Jorge	85	38	111	49	595	842	1
Alberto	114	38	151	49	595	842	1
López	154	38	184	49	595	842	1
Guzmán	187	38	227	49	595	842	1
92	492	38	504	49	595	842	1
Letras	140	62	170	73	595	842	1
Verdes.	173	62	210	73	595	842	1
Revista	213	62	249	73	595	842	1
Latinoamericana	252	62	333	73	595	842	1
de	335	62	347	73	595	842	1
Estudios	350	62	391	73	595	842	1
Socioambientales	394	62	479	73	595	842	1
N.°	226	76	243	87	595	842	1
21,	246	76	261	87	595	842	1
marzo	264	76	294	87	595	842	1
de	297	76	308	87	595	842	1
2017,	311	76	338	87	595	842	1
pp.	341	76	356	87	595	842	1
92-110	359	76	393	87	595	842	1
Geopolítica	88	145	156	158	595	842	1
de	160	145	174	158	595	842	1
la	177	145	188	158	595	842	1
biodiversidad:	192	145	278	158	595	842	1
el	282	145	292	158	595	842	1
caso	295	145	321	158	595	842	1
de	324	145	338	158	595	842	1
las	342	145	358	158	595	842	1
patentes	362	145	411	158	595	842	1
de	415	145	429	158	595	842	1
invención	433	145	490	158	595	842	1
en	494	145	508	158	595	842	1
Colombia	236	161	295	174	595	842	1
1993-2014	298	161	359	174	595	842	1
Geopolitics	90	193	157	206	595	842	1
of	161	193	172	206	595	842	1
biodiversity:	176	193	251	206	595	842	1
the	255	193	274	206	595	842	1
case	277	193	302	206	595	842	1
of	305	193	317	206	595	842	1
patents	321	193	364	206	595	842	1
in	368	193	379	206	595	842	1
Colombia	383	193	441	206	595	842	1
1993-2014	445	193	505	206	595	842	1
Jorge	238	224	260	233	595	842	1
Alberto	263	224	293	233	595	842	1
López	296	224	321	233	595	842	1
Guzmán	323	224	357	233	595	842	1
Jorge	85	259	107	268	595	842	1
Alberto	109	259	140	268	595	842	1
López	142	259	167	268	595	842	1
Guzmán	170	259	204	268	595	842	1
(Colombia),	206	259	255	268	595	842	1
Politólogo,	257	259	302	268	595	842	1
Especialista	304	259	352	268	595	842	1
en	354	259	364	268	595	842	1
Gobierno	366	259	404	268	595	842	1
y	407	259	412	268	595	842	1
Políticas	414	259	448	268	595	842	1
Públicas	451	259	485	268	595	842	1
de	487	259	497	268	595	842	1
la	499	259	507	268	595	842	1
Universidad	85	271	134	280	595	842	1
del	136	271	149	280	595	842	1
Cauca.	151	271	179	280	595	842	1
Popayán,	181	271	218	280	595	842	1
Colombia.	221	271	262	280	595	842	1
lopezg@unicauca.edu.co	265	271	365	280	595	842	1
Fecha	85	311	109	320	595	842	1
de	111	311	121	320	595	842	1
recepción:	123	311	165	320	595	842	1
20	167	311	177	320	595	842	1
de	180	311	190	320	595	842	1
octubre	192	311	222	320	595	842	1
de	224	311	234	320	595	842	1
2016.	236	311	259	320	595	842	1
Fecha	85	334	109	343	595	842	1
de	111	334	121	343	595	842	1
aceptación:	123	334	169	343	595	842	1
23	171	334	181	343	595	842	1
de	184	334	193	343	595	842	1
enero	196	334	218	343	595	842	1
de	221	334	230	343	595	842	1
2017.	232	334	255	343	595	842	1
DOI:	85	357	106	366	595	842	1
http://dx.doi.org/10.17141/letrasverdes.21.2017.2540	108	357	321	366	595	842	1
Palabras	85	567	130	578	595	842	1
clave:	133	567	163	578	595	842	1
geopolítica;	166	567	223	578	595	842	1
biodiversidad;	226	567	295	578	595	842	1
Estado;	298	567	334	578	595	842	1
patente;	337	567	375	578	595	842	1
recursos	378	567	418	578	595	842	1
biológicos;	421	567	474	578	595	842	1
recursos	85	587	125	598	595	842	1
genéticos;	128	587	177	598	595	842	1
empresas	180	587	224	598	595	842	1
multinacionales.	227	587	306	598	595	842	1
Jorge	85	38	111	49	595	842	2
Alberto	114	38	151	49	595	842	2
López	154	38	184	49	595	842	2
Guzmán	187	38	227	49	595	842	2
93	492	38	504	49	595	842	2
Key	85	88	106	99	595	842	2
words:	109	88	144	99	595	842	2
geopolitics,	147	88	203	99	595	842	2
biodiversity,	206	88	266	99	595	842	2
State,	269	88	296	99	595	842	2
patent,	299	88	331	99	595	842	2
biological	334	88	382	99	595	842	2
resources,	385	88	434	99	595	842	2
genetic	437	88	471	99	595	842	2
resources,	85	104	133	114	595	842	2
multinational	136	104	200	114	595	842	2
enterprises.	203	104	258	114	595	842	2
Introducción	85	134	152	145	595	842	2
En	85	168	98	179	595	842	2
la	105	168	113	179	595	842	2
actualidad,	119	168	172	179	595	842	2
el	178	168	186	179	595	842	2
concepto	192	168	236	179	595	842	2
de	242	168	253	179	595	842	2
geopolítica	259	168	313	179	595	842	2
se	319	168	329	179	595	842	2
ha	335	168	346	179	595	842	2
reformulado	352	168	411	179	595	842	2
y	418	168	424	179	595	842	2
ha	430	168	441	179	595	842	2
salido	447	168	476	179	595	842	2
de	482	168	493	179	595	842	2
su	499	168	510	179	595	842	2
estereotipo	85	189	138	200	595	842	2
bélico-militar	140	189	206	200	595	842	2
del	208	189	223	200	595	842	2
siglo	226	189	249	200	595	842	2
XX	252	189	269	200	595	842	2
para	271	189	292	200	595	842	2
acoplarse	295	189	340	200	595	842	2
a	343	189	348	200	595	842	2
otro	351	189	370	200	595	842	2
tipo	373	189	391	200	595	842	2
de	394	189	405	200	595	842	2
dominio,	408	189	451	200	595	842	2
en	454	189	465	200	595	842	2
este	468	189	486	200	595	842	2
caso	489	189	510	200	595	842	2
sobre	85	210	111	220	595	842	2
la	117	210	125	220	595	842	2
biodiversidad	131	210	197	220	595	842	2
(Leff,	202	210	230	220	595	842	2
2005).	236	210	267	220	595	842	2
Además,	273	210	315	220	595	842	2
ya	321	210	332	220	595	842	2
los	338	210	352	220	595	842	2
actores	358	210	392	220	595	842	2
principales	397	210	450	220	595	842	2
no	456	210	468	220	595	842	2
son	474	210	490	220	595	842	2
los	496	210	510	220	595	842	2
Estados-nación,	85	230	161	241	595	842	2
sino	172	230	192	241	595	842	2
las	203	230	216	241	595	842	2
empresas	227	230	271	241	595	842	2
multinacionales	282	230	358	241	595	842	2
y	369	230	375	241	595	842	2
diferentes	385	230	432	241	595	842	2
entidades	443	230	488	241	595	842	2
de	499	230	510	241	595	842	2
financiamiento	85	251	157	262	595	842	2
no	164	251	176	262	595	842	2
gubernamentales	183	251	264	262	595	842	2
(Fondo	271	251	306	262	595	842	2
Monetario	313	251	363	262	595	842	2
Internacional	370	251	433	262	595	842	2
(FMI),	440	251	473	262	595	842	2
Banco	480	251	510	262	595	842	2
Mundial	85	272	126	282	595	842	2
(BM)	129	272	156	282	595	842	2
y	159	272	165	282	595	842	2
Organización	168	272	232	282	595	842	2
Mundial	236	272	276	282	595	842	2
del	280	272	294	282	595	842	2
Comercio	298	272	345	282	595	842	2
(OMC)).	348	272	390	282	595	842	2
Es	394	272	406	282	595	842	2
así	409	272	422	282	595	842	2
como	425	272	452	282	595	842	2
a	455	272	461	282	595	842	2
través	464	272	492	282	595	842	2
del	496	272	510	282	595	842	2
capitalismo	85	292	140	303	595	842	2
global,	148	292	181	303	595	842	2
amparado	188	292	235	303	595	842	2
en	243	292	254	303	595	842	2
el	262	292	270	303	595	842	2
conocimiento	278	292	343	303	595	842	2
científico,	350	292	399	303	595	842	2
actúan	406	292	437	303	595	842	2
las	445	292	458	303	595	842	2
empresas	466	292	510	303	595	842	2
multinacionales	85	313	161	324	595	842	2
que	166	313	183	324	595	842	2
buscan	187	313	221	324	595	842	2
intervenir	225	313	272	324	595	842	2
en	277	313	288	324	595	842	2
los	292	313	306	324	595	842	2
Estados	311	313	348	324	595	842	2
ricos	353	313	376	324	595	842	2
en	381	313	392	324	595	842	2
recursos	397	313	437	324	595	842	2
naturales	441	313	485	324	595	842	2
para	489	313	510	324	595	842	2
desarrollar	85	334	136	345	595	842	2
investigaciones	140	334	214	345	595	842	2
en	217	334	229	345	595	842	2
temas	232	334	260	345	595	842	2
como	264	334	290	345	595	842	2
la	294	334	303	345	595	842	2
biología	306	334	345	345	595	842	2
molecular,	349	334	400	345	595	842	2
la	403	334	412	345	595	842	2
ingeniería	416	334	464	345	595	842	2
genética,	467	334	510	345	595	842	2
la	85	354	94	365	595	842	2
inmunología,	98	354	161	365	595	842	2
el	165	354	174	365	595	842	2
genoma	178	354	216	365	595	842	2
humano,	220	354	262	365	595	842	2
la	266	354	274	365	595	842	2
inteligencia	278	354	334	365	595	842	2
artificial	338	354	379	365	595	842	2
y	383	354	389	365	595	842	2
la	393	354	401	365	595	842	2
biotecnología	405	354	470	365	595	842	2
(Bloch,	474	354	510	365	595	842	2
2005).	85	375	116	386	595	842	2
Partiendo	120	410	166	421	595	842	2
de	169	410	181	421	595	842	2
lo	184	410	193	421	595	842	2
anterior,	196	410	236	421	595	842	2
el	239	410	248	421	595	842	2
presente	251	410	291	421	595	842	2
artículo	294	410	331	421	595	842	2
de	334	410	345	421	595	842	2
actualidad	348	410	397	421	595	842	2
tiene	400	410	424	421	595	842	2
una	427	410	444	421	595	842	2
temporalidad	447	410	510	421	595	842	2
de	85	431	96	442	595	842	2
estudio	100	431	134	442	595	842	2
que	138	431	155	442	595	842	2
empieza	158	431	198	442	595	842	2
desde	201	431	229	442	595	842	2
el	232	431	241	442	595	842	2
año	244	431	261	442	595	842	2
1993	265	431	289	442	595	842	2
a	292	431	297	442	595	842	2
partir	300	431	326	442	595	842	2
de	330	431	341	442	595	842	2
tres	344	431	362	442	595	842	2
eventos	365	431	401	442	595	842	2
relevantes	405	431	454	442	595	842	2
en	457	431	468	442	595	842	2
relación	471	431	510	442	595	842	2
con	85	451	102	462	595	842	2
las	105	451	118	462	595	842	2
patentes	121	451	160	462	595	842	2
y	163	451	169	462	595	842	2
la	172	451	181	462	595	842	2
biodiversidad	183	451	249	462	595	842	2
en	252	451	263	462	595	842	2
Colombia.	266	451	316	462	595	842	2
En	319	451	332	462	595	842	2
primera	335	451	372	462	595	842	2
instancia,	375	451	421	462	595	842	2
el	423	451	432	462	595	842	2
Convenio	435	451	482	462	595	842	2
sobre	484	451	510	462	595	842	2
la	85	472	94	483	595	842	2
Diversidad	97	472	150	483	595	842	2
Biológica	153	472	200	483	595	842	2
de	203	472	215	483	595	842	2
Río	218	472	236	483	595	842	2
de	239	472	250	483	595	842	2
Janeiro	254	472	289	483	595	842	2
que	292	472	309	483	595	842	2
entró	313	472	338	483	595	842	2
en	341	472	352	483	595	842	2
vigor	356	472	381	483	595	842	2
a	385	472	390	483	595	842	2
finales	393	472	425	483	595	842	2
del	429	472	444	483	595	842	2
año	447	472	464	483	595	842	2
1993;	468	472	495	483	595	842	2
en	499	472	510	483	595	842	2
segunda,	85	493	127	504	595	842	2
la	130	493	139	504	595	842	2
Decisión	142	493	184	504	595	842	2
344	187	493	205	504	595	842	2
y	208	493	214	504	595	842	2
345	217	493	235	504	595	842	2
del	238	493	252	504	595	842	2
Acuerdo	255	493	297	504	595	842	2
de	299	493	311	504	595	842	2
Cartagena,	314	493	365	504	595	842	2
cuando	368	493	403	504	595	842	2
las	406	493	419	504	595	842	2
patentes	422	493	461	504	595	842	2
empiezan	464	493	510	504	595	842	2
a	85	513	90	524	595	842	2
forjar	95	513	122	524	595	842	2
un	126	513	138	524	595	842	2
verdadero	143	513	191	524	595	842	2
cuerpo	195	513	228	524	595	842	2
normativo	233	513	282	524	595	842	2
relativo	287	513	323	524	595	842	2
a	328	513	333	524	595	842	2
la	338	513	347	524	595	842	2
propiedad	351	513	399	524	595	842	2
industrial	404	513	449	524	595	842	2
y	454	513	460	524	595	842	2
con	464	513	482	524	595	842	2
nivel	486	513	510	524	595	842	2
institucional;	85	534	148	545	595	842	2
y	151	534	157	545	595	842	2
por	160	534	176	545	595	842	2
último,	179	534	214	545	595	842	2
la	217	534	225	545	595	842	2
Ley	229	534	247	545	595	842	2
99	250	534	262	545	595	842	2
de	265	534	277	545	595	842	2
1993,	280	534	307	545	595	842	2
en	310	534	321	545	595	842	2
la	325	534	333	545	595	842	2
cual	336	534	356	545	595	842	2
se	360	534	370	545	595	842	2
crea	373	534	393	545	595	842	2
el	396	534	404	545	595	842	2
Ministerio	408	534	458	545	595	842	2
del	461	534	475	545	595	842	2
Medio	479	534	510	545	595	842	2
Ambiente	85	555	132	566	595	842	2
y	135	555	141	566	595	842	2
se	143	555	153	566	595	842	2
organiza	155	555	197	566	595	842	2
el	199	555	208	566	595	842	2
Sistema	210	555	248	566	595	842	2
Nacional	251	555	294	566	595	842	2
Ambiental	296	555	347	566	595	842	2
(SINA),	349	555	388	566	595	842	2
entre	391	555	414	566	595	842	2
otras	417	555	440	566	595	842	2
disposiciones.	443	555	510	566	595	842	2
El	120	590	131	600	595	842	2
estudio	136	590	170	600	595	842	2
continua	175	590	216	600	595	842	2
en	220	590	232	600	595	842	2
un	236	590	248	600	595	842	2
segundo	252	590	292	600	595	842	2
momento,	297	590	345	600	595	842	2
en	349	590	361	600	595	842	2
el	365	590	374	600	595	842	2
año	378	590	396	600	595	842	2
2012,	400	590	427	600	595	842	2
cuando	431	590	466	600	595	842	2
entra	470	590	494	600	595	842	2
en	499	590	510	600	595	842	2
vigencia	85	610	126	621	595	842	2
el	129	610	138	621	595	842	2
Tratado	142	610	179	621	595	842	2
de	183	610	194	621	595	842	2
Libre	198	610	224	621	595	842	2
Comercio	228	610	275	621	595	842	2
(TLC)	279	610	309	621	595	842	2
entre	313	610	337	621	595	842	2
Colombia	341	610	388	621	595	842	2
y	392	610	398	621	595	842	2
los	401	610	415	621	595	842	2
Estados	419	610	457	621	595	842	2
Unidos	460	610	495	621	595	842	2
de	499	610	510	621	595	842	2
América	85	631	126	642	595	842	2
y	130	631	136	642	595	842	2
se	139	631	150	642	595	842	2
promulga	153	631	199	642	595	842	2
el	203	631	211	642	595	842	2
Acuerdo	215	631	256	642	595	842	2
Comercial	260	631	310	642	595	842	2
de	313	631	325	642	595	842	2
Promoción	328	631	381	642	595	842	2
Comercial	385	631	435	642	595	842	2
entre	438	631	462	642	595	842	2
estos	466	631	490	642	595	842	2
dos	493	631	510	642	595	842	2
países,	85	652	117	662	595	842	2
teniéndose	122	652	173	662	595	842	2
como	178	652	205	662	595	842	2
puntos	209	652	242	662	595	842	2
de	246	652	258	662	595	842	2
referencia	262	652	310	662	595	842	2
el	315	652	323	662	595	842	2
artículo	328	652	365	662	595	842	2
XVI	369	652	391	662	595	842	2
Derechos	395	652	441	662	595	842	2
de	446	652	457	662	595	842	2
Propiedad	462	652	510	662	595	842	2
Intelectual.	85	672	139	683	595	842	2
El	141	672	152	683	595	842	2
estudio	155	672	189	683	595	842	2
finaliza	192	672	228	683	595	842	2
en	231	672	242	683	595	842	2
el	245	672	254	683	595	842	2
mes	257	672	276	683	595	842	2
de	279	672	290	683	595	842	2
diciembre	293	672	341	683	595	842	2
del	343	672	358	683	595	842	2
año	361	672	378	683	595	842	2
2014,	381	672	408	683	595	842	2
cuando	411	672	445	683	595	842	2
se	448	672	458	683	595	842	2
aprueba	461	672	499	683	595	842	2
el	502	672	510	683	595	842	2
TLC	85	693	108	704	595	842	2
entre	110	693	134	704	595	842	2
la	136	693	145	704	595	842	2
Colombia	147	693	195	704	595	842	2
y	197	693	203	704	595	842	2
Corea	206	693	234	704	595	842	2
del	236	693	251	704	595	842	2
Sur.	254	693	273	704	595	842	2
Ahí	276	693	294	704	595	842	2
analizaremos	296	693	359	704	595	842	2
el	362	693	370	704	595	842	2
capítulo	373	693	411	704	595	842	2
XV	414	693	431	704	595	842	2
sobre	433	693	459	704	595	842	2
Propiedad	462	693	510	704	595	842	2
Intelectual.	85	714	139	725	595	842	2
Es	144	714	156	725	595	842	2
importante	161	714	213	725	595	842	2
aclarar	218	714	251	725	595	842	2
que	256	714	273	725	595	842	2
en	278	714	290	725	595	842	2
los	295	714	309	725	595	842	2
21	314	714	326	725	595	842	2
años	331	714	353	725	595	842	2
de	358	714	370	725	595	842	2
estudio	375	714	409	725	595	842	2
se	415	714	425	725	595	842	2
encontraron	430	714	487	725	595	842	2
285	492	714	510	725	595	842	2
patentes	85	734	124	745	595	842	2
en	127	734	139	745	595	842	2
relación	142	734	180	745	595	842	2
con	183	734	201	745	595	842	2
la	204	734	212	745	595	842	2
biodiversidad	215	734	281	745	595	842	2
de	284	734	295	745	595	842	2
Colombia.	298	734	348	745	595	842	2
Jorge	85	38	111	49	595	842	3
