http://doi.org/	373	76	414	89	468	658	1
http://dx.doi.org/10.17163/uni.n27.2017.10	284	76	414	89	468	658	1
Percepción	157	102	226	118	468	658	1
de	229	102	243	118	468	658	1
la	246	102	257	118	468	658	1
competencia	260	102	339	118	468	658	1
mediática	105	120	166	136	468	658	1
y	169	120	176	136	468	658	1
la	179	120	190	136	468	658	1
formación	193	120	259	136	468	658	1
en	262	120	277	136	468	658	1
maestros	280	120	336	136	468	658	1
chilenos	339	120	391	136	468	658	1
Perception	147	146	199	159	468	658	1
of	202	146	211	159	468	658	1
media	214	146	245	159	468	658	1
literacy	248	146	284	159	468	658	1
and	287	146	306	159	468	658	1
training	309	146	349	159	468	658	1
in	194	160	204	173	468	658	1
teachers	207	160	247	173	468	658	1
from	250	160	273	173	468	658	1
Chile	276	160	302	173	468	658	1
Pablo	314	183	339	194	468	658	1
Maraver-López	342	183	411	194	468	658	1
1	411	180	414	191	468	658	1
pablomaraverlopez@gmail.com	300	196	414	205	468	658	1
Mari-Carmen	264	213	327	224	468	658	1
Caldeiro-Pedreira	329	213	411	224	468	658	1
2	411	210	414	221	468	658	1
mariccaldeiro@gmail.com	320	225	414	235	468	658	1
Sandra	317	245	349	257	468	658	1
Pérez-Lisboa	351	245	411	257	468	658	1
3	411	243	414	253	468	658	1
sandra.perez@upla.cl	338	258	414	268	468	658	1
1	82	385	86	399	468	658	1
2	82	414	86	428	468	658	1
3	82	481	86	495	468	658	1
Doctor	96	385	119	399	468	658	1
en	121	385	128	399	468	658	1
Ciencias	130	385	158	399	468	658	1
de	160	385	168	399	468	658	1
la	170	385	176	399	468	658	1
Educación.	178	385	214	399	468	658	1
Profesor	216	385	243	399	468	658	1
en	245	385	252	399	468	658	1
el	255	385	260	399	468	658	1
Departamento	263	385	308	399	468	658	1
de	310	385	318	399	468	658	1
Psicología	320	385	353	399	468	658	1
social,	355	385	376	399	468	658	1
evolutiva	378	385	408	399	468	658	1
y	410	385	414	399	468	658	1
de	96	395	104	408	468	658	1
la	106	395	112	408	468	658	1
educación	114	395	146	408	468	658	1
de	148	395	156	408	468	658	1
la	158	395	163	408	468	658	1
Universidad	165	395	204	408	468	658	1
de	206	395	214	408	468	658	1
Huelva	216	395	239	408	468	658	1
(España).	241	395	271	408	468	658	1
Miembro	273	395	303	408	468	658	1
del	305	395	315	408	468	658	1
Grupo	317	395	337	408	468	658	1
de	339	395	347	408	468	658	1
Investigación	349	395	392	408	468	658	1
Ágora	394	395	414	408	468	658	1
HUM	96	404	115	418	468	658	1
648	117	404	129	418	468	658	1
y	131	404	135	418	468	658	1
miembro	137	404	166	418	468	658	1
de	168	404	175	418	468	658	1
la	177	404	183	418	468	658	1
Red	185	404	198	418	468	658	1
Internacional	200	404	242	418	468	658	1
Alfamed.	244	404	274	418	468	658	1
Orcid:	276	404	296	418	468	658	1
0000-0003-2457-0887.	298	404	372	418	468	658	1
Doctora	96	414	122	428	468	658	1
en	124	414	131	428	468	658	1
Comunicación	133	414	180	428	468	658	1
y	181	414	185	428	468	658	1
Educación.	187	414	223	428	468	658	1
Profesora	225	414	255	428	468	658	1
del	257	414	267	428	468	658	1
departamento	269	414	312	428	468	658	1
de	314	414	321	428	468	658	1
Psicología	323	414	356	428	468	658	1
y	358	414	362	428	468	658	1
Pedagogía	364	414	397	428	468	658	1
de	399	414	406	428	468	658	1
la	408	414	414	428	468	658	1
