	425	363	482	680	6
Programas	57	363	105	377	482	680	6
Nacionales	108	363	157	377	482	680	6
para	160	363	179	377	482	680	6
el	182	363	190	377	482	680	6
Control	193	363	229	377	482	680	6
de	232	363	242	377	482	680	6
la	245	363	253	377	482	680	6
Tuberculosis	256	363	313	377	482	680	6
en	316	363	326	377	482	680	6
esos	329	363	348	377	482	680	6
países	351	363	377	377	482	680	6
adoptaron	380	363	425	377	482	680	6
una	57	376	73	390	482	680	6
estrategia	76	376	119	390	482	680	6
de	122	376	133	390	482	680	6
“dos	136	376	156	390	482	680	6
muestras”	160	376	204	390	482	680	6
(Katamba,	207	376	253	390	482	680	6
2007;	257	376	281	390	482	680	6
Mabaera,	285	376	326	390	482	680	6
2006;	330	376	354	390	482	680	6
Rieder),	358	376	394	390	482	680	6
lo	397	376	406	390	482	680	6
que	409	376	425	390	482	680	6
trajo	57	389	77	403	482	680	6
consigo	80	389	115	403	482	680	6
una	118	389	134	403	482	680	6
ventaja	137	389	168	403	482	680	6
para	171	389	190	403	482	680	6
los	193	389	206	403	482	680	6
pacientes,	208	389	252	403	482	680	6
ya	255	389	265	403	482	680	6
que	268	389	284	403	482	680	6
no	287	389	299	403	482	680	6
era	302	389	315	403	482	680	6
necesario	318	389	360	403	482	680	6
que	363	389	379	403	482	680	6
acudieran	382	389	425	403	482	680	6
tantas	57	402	83	416	482	680	6
veces	86	402	109	416	482	680	6
a	112	402	117	416	482	680	6
los	119	402	132	416	482	680	6
establecimientos	135	402	209	416	482	680	6
de	211	402	222	416	482	680	6
salud,	225	402	250	416	482	680	6
y	253	402	258	416	482	680	6
un	261	402	273	416	482	680	6
ahorro	276	402	306	416	482	680	6
de	309	402	319	416	482	680	6
los	322	402	335	416	482	680	6
materiales	338	402	383	416	482	680	6
y	386	402	391	416	482	680	6
tiempo	394	402	425	416	482	680	6
del	57	416	70	429	482	680	6
personal	72	416	110	429	482	680	6
en	112	416	123	429	482	680	6
el	125	416	133	429	482	680	6
laboratorio,	135	416	188	429	482	680	6
ya	190	416	199	429	482	680	6
que	202	416	218	429	482	680	6
se	220	416	229	429	482	680	6
redujo	231	416	260	429	482	680	6
el	262	416	270	429	482	680	6
volumen	272	416	311	429	482	680	6
de	313	416	323	429	482	680	6
trabajo.	325	416	359	429	482	680	6
De	361	416	375	429	482	680	6
este	377	416	395	429	482	680	6
modo,	397	416	425	429	482	680	6
se	57	429	65	443	482	680	6
produjo	68	429	103	443	482	680	6
una	106	429	122	443	482	680	6
mejora	125	429	153	443	482	680	6
de	156	429	165	443	482	680	6
los	168	429	178	443	482	680	6
resultados	180	429	220	443	482	680	6
de	223	429	232	443	482	680	6
un	235	429	246	443	482	680	6
programa	248	429	289	443	482	680	6
de	292	429	300	443	482	680	6
salud	303	429	324	443	482	680	6
en	327	429	336	443	482	680	6
relación	339	429	371	443	482	680	6
a	374	429	379	443	482	680	6
la	381	429	389	443	482	680	6
atención	392	429	425	443	482	680	6
médica,	57	442	88	456	482	680	6
entre	91	442	115	456	482	680	6
otros	118	442	141	456	482	680	6
aportes.	145	442	180	456	482	680	6
Es	183	442	195	456	482	680	6
interesante	198	442	247	456	482	680	6
resaltar	251	442	284	456	482	680	6
que,	287	442	306	456	482	680	6
actualmente,	310	442	367	456	482	680	6
y	371	442	376	456	482	680	6
a	379	442	384	456	482	680	6
pesar	388	442	411	456	482	680	6
de	415	442	425	456	482	680	6
estos	57	455	79	469	482	680	6
estudios	81	455	118	469	482	680	6
validados,	120	455	164	469	482	680	6
en	167	455	178	469	482	680	6
Bolivia	181	455	212	469	482	680	6
sigue	214	455	237	469	482	680	6
vigente	240	455	273	469	482	680	6
la	275	455	283	469	482	680	6
política	286	455	319	469	482	680	6
de	322	455	332	469	482	680	6
“tres	335	455	356	469	482	680	6
muestras”	359	455	403	469	482	680	6
para	406	455	425	469	482	680	6
el	57	468	65	482	482	680	6
diagnóstico	67	468	118	482	482	680	6
de	121	468	132	482	482	680	6
la	134	468	142	482	482	680	6
tuberculosis.	145	468	201	482	482	680	6
Un	71	490	86	504	482	680	6
ejemplo	88	490	124	504	482	680	6
que	127	490	143	504	482	680	6
muestra	146	490	181	504	482	680	6
la	184	490	192	504	482	680	6
utilidad	195	490	229	504	482	680	6
de	231	490	242	504	482	680	6
la	245	490	252	504	482	680	6
IO	255	490	268	504	482	680	6
en	271	490	281	504	482	680	6
la	284	490	292	504	482	680	6
evaluación	295	490	342	504	482	680	6
de	344	490	355	504	482	680	6
la	358	490	365	504	482	680	6
factibilidad	368	490	414	504	482	680	6
de	416	490	425	504	482	680	6
nuevas	57	504	85	517	482	680	6
estrategias	87	504	130	517	482	680	6
o	132	504	136	517	482	680	6
intervenciones	139	504	196	517	482	680	6
en	198	504	208	517	482	680	6
lugares	210	504	239	517	482	680	6
o	242	504	246	517	482	680	6
poblaciones	248	504	292	517	482	680	6
específicos,	295	504	336	517	482	680	6
es	338	503	347	517	482	680	6
un	349	503	361	517	482	680	6
estudio	363	503	395	517	482	680	6
que	398	503	414	517	482	680	6
se	416	503	425	517	482	680	6
llevó	57	517	78	530	482	680	6
a	81	517	85	530	482	680	6
cabo	88	517	109	530	482	680	6
en	112	517	123	530	482	680	6
Sudáfrica	125	517	167	530	482	680	6
y	170	517	175	530	482	680	6
que	178	517	194	530	482	680	6
planteó	197	517	230	530	482	680	6
un	233	517	244	530	482	680	6
nuevo	247	517	274	530	482	680	6
modelo	277	517	310	530	482	680	6
para	313	517	332	530	482	680	6
la	335	517	343	530	482	680	6
administración	346	517	412	530	482	680	6
de	415	517	425	530	482	680	6
tratamientos	57	530	113	544	482	680	6
antirretrovirales	116	530	188	544	482	680	6
(ART)	191	530	220	544	482	680	6
en	224	530	234	544	482	680	6
las	238	530	249	544	482	680	6
zonas	253	530	277	544	482	680	6
rurales	281	530	311	544	482	680	6
del	314	530	328	544	482	680	6
país.	331	530	351	544	482	680	6
Este	355	530	374	544	482	680	6
modelo	378	530	411	544	482	680	6
de	415	530	425	544	482	680	6
descentralización	57	543	133	557	482	680	6
de	136	543	146	557	482	680	6
servicios	148	543	186	557	482	680	6
demostró	188	543	231	557	482	680	6
que	233	543	249	557	482	680	6
no	251	543	263	557	482	680	6
era	265	543	279	557	482	680	6
necesario	281	543	323	557	482	680	6
que	325	543	341	557	482	680	6
fueran	343	543	372	557	482	680	6
médicos	374	543	410	557	482	680	6
los	413	543	425	557	482	680	6
que	57	556	73	570	482	680	6
administran	76	556	129	570	482	680	6
el	132	556	140	570	482	680	6
tratamiento,	143	556	198	570	482	680	6
y	200	556	206	570	482	680	6
que	208	556	225	570	482	680	6
el	228	556	235	570	482	680	6
programa	238	556	282	570	482	680	6
funciona	285	556	323	570	482	680	6
perfectamente	326	556	390	570	482	680	6
cuando	393	556	425	570	482	680	6
son	57	569	72	583	482	680	6
las	74	569	86	583	482	680	6
enfermeras,	88	569	140	583	482	680	6
mucho	142	569	172	583	482	680	6
más	174	569	192	583	482	680	6
numerosas	194	569	241	583	482	680	6
en	243	569	254	583	482	680	6
los	256	569	268	583	482	680	6
centros	270	569	303	583	482	680	6
de	305	569	315	583	482	680	6
salud	317	569	340	583	482	680	6
de	342	569	353	583	482	680	6
las	354	569	366	583	482	680	6
áreas	368	569	390	583	482	680	6
rurales,	392	569	425	583	482	680	6
las	57	583	68	596	482	680	6
que	71	583	87	596	482	680	6
lo	91	583	99	596	482	680	6
administran.	102	583	158	596	482	680	6
Esta	161	583	180	596	482	680	6
investigación	183	583	242	596	482	680	6
dio	245	583	259	596	482	680	6
lugar	262	583	285	596	482	680	6
a	288	583	292	596	482	680	6
un	295	583	307	596	482	680	6
cambio	310	583	343	596	482	680	6
de	346	583	356	596	482	680	6
política	359	583	392	596	482	680	6
en	395	583	406	596	482	680	6
que	409	583	425	596	482	680	6
se	57	596	65	610	482	680	6
permitía	69	596	106	610	482	680	6
la	109	596	117	610	482	680	6
actuación	120	596	162	610	482	680	6
de	165	596	176	610	482	680	6
las	179	596	191	610	482	680	6
enfermeras	194	596	243	610	482	680	6
en	246	596	257	610	482	680	6
estos	260	596	282	610	482	680	6
casos,	285	596	311	610	482	680	6
mejorando	314	596	362	610	482	680	6
de	365	596	375	610	482	680	6
esta	379	596	396	610	482	680	6
forma	399	596	425	610	482	680	6
la	57	609	64	623	482	680	6
atención	67	609	105	623	482	680	6
a	108	609	113	623	482	680	6
los	115	609	128	623	482	680	6
pacientes	131	609	172	623	482	680	6
con	174	609	191	623	482	680	6
VIH/SIDA	193	609	244	623	482	680	6
en	247	609	257	623	482	680	6
los	260	609	273	623	482	680	6
lugares	275	609	307	623	482	680	6
apartados	310	609	352	623	482	680	6
(Bedelu,	355	609	392	623	482	680	6
2007).	395	609	423	623	482	680	6
200	57	636	72	649	482	680	6
Integra	309	637	335	647	482	680	6
Educativa	337	637	372	647	482	680	6
Vol.	375	637	389	647	482	680	6
VI	391	637	401	647	482	680	6
/	403	637	406	647	482	680	6
Nº	408	637	419	647	482	680	6
2	421	637	425	647	482	680	6
La	118	42	128	53	482	680	7
investigación	130	42	177	53	482	680	7
operativa	179	42	212	53	482	680	7
en	214	42	223	53	482	680	7
salud	225	42	243	53	482	680	7
y	246	42	250	53	482	680	7
su	252	42	260	53	482	680	7
relevancia	262	42	298	53	482	680	7
para	300	42	315	53	482	680	7
lograr	318	42	339	53	482	680	7
los	341	42	352	53	482	680	7
objetivos	354	42	386	53	482	680	7
nacionales	388	42	425	53	482	680	7
Finalmente,	71	69	124	82	482	680	7
un	128	69	140	82	482	680	7
estudio	144	69	176	82	482	680	7
que	180	69	196	82	482	680	7
ayudó	200	69	227	82	482	680	7
a	230	69	235	82	482	680	7
proponer	239	69	275	83	482	680	7
cambios	278	69	309	83	482	680	7
en	313	69	323	83	482	680	7
las	327	69	337	83	482	680	7
políticas	341	69	373	83	482	680	7
de	377	69	386	83	482	680	7
salud	390	69	411	83	482	680	7
de	415	69	425	82	482	680	7
varios	57	82	83	96	482	680	7
países	86	82	112	96	482	680	7
fueron	114	82	144	96	482	680	7
los	146	82	159	96	482	680	7
estudios	162	82	198	96	482	680	7
multicéntricos	200	82	265	96	482	680	7
sobre	267	82	292	96	482	680	7
la	294	82	302	96	482	680	7
resistencia	304	82	351	96	482	680	7
a	353	82	358	96	482	680	7
medicamentos	361	82	425	96	482	680	7
del	57	95	70	109	482	680	7
Plasmodium	74	95	124	109	482	680	7
falciparum,	128	95	175	109	482	680	7
causante	179	95	217	109	482	680	7
de	220	95	231	109	482	680	7
la	234	95	242	109	482	680	7
malaria.	245	95	281	109	482	680	7
En	284	95	297	109	482	680	7
estos	301	95	322	109	482	680	7
estudios	326	95	362	109	482	680	7
se	365	95	374	109	482	680	7
detectaron	378	95	425	109	482	680	7
elevados	57	108	94	122	482	680	7
niveles	96	108	127	122	482	680	7
de	129	108	139	122	482	680	7
resistencia	141	108	188	122	482	680	7
a	190	108	194	122	482	680	7
los	196	108	209	122	482	680	7
medicamentos	211	108	275	122	482	680	7
antimaláricos	277	108	337	122	482	680	7
aplicados	339	108	380	122	482	680	7
y	382	108	387	122	482	680	7
vigentes	389	108	425	122	482	680	7
en	57	121	67	135	482	680	7
los	71	121	84	135	482	680	7
Programas	88	121	136	135	482	680	7
Nacionales	140	121	189	135	482	680	7
para	193	121	212	135	482	680	7
el	216	121	224	135	482	680	7
Control	227	121	263	135	482	680	7
de	267	121	278	135	482	680	7
la	281	121	289	135	482	680	7
Malaria	293	121	327	135	482	680	7
de	331	121	341	135	482	680	7
esos	345	121	364	135	482	680	7
países,	368	121	396	135	482	680	7
y	400	121	405	135	482	680	7
que	409	121	425	135	482	680	7
daban	57	135	83	148	482	680	7
lugar	86	135	109	148	482	680	7
a	112	135	117	148	482	680	7
regímenes	119	135	165	148	482	680	7
de	168	135	179	148	482	680	7
tratamiento	182	135	234	148	482	680	7
inefectivos,	237	135	287	148	482	680	7
resultando	290	135	337	148	482	680	7
en	340	135	350	148	482	680	7
pérdidas	353	135	391	148	482	680	7
de	394	135	404	148	482	680	7
vida	407	135	425	148	482	680	7
de	57	148	67	162	482	680	7
pacientes	71	148	112	162	482	680	7
y	115	148	120	162	482	680	7
también	123	148	160	162	482	680	7
económicas.	163	148	218	162	482	680	7
La	221	148	233	162	482	680	7
investigación	236	148	295	162	482	680	7
demostró	298	148	340	162	482	680	7
la	343	148	351	162	482	680	7
inefectividad	354	148	411	162	482	680	7
de	415	148	425	162	482	680	7
dichos	57	161	85	175	482	680	7
regímenes,	89	161	137	175	482	680	7
y	141	161	146	175	482	680	7
posteriormente	150	161	218	175	482	680	7
dio	222	161	236	175	482	680	7
lugar	240	161	262	175	482	680	7
a	266	161	271	175	482	680	7
cambios	274	161	311	175	482	680	7
de	314	161	325	175	482	680	7
políticas	328	161	365	175	482	680	7
en	369	161	380	175	482	680	7
los	383	161	396	175	482	680	7
países	399	161	425	175	482	680	7
implicados	57	174	105	188	482	680	7
(Guthmann,	107	174	162	188	482	680	7
2008),	165	174	193	188	482	680	7
permitiendo	196	174	251	188	482	680	7
solucionar	254	174	300	188	482	680	7
los	302	174	315	188	482	680	7
problemas	318	174	364	188	482	680	7
detectados.	367	174	417	188	482	680	7
Así,	71	196	87	210	482	680	7
vemos	91	196	120	210	482	680	7
que	123	196	140	210	482	680	7
existe	144	196	168	210	482	680	7
una	172	196	189	210	482	680	7
fuerte	192	196	219	210	482	680	7
relación	223	196	259	210	482	680	7
entre	262	196	286	210	482	680	7
la	290	196	297	210	482	680	7
investigación	301	196	360	210	482	680	7
operativa	363	196	404	210	482	680	7
y	408	196	413	210	482	680	7
el	417	196	425	210	482	680	7
seguimiento	57	209	105	223	482	680	7
y	109	209	113	223	482	680	7
evaluación	117	209	160	223	482	680	7
de	164	209	175	223	482	680	7
los	179	209	191	223	482	680	7
proyectos	195	209	239	223	482	680	7
o	243	209	248	223	482	680	7
programas	252	209	300	223	482	680	7
de	304	209	314	223	482	680	7
salud,	318	209	344	223	482	680	7
ya	348	209	358	223	482	680	7
que	362	209	378	223	482	680	7
es	382	209	391	223	482	680	7
gracias	395	209	425	223	482	680	7
a	57	222	61	236	482	680	7
estos	67	222	89	236	482	680	7
dos	94	222	110	236	482	680	7
procesos	115	222	154	236	482	680	7
constantes	159	222	206	236	482	680	7
que	211	222	227	236	482	680	7
se	233	222	242	236	482	680	7
detectan	247	222	285	236	482	680	7
los	290	222	303	236	482	680	7
posibles	308	222	344	236	482	680	7
problemas	349	222	396	236	482	680	7
en	401	222	412	236	482	680	7
la	418	222	425	236	482	680	7
implementación.	57	236	132	249	482	680	7
Por	137	236	153	249	482	680	7
esta	158	236	175	249	482	680	7
razón,	180	236	208	249	482	680	7
se	213	236	222	249	482	680	7
ha	227	236	238	249	482	680	7
sugerido	243	236	281	249	482	680	7
que	287	236	303	249	482	680	7
la	308	236	316	249	482	680	7
investigación	321	236	379	249	482	680	7
operativa	384	236	425	249	482	680	7
debería	57	249	90	263	482	680	7
estar	94	249	115	263	482	680	7
integrada	119	249	161	263	482	680	7
dentro	165	249	195	263	482	680	7
de	199	249	210	263	482	680	7
las	214	249	226	263	482	680	7
estrategias	230	249	276	263	482	680	7
de	281	249	291	263	482	680	7
seguimiento	295	249	350	263	482	680	7
y	354	249	359	263	482	680	7
evaluación	364	249	410	263	482	680	7
de	415	249	425	263	482	680	7
programas	57	262	104	276	482	680	7
y	108	262	113	276	482	680	7
proyectos	117	262	160	276	482	680	7
de	164	262	174	276	482	680	7
salud	178	262	201	276	482	680	7
(Royston,	205	262	248	276	482	680	7
2011),	252	262	280	276	482	680	7
con	284	262	300	276	482	680	7
la	304	262	312	276	482	680	7
finalidad	316	262	354	276	482	680	7
de	358	262	369	276	482	680	7
detectar	373	262	409	276	482	680	7
los	413	262	425	276	482	680	7
problemas	57	275	103	289	482	680	7
y	106	275	111	289	482	680	7
seguidamente	114	275	175	289	482	680	7
buscar	178	275	206	289	482	680	7
sus	209	275	222	289	482	680	7
soluciones.	225	275	274	289	482	680	7
Especialmente	71	297	136	311	482	680	7
en	141	297	152	311	482	680	7
países	157	297	183	311	482	680	7
llamados	188	297	227	311	482	680	7
“de	232	297	248	311	482	680	7
renta	253	297	276	311	482	680	7
baja	281	297	299	311	482	680	7
o	304	297	310	311	482	680	7
media”,	315	297	349	311	482	680	7
la	354	297	362	311	482	680	7
investigación	367	297	425	311	482	680	7
operativa	57	310	98	324	482	680	7
ha	106	310	116	324	482	680	7
demostrado	124	310	177	324	482	680	7
ser	185	310	198	324	482	680	7
de	206	310	216	324	482	680	7
gran	224	310	245	324	482	680	7
utilidad	253	310	287	324	482	680	7
para	295	310	314	324	482	680	7
reducir	322	310	354	324	482	680	7
la	362	310	370	324	482	680	7
“brecha	378	310	408	324	482	680	7
de	416	310	425	324	482	680	7
implementación”,	57	324	128	337	482	680	7
también	133	323	169	337	482	680	7
conocida	173	323	213	337	482	680	7
como	218	323	242	337	482	680	7
“brecha	247	323	278	337	482	680	7
entre	282	324	303	337	482	680	7
los	307	324	317	337	482	680	7
conocimientos	322	324	376	337	482	680	7
y	380	324	385	337	482	680	7
la	389	324	397	337	482	680	7
acción	401	324	425	337	482	680	7
sanitaria”	57	337	98	350	482	680	7
(“implementation	103	336	182	350	482	680	7
gap”,	186	336	209	350	482	680	7
“know-do	214	336	258	350	482	680	7
gap”	262	336	283	350	482	680	7
o	287	336	293	350	482	680	7
“knowledge-implementation	297	336	425	350	482	680	7
gap”	57	350	77	363	482	680	7
en	80	350	91	363	482	680	7
inglés)	94	350	124	363	482	680	7
(Zachariah,	127	350	178	363	482	680	7
2009).	181	350	209	363	482	680	7
Ésta	212	350	231	363	482	680	7
se	235	350	243	363	482	680	7
define	247	350	274	363	482	680	7
como	277	350	302	363	482	680	7
la	305	350	313	363	482	680	7
incapacidad	316	350	368	363	482	680	7
o	371	350	377	363	482	680	7
fracaso	380	350	411	363	482	680	7
en	414	350	425	363	482	680	7
trasladar	57	363	95	377	482	680	7
los	99	363	111	377	482	680	7
descubrimientos	115	363	188	377	482	680	7
científicos	191	363	236	377	482	680	7
con	240	363	256	377	482	680	7
demostrada	260	363	311	377	482	680	7
utilidad,	315	363	352	377	482	680	7
a	355	363	360	377	482	680	7
los	364	363	376	377	482	680	7
escenarios	380	363	425	377	482	680	7
reales	57	376	82	390	482	680	7
de	88	376	99	390	482	680	7
implementación	105	376	177	390	482	680	7
de	183	376	194	390	482	680	7
programas	200	376	247	390	482	680	7
de	253	376	264	390	482	680	7
salud.	270	376	296	390	482	680	7
Como	302	376	330	390	482	680	7
consecuencia,	336	376	397	390	482	680	7
estos	403	376	425	390	482	680	7
descubrimientos	57	389	130	403	482	680	7
biomédicos	133	389	184	403	482	680	7
no	186	389	198	403	482	680	7
se	201	389	210	403	482	680	7
traducen	213	389	252	403	482	680	7
en	255	389	265	403	482	680	7
mejoras	268	389	303	403	482	680	7
de	306	389	317	403	482	680	7
la	320	389	327	403	482	680	7
salud	330	389	353	403	482	680	7
de	356	389	366	403	482	680	7
las	369	389	381	403	482	680	7
personas,	384	389	425	403	482	680	7
ya	57	402	66	416	482	680	7
que	70	402	86	416	482	680	7
no	89	402	101	416	482	680	7
están	104	402	127	416	482	680	7
adaptados	130	402	174	416	482	680	7
a	177	402	182	416	482	680	7
los	185	402	198	416	482	680	7
diversos	201	402	237	416	482	680	7
contextos	240	402	283	416	482	680	7
políticos	286	402	324	416	482	680	7
y	327	402	332	416	482	680	7
sociales,	335	402	372	416	482	680	7
sistemas	375	402	411	416	482	680	7
de	415	402	425	416	482	680	7
salud	57	416	80	429	482	680	7
y	82	416	87	429	482	680	7
grupos	90	416	121	429	482	680	7
poblacionales	123	416	184	429	482	680	7
(Thamlikitkul,	186	416	251	429	482	680	7
2006).	254	416	282	429	482	680	7
Se	71	437	82	451	482	680	7
ha	90	437	100	451	482	680	7
sugerido	108	437	146	451	482	680	7
que	154	437	171	451	482	680	7
auditorías,	179	437	225	451	482	680	7
intercambio	233	437	287	451	482	680	7
de	295	437	305	451	482	680	7
información,	313	437	371	451	482	680	7
estrategias	379	437	425	451	482	680	7
educacionales,	57	451	121	464	482	680	7
búsqueda	127	451	169	464	482	680	7
de	176	451	186	464	482	680	7
opiniones	193	451	236	464	482	680	7
de	243	451	253	464	482	680	7
líderes	260	451	289	464	482	680	7
en	296	451	307	464	482	680	7
salud	313	451	336	464	482	680	7
y	343	451	348	464	482	680	7
consenso	354	451	395	464	482	680	7
local,	402	451	425	464	482	680	7
recordatorios,	57	464	119	478	482	680	7
marketing	122	464	167	478	482	680	7
y	170	464	175	478	482	680	7
utilización	178	464	225	478	482	680	7
de	228	464	238	478	482	680	7
medios	241	464	273	478	482	680	7
de	276	464	286	478	482	680	7
comunicación	289	464	351	478	482	680	7
en	354	464	365	478	482	680	7
combinación	368	464	425	478	482	680	7
con	57	477	73	491	482	680	7
otras	76	477	98	491	482	680	7
estrategias,	101	477	150	491	482	680	7
pueden	153	477	185	491	482	680	7
ser	188	477	201	491	482	680	7
de	204	477	215	491	482	680	7
utilidad	217	477	251	491	482	680	7
para	254	477	273	491	482	680	7
la	276	477	284	491	482	680	7
mejora	287	477	318	491	482	680	7
de	321	477	331	491	482	680	7
los	334	477	347	491	482	680	7
sistemas	349	477	386	491	482	680	7
de	389	477	399	491	482	680	7
salud	402	477	425	491	482	680	7
en	57	490	67	504	482	680	7
los	72	490	84	504	482	680	7
países	89	490	115	504	482	680	7
de	119	490	130	504	482	680	7
baja	134	490	152	504	482	680	7
renta,	156	490	182	504	482	680	7
sin	186	490	199	504	482	680	7
embargo,	204	490	246	504	482	680	7
la	250	490	258	504	482	680	7
mayoría	262	490	298	504	482	680	7
de	302	490	313	504	482	680	7
información	317	490	372	504	482	680	7
disponible,	376	490	425	504	482	680	7
sigue	57	503	80	517	482	680	7
siendo	83	503	112	517	482	680	7
la	115	503	122	517	482	680	7
que	125	503	141	517	482	680	7