Alberto	114	38	151	49	595	842	3
López	154	38	184	49	595	842	3
Guzmán	187	38	227	49	595	842	3
94	492	38	504	49	595	842	3
Estas	120	88	146	99	595	842	3
patentes	150	88	190	99	595	842	3
fueron	195	88	226	99	595	842	3
revisadas	230	88	275	99	595	842	3
en	280	88	291	99	595	842	3
la	296	88	305	99	595	842	3
base	309	88	331	99	595	842	3
de	335	88	347	99	595	842	3
datos	351	88	377	99	595	842	3
de	381	88	393	99	595	842	3
la	397	88	406	99	595	842	3
Superintendencia	411	88	494	99	595	842	3
de	499	88	510	99	595	842	3
Industria	85	108	128	119	595	842	3
y	133	108	139	119	595	842	3
Comercio	145	108	192	119	595	842	3
(2017),	198	108	233	119	595	842	3
organismo	238	108	289	119	595	842	3
encargado	294	108	344	119	595	842	3
del	349	108	364	119	595	842	3
tema	369	108	393	119	595	842	3
patentes	398	108	437	119	595	842	3
en	443	108	455	119	595	842	3
Colombia.	460	108	510	119	595	842	3
Además,	85	129	127	140	595	842	3
consultamos	132	129	192	140	595	842	3
documentos	198	129	256	140	595	842	3
institucionales	261	129	330	140	595	842	3
y	335	129	341	140	595	842	3
bases	346	129	372	140	595	842	3
de	377	129	388	140	595	842	3
datos	394	129	419	140	595	842	3
del	424	129	439	140	595	842	3
Ministerio	444	129	494	140	595	842	3
de	499	129	510	140	595	842	3
Tecnología	85	150	139	161	595	842	3
de	143	150	154	161	595	842	3
la	158	150	167	161	595	842	3
Información	171	150	230	161	595	842	3
y	235	150	241	161	595	842	3
las	244	150	258	161	595	842	3
Comunicaciones	262	150	342	161	595	842	3
y	346	150	352	161	595	842	3
el	356	150	365	161	595	842	3
Observatorio	369	150	431	161	595	842	3
Colombiano	435	150	495	161	595	842	3
de	499	150	510	161	595	842	3
Ciencia	85	171	122	181	595	842	3
y	126	171	132	181	595	842	3
Tecnología,	137	171	194	181	595	842	3
analizando	198	171	250	181	595	842	3
el	255	171	264	181	595	842	3
número	268	171	305	181	595	842	3
de	309	171	321	181	595	842	3
patentes	326	171	365	181	595	842	3
presentadas	370	171	426	181	595	842	3
y	430	171	436	181	595	842	3
concedidas,	441	171	497	181	595	842	3
el	502	171	510	181	595	842	3
número	85	191	122	202	595	842	3
de	125	191	136	202	595	842	3
patentes	139	191	179	202	595	842	3
otorgadas	182	191	228	202	595	842	3
a	232	191	237	202	595	842	3
solicitantes	240	191	294	202	595	842	3
colombianos	297	191	359	202	595	842	3
y	362	191	368	202	595	842	3
a	371	191	376	202	595	842	3
solicitantes	380	191	434	202	595	842	3
extranjeros,	437	191	493	202	595	842	3
los	496	191	510	202	595	842	3
dueños	85	212	119	223	595	842	3
de	124	212	135	223	595	842	3
la	140	212	149	223	595	842	3
patente,	154	212	191	223	595	842	3
las	196	212	210	223	595	842	3
áreas	215	212	239	223	595	842	3
principales	244	212	297	223	595	842	3
a	301	212	307	223	595	842	3
las	312	212	325	223	595	842	3
que	330	212	347	223	595	842	3
se	352	212	362	223	595	842	3
concedieron	367	212	426	223	595	842	3
las	431	212	444	223	595	842	3
patentes,	449	212	491	223	595	842	3
los	496	212	510	223	595	842	3
derivados	85	233	132	243	595	842	3
de	135	233	146	243	595	842	3
esas	150	233	170	243	595	842	3
patentes,	173	233	215	243	595	842	3
las	219	233	232	243	595	842	3
casas	235	233	261	243	595	842	3
matriz	264	233	295	243	595	842	3
de	298	233	309	243	595	842	3
las	313	233	326	243	595	842	3
empresas	329	233	374	243	595	842	3
multinacionales,	377	233	456	243	595	842	3
entre	460	233	484	243	595	842	3
otras	487	233	510	243	595	842	3
variables	85	253	128	264	595	842	3
que	131	253	149	264	595	842	3
se	152	253	162	264	595	842	3
exponen	165	253	205	264	595	842	3
de	208	253	220	264	595	842	3
forma	223	253	251	264	595	842	3
completa	254	253	298	264	595	842	3
al	301	253	310	264	595	842	3
final	313	253	335	264	595	842	3
del	338	253	353	264	595	842	3
documento.	356	253	412	264	595	842	3
Se	120	288	133	299	595	842	3
consideró	139	288	186	299	595	842	3
pertinente	192	288	240	299	595	842	3
la	247	288	255	299	595	842	3
elaboración	262	288	318	299	595	842	3
de	324	288	335	299	595	842	3
este	342	288	361	299	595	842	3
trabajo	367	288	400	299	595	842	3
como	407	288	433	299	595	842	3
una	440	288	457	299	595	842	3
forma	464	288	493	299	595	842	3
de	499	288	510	299	595	842	3
visibilizar	85	309	133	320	595	842	3
el	136	309	145	320	595	842	3
papel	148	309	174	320	595	842	3
de	177	309	188	320	595	842	3
las	192	309	205	320	595	842	3
empresas	208	309	253	320	595	842	3
multinacionales	256	309	332	320	595	842	3
en	335	309	346	320	595	842	3
torno	349	309	375	320	595	842	3
a	378	309	383	320	595	842	3
la	386	309	395	320	595	842	3
investigación	398	309	463	320	595	842	3
científica	466	309	510	320	595	842	3
en	85	330	96	340	595	842	3
Colombia,	102	330	152	340	595	842	3
partiendo	158	330	203	340	595	842	3
de	209	330	220	340	595	842	3
que	225	330	243	340	595	842	3
muchas	248	330	285	340	595	842	3
de	290	330	302	340	595	842	3
esas	307	330	327	340	595	842	3
investigaciones	333	330	407	340	595	842	3
tienen	412	330	442	340	595	842	3
un	447	330	459	340	595	842	3
trasfondo	465	330	510	340	595	842	3
negativo	85	350	126	361	595	842	3
como	129	350	156	361	595	842	3
lo	159	350	169	361	595	842	3
son	172	350	188	361	595	842	3
los	192	350	206	361	595	842	3
impactos	209	350	252	361	595	842	3
ambientales	255	350	313	361	595	842	3
y	316	350	322	361	595	842	3
ecológicos.	325	350	379	361	595	842	3
Por	382	350	399	361	595	842	3
ende,	402	350	428	361	595	842	3
entendiendo	431	350	490	361	595	842	3
que	493	350	510	361	595	842	3
las	85	371	98	382	595	842	3
problemáticas	103	371	170	382	595	842	3
de	174	371	186	382	595	842	3
orden	190	371	218	382	595	842	3
ambiental	222	371	269	382	595	842	3
y	278	371	284	382	595	842	3
ecológico	289	371	335	382	595	842	3
no	340	371	352	382	595	842	3
solamente	356	371	405	382	595	842	3
requieren	409	371	455	382	595	842	3
un	459	371	471	382	595	842	3
estudio	476	371	510	382	595	842	3
interdisciplinario	85	392	167	402	595	842	3
desde	170	392	197	402	595	842	3
los	200	392	214	402	595	842	3
campos	217	392	254	402	595	842	3
de	256	392	268	402	595	842	3
las	271	392	284	402	595	842	3
ciencias	287	392	325	402	595	842	3
naturales,	328	392	374	402	595	842	3
sino	377	392	397	402	595	842	3
también	400	392	439	402	595	842	3
desde	442	392	469	402	595	842	3
ciencias	472	392	510	402	595	842	3
sociales.	85	412	126	423	595	842	3
Las	129	412	146	423	595	842	3
ciencias	148	412	187	423	595	842	3
políticas,	190	412	233	423	595	842	3
las	236	412	249	423	595	842	3
relaciones	252	412	300	423	595	842	3
internacionales,	303	412	379	423	595	842	3
los	381	412	395	423	595	842	3
estudios	398	412	437	423	595	842	3
etnobiológicos	440	412	510	423	595	842	3
y	85	433	91	444	595	842	3
la	97	433	105	444	595	842	3
antropología	111	433	172	444	595	842	3
política	177	433	213	444	595	842	3
se	219	433	229	444	595	842	3
convierten	235	433	285	444	595	842	3
en	291	433	302	444	595	842	3
disciplinas	308	433	359	444	595	842	3
necesarias	365	433	414	444	595	842	3
y	420	433	426	444	595	842	3
pertinentes	431	433	484	444	595	842	3
para	490	433	510	444	595	842	3
proveer	85	454	122	465	595	842	3
información	125	454	184	465	595	842	3
teórico-conceptual,	188	454	280	465	595	842	3
pero	284	454	305	465	595	842	3
también	309	454	348	465	595	842	3
empírica	352	454	394	465	595	842	3
sobre	397	454	423	465	595	842	3
qué	427	454	445	465	595	842	3
está	448	454	467	465	595	842	3
pasando	471	454	510	465	595	842	3
con	85	474	102	485	595	842	3
la	107	474	116	485	595	842	3
biodiversidad	121	474	186	485	595	842	3
de	191	474	203	485	595	842	3
países	208	474	237	485	595	842	3
como	242	474	269	485	595	842	3
Colombia,	274	474	324	485	595	842	3
para	329	474	350	485	595	842	3
qué	354	474	372	485	595	842	3
está	377	474	395	485	595	842	3
siendo	400	474	432	485	595	842	3
utilizada	437	474	478	485	595	842	3
y	483	474	489	485	595	842	3
por	494	474	510	485	595	842	3
quiénes.	85	495	125	506	595	842	3
Patentes	85	530	128	541	595	842	3
con	131	530	149	541	595	842	3
material	152	530	196	541	595	842	3
biológico	199	530	245	541	595	842	3
y	248	530	254	541	595	842	3
genético	257	530	299	541	595	842	3
en	302	530	314	541	595	842	3
Colombia	317	530	367	541	595	842	3
Las	85	565	102	575	595	842	3
empresas	106	565	151	575	595	842	3
multinacionales	154	565	230	575	595	842	3
justifican	234	565	279	575	595	842	3
que	282	565	300	575	595	842	3
todo	303	565	325	575	595	842	3
lo	328	565	338	575	595	842	3
que	342	565	359	575	595	842	3
se	363	565	373	575	595	842	3
altere	376	565	403	575	595	842	3
genéticamente	407	565	476	575	595	842	3
dentro	479	565	510	575	595	842	3
de	85	585	96	596	595	842	3
la	101	585	109	596	595	842	3
biodiversidad	114	585	179	596	595	842	3
ya	184	585	195	596	595	842	3
está	199	585	218	596	595	842	3
implicando	223	585	277	596	595	842	3
una	281	585	298	596	595	842	3
actividad	303	585	347	596	595	842	3
de	351	585	362	596	595	842	3
modificación	367	585	430	596	595	842	3
amparada	435	585	481	596	595	842	3
en	486	585	497	596	595	842	3
el	501	585	510	596	595	842	3
intelecto	85	606	126	617	595	842	3
humano	129	606	168	617	595	842	3
(Gómez,	171	606	212	617	595	842	3
2011),	215	606	246	617	595	842	3
por	249	606	265	617	595	842	3
ende,	268	606	293	617	595	842	3
se	296	606	306	617	595	842	3
forja	309	606	332	617	595	842	3
un	334	606	346	617	595	842	3
producto	349	606	392	617	595	842	3
que	394	606	412	617	595	842	3
puede	415	606	443	617	595	842	3
ser	446	606	460	617	595	842	3
comercial	463	606	510	617	595	842	3
dentro	85	627	116	637	595	842	3
de	118	627	130	637	595	842	3
los	132	627	146	637	595	842	3
campos	149	627	185	637	595	842	3
farmacéuticos,	188	627	258	637	595	842	3
agroindustrial,	261	627	330	637	595	842	3
entre	333	627	357	637	595	842	3
otros.	359	627	386	637	595	842	3
En	389	627	402	637	595	842	3
el	405	627	413	637	595	842	3
gráfico	416	627	452	637	595	842	3
1	455	627	461	637	595	842	3
se	463	627	473	637	595	842	3
expone	476	627	510	637	595	842	3
que	85	647	102	658	595	842	3
en	106	647	117	658	595	842	3
la	121	647	130	658	595	842	3
temporalidad	134	647	197	658	595	842	3
estudiada,	201	647	249	658	595	842	3
el	253	647	262	658	595	842	3
73,62%	265	647	302	658	595	842	3
de	306	647	318	658	595	842	3
las	321	647	335	658	595	842	3
patentes	339	647	378	658	595	842	3
de	382	647	393	658	595	842	3
invención	397	647	444	658	595	842	3
en	448	647	459	658	595	842	3
Colombia	463	647	510	658	595	842	3
son	85	668	102	679	595	842	3
de	108	668	119	679	595	842	3
empresas	126	668	170	679	595	842	3
multinacionales	176	668	252	679	595	842	3
que	258	668	276	679	595	842	3
tienen	282	668	311	679	595	842	3
su	318	668	328	679	595	842	3
casa	334	668	355	679	595	842	3
matriz	361	668	392	679	595	842	3
en	398	668	409	679	595	842	3
países	416	668	445	679	595	842	3
diferentes	451	668	499	679	595	842	3
a	505	668	510	679	595	842	3
Colombia	85	689	133	700	595	842	3
y	138	689	144	700	595	842	3
el	148	689	157	700	595	842	3
otro	162	689	181	700	595	842	3
26,38%	186	689	223	700	595	842	3
de	228	689	239	700	595	842	3
las	244	689	258	700	595	842	3
patentes	263	689	302	700	595	842	3
de	307	689	318	700	595	842	3
invención	323	689	371	700	595	842	3
está	376	689	394	700	595	842	3
en	399	689	410	700	595	842	3
manos	415	689	447	700	595	842	3
de	452	689	463	700	595	842	3
personas	468	689	510	700	595	842	3
naturales	85	709	128	720	595	842	3
(nacionales	131	709	186	720	595	842	3
o	189	709	195	720	595	842	3
extranjeras),	198	709	258	720	595	842	3
empresas	261	709	305	720	595	842	3
o	308	709	314	720	595	842	3
universidades	317	709	383	720	595	842	3
colombianas.	386	709	450	720	595	842	3
Jorge	85	38	111	49	595	842	4
Alberto	114	38	151	49	595	842	4
López	154	38	184	49	595	842	4
Guzmán	187	38	227	49	595	842	4
95	492	38	504	49	595	842	4
Gráfico	86	88	122	97	595	842	4
1:	125	88	134	97	595	842	4
Porcentaje	137	88	183	97	595	842	4
de	186	88	196	97	595	842	4
patentes	199	88	235	97	595	842	4
de	238	88	248	97	595	842	4
recursos	251	88	287	97	595	842	4
biológicas	290	88	335	97	595	842	4
o	338	88	344	97	595	842	4
genéticas	346	88	387	97	595	842	4
solicitadas	390	88	436	97	595	842	4
y	439	88	445	97	595	842	4
concedidas	448	88	496	97	595	842	4
en	499	88	510	97	595	842	4
Colombia	190	106	234	116	595	842	4
distribuido	237	106	284	116	595	842	4
por	287	106	302	116	595	842	4
sectores	304	106	340	116	595	842	4
(1993	343	106	368	116	595	842	4
–	371	104	377	116	595	842	4
2014)	379	106	405	116	595	842	4
26,38	198	179	219	188	595	842	4
73,62	405	268	425	277	595	842	4
Empresas	128	384	164	393	595	842	4
Multinacionales	166	384	224	393	595	842	4
extranjeras	226	384	267	393	595	842	4
Personas	128	401	161	410	595	842	4
naturales	164	401	198	410	595	842	4
(extranjeras	200	401	244	410	595	842	4
o	246	401	250	410	595	842	4
nacionales),	253	401	296	410	595	842	4
universidades	298	401	349	410	595	842	4
nacionales	351	401	390	410	595	842	4
y	392	401	396	410	595	842	4
empresas	398	401	433	410	595	842	4
nacionales	435	401	474	410	595	842	4
Fuente:	242	421	274	430	595	842	4
Elaboración	277	421	325	430	595	842	4
Propia	328	421	354	430	595	842	4
Como	85	453	114	463	595	842	4
se	117	453	127	463	595	842	4
percibe	130	453	165	463	595	842	4
en	168	453	179	463	595	842	4
el	182	453	190	463	595	842	4
gráfico	193	453	227	463	595	842	4
anterior,	229	453	270	463	595	842	4
existe	272	453	300	463	595	842	4
una	303	453	320	463	595	842	4
asimetría	323	453	367	463	595	842	4
entre	370	453	394	463	595	842	4
los	396	453	410	463	595	842	4
actores	413	453	447	463	595	842	4
que	450	453	467	463	595	842	4
patentan	470	453	510	463	595	842	4
con	85	473	102	484	595	842	4
recursos	106	473	146	484	595	842	4
biológicos	149	473	199	484	595	842	4
y	203	473	209	484	595	842	4
genéticos	212	473	257	484	595	842	4
en	261	473	272	484	595	842	4
Colombia,	276	473	326	484	595	842	4
vislumbrándose	330	473	406	484	595	842	4
que	409	473	426	484	595	842	4
la	430	473	438	484	595	842	4
geopolítica	442	473	495	484	595	842	4
de	499	473	510	484	595	842	4
la	85	494	94	505	595	842	4
biodiversidad	97	494	162	505	595	842	4
basa	165	494	187	505	595	842	4
la	190	494	199	505	595	842	4
acumulación	202	494	263	505	595	842	4
de	266	494	278	505	595	842	4
capital	281	494	313	505	595	842	4
en	316	494	327	505	595	842	4
la	330	494	339	505	595	842	4
expropiación	342	494	405	505	595	842	4
y	408	494	414	505	595	842	4
colonización	417	494	478	505	595	842	4
de	482	494	493	505	595	842	4
los	496	494	510	505	595	842	4
recursos	85	515	125	525	595	842	4
naturales,	130	515	176	525	595	842	4
utilizando	181	515	229	525	595	842	4
geoestrategias	233	515	301	525	595	842	4
como	306	515	332	525	595	842	4
las	337	515	350	525	595	842	4
patentes	355	515	394	525	595	842	4
que	399	515	416	525	595	842	4
se	421	515	431	525	595	842	4
conciben	436	515	479	525	595	842	4
como	483	515	510	525	595	842	4
herramientas	85	535	147	546	595	842	4
jurídico-políticas	150	535	233	546	595	842	4
para	236	535	257	546	595	842	4
este	260	535	279	546	595	842	4
fin.	282	535	299	546	595	842	4
Es	302	535	314	546	595	842	4
así	318	535	331	546	595	842	4
como	335	535	361	546	595	842	4
se	365	535	375	546	595	842	4
plantea	378	535	413	546	595	842	4
que	416	535	434	546	595	842	4
las	437	535	451	546	595	842	4
acciones	454	535	495	546	595	842	4
de	499	535	510	546	595	842	4
las	85	556	98	567	595	842	4
empresas	104	556	149	567	595	842	4