Universidad	96	424	135	437	468	658	1
Pública	138	424	162	437	468	658	1
de	164	424	171	437	468	658	1
Navarra	174	424	199	437	468	658	1
(España).	202	424	232	437	468	658	1
Profesora	234	424	265	437	468	658	1
en	267	424	275	437	468	658	1
diferentes	277	424	309	437	468	658	1
universidades	311	424	355	437	468	658	1
de	357	424	365	437	468	658	1
España	367	424	390	437	468	658	1
y	392	424	396	437	468	658	1
Lati-	398	424	414	437	468	658	1
noamérica	96	433	130	447	468	658	1
(Chile	132	433	152	447	468	658	1
y	154	433	158	447	468	658	1
Ecuador).	160	433	191	447	468	658	1
Miembro	193	433	223	447	468	658	1
del	225	433	235	447	468	658	1
Consejo	237	433	263	447	468	658	1
Técnico	265	433	290	447	468	658	1
y	292	433	296	447	468	658	1
del	298	433	308	447	468	658	1
Consejo	310	433	336	447	468	658	1
de	338	433	346	447	468	658	1
Revisores	348	433	379	447	468	658	1
(Advisory	381	433	414	447	468	658	1
Board)	96	443	119	456	468	658	1
de	121	443	129	456	468	658	1
la	131	443	137	456	468	658	1
Revista	139	443	163	456	468	658	1
Científica	166	443	197	456	468	658	1
de	199	443	207	456	468	658	1
Comunicación	209	443	256	456	468	658	1
y	258	443	262	456	468	658	1
Educación	265	443	298	456	468	658	1
“Comunicar”.	301	443	345	456	468	658	1
Académica	347	443	383	456	468	658	1
a	386	443	389	456	468	658	1
tiempo	392	443	414	456	468	658	1
completo	96	452	126	466	468	658	1
y	128	452	132	466	468	658	1
coordinadora	135	452	177	466	468	658	1
del	179	452	189	466	468	658	1
Área	191	452	207	466	468	658	1
de	209	452	217	466	468	658	1
Investigación	219	452	262	466	468	658	1
en	264	452	272	466	468	658	1
el	274	452	280	466	468	658	1
Campus	282	452	308	466	468	658	1
de	311	452	318	466	468	658	1
San	320	452	332	466	468	658	1
Felipe	335	452	355	466	468	658	1
de	357	452	364	466	468	658	1
la	367	452	372	466	468	658	1
Universidad	375	452	414	466	468	658	1
de	96	462	104	476	468	658	1
Playa	106	462	124	476	468	658	1
Ancha	126	462	147	476	468	658	1
(Chile).	149	462	173	476	468	658	1
PhD	176	462	190	476	468	658	1
en	192	462	200	476	468	658	1
la	202	462	208	476	468	658	1
Universidad	210	462	249	476	468	658	1
Técnica	251	462	276	476	468	658	1
del	278	462	288	476	468	658	1
Norte	290	462	309	476	468	658	1
(Ibarra,	311	462	335	476	468	658	1
Ecuador).	337	462	368	476	468	658	1
Investigadora	370	462	414	476	468	658	1
en	96	472	104	485	468	658	1
el	106	472	112	485	468	658	1
Center	114	472	135	485	468	658	1
for	137	472	146	485	468	658	1
Higher	148	472	171	485	468	658	1
Education	173	472	205	485	468	658	1
Studies	207	472	231	485	468	658	1
(República	233	472	268	485	468	658	1
Checa).	270	472	294	485	468	658	1
Orcid:	296	472	317	485	468	658	1
0000-0003-0160-3682.	319	472	393	485	468	658	1
Magíster	96	481	125	495	468	658	1
en	126	481	134	495	468	658	1
Pedagogía	136	481	169	495	468	658	1
y	171	481	175	495	468	658	1
Gestión	176	481	201	495	468	658	1
Universitaria,	203	481	247	495	468	658	1
Universidad	248	481	287	495	468	658	1
Metropolitana	289	481	334	495	468	658	1
de	336	481	344	495	468	658	1
Ciencias	345	481	373	495	468	658	1
de	375	481	382	495	468	658	1
la	384	481	390	495	468	658	1
Educa-	391	481	414	495	468	658	1
ción.	96	491	112	504	468	658	1