se	144	503	153	517	482	680	7
ha	156	503	167	517	482	680	7
obtenido	170	503	210	517	482	680	7
de	213	503	223	517	482	680	7
estudios	226	503	262	517	482	680	7
realizados	265	503	310	517	482	680	7
en	313	503	323	517	482	680	7
países	326	503	352	517	482	680	7
industrializados	355	503	425	517	482	680	7
(Siddiqi,	57	517	94	530	482	680	7
2005).	97	517	125	530	482	680	7
Así,	71	538	87	552	482	680	7
vemos	89	538	117	552	482	680	7
que	118	538	134	552	482	680	7
la	136	538	143	552	482	680	7
investigación	145	538	203	552	482	680	7
operativa	204	538	245	552	482	680	7
cumple	247	538	279	552	482	680	7
un	281	538	292	552	482	680	7
rol	293	538	306	552	482	680	7
esencial	307	538	342	552	482	680	7
en	343	538	354	552	482	680	7
el	355	538	363	552	482	680	7
fortalecimiento	365	539	425	552	482	680	7
de	57	552	65	565	482	680	7
los	69	552	79	565	482	680	7
sistemas	82	552	115	565	482	680	7
de	118	552	127	565	482	680	7
salud,	131	552	155	565	482	680	7
y	158	551	163	565	482	680	7
es	167	551	175	565	482	680	7
por	179	551	194	565	482	680	7
esta	198	551	215	565	482	680	7
razón	218	551	243	565	482	680	7
que	247	551	263	565	482	680	7
algunos	266	551	301	565	482	680	7
autores	304	551	336	565	482	680	7
la	340	551	348	565	482	680	7
engloban	351	551	392	565	482	680	7
dentro	396	551	425	565	482	680	7
de	57	565	67	578	482	680	7
los	70	565	83	578	482	680	7
estudios	86	565	122	578	482	680	7
destinados	125	565	172	578	482	680	7
a	175	565	180	578	482	680	7
la	183	565	190	578	482	680	7
mejora	193	565	224	578	482	680	7
del	227	565	241	578	482	680	7
funcionamiento	244	565	314	578	482	680	7
de	317	565	328	578	482	680	7
los	331	565	343	578	482	680	7
sistemas	346	565	383	578	482	680	7
de	386	565	397	578	482	680	7
salud.	400	565	425	578	482	680	7
Pero,	57	578	81	592	482	680	7
¿por	83	578	103	592	482	680	7
qué	106	578	122	592	482	680	7
es	125	578	134	592	482	680	7
tan	137	578	151	592	482	680	7
esencial	153	578	188	592	482	680	7
el	191	578	199	592	482	680	7
fortalecimiento	202	578	270	592	482	680	7
de	273	578	283	592	482	680	7
los	286	578	299	592	482	680	7
sistemas	301	578	338	592	482	680	7
de	341	578	351	592	482	680	7
salud?	354	578	381	592	482	680	7
La	71	600	83	613	482	680	7
debilidad	89	600	130	613	482	680	7
de	137	600	148	613	482	680	7
los	154	600	167	613	482	680	7
sistemas	173	600	210	613	482	680	7
de	216	600	227	613	482	680	7
salud	234	600	256	613	482	680	7
tiene	263	600	285	613	482	680	7
diversas	292	600	327	613	482	680	7
consecuencias,	333	600	398	613	482	680	7
pero	405	600	425	613	482	680	7
en	57	613	67	627	482	680	7
general,	73	613	109	627	482	680	7
podemos	115	613	155	627	482	680	7
decir	161	613	183	627	482	680	7
que	189	613	205	627	482	680	7
las	211	613	222	627	482	680	7
principales	228	613	276	627	482	680	7
son:	282	613	300	627	482	680	7
servicios	306	613	344	627	482	680	7
e	350	613	354	627	482	680	7
intervenciones	360	613	425	627	482	680	7
Integra	57	637	83	647	482	680	7
Educativa	85	637	120	647	482	680	7
Vol.	123	637	137	647	482	680	7
VI	139	637	149	647	482	680	7
/	151	637	154	647	482	680	7
Nº	156	637	167	647	482	680	7
2	169	637	173	647	482	680	7
201	410	636	425	649	482	680	7
Pilar	57	42	74	53	482	680	8
Hernández	76	42	113	53	482	680	8
Pastor	115	42	136	53	482	680	8
inefectivas,	57	69	106	82	482	680	8
ineficientes	110	69	161	82	482	680	8
y	165	69	170	82	482	680	8
no	174	69	186	82	482	680	8
equitativas	190	69	238	82	482	680	8
(Jamison,	242	69	284	82	482	680	8
2006).	288	69	316	82	482	680	8
La	320	69	332	82	482	680	8
inefectividad	337	69	393	82	482	680	8
de	398	69	408	82	482	680	8
los	413	69	425	82	482	680	8
servicios	57	82	95	96	482	680	8
queda	97	82	124	96	482	680	8
patente	127	82	160	96	482	680	8
cuando	163	82	195	96	482	680	8
se	198	82	206	96	482	680	8
utilizan	209	82	242	96	482	680	8
estrategias	245	82	292	96	482	680	8
que	295	82	311	96	482	680	8
no	314	82	325	96	482	680	8
son	328	82	343	96	482	680	8
las	346	82	358	96	482	680	8
más	361	82	378	96	482	680	8
adecuadas	381	82	425	96	482	680	8
para	57	95	76	109	482	680	8
el	78	95	86	109	482	680	8
contexto	89	95	127	109	482	680	8
en	130	95	140	109	482	680	8
que	143	95	159	109	482	680	8
se	161	95	170	109	482	680	8
llevan	173	95	199	109	482	680	8
a	201	95	206	109	482	680	8
cabo,	208	95	232	109	482	680	8
ya	234	95	244	109	482	680	8
sea	247	95	260	109	482	680	8
en	263	95	273	109	482	680	8
la	276	95	283	109	482	680	8
atención	286	95	324	109	482	680	8
o	326	95	332	109	482	680	8
prevención	335	95	384	109	482	680	8
en	386	95	397	109	482	680	8
salud.	400	95	425	109	482	680	8
La	57	108	69	122	482	680	8
ineficiencia	71	108	122	122	482	680	8
se	124	108	133	122	482	680	8
muestra	135	108	171	122	482	680	8
cuando	173	108	206	122	482	680	8
se	208	108	217	122	482	680	8
utilizan	219	108	253	122	482	680	8
muchos	255	108	290	122	482	680	8
más	292	108	310	122	482	680	8
recursos	312	108	349	122	482	680	8
de	352	108	362	122	482	680	8
los	365	108	377	122	482	680	8
necesarios	380	108	425	122	482	680	8
para	57	121	76	135	482	680	8
implementar	80	121	137	135	482	680	8
un	141	121	152	135	482	680	8
proyecto	156	121	195	135	482	680	8
o	199	121	205	135	482	680	8
estrategia.	209	121	254	135	482	680	8
Finalmente,	258	121	312	135	482	680	8
la	316	121	323	135	482	680	8
inequidad	327	121	371	135	482	680	8
en	375	121	386	135	482	680	8
salud	390	121	413	135	482	680	8
se	416	121	425	135	482	680	8
manifiesta	57	135	102	148	482	680	8
cuando	105	135	137	148	482	680	8
los	140	135	153	148	482	680	8
grupos	156	135	187	148	482	680	8
más	190	135	207	148	482	680	8
vulnerables	210	135	261	148	482	680	8
de	264	135	274	148	482	680	8
la	277	135	285	148	482	680	8
sociedad	288	135	326	148	482	680	8
son	329	135	345	148	482	680	8
los	348	135	360	148	482	680	8
que	363	135	380	148	482	680	8
no	383	135	394	148	482	680	8
tienen	397	135	425	148	482	680	8
acceso,	57	148	88	162	482	680	8
o	90	148	96	162	482	680	8
lo	99	148	107	162	482	680	8
tienen	110	148	138	162	482	680	8
reducido,	140	148	182	162	482	680	8
a	185	148	190	162	482	680	8
los	192	148	205	162	482	680	8
servicios	207	148	245	162	482	680	8
médicos.	247	148	287	162	482	680	8
La	289	148	301	162	482	680	8
debilidad	304	148	345	162	482	680	8
en	347	148	358	162	482	680	8
los	361	148	373	162	482	680	8
sistemas	376	148	412	162	482	680	8
de	415	148	425	162	482	680	8
salud	57	161	80	175	482	680	8
ocurre	82	161	111	175	482	680	8
en	114	161	125	175	482	680	8
todos	128	161	152	175	482	680	8
los	155	161	167	175	482	680	8
países,	170	161	199	175	482	680	8
sin	201	161	214	175	482	680	8
embargo,	217	161	259	175	482	680	8
es	261	161	270	175	482	680	8
en	273	161	284	175	482	680	8
los	286	161	299	175	482	680	8
países	302	161	328	175	482	680	8
de	330	161	341	175	482	680	8
renta	344	161	367	175	482	680	8
media	369	161	396	175	482	680	8
o	399	161	405	175	482	680	8
baja	407	161	425	175	482	680	8
donde	57	174	84	188	482	680	8
se	88	174	97	188	482	680	8
muestra	100	174	136	188	482	680	8
en	139	174	150	188	482	680	8
todas	154	174	177	188	482	680	8
sus	181	174	194	188	482	680	8
caras	198	174	220	188	482	680	8
y	223	174	228	188	482	680	8
sus	235	174	249	188	482	680	8
consecuencias	252	174	315	188	482	680	8
son	318	174	334	188	482	680	8
más	337	174	354	188	482	680	8
serias.	358	174	385	188	482	680	8
Algunos	389	174	425	188	482	680	8
autores	57	187	89	201	482	680	8
sugieren	92	187	130	201	482	680	8
que	133	187	149	201	482	680	8
esta	152	187	169	201	482	680	8
situación	172	187	212	201	482	680	8
se	214	187	223	201	482	680	8
debe	226	187	247	201	482	680	8
en	250	187	261	201	482	680	8
parte	264	187	287	201	482	680	8
al	290	187	297	201	482	680	8
ínfimo	300	187	329	201	482	680	8
financiamiento	332	187	399	201	482	680	8
junto	402	187	425	201	482	680	8
con	57	201	73	214	482	680	8
la	77	201	85	214	482	680	8
denominada	89	201	143	214	482	680	8
“fuga	147	201	171	214	482	680	8
de	175	201	186	214	482	680	8
cerebros”	190	201	233	214	482	680	8
de	237	201	247	214	482	680	8
personal	251	201	289	214	482	680	8
sanitario,	293	201	334	214	482	680	8
males	338	201	363	214	482	680	8
crónicos	367	201	405	214	482	680	8
que	409	201	425	214	482	680	8
sufren	57	214	84	228	482	680	8
estos	87	214	109	228	482	680	8
programas	112	214	159	228	482	680	8
(Sanders,	162	214	203	228	482	680	8
2006).	206	214	234	228	482	680	8
Los	236	214	253	228	482	680	8
países	256	214	282	228	482	680	8
más	285	214	302	228	482	680	8
industrializados	305	214	375	228	482	680	8
en	377	214	388	228	482	680	8
algunos	391	214	425	228	482	680	8
casos	57	227	80	241	482	680	8
suelen	82	227	110	241	482	680	8
tener	113	227	136	241	482	680	8
problemas	139	227	186	241	482	680	8
con	188	227	205	241	482	680	8
la	207	227	215	241	482	680	8
ineficiencia,	218	227	271	241	482	680	8
y	274	227	279	241	482	680	8
no	281	227	293	241	482	680	8
tanto	296	227	319	241	482	680	8
con	322	227	338	241	482	680	8
la	341	227	348	241	482	680	8
inequidad.	351	227	398	241	482	680	8
De	71	249	85	263	482	680	8
este	86	249	104	263	482	680	8
modo,	105	249	134	263	482	680	8
si	136	249	143	263	482	680	8
los	144	249	157	263	482	680	8
sistemas	159	249	195	263	482	680	8
de	197	249	208	263	482	680	8
salud	210	249	232	263	482	680	8
ofrecieran	234	249	279	263	482	680	8
servicios	281	249	319	263	482	680	8
más	321	249	338	263	482	680	8
efectivos,	340	249	382	263	482	680	8
eficientes	384	249	425	263	482	680	8
y	57	262	62	276	482	680	8
equitativos,	65	262	116	276	482	680	8
se	119	262	127	276	482	680	8
podrían	130	262	165	276	482	680	8
salvar	168	262	193	276	482	680	8
más	196	262	214	276	482	680	8
vidas.	216	262	241	276	482	680	8
Este	244	262	264	276	482	680	8
ha	267	262	277	276	482	680	8
sido	280	262	298	276	482	680	8
el	301	262	309	276	482	680	8
caso	312	262	331	276	482	680	8
de	334	262	345	276	482	680	8
un	348	262	359	276	482	680	8
estudio	362	262	394	276	482	680	8
que	397	262	414	276	482	680	8
se	416	262	425	276	482	680	8
llevó	57	275	78	289	482	680	8
a	81	275	86	289	482	680	8
cabo	89	275	109	289	482	680	8
en	112	275	123	289	482	680	8
Malawi	126	275	159	289	482	680	8
donde,	162	275	192	289	482	680	8
mediante	195	275	236	289	482	680	8
una	239	275	256	289	482	680	8
investigación	259	275	317	289	482	680	8
operativa,	320	275	364	289	482	680	8
se	367	275	375	289	482	680	8
estudiaron	378	275	425	289	482	680	8
casos	57	288	80	302	482	680	8
de	83	288	93	302	482	680	8
pacientes	96	288	137	302	482	680	8
con	140	288	157	302	482	680	8
tuberculosis	160	288	213	302	482	680	8
recurrente	216	288	263	302	482	680	8
en	266	288	277	302	482	680	8
43	280	288	291	302	482	680	8
hospitales,	294	288	340	302	482	680	8
y	344	288	349	302	482	680	8
se	352	288	360	302	482	680	8
pudo	363	288	386	302	482	680	8
detectar	389	288	425	302	482	680	8
que	57	302	73	315	482	680	8
existía	75	302	103	315	482	680	8
una	106	302	122	315	482	680	8
clasificación	124	302	178	315	482	680	8
incorrecta	181	302	226	315	482	680	8
de	228	302	239	315	482	680	8
pacientes	241	302	282	315	482	680	8
con	285	302	301	315	482	680	8
tuberculosis	304	302	357	315	482	680	8
recurrente	360	302	406	315	482	680	8
que	409	302	425	315	482	680	8
se	57	315	65	329	482	680	8
diagnosticaban	68	315	134	329	482	680	8
como	136	315	161	329	482	680	8
nuevos	163	315	194	329	482	680	8
casos	196	315	219	329	482	680	8
(Harries,	221	315	261	329	482	680	8
2001).	263	315	291	329	482	680	8
Esto	294	315	314	329	482	680	8
conllevaba	316	315	363	329	482	680	8
un	365	315	377	329	482	680	8
incorrecto	379	315	425	329	482	680	8
régimen	57	328	94	342	482	680	8
de	98	328	108	342	482	680	8
tratamiento	112	328	165	342	482	680	8
y,	169	328	176	342	482	680	8
en	180	328	191	342	482	680	8
muchas	195	328	228	342	482	680	8
ocasiones,	233	328	277	342	482	680	8
la	282	328	289	342	482	680	8
muerte	293	328	325	342	482	680	8
de	329	328	340	342	482	680	8
los	344	328	357	342	482	680	8
pacientes.	361	328	404	342	482	680	8
Así,	409	328	425	342	482	680	8
vemos	57	341	85	355	482	680	8
que	89	341	106	355	482	680	8
los	110	341	123	355	482	680	8
hospitales	127	341	171	355	482	680	8
estaban	176	341	209	355	482	680	8
ofreciendo	214	341	262	355	482	680	8
servicios	266	341	304	355	482	680	8
inefectivos	309	341	356	355	482	680	8
que,	361	341	380	355	482	680	8
a	384	341	389	355	482	680	8
su	394	341	403	355	482	680	8
vez,	408	341	425	355	482	680	8
conllevaban	57	354	109	368	482	680	8
ineficiencias	112	354	166	368	482	680	8
y	168	354	173	368	482	680	8
se	176	354	185	368	482	680	8
producían	187	354	232	368	482	680	8
más	234	354	251	368	482	680	8
pérdidas	254	354	291	368	482	680	8
humanas	294	354	333	368	482	680	8
de	335	354	346	368	482	680	8
las	348	354	360	368	482	680	8
necesarias.	362	354	409	368	482	680	8
De	412	354	425	368	482	680	8
este	57	368	74	381	482	680	8
modo,	76	368	105	381	482	680	8
si	108	368	114	381	482	680	8
se	117	368	126	381	482	680	8
aplicase	128	368	163	381	482	680	8
la	165	368	173	381	482	680	8
investigación	175	368	234	381	482	680	8
operativa	236	368	277	381	482	680	8
para	280	368	299	381	482	680	8
adaptar	301	368	334	381	482	680	8
los	337	368	350	381	482	680	8
descubrimientos	352	368	425	381	482	680	8
científicos	57	381	102	395	482	680	8
a	104	381	109	395	482	680	8
los	111	381	124	395	482	680	8
programas	126	381	173	395	482	680	8
de	176	381	186	395	482	680	8
salud	189	381	212	395	482	680	8
en	214	381	225	395	482	680	8
contextos	227	381	270	395	482	680	8
reales,	272	381	300	395	482	680	8
ésta	303	381	320	395	482	680	8
aportaría	322	381	362	395	482	680	8
muchos	365	381	399	395	482	680	8
datos	402	381	425	395	482	680	8
sobre	57	394	81	408	482	680	8
la	84	394	92	408	482	680	8
efectividad,	96	394	146	408	482	680	8
eficiencia	150	394	192	408	482	680	8
y	195	394	200	408	482	680	8
equidad	204	394	239	408	482	680	8
de	242	394	253	408	482	680	8
los	256	394	269	408	482	680	8
programas,	272	394	322	408	482	680	8
y	326	394	331	408	482	680	8
se	334	394	343	408	482	680	8
podría	347	394	375	408	482	680	8
mejorar	379	394	414	408	482	680	8
el	417	394	425	408	482	680	8
funcionamiento	57	407	127	421	482	680	8
de	130	407	140	421	482	680	8
los	143	407	156	421	482	680	8
mismos	158	407	192	421	482	680	8
2	192	408	196	416	482	680	8
.	196	407	198	421	482	680	8
3.	57	439	67	454	482	680	8
Panorama	70	439	125	454	482	680	8
general	128	439	169	454	482	680	8
del	172	439	189	454	482	680	8
sistema	192	439	233	454	482	680	8
de	237	439	250	454	482	680	8
salud	253	439	282	454	482	680	8
boliviano	285	439	335	454	482	680	8
y	338	439	344	454	482	680	8
los	348	439	363	454	482	680	8
objetivos	366	439	416	454	482	680	8
nacionales	71	453	128	468	482	680	8
e	131	453	137	468	482	680	8
internacionales	141	453	224	468	482	680	8
de	227	453	240	468	482	680	8
desarrollo	244	453	299	468	482	680	8
Las	57	476	73	490	482	680	8
características	74	476	136	490	482	680	8
del	138	476	151	490	482	680	8
sistema	153	476	185	490	482	680	8
de	187	476	197	490	482	680	8
salud	199	476	222	490	482	680	8
boliviano	223	476	265	490	482	680	8
no	266	476	278	490	482	680	8
se	279	476	288	490	482	680	8
pueden	290	476	322	490	482	680	8
entender	324	476	364	490	482	680	8
si	365	476	372	490	482	680	8
no	374	476	385	490	482	680	8
hacemos	387	476	425	490	482	680	8
una	57	489	73	503	482	680	8
breve	76	489	100	503	482	680	8
revisión	103	489	138	503	482	680	8
de	140	489	151	503	482	680	8
la	154	489	161	503	482	680	8
historia	164	489	198	503	482	680	8
del	200	489	214	503	482	680	8
país.	216	489	236	503	482	680	8
El	239	489	249	503	482	680	8
Ministerio	252	489	299	503	482	680	8
de	301	489	312	503	482	680	8
Salud	314	489	339	503	482	680	8
y	342	489	347	503	482	680	8
Deportes	350	489	391	503	482	680	8
(MSD)	394	489	425	503	482	680	8
fue	57	503	71	516	482	680	8
creado	73	503	103	516	482	680	8
en	105	503	116	516	482	680	8
Bolivia	118	503	149	516	482	680	8
en	152	503	163	516	482	680	8
1938	165	503	187	516	482	680	8
como	189	503	214	516	482	680	8
resultado	217	503	258	516	482	680	8
de	260	503	271	516	482	680	8
un	273	503	285	516	482	680	8
proceso	287	503	322	516	482	680	8
de	324	503	335	516	482	680	8
organización	337	503	395	516	482	680	8
estatal	397	503	425	516	482	680	8
que	57	516	73	530	482	680	8
se	76	516	85	530	482	680	8
dio	89	516	103	530	482	680	8
en	106	516	117	530	482	680	8
los	121	516	133	530	482	680	8
años	137	516	157	530	482	680	8
anteriores.	160	516	208	530	482	680	8
Posteriormente,	211	516	283	530	482	680	8
en	287	516	298	530	482	680	8
el	301	516	309	530	482	680	8
año	312	516	329	530	482	680	8
1956	332	516	354	530	482	680	8
se	358	516	366	530	482	680	8
promulgó	370	516	414	530	482	680	8
el	417	516	425	530	482	680	8
Código	57	529	90	543	482	680	8
de	94	529	105	543	482	680	8
Seguridad	109	529	154	543	482	680	8
Social,	159	529	188	543	482	680	8
que	192	529	209	543	482	680	8
representó	213	529	261	543	482	680	8
una	265	529	281	543	482	680	8
legislación	285	529	332	543	482	680	8
muy	337	529	356	543	482	680	8
importante	360	529	410	543	482	680	8
en	414	529	425	543	482	680	8
referencia	57	542	101	556	482	680	8
a	104	542	109	556	482	680	8
los	111	542	124	556	482	680	8
derechos	126	542	166	556	482	680	8
y	169	542	174	556	482	680	8
beneficios	177	542	221	556	482	680	8
de	224	542	235	556	482	680	8
los	237	542	250	556	482	680	8
trabajadores.	253	542	310	556	482	680	8
Sin	71	564	86	578	482	680	8
embargo,	91	564	133	578	482	680	8
el	139	564	147	578	482	680	8
esquema	152	564	191	578	482	680	8
del	196	564	210	578	482	680	8
sistema	215	564	248	578	482	680	8
boliviano	253	564	295	578	482	680	8
actual	300	564	326	578	482	680	8
de	332	564	342	578	482	680	8
salud	348	564	371	578	482	680	8
resulta,	376	564	409	578	482	680	8
en	414	564	425	578	482	680	8
parte,	57	577	82	591	482	680	8
de	86	577	96	591	482	680	8
la	100	577	107	591	482	680	8
Ley	111	577	128	591	482	680	8
de	131	577	142	591	482	680	8
Participación	145	577	204	591	482	680	8
Popular	208	577	243	591	482	680	8
del	247	577	260	591	482	680	8
año	264	577	280	591	482	680	8
1994.	283	577	308	591	482	680	8
Esta	311	577	331	591	482	680	8
ley,	334	577	349	591	482	680	8
influenciada	352	577	406	591	482	680	8
por	410	577	425	591	482	680	8
2	65	606	69	616	482	680	8
En	71	606	80	616	482	680	8
ocasiones	83	606	113	616	482	680	8
se	115	606	122	616	482	680	8
confunden	124	606	158	616	482	680	8
los	161	606	170	616	482	680	8
estudios	172	606	194	616	482	680	8
de	196	606	203	616	482	680	8
costo-efectividad	205	606	252	616	482	680	8
(eficiencia)	255	606	286	616	482	680	8
con	288	606	300	616	482	680	8
la	302	606	308	616	482	680	8
investigación	310	606	352	616	482	680	8
operativa.	354	606	386	616	482	680	8
Ésta	388	606	402	616	482	680	8
última	404	606	425	616	482	680	8
puede	71	616	90	626	482	680	8
consistir	92	616	120	626	482	680	8
o	122	616	126	626	482	680	8
incluir	128	616	149	626	482	680	8
estudios	151	616	177	626	482	680	8
de	179	616	187	626	482	680	8
eficiencia,	189	616	221	626	482	680	8
pero	223	616	238	626	482	680	8
no	240	616	248	626	482	680	8
necesariamente.	250	616	302	626	482	680	8
202	57	636	72	649	482	680	8
Integra	309	637	335	647	482	680	8
Educativa	337	637	372	647	482	680	8
Vol.	375	637	389	647	482	680	8
VI	391	637	401	647	482	680	8
/	403	637	406	647	482	680	8
Nº	408	637	419	647	482	680	8
2	421	637	425	647	482	680	8
La	118	42	128	53	482	680	9
investigación	130	42	177	53	482	680	9
operativa	179	42	212	53	482	680	9
en	214	42	223	53	482	680	9
salud	225	42	243	53	482	680	9
y	246	42	250	53	482	680	9
su	252	42	260	53	482	680	9
relevancia	262	42	298	53	482	680	9
para	300	42	315	53	482	680	9
lograr	318	42	339	53	482	680	9
los	341	42	352	53	482	680	9
objetivos	354	42	386	53	482	680	9
nacionales	388	42	425	53	482	680	9
las	57	69	68	82	482	680	9
reformas	72	69	112	82	482	680	9
de	116	69	127	82	482	680	9
descentralización	131	69	207	82	482	680	9
promovidas	212	69	264	82	482	680	9
por	268	69	283	82	482	680	9
el	287	69	295	82	482	680	9
Banco	299	69	327	82	482	680	9
Mundial	331	69	369	82	482	680	9
en	373	69	384	82	482	680	9
los	388	69	401	82	482	680	9
años	405	69	425	82	482	680	9
noventa,	57	82	95	96	482	680	9
se	97	82	106	96	482	680	9
promulgó	108	82	152	96	482	680	9
con	155	82	171	96	482	680	9
la	173	82	181	96	482	680	9
intención	183	82	225	96	482	680	9
de	228	82	238	96	482	680	9
otorgar	240	82	274	96	482	680	9
más	276	82	293	96	482	680	9
autonomía	296	82	343	96	482	680	9
de	345	82	356	96	482	680	9
gestión	358	82	391	96	482	680	9
pública	393	82	425	96	482	680	9
a	57	95	61	109	482	680	9
los	65	95	78	109	482	680	9
municipios	82	95	131	109	482	680	9
urbanos	135	95	170	109	482	680	9
y	174	95	179	109	482	680	9
rurales.	183	95	216	109	482	680	9
De	220	95	234	109	482	680	9
esta	238	95	255	109	482	680	9
manera,	258	95	294	109	482	680	9
muchas	298	95	332	109	482	680	9
decisiones	336	95	381	109	482	680	9
en	385	95	396	109	482	680	9
temas	399	95	425	109	482	680	9