multinacionales	154	556	230	567	595	842	4
han	236	556	253	567	595	842	4
conllevado	259	556	311	567	595	842	4
a	317	556	323	567	595	842	4
una	328	556	346	567	595	842	4
fragmentación	351	556	420	567	595	842	4
de	426	556	437	567	595	842	4
los	443	556	457	567	595	842	4
territorios	463	556	510	567	595	842	4
nacionales,	85	577	139	588	595	842	4
ya	142	577	153	588	595	842	4
que	156	577	174	588	595	842	4
muchas	177	577	214	588	595	842	4
zonas	217	577	244	588	595	842	4
se	247	577	257	588	595	842	4
encuentran	261	577	313	588	595	842	4
en	316	577	328	588	595	842	4
manos	331	577	362	588	595	842	4
de	365	577	377	588	595	842	4
un	380	577	392	588	595	842	4
ente	395	577	415	588	595	842	4
privado	418	577	455	588	595	842	4
y	458	577	464	588	595	842	4
no	467	577	479	588	595	842	4
en	482	577	494	588	595	842	4
las	497	577	510	588	595	842	4
comunidades	85	597	148	608	595	842	4
que	155	597	172	608	595	842	4
habitan	179	597	214	608	595	842	4
en	221	597	232	608	595	842	4
ese	238	597	254	608	595	842	4
lugar,	260	597	288	608	595	842	4
ocasionando	294	597	354	608	595	842	4
el	361	597	369	608	595	842	4
surgimiento	376	597	433	608	595	842	4
de	440	597	451	608	595	842	4
una	458	597	475	608	595	842	4
nueva	482	597	510	608	595	842	4
geografía	85	618	130	629	595	842	4
política	135	618	171	629	595	842	4
(Reyes,	175	618	211	629	595	842	4
2004)	216	618	244	629	595	842	4
basada	248	618	281	629	595	842	4
en	285	618	296	629	595	842	4
la	301	618	309	629	595	842	4
competencia	314	618	374	629	595	842	4
económica	379	618	431	629	595	842	4
por	435	618	451	629	595	842	4
el	455	618	464	629	595	842	4
acceso	468	618	500	629	595	842	4
a	505	618	510	629	595	842	4
riquezas	85	639	125	650	595	842	4
vitales	128	639	159	650	595	842	4
como	162	639	189	650	595	842	4
el	192	639	201	650	595	842	4
petróleo,	204	639	246	650	595	842	4
el	249	639	258	650	595	842	4
gas	261	639	277	650	595	842	4
natural	280	639	313	650	595	842	4
o	316	639	322	650	595	842	4
el	325	639	334	650	595	842	4
agua.	337	639	362	650	595	842	4
En	120	674	134	684	595	842	4
muchas	139	674	176	684	595	842	4
partes	181	674	209	684	595	842	4
del	214	674	229	684	595	842	4
mundo,	234	674	271	684	595	842	4
en	276	674	287	684	595	842	4
especial	292	674	331	684	595	842	4
en	336	674	347	684	595	842	4
el	352	674	361	684	595	842	4
Medio	366	674	398	684	595	842	4
Oriente	403	674	439	684	595	842	4
y	444	674	450	684	595	842	4
el	455	674	464	684	595	842	4
Suroeste	469	674	510	684	595	842	4
asiático	85	694	122	705	595	842	4
estos	124	694	148	705	595	842	4
recursos	150	694	190	705	595	842	4
son	192	694	209	705	595	842	4
insuficientes,	212	694	275	705	595	842	4
lo	277	694	287	705	595	842	4
que	289	694	306	705	595	842	4
ha	309	694	320	705	595	842	4
gestado	322	694	359	705	595	842	4
conflictos	361	694	408	705	595	842	4
armados	411	694	452	705	595	842	4
entre	454	694	478	705	595	842	4
tribus,	480	694	510	705	595	842	4
élites	85	715	110	726	595	842	4
económico-políticas	113	715	211	726	595	842	4
o	214	715	220	726	595	842	4
empresas	223	715	267	726	595	842	4
multinacionales	270	715	346	726	595	842	4
por	349	715	365	726	595	842	4
el	368	715	377	726	595	842	4
control	380	715	414	726	595	842	4
de	417	715	428	726	595	842	4
los	431	715	445	726	595	842	4
recursos.	448	715	491	726	595	842	4
Por	494	715	510	726	595	842	4
ejemplo,	85	736	127	746	595	842	4
en	131	736	142	746	595	842	4
Angola	147	736	182	746	595	842	4
y	186	736	192	746	595	842	4
Sierra	196	736	225	746	595	842	4
Leona,	229	736	262	746	595	842	4
grupos	266	736	299	746	595	842	4
rivales	303	736	335	746	595	842	4
luchan	339	736	371	746	595	842	4
por	376	736	392	746	595	842	4
el	396	736	405	746	595	842	4
control	409	736	443	746	595	842	4
de	447	736	458	746	595	842	4
lucrativos	463	736	510	746	595	842	4
Jorge	85	38	111	49	595	842	5
Alberto	114	38	151	49	595	842	5
López	154	38	184	49	595	842	5
Guzmán	187	38	227	49	595	842	5
96	492	38	504	49	595	842	5
yacimientos	85	88	143	99	595	842	5
de	147	88	158	99	595	842	5
diamantes;	162	88	214	99	595	842	5
en	217	88	229	99	595	842	5
la	232	88	241	99	595	842	5
República	245	88	293	99	595	842	5
Democrática	297	88	358	99	595	842	5
del	362	88	376	99	595	842	5
Congo	380	88	412	99	595	842	5
(RDC),	416	88	452	99	595	842	5
el	455	88	464	99	595	842	5
conflicto	468	88	510	99	595	842	5
atañe	85	108	110	119	595	842	5
tanto	114	108	138	119	595	842	5
al	142	108	151	119	595	842	5
cobre	155	108	181	119	595	842	5
como	185	108	212	119	595	842	5
a	216	108	221	119	595	842	5
los	225	108	239	119	595	842	5
diamantes	243	108	292	119	595	842	5
(Klare,	296	108	329	119	595	842	5
2001:	333	108	361	119	595	842	5
5).	365	108	378	119	595	842	5
En	382	108	395	119	595	842	5
este	399	108	417	119	595	842	5
contexto,	421	108	466	119	595	842	5
el	470	108	478	119	595	842	5
Golfo	482	108	510	119	595	842	5
Pérsico,	85	129	123	140	595	842	5
el	127	129	135	140	595	842	5
Mar	138	129	159	140	595	842	5
Caspio,	162	129	198	140	595	842	5
el	201	129	210	140	595	842	5
Mar	213	129	233	140	595	842	5
de	237	129	248	140	595	842	5
la	251	129	260	140	595	842	5
China	263	129	292	140	595	842	5
Meridional,	295	129	351	140	595	842	5
además	355	129	391	140	595	842	5
de	394	129	405	140	595	842	5
países	408	129	438	140	595	842	5
como	441	129	468	140	595	842	5
Argelia,	471	129	510	140	595	842	5
Angola,	85	150	123	161	595	842	5
Irán,	126	150	149	161	595	842	5
Irak,	152	150	174	161	595	842	5
Chad,	177	150	205	161	595	842	5
Indonesia,	208	150	258	161	595	842	5
Nigeria,	261	150	300	161	595	842	5
Sudán,	303	150	336	161	595	842	5
Venezuela,	339	150	392	161	595	842	5
Brasil,	395	150	427	161	595	842	5
México,	430	150	470	161	595	842	5
Liberia,	473	150	510	161	595	842	5
Camboya,	85	171	134	181	595	842	5
Colombia,	137	171	187	181	595	842	5
entre	190	171	214	181	595	842	5
otros,	217	171	244	181	595	842	5
se	247	171	257	181	595	842	5
vislumbran	260	171	314	181	595	842	5
como	317	171	343	181	595	842	5
poseedores	346	171	399	181	595	842	5
de	402	171	414	181	595	842	5
grandes	417	171	454	181	595	842	5
reservas	457	171	496	181	595	842	5
de	499	171	510	181	595	842	5
petróleo,	85	191	127	202	595	842	5
fuentes	130	191	165	202	595	842	5
hídricas,	168	191	209	202	595	842	5
minerales,	212	191	262	202	595	842	5
árboles	265	191	299	202	595	842	5
maderables	302	191	357	202	595	842	5
y	360	191	366	202	595	842	5
especies	369	191	409	202	595	842	5
vegetales.	412	191	459	202	595	842	5
En	120	226	134	237	595	842	5
el	139	226	148	237	595	842	5
siguiente	153	226	197	237	595	842	5
gráfico	202	226	236	237	595	842	5
se	242	226	252	237	595	842	5
exponen	257	226	298	237	595	842	5
los	303	226	317	237	595	842	5
países	323	226	352	237	595	842	5
donde	358	226	387	237	595	842	5
se	392	226	402	237	595	842	5
encuentran	408	226	460	237	595	842	5
las	466	226	479	237	595	842	5
casas	485	226	510	237	595	842	5
matrices	85	247	126	258	595	842	5
de	129	247	140	258	595	842	5
las	144	247	157	258	595	842	5
empresas	161	247	205	258	595	842	5
multinacionales	209	247	285	258	595	842	5
que	288	247	306	258	595	842	5
solicitan	309	247	350	258	595	842	5
y	354	247	360	258	595	842	5
patentan	363	247	404	258	595	842	5
recursos	407	247	447	258	595	842	5
biológicos	451	247	500	258	595	842	5
y	504	247	510	258	595	842	5
genéticos	85	267	130	278	595	842	5
en	133	267	144	278	595	842	5
Colombia,	147	267	198	278	595	842	5
además	200	267	236	278	595	842	5
de	239	267	250	278	595	842	5
visibilizarse	253	267	311	278	595	842	5
el	314	267	323	278	595	842	5
porcentaje	326	267	375	278	595	842	5
de	378	267	390	278	595	842	5
las	392	267	406	278	595	842	5
patentes	408	267	448	278	595	842	5
partiendo	451	267	496	278	595	842	5
de	499	267	510	278	595	842	5
que	85	288	102	299	595	842	5
en	105	288	116	299	595	842	5
este	119	288	138	299	595	842	5
gráfico	140	288	174	299	595	842	5
solo	177	288	197	299	595	842	5
se	200	288	210	299	595	842	5
encuentra	212	288	259	299	595	842	5
el	262	288	270	299	595	842	5
73,62%	273	288	310	299	595	842	5
de	313	288	324	299	595	842	5
las	327	288	340	299	595	842	5
patentes	343	288	382	299	595	842	5
de	384	288	396	299	595	842	5
invención	398	288	446	299	595	842	5
revisadas,	449	288	496	299	595	842	5
ya	499	288	510	299	595	842	5
que	85	309	102	320	595	842	5
el	106	309	115	320	595	842	5
otro	118	309	138	320	595	842	5
26,38%	141	309	178	320	595	842	5
de	182	309	193	320	595	842	5
las	197	309	210	320	595	842	5
patentes	213	309	253	320	595	842	5
de	256	309	268	320	595	842	5
invención	271	309	318	320	595	842	5
como	322	309	349	320	595	842	5
se	352	309	362	320	595	842	5
explicó	366	309	401	320	595	842	5
antes,	405	309	432	320	595	842	5
están	436	309	460	320	595	842	5
en	464	309	475	320	595	842	5
manos	479	309	510	320	595	842	5
de	85	330	96	340	595	842	5
personas	99	330	141	340	595	842	5
naturales,	144	330	191	340	595	842	5
algunas	194	330	230	340	595	842	5
empresas	233	330	278	340	595	842	5
y	281	330	287	340	595	842	5
universidades	290	330	356	340	595	842	5
colombianas.	359	330	422	340	595	842	5
Gráfico	85	364	124	375	595	842	5
2:	127	364	137	375	595	842	5
Casas	140	364	168	375	595	842	5
matrices	171	364	212	375	595	842	5
de	215	364	226	375	595	842	5
las	229	364	243	375	595	842	5
empresas	246	364	290	375	595	842	5
multinacionales	293	364	369	375	595	842	5
con	372	364	390	375	595	842	5
patentes	393	364	432	375	595	842	5
en	435	364	446	375	595	842	5
Colombia	449	364	497	375	595	842	5
Como	85	722	114	733	595	842	5
se	119	722	129	733	595	842	5
visibiliza,	133	722	180	733	595	842	5
son	185	722	201	733	595	842	5
21	206	722	218	733	595	842	5
países	222	722	252	733	595	842	5
aproximadamente	256	722	342	733	595	842	5
los	346	722	360	733	595	842	5
que	365	722	382	733	595	842	5
ejercen	387	722	421	733	595	842	5
investigaciones	426	722	500	733	595	842	5
y	504	722	510	733	595	842	5
patentan	85	743	126	754	595	842	5
con	129	743	147	754	595	842	5
recursos	150	743	190	754	595	842	5
biológicos	194	743	244	754	595	842	5
y	248	743	254	754	595	842	5
genéticos	257	743	303	754	595	842	5
en	306	743	318	754	595	842	5
Colombia	321	743	369	754	595	842	5
desde	372	743	400	754	595	842	5
1993	403	743	427	754	595	842	5
al	431	743	440	754	595	842	5
2014.	443	743	470	754	595	842	5
De	474	743	488	754	595	842	5
esta	492	743	510	754	595	842	5
Jorge	85	38	111	49	595	842	6
Alberto	114	38	151	49	595	842	6
López	154	38	184	49	595	842	6
Guzmán	187	38	227	49	595	842	6
97	492	38	504	49	595	842	6
forma,	85	88	117	99	595	842	6
se	119	88	129	99	595	842	6
percibe	132	88	167	99	595	842	6
la	170	88	179	99	595	842	6
geopolítica	181	88	235	99	595	842	6
de	237	88	249	99	595	842	6
la	251	88	260	99	595	842	6
biodiversidad	263	88	328	99	595	842	6
en	331	88	342	99	595	842	6
el	345	88	353	99	595	842	6
país	356	88	375	99	595	842	6
de	378	88	389	99	595	842	6
forma	392	88	421	99	595	842	6
empírica.	423	88	468	99	595	842	6
Además	471	88	510	99	595	842	6
de	85	108	96	119	595	842	6
reseñarse	100	108	145	119	595	842	6
que	149	108	166	119	595	842	6
son	170	108	187	119	595	842	6
las	191	108	205	119	595	842	6
empresas	209	108	253	119	595	842	6
multinacionales	257	108	333	119	595	842	6
de	338	108	349	119	595	842	6
los	353	108	367	119	595	842	6
Estados	371	108	408	119	595	842	6
Unidos	412	108	447	119	595	842	6
los	451	108	465	119	595	842	6
que	469	108	487	119	595	842	6
más	491	108	510	119	595	842	6
investigan	85	129	134	140	595	842	6
y	141	129	147	140	595	842	6
patentan	153	129	193	140	595	842	6
en	199	129	211	140	595	842	6
relación	217	129	256	140	595	842	6
con	262	129	279	140	595	842	6
la	285	129	294	140	595	842	6
diversidad	300	129	350	140	595	842	6
biológica.	356	129	404	140	595	842	6
En	410	129	423	140	595	842	6
este	429	129	448	140	595	842	6
contexto,	454	129	499	140	595	842	6
a	505	129	510	140	595	842	6
continuación	85	150	147	161	595	842	6
se	151	150	161	161	595	842	6
exponen	166	150	206	161	595	842	6
las	211	150	224	161	595	842	6
empresas	229	150	273	161	595	842	6
multinacionales	278	150	354	161	595	842	6
que	358	150	375	161	595	842	6
más	380	150	399	161	595	842	6
patentan	404	150	444	161	595	842	6
con	449	150	466	161	595	842	6
recursos	470	150	510	161	595	842	6
biológicos	85	171	135	181	595	842	6
o	138	171	144	181	595	842	6
genéticos	147	171	192	181	595	842	6
en	195	171	207	181	595	842	6
Colombia.	210	171	260	181	595	842	6
Tabla	85	199	113	209	595	842	6
1:	117	199	126	209	595	842	6
Empresas	130	199	173	209	595	842	6
multinacionales	177	199	246	209	595	842	6
que	250	199	266	209	595	842	6
más	270	199	288	209	595	842	6
patentes	292	199	328	209	595	842	6
con	332	199	348	209	595	842	6
recursos	352	199	389	209	595	842	6
biológicos	393	199	438	209	595	842	6
o	442	199	448	209	595	842	6
genéticos	452	199	493	209	595	842	6
en	497	199	508	209	595	842	6
Colombia	85	218	129	228	595	842	6
(1993-2014)	131	218	186	228	595	842	6
Empresa	172	246	218	257	595	842	6
Casa	344	246	369	257	595	842	6
matriz	372	246	406	257	595	842	6
Número	457	246	499	257	595	842	6
de	472	261	484	272	595	842	6
patentes	457	276	499	286	595	842	6
Bayer	91	299	119	310	595	842	6
AG	122	299	140	310	595	842	6
Alemania	310	299	356	310	595	842	6
21	451	299	463	310	595	842	6
Eli	91	322	105	333	595	842	6
Lilly	108	322	131	333	595	842	6
and	134	322	151	333	595	842	6
Company	154	322	201	333	595	842	6
Estados	310	322	347	333	595	842	6
Unidos	350	322	385	333	595	842	6
16	451	322	463	333	595	842	6
Pfizer	91	346	119	356	595	842	6
INC	123	346	143	356	595	842	6
Estados	310	346	347	356	595	842	6
Unidos	350	346	385	356	595	842	6
14	451	346	463	356	595	842	6
Glaxo	91	369	120	380	595	842	6
Reino	310	369	339	380	595	842	6
Unido	342	369	372	380	595	842	6
10	451	369	463	380	595	842	6
Basf	91	392	113	403	595	842	6
Alemania	310	392	356	403	595	842	6
8	451	392	457	403	595	842	6
Boehringer	91	416	145	427	595	842	6
Ingelheim	148	416	196	427	595	842	6
Alemania	310	416	356	427	595	842	6
8	451	416	457	427	595	842	6
Colgate	91	439	128	450	595	842	6
-	131	439	135	450	595	842	6
Palmolive	138	439	187	450	595	842	6
Company	190	439	236	450	595	842	6
Estados	310	439	347	450	595	842	6
Unidos	350	439	385	450	595	842	6
7	451	439	457	450	595	842	6
Novartis	91	463	132	473	595	842	6
AG	135	463	152	473	595	842	6
Suiza	310	463	337	473	595	842	6
4	451	463	457	473	595	842	6
E.I.	91	486	108	497	595	842	6
Duponts	111	486	152	497	595	842	6
Nemours	155	486	199	497	595	842	6
and	202	486	219	497	595	842	6
Company	222	486	269	497	595	842	6
Estados	310	486	347	497	595	842	6
Unidos	350	486	385	497	595	842	6
4	451	486	457	497	595	842	6
F.	91	513	100	524	595	842	6
Hoffmann-La	103	513	169	524	595	842	6
Roche	172	513	203	524	595	842	6
AG	206	513	223	524	595	842	6
Suiza	310	513	337	524	595	842	6
3	451	513	457	524	595	842	6
Merck	91	536	122	547	595	842	6
&	125	536	134	547	595	842	6
CO.,	137	536	160	547	595	842	6
INC	163	536	184	547	595	842	6
Estados	310	536	347	547	595	842	6
Unidos	350	536	385	547	595	842	6
3	451	536	457	547	595	842	6
Hoechst	91	560	130	570	595	842	6
Schering	133	560	176	570	595	842	6
Agrevo	179	560	215	570	595	842	6
GMBH	218	560	254	570	595	842	6
Alemania	310	560	356	570	595	842	6
3	451	560	457	570	595	842	6
Dow	91	583	114	594	595	842	6
Agrosciences	117	583	182	594	595	842	6
LLC	185	583	207	594	595	842	6
Estados	310	583	347	594	595	842	6