como	57	108	82	122	482	680	9
salud	86	108	108	122	482	680	9
o	113	108	118	122	482	680	9
educación	122	108	167	122	482	680	9
quedaron	171	108	213	122	482	680	9
en	218	108	228	122	482	680	9
manos	232	108	261	122	482	680	9
de	265	108	276	122	482	680	9
los	280	108	293	122	482	680	9
municipios	297	108	346	122	482	680	9
y	350	108	355	122	482	680	9
organizaciones	359	108	425	122	482	680	9
sociales.	57	121	93	135	482	680	9
Con	96	121	115	135	482	680	9
esta	118	121	135	135	482	680	9
ley	137	121	150	135	482	680	9
se	153	121	162	135	482	680	9
pretendió	164	121	207	135	482	680	9
dar	210	121	224	135	482	680	9
voz	227	121	242	135	482	680	9
a	245	121	249	135	482	680	9
los	252	121	265	135	482	680	9
grupos	267	121	298	135	482	680	9
más	300	121	318	135	482	680	9
marginados,	320	121	375	135	482	680	9
en	377	121	388	135	482	680	9
especial	391	121	425	135	482	680	9
del	57	135	70	148	482	680	9
área	73	135	91	148	482	680	9
rural.	94	135	118	148	482	680	9
En	71	158	84	172	482	680	9
el	87	158	95	172	482	680	9
año	97	158	114	172	482	680	9
2003	117	158	138	172	482	680	9
entró	141	158	165	172	482	680	9
en	168	158	179	172	482	680	9
vigencia	182	158	218	172	482	680	9
el	221	158	229	172	482	680	9
Seguro	232	158	263	172	482	680	9
Universal	266	158	309	172	482	680	9
Materno	312	158	351	172	482	680	9
Infantil	354	158	387	172	482	680	9
(SUMI)	390	158	425	172	482	680	9
que	57	171	73	185	482	680	9
reemplazó	77	171	123	185	482	680	9
al	126	171	134	185	482	680	9
Seguro	138	171	169	185	482	680	9
Básico	173	171	202	185	482	680	9
de	205	171	216	185	482	680	9
Salud.	219	171	247	185	482	680	9
El	251	171	261	185	482	680	9
SUMI	264	171	293	185	482	680	9
cubre	297	171	322	185	482	680	9
a	325	171	330	185	482	680	9
todas	334	171	357	185	482	680	9
las	361	171	372	185	482	680	9
mujeres	376	171	411	185	482	680	9
en	414	171	425	185	482	680	9
edad	57	184	78	198	482	680	9
reproductiva,	80	184	139	198	482	680	9
así	142	184	153	198	482	680	9
como	156	184	181	198	482	680	9
a	183	184	188	198	482	680	9
todos	191	184	215	198	482	680	9
los	218	184	230	198	482	680	9
niños	233	184	257	198	482	680	9
y	260	184	265	198	482	680	9
niñas	267	184	290	198	482	680	9
menores	293	184	331	198	482	680	9
de	334	184	344	198	482	680	9
cinco	347	184	371	198	482	680	9
años,	373	184	396	198	482	680	9
grupo	399	184	425	198	482	680	9
poblacional	57	197	108	211	482	680	9
que	111	197	127	211	482	680	9
en	130	197	141	211	482	680	9
el	143	197	151	211	482	680	9
año	154	197	170	211	482	680	9
2003	173	197	195	211	482	680	9
representaba	197	197	254	211	482	680	9
el	257	197	265	211	482	680	9
41%	268	197	289	211	482	680	9
de	291	197	302	211	482	680	9
la	305	197	312	211	482	680	9
población.	315	197	362	211	482	680	9
En	71	221	84	234	482	680	9
el	88	221	95	234	482	680	9
año	99	221	115	234	482	680	9
2006	119	221	141	234	482	680	9
se	145	221	153	234	482	680	9
publicaron	157	221	205	234	482	680	9
las	209	221	220	234	482	680	9
Bases	224	221	248	234	482	680	9
del	252	221	265	234	482	680	9
Plan	269	221	289	234	482	680	9
Salud	293	221	318	234	482	680	9
2006-2010,	321	221	372	234	482	680	9
que	376	221	392	234	482	680	9
fueron	396	221	425	234	482	680	9
el	57	234	65	248	482	680	9
precedente	67	234	117	248	482	680	9
del	119	234	133	248	482	680	9
actualmente	136	234	190	248	482	680	9
vigente	193	234	225	248	482	680	9
Plan	228	234	248	248	482	680	9
Sectorial	251	234	291	248	482	680	9
de	294	234	304	248	482	680	9
Desarrollo	307	234	355	248	482	680	9
en	358	234	369	248	482	680	9
Salud	371	234	396	248	482	680	9
2010-	399	234	425	248	482	680	9
2020	57	247	79	261	482	680	9
(Ministerio	82	247	132	261	482	680	9
de	135	247	146	261	482	680	9
Salud	149	247	174	261	482	680	9
y	177	247	182	261	482	680	9
Deportes	185	247	227	261	482	680	9
de	230	247	240	261	482	680	9
Bolivia,	244	247	277	261	482	680	9
2010),	280	247	308	261	482	680	9
cuyo	311	247	333	261	482	680	9
lema	336	247	357	261	482	680	9
es:	360	247	372	261	482	680	9
“Hacia	375	247	406	261	482	680	9
una	409	247	425	261	482	680	9
salud	57	260	80	274	482	680	9
universal”.	82	260	129	274	482	680	9
Ambos	132	260	163	274	482	680	9
planes	165	260	193	274	482	680	9
de	196	260	207	274	482	680	9
desarrollo	209	260	254	274	482	680	9
han	256	260	273	274	482	680	9
supuesto	275	260	314	274	482	680	9
un	316	260	328	274	482	680	9
cambio	330	260	363	274	482	680	9
de	365	260	376	274	482	680	9
paradigma	378	260	425	274	482	680	9
hacia	57	273	80	287	482	680	9
un	83	273	94	287	482	680	9
sistema	97	273	130	287	482	680	9
de	133	273	144	287	482	680	9
salud	147	273	169	287	482	680	9
basado	173	273	203	287	482	680	9
en	206	273	217	287	482	680	9
determinantes	220	273	283	287	482	680	9
sociales	286	273	320	287	482	680	9
de	323	273	334	287	482	680	9
la	337	273	344	287	482	680	9
salud,	347	273	373	287	482	680	9
promoción	376	273	425	287	482	680	9
de	57	287	67	300	482	680	9
la	70	287	78	300	482	680	9
salud	81	287	104	300	482	680	9
y	107	287	112	300	482	680	9
prevención	115	287	164	300	482	680	9
(Ledo,	167	287	197	300	482	680	9
2011).	200	287	228	300	482	680	9
Dentro	231	287	263	300	482	680	9
de	266	287	277	300	482	680	9
este	280	287	297	300	482	680	9
nuevo	300	287	327	300	482	680	9
enfoque,	330	287	369	300	482	680	9
se	372	287	380	300	482	680	9
introdujo	383	287	425	300	482	680	9
el	57	300	65	314	482	680	9
modelo	68	300	101	314	482	680	9
de	104	300	115	314	482	680	9
“Salud	118	300	148	314	482	680	9
Familiar	151	300	188	314	482	680	9
Comunitaria	192	300	248	314	482	680	9
Intercultural”	252	300	313	314	482	680	9
(SAFCI).	316	300	357	314	482	680	9
Esta	360	300	379	314	482	680	9
estrategia	383	300	425	314	482	680	9
familiar	57	313	91	327	482	680	9
se	94	313	103	327	482	680	9
basa	106	313	125	327	482	680	9
en	127	313	138	327	482	680	9
las	141	313	153	327	482	680	9
visitas	155	313	182	327	482	680	9
domiciliarias	185	313	242	327	482	680	9
del	245	313	258	327	482	680	9
personal	261	313	299	327	482	680	9
de	302	313	312	327	482	680	9
salud,	315	313	341	327	482	680	9
lo	344	313	352	327	482	680	9
cual	355	313	373	327	482	680	9
les	376	313	388	327	482	680	9
permite	390	313	425	327	482	680	9
entender	57	326	96	340	482	680	9
los	102	326	114	340	482	680	9
determinantes	120	326	183	340	482	680	9
de	189	326	199	340	482	680	9
salud	205	326	228	340	482	680	9
de	233	326	244	340	482	680	9
la	249	326	257	340	482	680	9
población	262	326	306	340	482	680	9
meta,	311	326	336	340	482	680	9
así	342	326	353	340	482	680	9
como	359	326	383	340	482	680	9
también	389	326	425	340	482	680	9
la	57	339	64	353	482	680	9
diversidad	69	339	114	353	482	680	9
cultural	118	339	152	353	482	680	9
y	157	339	162	353	482	680	9
étnica	166	339	193	353	482	680	9
del	197	339	211	353	482	680	9
país	215	339	232	353	482	680	9
y	236	339	241	353	482	680	9
la	246	339	253	353	482	680	9
manera	258	339	291	353	482	680	9
de	295	339	306	353	482	680	9
entender	310	339	350	353	482	680	9
la	354	339	361	353	482	680	9
salud	366	339	389	353	482	680	9
por	393	339	408	353	482	680	9
los	413	339	425	353	482	680	9
diferentes	57	353	101	366	482	680	9
grupos	103	353	134	366	482	680	9
poblacionales.	137	353	200	366	482	680	9
En	71	376	84	389	482	680	9
el	86	376	94	389	482	680	9
marco	97	376	125	389	482	680	9
de	127	376	138	389	482	680	9
este	140	376	158	389	482	680	9
nuevo	160	376	187	389	482	680	9
paradigma	190	376	236	389	482	680	9
también	239	376	275	389	482	680	9
se	278	376	287	389	482	680	9
introdujo	289	376	331	389	482	680	9
el	334	376	342	389	482	680	9
denominado	344	376	400	389	482	680	9
bono	402	376	425	389	482	680	9
Juana	57	389	82	403	482	680	9
Azurduy,	85	389	124	403	482	680	9
destinado	128	389	170	403	482	680	9
a	173	389	178	403	482	680	9
las	181	389	193	403	482	680	9
mujeres	196	389	231	403	482	680	9
embarazadas	234	389	290	403	482	680	9
y	294	389	299	403	482	680	9
a	302	389	306	403	482	680	9
los	310	389	322	403	482	680	9
niños	325	389	349	403	482	680	9
y	353	389	358	403	482	680	9
niñas	361	389	384	403	482	680	9
menores	387	389	425	403	482	680	9
de	57	402	67	416	482	680	9
dos	71	402	86	416	482	680	9
años	89	402	109	416	482	680	9
y	113	402	118	416	482	680	9
el	121	402	129	416	482	680	9
Seguro	132	402	164	416	482	680	9
de	167	402	178	416	482	680	9
Salud	181	402	206	416	482	680	9
Para	209	402	229	416	482	680	9
el	232	402	240	416	482	680	9
Adulto	244	402	274	416	482	680	9
Mayor	277	402	307	416	482	680	9
(SSPAM),	310	402	355	416	482	680	9
que	358	402	374	416	482	680	9
cubre	377	402	402	416	482	680	9
a	406	402	410	416	482	680	9
las	414	402	425	416	482	680	9
personas	57	415	95	429	482	680	9
mayores	98	415	135	429	482	680	9
de	138	415	149	429	482	680	9
60	151	415	162	429	482	680	9
años,	165	415	188	429	482	680	9
creado	191	415	220	429	482	680	9
mediante	223	415	264	429	482	680	9
la	267	415	275	429	482	680	9
Ley	277	415	295	429	482	680	9
3323	297	415	319	429	482	680	9
en	322	415	333	429	482	680	9
el	336	415	343	429	482	680	9
año	346	415	362	429	482	680	9
2006.	365	415	390	429	482	680	9
En	71	438	84	452	482	680	9
la	87	438	95	452	482	680	9
actualidad,	98	438	145	452	482	680	9
el	148	438	156	452	482	680	9
sistema	159	438	192	452	482	680	9
de	195	438	205	452	482	680	9
salud	208	438	231	452	482	680	9
boliviano	234	438	275	452	482	680	9
está	278	438	295	452	482	680	9
dividido	298	438	335	452	482	680	9
en	338	438	348	452	482	680	9
el	351	438	359	452	482	680	9
sector	362	438	389	452	482	680	9
público	392	438	425	452	482	680	9
y	57	452	62	465	482	680	9
el	66	452	73	465	482	680	9
privado.	77	452	113	465	482	680	9
El	117	452	127	465	482	680	9
público	131	452	164	465	482	680	9
incluye	168	452	200	465	482	680	9
al	204	452	212	465	482	680	9
Ministerio	215	452	262	465	482	680	9
de	266	452	277	465	482	680	9
Salud	280	452	305	465	482	680	9
y	309	452	314	465	482	680	9
Deportes	318	452	359	465	482	680	9
y	363	452	368	465	482	680	9
al	372	452	379	465	482	680	9
subsector	383	452	425	465	482	680	9
social.	57	465	84	479	482	680	9
El	88	465	99	479	482	680	9
MSD	103	465	127	479	482	680	9
establece	132	465	172	479	482	680	9
cuatro	176	465	204	479	482	680	9
ámbitos	208	465	243	479	482	680	9
de	248	465	258	479	482	680	9
gestión:	262	465	297	479	482	680	9
1)	301	465	310	479	482	680	9
el	314	465	322	479	482	680	9
nacional,	326	465	366	479	482	680	9
dependiente	370	465	425	479	482	680	9
del	57	478	70	492	482	680	9
MSD;	74	478	102	492	482	680	9
2)	105	478	114	492	482	680	9
el	118	478	126	492	482	680	9
departamental,	129	478	196	492	482	680	9
dependiente	200	478	255	492	482	680	9
del	258	478	272	492	482	680	9
Servicio	276	478	312	492	482	680	9
Departamental	315	478	382	492	482	680	9
de	386	478	397	492	482	680	9
Salud	400	478	425	492	482	680	9
(SEDES);	57	491	101	505	482	680	9
3)	104	491	113	505	482	680	9
el	116	491	124	505	482	680	9
municipal;	127	491	174	505	482	680	9
dependiente	177	491	232	505	482	680	9
del	235	491	249	505	482	680	9
Directorio	252	491	299	505	482	680	9
Local	303	491	328	505	482	680	9
de	331	491	342	505	482	680	9
Salud	345	491	370	505	482	680	9
(DILOS);	373	491	417	505	482	680	9
y	420	491	425	505	482	680	9
4)	57	504	65	518	482	680	9
el	69	504	77	518	482	680	9
local,	81	504	104	518	482	680	9
correspondiente	108	504	180	518	482	680	9
al	184	504	191	518	482	680	9
establecimiento	195	504	265	518	482	680	9
de	268	504	279	518	482	680	9
salud	283	504	306	518	482	680	9
en	309	504	320	518	482	680	9
su	324	504	333	518	482	680	9
área	337	504	355	518	482	680	9
de	359	504	369	518	482	680	9
influencia	373	504	417	518	482	680	9
y	420	504	425	518	482	680	9
brigadas	57	518	94	531	482	680	9
móviles	97	518	131	531	482	680	9
como	134	518	159	531	482	680	9
nivel	161	518	183	531	482	680	9
operativo.	186	518	231	531	482	680	9
El	234	518	244	531	482	680	9
Subsector	247	518	291	531	482	680	9
Social	294	518	320	531	482	680	9
comprende	323	518	374	531	482	680	9
las	377	518	388	531	482	680	9
cajas	391	518	412	531	482	680	9
de	415	518	425	531	482	680	9
salud,	57	531	82	545	482	680	9
los	85	531	97	545	482	680	9
seguros	99	531	133	545	482	680	9
universitarios	135	531	195	545	482	680	9
y	198	531	203	545	482	680	9
la	205	531	213	545	482	680	9
Dirección	215	531	260	545	482	680	9
General	262	531	298	545	482	680	9
de	300	531	311	545	482	680	9
Salud,	313	531	341	545	482	680	9
y	343	531	348	545	482	680	9
es	350	531	359	545	482	680	9
fiscalizado	362	531	407	545	482	680	9
por	410	531	425	545	482	680	9
el	57	544	65	558	482	680	9
Instituto	67	544	106	558	482	680	9
Nacional	109	544	149	558	482	680	9
de	152	544	162	558	482	680	9
Seguros	165	544	201	558	482	680	9
de	204	544	214	558	482	680	9
Salud	217	544	242	558	482	680	9
(INASES)	244	544	290	558	482	680	9
(Ledo,	293	544	322	558	482	680	9
2011).	325	544	353	558	482	680	9
El	71	567	81	581	482	680	9
sector	85	567	111	581	482	680	9
privado	115	567	149	581	482	680	9
está	152	567	169	581	482	680	9
constituido	173	567	223	581	482	680	9
por	227	567	242	581	482	680	9
compañías	246	567	293	581	482	680	9
de	296	567	307	581	482	680	9
seguros	311	567	344	581	482	680	9
y	348	567	353	581	482	680	9
proveedores	357	567	411	581	482	680	9
de	415	567	425	581	482	680	9
servicios	57	580	95	594	482	680	9
de	98	580	109	594	482	680	9
salud	112	580	135	594	482	680	9
privados	138	580	176	594	482	680	9
con	179	580	195	594	482	680	9
y	199	580	204	594	482	680	9
sin	207	580	220	594	482	680	9
fines	223	580	244	594	482	680	9
de	247	580	258	594	482	680	9
lucro.	261	580	287	594	482	680	9
Es	291	580	302	594	482	680	9
importante	305	580	355	594	482	680	9
mencionar	358	580	406	594	482	680	9
que	409	580	425	594	482	680	9
la	57	593	64	607	482	680	9
iglesia	67	593	95	607	482	680	9
es	98	593	107	607	482	680	9
la	110	593	117	607	482	680	9
única	120	593	144	607	482	680	9
organización	147	593	205	607	482	680	9
que	207	593	224	607	482	680	9
ofrece	227	593	254	607	482	680	9
servicios	257	593	295	607	482	680	9
de	298	593	309	607	482	680	9
salud	312	593	335	607	482	680	9
en	337	593	348	607	482	680	9
algunas	351	593	384	607	482	680	9
regiones	387	593	425	607	482	680	9
del	57	607	70	620	482	680	9
país.	74	607	94	620	482	680	9
El	97	607	107	620	482	680	9
subsector	111	607	153	620	482	680	9
de	156	607	167	620	482	680	9
medicina	170	607	211	620	482	680	9
tradicional,	214	607	265	620	482	680	9
representado	268	607	326	620	482	680	9
por	330	607	345	620	482	680	9
el	348	607	356	620	482	680	9
Viceministerio	360	607	425	620	482	680	9
Integra	57	637	83	647	482	680	9
Educativa	85	637	120	647	482	680	9
Vol.	123	637	137	647	482	680	9
VI	139	637	149	647	482	680	9
/	151	637	154	647	482	680	9
Nº	156	637	167	647	482	680	9
2	169	637	173	647	482	680	9
203	410	636	425	649	482	680	9
Pilar	57	42	74	53	482	680	10
Hernández	76	42	113	53	482	680	10
Pastor	115	42	136	53	482	680	10
de	57	69	67	82	482	680	10
Medicina	70	69	112	82	482	680	10
Tradicional	114	69	165	82	482	680	10
e	168	69	173	82	482	680	10
Interculturalidad,	175	69	254	82	482	680	10
atiende	256	69	289	82	482	680	10
aproximadamente	291	69	371	82	482	680	10
a	374	69	378	82	482	680	10
10%	381	69	402	82	482	680	10
de	404	69	415	82	482	680	10
la	418	69	425	82	482	680	10
población,	57	82	103	96	482	680	10
la	106	82	114	96	482	680	10
mayoría	116	82	152	96	482	680	10
del	155	82	169	96	482	680	10
área	171	82	190	96	482	680	10
rural.	192	82	217	96	482	680	10
Así,	71	105	87	119	482	680	10
una	90	105	107	119	482	680	10
vez	109	105	124	119	482	680	10
visto	127	105	148	119	482	680	10
un	151	105	162	119	482	680	10
breve	165	105	189	119	482	680	10
panorama	192	105	236	119	482	680	10
sobre	239	105	264	119	482	680	10
la	266	105	274	119	482	680	10
organización	277	105	334	119	482	680	10
del	337	105	351	119	482	680	10
sistema	353	105	386	119	482	680	10
de	389	105	399	119	482	680	10
salud	402	105	425	119	482	680	10
en	57	118	67	132	482	680	10
Bolivia,	73	118	106	132	482	680	10
es	111	118	120	132	482	680	10
importante	125	118	175	132	482	680	10
centrarse	180	118	220	132	482	680	10
en	226	118	236	132	482	680	10
los	241	118	254	132	482	680	10
lineamientos	259	118	316	132	482	680	10
tanto	321	118	344	132	482	680	10
nacionales	349	118	395	132	482	680	10
como	400	118	425	132	482	680	10
internacionales	57	131	124	145	482	680	10
por	127	131	142	145	482	680	10
los	145	131	158	145	482	680	10
que	161	131	177	145	482	680	10
se	180	131	188	145	482	680	10
guía,	191	131	213	145	482	680	10
y	216	131	221	145	482	680	10
cuyas	224	131	248	145	482	680	10
metas	250	131	276	145	482	680	10
y	279	131	284	145	482	680	10
objetivos	287	131	327	145	482	680	10
quieren	330	131	364	145	482	680	10
alcanzarse	366	131	412	145	482	680	10
en	414	131	425	145	482	680	10
los	57	145	69	158	482	680	10
próximos	72	145	113	158	482	680	10
años.	116	145	139	158	482	680	10
A	71	168	78	182	482	680	10
nivel	82	168	104	182	482	680	10
internacional,	108	168	169	182	482	680	10
Bolivia,	173	168	207	182	482	680	10
al	211	168	219	182	482	680	10
igual	223	168	245	182	482	680	10
que	249	168	265	182	482	680	10
muchos	269	168	304	182	482	680	10
países	308	168	334	182	482	680	10
del	338	168	352	182	482	680	10
mundo,	356	168	391	182	482	680	10
se	395	168	404	182	482	680	10
rige	408	168	425	182	482	680	10
por	57	181	72	195	482	680	10
los	76	181	89	195	482	680	10
denominados	93	181	152	195	482	680	10
Objetivos	156	181	199	195	482	680	10
de	203	181	214	195	482	680	10
Desarrollo	218	181	266	195	482	680	10
del	270	181	283	195	482	680	10
Milenio	287	181	323	195	482	680	10
(ODMs)	327	181	365	195	482	680	10
dictados	369	181	406	195	482	680	10
por	410	181	425	195	482	680	10
la	57	194	64	208	482	680	10
Organización	69	194	129	208	482	680	10
de	133	194	144	208	482	680	10
las	148	194	160	208	482	680	10
Naciones	164	194	206	208	482	680	10
Unidas	210	194	242	208	482	680	10
(ONU)	247	194	280	208	482	680	10
(Organización	284	194	348	208	482	680	10
de	353	194	363	208	482	680	10
las	367	194	379	208	482	680	10
Naciones	383	194	425	208	482	680	10
Unidas,	57	207	91	221	482	680	10
2013)	94	207	119	221	482	680	10
en	121	207	132	221	482	680	10
el	134	207	142	221	482	680	10
año	145	207	161	221	482	680	10
2000.	163	207	188	221	482	680	10
Existen	190	207	223	221	482	680	10
ocho	226	207	248	221	482	680	10
objetivos	250	207	290	221	482	680	10
de	292	207	303	221	482	680	10
desarrollo	305	207	350	221	482	680	10
humano	352	207	389	221	482	680	10
para	391	207	410	221	482	680	10
los	413	207	425	221	482	680	10
países,	57	221	85	234	482	680	10
de	88	221	99	234	482	680	10
los	102	221	114	234	482	680	10
cuales	117	221	144	234	482	680	10
tres,	147	221	166	234	482	680	10
están	169	221	191	234	482	680	10
directamente	194	221	253	234	482	680	10
relacionados	256	221	311	234	482	680	10
con	314	221	330	234	482	680	10
la	333	221	341	234	482	680	10
salud.	344	221	369	234	482	680	10
Éstos	372	221	396	234	482	680	10
son	399	221	415	234	482	680	10
el	417	221	425	234	482	680	10
ODM	57	234	84	248	482	680	10
4:	88	234	96	248	482	680	10
reducción	99	234	143	248	482	680	10
de	146	234	157	248	482	680	10
la	160	234	168	248	482	680	10
mortalidad	171	234	219	248	482	680	10
infantil;	223	234	257	248	482	680	10
ODM	261	234	288	248	482	680	10
5:	291	234	300	248	482	680	10
mejorar	303	234	338	248	482	680	10
la	341	234	349	248	482	680	10
salud	352	234	375	248	482	680	10
materna;	378	234	417	248	482	680	10
y	420	234	425	248	482	680	10
ODM	57	247	84	261	482	680	10
6:	88	247	96	261	482	680	10
combatir	100	247	140	261	482	680	10
VIH/SIDA,	143	247	196	261	482	680	10
malaria	200	247	233	261	482	680	10
y	236	247	241	261	482	680	10
otras	245	247	267	261	482	680	10
enfermedades.	270	247	334	261	482	680	10
Otros	338	247	364	261	482	680	10
ODMs	367	247	399	261	482	680	10
están	402	247	425	261	482	680	10
relacionados	57	260	112	274	482	680	10
también	116	260	153	274	482	680	10
con	157	260	173	274	482	680	10
la	177	260	185	274	482	680	10
salud	189	260	212	274	482	680	10
pero	216	260	236	274	482	680	10
de	240	260	251	274	482	680	10
forma	255	260	281	274	482	680	10
indirecta,	285	260	327	274	482	680	10
como	332	260	356	274	482	680	10
es	360	260	369	274	482	680	10
el	373	260	381	274	482	680	10
ODM	385	260	413	274	482	680	10
1:	417	260	425	274	482	680	10
reducción	57	273	101	287	482	680	10
de	104	273	114	287	482	680	10
la	117	273	125	287	482	680	10
extrema	127	273	163	287	482	680	10
pobreza	166	273	201	287	482	680	10
y	204	273	209	287	482	680	10
el	212	273	219	287	482	680	10
hambre.	222	273	259	287	482	680	10
La	71	296	82	310	482	680	10
definición	85	296	128	310	482	680	10
de	131	296	141	310	482	680	10
los	144	296	156	310	482	680	10
Objetivos	159	296	200	310	482	680	10
de	203	296	213	310	482	680	10
Desarrollo	216	296	262	310	482	680	10
del	265	296	278	310	482	680	10
Milenio	281	296	315	310	482	680	10
ha	318	296	328	310	482	680	10
marcado	331	296	368	310	482	680	10
un	371	296	382	310	482	680	10
hito	384	296	402	310	482	680	10
en	405	296	415	310	482	680	10
el	418	296	425	310	482	680	10
área	57	310	74	323	482	680	10
de	78	310	88	323	482	680	10
desarrollo	91	310	134	323	482	680	10
humano	137	310	172	323	482	680	10
y	175	310	180	323	482	680	10
la	183	310	191	323	482	680	10
cooperación	194	310	247	323	482	680	10
internacional.	250	310	309	323	482	680	10
Originalmente,	312	310	378	323	482	680	10
se	381	310	390	323	482	680	10
planteó	393	310	425	323	482	680	10
alcanzar	57	323	92	337	482	680	10
todas	100	323	123	337	482	680	10
estas	127	323	147	337	482	680	10
metas	151	323	176	337	482	680	10
para	180	323	199	337	482	680	10
el	203	323	210	337	482	680	10
año	214	323	230	337	482	680	10
2015,	234	323	258	337	482	680	10
sin	262	323	274	337	482	680	10
embargo,	278	323	319	337	482	680	10
y	323	323	328	337	482	680	10
a	332	323	336	337	482	680	10
dos	340	323	355	337	482	680	10
años	359	323	379	337	482	680	10
de	383	323	393	337	482	680	10
que	397	323	413	337	482	680	10
se	417	323	425	337	482	680	10
cumpla	57	336	88	350	482	680	10
el	90	336	98	350	482	680	10
plazo,	100	336	126	350	482	680	10
muchos	128	336	162	350	482	680	10
países,	164	336	192	350	482	680	10
entre	194	336	217	350	482	680	10
ellos	219	336	239	350	482	680	10
Bolivia,	241	336	274	350	482	680	10
saben	276	336	301	350	482	680	10
que	303	336	319	350	482	680	10
no	321	336	332	350	482	680	10
va	335	336	344	350	482	680	10
a	346	336	351	350	482	680	10
ser	353	336	366	350	482	680	10
posible	368	336	399	350	482	680	10
llegar	401	336	425	350	482	680	10
a	57	349	61	363	482	680	10
estos	64	349	86	363	482	680	10
objetivos.	89	349	130	363	482	680	10
Por	133	349	149	363	482	680	10
esta	152	349	169	363	482	680	10
razón,	172	349	199	363	482	680	10
y	202	349	207	363	482	680	10
con	210	349	226	363	482	680	10
el	229	349	237	363	482	680	10
fin	240	349	251	363	482	680	10
de	255	349	265	363	482	680	10
establecer	268	349	311	363	482	680	10
un	314	349	325	363	482	680	10
plan	328	349	347	363	482	680	10
de	350	349	360	363	482	680	10
trabajo	363	349	393	363	482	680	10
a	397	349	401	363	482	680	10
nivel	404	349	425	363	482	680	10
nacional	57	362	93	376	482	680	10
e	96	362	101	376	482	680	10
internacional,	104	362	163	376	482	680	10
los	166	362	179	376	482	680	10
países	182	362	207	376	482	680	10
ya	210	362	219	376	482	680	10
empiezan	223	362	264	376	482	680	10
a	267	362	271	376	482	680	10
regirse	274	362	304	376	482	680	10
por	307	362	322	376	482	680	10
lo	325	362	333	376	482	680	10
que	337	362	352	376	482	680	10
se	355	362	364	376	482	680	10
ha	367	362	377	376	482	680	10
llamado	380	362	415	376	482	680	10
la	418	362	425	376	482	680	10
“Agenda	57	376	94	389	482	680	10
de	96	376	107	389	482	680	10
Desarrollo	109	376	155	389	482	680	10
post-2015”.	158	376	209	389	482	680	10
En	211	376	224	389	482	680	10
el	226	376	234	389	482	680	10
área	236	376	254	389	482	680	10
de	257	376	267	389	482	680	10
salud,	270	376	294	389	482	680	10
ésta	297	376	313	389	482	680	10
hace	316	376	336	389	482	680	10
hincapié	338	376	374	389	482	680	10
en	377	376	387	389	482	680	10
alcanzar	390	376	425	389	482	680	10
un	57	389	68	403	482	680	10
sistema	71	389	102	403	482	680	10
de	105	389	115	403	482	680	10
salud	118	389	140	403	482	680	10
universal	142	389	181	403	482	680	10
y	184	389	189	403	482	680	10
el	191	389	199	403	482	680	10
fortalecimiento	202	389	268	403	482	680	10
de	271	389	281	403	482	680	10
los	283	389	296	403	482	680	10
sistemas	298	389	334	403	482	680	10
de	336	389	346	403	482	680	10
salud.	349	389	374	403	482	680	10
A	71	412	78	426	482	680	10
nivel	81	412	102	426	482	680	10
nacional,	105	412	145	426	482	680	10
y	148	412	153	426	482	680	10
coincidiendo	156	412	214	426	482	680	10
en	217	412	228	426	482	680	10
muchas	231	412	264	426	482	680	10
de	267	412	278	426	482	680	10
las	281	412	292	426	482	680	10
pautas	295	412	323	426	482	680	10
con	326	412	342	426	482	680	10
los	345	412	358	426	482	680	10
ODM,	361	412	391	426	482	680	10
Bolivia	394	412	425	426	482	680	10
ha	57	425	67	439	482	680	10
establecido	71	425	121	439	482	680	10
la	125	425	133	439	482	680	10
denominada	137	425	191	439	482	680	10
“Agenda	196	425	234	439	482	680	10
Patriótica	238	425	281	439	482	680	10
2025”.	286	425	315	439	482	680	10
Esta	320	425	339	439	482	680	10
agenda	343	425	374	439	482	680	10
se	378	425	387	439	482	680	10
basa	391	425	410	439	482	680	10
en	414	425	425	439	482	680	10
trece	57	438	79	452	482	680	10
pilares	82	438	111	452	482	680	10
para	115	438	134	452	482	680	10
la	137	438	145	452	482	680	10
conformación	148	438	210	452	482	680	10
de	213	438	224	452	482	680	10
una	227	438	244	452	482	680	10
“Bolivia	247	438	282	452	482	680	10
Digna	286	438	314	452	482	680	10
y	317	438	322	452	482	680	10
Soberana”	325	438	372	452	482	680	10
(Ministerio	375	438	425	452	482	680	10
de	57	452	67	465	482	680	10
Comunicación	71	452	136	465	482	680	10
del	139	452	153	465	482	680	10
Estado	156	452	187	465	482	680	10
Plurinacional	190	452	250	465	482	680	10
de	253	452	264	465	482	680	10
Bolivia,	267	452	301	465	482	680	10
2013).	304	452	332	465	482	680	10
Hay	336	452	355	465	482	680	10
dos	358	452	373	465	482	680	10
pilares	376	452	406	465	482	680	10
que	409	452	425	465	482	680	10
se	57	465	65	479	482	680	10
refieren	69	465	103	479	482	680	10
directamente	106	465	165	479	482	680	10
a	168	465	173	479	482	680	10
la	176	465	183	479	482	680	10
temática	186	465	224	479	482	680	10
de	227	465	238	479	482	680	10
la	241	465	249	479	482	680	10
salud.	252	465	277	479	482	680	10
Éstos	280	465	305	479	482	680	10
son	308	465	323	479	482	680	10
el	326	465	334	479	482	680	10
Pilar	337	465	358	479	482	680	10
2:	362	465	370	479	482	680	10
Socialización	373	465	425	479	482	680	10
y	57	478	61	492	482	680	10
Universalización	66	478	135	492	482	680	10
de	139	478	148	492	482	680	10
los	153	478	163	492	482	680	10
Servicios	168	478	203	492	482	680	10
Básicos	208	478	236	492	482	680	10
con	240	478	253	492	482	680	10
Sober­anía	258	478	299	492	482	680	10
para	303	478	322	492	482	680	10
Vivir	327	478	349	492	482	680	10
Bien,	354	478	375	492	482	680	10
en	380	478	391	492	482	680	10
que	396	478	412	492	482	680	10
se	416	478	425	492	482	680	10
especifica	57	491	99	505	482	680	10
que	102	491	118	505	482	680	10
es	121	491	130	505	482	680	10
obligación	133	491	179	505	482	680	10
del	182	491	196	505	482	680	10
Estado	199	491	229	505	482	680	10
Plurinacional	232	491	292	505	482	680	10
de	295	491	305	505	482	680	10
Bolivia	308	491	339	505	482	680	10
garantizar	342	491	387	505	482	680	10
el	389	491	397	505	482	680	10
pleno	400	491	425	505	482	680	10
acceso	57	504	85	518	482	680	10
del	90	504	103	518	482	680	10
pueblo	108	504	138	518	482	680	10
boliviano	143	504	184	518	482	680	10
a	188	504	193	518	482	680	10
los	197	504	210	518	482	680	10
servicios	214	504	252	518	482	680	10
de	257	504	267	518	482	680	10
agua	272	504	292	518	482	680	10
y	297	504	302	518	482	680	10
alcantarillado	306	504	366	518	482	680	10
sanitario	371	504	409	518	482	680	10
así	414	504	425	518	482	680	10
como	57	518	82	531	482	680	10
a	84	518	89	531	482	680	10
los	92	518	104	531	482	680	10
servicios	107	518	145	531	482	680	10
de	148	518	159	531	482	680	10
salud	161	518	184	531	482	680	10
y	187	518	192	531	482	680	10
de	195	518	206	531	482	680	10
educación	209	518	253	531	482	680	10
y	256	518	261	531	482	680	10
acceso	264	518	293	531	482	680	10
a	295	518	300	531	482	680	10
infraestructura	303	518	369	531	482	680	10
y	372	518	377	531	482	680	10
formación	379	518	425	531	482	680	10
deportiva.	57	531	101	545	482	680	10
El	104	531	114	545	482	680	10
Pilar	117	531	139	545	482	680	10
3:	141	531	150	545	482	680	10
Salud,	152	531	179	545	482	680	10
Educación	182	531	223	545	482	680	10
y	226	531	230	545	482	680	10
Deporte	233	531	265	545	482	680	10
para	268	531	287	545	482	680	10
la	290	531	297	545	482	680	10
Formación	300	531	344	545	482	680	10
de	346	531	355	545	482	680	10
un	358	531	369	545	482	680	10
Ser	372	531	386	545	482	680	10
Humano	389	531	425	545	482	680	10
In­tegral,	57	544	93	558	482	680	10
especifica	97	544	139	558	482	680	10
que	143	544	159	558	482	680	10
el	163	544	171	558	482	680	10
100%	175	544	201	558	482	680	10
de	205	544	215	558	482	680	10
las	219	544	231	558	482	680	10
bolivianas	235	544	279	558	482	680	10
y	283	544	288	558	482	680	10
los	292	544	304	558	482	680	10
bolivianos	308	544	353	558	482	680	10
deberán	357	544	393	558	482	680	10
contar	397	544	425	558	482	680	10
con	57	557	73	571	482	680	10
servicios	77	557	115	571	482	680	10
de	120	557	130	571	482	680	10
salud.	135	557	160	571	482	680	10
Los	165	557	182	571	482	680	10
jóvenes,	186	557	222	571	482	680	10
las	226	557	238	571	482	680	10
niñas	242	557	265	571	482	680	10
y	270	557	275	571	482	680	10
niños,	279	557	306	571	482	680	10
las	311	557	322	571	482	680	10
abuelas	327	557	359	571	482	680	10
y	364	557	369	571	482	680	10
abuelos,	373	557	409	571	482	680	10
las	414	557	425	571	482	680	10
madres	57	570	89	584	482	680	10
gestantes,	91	570	135	584	482	680	10
todas	137	570	160	584	482	680	10
las	163	570	174	584	482	680	10
bolivianas	177	570	221	584	482	680	10
y	223	570	229	584	482	680	10
bolivianos	231	570	276	584	482	680	10
gozarán	279	570	314	584	482	680	10
con	316	570	332	584	482	680	10
alegría	335	570	365	584	482	680	10
y	367	570	372	584	482	680	10
felicidad	374	570	412	584	482	680	10
de	415	570	425	584	482	680	10
una	57	584	73	597	482	680	10
aten­ción	76	584	114	597	482	680	10
de	118	584	128	597	482	680	10
salud	131	584	154	597	482	680	10
permanente	158	584	211	597	482	680	10
y	214	584	219	597	482	680	10
adecuada	222	584	263	597	482	680	10
a	266	584	271	597	482	680	10
sus	274	584	288	597	482	680	10
requerimientos	291	584	359	597	482	680	10
y	362	584	367	597	482	680	10
necesidades.	370	584	425	597	482	680	10
Finalmente,	57	597	110	611	482	680	10
se	113	597	122	611	482	680	10
enfatiza	124	597	159	611	482	680	10
que	162	597	178	611	482	680	10
el	181	597	189	611	482	680	10
acceso	191	597	220	611	482	680	10
a	222	597	227	611	482	680	10
los	230	597	242	611	482	680	10
servicios	245	597	283	611	482	680	10
de	286	597	296	611	482	680	10
salud	299	597	322	611	482	680	10
es	324	597	333	611	482	680	10
un	336	597	347	611	482	680	10
derecho	350	597	386	611	482	680	10
humano	389	597	425	611	482	680	10
que	57	610	73	624	482	680	10
se	76	610	84	624	482	680	10
deberá	87	610	117	624	482	680	10
cumplirse	120	610	163	624	482	680	10
plena­mente	166	610	218	624	482	680	10
en	221	610	232	624	482	680	10
Bolivia.	234	610	268	624	482	680	10
204	57	636	72	649	482	680	10
Integra	309	637	335	647	482	680	10
Educativa	337	637	372	647	482	680	10
Vol.	375	637	389	647	482	680	10
VI	391	637	401	647	482	680	10
/	403	637	406	647	482	680	10
Nº	408	637	419	647	482	680	10
2	421	637	425	647	482	680	10
La	118	42	128	53	482	680	11
investigación	130	42	177	53	482	680	11
operativa	179	42	212	53	482	680	11
en	214	42	223	53	482	680	11
salud	225	42	243	53	482	680	11
y	246	42	250	53	482	680	11
su	252	42	260	53	482	680	11
relevancia	262	42	298	53	482	680	11
para	300	42	315	53	482	680	11
lograr	318	42	339	53	482	680	11
los	341	42	352	53	482	680	11
objetivos	354	42	386	53	482	680	11
nacionales	388	42	425	53	482	680	11
A	71	69	78	82	482	680	11
modo	81	69	107	82	482	680	11
de	110	69	121	82	482	680	11
resumen,	124	69	165	82	482	680	11
observamos	168	69	220	82	482	680	11
que	223	69	239	82	482	680	11
la	243	69	250	82	482	680	11
principal	253	69	293	82	482	680	11
tendencia	296	69	339	82	482	680	11
de	342	69	353	82	482	680	11
los	356	69	368	82	482	680	11
objetivos	372	69	412	82	482	680	11
de	415	69	425	82	482	680	11
desarrollo	57	82	101	96	482	680	11
a	106	82	110	96	482	680	11
nivel	114	82	136	96	482	680	11
nacional	140	82	178	96	482	680	11
e	182	82	187	96	482	680	11
internacional	191	82	250	96	482	680	11
se	254	82	263	96	482	680	11
dirige	267	82	293	96	482	680	11
hacia	297	82	320	96	482	680	11
la	324	82	332	96	482	680	11
universalización	336	82	407	96	482	680	11
del	412	82	425	96	482	680	11
sistema	57	95	89	109	482	680	11
de	93	95	103	109	482	680	11
salud,	107	95	133	109	482	680	11
de	136	95	147	109	482	680	11
manera	150	95	183	109	482	680	11
que	187	95	203	109	482	680	11
brinde	206	95	236	109	482	680	11
un	239	95	251	109	482	680	11
servicio	254	95	288	109	482	680	11
efectivo	292	95	326	109	482	680	11
y	330	95	335	109	482	680	11
equitativo	338	95	383	109	482	680	11
a	386	95	391	109	482	680	11
toda	395	95	414	109	482	680	11
la	418	95	425	109	482	680	11
población.	57	108	103	122	482	680	11
4.	57	141	67	156	482	680	11
Principales	70	141	131	156	482	680	11
debilidades	134	141	196	156	482	680	11
y	199	141	205	156	482	680	11
retos	208	141	236	156	482	680	11
del	239	141	256	156	482	680	11
sistema	259	141	300	156	482	680	11
de	304	141	317	156	482	680	11
salud	320	141	348	156	482	680	11
en	352	141	365	156	482	680	11
Bolivia	369	141	406	156	482	680	11
El	57	165	67	178	482	680	11
sistema	72	165	105	178	482	680	11
de	110	165	121	178	482	680	11
salud	126	165	149	178	482	680	11
boliviano	155	165	196	178	482	680	11
presenta	201	165	239	178	482	680	11
todavía	244	165	276	178	482	680	11
diversas	282	165	317	178	482	680	11
debilidades	322	165	372	178	482	680	11
y	378	165	383	178	482	680	11
enfrenta	388	165	425	178	482	680	11
numerosos	57	178	105	192	482	680	11
retos.	109	178	134	192	482	680	11
Algunos	138	178	175	192	482	680	11
de	179	178	190	192	482	680	11
éstos	194	178	216	192	482	680	11
son	220	178	235	192	482	680	11
comunes	239	178	279	192	482	680	11
a	283	178	288	192	482	680	11
otros	292	178	315	192	482	680	11
países,	319	178	348	192	482	680	11
y	352	178	357	192	482	680	11
otros	361	178	384	192	482	680	11
son	388	178	404	192	482	680	11
más	408	178	425	192	482	680	11
específicos	57	191	104	205	482	680	11
de	106	191	117	205	482	680	11
las	119	191	131	205	482	680	11
características	133	191	195	205	482	680	11
de	198	191	208	205	482	680	11
Bolivia.	210	191	244	205	482	680	11
Algunos	246	191	283	205	482	680	11
de	285	191	296	205	482	680	11
estos	298	191	320	205	482	680	11
retos	323	191	345	205	482	680	11
y/o	347	191	362	205	482	680	11
debilidades	364	191	414	205	482	680	11
se	416	191	425	205	482	680	11
describen	57	204	99	218	482	680	11
a	102	204	107	218	482	680	11
continuación:	109	204	170	218	482	680	11
1)	65	227	74	240	482	680	11
Inequidad	82	227	123	241	482	680	11
en	126	227	135	241	482	680	11
el	138	227	144	241	482	680	11
acceso	147	227	170	241	482	680	11
a	172	227	177	241	482	680	11
servicios	180	227	212	241	482	680	11
de	215	227	224	241	482	680	11
salud.	226	227	250	241	482	680	11
Actualmente,	253	227	312	240	482	680	11
aún	314	227	331	240	482	680	11
la	333	227	341	240	482	680	11
gran	343	227	364	240	482	680	11
mayoría	366	227	402	240	482	680	11
de	405	227	415	240	482	680	11
la	418	227	425	240	482	680	11
población	82	240	126	254	482	680	11
boliviana	129	240	169	254	482	680	11
se	172	240	181	254	482	680	11
encuentra	184	240	228	254	482	680	11
excluida	231	240	267	254	482	680	11
del	270	240	284	254	482	680	11
sistema	287	240	319	254	482	680	11
de	322	240	333	254	482	680	11
salud.	336	240	361	254	482	680	11
El	364	240	374	254	482	680	11
subsistema	377	240	425	254	482	680	11
de	82	253	93	267	482	680	11
la	95	253	103	267	482	680	11
seguridad	105	253	148	267	482	680	11
social,	150	253	178	267	482	680	11
que	180	253	196	267	482	680	11
concentra	198	253	242	267	482	680	11
la	245	253	252	267	482	680	11
mayoría	254	253	290	267	482	680	11
de	293	253	303	267	482	680	11
recursos,	305	253	345	267	482	680	11
afilia	347	253	369	267	482	680	11
sin	371	253	384	267	482	680	11
embargo	386	253	425	267	482	680	11
a	82	266	87	280	482	680	11
un	90	266	101	280	482	680	11
porcentaje	104	266	151	280	482	680	11
reducido	154	266	193	280	482	680	11
de	196	266	206	280	482	680	11
la	209	266	217	280	482	680	11
población	220	266	264	280	482	680	11
que,	266	266	285	280	482	680	11
a	288	266	293	280	482	680	11
su	296	266	305	280	482	680	11
vez,	308	266	326	280	482	680	11
coincide	328	266	366	280	482	680	11
con	369	266	385	280	482	680	11
el	388	266	395	280	482	680	11
sector	398	266	425	280	482	680	11
de	82	279	93	293	482	680	11
la	96	279	104	293	482	680	11
población	108	279	151	293	482	680	11
hispanohablante	155	279	228	293	482	680	11
y	231	279	237	293	482	680	11
de	240	279	251	293	482	680	11
mayores	254	279	291	293	482	680	11
ingresos.	295	279	335	293	482	680	11
Por	338	279	355	293	482	680	11
el	358	279	366	293	482	680	11
contrario,	370	279	414	293	482	680	11
el	417	279	425	293	482	680	11
sector	82	293	109	306	482	680	11
público	113	293	146	306	482	680	11
que	149	293	166	306	482	680	11
cubre	169	293	194	306	482	680	11
a	198	293	203	306	482	680	11
aproximadamente	206	293	286	306	482	680	11
el	290	293	297	306	482	680	11
42%	301	293	322	306	482	680	11
de	326	293	336	306	482	680	11
la	340	293	347	306	482	680	11
población,	351	293	398	306	482	680	11
en	401	293	412	306	482	680	11
su	416	293	425	306	482	680	11
mayoría	82	306	118	320	482	680	11
de	121	306	132	320	482	680	11
los	135	306	147	320	482	680	11
pueblos	150	306	184	320	482	680	11
indígenas,	187	306	232	320	482	680	11
cuenta	235	306	265	320	482	680	11
tan	267	306	282	320	482	680	11
sólo	284	306	303	320	482	680	11
con	306	306	322	320	482	680	11
el	325	306	333	320	482	680	11
21%	335	306	356	320	482	680	11
de	359	306	370	320	482	680	11
los	373	306	385	320	482	680	11
recursos	388	306	425	320	482	680	11
públicos	82	319	119	333	482	680	11
(Ledo,	124	319	153	333	482	680	11
2011).	158	319	186	333	482	680	11
La	190	319	202	333	482	680	11
consecuencia	206	319	265	333	482	680	11
lógica	269	319	295	333	482	680	11
de	300	319	310	333	482	680	11
esta	315	319	332	333	482	680	11
inequidad	336	319	380	333	482	680	11
son	384	319	400	333	482	680	11
unos	404	319	425	333	482	680	11
indicadores	82	332	133	346	482	680	11
de	136	332	147	346	482	680	11
salud	149	332	172	346	482	680	11
mucho	175	332	206	346	482	680	11
peores	208	332	237	346	482	680	11
entre	240	332	263	346	482	680	11
las	266	332	278	346	482	680	11
poblaciones	280	332	333	346	482	680	11
indígenas	336	332	378	346	482	680	11
rurales.	381	332	414	346	482	680	11
2)	65	355	74	369	482	680	11
Inversión	82	355	120	369	482	680	11
insuficiente	123	355	169	369	482	680	11
de	172	355	181	369	482	680	11
recursos	184	355	216	369	482	680	11
en	219	355	228	369	482	680	11
el	232	355	238	369	482	680	11
sistema	241	355	271	369	482	680	11
de	274	355	283	369	482	680	11
salud.	286	355	310	369	482	680	11
En	313	355	326	369	482	680	11
general,	329	355	365	369	482	680	11
el	368	355	376	369	482	680	11
sistema	379	355	412	369	482	680	11
de	415	355	425	369	482	680	11
salud	82	368	105	382	482	680	11
boliviano	108	368	149	382	482	680	11
todavía	152	368	184	382	482	680	11
tiene	187	368	209	382	482	680	11
que	212	368	228	382	482	680	11
lidiar	231	368	254	382	482	680	11
con	257	368	273	382	482	680	11
falta	276	368	295	382	482	680	11
de	298	368	308	382	482	680	11
recursos,	311	368	351	382	482	680	11
tanto	354	368	377	382	482	680	11
materiales	380	368	425	382	482	680	11
como	82	381	107	395	482	680	11
humanos,	111	381	154	395	482	680	11
además	158	381	190	395	482	680	11
de	194	381	204	395	482	680	11
la	208	381	216	395	482	680	11
inadecuada	219	381	269	395	482	680	11
distribución	272	381	326	395	482	680	11
de	330	381	340	395	482	680	11
los	344	381	356	395	482	680	11
mismos,	360	381	397	395	482	680	11
como	400	381	425	395	482	680	11
ya	82	394	92	408	482	680	11
se	95	394	104	408	482	680	11
ha	107	394	118	408	482	680	11
mencionado	121	394	176	408	482	680	11
en	179	394	190	408	482	680	11
el	194	394	201	408	482	680	11
apartado	205	394	243	408	482	680	11
anterior.	247	394	285	408	482	680	11
La	288	394	300	408	482	680	11
falta	303	394	322	408	482	680	11
de	326	394	336	408	482	680	11
recursos	340	394	377	408	482	680	11
materiales	380	394	425	408	482	680	11
incluye	82	408	114	421	482	680	11
materiales,	117	408	165	421	482	680	11
equipamientos	168	408	233	421	482	680	11
y	236	408	241	421	482	680	11
también	244	408	281	421	482	680	11
infraestructuras.	284	408	356	421	482	680	11
Paralelamente,	359	408	425	421	482	680	11
la	82	421	90	435	482	680	11
escasez	93	421	125	435	482	680	11
de	128	421	139	435	482	680	11
recursos	142	421	179	435	482	680	11
humanos	182	421	223	435	482	680	11
se	226	421	235	435	482	680	11
traduce	238	421	271	435	482	680	11
en	274	421	285	435	482	680	11
la	289	421	296	435	482	680	11
sobrecarga	299	421	347	435	482	680	11
de	351	421	361	435	482	680	11
trabajo	364	421	396	435	482	680	11
de	399	421	409	435	482	680	11
los	413	421	425	435	482	680	11
mismos	82	434	116	448	482	680	11
y	118	434	124	448	482	680	11
en	126	434	136	448	482	680	11
el	139	434	147	448	482	680	11
hecho	149	434	176	448	482	680	11