Unidos	350	583	385	594	595	842	6
3	451	583	457	594	595	842	6
Marrone	91	606	132	617	595	842	6
Bio	135	606	152	617	595	842	6
Innovations,	155	606	215	617	595	842	6
INC	218	606	239	617	595	842	6
Estados	310	606	347	617	595	842	6
Unidos	350	606	385	617	595	842	6
3	451	606	457	617	595	842	6
Mogen	91	630	125	641	595	842	6
International	128	630	189	641	595	842	6
NV.	192	630	212	641	595	842	6
Países	310	630	340	641	595	842	6
Bajos	343	630	370	641	595	842	6
3	451	630	457	641	595	842	6
The	91	653	109	664	595	842	6
Procter	112	653	147	664	595	842	6
&	150	653	159	664	595	842	6
Gamble	162	653	200	664	595	842	6
Company	203	653	250	664	595	842	6
Estados	310	653	347	664	595	842	6
Unidos	350	653	385	664	595	842	6
3	451	653	457	664	595	842	6
Fuente:	85	676	118	685	595	842	6
Elaboración	120	676	169	685	595	842	6
Propia	171	676	197	685	595	842	6
El	85	702	96	713	595	842	6
cuadro	98	702	131	713	595	842	6
anterior	133	702	171	713	595	842	6
expone	173	702	208	713	595	842	6
que	210	702	228	713	595	842	6
son	230	702	247	713	595	842	6
cerca	250	702	275	713	595	842	6
de	277	702	289	713	595	842	6
16	291	702	303	713	595	842	6
empresas	306	702	350	713	595	842	6
multinacionales	353	702	429	713	595	842	6
las	431	702	445	713	595	842	6
que	447	702	465	713	595	842	6
patentan	467	702	508	713	595	842	6
con	85	723	102	734	595	842	6
recursos	108	723	148	734	595	842	6
biológicos	154	723	204	734	595	842	6
y	210	723	216	734	595	842	6
genéticos	222	723	267	734	595	842	6
en	273	723	284	734	595	842	6
Colombia,	290	723	341	734	595	842	6
principalmente	347	723	419	734	595	842	6
para	424	723	445	734	595	842	6
la	451	723	460	734	595	842	6
industria	466	723	508	734	595	842	6
farmacéutica	85	743	147	754	595	842	6
y	151	743	157	754	595	842	6
agrícola.	160	743	202	754	595	842	6
Los	205	743	223	754	595	842	6
derivados	226	743	273	754	595	842	6
de	277	743	288	754	595	842	6
estas	291	743	315	754	595	842	6
patentan	318	743	359	754	595	842	6
serán	362	743	388	754	595	842	6
expuestos	391	743	438	754	595	842	6
más	442	743	461	754	595	842	6
adelante.	465	743	508	754	595	842	6
Jorge	85	38	111	49	595	842	7
Alberto	114	38	151	49	595	842	7
López	154	38	184	49	595	842	7
Guzmán	187	38	227	49	595	842	7
98	492	38	504	49	595	842	7
Por	85	88	102	99	595	842	7
otra	104	88	123	99	595	842	7
parte,	125	88	152	99	595	842	7
es	154	88	164	99	595	842	7
importante	167	88	219	99	595	842	7
explicar	221	88	260	99	595	842	7
que	262	88	280	99	595	842	7
el	282	88	290	99	595	842	7
50,52%	293	88	330	99	595	842	7
de	332	88	343	99	595	842	7
esas	346	88	366	99	595	842	7
patentes	368	88	407	99	595	842	7
se	410	88	420	99	595	842	7
encuentran	422	88	475	99	595	842	7
dentro	477	88	508	99	595	842	7
del	85	108	100	119	595	842	7
sector	106	108	135	119	595	842	7
biotecnológico	142	108	213	119	595	842	7
(gráfico	220	108	260	119	595	842	7
3).	266	108	279	119	595	842	7
Es	286	108	298	119	595	842	7
relevante	305	108	349	119	595	842	7
entender	355	108	396	119	595	842	7
que	403	108	420	119	595	842	7
la	427	108	436	119	595	842	7
biotecnología	442	108	508	119	595	842	7
acompañada	85	129	145	140	595	842	7
de	148	129	160	140	595	842	7
la	163	129	172	140	595	842	7
ingeniería	175	129	223	140	595	842	7
genética	226	129	266	140	595	842	7
es	270	129	280	140	595	842	7
uno	283	129	301	140	595	842	7
de	304	129	316	140	595	842	7
los	319	129	333	140	595	842	7
grandes	336	129	374	140	595	842	7
negocios	377	129	420	140	595	842	7
en	423	129	434	140	595	842	7
la	438	129	446	140	595	842	7
actualidad	450	129	499	140	595	842	7
a	502	129	508	140	595	842	7
partir	85	150	111	161	595	842	7
de	114	150	125	161	595	842	7
la	127	150	136	161	595	842	7
obtención	139	150	186	161	595	842	7
de	188	150	200	161	595	842	7
productos	202	150	250	161	595	842	7
que	252	150	269	161	595	842	7
impactan	272	150	316	161	595	842	7
en	318	150	330	161	595	842	7
los	332	150	346	161	595	842	7
campos	349	150	386	161	595	842	7
farmacéuticos,	388	150	458	161	595	842	7
químicos,	461	150	508	161	595	842	7
políticos,	85	171	129	181	595	842	7
económicos,	137	171	197	181	595	842	7
ecológicos,	204	171	258	181	595	842	7
entre	265	171	289	181	595	842	7
otros.	296	171	323	181	595	842	7
A	331	171	339	181	595	842	7
través	346	171	375	181	595	842	7
de	382	171	393	181	595	842	7
manipular	401	171	449	181	595	842	7
secuencias	456	171	508	181	595	842	7
genéticas,	85	191	133	202	595	842	7
líneas	137	191	165	202	595	842	7
celulares	169	191	212	202	595	842	7
o	216	191	222	202	595	842	7
diseñar	226	191	261	202	595	842	7
estructuras	265	191	317	202	595	842	7
genéticas	321	191	366	202	595	842	7
de	370	191	381	202	595	842	7
organismos	386	191	441	202	595	842	7
ya	445	191	456	202	595	842	7
sea	461	191	476	202	595	842	7
desde	480	191	508	202	595	842	7
bacterias	85	212	128	223	595	842	7
hasta	131	212	155	223	595	842	7
plantas	158	212	192	223	595	842	7
y	195	212	201	223	595	842	7
animales.	204	212	250	223	595	842	7
Esta	123	240	142	250	595	842	7
ciencia	149	240	180	250	595	842	7
incluye	188	240	220	250	595	842	7
genes,	227	240	255	250	595	842	7
enzimas,	262	240	301	250	595	842	7
células,	308	240	341	250	595	842	7
tejidos	348	240	377	250	595	842	7
animales	385	240	424	250	595	842	7
y	431	240	436	250	595	842	7
vegetales	443	240	484	250	595	842	7
para	491	240	510	250	595	842	7
transformarlas	120	253	184	263	595	842	7
en	189	253	199	263	595	842	7
productos	204	253	247	263	595	842	7
de	252	253	262	263	595	842	7
valor	267	253	290	263	595	842	7
comercial	294	253	338	263	595	842	7
mayor.	343	253	373	263	595	842	7
La	378	253	390	263	595	842	7
biotecnología	395	253	455	263	595	842	7
a	459	253	464	263	595	842	7
través	469	253	495	263	595	842	7
de	500	253	510	263	595	842	7
procesos	120	266	159	276	595	842	7
fermentativos	165	266	226	276	595	842	7
puede	232	266	258	276	595	842	7
producir	265	266	302	276	595	842	7
alimentos,	309	266	354	276	595	842	7
antibióticos,	360	266	414	276	595	842	7
enzimas,	421	266	460	276	595	842	7
etc.,	466	266	484	276	595	842	7
pero	491	266	510	276	595	842	7
también	120	278	156	288	595	842	7
puede	160	278	186	288	595	842	7
manipular	190	278	234	288	595	842	7
genéticamente	238	278	302	288	595	842	7
un	305	278	316	288	595	842	7
organismo	320	278	366	288	595	842	7
introduciendo	370	278	431	288	595	842	7
genes	435	278	460	288	595	842	7
de	464	278	474	288	595	842	7
otro,	478	278	499	288	595	842	7
el	502	278	510	288	595	842	7
organismo	120	291	167	301	595	842	7
resultante	171	291	214	301	595	842	7
se	218	291	227	301	595	842	7
le	231	291	239	301	595	842	7
denomina	243	291	287	301	595	842	7
transgénico	291	291	342	301	595	842	7
o	346	291	352	301	595	842	7
genéticamente	356	291	419	301	595	842	7
modificado	423	291	474	301	595	842	7
(Varea,	478	291	511	301	595	842	7
1997:	120	304	146	314	595	842	7
12).	148	304	166	314	595	842	7
Uno	85	343	106	354	595	842	7
de	111	343	122	354	595	842	7
los	127	343	141	354	595	842	7
principales	146	343	198	354	595	842	7
sectores	203	343	242	354	595	842	7
dentro	247	343	277	354	595	842	7
de	282	343	294	354	595	842	7
la	298	343	307	354	595	842	7
biotecnología	312	343	377	354	595	842	7
es	382	343	392	354	595	842	7
el	397	343	406	354	595	842	7
campo	411	343	443	354	595	842	7
farmacéutico	448	343	510	354	595	842	7
(Martínez,	85	364	135	375	595	842	7
2003).	140	364	171	375	595	842	7
Por	175	364	191	375	595	842	7
ende,	196	364	221	375	595	842	7
las	225	364	239	375	595	842	7
empresas	243	364	287	375	595	842	7
multinacionales	292	364	367	375	595	842	7
que	372	364	389	375	595	842	7
ejercen	393	364	428	375	595	842	7
la	432	364	441	375	595	842	7
biotecnología	445	364	510	375	595	842	7
farmacéutica	85	385	147	395	595	842	7
se	152	385	162	395	595	842	7
caracterizan	166	385	224	395	595	842	7
por	229	385	245	395	595	842	7
brindar	250	385	284	395	595	842	7
cuidado	289	385	327	395	595	842	7
a	332	385	337	395	595	842	7
la	341	385	350	395	595	842	7
salud	355	385	380	395	595	842	7
o	385	385	391	395	595	842	7
investigar	396	385	443	395	595	842	7
sobre	448	385	474	395	595	842	7
drogas	478	385	510	395	595	842	7
preventivas	85	405	140	416	595	842	7
y	147	405	153	416	595	842	7
provenientes	158	405	220	416	595	842	7
de	226	405	237	416	595	842	7
la	243	405	252	416	595	842	7
biodiversidad.	258	405	326	416	595	842	7
Ergo,	332	405	358	416	595	842	7
las	364	405	377	416	595	842	7
empresas	383	405	428	416	595	842	7
multinacionales	434	405	510	416	595	842	7
también	85	426	124	437	595	842	7
obtienen	128	426	169	437	595	842	7
grandes	174	426	211	437	595	842	7
ganancias	216	426	263	437	595	842	7
en	267	426	279	437	595	842	7
la	283	426	292	437	595	842	7
biotecnología	296	426	361	437	595	842	7
del	366	426	380	437	595	842	7
mercado	385	426	426	437	595	842	7
agroquímico,	431	426	494	437	595	842	7
en	499	426	510	437	595	842	7
donde	85	447	114	458	595	842	7
se	119	447	129	458	595	842	7
incluyen	134	447	176	458	595	842	7
semillas,	180	447	223	458	595	842	7
fertilizantes	228	447	284	458	595	842	7
y	290	447	296	458	595	842	7
plaguicidas,	300	447	358	458	595	842	7
brindando	363	447	412	458	595	842	7
semillas	417	447	456	458	595	842	7
mejoradas	461	447	510	458	595	842	7
genéticamente	85	467	154	478	595	842	7
con	159	467	176	478	595	842	7
las	180	467	194	478	595	842	7
cuales	198	467	228	478	595	842	7
se	232	467	242	478	595	842	7
pretende	247	467	288	478	595	842	7
tener	292	467	316	478	595	842	7
una	321	467	338	478	595	842	7
mejor	342	467	370	478	595	842	7
producción	374	467	428	478	595	842	7
agrícola	433	467	471	478	595	842	7
(Shiva,	476	467	510	478	595	842	7
2008).	85	488	116	499	595	842	7
Otro	120	523	142	534	595	842	7
de	147	523	159	534	595	842	7
los	164	523	178	534	595	842	7
negocios	183	523	225	534	595	842	7
rentables	230	523	273	534	595	842	7
de	278	523	290	534	595	842	7
la	294	523	303	534	595	842	7
biotecnología	308	523	373	534	595	842	7
es	378	523	388	534	595	842	7
la	393	523	402	534	595	842	7
fabricación	406	523	460	534	595	842	7
de	465	523	477	534	595	842	7
armas	482	523	510	534	595	842	7
biológicas	85	544	134	554	595	842	7
y	139	544	145	554	595	842	7
químicas	149	544	192	554	595	842	7
para	196	544	217	554	595	842	7
actividades	221	544	275	554	595	842	7
terroristas	279	544	327	554	595	842	7
u	331	544	337	554	595	842	7
operaciones	341	544	398	554	595	842	7
de	406	544	418	554	595	842	7
contrainsurgencia,	422	544	510	554	595	842	7
teniendo	85	564	126	575	595	842	7
como	130	564	157	575	595	842	7
justificación	160	564	220	575	595	842	7
la	223	564	232	575	595	842	7
búsqueda	235	564	281	575	595	842	7
de	284	564	296	575	595	842	7
la	299	564	308	575	595	842	7
paz	311	564	328	575	595	842	7
y	332	564	338	575	595	842	7
la	341	564	350	575	595	842	7
protección	353	564	404	575	595	842	7
de	408	564	419	575	595	842	7
la	423	564	431	575	595	842	7
democracia.	435	564	493	575	595	842	7
En	497	564	510	575	595	842	7
este	85	585	104	596	595	842	7
contexto,	108	585	152	596	595	842	7
la	156	585	164	596	595	842	7
biotecnología	168	585	233	596	595	842	7
se	237	585	247	596	595	842	7
caracteriza	251	585	303	596	595	842	7
por	307	585	323	596	595	842	7
la	327	585	335	596	595	842	7
creación	339	585	380	596	595	842	7
de	383	585	395	596	595	842	7
organismos	399	585	454	596	595	842	7
capaces	458	585	495	596	595	842	7
de	499	585	510	596	595	842	7
crear	85	606	109	617	595	842	7
enfermedades	113	606	180	617	595	842	7
(patógenos),	184	606	244	617	595	842	7
ejemplo	248	606	287	617	595	842	7
de	291	606	303	617	595	842	7
ello	307	606	325	617	595	842	7
pueden	329	606	364	617	595	842	7
ser	368	606	382	617	595	842	7
las	387	606	400	617	595	842	7
bacterias,	404	606	450	617	595	842	7
los	454	606	468	617	595	842	7
hongos,	473	606	510	617	595	842	7
virus	85	626	109	637	595	842	7
o	112	626	118	637	595	842	7
parásitos	122	626	164	637	595	842	7
o	167	626	173	637	595	842	7
la	176	626	185	637	595	842	7
producción	188	626	242	637	595	842	7
de	245	626	257	637	595	842	7
sustancias	260	626	309	637	595	842	7
venenosas	312	626	361	637	595	842	7
producidas	364	626	417	637	595	842	7
por	420	626	436	637	595	842	7
células	439	626	473	637	595	842	7
vivas	476	626	501	637	595	842	7
u	504	626	510	637	595	842	7
organismos	85	645	140	658	595	842	7
llamadas	146	645	188	658	595	842	7
“toxinas”.	194	645	242	658	595	842	7
Lo	248	645	261	658	595	842	7
anterior	266	645	303	658	595	842	7
puede	309	645	337	658	595	842	7
ser	343	645	357	658	595	842	7
explicado	362	645	409	658	595	842	7
desde	414	645	441	658	595	842	7
la	447	645	455	658	595	842	7
Primera	461	645	499	658	595	842	7
y	504	645	510	658	595	842	7
Segunda	85	668	126	679	595	842	7
Guerra	130	668	163	679	595	842	7
Mundial,	167	668	211	679	595	842	7
la	214	668	223	679	595	842	7
Guerra	226	668	260	679	595	842	7
de	263	668	275	679	595	842	7
Corea,	278	668	310	679	595	842	7
en	313	668	325	679	595	842	7
las	328	668	342	679	595	842	7
Guerras	345	668	383	679	595	842	7
del	387	668	402	679	595	842	7
Golfo,	405	668	436	679	595	842	7
en	440	668	451	679	595	842	7
Afganistán,	455	668	510	679	595	842	7
Irak	85	689	104	699	595	842	7
e	107	689	112	699	595	842	7
Irán	115	689	135	699	595	842	7
donde	138	689	167	699	595	842	7
se	170	689	180	699	595	842	7
han	183	689	200	699	595	842	7
utilizado	203	689	245	699	595	842	7
este	248	689	266	699	595	842	7
tipo	269	689	288	699	595	842	7
de	291	689	302	699	595	842	7
armas.	305	689	337	699	595	842	7
De	339	689	353	699	595	842	7
esta	356	689	375	699	595	842	7
forma,	378	689	409	699	595	842	7
es	412	689	422	699	595	842	7
como	425	689	452	699	595	842	7
las	455	689	468	699	595	842	7
patentes	471	689	510	699	595	842	7
en	85	709	96	720	595	842	7
biotecnología	99	709	165	720	595	842	7
se	168	709	178	720	595	842	7
han	181	709	198	720	595	842	7
concebido	201	709	250	720	595	842	7
tan	253	709	268	720	595	842	7
rentables	271	709	314	720	595	842	7
para	317	709	338	720	595	842	7
las	341	709	354	720	595	842	7
empresas	357	709	402	720	595	842	7
multinacionales.	405	709	484	720	595	842	7
Jorge	85	38	111	49	595	842	8
Alberto	114	38	151	49	595	842	8
López	154	38	184	49	595	842	8
Guzmán	187	38	227	49	595	842	8
99	492	38	504	49	595	842	8
Gráfico	85	88	121	97	595	842	8
3:	124	88	133	97	595	842	8
Porcentaje	136	88	183	97	595	842	8
de	186	88	196	97	595	842	8
los	199	88	212	97	595	842	8
sectores	215	88	250	97	595	842	8
donde	253	88	280	97	595	842	8
más	283	88	300	97	595	842	8
se	303	88	313	97	595	842	8
solicita	316	88	347	97	595	842	8
y	350	88	356	97	595	842	8
patentes	359	88	395	97	595	842	8
con	398	88	414	97	595	842	8
recursos	417	88	453	97	595	842	8
biológicos	456	88	502	97	595	842	8
o	505	88	510	97	595	842	8
genéticos	85	106	127	116	595	842	8
en	129	106	140	116	595	842	8
Colombia	143	106	186	116	595	842	8
(1993-2014).	189	106	246	116	595	842	8
%	140	147	151	163	595	842	8
DE	155	147	173	163	595	842	8
LOS	176	147	201	163	595	842	8
SECTORES	205	147	271	163	595	842	8
DONDE	275	147	324	163	595	842	8
MÁS	328	147	359	163	595	842	8
SE	363	147	378	163	595	842	8
SOLICITA	381	147	440	163	595	842	8
Y	444	147	452	163	595	842	8
PATENTA	163	167	221	182	595	842	8
CON	225	167	254	182	595	842	8
RECURSOS	258	167	328	182	595	842	8
BIOLÓGICOS	332	167	414	182	595	842	8
O	418	167	429	182	595	842	8
GENÉTICOS	168	186	244	202	595	842	8
EN	247	186	266	202	595	842	8
COLOMBIA	269	186	342	202	595	842	8
1993	346	186	379	202	595	842	8
-	382	186	387	202	595	842	8
2014	391	186	423	202	595	842	8
17,54	253	233	274	242	595	842	8
50,52	390	266	411	275	595	842	8
31,92	201	292	221	301	595	842	8
Biotecnología	197	391	247	400	595	842	8
Química	268	391	298	400	595	842	8
Farmacéutica	300	391	349	400	595	842	8
Química	370	391	400	400	595	842	8
Pura	402	391	419	400	595	842	8
Fuente:	85	427	118	436	595	842	8
Elaboración	120	427	169	436	595	842	8
propia	171	427	197	436	595	842	8
A	85	453	94	464	595	842	8
continuación	97	453	159	464	595	842	8
se	163	453	173	464	595	842	8
exponen	176	453	217	464	595	842	8
los	220	453	234	464	595	842	8
principales	238	453	290	464	595	842	8
elementos	294	453	342	464	595	842	8
con	346	453	363	464	595	842	8
los	366	453	380	464	595	842	8
que	384	453	401	464	595	842	8
se	405	453	415	464	595	842	8
forjan	418	453	447	464	595	842	8
patentes	450	453	489	464	595	842	8
con	493	453	510	464	595	842	8
recursos	85	474	125	484	595	842	8
biológicos	128	474	178	484	595	842	8
y	181	474	187	484	595	842	8
genéticos	190	474	235	484	595	842	8
en	238	474	249	484	595	842	8
Colombia.	252	474	302	484	595	842	8
El	305	474	316	484	595	842	8
problema	319	474	364	484	595	842	8
es	367	474	377	484	595	842	8
que	380	474	397	484	595	842	8
la	400	474	408	484	595	842	8
mayoría	411	474	450	484	595	842	8
de	453	474	465	484	595	842	8
las	468	474	481	484	595	842	8
veces	484	474	510	484	595	842	8
no	85	494	97	505	595	842	8
se	101	494	111	505	595	842	8
sabe	115	494	136	505	595	842	8
si	141	494	149	505	595	842	8
la	153	494	161	505	595	842	8
extracción	165	494	215	505	595	842	8
de	219	494	231	505	595	842	8
esos	235	494	255	505	595	842	8
elementos	259	494	308	505	595	842	8
causa	312	494	339	505	595	842	8
algún	343	494	369	505	595	842	8
impacto	373	494	412	505	595	842	8
o	416	494	422	505	595	842	8
repercusión	426	494	482	505	595	842	8
en	486	494	497	505	595	842	8
el	501	494	510	505	595	842	8
medio	85	515	115	526	595	842	8
ambiente	120	515	164	526	595	842	8
o	168	515	174	526	595	842	8
en	179	515	190	526	595	842	8
los	194	515	208	526	595	842	8
ecosistemas,	213	515	273	526	595	842	8
ya	278	515	289	526	595	842	8
que	294	515	311	526	595	842	8
el	315	515	324	526	595	842	8
proceso	329	515	366	526	595	842	8
de	371	515	382	526	595	842	8
investigación	386	515	450	526	595	842	8
no	455	515	467	526	595	842	8
se	472	515	482	526	595	842	8
pudo	486	515	510	526	595	842	8
determinar	85	536	137	547	595	842	8
la	140	536	149	547	595	842	8
región	152	536	182	547	595	842	8
de	185	536	197	547	595	842	8
donde	200	536	229	547	595	842	8
se	232	536	242	547	595	842	8
extrajeron	245	536	293	547	595	842	8
los	296	536	310	547	595	842	8
elementos.	314	536	365	547	595	842	8
Tabla	85	570	113	580	595	842	8
2:	118	570	127	580	595	842	8
Elementos	132	570	178	580	595	842	8
de	183	570	193	580	595	842	8
la	198	570	206	580	595	842	8
más	276	570	293	580	595	842	8
utilizados	298	570	341	580	595	842	8
para	346	570	365	580	595	842	8
modificar	370	570	412	580	595	842	8
o	417	570	423	580	595	842	8
gestar	428	570	454	580	595	842	8
patentes	459	570	495	580	595	842	8
en	500	570	510	580	595	842	8
Colombia	85	589	129	599	595	842	8
1993	131	589	153	599	595	842	8
–	156	587	162	599	595	842	8
2014.	164	589	189	599	595	842	8
Compuestos	89	624	148	635	595	842	8
orgánicos	151	624	198	635	595	842	8
naturales	201	624	244	635	595	842	8
Enzimas	89	642	130	653	595	842	8
o	133	642	139	653	595	842	8
catalizadores	142	642	205	653	595	842	8
biológicos	208	642	258	653	595	842	8
Hongos	89	660	126	671	595	842	8
Microorganismos	89	680	173	691	595	842	8
(bacterias)	176	680	227	691	595	842	8
Genes	89	700	119	711	595	842	8
Plantas	89	717	123	728	595	842	8
Células	89	734	125	745	595	842	8
Jorge	85	38	111	49	595	842	9
Alberto	114	38	151	49	595	842	9
López	154	38	184	49	595	842	9
Guzmán	187	38	227	49	595	842	9
100	492	38	510	49	595	842	9
Animales	89	90	135	100	595	842	9
Parásitos	89	107	132	117	595	842	9
Fuente:	85	122	118	131	595	842	9
Elaboración	120	122	169	131	595	842	9
propia	171	122	197	131	595	842	9
La	85	148	98	158	595	842	9
mayoría	102	148	141	158	595	842	9
de	145	148	156	158	595	842	9
productos	160	148	208	158	595	842	9
patentados	212	148	263	158	595	842	9
en	267	148	278	158	595	842	9
Colombia	283	148	330	158	595	842	9
son	334	148	351	158	595	842	9
fármacos	355	148	398	158	595	842	9
para	402	148	423	158	595	842	9
la	427	148	436	158	595	842	9
salud	440	148	465	158	595	842	9
humana,	469	148	510	158	595	842	9
productos	85	168	132	179	595	842	9
insecticidas,	138	168	197	179	595	842	9
herbicidas	202	168	252	179	595	842	9
y	257	168	263	179	595	842	9
fungicidas,	268	168	321	179	595	842	9
y	327	168	333	179	595	842	9
semillas	338	168	378	179	595	842	9
mejoradas	383	168	432	179	595	842	9
y	438	168	444	179	595	842	9
resistentes	449	168	499	179	595	842	9
a	505	168	510	179	595	842	9
plagas.	85	189	119	200	595	842	9
Tabla	85	217	113	227	595	842	9
3:	118	217	127	227	595	842	9
Principales	133	217	182	227	595	842	9
derivados	187	217	230	227	595	842	9
de	235	217	246	227	595	842	9
las	251	217	264	227	595	842	9
patentes	269	217	305	227	595	842	9
con	311	217	327	227	595	842	9
modificación	332	217	390	227	595	842	9
de	395	217	406	227	595	842	9
recursos	411	217	448	227	595	842	9
biologicos	453	217	499	227	595	842	9
o	505	217	510	227	595	842	9
geneticos	85	236	127	246	595	842	9
en	129	236	140	246	595	842	9
Colombia	143	236	186	246	595	842	9
1993	189	236	211	246	595	842	9
–	214	234	219	246	595	842	9
2014.	222	236	247	246	595	842	9
Antivirales	89	265	142	276	595	842	9
Antitumorales	89	283	157	294	595	842	9
Antibióticos	89	300	148	311	595	842	9
Fármacos	89	323	135	334	595	842	9
(Tratamiento	139	323	202	334	595	842	9
contra	205	323	235	334	595	842	9
el	239	323	248	334	595	842	9
Cáncer,	251	323	288	334	595	842	9
VIH,	292	323	316	334	595	842	9
herpes,	320	323	354	334	595	842	9
Osteoporosis,	358	323	424	334	595	842	9
Alzheimer,	427	323	481	334	595	842	9
Diabetes	485	323	527	334	595	842	9
Mellitus,	530	323	573	334	595	842	9
enfermedades	89	337	155	348	595	842	9
del	158	337	173	348	595	842	9
corazón),	176	337	221	348	595	842	9
Parkinson	224	337	272	348	595	842	9
Composiciones	89	367	163	378	595	842	9
para	166	367	186	378	595	842	9
el	189	367	198	378	595	842	9
cuidado	201	367	239	378	595	842	9
de	242	367	253	378	595	842	9
la	256	367	265	378	595	842	9
piel	268	367	286	378	595	842	9
Producción	89	397	143	407	595	842	9
de	146	397	158	407	595	842	9
insecticidas,	161	397	220	407	595	842	9
herbicidas,	223	397	275	407	595	842	9
fungicidas	278	397	328	407	595	842	9
Vacunas	89	418	130	429	595	842	9
Semillas	89	442	130	453	595	842	9
y	136	442	142	453	595	842	9
plantas	145	442	179	453	595	842	9
con	182	442	199	453	595	842	9
mayor	202	442	233	453	595	842	9
rendimiento	236	442	294	453	595	842	9
Virus	89	466	115	477	595	842	9
Fuente:	85	481	118	490	595	842	9
Elaboración	120	481	169	490	595	842	9
propia	171	481	197	490	595	842	9
Finalmente	85	513	139	524	595	842	9
en	145	513	157	524	595	842	9
la	163	513	172	524	595	842	9
tabla	178	513	201	524	595	842	9
4	208	513	214	524	595	842	9
se	220	513	230	524	595	842	9
presenta	237	513	277	524	595	842	9
la	283	513	292	524	595	842	9
información	298	513	357	524	595	842	9
completa	363	513	407	524	595	842	9
sobre	413	513	439	524	595	842	9
las	446	513	459	524	595	842	9
empresas	466	513	510	524	595	842	9
multinacionales	85	534	161	544	595	842	9
que	167	534	184	544	595	842	9
patentan	190	534	231	544	595	842	9
recursos	237	534	277	544	595	842	9
biológicos	283	534	333	544	595	842	9
y	339	534	345	544	595	842	9
genéticos	351	534	396	544	595	842	9
en	402	534	414	544	595	842	9
Colombia,	420	534	470	544	595	842	9
con	476	534	493	544	595	842	9
su	499	534	510	544	595	842	9
respectiva	85	554	134	565	595	842	9
casa	139	554	160	565	595	842	9
matriz,	165	554	199	565	595	842	9
los	204	554	218	565	595	842	9
porcentajes	223	554	278	565	595	842	9
del	283	554	298	565	595	842	9
total	303	554	324	565	595	842	9
revisado	330	554	370	565	595	842	9
(sin	375	554	393	565	595	842	9
contar	399	554	429	565	595	842	9
el	434	554	442	565	595	842	9
26,38	448	554	475	565	595	842	9
de	480	554	491	565	595	842	9
las	497	554	510	565	595	842	9
personas	85	575	127	586	595	842	9
naturales	134	575	177	586	595	842	9
(extranjeras	183	575	240	586	595	842	9
o	247	575	253	586	595	842	9
nacionales),	259	575	317	586	595	842	9
universidades	323	575	389	586	595	842	9
nacionales	396	575	447	586	595	842	9
y	453	575	459	586	595	842	9
empresas	465	575	510	586	595	842	9
nacionales).	85	596	143	607	595	842	9
De	149	596	163	607	595	842	9
igual	170	596	194	607	595	842	9
forma,	200	596	232	607	595	842	9
se	238	596	248	607	595	842	9
reseña	255	596	285	607	595	842	9
por	292	596	308	607	595	842	9
empresas	314	596	359	607	595	842	9
multinacionales	365	596	441	607	595	842	9
los	448	596	462	607	595	842	9
intereses	468	596	510	607	595	842	9
bioeconómicos	85	616	158	627	595	842	9
y	161	616	167	627	595	842	9
sus	170	616	185	627	595	842	9
derivados	188	616	235	627	595	842	9
desde	238	616	265	627	595	842	9
1993	268	616	292	627	595	842	9
a	295	616	300	627	595	842	9
2014.	303	616	330	627	595	842	9
En	120	651	134	662	595	842	9
consecuencia,	137	651	203	662	595	842	9
se	206	651	216	662	595	842	9
visibiliza	219	651	263	662	595	842	9
la	266	651	275	662	595	842	9
hegemonía	277	651	330	662	595	842	9
de	332	651	344	662	595	842	9
los	347	651	361	662	595	842	9
Estados	363	651	401	662	595	842	9
Unidos	404	651	438	662	595	842	9
de	441	651	452	662	595	842	9
América	455	651	496	662	595	842	9
en	499	651	510	662	595	842	9
relación	85	672	124	683	595	842	9
con	130	672	147	683	595	842	9
tener	154	672	178	683	595	842	9
en	184	672	196	683	595	842	9
su	202	672	213	683	595	842	9
territorio	219	672	262	683	595	842	9
la	268	672	277	683	595	842	9
mayor	283	672	314	683	595	842	9
parte	321	672	345	683	595	842	9
de	351	672	362	683	595	842	9
casas	369	672	394	683	595	842	9
matrices	401	672	441	683	595	842	9
de	448	672	459	683	595	842	9
empresas	466	672	510	683	595	842	9
multinacionales	85	692	161	703	595	842	9
que	169	692	186	703	595	842	9
patentan	194	692	235	703	595	842	9
con	243	692	260	703	595	842	9
recursos	268	692	308	703	595	842	9
biológicos	316	692	366	703	595	842	9
y	374	692	380	703	595	842	9
genéticos	387	692	433	703	595	842	9
en	441	692	452	703	595	842	9
Colombia,	460	692	510	703	595	842	9
principalmente	85	713	157	724	595	842	9
con	160	713	178	724	595	842	9
el	181	713	190	724	595	842	9
sector	193	713	222	724	595	842	9
de	225	713	237	724	595	842	9
la	240	713	249	724	595	842	9
química	252	713	291	724	595	842	9
farmacéutica,	294	713	359	724	595	842	9
que	363	713	380	724	595	842	9
es	384	713	394	724	595	842	9
uno	397	713	415	724	595	842	9
de	419	713	430	724	595	842	9
los	433	713	447	724	595	842	9
sectores	451	713	489	724	595	842	9
con	493	713	510	724	595	842	9
mayores	85	734	126	745	595	842	9
ganancias	129	734	176	745	595	842	9
a	180	734	185	745	595	842	9
nivel	188	734	212	745	595	842	9
mundial,	216	734	258	745	595	842	9
ya	262	734	273	745	595	842	9
que	276	734	293	745	595	842	9
tienen	297	734	326	745	595	842	9
la	330	734	338	745	595	842	9
posibilidad	342	734	395	745	595	842	9
de	398	734	410	745	595	842	9
brindar	413	734	448	745	595	842	9
tratamientos	451	734	510	745	595	842	9
Jorge	85	38	111	49	595	842	10
Alberto	114	38	151	49	595	842	10
López	154	38	184	49	595	842	10
Guzmán	187	38	227	49	595	842	10
101	492	38	510	49	595	842	10
a	85	88	90	99	595	842	10
las	97	88	110	99	595	842	10
enfermedades	117	88	183	99	595	842	10
que	189	88	207	99	595	842	10
existen	213	88	247	99	595	842	10
o	254	88	260	99	595	842	10
se	266	88	276	99	595	842	10
generan	282	88	320	99	595	842	10
en	327	88	338	99	595	842	10
diferentes	344	88	392	99	595	842	10
continentes,	398	88	456	99	595	842	10
utilizando	462	88	510	99	595	842	10
compuestos	85	108	142	119	595	842	10
orgánicos	146	108	193	119	595	842	10
y	197	108	203	119	595	842	10
demás,	207	108	241	119	595	842	10
para	245	108	266	119	595	842	10
derivar	270	108	304	119	595	842	10
antibióticos	309	108	365	119	595	842	10
y	369	108	375	119	595	842	10
antivirales,	379	108	432	119	595	842	10
entre	436	108	460	119	595	842	10
otros.	465	108	492	119	595	842	10
De	496	108	510	119	595	842	10
igual	85	129	109	140	595	842	10
forma,	113	129	145	140	595	842	10
Alemania,	150	129	199	140	595	842	10
España,	204	129	241	140	595	842	10
Suiza	246	129	272	140	595	842	10
y	277	129	283	140	595	842	10
Canadá	287	129	323	140	595	842	10
siguen	328	129	359	140	595	842	10
en	364	129	375	140	595	842	10
la	379	129	388	140	595	842	10
lista	392	129	412	140	595	842	10
de	417	129	428	140	595	842	10
países	433	129	462	140	595	842	10
donde	467	129	496	140	595	842	10
se	500	129	510	140	595	842	10
encuentra	85	150	132	161	595	842	10
gran	134	150	156	161	595	842	10
parte	158	150	182	161	595	842	10
de	185	150	196	161	595	842	10
las	198	150	212	161	595	842	10
casas	214	150	240	161	595	842	10
matrices	242	150	283	161	595	842	10
de	285	150	297	161	595	842	10
las	299	150	313	161	595	842	10
empresas	315	150	360	161	595	842	10
multinacionales	362	150	438	161	595	842	10
que	441	150	458	161	595	842	10
investigan	461	150	510	161	595	842	10
y	85	171	91	181	595	842	10
patentan	95	171	136	181	595	842	10
con	140	171	158	181	595	842	10
recursos	162	171	202	181	595	842	10
derivados	206	171	253	181	595	842	10
de	257	171	269	181	595	842	10
Colombia.	273	171	323	181	595	842	10
Estos	328	171	354	181	595	842	10
países	358	171	387	181	595	842	10
al	392	171	400	181	595	842	10
igual	404	171	428	181	595	842	10
que	433	171	450	181	595	842	10
los	454	171	468	181	595	842	10
Estados	473	171	510	181	595	842	10
Unidos	85	191	120	202	595	842	10
de	126	191	138	202	595	842	10
América	144	191	186	202	595	842	10
se	192	191	202	202	595	842	10
caracterizan	209	191	267	202	595	842	10
porque	274	191	307	202	595	842	10
su	314	191	324	202	595	842	10
sector	331	191	360	202	595	842	10
predominante	367	191	433	202	595	842	10
es	439	191	450	202	595	842	10
la	456	191	465	202	595	842	10
química	472	191	510	202	595	842	10
farmacéutica,	85	212	150	223	595	842	10
de	153	212	164	223	595	842	10
igual	166	212	190	223	595	842	10
forma	193	212	222	223	595	842	10
utilizan	224	212	260	223	595	842	10
compuestos	263	212	320	223	595	842	10
orgánicos,	322	212	372	223	595	842	10
hongos	374	212	409	223	595	842	10
y	412	212	418	223	595	842	10
plantas,	420	212	457	223	595	842	10
entre	460	212	484	223	595	842	10
otros	486	212	510	223	595	842	10
en	85	233	96	243	595	842	10
busca	103	233	130	243	595	842	10
de	136	233	148	243	595	842	10
gestar	154	233	182	243	595	842	10
antibióticos,	189	233	248	243	595	842	10
compuestos	254	233	311	243	595	842	10
fungicidas	317	233	367	243	595	842	10
y	373	233	379	243	595	842	10
producción	385	233	439	243	595	842	10
de	446	233	457	243	595	842	10
proteínas.	463	233	510	243	595	842	10
Además,	85	253	127	264	595	842	10
se	135	253	145	264	595	842	10
encuentran	152	253	205	264	595	842	10
países	212	253	241	264	595	842	10
como	249	253	275	264	595	842	10
Reino	283	253	311	264	595	842	10
Unido,	319	253	352	264	595	842	10
Japón,	359	253	390	264	595	842	10
Francia,	397	253	436	264	595	842	10