de	178	434	188	448	482	680	11
que	191	434	207	448	482	680	11
el	209	434	217	448	482	680	11
personal	219	434	257	448	482	680	11
sanitario	259	434	297	448	482	680	11
debe	300	434	321	448	482	680	11
ser	323	434	336	448	482	680	11
capaz	338	434	362	448	482	680	11
de	365	434	375	448	482	680	11
desarrollar	377	434	425	448	482	680	11
múltiples	82	447	123	461	482	680	11
funciones	127	447	170	461	482	680	11
en	173	447	184	461	482	680	11
los	187	447	200	461	482	680	11
puestos	203	447	236	461	482	680	11
en	239	447	250	461	482	680	11
los	254	447	266	461	482	680	11
que	269	447	286	461	482	680	11
se	289	447	298	461	482	680	11
encuentra.	301	447	348	461	482	680	11
Ambas	351	447	381	461	482	680	11
carencias	385	447	425	461	482	680	11
son	82	460	98	474	482	680	11
más	100	460	118	474	482	680	11
agudas	121	460	151	474	482	680	11
en	153	460	164	474	482	680	11
el	167	460	175	474	482	680	11
área	177	460	196	474	482	680	11
rural.	199	460	223	474	482	680	11
3)	65	483	74	497	482	680	11
Extensión	82	483	122	497	482	680	11
del	125	483	136	497	482	680	11
país	139	483	155	497	482	680	11
y	157	483	162	497	482	680	11
su	164	483	173	497	482	680	11
área	176	483	194	497	482	680	11
rural.	196	483	221	497	482	680	11
El	223	483	233	497	482	680	11
extenso	236	483	269	497	482	680	11
territorio	272	483	314	497	482	680	11
del	316	483	330	497	482	680	11
Estado	332	483	363	497	482	680	11
Plurinacional	366	483	425	497	482	680	11
de	82	496	93	510	482	680	11
Bolivia,	97	496	131	510	482	680	11
sumado	135	496	170	510	482	680	11
a	174	496	179	510	482	680	11
las	183	496	195	510	482	680	11
escasas	199	496	230	510	482	680	11
infraestructuras	234	496	304	510	482	680	11
para	308	496	327	510	482	680	11
el	332	496	340	510	482	680	11
transporte,	344	496	393	510	482	680	11
tienen	397	496	425	510	482	680	11
como	82	509	107	523	482	680	11
consecuencia	110	509	168	523	482	680	11
un	171	509	183	523	482	680	11
acceso	186	509	214	523	482	680	11
muy	217	509	236	523	482	680	11
reducido	239	509	279	523	482	680	11
a	281	509	286	523	482	680	11
los	289	509	301	523	482	680	11
servicios	304	509	342	523	482	680	11
de	345	509	356	523	482	680	11
salud	358	509	381	523	482	680	11
por	384	509	400	523	482	680	11
parte	402	509	425	523	482	680	11
de	82	523	93	536	482	680	11
los	96	523	109	536	482	680	11
pacientes	113	523	154	536	482	680	11
y	157	523	162	536	482	680	11
a	166	523	171	536	482	680	11
la	174	523	182	536	482	680	11
inversa,	185	523	219	536	482	680	11
por	223	523	239	536	482	680	11
parte	242	523	265	536	482	680	11
del	269	523	282	536	482	680	11
personal	286	523	324	536	482	680	11
sanitario	327	523	365	536	482	680	11
para	369	523	388	536	482	680	11
llegar	392	523	417	536	482	680	11
a	421	523	425	536	482	680	11
los	82	536	95	550	482	680	11
pacientes.	99	536	143	550	482	680	11
Esta	147	536	166	550	482	680	11
problemática	170	536	229	550	482	680	11
se	233	536	241	550	482	680	11
refleja	246	536	273	550	482	680	11
también	277	536	313	550	482	680	11
en	318	536	328	550	482	680	11
las	332	536	344	550	482	680	11
dificultades	348	536	399	550	482	680	11
de	403	536	413	550	482	680	11
la	418	536	425	550	482	680	11
logística,	82	549	122	563	482	680	11
como	126	549	151	563	482	680	11
por	156	549	171	563	482	680	11
ejemplo	176	549	212	563	482	680	11
los	217	549	229	563	482	680	11
programas	234	549	281	563	482	680	11
nacionales	286	549	332	563	482	680	11
de	337	549	347	563	482	680	11
vacunación,	352	549	404	563	482	680	11
que	409	549	425	563	482	680	11
tienen	82	562	110	576	482	680	11
que	113	562	129	576	482	680	11
alcanzar	131	562	167	576	482	680	11
remotas	170	562	205	576	482	680	11
zonas	208	562	233	576	482	680	11
rurales,	235	562	268	576	482	680	11
en	270	562	281	576	482	680	11
muchas	284	562	317	576	482	680	11
ocasiones,	320	562	364	576	482	680	11
sin	367	562	380	576	482	680	11
romper	382	562	415	576	482	680	11
la	418	562	425	576	482	680	11
cadena	82	575	113	589	482	680	11
de	115	575	126	589	482	680	11
frío.	129	575	148	589	482	680	11
4)	65	598	74	612	482	680	11
Diversidad	82	599	127	612	482	680	11
cultural	130	599	163	612	482	680	11
del	166	599	177	612	482	680	11
país.	180	599	199	612	482	680	11
Bolivia	202	598	232	612	482	680	11
es	235	598	244	612	482	680	11
un	247	598	259	612	482	680	11
país	262	598	279	612	482	680	11
de	282	598	292	612	482	680	11
una	295	598	312	612	482	680	11
elevada	315	598	347	612	482	680	11
diversidad	350	598	396	612	482	680	11
étnica	399	598	425	612	482	680	11
y	82	612	87	625	482	680	11
cultural.	91	612	128	625	482	680	11
Sin	132	612	146	625	482	680	11
embargo,	150	612	192	625	482	680	11
ni	196	612	205	625	482	680	11
los	209	612	221	625	482	680	11
recursos	225	612	262	625	482	680	11
humanos	266	612	306	625	482	680	11
ni	310	612	319	625	482	680	11
las	322	612	334	625	482	680	11
estrategias	338	612	384	625	482	680	11
de	388	612	399	625	482	680	11
salud	402	612	425	625	482	680	11
Integra	57	637	83	647	482	680	11
Educativa	85	637	120	647	482	680	11
Vol.	123	637	137	647	482	680	11
VI	139	637	149	647	482	680	11
/	151	637	154	647	482	680	11
Nº	156	637	167	647	482	680	11
2	169	637	173	647	482	680	11
205	410	636	425	649	482	680	11
Pilar	57	42	74	53	482	680	12
Hernández	76	42	113	53	482	680	12
Pastor	115	42	136	53	482	680	12
están	82	69	105	82	482	680	12
todavía	108	69	140	82	482	680	12
plenamente	143	69	195	82	482	680	12
adaptadas	198	69	241	82	482	680	12
a	244	69	249	82	482	680	12
las	252	69	263	82	482	680	12
diferentes	266	69	310	82	482	680	12
concepciones	313	69	372	82	482	680	12
sobre	375	69	399	82	482	680	12
salud	402	69	425	82	482	680	12
y	82	82	87	96	482	680	12
enfermedad	92	82	144	96	482	680	12
existentes	149	82	192	96	482	680	12
en	196	82	207	96	482	680	12
todo	211	82	231	96	482	680	12
el	236	82	244	96	482	680	12
país.	248	82	268	96	482	680	12
En	272	82	285	96	482	680	12
muchas	289	82	323	96	482	680	12
ocasiones,	327	82	372	96	482	680	12
el	377	82	384	96	482	680	12
éxito	389	82	410	96	482	680	12
de	415	82	425	96	482	680	12
las	82	95	94	109	482	680	12
intervenciones	98	95	163	109	482	680	12
depende	167	95	205	109	482	680	12
de	209	95	220	109	482	680	12
su	224	95	234	109	482	680	12
apropiada	238	95	282	109	482	680	12
contextualización	286	95	363	109	482	680	12
y	368	95	373	109	482	680	12
adaptación	377	95	425	109	482	680	12
a	82	108	87	122	482	680	12
las	91	108	103	122	482	680	12
diversas	107	108	142	122	482	680	12
realidades,	146	108	193	122	482	680	12
por	197	108	213	122	482	680	12
lo	217	108	225	122	482	680	12
que	230	108	246	122	482	680	12
resulta	250	108	280	122	482	680	12
urgente	284	108	318	122	482	680	12
la	322	108	330	122	482	680	12
armonización	334	108	395	122	482	680	12
de	399	108	410	122	482	680	12
las	414	108	425	122	482	680	12
diferentes	82	121	126	135	482	680	12
nociones.	129	121	171	135	482	680	12
5)	65	145	74	158	482	680	12
Debilidad	82	145	124	159	482	680	12
de	129	145	138	159	482	680	12
los	144	145	154	159	482	680	12
Sistemas	160	145	197	159	482	680	12
de	202	145	211	159	482	680	12
Información.	217	145	272	159	482	680	12
En	277	145	290	158	482	680	12
Bolivia,	296	145	331	158	482	680	12
la	337	145	344	158	482	680	12
generación	350	145	401	158	482	680	12
y	407	145	412	158	482	680	12
el	417	145	425	158	482	680	12
análisis	82	158	116	172	482	680	12
de	120	158	130	172	482	680	12
la	135	158	142	172	482	680	12
información	146	158	203	172	482	680	12
en	207	158	218	172	482	680	12
salud	222	158	246	172	482	680	12
está	250	158	268	172	482	680	12
a	272	158	277	172	482	680	12
cargo	281	158	306	172	482	680	12
del	310	158	324	172	482	680	12
Sistema	328	158	364	172	482	680	12
Nacional	368	158	410	172	482	680	12
de	414	158	425	172	482	680	12
Información	82	171	140	185	482	680	12
en	144	171	155	185	482	680	12
Salud	160	171	185	185	482	680	12
(SNIS),	190	171	225	185	482	680	12
que	229	171	246	185	482	680	12
forma	250	171	278	185	482	680	12
parte	282	171	306	185	482	680	12
del	310	171	324	185	482	680	12
MSD.	329	171	357	185	482	680	12
Este	361	171	381	185	482	680	12
organiza	386	171	425	185	482	680	12
el	82	184	90	198	482	680	12
proceso	94	184	130	198	482	680	12
de	133	184	144	198	482	680	12
generación	147	184	198	198	482	680	12
de	202	184	213	198	482	680	12
información,	216	184	276	198	482	680	12
desde	279	184	305	198	482	680	12
la	308	184	316	198	482	680	12
captación	320	184	364	198	482	680	12
de	367	184	378	198	482	680	12
los	382	184	394	198	482	680	12
datos,	398	184	425	198	482	680	12
su	82	197	92	211	482	680	12
sistematización,	95	197	169	211	482	680	12
su	172	197	182	211	482	680	12
consolidación,	186	197	252	211	482	680	12
su	256	197	266	211	482	680	12
procesamiento	269	197	337	211	482	680	12
y	340	197	345	211	482	680	12
su	349	197	359	211	482	680	12
análisis,	362	197	398	211	482	680	12
hasta	402	197	425	211	482	680	12
su	82	211	92	224	482	680	12
difusión	97	211	134	224	482	680	12
para	139	211	159	224	482	680	12
ser	164	211	177	224	482	680	12
utilizada	182	211	221	224	482	680	12
como	226	211	252	224	482	680	12
insumo	257	211	291	224	482	680	12
por	295	211	311	224	482	680	12
el	316	211	324	224	482	680	12
resto	329	211	352	224	482	680	12
del	357	211	371	224	482	680	12
sistema	376	211	410	224	482	680	12
de	414	211	425	224	482	680	12
salud.	82	224	109	238	482	680	12
Sin	113	224	128	238	482	680	12
embargo	132	224	173	238	482	680	12
el	177	224	185	238	482	680	12
SNIS	189	224	215	238	482	680	12
concentra	219	224	265	238	482	680	12
sus	269	224	283	238	482	680	12
acciones	287	224	326	238	482	680	12
en	330	224	341	238	482	680	12
la	345	224	353	238	482	680	12
recolección	357	224	410	238	482	680	12
de	414	224	425	238	482	680	12
información	82	237	139	251	482	680	12
muy	145	237	165	251	482	680	12
específica	172	237	216	251	482	680	12
(mortalidad	223	237	277	251	482	680	12
materna,	284	237	324	251	482	680	12
mortalidad	331	237	381	251	482	680	12
infantil)	388	237	425	251	482	680	12
y	82	250	87	264	482	680	12
no	92	250	104	264	482	680	12
ha	108	250	119	264	482	680	12
podido	123	250	156	264	482	680	12
desarrollar	160	250	210	264	482	680	12
capacidades	214	250	269	264	482	680	12
para	273	250	293	264	482	680	12
sistematizar	297	250	352	264	482	680	12
la	357	250	365	264	482	680	12
recolección,	369	250	425	264	482	680	12
procesamiento	82	263	150	277	482	680	12
y	154	263	159	277	482	680	12
diseminación	162	263	224	277	482	680	12
de	227	263	238	277	482	680	12
la	242	263	249	277	482	680	12
información	253	263	310	277	482	680	12
que	313	263	330	277	482	680	12
requiere	334	263	372	277	482	680	12
un	376	263	388	277	482	680	12
sistema	391	263	425	277	482	680	12
de	82	277	93	290	482	680	12
salud	96	277	120	290	482	680	12
para	123	277	143	290	482	680	12
su	146	277	156	290	482	680	12
buen	159	277	182	290	482	680	12
funcionamiento.	185	277	261	290	482	680	12
En	71	300	84	314	482	680	12
materia	88	300	121	314	482	680	12
de	125	300	136	314	482	680	12
ciencia	140	300	170	314	482	680	12
y	174	300	179	314	482	680	12
tecnología,	183	300	232	314	482	680	12
ligada	236	300	262	314	482	680	12
a	266	300	271	314	482	680	12
su	275	300	284	314	482	680	12
vez	288	300	302	314	482	680	12
a	306	300	311	314	482	680	12
la	315	300	322	314	482	680	12
mejora	326	300	357	314	482	680	12
del	361	300	374	314	482	680	12
sistema	378	300	411	314	482	680	12
de	415	300	425	314	482	680	12
salud,	57	313	82	327	482	680	12
Bolivia	87	313	118	327	482	680	12
se	122	313	131	327	482	680	12
rige	136	313	153	327	482	680	12
actualmente	158	313	212	327	482	680	12
por	216	313	232	327	482	680	12
la	236	313	244	327	482	680	12
Ley	248	313	266	327	482	680	12
2209	270	313	292	327	482	680	12
sobre	297	313	321	327	482	680	12
Ciencia,	325	313	362	327	482	680	12
Tecnología	367	313	416	327	482	680	12
e	420	313	425	327	482	680	12
Información,	57	326	115	340	482	680	12
sin	119	326	131	340	482	680	12
embargo	135	326	174	340	482	680	12
sigue	178	326	201	340	482	680	12
careciendo	205	326	253	340	482	680	12
de	256	326	267	340	482	680	12
un	271	326	282	340	482	680	12
sólido	286	326	313	340	482	680	12
sistema	316	326	349	340	482	680	12
de	353	326	363	340	482	680	12
investigación	367	326	425	340	482	680	12
en	57	339	67	353	482	680	12
salud	73	339	96	353	482	680	12
que	102	339	118	353	482	680	12
articule	124	339	157	353	482	680	12
de	163	339	173	353	482	680	12
instituciones	179	339	235	353	482	680	12
académicas,	241	339	294	353	482	680	12
asistenciales	299	339	353	353	482	680	12
y	359	339	364	353	482	680	12
sociales	370	339	403	353	482	680	12
que	409	339	425	353	482	680	12
generan	57	353	92	366	482	680	12
conocimiento.	98	353	161	366	482	680	12
En	167	353	180	366	482	680	12
la	185	353	192	366	482	680	12
actualidad	197	353	243	366	482	680	12
estas	248	353	268	366	482	680	12
instituciones	274	353	330	366	482	680	12
siguen	335	353	364	366	482	680	12
produciendo	369	353	425	366	482	680	12
información	57	366	111	380	482	680	12
de	114	366	125	380	482	680	12
forma	128	366	154	380	482	680	12
descoordinada	157	366	222	380	482	680	12
que	225	366	241	380	482	680	12
en	244	366	255	380	482	680	12
muchas	258	366	291	380	482	680	12
ocasiones	294	366	336	380	482	680	12
sirve	339	366	360	380	482	680	12
a	363	366	368	380	482	680	12
los	371	366	383	380	482	680	12
intereses	386	366	425	380	482	680	12
de	57	379	67	393	482	680	12
los	73	379	86	393	482	680	12
financiadores	91	379	150	393	482	680	12
externos,	156	379	197	393	482	680	12
investigadores	202	379	266	393	482	680	12
individuales	271	379	324	393	482	680	12
u	330	379	336	393	482	680	12
organizaciones	342	379	408	393	482	680	12
no	414	379	425	393	482	680	12
gubernamentales	57	392	133	406	482	680	12
y	135	392	141	406	482	680	12
que,	143	392	162	406	482	680	12
frecuentemente,	165	392	238	406	482	680	12
no	241	392	252	406	482	680	12
responde	255	392	296	406	482	680	12
a	299	392	303	406	482	680	12
las	306	392	318	406	482	680	12
necesidades	321	392	373	406	482	680	12
reales	376	392	401	406	482	680	12
de	404	392	415	406	482	680	12
la	418	392	425	406	482	680	12
población	57	405	100	419	482	680	12
boliviana	103	405	144	419	482	680	12
(Ledo,	146	405	176	419	482	680	12
2011).	179	405	206	419	482	680	12
Actualmente,	71	428	130	442	482	680	12
el	136	428	143	442	482	680	12
Estado	149	428	180	442	482	680	12
Plurinacional	185	428	245	442	482	680	12
de	250	428	261	442	482	680	12
Bolivia	266	428	297	442	482	680	12
es	302	428	311	442	482	680	12
el	317	428	325	442	482	680	12
principal	330	428	369	442	482	680	12
financiador	375	428	425	442	482	680	12
de	57	442	67	455	482	680	12
la	75	442	83	455	482	680	12
investigación,	90	442	151	455	482	680	12
sin	159	442	172	455	482	680	12
embargo,	180	442	222	455	482	680	12
la	230	442	237	455	482	680	12
inversión	245	442	286	455	482	680	12
en	294	442	305	455	482	680	12
investigación	313	442	371	455	482	680	12
representa	379	442	425	455	482	680	12
aproximadamente	57	455	136	469	482	680	12
el	138	455	146	469	482	680	12
0.26%	148	455	178	469	482	680	12
del	180	455	193	469	482	680	12
PIB.	195	455	215	469	482	680	12
De	218	455	231	469	482	680	12
un	233	455	245	469	482	680	12
total	247	455	268	469	482	680	12
de	270	455	280	469	482	680	12
183	282	455	299	469	482	680	12
centros	301	455	334	469	482	680	12
de	336	455	346	469	482	680	12
investigación	348	455	407	469	482	680	12
que	409	455	425	469	482	680	12
existen	57	468	87	482	482	680	12
en	91	468	102	482	482	680	12
el	105	468	113	482	482	680	12
país,	116	468	136	482	482	680	12
que	139	468	156	482	482	680	12
se	159	468	168	482	482	680	12
concentran	171	468	221	482	482	680	12
en	224	468	235	482	482	680	12
las	238	468	250	482	482	680	12
tres	253	468	270	482	482	680	12
ciudades	273	468	311	482	482	680	12
más	315	468	332	482	482	680	12
pobladas	335	468	374	482	482	680	12
de	378	468	388	482	482	680	12
Bolivia;	392	468	425	482	482	680	12
141	57	481	73	495	482	680	12
pertenecen	75	481	125	495	482	680	12
al	127	481	134	495	482	680	12
sistema	137	481	169	495	482	680	12
de	171	481	182	495	482	680	12
universidades	184	481	244	495	482	680	12
públicas,	246	481	285	495	482	680	12
25	288	481	299	495	482	680	12
dependen	301	481	344	495	482	680	12
de	346	481	357	495	482	680	12
organizaciones	359	481	425	495	482	680	12
gubernamentales	57	494	133	508	482	680	12
y	135	494	141	508	482	680	12
los	143	494	156	508	482	680	12
17	159	494	170	508	482	680	12
restantes	173	494	212	508	482	680	12
dependen	215	494	258	508	482	680	12
de	261	494	272	508	482	680	12
instituciones	275	494	331	508	482	680	12
privadas.	334	494	373	508	482	680	12
Dentro	376	494	409	508	482	680	12
del	412	494	425	508	482	680	12
sistema	57	508	89	521	482	680	12
de	92	508	102	521	482	680	12
la	104	508	112	521	482	680	12
Universidad	114	508	169	521	482	680	12
Boliviana	171	508	212	521	482	680	12
existen	214	508	245	521	482	680	12
36	247	508	258	521	482	680	12
institutos	261	508	302	521	482	680	12
dedicados	304	508	348	521	482	680	12
a	350	508	355	521	482	680	12
la	357	508	365	521	482	680	12
investigación	367	508	425	521	482	680	12
en	57	521	67	535	482	680	12
ciencias	71	521	106	535	482	680	12
médicas.	109	521	148	535	482	680	12
Sin	151	521	166	535	482	680	12
embargo,	170	521	212	535	482	680	12
una	215	521	232	535	482	680	12
de	235	521	246	535	482	680	12
las	250	521	261	535	482	680	12
grandes	265	521	299	535	482	680	12
debilidades	303	521	353	535	482	680	12
de	357	521	367	535	482	680	12
éstos	371	521	393	535	482	680	12
es	396	521	405	535	482	680	12
que	409	521	425	535	482	680	12
de	57	534	67	548	482	680	12
todo	71	534	92	548	482	680	12
el	96	534	104	548	482	680	12
plantel	108	534	138	548	482	680	12
investigador	142	534	197	548	482	680	12
un	201	534	212	548	482	680	12
reducidísimo	216	534	274	548	482	680	12
porcentaje	278	534	325	548	482	680	12
cuenta	329	534	358	548	482	680	12
con	362	534	378	548	482	680	12
títulos	383	534	411	548	482	680	12
de	415	534	425	548	482	680	12
doctor,	57	547	88	561	482	680	12
proporción	91	547	141	561	482	680	12
que	144	547	160	561	482	680	12
en	163	547	174	561	482	680	12
la	177	547	184	561	482	680	12
Universidad	187	547	241	561	482	680	12
Mayor	244	547	274	561	482	680	12
de	277	547	287	561	482	680	12
San	290	547	307	561	482	680	12
Andrés,	310	547	344	561	482	680	12
la	347	547	354	561	482	680	12
más	357	547	375	561	482	680	12
prestigiosa	377	547	425	561	482	680	12
de	57	560	67	574	482	680	12
todo	70	560	91	574	482	680	12
el	93	560	101	574	482	680	12
país,	104	560	124	574	482	680	12
representa	126	560	173	574	482	680	12
menos	176	560	205	574	482	680	12
del	208	560	221	574	482	680	12
10%.	224	560	248	574	482	680	12
206	57	636	72	649	482	680	12
Integra	309	637	335	647	482	680	12
Educativa	337	637	372	647	482	680	12
Vol.	375	637	389	647	482	680	12
VI	391	637	401	647	482	680	12
/	403	637	406	647	482	680	12
Nº	408	637	419	647	482	680	12
2	421	637	425	647	482	680	12
La	118	42	128	53	482	680	13
investigación	130	42	177	53	482	680	13
operativa	179	42	212	53	482	680	13
en	214	42	223	53	482	680	13
salud	225	42	243	53	482	680	13
y	246	42	250	53	482	680	13
su	252	42	260	53	482	680	13
relevancia	262	42	298	53	482	680	13
para	300	42	315	53	482	680	13
lograr	318	42	339	53	482	680	13
los	341	42	352	53	482	680	13
objetivos	354	42	386	53	482	680	13
nacionales	388	42	425	53	482	680	13
5.	57	68	67	84	482	680	13
Aplicación	70	68	127	84	482	680	13
de	131	68	144	84	482	680	13
la	147	68	156	84	482	680	13
investigación	160	68	231	84	482	680	13
operativa	235	68	285	84	482	680	13
en	288	68	302	84	482	680	13
Bolivia	305	68	343	84	482	680	13
para	71	83	94	98	482	680	13
el	98	83	108	98	482	680	13
fortalecimiento	111	83	195	98	482	680	13
del	198	83	215	98	482	680	13
sistema	218	83	259	98	482	680	13
de	263	83	276	98	482	680	13
salud	279	83	308	98	482	680	13
Numerosos	57	107	109	121	482	680	13
estudios	113	107	150	121	482	680	13
han	154	107	171	121	482	680	13
demostrado	176	107	228	121	482	680	13
que	233	107	249	121	482	680	13
la	254	107	262	121	482	680	13
debilidad	267	107	308	121	482	680	13
de	313	107	323	121	482	680	13
los	328	107	341	121	482	680	13
sistemas	345	107	382	121	482	680	13
de	387	107	397	121	482	680	13
salud	402	107	425	121	482	680	13
representa	57	120	103	134	482	680	13
una	107	120	124	134	482	680	13
de	128	120	138	134	482	680	13
las	142	120	154	134	482	680	13
mayores	158	120	195	134	482	680	13
barreras	199	120	235	134	482	680	13
para	239	120	258	134	482	680	13
alcanzar	262	120	299	134	482	680	13
los	303	120	315	134	482	680	13
objetivos	319	120	359	134	482	680	13
de	363	120	374	134	482	680	13
desarrollo,	378	120	425	134	482	680	13
tanto	57	133	80	147	482	680	13
los	84	133	97	147	482	680	13
dictados	101	133	138	147	482	680	13
por	142	133	158	147	482	680	13
cada	162	133	182	147	482	680	13
país,	186	133	206	147	482	680	13
como	210	133	235	147	482	680	13
los	239	133	252	147	482	680	13