India,	444	253	471	264	595	842	10
Brasil,	479	253	510	264	595	842	10
Argentina,	85	274	136	285	595	842	10
Bélgica,	139	274	179	285	595	842	10
Países	182	274	212	285	595	842	10
Bajos,	215	274	245	285	595	842	10
Israel,	249	274	278	285	595	842	10
Italia,	281	274	309	285	595	842	10
Cuba,	312	274	340	285	595	842	10
Corea	343	274	372	285	595	842	10
del	375	274	390	285	595	842	10
Sur,	393	274	413	285	595	842	10
Sudáfrica,	416	274	465	285	595	842	10
Hungría,	468	274	510	285	595	842	10
Dinamarca	85	295	138	306	595	842	10
y	142	295	148	306	595	842	10
Malasia,	151	295	192	306	595	842	10
donde	196	295	225	306	595	842	10
es	229	295	239	306	595	842	10
la	242	295	251	306	595	842	10
química	255	295	293	306	595	842	10
farmacéutica	297	295	359	306	595	842	10
y	363	295	369	306	595	842	10
la	372	295	381	306	595	842	10
biotecnología	385	295	450	306	595	842	10
los	454	295	468	306	595	842	10
sectores	472	295	510	306	595	842	10
predominantes,	85	315	159	326	595	842	10
que	163	315	181	326	595	842	10
utilizan	185	315	221	326	595	842	10
compuestos	226	315	283	326	595	842	10
orgánicos,	287	315	337	326	595	842	10
genes,	342	315	372	326	595	842	10
microorganismos,	377	315	463	326	595	842	10
enzimas,	468	315	510	326	595	842	10
genes,	85	336	115	347	595	842	10
plantas,	120	336	157	347	595	842	10
animales,	161	336	207	347	595	842	10
entre	212	336	236	347	595	842	10
otros,	240	336	267	347	595	842	10
en	272	336	283	347	595	842	10
busca	288	336	315	347	595	842	10
de	319	336	331	347	595	842	10
generar	335	336	371	347	595	842	10
diferentes	376	336	423	347	595	842	10
fármacos	428	336	472	347	595	842	10
para	476	336	497	347	595	842	10
el	501	336	510	347	595	842	10
tratamiento	85	357	140	368	595	842	10
de	151	357	162	368	595	842	10
enfermedades,	174	357	243	368	595	842	10
compuestos	255	357	312	368	595	842	10
fungicidas,	323	357	376	368	595	842	10
herbicidas,	387	357	440	368	595	842	10
insecticidas,	451	357	510	368	595	842	10
tratamientos	85	378	144	388	595	842	10
y	148	378	154	388	595	842	10
métodos,	158	378	202	388	595	842	10
entre	206	378	230	388	595	842	10
otros.	233	378	260	388	595	842	10
En	264	378	278	388	595	842	10
este	281	378	300	388	595	842	10
contexto,	304	378	348	388	595	842	10
es	352	378	362	388	595	842	10
como	366	378	393	388	595	842	10
como	397	378	423	388	595	842	10
se	427	378	437	388	595	842	10
vislumbra	441	378	489	388	595	842	10
una	493	378	510	388	595	842	10
geopolítica	85	398	138	409	595	842	10
de	141	398	153	409	595	842	10
la	156	398	164	409	595	842	10
biodiversidad:	167	398	236	409	595	842	10
el	239	398	248	409	595	842	10
caso	251	398	272	409	595	842	10
de	275	398	286	409	595	842	10
las	289	398	303	409	595	842	10
patentes	306	398	345	409	595	842	10
en	348	398	359	409	595	842	10
Colombia.	362	398	413	409	595	842	10
Jorge	71	38	97	49	792	612	11
Alberto	100	38	136	49	792	612	11
López	139	38	169	49	792	612	11
Guzmán	172	38	213	49	792	612	11
102	477	38	495	49	792	612	11
Tabla	179	88	209	99	792	612	11
4:	212	88	222	99	792	612	11
Geopolítica	225	88	281	99	792	612	11
de	284	88	295	99	792	612	11
la	298	88	307	99	792	612	11
biodiversidad:	310	88	378	99	792	612	11
el	381	88	390	99	792	612	11
caso	393	88	414	99	792	612	11
de	417	88	429	99	792	612	11
las	432	88	445	99	792	612	11
patentes	448	88	487	99	792	612	11
en	490	88	502	99	792	612	11
Colombia	505	88	552	99	792	612	11
1993	555	88	579	99	792	612	11
–	582	86	588	99	792	612	11
2014	591	88	615	99	792	612	11
País	99	112	120	123	792	612	11
Empresa(s)	166	112	225	123	792	612	11
o	228	112	234	123	792	612	11
universidad(es)	237	112	315	123	792	612	11
	152	207	163	220	792	612	11
Estados	76	210	116	221	792	612	11
Unidos	76	225	112	235	792	612	11
de	131	225	144	235	792	612	11
	152	221	163	234	792	612	11
	152	234	163	248	792	612	11
América	76	239	120	250	792	612	11
	152	248	163	261	792	612	11
	152	262	163	275	792	612	11
	152	276	163	289	792	612	11
	152	290	163	303	792	612	11
	152	303	163	317	792	612	11
	152	317	163	330	792	612	11
	152	331	163	344	792	612	11
	152	345	163	358	792	612	11
	152	359	163	372	792	612	11
	152	372	163	386	792	612	11
	152	386	163	399	792	612	11
	152	400	163	413	792	612	11
	152	414	163	427	792	612	11
	152	428	163	441	792	612	11
	152	441	163	455	792	612	11
	152	455	163	469	792	612	11
Eli	170	209	184	220	792	612	11
Lilly	187	209	210	220	792	612	11
And	213	209	234	220	792	612	11
Company	237	209	284	220	792	612	11
Pfizer	170	223	199	234	792	612	11
INC	202	223	222	234	792	612	11
Colgate	170	237	207	248	792	612	11
-	210	237	214	248	792	612	11
Palmolive	217	237	266	248	792	612	11
Company	269	237	316	248	792	612	11
DuPont	170	251	207	262	792	612	11
Corporation	210	251	268	262	792	612	11
Merck	170	265	201	275	792	612	11
&	204	265	214	275	792	612	11
Co.,	217	265	237	275	792	612	11
INC	240	265	260	275	792	612	11
Dow	170	278	193	289	792	612	11
AgroSciences	196	278	263	289	792	612	11
LLC	266	278	289	289	792	612	11
Phillips	170	292	207	303	792	612	11
Petroleum	210	292	259	303	792	612	11
Company	262	292	309	303	792	612	11
The	170	306	189	317	792	612	11
Procter	191	306	226	317	792	612	11
&	228	306	238	317	792	612	11
Gamble	240	306	278	317	792	612	11
Company	281	306	328	317	792	612	11
The	170	320	189	331	792	612	11
Quaker	192	320	227	331	792	612	11
Oats	230	320	252	331	792	612	11
Company	255	320	302	331	792	612	11
Wyeth	170	334	202	344	792	612	11
LLC	205	334	227	344	792	612	11
ns	170	347	181	358	792	612	11
Johnson	170	361	210	372	792	612	11
&	213	361	222	372	792	612	11
Johnson	225	361	264	372	792	612	11
American	170	375	217	386	792	612	11
Cyanamid	220	375	270	386	792	612	11
Company	273	375	319	386	792	612	11
Sugen,	170	389	203	400	792	612	11
INC	206	389	227	400	792	612	11
CPC	170	403	193	413	792	612	11
International	196	403	257	413	792	612	11
INC.	260	403	283	413	792	612	11
Agouron	170	416	213	427	792	612	11
Pharmaceuticals,	216	416	297	427	792	612	11
INC	300	416	321	427	792	612	11
Warner	170	430	206	441	792	612	11
Lambert	209	430	250	441	792	612	11
Company	253	430	299	441	792	612	11
Abbott	170	444	203	455	792	612	11
Laboratories	207	444	267	455	792	612	11
Emergent	170	458	217	469	792	612	11
Product	221	458	258	469	792	612	11
Development	263	458	328	469	792	612	11
Gaithersburg	170	472	233	482	792	612	11
INC	236	472	256	482	792	612	11
	152	483	163	496	792	612	11
Rohm	170	485	199	496	792	612	11
And	202	485	223	496	792	612	11
Haas	226	485	250	496	792	612	11
Company	253	485	300	496	792	612	11
	152	497	163	510	792	612	11
Research	170	499	214	510	792	612	11
&	234	499	243	510	792	612	11
Development	263	499	328	510	792	612	11
Institute,	170	513	212	524	792	612	11
INC	215	513	236	524	792	612	11
%	355	112	367	123	792	612	11
%	401	112	413	123	792	612	11
de	416	112	428	123	792	612	11
sector(es	339	127	384	138	792	612	11
patente	396	127	434	138	792	612	11
)	359	142	363	152	792	612	11
s	403	142	408	153	792	612	11
del	411	142	426	153	792	612	11
total	403	157	426	167	792	612	11
revisad	396	171	433	182	792	612	11
o	412	186	418	197	792	612	11
Química	339	210	380	220	792	612	11
Farmacé	339	224	380	235	792	612	11
utica:	339	239	365	250	792	612	11
14,73	339	254	366	265	792	612	11
Biotecno	339	300	382	311	792	612	11
logía:	339	315	366	326	792	612	11
14,03	339	330	366	340	792	612	11
Química	339	376	380	386	792	612	11
Pura:	339	391	364	401	792	612	11
3,15	339	405	360	416	792	612	11
31,92	395	209	422	220	792	612	11
Compuestos	458	112	520	123	792	612	11
utilizados	451	127	500	138	792	612	11
de	503	127	515	138	792	612	11
la	518	127	527	138	792	612	11
biodiversidad	454	142	524	152	792	612	11
	443	207	453	220	792	612	11
Compuestos	461	209	520	220	792	612	11
orgánicos	461	223	507	234	792	612	11
naturales.	461	237	507	248	792	612	11
	443	248	453	261	792	612	11
Enzimas	461	251	502	262	792	612	11
o	527	251	533	262	792	612	11
catalizadores	461	265	523	275	792	612	11
biológicos	461	278	511	289	792	612	11
	443	290	453	303	792	612	11
Hongos	461	292	498	303	792	612	11
	443	303	453	317	792	612	11
Microorganis	461	306	525	317	792	612	11
mos	461	320	481	331	792	612	11
como	507	320	533	331	792	612	11
bacterias	461	334	503	344	792	612	11
	443	345	453	358	792	612	11
Genes	461	347	491	358	792	612	11
	443	359	453	372	792	612	11
Plantas	461	361	495	372	792	612	11
	443	372	453	386	792	612	11
Celulas	461	375	497	386	792	612	11
	443	386	453	399	792	612	11
Animales	461	389	507	400	792	612	11
Productos	550	112	602	123	792	612	11
derivados	551	127	601	138	792	612	11
	542	207	553	220	792	612	11
	542	221	553	234	792	612	11
	542	234	553	248	792	612	11
	542	248	553	261	792	612	11
	542	290	553	303	792	612	11
	542	303	553	317	792	612	11
	542	331	553	344	792	612	11
	542	345	553	358	792	612	11
	542	359	553	372	792	612	11
Antivirales	560	209	613	220	792	612	11
Antitumorales	560	223	629	234	792	612	11
Antibióticos	560	237	619	248	792	612	11
Fármacos	560	251	607	262	792	612	11
para	610	251	631	262	792	612	11
el	635	251	644	262	792	612	11
tratamiento	648	251	702	262	792	612	11
de	706	251	718	262	792	612	11
cáncer,	560	265	594	275	792	612	11
VIH,	626	265	651	275	792	612	11
herpes,	683	265	717	275	792	612	11
osteoporosis,	560	278	623	289	792	612	11
alzheimer.	626	278	676	289	792	612	11
Producción	560	292	615	303	792	612	11
de	618	292	629	303	792	612	11
proteínas.	632	292	679	303	792	612	11
Producción	560	306	615	317	792	612	11
de	631	306	642	317	792	612	11
insecticidas,	658	306	718	317	792	612	11
herbicidas.	560	320	612	331	792	612	11
Vacunas	560	334	601	344	792	612	11
Semillas	560	347	601	358	792	612	11
con	604	347	622	358	792	612	11
mayor	625	347	655	358	792	612	11
rendimiento	658	347	716	358	792	612	11
Composición	560	361	624	372	792	612	11
para	628	361	648	372	792	612	11
el	652	361	661	372	792	612	11
cuidado	664	361	702	372	792	612	11
de	706	361	717	372	792	612	11
la	560	375	569	386	792	612	11
piel.	572	375	593	386	792	612	11
Jorge	71	38	97	49	792	612	12
Alberto	100	38	136	49	792	612	12
López	139	38	169	49	792	612	12
Guzmán	172	38	213	49	792	612	12
	152	86	163	99	792	612	12
	152	99	163	113	792	612	12
	152	113	163	126	792	612	12
	152	127	163	140	792	612	12
	152	141	163	154	792	612	12
	152	155	163	168	792	612	12
	152	168	163	182	792	612	12
	152	182	163	195	792	612	12
	152	196	163	209	792	612	12
	152	210	163	223	792	612	12
	152	224	163	237	792	612	12
	152	251	163	264	792	612	12
	152	279	163	292	792	612	12
	152	306	163	320	792	612	12
	152	320	163	333	792	612	12
	152	334	163	347	792	612	12
Alemania	76	406	125	417	792	612	12
	152	389	163	402	792	612	12
	152	404	163	417	792	612	12
	152	417	163	431	792	612	12
	152	431	163	444	792	612	12
	152	445	163	458	792	612	12
	152	459	163	472	792	612	12
	152	486	163	500	792	612	12
Western	170	88	210	99	792	612	12
Production	213	88	266	99	792	612	12
Corporation	269	88	327	99	792	612	12
ABR	170	102	195	113	792	612	12
LLC	198	102	220	113	792	612	12
Bristol-Myers	170	116	237	127	792	612	12
Squibb	240	116	274	127	792	612	12
Company	277	116	324	127	792	612	12
Monsanto	170	130	218	140	792	612	12
Technology	221	130	279	140	792	612	12
LLC	281	130	304	140	792	612	12
Stoller	170	143	202	154	792	612	12
Enterprises,	205	143	262	154	792	612	12
INC	265	143	286	154	792	612	12
Schering-Plough	170	157	251	168	792	612	12
LTD	254	157	277	168	792	612	12
Transtech	170	171	217	182	792	612	12
Pharma,	220	171	260	182	792	612	12
INC	263	171	284	182	792	612	12
Amylin	170	185	207	196	792	612	12
Pharmaceuticals,	210	185	291	196	792	612	12
INC	294	185	315	196	792	612	12
Chevron	170	199	211	209	792	612	12
U.S.A.	214	199	247	209	792	612	12
INC	250	199	271	209	792	612	12
Yale	170	212	193	223	792	612	12
University	196	212	246	223	792	612	12
The	170	226	189	237	792	612	12
Regents	192	226	230	237	792	612	12
of	233	226	243	237	792	612	12
the	246	226	261	237	792	612	12
University	264	226	315	237	792	612	12
of	317	226	327	237	792	612	12
California	170	240	219	251	792	612	12
University	170	254	221	265	792	612	12
of	234	254	244	265	792	612	12
Massachusetts	258	254	328	265	792	612	12
Qteros,	170	268	205	278	792	612	12
INC.	208	268	232	278	792	612	12
Joule	170	281	196	292	792	612	12
Unlimited	204	281	252	292	792	612	12
Technologies,	260	281	328	292	792	612	12
INC.	170	295	194	306	792	612	12
Algenol	170	309	209	320	792	612	12
Biofuels	212	309	252	320	792	612	12
INC	255	309	276	320	792	612	12
Auburn	170	323	207	334	792	612	12
University	210	323	261	334	792	612	12
United	170	337	203	347	792	612	12
States	211	337	240	347	792	612	12
of	249	337	259	347	792	612	12
America	268	337	309	347	792	612	12
as	317	337	327	347	792	612	12
represented	170	350	225	361	792	612	12
by	230	350	243	361	792	612	12
the	247	350	262	361	792	612	12
Secretary	267	350	313	361	792	612	12
of	317	350	328	361	792	612	12
Agriculture	170	364	225	375	792	612	12
the	238	364	253	375	792	612	12
Ohio	266	364	290	375	792	612	12
State	304	364	328	375	792	612	12
University	170	378	221	389	792	612	12
Research	224	378	268	389	792	612	12
Foundation	271	378	325	389	792	612	12
Marrone	170	392	211	403	792	612	12
Bio	214	392	232	403	792	612	12
Innovations,	235	392	294	403	792	612	12
INC	297	392	318	403	792	612	12
Bayer	170	406	199	417	792	612	12
AG	202	406	219	417	792	612	12
Química	339	406	380	417	792	612	12
BASF	170	420	200	431	792	612	12
Pura:	339	421	364	432	792	612	12
Boehringer	170	434	224	445	792	612	12
Ingelheim	227	434	276	445	792	612	12
7,71	339	436	360	447	792	612	12
Hoechst	170	448	209	458	792	612	12
Aktiengesellschaft	212	448	302	458	792	612	12
Merck	170	461	201	472	792	612	12
Patent	209	461	239	472	792	612	12
Geselschaft	247	461	303	472	792	612	12
Mit	310	461	328	472	792	612	12
Beschrankter	170	475	233	486	792	612	12
Haftung	236	475	276	486	792	612	12
Abbvie	170	489	205	500	792	612	12
Deutschland	212	489	272	500	792	612	12
GmbH	279	489	311	500	792	612	12
&	318	489	328	500	792	612	12
CO.KG	170	503	207	514	792	612	12
103	477	38	495	49	792	612	12
15,78	395	406	422	417	792	612	12
	443	404	453	417	792	612	12
Compuestos	461	406	520	417	792	612	12
orgánicos	461	420	507	431	792	612	12
naturales	461	434	504	445	792	612	12
	443	445	453	458	792	612	12
Plantas	461	448	495	458	792	612	12
	443	459	453	472	792	612	12
Microorganis	461	461	525	472	792	612	12
mos	461	475	481	486	792	612	12
	443	486	453	500	792	612	12
Hongos	461	489	498	500	792	612	12
	542	404	553	417	792	612	12
Antibióticos	560	406	619	417	792	612	12
	542	417	553	431	792	612	12
Antivirales	560	420	613	431	792	612	12
	542	431	553	444	792	612	12
Fármacos	560	434	607	445	792	612	12
para	610	434	630	445	792	612	12
el	633	434	642	445	792	612	12
tratamiento	645	434	700	445	792	612	12
del	703	434	717	445	792	612	12
cáncer	560	448	591	458	792	612	12
	542	459	553	472	792	612	12
Plantas	560	461	595	472	792	612	12
resistentes	628	461	678	472	792	612	12
a	712	461	718	472	792	612	12
enfermedades	560	475	626	486	792	612	12
	542	486	553	500	792	612	12
Vacunas	560	489	601	500	792	612	12
Jorge	71	38	97	49	792	612	13
Alberto	100	38	136	49	792	612	13
López	139	38	169	49	792	612	13
Guzmán	172	38	213	49	792	612	13
104	477	38	495	49	792	612	13
	152	86	163	99	792	612	13
Grünenthal	170	88	224	99	792	612	13
GmbH	227	88	260	99	792	612	13
Biotecno	339	88	382	99	792	612	13
	152	99	163	113	792	612	13
Hoechst	170	102	209	113	792	612	13
Schering	212	102	254	113	792	612	13
Agrevo	257	102	293	113	792	612	13
GmbH	295	102	328	113	792	612	13
logía:	339	103	366	114	792	612	13
	152	113	163	126	792	612	13
Steigerwald	170	116	227	127	792	612	13
Arzneimittelweerk	238	116	328	127	792	612	13
4,56	339	118	360	129	792	612	13
GmbH	170	130	203	140	792	612	13
	542	86	553	99	792	612	13
Compuestos	560	88	619	99	792	612	13
fungicidas	560	102	610	113	792	612	13
herbicidas,	665	88	718	99	792	612	13
Química	339	164	380	175	792	612	13
Farmacé	339	179	380	190	792	612	13
utica:	339	194	365	204	792	612	13
3,50	339	208	360	219	792	612	13
España	76	255	114	266	792	612	13
	152	252	163	265	792	612	13
	152	266	163	279	792	612	13
	152	280	163	293	792	612	13
	152	294	163	307	792	612	13
	152	307	163	321	792	612	13
Almirall,	170	255	214	266	792	612	13
S.A	217	255	235	266	792	612	13
Prohosa	170	269	209	279	792	612	13
LTDA	212	269	244	279	792	612	13
Laboratories	170	282	231	293	792	612	13
Serono	234	282	268	293	792	612	13
S.A	271	282	289	293	792	612	13
Polichem	170	296	215	307	792	612	13
S.A	218	296	237	307	792	612	13
Macrofitas,	170	310	225	321	792	612	13
S.L	228	310	245	321	792	612	13
Química	339	255	380	266	792	612	13
Farmacé	339	270	380	281	792	612	13
utica:	339	285	365	295	792	612	13
1,05	339	299	360	310	792	612	13
2,10	395	255	416	266	792	612	13
	443	252	453	265	792	612	13
Hongos	461	255	498	266	792	612	13
	542	252	553	265	792	612	13
Compuestos	560	255	619	266	792	612	13
fungicidas	622	255	672	266	792	612	13
4,21	395	376	416	386	792	612	13
	443	373	453	386	792	612	13
Compuestos	461	376	520	386	792	612	13
	542	373	553	386	792	612	13
Producción	560	376	615	386	792	612	13
de	618	376	629	386	792	612	13
proteínas	632	376	676	386	792	612	13
orgánicos	461	389	507	400	792	612	13
	542	387	553	400	792	612	13
Tejidos	560	389	596	400	792	612	13
vegetales	599	389	643	400	792	612	13
naturales	461	403	504	414	792	612	13
	443	414	453	428	792	612	13
Microorganis	461	417	525	428	792	612	13
mos	461	431	481	442	792	612	13
como	507	431	533	442	792	612	13
bacterias	461	445	503	455	792	612	13
	443	456	453	469	792	612	13
Plantas	461	458	495	469	792	612	13
Biotecno	339	322	382	333	792	612	13
logía:	339	337	366	348	792	612	13
1,05	339	352	360	363	792	612	13
Suiza	76	376	104	387	792	612	13
	152	373	163	386	792	612	13
	152	387	163	400	792	612	13
	152	401	163	414	792	612	13
	152	414	163	428	792	612	13
	152	428	163	441	792	612	13
Novartis	170	376	211	386	792	612	13
AG	214	376	232	386	792	612	13
Biotecno	339	376	382	386	792	612	13
Société	170	389	205	400	792	612	13
Des	208	389	227	400	792	612	13
Produits	230	389	270	400	792	612	13
Nestlé	273	389	303	400	792	612	13
S.A.	306	389	328	400	792	612	13
logía:	339	391	366	401	792	612	13
Syngenta	170	403	215	414	792	612	13
Participations	218	403	284	414	792	612	13
AG	287	403	304	414	792	612	13
2,10	339	405	360	416	792	612	13
Nestec	170	417	203	428	792	612	13
S.A	206	417	224	428	792	612	13
Synthes	170	431	208	442	792	612	13
GmbH	211	431	244	442	792	612	13
Química	339	451	380	462	792	612	13
Pura:	339	466	364	477	792	612	13
1,40	339	481	360	492	792	612	13
Jorge	71	38	97	49	792	612	14
Alberto	100	38	136	49	792	612	14
López	139	38	169	49	792	612	14
Guzmán	172	38	213	49	792	612	14
105	477	38	495	49	792	612	14
Química	339	88	380	99	792	612	14
Farmacé	339	103	380	114	792	612	14
utica:	339	118	365	129	792	612	14
0,70	339	133	360	144	792	612	14
Canada	76	156	116	167	792	612	14
	152	154	163	167	792	612	14
	152	167	163	181	792	612	14
	152	181	163	194	792	612	14
	152	195	163	208	792	612	14
	152	209	163	222	792	612	14
Les	170	156	187	167	792	612	14
Laboratories	190	156	251	167	792	612	14
Aeterna	254	156	292	167	792	612	14
INC	295	156	316	167	792	612	14
Isotechnika	170	170	225	181	792	612	14
INC	228	170	249	181	792	612	14
Codena	170	184	207	195	792	612	14
INC	210	184	230	195	792	612	14
Xenon	170	198	202	208	792	612	14
Pharmaceuticals	205	198	284	208	792	612	14
INC	287	198	307	208	792	612	14
Pioneer	170	211	207	222	792	612	14
Hi-Bred	215	211	254	222	792	612	14
Internartional	262	211	328	222	792	612	14
INC	170	225	191	236	792	612	14
Química	339	156	380	167	792	612	14
Farmacé	339	171	380	182	792	612	14
utica:	339	186	365	197	792	612	14
1,05	339	201	360	212	792	612	14
1,75	395	156	416	167	792	612	14
	443	154	453	167	792	612	14
Plantas	461	156	495	167	792	612	14
	542	154	553	167	792	612	14
Extractos	560	156	605	167	792	612	14
de	608	156	620	167	792	612	14
plantas	623	156	657	167	792	612	14
	542	167	553	181	792	612	14
Extractos	560	170	605	181	792	612	14
de	608	170	620	181	792	612	14
cartílago	623	170	664	181	792	612	14
de	667	170	679	181	792	612	14
tiburón	682	170	717	181	792	612	14
4,56	395	376	416	386	792	612	14
	443	373	453	386	792	612	14
Compuestos	461	376	520	386	792	612	14
orgánicos	461	389	507	400	792	612	14
naturales	461	403	504	414	792	612	14
	443	414	453	428	792	612	14
Enzimas	461	417	502	428	792	612	14
o	527	417	533	428	792	612	14
catalizadores	461	431	523	442	792	612	14
biológicos	461	445	511	455	792	612	14
	443	456	453	469	792	612	14
Hormonas	461	458	511	469	792	612	14
	443	470	453	483	792	612	14
Microorganis	461	472	525	483	792	612	14
mos	461	486	481	497	792	612	14
	542	373	553	386	792	612	14
	542	387	553	400	792	612	14
	542	401	553	414	792	612	14
	542	414	553	428	792	612	14
Química	339	247	380	258	792	612	14
Pura:	339	262	364	273	792	612	14
0,35	339	276	360	287	792	612	14
Biotecno	339	322	382	333	792	612	14
logía:	339	337	366	348	792	612	14
0,35	339	352	360	363	792	612	14
Reino	76	376	106	387	792	612	14
Unido	109	376	141	387	792	612	14
	152	373	163	386	792	612	14
GlaxoSmithKline	170	376	255	386	792	612	14
	152	387	163	400	792	612	14
The	170	389	189	400	792	612	14
Wllcome	209	389	253	400	792	612	14
Foundation	273	389	328	400	792	612	14
Limited	170	403	208	414	792	612	14
	152	414	163	428	792	612	14
Zeneca	170	417	205	428	792	612	14
	152	428	163	441	792	612	14
GW	170	431	190	442	792	612	14
Pharma	197	431	234	442	792	612	14
Limited	241	431	279	442	792	612	14
Otsuka	294	431	328	442	792	612	14
Pharmaceutical	170	445	244	455	792	612	14
CO.,	247	445	270	455	792	612	14
Limited	273	445	311	455	792	612	14
Química	339	376	380	386	792	612	14
Farmacé	339	391	380	401	792	612	14
utica:	339	405	365	416	792	612	14
2,80	339	420	360	431	792	612	14
Biotecno	339	466	382	477	792	612	14
logía:	339	481	366	492	792	612	14
1,75	339	496	360	507	792	612	14
Sales	560	376	585	386	792	612	14
Fármacos	560	389	607	400	792	612	14
Producción	560	403	615	414	792	612	14
de	618	403	629	414	792	612	14
proteínas	632	403	676	414	792	612	14
Vacunas	560	417	601	428	792	612	14
Jorge	71	38	97	49	792	612	15
Alberto	100	38	136	49	792	612	15
López	139	38	169	49	792	612	15
Guzmán	172	38	213	49	792	612	15
Japón	76	88	108	99	792	612	15
	152	86	163	99	792	612	15
Japan	170	88	197	99	792	612	15
Tobacco	200	88	242	99	792	612	15
INC	245	88	265	99	792	612	15
	152	99	163	113	792	612	15
Nihon	170	102	200	113	792	612	15
Nohyaku	203	102	247	113	792	612	15
CO.,	250	102	273	113	792	612	15
LTD	276	102	299	113	792	612	15
	152	113	163	126	792	612	15
Mitsubishi	170	116	221	127	792	612	15
Tanabe	239	116	274	127	792	612	15
Pharma	291	116	328	127	792	612	15
Corporation	170	130	228	140	792	612	15
	152	141	163	154	792	612	15
Incorporated	170	143	231	154	792	612	15
Administrative	256	143	328	154	792	612	15
Agency	170	157	207	168	792	612	15
National	219	157	260	168	792	612	15
Agriculture	272	157	328	168	792	612	15
And	170	171	191	182	792	612	15
Food	225	171	249	182	792	612	15
Research	284	171	328	182	792	612	15
Organization	170	185	233	196	792	612	15
Suntory	239	185	277	196	792	612	15
Holdings	283	185	328	196	792	612	15
Limited	170	199	208	209	792	612	15
106	477	38	495	49	792	612	15
Química	339	88	380	99	792	612	15
Farmacé	339	103	380	114	792	612	15
utica:	339	118	365	129	792	612	15
0,70	339	133	360	144	792	612	15
1,40	395	88	416	99	792	612	15
	443	86	453	99	792	612	15
Compuestos	461	88	520	99	792	612	15
orgánicos	461	102	507	113	792	612	15
naturales	461	116	504	127	792	612	15
	443	127	453	140	792	612	15
Parasitos	461	130	504	140	792	612	15
	443	141	453	154	792	612	15
Plantas	461	143	495	154	792	612	15
	542	86	553	99	792	612	15
Fármacos	560	88	607	99	792	612	15
para	610	88	631	99	792	612	15
el	635	88	644	99	792	612	15
tratamiento	648	88	702	99	792	612	15
de	706	88	718	99	792	612	15
enfermedades	560	102	626	113	792	612	15
como	632	102	659	113	792	612	15
la	664	102	673	113	792	612	15
diabetes	678	102	717	113	792	612	15
mellitus	560	116	599	127	792	612	15
	542	127	553	140	792	612	15
Compuestos	560	130	619	140	792	612	15
de	622	130	634	140	792	612	15
insecticidas	637	130	693	140	792	612	15
2,10	395	307	416	318	792	612	15
	443	305	453	318	792	612	15
Genes	461	307	491	318	792	612	15
	542	305	553	318	792	612	15
Compuestos	560	307	619	318	792	612	15
herbicidas	622	307	672	318	792	612	15
	443	319	453	332	792	612	15
Enzimas	461	321	502	332	792	612	15
o	527	321	533	332	792	612	15
	542	319	553	332	792	612	15
Tratamiento	560	321	619	332	792	612	15
de	629	321	640	332	792	612	15
enfermedades	651	321	717	332	792	612	15
catalizadores	461	335	523	346	792	612	15
como	560	335	587	346	792	612	15
en	590	335	601	346	792	612	15
el	604	335	613	346	792	612	15
corazón	616	335	654	346	792	612	15
biológicos	461	349	511	360	792	612	15
	443	360	453	373	792	612	15
Animales	461	363	507	373	792	612	15
	443	374	453	387	792	612	15
Plantas	461	376	495	387	792	612	15
1,05	395	451	416	462	792	612	15
	443	448	453	462	792	612	15
Microorganis	461	451	525	462	792	612	15
mo	461	465	476	476	792	612	15
	443	476	453	489	792	612	15
Plantas	461	479	495	489	792	612	15
Química	339	179	380	190	792	612	15
Pura:0,3	339	194	379	204	792	612	15
5	339	208	345	219	792	612	15
Biotecno	339	254	382	265	792	612	15
logía:	339	269	366	280	792	612	15
0,35	339	284	360	295	792	612	15
Francia	76	308	116	318	792	612	15
	152	305	163	318	792	612	15
Rhone-Poulenc	170	307	244	318	792	612	15
Agrochimie	247	307	304	318	792	612	15
	152	319	163	332	792	612	15
Sanofi	170	321	201	332	792	612	15
–	204	319	210	332	792	612	15
Synthelabo	213	321	267	332	792	612	15
	152	332	163	346	792	612	15
Adisseo	170	335	209	346	792	612	15
France	212	335	244	346	792	612	15
S.A.S	247	335	275	346	792	612	15
Biotecno	339	308	382	318	792	612	15
logía:1,7	339	322	381	333	792	612	15
5	339	337	345	348	792	612	15
Química	339	383	380	394	792	612	15
Farmacé	339	398	380	409	792	612	15
utica:	339	413	365	424	792	612	15
0,35	339	428	360	439	792	612	15
India	76	451	104	462	792	612	15
	152	448	163	462	792	612	15
Institute	170	451	209	462	792	612	15
For	220	451	237	462	792	612	15
Drug	248	451	273	462	792	612	15
Research	284	451	328	462	792	612	15
Biotecno	339	451	382	462	792	612	15
LTDA	170	465	202	476	792	612	15
logía:	339	466	366	477	792	612	15
	152	476	163	489	792	612	15
Council	170	479	208	489	792	612	15
Of	222	479	234	489	792	612	15
Scientific	248	479	294	489	792	612	15
And	307	479	328	489	792	612	15
0,70	339	481	360	492	792	612	15
Industrial	170	492	216	503	792	612	15
Research	219	492	263	503	792	612	15
	152	504	163	517	792	612	15
Eid	170	506	187	517	792	612	15
Parry	190	506	216	517	792	612	15
(India)	219	506	251	517	792	612	15
LTD	254	506	278	517	792	612	15
	542	448	553	462	792	612	15
Fármacos	560	451	607	462	792	612	15
Jorge	71	38	97	49	792	612	16
Alberto	100	38	136	49	792	612	16
López	139	38	169	49	792	612	16
Guzmán	172	38	213	49	792	612	16
107	477	38	495	49	792	612	16
Química	339	88	380	99	792	612	16
Pura:	339	103	364	114	792	612	16
0,35	339	118	360	129	792	612	16
Brasil	76	142	107	152	792	612	16
Argentina	76	211	128	222	792	612	16
Bélgica	76	253	113	264	792	612	16
Países	76	295	107	306	792	612	16
Bajos	110	295	139	306	792	612	16
	152	139	163	152	792	612	16
Fundacao	170	141	217	152	792	612	16
Oswaldo	219	141	262	152	792	612	16
Cruz	265	141	288	152	792	612	16
Fiocruz	291	141	328	152	792	612	16
	152	153	163	166	792	612	16
Centro	170	155	203	166	792	612	16
Internacional	228	155	291	166	792	612	16
de	316	155	328	166	792	612	16
Agricultura	170	169	225	180	792	612	16
Tropical	243	169	284	180	792	612	16
(ciat)	302	169	328	180	792	612	16
Empresa	170	183	212	194	792	612	16
Brasileira	217	183	264	194	792	612	16
de	269	183	280	194	792	612	16
Pesquisa	285	183	328	194	792	612	16
Agropecuaria	170	197	235	207	792	612	16
(EMBRAPA)	238	197	304	207	792	612	16
	152	208	163	222	792	612	16
Bio	170	211	187	222	792	612	16
Sidus	190	211	217	222	792	612	16
S.A.	220	211	241	222	792	612	16
	152	222	163	235	792	612	16
Instituto	170	225	210	235	792	612	16
Nacional	213	225	256	235	792	612	16
de	259	225	271	235	792	612	16
Tecnologia	274	225	327	235	792	612	16
Agropecuaria	170	238	235	249	792	612	16
	152	250	163	263	792	612	16
E.U.	170	253	192	264	792	612	16
Leuven	208	253	243	264	792	612	16
Research	259	253	303	264	792	612	16
&	318	253	328	264	792	612	16
Development	170	267	235	277	792	612	16
	152	278	163	291	792	612	16
Vrije	170	280	195	291	792	612	16
Universiteit	198	280	254	291	792	612	16
Brussel	257	280	293	291	792	612	16
	152	292	163	305	792	612	16
DSM	170	295	196	305	792	612	16
IP	199	295	210	305	792	612	16
Assets	213	295	244	305	792	612	16
B.V	247	295	267	305	792	612	16
	152	306	163	319	792	612	16
Mogen	170	308	204	319	792	612	16
International	207	308	268	319	792	612	16
NV.	271	308	292	319	792	612	16
Biotecno	339	141	382	152	792	612	16
logía:	339	156	366	167	792	612	16
1	369	156	375	167	792	612	16
1,05	395	141	416	152	792	612	16
	443	139	453	152	792	612	16
Microorganis	461	141	525	152	792	612	16
	542	139	553	152	792	612	16
Virus	560	141	587	152	792	612	16
mos	461	155	481	166	792	612	16
como	487	155	514	166	792	612	16
las	520	155	533	166	792	612	16
	542	153	553	166	792	612	16
Compuestos	560	155	619	166	792	612	16
insecticidas	622	155	678	166	792	612	16
bacterias	461	169	503	180	792	612	16
	443	180	453	193	792	612	16
Plantas	461	183	495	194	792	612	16
Biotecno	339	211	382	222	792	612	16
0,70	395	211	416	222	792	612	16
logía:	339	226	366	237	792	612	16
0,7	369	226	384	237	792	612	16
	443	208	453	222	792	612	16
Células	461	211	497	222	792	612	16
mamífero	461	225	507	235	792	612	16
Biotecno	339	253	382	264	792	612	16
0,70	395	253	416	264	792	612	16
logía:	339	268	366	278	792	612	16
0,7	369	268	384	278	792	612	16
	443	250	453	263	792	612	16
Plantas	461	253	495	264	792	612	16
1,40	395	295	416	305	792	612	16
	443	292	453	305	792	612	16
Hongos	461	295	498	305	792	612	16
	443	306	453	319	792	612	16
Plantas	461	308	495	319	792	612	16
	443	320	453	333	792	612	16
Genes	461	322	491	333	792	612	16
0,70	395	438	416	449	792	612	16
	443	436	453	449	792	612	16
Árboles	461	438	499	449	792	612	16
	542	436	553	449	792	612	16
Compuesto	560	438	615	449	792	612	16
fungicida	618	438	663	449	792	612	16
	443	449	453	463	792	612	16
Microorganis	461	452	525	463	792	612	16
mos	461	466	481	477	792	612	16
como	507	466	533	477	792	612	16
	542	472	553	486	792	612	16
Agentes	560	475	599	486	792	612	16
anti-espermatozoides	602	475	704	486	792	612	16
bacterias	461	480	503	491	792	612	16
Biotecno	339	295	382	306	792	612	16
logía:	339	310	366	321	792	612	16
1,05	339	325	360	335	792	612	16
de	522	211	533	222	792	612	16