ODM.	256	133	287	147	482	680	13
Es	291	133	302	147	482	680	13
por	307	133	322	147	482	680	13
esta	326	133	343	147	482	680	13
razón	348	133	373	147	482	680	13
que	377	133	393	147	482	680	13
en	398	133	408	147	482	680	13
los	413	133	425	147	482	680	13
últimos	57	147	90	160	482	680	13
años	94	147	114	160	482	680	13
se	118	147	127	160	482	680	13
ha	131	147	142	160	482	680	13
originado	146	147	189	160	482	680	13
una	193	147	209	160	482	680	13
tendencia	213	147	256	160	482	680	13
muy	260	147	280	160	482	680	13
fuerte	284	147	310	160	482	680	13
de	314	147	325	160	482	680	13
trabajo	329	147	360	160	482	680	13
dirigida	364	147	398	160	482	680	13
hacia	402	147	425	160	482	680	13
el	57	160	65	174	482	680	13
fortalecimiento	70	160	139	174	482	680	13
de	145	160	155	174	482	680	13
los	161	160	173	174	482	680	13
sistemas	179	160	216	174	482	680	13
de	222	160	232	174	482	680	13
salud	238	160	261	174	482	680	13
como	267	160	291	174	482	680	13
estrategia	297	160	340	174	482	680	13
para	346	160	365	174	482	680	13
lograr	370	160	397	174	482	680	13
estos	403	160	425	174	482	680	13
objetivos.	57	173	99	187	482	680	13
Con	103	173	123	187	482	680	13
este	127	173	144	187	482	680	13
motivo,	149	173	183	187	482	680	13
se	187	173	196	187	482	680	13
han	200	173	216	187	482	680	13
creado	221	173	250	187	482	680	13
comisiones	255	173	304	187	482	680	13
en	308	173	319	187	482	680	13
el	323	173	331	187	482	680	13
seno	335	173	355	187	482	680	13
de	359	173	370	187	482	680	13
organismos	374	173	425	187	482	680	13
internacionales,	57	186	127	200	482	680	13
tales	131	186	151	200	482	680	13
como	155	186	180	200	482	680	13
la	184	186	191	200	482	680	13
Organización	195	186	256	200	482	680	13
Mundial	260	186	298	200	482	680	13
de	302	186	312	200	482	680	13
la	317	186	324	200	482	680	13
Salud,	328	186	356	200	482	680	13
que	360	186	376	200	482	680	13
se	380	186	389	200	482	680	13
ocupan	393	186	425	200	482	680	13
exclusivamente	57	199	124	213	482	680	13
de	128	199	139	213	482	680	13
mejorar	143	199	178	213	482	680	13
las	182	199	194	213	482	680	13
estrategias	198	199	245	213	482	680	13
de	249	199	259	213	482	680	13
funcionamiento	264	199	334	213	482	680	13
de	338	199	349	213	482	680	13
dichos	353	199	382	213	482	680	13
sistemas.	386	199	425	213	482	680	13
A	57	213	64	226	482	680	13
raíz	68	213	84	226	482	680	13
del	88	213	102	226	482	680	13
trabajo	106	213	137	226	482	680	13
llevado	141	213	173	226	482	680	13
a	177	213	182	226	482	680	13
cabo	186	213	206	226	482	680	13
por	210	213	226	226	482	680	13
estas	230	213	251	226	482	680	13
comisiones	255	213	304	226	482	680	13
y	308	213	313	226	482	680	13
otras	317	213	339	226	482	680	13
organizaciones,	343	213	412	226	482	680	13
se	416	213	425	226	482	680	13
han	57	226	73	240	482	680	13
publicado	80	226	124	240	482	680	13
numerosos	130	226	179	240	482	680	13
documentos	186	226	240	240	482	680	13
con	247	226	263	240	482	680	13
recomendaciones.	270	226	350	240	482	680	13
Siguiendo	356	226	401	240	482	680	13
esta	408	226	425	240	482	680	13
misma	57	239	86	253	482	680	13
línea	89	239	111	253	482	680	13
estratégica,	114	239	164	253	482	680	13
algunas	168	239	201	253	482	680	13
organizaciones	205	239	271	253	482	680	13
no	274	239	286	253	482	680	13
gubernamentales	289	239	365	253	482	680	13
también	369	239	405	253	482	680	13
han	409	239	425	253	482	680	13
empezado	57	252	102	266	482	680	13
a	104	252	109	266	482	680	13
enfocar	112	252	145	266	482	680	13
sus	148	252	161	266	482	680	13
proyectos	164	252	207	266	482	680	13
hacia	210	252	233	266	482	680	13
esta	236	252	253	266	482	680	13
línea	255	252	277	266	482	680	13
también.	279	252	318	266	482	680	13
Así,	71	274	87	288	482	680	13
la	94	274	101	288	482	680	13
investigación	108	274	166	288	482	680	13
operativa	172	274	213	288	482	680	13
puede	220	274	247	288	482	680	13
contribuir	253	274	298	288	482	680	13
enormemente	304	274	367	288	482	680	13
a	373	274	378	288	482	680	13
lograr	384	274	411	288	482	680	13
el	417	274	425	288	482	680	13
objetivo	57	288	93	301	482	680	13
de	96	288	107	301	482	680	13
fortalecer	110	288	153	301	482	680	13
los	156	288	169	301	482	680	13
sistemas	172	288	209	301	482	680	13
de	212	288	223	301	482	680	13
salud.	226	288	252	301	482	680	13
Sin	255	288	270	301	482	680	13
embargo,	273	288	315	301	482	680	13
y	318	288	324	301	482	680	13
como	327	288	352	301	482	680	13
algunos	355	288	389	301	482	680	13
autores	393	288	425	301	482	680	13
ya	57	301	66	315	482	680	13
han	70	301	86	315	482	680	13
indicado	89	301	127	315	482	680	13
(Walley,	130	301	167	315	482	680	13
2007),	170	301	198	315	482	680	13
el	201	301	209	315	482	680	13
enfoque	212	301	248	315	482	680	13
actual	251	301	277	315	482	680	13
con	280	301	296	315	482	680	13
el	299	301	307	315	482	680	13
que	310	301	326	315	482	680	13
se	329	301	338	315	482	680	13
pretende	341	301	381	315	482	680	13
la	384	301	391	315	482	680	13
mejora	394	301	425	315	482	680	13
del	57	314	70	328	482	680	13
funcionamiento	76	314	147	328	482	680	13
de	153	314	163	328	482	680	13
los	169	314	182	328	482	680	13
sistemas	188	314	224	328	482	680	13
de	230	314	241	328	482	680	13
salud	247	314	270	328	482	680	13
es	276	314	285	328	482	680	13
que	291	314	307	328	482	680	13
la	313	314	320	328	482	680	13
comunidad	326	314	376	328	482	680	13
científica,	382	314	425	328	482	680	13
generalmente	57	327	118	341	482	680	13
de	120	327	130	341	482	680	13
países	133	327	159	341	482	680	13
industrializados,	161	327	233	341	482	680	13
es	236	327	245	341	482	680	13
la	247	327	254	341	482	680	13
encargada	257	327	301	341	482	680	13
de	304	327	314	341	482	680	13
proponer	317	327	358	341	482	680	13
soluciones	361	327	407	341	482	680	13
que	409	327	425	341	482	680	13
se	57	340	65	354	482	680	13
aplican	68	340	99	354	482	680	13
a	101	340	106	354	482	680	13
diversas	108	340	143	354	482	680	13
situaciones.	145	340	196	354	482	680	13
Esto,	199	340	222	354	482	680	13
sin	224	340	236	354	482	680	13
tener	239	340	262	354	482	680	13
en	264	340	275	354	482	680	13
cuenta	277	340	306	354	482	680	13
que	308	340	324	354	482	680	13
cuando	327	340	359	354	482	680	13
la	361	340	369	354	482	680	13
información	371	340	425	354	482	680	13
viene	57	354	80	367	482	680	13
del	84	354	98	367	482	680	13
terreno	101	354	134	367	482	680	13
mismo,	138	354	171	367	482	680	13
donde	175	354	203	367	482	680	13
se	207	354	216	367	482	680	13
están	219	354	242	367	482	680	13
ejecutando	246	354	294	367	482	680	13
los	298	354	311	367	482	680	13
proyectos,	315	354	361	367	482	680	13
y	364	354	370	367	482	680	13
de	373	354	384	367	482	680	13
parte	388	354	411	367	482	680	13
de	415	354	425	367	482	680	13
los	57	367	69	381	482	680	13
implementadores,	73	367	153	381	482	680	13
la	156	367	164	381	482	680	13
misma	167	367	196	381	482	680	13
puede	200	367	226	381	482	680	13
dar	230	367	244	381	482	680	13
lugar	248	367	271	381	482	680	13
a	274	367	279	381	482	680	13
mejoras	282	367	317	381	482	680	13
más	320	367	338	381	482	680	13
adecuadas	341	367	386	381	482	680	13
para	389	367	408	381	482	680	13
esa	412	367	425	381	482	680	13
misma	57	380	86	394	482	680	13
intervención	89	380	145	394	482	680	13
dentro	147	380	177	394	482	680	13
de	180	380	190	394	482	680	13
su	193	380	203	394	482	680	13
propio	205	380	235	394	482	680	13
contexto.	238	380	279	394	482	680	13
Por	71	402	87	416	482	680	13
esta	93	402	110	416	482	680	13
razón,	116	402	144	416	482	680	13
es	150	402	159	416	482	680	13
imprescindible	165	402	231	416	482	680	13
que	237	402	253	416	482	680	13
este	260	402	277	416	482	680	13
enfoque	283	402	319	416	482	680	13
se	325	402	334	416	482	680	13
invierta,	340	402	376	416	482	680	13
siendo	383	402	411	416	482	680	13
la	418	402	425	416	482	680	13
comunidad	57	416	106	429	482	680	13
científica	111	416	151	429	482	680	13
de	155	416	166	429	482	680	13
los	170	416	182	429	482	680	13
países	187	416	213	429	482	680	13
donde	217	416	245	429	482	680	13
se	249	416	258	429	482	680	13
implementan	262	416	321	429	482	680	13
los	325	416	338	429	482	680	13
proyectos,	342	416	388	429	482	680	13
los	392	416	405	429	482	680	13
que	409	416	425	429	482	680	13
proponen	57	429	100	443	482	680	13
soluciones	103	429	149	443	482	680	13
que	151	429	168	443	482	680	13
deberían	170	429	209	443	482	680	13
entonces	211	429	251	443	482	680	13
aplicarse	253	429	292	443	482	680	13
en	294	429	305	443	482	680	13
el	308	429	316	443	482	680	13
terreno,	318	429	354	443	482	680	13
de	357	429	367	443	482	680	13
forma	370	429	396	443	482	680	13
que	399	429	415	443	482	680	13
la	418	429	425	443	482	680	13
orientación	57	442	108	456	482	680	13
sea	110	442	124	456	482	680	13
de	126	442	137	456	482	680	13
“abajo	140	442	168	456	482	680	13
a	171	442	175	456	482	680	13
arriba”.	178	442	212	456	482	680	13
Para	71	464	91	478	482	680	13
que	94	464	110	478	482	680	13
la	113	464	120	478	482	680	13
investigación	123	464	181	478	482	680	13
operativa	184	464	225	478	482	680	13
dé	228	464	238	478	482	680	13
lugar	241	464	264	478	482	680	13
a	267	464	271	478	482	680	13
mejoras	274	464	309	478	482	680	13
en	312	464	322	478	482	680	13
el	325	464	333	478	482	680	13
sistema	336	464	368	478	482	680	13
de	371	464	381	478	482	680	13
salud	384	464	407	478	482	680	13
son	410	464	425	478	482	680	13
necesarias	57	477	101	491	482	680	13
varias	105	477	130	491	482	680	13
condiciones,	133	477	189	491	482	680	13
algunas	192	477	225	491	482	680	13
de	228	477	239	491	482	680	13
las	242	477	254	491	482	680	13
cuales	257	477	284	491	482	680	13
se	287	477	296	491	482	680	13
describen	299	477	342	491	482	680	13
a	345	477	350	491	482	680	13
continuación	353	477	411	491	482	680	13
en	414	477	425	491	482	680	13
forma	57	491	83	504	482	680	13
de	86	491	97	504	482	680	13
recomendaciones:	99	491	179	504	482	680	13
1)	65	513	74	527	482	680	13
Relación	82	513	116	527	482	680	13
más	118	513	134	527	482	680	13
estrecha	135	513	168	527	482	680	13
entre	169	513	190	527	482	680	13
los	191	513	201	527	482	680	13
investigadores	203	513	260	527	482	680	13
y	261	513	266	527	482	680	13
los	267	513	277	527	482	680	13
implementadores.	279	513	350	527	482	680	13
Esto	351	513	372	527	482	680	13
es	373	513	382	527	482	680	13
necesario	384	513	425	527	482	680	13
para	82	526	101	540	482	680	13
que	104	526	120	540	482	680	13
se	123	526	132	540	482	680	13
reduzca	135	526	169	540	482	680	13
el	172	526	180	540	482	680	13
brecha	182	526	212	540	482	680	13
de	215	526	226	540	482	680	13
implementación	228	526	300	540	482	680	13
(Haines,	303	526	341	540	482	680	13
2004)	343	526	369	540	482	680	13
mencionada	371	526	425	540	482	680	13
anteriormente.	82	539	149	553	482	680	13
Sería	153	539	176	553	482	680	13
importante	180	539	230	553	482	680	13
entrenar	235	539	272	553	482	680	13
a	277	539	282	553	482	680	13
las	286	539	298	553	482	680	13
personas	302	539	341	553	482	680	13
que	346	539	362	553	482	680	13
implementan	366	539	425	553	482	680	13
los	82	553	95	566	482	680	13
programas	100	553	147	566	482	680	13
de	153	553	163	566	482	680	13
salud	168	553	191	566	482	680	13
para	197	553	216	566	482	680	13
que	221	553	237	566	482	680	13
se	243	553	252	566	482	680	13
comuniquen	257	553	313	566	482	680	13
de	318	553	329	566	482	680	13
forma	334	553	361	566	482	680	13
más	366	553	383	566	482	680	13
efectiva,	389	553	425	566	482	680	13
porque	82	566	114	579	482	680	13
son	117	566	132	579	482	680	13
ellos	135	566	155	579	482	680	13
los	158	566	170	579	482	680	13
que	173	566	189	579	482	680	13
pueden	192	566	225	579	482	680	13
captar	228	566	255	579	482	680	13
con	258	566	274	579	482	680	13
más	277	566	294	579	482	680	13
facilidad	297	566	334	579	482	680	13
las	337	566	349	579	482	680	13
debilidades	351	566	401	579	482	680	13
en	404	566	415	579	482	680	13
la	418	566	425	579	482	680	13
implementación	82	579	154	593	482	680	13
de	158	579	168	593	482	680	13
los	172	579	184	593	482	680	13
programas	188	579	235	593	482	680	13
de	238	579	249	593	482	680	13
salud.	252	579	278	593	482	680	13
También	281	579	320	593	482	680	13
es	324	579	333	593	482	680	13
necesario	336	579	378	593	482	680	13
establecer	381	579	425	593	482	680	13
alianzas	82	592	117	606	482	680	13
con	119	592	135	606	482	680	13
centros	138	592	170	606	482	680	13
y	173	592	178	606	482	680	13
organismos	180	592	231	606	482	680	13
de	233	592	244	606	482	680	13
investigación	246	592	305	606	482	680	13
en	307	592	318	606	482	680	13
otros	320	592	343	606	482	680	13
países	345	592	371	606	482	680	13
y	374	592	379	606	482	680	13
establecer	381	592	425	606	482	680	13
un	82	605	94	619	482	680	13
sistema	96	605	129	619	482	680	13
de	132	605	142	619	482	680	13
comunicación	145	605	207	619	482	680	13
regular.	209	605	243	619	482	680	13
En	246	605	259	619	482	680	13
el	262	605	269	619	482	680	13
caso	272	605	291	619	482	680	13
específico	294	605	337	619	482	680	13
de	339	605	350	619	482	680	13
Bolivia,	353	605	386	619	482	680	13
también	389	605	425	619	482	680	13
Integra	57	637	83	647	482	680	13
Educativa	85	637	120	647	482	680	13
Vol.	123	637	137	647	482	680	13
VI	139	637	149	647	482	680	13
/	151	637	154	647	482	680	13
Nº	156	637	167	647	482	680	13
2	169	637	173	647	482	680	13
207	410	636	425	649	482	680	13
Pilar	57	42	74	53	482	680	14
Hernández	76	42	113	53	482	680	14
Pastor	115	42	136	53	482	680	14
es	82	69	91	82	482	680	14
necesario	96	69	138	82	482	680	14
que	143	69	159	82	482	680	14
el	164	69	172	82	482	680	14
SNIS	176	69	201	82	482	680	14
trabaje	206	69	236	82	482	680	14
de	241	69	252	82	482	680	14
forma	257	69	284	82	482	680	14
totalmente	288	69	337	82	482	680	14
coordinada	342	69	391	82	482	680	14
con	396	69	412	82	482	680	14
el	417	69	425	82	482	680	14
Instituto	82	82	121	96	482	680	14
Nacional	123	82	163	96	482	680	14
de	165	82	176	96	482	680	14
Estadística,	178	82	228	96	482	680	14
cuyas	230	82	254	96	482	680	14
funciones	256	82	299	96	482	680	14
incluyen	301	82	339	96	482	680	14
recopilar,	341	82	383	96	482	680	14
clasificar,	384	82	425	96	482	680	14
codificar,	82	95	123	109	482	680	14
compilar	126	95	166	109	482	680	14
y	169	95	174	109	482	680	14
difundir,	178	95	216	109	482	680	14
con	219	95	236	109	482	680	14
carácter	239	95	274	109	482	680	14
oficial,	278	95	307	109	482	680	14
la	311	95	319	109	482	680	14
información	322	95	376	109	482	680	14
estadística	380	95	425	109	482	680	14
del	82	108	96	122	482	680	14
país,	98	108	118	122	482	680	14
no	121	108	133	122	482	680	14
sólo	135	108	154	122	482	680	14
en	156	108	167	122	482	680	14
la	170	108	177	122	482	680	14
temática	180	108	218	122	482	680	14
de	221	108	231	122	482	680	14
la	234	108	242	122	482	680	14
salud.	244	108	270	122	482	680	14
2)	65	131	74	144	482	680	14
Involucramiento	82	131	149	145	482	680	14
de	153	131	162	145	482	680	14
las	166	131	176	145	482	680	14
personas	180	131	214	145	482	680	14
encargadas	217	131	262	145	482	680	14
de	266	131	275	145	482	680	14
tomar	278	131	303	145	482	680	14
decisiones	307	131	345	145	482	680	14
en	348	131	358	145	482	680	14
la	361	131	369	145	482	680	14
investigación	373	131	425	145	482	680	14
operativa.	82	144	123	158	482	680	14
De	126	144	140	158	482	680	14
ese	143	144	157	158	482	680	14
modo	160	144	186	158	482	680	14
éstos	189	144	211	158	482	680	14
desarrollan	214	144	264	158	482	680	14
un	267	144	278	158	482	680	14
mayor	281	144	310	158	482	680	14
sentido	313	144	345	158	482	680	14
de	349	144	359	158	482	680	14
pertenencia,	362	144	417	158	482	680	14
y	420	144	425	158	482	680	14
están	82	157	105	171	482	680	14
informados	108	157	158	171	482	680	14
desde	161	157	186	171	482	680	14
el	188	157	196	171	482	680	14
principio	199	157	239	171	482	680	14
de	241	157	252	171	482	680	14
las	255	157	266	171	482	680	14
actividades	269	157	317	171	482	680	14
que	319	157	336	171	482	680	14
se	338	157	347	171	482	680	14
llevan	349	157	376	171	482	680	14
a	378	157	383	171	482	680	14
cabo.	385	157	409	171	482	680	14
Así	411	157	425	171	482	680	14
también	82	170	119	184	482	680	14
evoluciona	121	170	169	184	482	680	14
favorablemente	172	170	241	184	482	680	14
la	243	170	251	184	482	680	14
voluntad	254	170	293	184	482	680	14
política	295	170	328	184	482	680	14
requerida	331	170	374	184	482	680	14
para	377	170	396	184	482	680	14
tomar	398	170	425	184	482	680	14
en	82	183	93	197	482	680	14
cuenta	96	183	125	197	482	680	14
los	128	183	141	197	482	680	14
resultados	144	183	189	197	482	680	14
de	192	183	202	197	482	680	14
la	205	183	213	197	482	680	14
investigación	216	183	274	197	482	680	14
operativa	277	183	318	197	482	680	14
e	321	183	326	197	482	680	14
introducir	329	183	374	197	482	680	14
mejoras	377	183	412	197	482	680	14
en	414	183	425	197	482	680	14
el	82	197	90	210	482	680	14
sistema	94	197	126	210	482	680	14
de	130	197	140	210	482	680	14
salud,	144	197	169	210	482	680	14
que	173	197	189	210	482	680	14
continúa	193	197	232	210	482	680	14
siendo	235	197	264	210	482	680	14
uno	268	197	285	210	482	680	14
de	289	197	299	210	482	680	14
los	303	197	315	210	482	680	14
retos	319	197	341	210	482	680	14
más	344	197	362	210	482	680	14
grandes	365	197	400	210	482	680	14
de	403	197	414	210	482	680	14
la	418	197	425	210	482	680	14
investigación	82	210	140	224	482	680	14
operativa	143	210	184	224	482	680	14
y	187	210	192	224	482	680	14
la	195	210	202	224	482	680	14
salud	205	210	228	224	482	680	14
pública	231	210	263	224	482	680	14
en	266	210	277	224	482	680	14
general.	279	210	315	224	482	680	14
3)	65	232	74	246	482	680	14
Creación	82	232	118	246	482	680	14
de	125	232	133	246	482	680	14
capacidad	140	232	178	246	482	680	14
investigativa.	185	232	240	246	482	680	14
En	247	232	260	246	482	680	14
la	266	232	274	246	482	680	14
actualidad,	280	232	328	246	482	680	14
la	334	232	342	246	482	680	14
todavía	348	232	380	246	482	680	14
reducida	387	232	425	246	482	680	14
capacidad	82	245	126	259	482	680	14
de	129	245	140	259	482	680	14
diseño	144	245	173	259	482	680	14
de	176	245	187	259	482	680	14
estudios	191	245	227	259	482	680	14
y	231	245	236	259	482	680	14
de	240	245	250	259	482	680	14
publicar	254	245	290	259	482	680	14
que	294	245	310	259	482	680	14
se	314	245	323	259	482	680	14
da	327	245	337	259	482	680	14
frecuentemente	341	245	411	259	482	680	14
en	414	245	425	259	482	680	14
los	82	258	95	272	482	680	14
llamados	98	258	138	272	482	680	14
países	141	258	167	272	482	680	14
de	171	258	181	272	482	680	14
renta	185	258	208	272	482	680	14
media	212	258	239	272	482	680	14
o	242	258	248	272	482	680	14
baja,	252	258	272	272	482	680	14
es	276	258	285	272	482	680	14
una	288	258	304	272	482	680	14
de	308	258	319	272	482	680	14
las	322	258	334	272	482	680	14
razones	337	258	371	272	482	680	14
por	375	258	390	272	482	680	14
las	394	258	405	272	482	680	14
que	409	258	425	272	482	680	14
la	82	272	90	285	482	680	14
mayoría	94	272	130	285	482	680	14
de	133	272	144	285	482	680	14
publicaciones	148	272	208	285	482	680	14
se	211	272	220	285	482	680	14
producen	224	272	266	285	482	680	14
en	270	272	281	285	482	680	14
países	284	272	310	285	482	680	14
más	314	272	332	285	482	680	14
industrializados.	335	272	408	285	482	680	14
De	411	272	425	285	482	680	14
este	82	285	99	299	482	680	14
modo,	102	285	131	299	482	680	14
se	133	285	142	299	482	680	14
da	145	285	155	299	482	680	14
la	158	285	165	299	482	680	14
paradoja	168	285	206	299	482	680	14
de	208	285	219	299	482	680	14
que	222	285	238	299	482	680	14
se	240	285	249	299	482	680	14
genera	252	285	282	299	482	680	14
poca	284	285	305	299	482	680	14
información	308	285	362	299	482	680	14
en	365	285	376	299	482	680	14
los	378	285	391	299	482	680	14
lugares	394	285	425	299	482	680	14
donde	82	298	110	312	482	680	14
más	114	298	131	312	482	680	14
se	135	298	144	312	482	680	14
necesita.	148	298	186	312	482	680	14
Es	189	298	201	312	482	680	14
así	204	298	216	312	482	680	14
que	220	298	236	312	482	680	14
por	240	298	255	312	482	680	14
parte	259	298	282	312	482	680	14
de	286	298	296	312	482	680	14
las	300	298	312	312	482	680	14
instituciones	315	298	372	312	482	680	14
académicas	376	298	425	312	482	680	14
de	82	311	93	325	482	680	14
educación	97	311	142	325	482	680	14
superior	146	311	183	325	482	680	14
en	187	311	198	325	482	680	14
los	202	311	215	325	482	680	14
países	219	311	245	325	482	680	14
menos	249	311	278	325	482	680	14
industrializados,	283	311	355	325	482	680	14
que	359	311	376	325	482	680	14
existe	380	311	405	325	482	680	14
una	409	311	425	325	482	680	14
urgente	82	324	117	338	482	680	14
necesidad	119	324	162	338	482	680	14
de	164	324	174	338	482	680	14
dotar	176	324	200	338	482	680	14
a	202	324	206	338	482	680	14
profesionales	208	324	267	338	482	680	14
con	269	324	285	338	482	680	14
los	287	324	299	338	482	680	14
conocimientos	301	324	366	338	482	680	14
y	368	324	373	338	482	680	14
habilidades	375	324	425	338	482	680	14
de	82	338	93	351	482	680	14
diseño	97	338	126	351	482	680	14
y	130	338	135	351	482	680	14
desarrollo	139	338	183	351	482	680	14
de	187	338	198	351	482	680	14
estudios	202	338	238	351	482	680	14
en	242	338	253	351	482	680	14
investigación	257	338	315	351	482	680	14
científica,	319	338	362	351	482	680	14
en	366	338	377	351	482	680	14
general,	381	338	416	351	482	680	14
y	420	338	425	351	482	680	14
operativa	82	351	123	365	482	680	14
en	126	351	137	365	482	680	14
particular.	140	351	185	365	482	680	14
En	188	351	202	365	482	680	14
el	205	351	212	365	482	680	14
contexto	216	351	254	365	482	680	14
boliviano,	257	351	301	365	482	680	14
esta	304	351	321	365	482	680	14
necesidad	324	351	368	365	482	680	14
es	371	351	379	365	482	680	14
requerida	383	351	425	365	482	680	14
además	82	364	115	378	482	680	14
por	119	364	135	378	482	680	14
el	139	364	147	378	482	680	14
Pilar	151	364	172	378	482	680	14
4	177	364	182	378	482	680	14
de	187	364	197	378	482	680	14
la	202	364	209	378	482	680	14
Agenda	214	364	247	378	482	680	14
Patriótica	252	364	295	378	482	680	14
2025,	299	364	324	378	482	680	14
que	328	364	345	378	482	680	14
exige	349	364	372	378	482	680	14
“Soberanía	376	364	425	378	482	680	14
Científica	82	377	126	391	482	680	14
y	129	377	134	391	482	680	14
Tecnológica	136	377	190	391	482	680	14
con	193	377	209	391	482	680	14
Identidad	212	377	255	391	482	680	14
Propia”.	257	377	295	391	482	680	14
4)	65	400	74	413	482	680	14
Creación	82	400	118	413	482	680	14
de	121	400	130	413	482	680	14
la	132	400	140	413	482	680	14
capacidad	143	400	181	413	482	680	14
de	184	400	193	413	482	680	14
publicación.	196	400	243	413	482	680	14
Es	245	400	257	413	482	680	14
imprescindible	259	400	325	413	482	680	14
que	328	400	344	413	482	680	14
los	347	400	359	413	482	680	14
investigadores	362	400	425	413	482	680	14
que	82	413	98	426	482	680	14
se	103	413	112	426	482	680	14
encuentran	116	413	166	426	482	680	14
en	170	413	181	426	482	680	14
el	185	413	193	426	482	680	14
terreno	198	413	231	426	482	680	14
tengan	235	413	265	426	482	680	14
la	270	413	277	426	482	680	14
capacidad	282	413	325	426	482	680	14
no	329	413	341	426	482	680	14
sólo	345	413	363	426	482	680	14
de	368	413	378	426	482	680	14
escribir	383	413	416	426	482	680	14
y	420	413	425	426	482	680	14
publicar	82	426	119	440	482	680	14
tanto	122	426	146	440	482	680	14
en	149	426	160	440	482	680	14
revistas	164	426	197	440	482	680	14
nacionales	200	426	246	440	482	680	14
como	250	426	275	440	482	680	14
internacionales,	279	426	349	440	482	680	14
sino	352	426	371	440	482	680	14
también	375	426	411	440	482	680	14
de	415	426	425	440	482	680	14
revisar	82	439	112	453	482	680	14
artículos	115	439	154	453	482	680	14
científicos	157	439	202	453	482	680	14
referentes	206	439	250	453	482	680	14
a	254	439	259	453	482	680	14
investigaciones	263	439	330	453	482	680	14
operativas	333	439	378	453	482	680	14
realizadas	382	439	425	453	482	680	14
en	82	452	93	466	482	680	14
otros	96	452	119	466	482	680	14
lugares.	123	452	157	466	482	680	14
A	161	452	168	466	482	680	14
su	171	452	181	466	482	680	14
vez,	184	452	202	466	482	680	14
es	205	452	214	466	482	680	14
esencial	217	452	252	466	482	680	14
incrementar	256	452	310	466	482	680	14
el	313	452	321	466	482	680	14
acceso	325	452	353	466	482	680	14
a	357	452	362	466	482	680	14
publicaciones	365	452	425	466	482	680	14
tanto	82	466	105	479	482	680	14
nacionales	112	466	158	479	482	680	14
como	165	466	190	479	482	680	14
internacionales	196	466	264	479	482	680	14
superando	271	466	317	479	482	680	14
la	323	466	331	479	482	680	14
barrera	338	466	370	479	482	680	14
del	377	466	390	479	482	680	14
acceso	397	466	425	479	482	680	14
por	82	479	98	492	482	680	14
pago	102	479	123	492	482	680	14
de	127	479	138	492	482	680	14
las	142	479	153	492	482	680	14
mismas.	157	479	193	492	482	680	14
Esto	197	479	217	492	482	680	14
es	221	479	230	492	482	680	14
posible	234	479	266	492	482	680	14
lograrlo	270	479	305	492	482	680	14
gracias	309	479	340	492	482	680	14
a	344	479	348	492	482	680	14
iniciativas	352	479	396	492	482	680	14
como	400	479	425	492	482	680	14
la	82	492	90	506	482	680	14
denominada	95	492	150	506	482	680	14
red	156	492	171	506	482	680	14
HINARI	176	492	217	506	482	680	14
(“Health	222	492	262	506	482	680	14
InterNetwork	267	492	330	506	482	680	14
Access	335	492	364	506	482	680	14
to	370	492	379	506	482	680	14
Research	385	492	425	506	482	680	14
Initiative”),	82	505	133	519	482	680	14
“Interred	136	505	177	519	482	680	14
de	180	505	190	519	482	680	14
acceso	193	505	221	519	482	680	14
en	224	505	234	519	482	680	14
salud	237	505	260	519	482	680	14
para	262	505	281	519	482	680	14
la	284	505	291	519	482	680	14
iniciativa	294	505	334	519	482	680	14
de	336	505	347	519	482	680	14
la	349	505	357	519	482	680	14
investigación”,	360	505	425	519	482	680	14
establecida	82	518	131	532	482	680	14
por	133	518	148	532	482	680	14
la	150	518	158	532	482	680	14
OMS	160	518	185	532	482	680	14
(World	186	518	219	532	482	680	14
Health	221	518	252	532	482	680	14
Organization,	254	518	316	532	482	680	14
2013).	318	518	346	532	482	680	14
HINARI	348	518	388	532	482	680	14
permite	390	518	425	532	482	680	14
el	82	532	90	545	482	680	14
acceso	92	532	121	545	482	680	14
a	123	532	128	545	482	680	14
publicaciones	130	532	190	545	482	680	14
de	193	532	203	545	482	680	14
forma	205	532	232	545	482	680	14
gratuita	234	532	269	545	482	680	14
o	271	532	277	545	482	680	14
a	279	532	284	545	482	680	14
muy	286	532	306	545	482	680	14
bajo	308	532	327	545	482	680	14
coste	329	532	352	545	482	680	14
a	354	532	359	545	482	680	14
instituciones	361	532	417	545	482	680	14
u	420	532	425	545	482	680	14
organizaciones	82	545	148	558	482	680	14
de	151	545	162	558	482	680	14
países	164	545	190	558	482	680	14
de	193	545	204	558	482	680	14
renta	206	545	229	558	482	680	14
baja	232	545	250	558	482	680	14
y	253	545	258	558	482	680	14
media.	260	545	290	558	482	680	14
Así,	71	568	89	582	482	680	14
los	92	568	106	582	482	680	14
estudios	110	568	149	582	482	680	14
de	152	568	163	582	482	680	14
investigación	167	568	230	582	482	680	14
operativa	234	568	279	582	482	680	14
en	282	568	293	582	482	680	14
Bolivia	297	568	331	582	482	680	14
deberían	334	568	376	582	482	680	14
enfocarse	380	568	425	582	482	680	14
en	57	581	68	595	482	680	14
reducir	71	581	106	595	482	680	14
los	109	581	122	595	482	680	14
problemas	125	581	175	595	482	680	14
existentes	178	581	225	595	482	680	14
dentro	228	581	260	595	482	680	14
del	263	581	278	595	482	680	14
sistema	281	581	316	595	482	680	14
de	319	581	330	595	482	680	14
salud	334	581	358	595	482	680	14
del	361	581	376	595	482	680	14
país.	379	581	400	595	482	680	14
Esto	404	581	425	595	482	680	14
implica	57	594	92	608	482	680	14
que	96	594	113	608	482	680	14
muchas	116	594	152	608	482	680	14
de	156	594	167	608	482	680	14
las	170	594	183	608	482	680	14
intervenciones	186	594	257	608	482	680	14
deberían	260	594	302	608	482	680	14
centrarse	306	594	350	608	482	680	14
en	353	594	365	608	482	680	14
aumentar	368	594	413	608	482	680	14
la	417	594	425	608	482	680	14
equidad	57	607	94	621	482	680	14
de	99	607	110	621	482	680	14
acceso	114	607	144	621	482	680	14
a	148	607	153	621	482	680	14
salud,	157	607	185	621	482	680	14
en	189	607	200	621	482	680	14
optimizar	204	607	251	621	482	680	14
los	255	607	268	621	482	680	14
recursos	273	607	312	621	482	680	14
humanos	317	607	360	621	482	680	14
y	364	607	369	621	482	680	14
materiales,	373	607	425	621	482	680	14
208	57	636	72	649	482	680	14
Integra	309	637	335	647	482	680	14
Educativa	337	637	372	647	482	680	14
Vol.	375	637	389	647	482	680	14
VI	391	637	401	647	482	680	14
/	403	637	406	647	482	680	14
Nº	408	637	419	647	482	680	14
2	421	637	425	647	482	680	14
La	118	42	128	53	482	680	15
investigación	130	42	177	53	482	680	15
operativa	179	42	212	53	482	680	15
en	214	42	223	53	482	680	15
salud	225	42	243	53	482	680	15
y	246	42	250	53	482	680	15
su	252	42	260	53	482	680	15
relevancia	262	42	298	53	482	680	15
para	300	42	315	53	482	680	15
lograr	318	42	339	53	482	680	15
los	341	42	352	53	482	680	15
objetivos	354	42	386	53	482	680	15
nacionales	388	42	425	53	482	680	15
buscar	57	69	88	82	482	680	15
estrategias	94	69	145	82	482	680	15
adaptadas	151	69	198	82	482	680	15
al	204	69	212	82	482	680	15
acceso	218	69	249	82	482	680	15
geográfico	255	69	306	82	482	680	15
reducido	312	69	355	82	482	680	15
e	361	69	366	82	482	680	15
integrar	372	69	411	82	482	680	15
la	417	69	425	82	482	680	15
diversidad	57	82	106	96	482	680	15
cultural,	109	82	150	96	482	680	15
entre	153	82	178	96	482	680	15
otras.	182	82	209	96	482	680	15
En	71	101	84	115	482	680	15
resumen,	87	101	128	115	482	680	15
la	131	101	139	115	482	680	15
investigación	142	101	200	115	482	680	15
operativa	203	101	244	115	482	680	15
ha	247	101	258	115	482	680	15
demostrado	261	101	313	115	482	680	15
ser	316	101	329	115	482	680	15
de	332	101	343	115	482	680	15
gran	346	101	366	115	482	680	15
utilidad	369	101	403	115	482	680	15
para	406	101	425	115	482	680	15
el	57	114	65	128	482	680	15
fortalecimiento	69	114	137	128	482	680	15
de	141	114	152	128	482	680	15
los	156	114	168	128	482	680	15
sistemas	172	114	209	128	482	680	15
de	213	114	224	128	482	680	15
salud,	228	114	253	128	482	680	15
cuyo	257	114	279	128	482	680	15
funcionamiento	283	114	353	128	482	680	15
efectivo	357	114	392	128	482	680	15
es	396	114	405	128	482	680	15
una	409	114	425	128	482	680	15
premisa	57	127	92	141	482	680	15
esencial	95	127	129	141	482	680	15
para	132	127	151	141	482	680	15
alcanzar	154	127	191	141	482	680	15
los	194	127	206	141	482	680	15
objetivos	209	127	249	141	482	680	15
de	252	127	262	141	482	680	15
desarrollo	265	127	310	141	482	680	15
en	313	127	323	141	482	680	15
materia	326	127	360	141	482	680	15
de	363	127	373	141	482	680	15
salud	376	127	399	141	482	680	15
tanto	402	127	425	141	482	680	15
en	57	140	67	154	482	680	15
Bolivia	70	140	101	154	482	680	15
como	104	140	129	154	482	680	15
a	132	140	137	154	482	680	15
nivel	140	140	161	154	482	680	15
internacional.	164	140	226	154	482	680	15
Esto	229	140	249	154	482	680	15
queda	252	140	279	154	482	680	15
patente	282	140	315	154	482	680	15
con	318	140	334	154	482	680	15
la	337	140	345	154	482	680	15
publicación,	348	140	402	154	482	680	15
hace	405	140	425	154	482	680	15
tan	57	154	71	167	482	680	15
sólo	74	154	93	167	482	680	15
unos	96	154	117	167	482	680	15
días,	121	154	141	167	482	680	15
del	145	154	158	167	482	680	15
“Informe	162	154	203	167	482	680	15
sobre	207	154	231	167	482	680	15
la	235	154	242	167	482	680	15
salud	246	154	269	167	482	680	15
en	272	154	283	167	482	680	15
el	287	154	295	167	482	680	15
mundo	298	154	330	167	482	680	15
2013”	333	154	360	167	482	680	15
cuya	364	154	384	167	482	680	15
temática	388	154	425	167	482	680	15
central	57	167	87	181	482	680	15
es:	91	167	103	181	482	680	15
“Investigaciones	106	167	179	181	482	680	15
para	183	167	202	181	482	680	15
una	206	167	222	181	482	680	15
cobertura	225	167	268	181	482	680	15
sanitaria	272	167	310	181	482	680	15
universal”	313	167	358	181	482	680	15
(Organización	361	167	425	181	482	680	15
Mundial	57	180	95	194	482	680	15
de	97	180	107	194	482	680	15
la	110	180	117	194	482	680	15
Salud,	120	180	147	194	482	680	15
2013).	150	180	178	194	482	680	15
Por	180	180	196	194	482	680	15
todas	199	180	222	194	482	680	15
estas	224	180	245	194	482	680	15
razones,	248	180	284	194	482	680	15
es	286	180	295	194	482	680	15
momento	298	180	341	194	482	680	15
de	343	180	354	194	482	680	15
empezar	356	180	394	194	482	680	15
a	396	180	401	194	482	680	15
darle	403	180	425	194	482	680	15
relevancia	57	193	101	207	482	680	15
a	104	193	109	207	482	680	15
la	111	193	119	207	482	680	15
investigación	121	193	180	207	482	680	15
científica	182	193	223	207	482	680	15
como	225	193	250	207	482	680	15
herramienta	253	193	307	207	482	680	15
para	310	193	329	207	482	680	15
lograr	331	193	358	207	482	680	15
estos	361	193	383	207	482	680	15
objetivos	385	193	425	207	482	680	15
y,	57	206	64	220	482	680	15
en	66	206	77	220	482	680	15
el	80	206	88	220	482	680	15
futuro,	90	206	121	220	482	680	15
también	124	206	160	220	482	680	15
la	163	206	171	220	482	680	15
soberanía	173	206	216	220	482	680	15
sanitaria	219	206	256	220	482	680	15
del	259	206	272	220	482	680	15
país.	275	206	295	220	482	680	15
Bibliografía	57	235	120	250	482	680	15
Bedelu,	57	259	93	273	482	680	15
M.,	99	259	115	273	482	680	15
Ford,	121	259	147	273	482	680	15
N.,	153	259	168	273	482	680	15
Hilderbrand,	173	259	236	273	482	680	15
K.,	241	259	256	273	482	680	15
Reuter,	261	259	297	273	482	680	15
H.	303	259	315	273	482	680	15
(2007).	320	259	352	273	482	680	15
“Implementing	357	259	425	273	482	680	15
antiretroviral	74	273	133	286	482	680	15
therapy	142	273	176	286	482	680	15
in	185	273	194	286	482	680	15
rural	203	273	224	286	482	680	15
communities:	234	273	294	286	482	680	15
the	303	273	318	286	482	680	15
Lusikisiki	327	273	370	286	482	680	15
model	379	273	407	286	482	680	15
of	416	273	425	286	482	680	15
decentralized	74	286	133	300	482	680	15
HIV/AIDS	136	286	187	300	482	680	15
care”.	190	286	216	300	482	680	15
The	219	286	235	300	482	680	15
Journal	238	286	270	300	482	680	15
of	273	286	281	300	482	680	15
Infectious	284	286	322	300	482	680	15
Diseases	325	286	359	300	482	680	15
196	362	286	378	300	482	680	15
(Suppl	381	286	411	300	482	680	15
3).	414	286	425	300	482	680	15
doi:	74	299	91	313	482	680	15
10.1086/521114	93	299	166	313	482	680	15
Eizaguirre,	57	315	110	329	482	680	15
M.	113	315	126	329	482	680	15
y	129	315	134	329	482	680	15
Zabala,	137	315	172	329	482	680	15
N.	174	315	186	329	482	680	15
(2006).	189	315	220	329	482	680	15
Diccionario	223	315	269	329	482	680	15
de	272	315	280	329	482	680	15
Acción	283	315	309	329	482	680	15
Humanitaria	312	315	367	329	482	680	15
y	370	315	374	329	482	680	15
Cooperación	376	315	425	329	482	680	15
al	74	329	81	342	482	680	15
Desarrollo,	84	329	129	342	482	680	15
from	132	328	154	342	482	680	15
http://dicc.hegoa.efaber.net	157	328	280	342	482	680	15
Fondo	57	344	88	358	482	680	15
Mundial,	91	344	134	358	482	680	15
Tropical	137	344	178	358	482	680	15
Disease	181	344	218	358	482	680	15
Research	221	344	265	358	482	680	15
group	268	344	297	358	482	680	15
(TDR)	299	344	332	358	482	680	15
de	335	344	347	358	482	680	15
la	349	344	358	358	482	680	15
Organización	360	344	425	358	482	680	15
Mundial	74	357	114	371	482	680	15
de	117	357	129	371	482	680	15
la	132	357	140	371	482	680	15
Salud	144	357	170	371	482	680	15
(OMS),	173	357	210	371	482	680	15
ONUSIDA,	213	357	270	371	482	680	15
USAID,	273	357	311	371	482	680	15
Banco	315	357	345	371	482	680	15
Mundial.	348	357	391	371	482	680	15
(2008).	394	358	425	371	482	680	15
Marco	74	371	100	385	482	680	15
para	104	371	123	385	482	680	15
la	126	371	134	385	482	680	15
investigación	137	371	190	385	482	680	15
operativa	193	371	231	385	482	680	15
y	235	371	239	385	482	680	15
ejecución	243	371	278	385	482	680	15
dentro	282	371	308	385	482	680	15
de	311	371	320	385	482	680	15
los	323	371	333	385	482	680	15
programas	337	371	380	385	482	680	15
de	384	371	393	385	482	680	15
salud	396	371	417	385	482	680	15
y	421	371	425	385	482	680	15
control	74	384	101	398	482	680	15
de	104	384	113	398	482	680	15
enfermedades.	115	384	173	398	482	680	15
Gass,	57	400	83	414	482	680	15
SI.,	88	400	105	414	482	680	15
Assad,	110	400	141	414	482	680	15
AA.	147	400	164	414	482	680	15
(2011).	170	400	201	414	482	680	15
“History	206	400	245	414	482	680	15
of	251	400	260	414	482	680	15
Operations	265	400	315	414	482	680	15
Research”.	320	400	368	414	482	680	15
Tutorials	374	400	411	414	482	680	15
in	417	400	425	414	482	680	15
Operations	74	413	118	427	482	680	15
Research.	120	413	158	427	482	680	15
Informs	159	413	191	427	482	680	15
2011.	193	413	217	427	482	680	15
doi:	219	413	236	427	482	680	15
http://dx.doi.org/10.1287/educ.1110.0084	237	413	425	427	482	680	15
Glasgow,	57	429	101	443	482	680	15
RE.,	105	429	126	443	482	680	15
Lichtenstein,	129	429	193	443	482	680	15
E.,	197	429	210	443	482	680	15
Marcus,	213	429	252	443	482	680	15
AC.	256	429	275	443	482	680	15
(2003).	278	429	309	443	482	680	15
“Why	313	429	340	443	482	680	15
don't	343	429	366	443	482	680	15
we	369	429	381	443	482	680	15
see	385	429	398	443	482	680	15
more	402	429	425	443	482	680	15
translation	74	442	121	456	482	680	15
of	125	442	134	456	482	680	15
health	137	442	165	456	482	680	15
promotion	169	442	216	456	482	680	15
research	220	442	257	456	482	680	15
to	261	442	270	456	482	680	15
practice?	273	442	313	456	482	680	15
Rethinking	316	442	366	456	482	680	15
the	370	442	384	456	482	680	15
efficacy-	388	442	425	456	482	680	15
to-effectiveness	74	456	143	469	482	680	15
transition”.	146	456	196	469	482	680	15
American	199	456	239	470	482	680	15
Journal	242	456	274	470	482	680	15
of	277	456	284	470	482	680	15
Public	287	456	312	470	482	680	15
Health,	315	456	346	470	482	680	15
93(8).	349	456	374	470	482	680	15
Guthmann,	57	472	112	485	482	680	15
JP.,	117	472	134	485	482	680	15
Checchi,	138	472	181	485	482	680	15
F.,	186	472	198	485	482	680	15
van	203	472	219	485	482	680	15
den	224	472	242	485	482	680	15
Broek,	246	472	278	485	482	680	15
I.,	283	472	293	485	482	680	15
Balkan,	298	472	334	485	482	680	15
S.,	338	472	350	485	482	680	15
van	355	472	371	485	482	680	15
Herp,	376	472	404	485	482	680	15
M.,	409	472	425	485	482	680	15
Comte,	74	485	110	499	482	680	15
E.,	114	485	127	499	482	680	15
Bernal,	131	485	166	499	482	680	15
O.,	169	485	185	499	482	680	15
Kindermans,	188	485	250	499	482	680	15
JM.,	254	485	275	499	482	680	15
Venis,	279	485	309	499	482	680	15
S.,	313	485	325	499	482	680	15
Legros,	329	485	365	499	482	680	15
D.,	369	485	384	499	482	680	15
Guerin,	388	485	425	499	482	680	15
PJ.	74	498	88	512	482	680	15
(2008).	91	498	122	512	482	680	15
“Assessing	125	498	172	512	482	680	15
antimalarial	175	498	227	512	482	680	15
effi	230	498	245	512	482	680	15
cacy	248	498	267	512	482	680	15
in	270	498	278	512	482	680	15
a	281	498	286	512	482	680	15
time	289	498	309	512	482	680	15
of	312	498	321	512	482	680	15
change	324	498	356	512	482	680	15
to	359	498	368	512	482	680	15
artemisinin-	371	498	425	512	482	680	15
based	74	511	99	525	482	680	15
combination	104	511	160	525	482	680	15
therapies:	165	511	208	525	482	680	15
the	214	511	228	525	482	680	15
role	233	511	251	525	482	680	15
of	256	511	265	525	482	680	15
Médecins	270	511	313	525	482	680	15
Sans	318	511	338	525	482	680	15
Frontières”.	344	511	397	525	482	680	15
PLoS	403	511	425	525	482	680	15
Medicine,	74	525	114	538	482	680	15
5(8),	117	525	137	538	482	680	15
e169.	140	524	164	538	482	680	15
doi:	166	524	183	538	482	680	15
10.1371/journal.pmed.0050169	186	524	326	538	482	680	15
Haines,	57	540	93	554	482	680	15
A.,	98	540	111	554	482	680	15
Kuruvilla,	116	540	163	554	482	680	15
S.,	168	540	180	554	482	680	15
Borchert,	184	540	230	554	482	680	15
M.	235	540	248	554	482	680	15
(2004).	252	540	284	554	482	680	15
“Bridging	288	540	332	554	482	680	15
the	336	540	350	554	482	680	15
implementation	354	540	425	554	482	680	15
gap	74	554	90	567	482	680	15
between	94	554	131	567	482	680	15
knowledge	135	554	183	567	482	680	15
and	187	554	204	567	482	680	15
action	208	554	235	567	482	680	15
for	240	554	253	567	482	680	15
health”.	257	554	292	567	482	680	15
Bulletion	296	554	333	568	482	680	15
of	338	554	345	568	482	680	15
the	349	554	362	568	482	680	15
World	366	554	392	568	482	680	15
Health	397	554	425	568	482	680	15
Organization,	74	567	132	581	482	680	15
82(10),	135	567	166	581	482	680	15
724-731.	169	567	209	581	482	680	15
Harries,	57	583	96	597	482	680	15
AD.,	98	583	120	597	482	680	15
Salaniponi,	121	583	174	597	482	680	15
FM.	176	583	196	597	482	680	15
(2001).	197	583	228	597	482	680	15
“Recurrent	230	583	280	597	482	680	15
tuberculosis	281	583	334	597	482	680	15
in	336	583	344	597	482	680	15
Malawi:	346	583	381	597	482	680	15
improved	383	583	425	597	482	680	15
diagnosis	74	596	115	610	482	680	15
and	118	596	134	610	482	680	15
management	138	596	195	610	482	680	15
following	199	596	241	610	482	680	15
operational	244	596	295	610	482	680	15
research”.	299	596	343	610	482	680	15
Transactions	347	596	399	610	482	680	15
of	402	596	409	610	482	680	15
the	413	596	425	610	482	680	15
Royal	74	610	96	623	482	680	15
Society	99	610	127	623	482	680	15
of	130	610	137	623	482	680	15
Tropical	140	610	174	623	482	680	15
Medice	176	610	205	623	482	680	15
and	208	610	223	623	482	680	15
Hygiene,	226	610	263	623	482	680	15
95(5),	265	610	291	623	482	680	15