	542	208	553	222	792	612	16
Proteína	560	211	600	222	792	612	16
	542	222	553	235	792	612	16
Plantas	560	225	595	235	792	612	16
de	603	225	614	235	792	612	16
arroz	622	225	646	235	792	612	16
resistentes	654	225	704	235	792	612	16
a	712	225	717	235	792	612	16
herbicidas.	560	238	612	249	792	612	16
	542	250	553	263	792	612	16
Bananas	560	253	601	264	792	612	16
transgénicas	604	253	663	264	792	612	16
	542	292	553	305	792	612	16
Compuestos	560	295	619	305	792	612	16
herbicidas	560	308	609	319	792	612	16
fungicidas,	665	295	717	305	792	612	16
Química	339	370	380	381	792	612	16
Farmacé	339	385	380	396	792	612	16
utica:	339	400	365	411	792	612	16
0,35	339	415	360	426	792	612	16
Israel	76	439	105	449	792	612	16
	152	436	163	449	792	612	16
Biomor	170	438	207	449	792	612	16
Israel	210	438	236	449	792	612	16
LTD	239	438	263	449	792	612	16
	152	449	163	463	792	612	16
Hervana	170	452	211	463	792	612	16
LTD	214	452	237	463	792	612	16
Biotecno	339	438	382	449	792	612	16
logía:	339	453	366	464	792	612	16
0,35	339	468	360	479	792	612	16
Jorge	71	38	97	49	792	612	17
Alberto	100	38	136	49	792	612	17
López	139	38	169	49	792	612	17
Guzmán	172	38	213	49	792	612	17
108	477	38	495	49	792	612	17
Química	339	88	380	99	792	612	17
Pura:	339	103	364	114	792	612	17
0,35	339	118	360	129	792	612	17
Italia	76	142	104	152	792	612	17
	152	139	163	152	792	612	17
Isagro	170	141	200	152	792	612	17
S.P.A	203	141	231	152	792	612	17
	152	153	163	166	792	612	17
Transactiva	170	155	226	166	792	612	17
SRL	229	155	251	166	792	612	17
0,70	395	141	416	152	792	612	17
	443	139	453	152	792	612	17
Compuestos	461	141	520	152	792	612	17
orgánicos	461	155	507	166	792	612	17
naturales	461	169	504	180	792	612	17
1,75	395	270	416	281	792	612	17
	443	268	453	281	792	612	17
Enzimas	461	270	502	281	792	612	17
o	527	270	533	281	792	612	17
	542	268	553	281	792	612	17
Antígeno	560	270	605	281	792	612	17
catalizadores	461	284	523	295	792	612	17
biológicos	461	298	511	309	792	612	17
	443	309	453	322	792	612	17
Cepas	461	312	490	322	792	612	17
bacteriales	461	325	512	336	792	612	17
Biotecno	339	414	382	425	792	612	17
logía:	339	429	366	440	792	612	17
0,35	339	444	360	454	792	612	17
0,35	395	414	416	425	792	612	17
	443	411	453	424	792	612	17
Animales	461	414	507	425	792	612	17
	542	411	553	424	792	612	17
Hormonas	560	414	610	425	792	612	17
de	613	414	624	425	792	612	17
crecimiento	627	414	684	425	792	612	17
	152	464	163	478	792	612	17
Agricultural	170	467	229	478	792	612	17
Research	237	467	281	478	792	612	17
Council	290	467	328	478	792	612	17
Biotecno	339	467	382	478	792	612	17
Institute	170	481	209	492	792	612	17
For	214	481	231	492	792	612	17
Animal	235	481	271	492	792	612	17
Science	276	481	313	492	792	612	17
&	318	481	328	492	792	612	17
logía:	339	482	366	493	792	612	17
Health	170	495	202	505	792	612	17
Research	219	495	263	505	792	612	17
Barteling,	280	495	327	505	792	612	17
0,35	339	497	360	508	792	612	17
Simon	170	508	201	519	792	612	17
Johannes	204	508	248	519	792	612	17
0,35	395	467	416	478	792	612	17
	443	464	453	478	792	612	17
Microorganis	461	467	525	478	792	612	17
mos	461	481	481	492	792	612	17
	542	464	553	478	792	612	17
Método	560	467	597	478	792	612	17
para	626	467	647	478	792	612	17
microorganismos	560	481	643	492	792	612	17
Biotecno	339	141	382	152	792	612	17
logía:	339	156	366	167	792	612	17
0,35	339	171	360	182	792	612	17
	542	139	553	152	792	612	17
Compuestos	560	141	619	152	792	612	17
fungicidas	622	141	672	152	792	612	17
	542	153	553	166	792	612	17
Proteínas	560	155	605	166	792	612	17
Química	339	217	380	228	792	612	17
Pura:	339	232	364	243	792	612	17
0,35	339	247	360	258	792	612	17
Cuba	76	270	104	281	792	612	17
	152	268	163	281	792	612	17
Centro	170	270	203	281	792	612	17
de	207	270	218	281	792	612	17
Ingeniería	222	270	271	281	792	612	17
Genética	275	270	317	281	792	612	17
y	322	270	328	281	792	612	17
Biotecno	339	270	382	281	792	612	17
Biotecnología	170	284	237	295	792	612	17
logía:	339	285	366	296	792	612	17
1,40	339	300	360	311	792	612	17
Química	339	346	380	357	792	612	17
Farmacé	339	361	380	372	792	612	17
utica:	339	376	365	386	792	612	17
0,35	339	390	360	401	792	612	17
Corea	76	414	107	425	792	612	17
Sur	76	429	95	440	792	612	17
Sudáfrica	76	467	126	478	792	612	17
del	128	414	143	425	792	612	17
	152	411	163	424	792	612	17
LG	170	414	186	425	792	612	17
Chemical	189	414	235	425	792	612	17
LTD	238	414	261	425	792	612	17
inactivar	675	467	717	478	792	612	17
Jorge	71	38	97	49	792	612	18
Alberto	100	38	136	49	792	612	18
López	139	38	169	49	792	612	18
Guzmán	172	38	213	49	792	612	18
109	477	38	495	49	792	612	18
Hungría	76	112	120	123	792	612	18
	152	109	163	122	792	612	18
Agro.Bio	170	112	215	122	792	612	18
Hungary	218	112	260	122	792	612	18
KFT	263	112	286	122	792	612	18
Biotecno	339	112	382	123	792	612	18
logía:	339	127	366	137	792	612	18
0,35	339	141	360	152	792	612	18
0,35	395	112	416	122	792	612	18
	443	109	453	122	792	612	18
Microorganis	461	112	525	122	792	612	18
mos	461	125	481	136	792	612	18
	542	109	553	122	792	612	18
Compuesto	560	112	615	122	792	612	18
para	621	112	642	122	792	612	18
el	648	112	657	122	792	612	18
tratamiento	663	112	718	122	792	612	18
del	560	125	575	136	792	612	18
suelo	578	125	603	136	792	612	18
Dinamarca	76	165	133	176	792	612	18
	152	162	163	175	792	612	18
H.Lundbeck	170	165	230	176	792	612	18
A/S	233	165	251	176	792	612	18
Química	339	165	380	176	792	612	18
Farmacé	339	180	380	191	792	612	18
utica:	339	195	365	205	792	612	18
0,35	339	209	360	220	792	612	18
0,35	395	165	416	176	792	612	18
	443	162	453	175	792	612	18
Derivados	461	165	510	176	792	612	18
de	522	165	533	176	792	612	18
	542	162	553	175	792	612	18
Tratamiento	560	165	619	176	792	612	18
de	629	165	640	176	792	612	18
enfermedades	651	165	717	176	792	612	18
catecolamina	461	179	524	189	792	612	18
como	560	179	587	189	792	612	18
el	590	179	598	189	792	612	18
Parkinson	601	179	649	189	792	612	18
Malasia	76	233	117	244	792	612	18
	152	230	163	243	792	612	18
Malaysian	170	233	220	244	792	612	18
Palm	223	233	248	244	792	612	18
Oil	251	233	266	244	792	612	18
Board	269	233	298	244	792	612	18
Biotecno	339	233	382	244	792	612	18
logía:	339	248	366	259	792	612	18
0,35	339	263	360	273	792	612	18
0,35	395	233	416	244	792	612	18
	443	230	453	243	792	612	18
Palma	461	233	491	244	792	612	18
aceite	461	247	489	257	792	612	18
de	522	233	533	244	792	612	18
	542	230	553	243	792	612	18
Marcador	560	233	607	244	792	612	18
molecular	610	233	658	244	792	612	18
Fuente:	71	286	110	297	792	612	18
Elaboración	113	286	171	297	792	612	18
propia,	174	286	208	297	792	612	18
con	211	286	228	297	792	612	18
información	231	286	290	297	792	612	18
de	293	286	304	297	792	612	18
la	307	286	316	297	792	612	18
base	319	286	340	297	792	612	18
de	343	286	354	297	792	612	18
datos	357	286	383	297	792	612	18
de	386	286	397	297	792	612	18
la	400	286	409	297	792	612	18
Superintendencia	412	286	495	297	792	612	18
de	498	286	509	297	792	612	18
Industria	512	286	555	297	792	612	18
y	558	286	564	297	792	612	18
Comercio	567	286	614	297	792	612	18
(SIC).	617	286	647	297	792	612	18
Jorge	85	38	111	49	595	842	19
Alberto	114	38	151	49	595	842	19
López	154	38	184	49	595	842	19
Guzmán	187	38	227	49	595	842	19
110	492	38	510	49	595	842	19
Referencias:	85	94	149	105	595	842	19
Bloch,	50	119	81	132	595	842	19
Roberto	85	119	123	132	595	842	19
(2005).	127	119	162	132	595	842	19
“La	165	119	183	132	595	842	19
biodiversidad,	186	119	255	132	595	842	19
un	258	119	270	132	595	842	19
nuevo	273	119	303	132	595	842	19
recurso	306	119	341	132	595	842	19
estratégico.	344	119	399	132	595	842	19
La	403	119	416	132	595	842	19
custodia	419	119	459	132	595	842	19
del	462	119	477	132	595	842	19
medio	480	119	510	132	595	842	19
ambiente	85	135	129	146	595	842	19
es	133	135	143	146	595	842	19
un	146	135	158	146	595	842	19
problema	162	135	207	146	595	842	19
ético	211	135	234	146	595	842	19
para	238	135	258	146	595	842	19
el	262	135	270	146	595	842	19
hombre	274	135	311	146	595	842	19
y	314	135	320	146	595	842	19
no	324	135	336	146	595	842	19
debe	339	135	362	146	595	842	19
tomarse	365	135	403	146	595	842	19
con	407	135	424	146	595	842	19
criterios	428	135	467	146	595	842	19
de	471	135	482	146	595	842	19
corto	486	135	510	146	595	842	19
plazo”.	85	147	119	160	595	842	19
Disponible	283	147	336	160	595	842	19
en	499	147	510	160	595	842	19
http://www.agendainternacional.com/numerosAnteriores/n9/0907.pdf	85	163	420	174	595	842	19
(visitada	424	163	465	174	595	842	19
el	470	163	478	174	595	842	19
13	483	163	495	174	595	842	19
de	499	163	510	174	595	842	19
abril	85	177	107	187	595	842	19
de	110	177	121	187	595	842	19
2016).	124	177	155	187	595	842	19
Gómez	50	204	84	215	595	842	19
Duque,	88	204	122	215	595	842	19
Ernesto	126	204	162	215	595	842	19
(2011).	166	204	201	215	595	842	19
Geopolítica	204	204	261	215	595	842	19
de	264	204	275	215	595	842	19
los	278	204	292	215	595	842	19
negocios	296	204	338	215	595	842	19
y	342	204	347	215	595	842	19
mercados	350	204	397	215	595	842	19
verdes.	400	204	435	215	595	842	19
Bogotá:	438	204	476	215	595	842	19
ECOE	479	204	510	215	595	842	19
Ediciones.	85	218	135	229	595	842	19
Klare,	50	246	79	257	595	842	19
Michael	82	246	122	257	595	842	19
(2001).	125	244	160	257	595	842	19
“La	163	244	181	257	595	842	19
Nueva	184	244	216	257	595	842	19
Geografía	219	244	267	257	595	842	19
de	270	244	281	257	595	842	19
los	285	244	299	257	595	842	19
Conflictos	302	244	352	257	595	842	19
Internacionales”.	355	244	436	257	595	842	19
Disponible	440	244	492	257	595	842	19
en:	496	244	510	257	595	842	19
http://www.abogadonotariopr.com/images/lectura1.pdf	85	260	349	271	595	842	19
(visitada	352	260	394	271	595	842	19
el	397	260	405	271	595	842	19
13	408	260	420	271	595	842	19
de	423	260	434	271	595	842	19
abril	438	260	460	271	595	842	19
de	463	260	474	271	595	842	19
2016).	477	260	508	271	595	842	19
Leff,	50	288	73	298	595	842	19
Enrique	81	288	119	298	595	842	19
(2005).	126	288	162	298	595	842	19
La	169	288	182	298	595	842	19
Geopolítica	189	288	245	298	595	842	19
de	253	288	264	298	595	842	19
la	272	288	281	298	595	842	19
Biodiversidad	288	288	356	298	595	842	19
y	364	288	370	298	595	842	19
el	377	288	386	298	595	842	19
Desarrollo	393	288	444	298	595	842	19
Sustentable:	452	288	510	298	595	842	19
economización	85	301	158	312	595	842	19
del	165	301	180	312	595	842	19
mundo,	188	301	224	312	595	842	19
racionalidad.	232	301	294	312	595	842	19
En:	302	301	318	312	595	842	19
Semináro	326	301	372	312	595	842	19
Internacional	380	301	443	312	595	842	19
REG	451	301	475	312	595	842	19
GEN:	482	301	510	312	595	842	19
Alternativas	85	315	144	326	595	842	19
Globalização	148	315	211	326	595	842	19
(8	216	315	226	326	595	842	19
al	230	315	239	326	595	842	19
13	243	315	255	326	595	842	19
de	260	315	271	326	595	842	19
Octubre	275	315	314	326	595	842	19
de	318	315	330	326	595	842	19
2005,	334	315	361	326	595	842	19
Hotel	366	315	392	326	595	842	19
Gloria,	397	315	430	326	595	842	19
Rio	435	315	452	326	595	842	19
de	457	315	468	326	595	842	19
Janeiro,	472	315	510	326	595	842	19
Brasil).	85	329	121	340	595	842	19
Rio	124	329	142	340	595	842	19
de	146	329	157	340	595	842	19
Janeiro,	161	329	199	340	595	842	19
Brasil	202	329	231	340	595	842	19
UNESCO,	235	329	286	340	595	842	19
Organización	290	329	354	340	595	842	19
de	358	329	370	340	595	842	19
las	373	329	387	340	595	842	19
Naciones	391	329	435	340	595	842	19
Unidas	439	329	473	340	595	842	19
para	477	329	498	340	595	842	19
la	501	329	510	340	595	842	19
Educación,	85	343	139	354	595	842	19
la	168	343	177	354	595	842	19
Ciencia	206	343	243	354	595	842	19
y	272	343	278	354	595	842	19
la	307	343	316	354	595	842	19
Cultura.	345	343	384	354	595	842	19
Disponible	414	343	466	354	595	842	19
en:	496	343	510	354	595	842	19
http://bibliotecavirtual.clacso.org.ar/ar/libros/reggen/pp12.pdf.	85	357	385	367	595	842	19
Martínez,	50	382	96	395	595	842	19
Edgar	101	382	129	395	595	842	19
E.	134	382	145	395	595	842	19
(2003).	150	382	185	395	595	842	19
“Las	190	382	212	395	595	842	19
Patentes	217	382	257	395	595	842	19
en	262	382	274	395	595	842	19
la	279	382	287	395	595	842	19
Industria	292	382	335	395	595	842	19
Farmacéutica:	340	382	408	395	595	842	19
entre	413	382	437	395	595	842	19
la	442	382	451	395	595	842	19
Ética	456	382	480	395	595	842	19
y	485	382	491	395	595	842	19
los	496	382	510	395	595	842	19
Derechos	85	396	130	409	595	842	19
de	140	396	151	409	595	842	19
Propiedad”.	161	396	218	409	595	842	19
Revista	228	398	263	409	595	842	19
Salud	273	398	300	409	595	842	19
Pública,	309	398	350	409	595	842	19
No.	360	398	377	409	595	842	19
5,	387	398	396	409	595	842	19
Vol.	405	398	426	409	595	842	19
1,	436	398	445	409	595	842	19
pp.	455	398	470	409	595	842	19
18-23.	479	398	510	409	595	842	19
http://www.bdigital.unal.edu.co/21874/1/18403-61512-1-PB.pdf.	85	412	398	423	595	842	19
Reyes,	50	440	82	451	595	842	19
Jesús	85	440	110	451	595	842	19
(2004).	113	440	148	451	595	842	19
Geografía	151	440	201	451	595	842	19
Política	204	440	242	451	595	842	19
del	245	440	259	451	595	842	19
Mundo.	262	440	299	451	595	842	19
México:	302	440	343	451	595	842	19
Editorial	346	440	387	451	595	842	19
Limusa.	390	440	429	451	595	842	19
Shiva,	50	468	80	478	595	842	19
Vandana	84	468	127	478	595	842	19
(2008).	130	468	165	478	595	842	19
Las	169	468	187	478	595	842	19
Nuevas	191	468	226	478	595	842	19
Guerras	230	468	270	478	595	842	19
de	274	468	285	478	595	842	19
la	289	468	298	478	595	842	19
Globalización.	302	468	373	478	595	842	19
Semillas,	377	468	421	478	595	842	19
agua	425	468	449	478	595	842	19
y	453	468	458	478	595	842	19
formas	462	468	495	478	595	842	19
de	499	468	510	478	595	842	19
vida.	85	481	109	492	595	842	19
España:	112	481	150	492	595	842	19
Editorial	153	481	195	492	595	842	19
Popular.	198	481	238	492	595	842	19
Superintendencia	50	509	133	520	595	842	19
de	136	509	148	520	595	842	19
Industria	151	509	194	520	595	842	19
y	197	509	203	520	595	842	19
Comercio-Sistema	206	509	296	520	595	842	19
de	299	507	310	520	595	842	19
Nuevas	314	507	349	520	595	842	19
Creaciones	353	507	406	520	595	842	19
(2017).	409	507	444	520	595	842	19
“Consulta	448	507	496	520	595	842	19
de	499	507	510	520	595	842	19
nuevas	85	521	118	534	595	842	19
creaciones”.	208	521	267	534	595	842	19
Disponible	357	521	409	534	595	842	19
en	499	521	510	534	595	842	19
http://serviciospub.sic.gov.co/~oparra/serv_57/externas/datospatente.php	85	537	435	548	595	842	19
(visitada	442	537	483	548	595	842	19
el	489	537	498	548	595	842	19
3	504	537	510	548	595	842	19
de	85	551	96	562	595	842	19
enero	99	551	126	562	595	842	19
de	129	551	140	562	595	842	19
2017).	143	551	174	562	595	842	19
Varea,	50	578	81	589	595	842	19
Ana	86	578	106	589	595	842	19
María	110	578	138	589	595	842	19
(1997).	143	578	178	589	595	842	19
Biodiversidad,	182	578	252	589	595	842	19
bioprospección	257	578	331	589	595	842	19
y	335	578	340	589	595	842	19
bioseguridad.	345	578	411	589	595	842	19
Ecuador:	416	578	459	589	595	842	19
Ediciones	463	578	510	589	595	842	19
Abya-Yala.	85	592	141	603	595	842	19