503-504.	294	609	334	623	482	680	15
Integra	57	637	83	647	482	680	15
Educativa	85	637	120	647	482	680	15
Vol.	123	637	137	647	482	680	15
VI	139	637	149	647	482	680	15
/	151	637	154	647	482	680	15
Nº	156	637	167	647	482	680	15
2	169	637	173	647	482	680	15
209	410	636	425	649	482	680	15
Pilar	57	42	74	53	482	680	16
Hernández	76	42	113	53	482	680	16
Pastor	115	42	136	53	482	680	16
Jamison,	57	69	98	82	482	680	16
DT.,	101	69	125	82	482	680	16
Breman,	128	69	169	82	482	680	16
JG.,	172	69	191	82	482	680	16
Measham,	194	69	243	82	482	680	16
AR.,	246	69	267	82	482	680	16
Alleyne,	270	69	309	82	482	680	16
G.,	312	69	327	82	482	680	16
Claeson,	330	69	372	82	482	680	16
M.,	375	69	391	82	482	680	16
Evans,	394	69	425	82	482	680	16
DB.,	74	82	96	96	482	680	16
Jha,	101	82	119	96	482	680	16
P.,	124	82	137	96	482	680	16
Mills,	141	82	169	96	482	680	16
A.,	173	82	187	96	482	680	16
Musgrove,	191	82	243	96	482	680	16
P.	247	82	257	96	482	680	16
(2006).	261	82	293	96	482	680	16
Strengthening	297	82	356	96	482	680	16
Health	360	82	389	96	482	680	16
Systems	393	82	425	96	482	680	16
Disease	74	95	104	109	482	680	16
Control	110	95	141	109	482	680	16
Priorities	147	95	185	109	482	680	16
in	191	95	200	109	482	680	16
Developing	206	95	252	109	482	680	16
Countries.	258	95	300	109	482	680	16
Washington	307	95	361	109	482	680	16
DC:	367	95	387	109	482	680	16
Oxford	393	95	425	109	482	680	16
University	74	108	121	122	482	680	16
Press/The	123	108	170	122	482	680	16
World	172	108	201	122	482	680	16
Bank.	204	108	230	122	482	680	16
Katamba,	57	124	103	138	482	680	16
A.,	107	124	120	138	482	680	16
Laticevschi,	124	124	181	138	482	680	16
D.,	185	124	200	138	482	680	16
Rieder,	204	124	239	138	482	680	16
HL.	243	124	263	138	482	680	16
(2007).	266	125	298	138	482	680	16
“Efficiency	302	125	351	138	482	680	16
of	355	125	364	138	482	680	16
a	367	125	372	138	482	680	16
third	376	125	398	138	482	680	16
serial	402	125	425	138	482	680	16
sputum	74	138	107	152	482	680	16
smear	112	138	138	152	482	680	16
examination	142	138	197	152	482	680	16
in	202	138	210	152	482	680	16
the	215	138	229	152	482	680	16
diagnosis	234	138	275	152	482	680	16
of	280	138	289	152	482	680	16
tuberculosis	293	138	347	152	482	680	16
in	351	138	360	152	482	680	16
Moldova	365	138	404	152	482	680	16
and	409	138	425	152	482	680	16
Uganda”.	74	151	116	165	482	680	16
International	119	151	174	165	482	680	16
Journal	176	151	208	165	482	680	16
of	211	151	218	165	482	680	16
Tuberculosis	221	151	271	165	482	680	16
and	274	151	289	165	482	680	16
Lung	292	151	314	165	482	680	16
Disease,	317	151	350	165	482	680	16
1(6).	353	151	373	165	482	680	16
Ledo,	57	167	84	181	482	680	16
C.,	88	167	102	181	482	680	16
Soria,	105	167	133	181	482	680	16
R.	136	167	147	181	482	680	16
(2011).	150	167	182	181	482	680	16
“Sistema	185	167	224	181	482	680	16
de	227	167	237	181	482	680	16
salud	240	167	263	181	482	680	16
de	266	167	277	181	482	680	16
Bolivia”.	280	167	318	181	482	680	16
Salud	321	168	345	181	482	680	16
Pública	348	168	378	181	482	680	16
de	381	168	390	181	482	680	16
México,	393	168	425	181	482	680	16
53(Supl.	74	181	111	194	482	680	16
2).	114	181	125	194	482	680	16
Mabaera,	57	197	101	211	482	680	16
B.,	106	197	119	211	482	680	16
Naranbat,	123	197	171	211	482	680	16
N.,	175	197	190	211	482	680	16
Dhliwayo,	195	197	243	211	482	680	16
P.,	248	197	261	211	482	680	16
Rieder,	265	197	300	211	482	680	16
HL.	304	197	324	211	482	680	16
(2006).	328	197	359	211	482	680	16
“Efficiency	363	197	412	211	482	680	16
of	416	197	425	211	482	680	16
serial	74	210	97	224	482	680	16
smear	102	210	128	224	482	680	16
examinations	133	210	191	224	482	680	16
in	196	210	205	224	482	680	16
excluding	210	210	252	224	482	680	16
sputum	257	210	290	224	482	680	16
smear-positive	295	210	360	224	482	680	16
tuberculosis”.	364	210	425	224	482	680	16
International	74	223	128	237	482	680	16
Journal	131	223	163	237	482	680	16
of	166	223	173	237	482	680	16
Tuberculosis	176	223	226	237	482	680	16
and	229	223	244	237	482	680	16
Lung	247	223	269	237	482	680	16
Disease,	272	223	304	237	482	680	16
10(9).	307	223	333	237	482	680	16
Ministerio	57	239	107	253	482	680	16
de	111	239	123	253	482	680	16
Comunicación	127	239	197	253	482	680	16
del	201	239	215	253	482	680	16
Estado	219	239	252	253	482	680	16
Plurinacional	256	239	321	253	482	680	16
de	324	239	336	253	482	680	16
Bolivia.	340	239	376	253	482	680	16
(2013).	379	240	411	253	482	680	16
13	414	240	425	254	482	680	16
pilares	74	253	100	267	482	680	16
de	103	253	112	267	482	680	16
la	115	253	122	267	482	680	16
Bolivia	125	253	154	267	482	680	16
Digna	157	253	183	267	482	680	16
y	186	253	190	267	482	680	16
Soberana.	193	253	234	267	482	680	16
Agenda	236	253	268	267	482	680	16
patriótica	270	253	309	267	482	680	16
2025.	312	253	337	267	482	680	16
Ministerio	57	269	107	283	482	680	16
de	112	269	123	283	482	680	16
Salud	127	269	154	283	482	680	16
y	158	269	163	283	482	680	16
Deportes	168	269	213	283	482	680	16
de	217	269	228	283	482	680	16
Bolivia.	233	269	268	283	482	680	16
(2010).	272	269	304	283	482	680	16
Plan	307	269	327	283	482	680	16
Sectorial	331	269	366	283	482	680	16
de	370	269	379	283	482	680	16
Desarrollo	383	269	425	283	482	680	16
2010-2020.	74	282	124	296	482	680	16
“Hacia	127	282	156	296	482	680	16
la	159	282	167	296	482	680	16
Salud	169	282	193	296	482	680	16
Universal”.	196	282	244	296	482	680	16
La	250	282	261	296	482	680	16
Paz	264	282	280	296	482	680	16
-	283	282	287	296	482	680	16
Bolivia.	290	282	323	296	482	680	16
Organización	57	298	122	312	482	680	16
de	133	298	145	312	482	680	16
las	156	298	169	312	482	680	16
Naciones	180	298	225	312	482	680	16
Unidas.	236	298	273	312	482	680	16
(2013).	284	299	315	312	482	680	16
http://www.un.org/es/	326	299	425	312	482	680	16
millenniumgoals/	74	312	152	326	482	680	16
Organización	57	328	122	342	482	680	16
Mundial	124	328	165	342	482	680	16
de	167	328	179	342	482	680	16
la	181	328	190	342	482	680	16
Salud.	192	328	222	342	482	680	16
(2013).	224	328	255	342	482	680	16
Informe	258	328	291	342	482	680	16
sobre	293	328	313	342	482	680	16
la	315	328	323	342	482	680	16
salud	325	328	347	342	482	680	16
en	349	328	358	342	482	680	16
el	361	328	367	342	482	680	16
mundo	370	328	398	342	482	680	16
2013.	400	328	425	342	482	680	16
Investigaciones	74	342	134	355	482	680	16
para	137	342	155	355	482	680	16
una	158	342	174	355	482	680	16
cobertura	177	342	215	355	482	680	16
sanitaria	218	342	254	355	482	680	16
universal.	257	342	298	355	482	680	16
Rabin,	57	357	88	371	482	680	16
BA.,	92	357	113	371	482	680	16
Brownson,	117	357	169	371	482	680	16
RC.,	173	357	195	371	482	680	16
Haire-Joshu,	199	357	261	371	482	680	16
D.,	266	357	280	371	482	680	16
Kreuter,	284	357	326	371	482	680	16
MW.,	330	357	358	371	482	680	16
Weaver,	362	357	402	371	482	680	16
NL.	406	357	425	371	482	680	16
(2008).	74	371	105	385	482	680	16
“A	108	371	120	385	482	680	16
glossary	123	371	159	385	482	680	16
for	162	371	176	385	482	680	16
dissemination	179	371	240	385	482	680	16
and	244	371	260	385	482	680	16
implementation	263	371	334	385	482	680	16
research	337	371	375	385	482	680	16
in	378	371	387	385	482	680	16
health”.	390	371	425	385	482	680	16
Journal	74	384	106	398	482	680	16
of	112	384	119	398	482	680	16
Public	126	384	151	398	482	680	16
Health	157	384	186	398	482	680	16
Management	192	384	247	398	482	680	16
and	253	384	269	398	482	680	16
Practice,	275	384	310	398	482	680	16
14(2).	316	384	342	398	482	680	16
doi:	349	384	366	398	482	680	16
10.1097/01.	372	384	425	398	482	680	16
PHH.0000311888.06252.bb	74	397	200	411	482	680	16
Remme,	57	413	97	427	482	680	16
JH.,	102	413	121	427	482	680	16
Adam,	126	413	157	427	482	680	16
T.,	161	413	176	427	482	680	16
Becerra-Posada,	180	413	259	427	482	680	16
F.,	264	413	276	427	482	680	16
D'Arcangues,	281	413	346	427	482	680	16
C.,	350	413	365	427	482	680	16
Devlin,	369	413	404	427	482	680	16
M.,	409	413	425	427	482	680	16
Gardner,	74	427	118	441	482	680	16
C.,	120	427	134	441	482	680	16
Ghaffar,	137	427	177	441	482	680	16
A.,	180	427	193	441	482	680	16
Hombach,	196	427	246	441	482	680	16
J.,	248	427	259	441	482	680	16
Kengeya,	261	427	306	441	482	680	16
JF.,	309	427	326	441	482	680	16
Mbewu,	328	427	367	441	482	680	16
A.,	370	427	383	441	482	680	16
Mbizvo,	386	427	425	441	482	680	16
MT.,	74	440	99	454	482	680	16
Mirza,	104	440	135	454	482	680	16
Z.,	140	440	154	454	482	680	16
Pang,	159	440	186	454	482	680	16
T.,	192	440	206	454	482	680	16
Ridley,	211	440	245	454	482	680	16
RG.,	250	440	273	454	482	680	16
Zicker,	278	440	313	454	482	680	16
F.,	318	440	330	454	482	680	16
Terry,	335	440	367	454	482	680	16
RF.	372	440	389	454	482	680	16
(2010).	394	440	425	454	482	680	16
“Defining	74	453	118	467	482	680	16
research	124	453	161	467	482	680	16
to	166	453	175	467	482	680	16
improve	181	453	218	467	482	680	16
health	223	453	251	467	482	680	16
systems”.	256	453	298	467	482	680	16
PLoS	303	453	326	467	482	680	16
Medicine,	331	453	371	467	482	680	16
7(11).	377	453	403	467	482	680	16
doi:	408	453	425	467	482	680	16
10.1371/journal.pmed.1001000.	74	466	216	480	482	680	16
Rieder,	57	483	92	496	482	680	16
HL.	96	483	115	496	482	680	16
y	119	483	125	496	482	680	16
Van	128	483	148	496	482	680	16
Deun,	152	483	181	496	482	680	16
A.	185	483	196	496	482	680	16
Proposal	199	483	234	497	482	680	16
for	237	483	249	497	482	680	16
a	252	483	257	497	482	680	16
revision	261	483	293	497	482	680	16
of	296	483	303	497	482	680	16
the	307	483	319	497	482	680	16
case	323	483	338	497	482	680	16
definition	342	483	381	497	482	680	16
of	384	483	391	497	482	680	16
sputum	395	483	425	497	482	680	16
smear	74	496	98	510	482	680	16
positive	101	496	131	510	482	680	16
tuberculosis.	134	496	183	510	482	680	16
Royston,	57	512	100	526	482	680	16
G.	106	512	118	526	482	680	16
(2011).	125	512	156	526	482	680	16
“Meeting	162	512	205	526	482	680	16
global	211	512	239	526	482	680	16
health	245	512	273	526	482	680	16
challenges	279	512	326	526	482	680	16
through	332	512	368	526	482	680	16
operational	375	512	425	526	482	680	16
research	74	525	111	539	482	680	16
and	115	525	131	539	482	680	16
management	135	525	192	539	482	680	16
science”.	196	525	235	539	482	680	16
Bulletin	239	526	272	539	482	680	16
of	276	526	283	539	482	680	16
the	287	526	300	539	482	680	16
World	304	526	330	539	482	680	16
Health	334	526	363	539	482	680	16
Organization,	366	526	425	539	482	680	16
89(9),	74	539	100	553	482	680	16
683-688.	102	539	142	552	482	680	16
doi:	145	539	162	552	482	680	16
10.2471/BLT.11.086066	164	539	273	552	482	680	16
Rubio,	57	555	89	569	482	680	16
DM.,	93	555	119	569	482	680	16
Schoenbaum,	123	555	188	569	482	680	16
EE.,	193	555	213	569	482	680	16
Lee,	218	555	239	569	482	680	16
LS.,	243	555	262	569	482	680	16
Schteingart,	267	555	325	569	482	680	16
DE.,	330	555	352	569	482	680	16
Marantz,	356	555	400	569	482	680	16
PR.,	404	555	425	569	482	680	16
Anderson,	74	568	123	582	482	680	16
KE.,	130	568	152	582	482	680	16
Platt,	159	568	185	582	482	680	16
LD.,	191	568	214	582	482	680	16
Baez,	220	568	247	582	482	680	16
A.,	254	568	267	582	482	680	16
Esposito,	274	568	318	582	482	680	16
K.	325	568	336	582	482	680	16
(2010).	343	568	374	582	482	680	16
“Defining	381	568	425	582	482	680	16
translational	74	581	129	595	482	680	16
research:	140	581	180	595	482	680	16
implications	191	581	246	595	482	680	16
for	257	581	270	595	482	680	16
training”.	281	581	324	595	482	680	16
Academic	335	581	374	595	482	680	16
Medicine:	385	581	425	595	482	680	16
Journal	74	595	106	608	482	680	16
of	111	595	119	608	482	680	16
the	124	595	137	608	482	680	16
Association	143	595	187	608	482	680	16
of	193	595	200	608	482	680	16
American	206	595	246	608	482	680	16
Medical	252	595	285	608	482	680	16
Colleges,	290	595	326	608	482	680	16
85(3).	331	595	357	608	482	680	16
doi:	363	594	380	608	482	680	16
10.1097/	386	594	425	608	482	680	16
ACM.0b013e3181ccd618	74	608	188	621	482	680	16
210	57	636	72	649	482	680	16
Integra	309	637	335	647	482	680	16
Educativa	337	637	372	647	482	680	16
Vol.	375	637	389	647	482	680	16
VI	391	637	401	647	482	680	16
/	403	637	406	647	482	680	16
Nº	408	637	419	647	482	680	16
2	421	637	425	647	482	680	16
La	118	42	128	53	482	680	17
investigación	130	42	177	53	482	680	17
operativa	179	42	212	53	482	680	17
en	214	42	223	53	482	680	17
salud	225	42	243	53	482	680	17
y	246	42	250	53	482	680	17
su	252	42	260	53	482	680	17
relevancia	262	42	298	53	482	680	17
para	300	42	315	53	482	680	17
lograr	318	42	339	53	482	680	17
los	341	42	352	53	482	680	17
objetivos	354	42	386	53	482	680	17
nacionales	388	42	425	53	482	680	17
Sanders,	57	69	98	82	482	680	17
D.,	101	69	116	82	482	680	17
Haines,	119	69	155	82	482	680	17
A.	159	69	169	82	482	680	17
(2006).	172	69	203	82	482	680	17
“Implementation	206	69	283	82	482	680	17
Research	286	69	326	82	482	680	17
Is	329	69	337	82	482	680	17
Needed	340	69	375	82	482	680	17
to	378	69	387	82	482	680	17
Achieve	390	69	425	82	482	680	17
International	74	82	132	96	482	680	17
Health	140	82	171	96	482	680	17
Goals”.	179	82	212	96	482	680	17
PLoS	220	82	243	96	482	680	17
Medicine,	250	82	291	96	482	680	17
3(6).	298	82	319	96	482	680	17
doi:	326	82	343	96	482	680	17
10.1371/journal.	351	82	425	96	482	680	17
pmed.0030186	74	95	140	109	482	680	17
Siddiqi,	57	112	93	126	482	680	17
K.,	98	112	112	126	482	680	17
Newell,	116	112	153	126	482	680	17
J.,	158	112	168	126	482	680	17
Robinson,	172	112	221	126	482	680	17
M.	226	112	239	126	482	680	17
(2005).	243	113	275	126	482	680	17
“Getting	279	113	319	126	482	680	17
evidence	323	113	361	126	482	680	17
into	365	113	383	126	482	680	17
practice:	387	113	425	126	482	680	17
what	74	126	95	140	482	680	17
works	98	126	124	140	482	680	17
in	127	126	136	140	482	680	17
developing	138	126	187	140	482	680	17
countries?”.	190	126	243	140	482	680	17
International	246	126	300	140	482	680	17
Journal	303	126	335	140	482	680	17
for	337	126	349	140	482	680	17
Quality	352	126	383	140	482	680	17
in	386	126	394	140	482	680	17
Health	397	126	425	140	482	680	17
Care,	74	139	97	153	482	680	17
17(5),	99	139	125	153	482	680	17
447-454.	128	139	168	153	482	680	17
Sussman,	57	156	102	170	482	680	17
S.,	107	156	119	170	482	680	17
Valente,	124	156	164	170	482	680	17
TW.,	169	156	195	170	482	680	17
Rohrbach,	200	156	250	170	482	680	17
LA.,	255	156	276	170	482	680	17
Skara,	281	156	310	170	482	680	17
S.,	315	156	327	170	482	680	17
Pentz,	332	156	363	170	482	680	17
MA.	368	156	389	170	482	680	17
(2006).	394	156	425	170	482	680	17
“Translation	74	170	129	183	482	680	17
in	137	170	146	183	482	680	17
the	153	170	167	183	482	680	17
health	175	170	203	183	482	680	17
professions:	210	170	263	183	482	680	17
converting	270	170	318	183	482	680	17
science	326	170	357	183	482	680	17
into	365	170	383	183	482	680	17
action”.	390	170	425	183	482	680	17
Evaluation	74	183	119	197	482	680	17
and	122	183	137	197	482	680	17
the	140	183	153	197	482	680	17
Health	155	183	184	197	482	680	17
Professions,	187	183	233	197	482	680	17
29(1).	236	183	261	197	482	680	17
Thamlikitkul,	57	200	123	214	482	680	17
V.	128	200	139	214	482	680	17
(2006).	143	200	175	214	482	680	17
“Bridging	179	200	223	214	482	680	17
the	227	200	241	214	482	680	17
gap	246	200	262	214	482	680	17
between	266	200	303	214	482	680	17
knowledge	307	200	356	214	482	680	17
and	360	200	376	214	482	680	17
action	380	200	408	214	482	680	17
for	412	200	425	214	482	680	17
health:	74	213	104	227	482	680	17
Case	107	213	128	227	482	680	17
studies”.	131	213	169	227	482	680	17
Bulletin	172	214	205	227	482	680	17
of	208	214	215	227	482	680	17
the	218	214	230	227	482	680	17
World	233	214	259	227	482	680	17
Health	262	214	291	227	482	680	17
Organization	293	214	349	227	482	680	17
84(8),	352	214	378	227	482	680	17
603-607.	381	213	420	227	482	680	17
Walley,	57	231	93	245	482	680	17
J.,	98	231	108	245	482	680	17
Khan,	113	231	142	245	482	680	17
MA.,	146	231	170	245	482	680	17
Shah,	175	231	201	245	482	680	17
SK.,	206	231	226	245	482	680	17
Witter,	231	231	266	245	482	680	17
S.,	271	231	283	245	482	680	17
Wei,	288	231	310	245	482	680	17
X.	315	231	326	245	482	680	17
(2007).	331	231	362	245	482	680	17
“How	366	231	393	245	482	680	17
to	398	231	407	245	482	680	17
get	411	231	425	245	482	680	17
research	74	244	111	258	482	680	17
into	115	244	133	258	482	680	17
practice:	138	244	176	258	482	680	17
first	180	244	198	258	482	680	17
get	202	244	216	258	482	680	17
practice	221	244	256	258	482	680	17
into	261	244	279	258	482	680	17
research”.	283	244	328	258	482	680	17
Bulletin	332	244	365	258	482	680	17
of	370	244	377	258	482	680	17
the	382	244	394	258	482	680	17
World	399	244	425	258	482	680	17
Health	74	258	102	271	482	680	17
Organization,	105	258	164	271	482	680	17
85(6).	166	258	192	271	482	680	17
World	57	275	88	289	482	680	17
Health	92	275	126	289	482	680	17
Organization.	130	275	197	289	482	680	17
(2013).	201	275	232	289	482	680	17
HINARI.	236	275	277	289	482	680	17
Acces	281	275	302	289	482	680	17
to	306	275	314	289	482	680	17
Research	318	275	354	289	482	680	17
Initiative,	358	275	399	289	482	680	17
from	403	275	425	289	482	680	17
http://www.who.int/hinari/en/	74	288	210	302	482	680	17
Zachariah,	57	305	108	319	482	680	17
R.,	113	305	127	319	482	680	17
Ford,	132	305	159	319	482	680	17
N.,	164	305	179	319	482	680	17
Maher,	184	305	219	319	482	680	17
D.,	225	305	239	319	482	680	17
Bissell,	245	305	279	319	482	680	17
K.,	284	305	299	319	482	680	17
Van	304	305	323	319	482	680	17
den	329	305	347	319	482	680	17
Bergh,	352	305	384	319	482	680	17
R.,	390	305	403	319	482	680	17
van	409	305	425	319	482	680	17
den	74	319	92	332	482	680	17
Boogaard,	95	319	144	332	482	680	17
W.,	148	319	165	332	482	680	17
Reid,	169	319	195	332	482	680	17
T.,	198	319	213	332	482	680	17
Castro,	217	319	252	332	482	680	17
KG.,	256	319	279	332	482	680	17
Draguez,	283	319	327	332	482	680	17
B.,	331	319	344	332	482	680	17
von	348	319	366	332	482	680	17
Schreeb,	369	319	411	332	482	680	17
J.,	415	319	425	332	482	680	17
Chakaya,	74	332	118	346	482	680	17
J.,	121	332	132	346	482	680	17
Atun,	135	332	162	346	482	680	17
R.,	166	332	179	346	482	680	17
Lienhardt,	183	332	234	346	482	680	17
C.,	237	332	252	346	482	680	17
Enarson,	255	332	298	346	482	680	17
DA.,	302	332	324	346	482	680	17
Harries,	328	332	367	346	482	680	17
AD.	371	332	390	346	482	680	17
(2012).	394	332	425	346	482	680	17
“Is	74	345	86	359	482	680	17
operational	90	345	140	359	482	680	17
research	144	345	181	359	482	680	17
delivering	185	345	229	359	482	680	17
the	233	345	247	359	482	680	17
goods?	250	345	281	359	482	680	17
The	285	345	304	359	482	680	17
journey	307	345	341	359	482	680	17
to	345	345	354	359	482	680	17
success	358	345	389	359	482	680	17
in	393	345	402	359	482	680	17
low-	405	345	425	359	482	680	17
income	74	358	107	372	482	680	17
countries”.	112	358	161	372	482	680	17
Lancet	167	358	194	372	482	680	17
Infectious	200	358	238	372	482	680	17
Diseases,	244	358	280	372	482	680	17
12(5),	286	358	312	372	482	680	17
415-421.	317	358	357	372	482	680	17
doi:	363	358	380	372	482	680	17
10.1016/	386	358	425	372	482	680	17
S1473-3099(11)70309-7	74	371	182	385	482	680	17
Zachariah,	57	389	108	403	482	680	17
R.,	111	389	124	403	482	680	17
Harries,	127	389	167	403	482	680	17
AD.,	170	389	192	403	482	680	17
Ishikawa,	195	389	240	403	482	680	17
N.,	243	389	258	403	482	680	17
Rieder,	261	389	296	403	482	680	17
HL.,	299	389	322	403	482	680	17
Bissell,	324	389	359	403	482	680	17
K.,	362	389	376	403	482	680	17
Laserson,	379	389	425	403	482	680	17
K.,	74	402	88	416	482	680	17
Massaquoi,	92	402	146	416	482	680	17
M.,	150	402	166	416	482	680	17
Van	170	402	190	416	482	680	17
Herp,	194	402	222	416	482	680	17
M.,	226	402	242	416	482	680	17
Reid,	246	402	272	416	482	680	17
T.	276	402	287	416	482	680	17
(2009).	291	402	322	416	482	680	17
“Operational	326	402	384	416	482	680	17
research	388	402	425	416	482	680	17
in	74	415	83	429	482	680	17
low-income	85	415	138	429	482	680	17
countries:	141	415	185	429	482	680	17
what,	188	415	212	429	482	680	17
why,	215	415	236	429	482	680	17
and	239	415	255	429	482	680	17
how?”	258	415	286	429	482	680	17
Lancet	289	416	316	429	482	680	17
Infectious	319	416	358	429	482	680	17
Diseases,	360	416	396	429	482	680	17
9(11).	399	416	425	429	482	680	17
doi:	74	429	91	442	482	680	17
10.1016/S1473-3099(09)70229-4	93	429	241	442	482	680	17
Integra	57	637	83	647	482	680	17
Educativa	85	637	120	647	482	680	17
Vol.	123	637	137	647	482	680	17
VI	139	637	149	647	482	680	17
/	151	637	154	647	482	680	17
Nº	156	637	167	647	482	680	17
2	169	637	173	647	482	680	17
211	410	636	425	649	482	680	17