Educadora	114	491	148	504	468	658	1
de	150	491	158	504	468	658	1
Párvulos,	159	491	189	504	468	658	1
Pontificia	191	491	222	504	468	658	1
Universidad	224	491	263	504	468	658	1
Católica	265	491	291	504	468	658	1
de	293	491	301	504	468	658	1
Chile;	302	491	322	504	468	658	1
Psicopedagoga.	324	491	374	504	468	658	1
Docente	376	491	402	504	468	658	1
del	404	491	414	504	468	658	1
Departamento	96	500	142	514	468	658	1
Disciplinario	144	500	186	514	468	658	1
de	188	500	196	514	468	658	1
Educación	198	500	232	514	468	658	1
y	234	500	238	514	468	658	1
Pedagogía,	240	500	275	514	468	658	1
Universidad	278	500	317	514	468	658	1
de	319	500	326	514	468	658	1
Playa	329	500	346	514	468	658	1
Ancha,	348	500	371	514	468	658	1
Campus	373	500	400	514	468	658	1
San	402	500	414	514	468	658	1
Felipe.	96	510	118	524	468	658	1
Orcid:	120	510	141	524	468	658	1
0000-0002-	143	510	180	524	468	658	1
0389-7242.	182	510	219	524	468	658	1
ISSN	82	607	98	620	468	658	1
impreso:	99	607	125	620	468	658	1
1390-3837	126	607	158	620	468	658	1
/	159	607	161	620	468	658	1
ISSN	161	607	177	620	468	658	1
electrónico:	178	607	213	620	468	658	1
1390-8634,	214	607	248	620	468	658	1
UPS-Ecuador,	249	607	291	620	468	658	1
No.	292	607	303	620	468	658	1
27,	303	607	313	620	468	658	1
julio-diciembre	313	607	359	620	468	658	1
2017,	360	607	377	620	468	658	1
pp.	377	607	387	620	468	658	1
195-209.	387	607	414	620	468	658	1
211-230	388	608	412	620	468	658	1
Universitas,	56	42	87	54	468	658	2
Revista	88	42	107	54	468	658	2
de	109	42	115	54	468	658	2
Ciencias	116	42	138	54	468	658	2
Sociales	139	42	161	54	468	658	2
y	162	42	165	54	468	658	2
Humanas	167	42	191	54	468	658	2
de	192	42	199	54	468	658	2
la	200	42	205	54	468	658	2
Universidad	206	42	237	54	468	658	2
Politécnica	238	42	267	54	468	658	2
Salesiana	268	42	292	54	468	658	2
del	293	42	301	54	468	658	2
Ecuador,	303	42	325	54	468	658	2
Año	326	42	337	54	468	658	2
XV,	339	42	349	54	468	658	2
No.	350	42	360	54	468	658	2
27,	361	42	369	54	468	658	2
2017	371	42	384	54	468	658	2
Palabras	54	86	88	101	468	658	2
clave	90	86	110	101	468	658	2
Alfabetización	54	97	101	110	468	658	2
mediática,	103	97	136	110	468	658	2
competencia,	138	97	180	110	468	658	2
currículo	182	97	211	110	468	658	2
educativo,	213	97	246	110	468	658	2
formación,	248	97	283	110	468	658	2
maestros,	285	97	316	110	468	658	2
Chile.	318	97	337	110	468	658	2
Forma	54	122	77	135	468	658	2
sugerida	79	122	108	135	468	658	2
de	110	122	118	135	468	658	2
citar:	120	122	139	135	468	658	2
Abstract	54	150	85	166	468	658	2
Maraver-López,	153	122	205	135	468	658	2
Pablo,	211	122	231	135	468	658	2
Caldeiro-Pedreira,	237	122	296	135	468	658	2
Mari-Carmen,	301	122	347	135	468	658	2
&	353	122	359	135	468	658	2
Pérez-	365	122	386	135	468	658	2
Lisboa,	153	131	177	145	468	658	2
Sandra	179	131	201	145	468	658	2
(2017).	203	131	227	145	468	658	2
Percepción	229	131	264	145	468	658	2
de	266	131	274	145	468	658	2
la	276	131	282	145	468	658	2
competencia	284	131	324	145	468	658	2
mediática	326	131	358	145	468	658	2
y	360	131	364	145	468	658	2
la	366	131	372	145	468	658	2
for-	374	131	386	145	468	658	2
mación	153	141	177	155	468	658	2
en	179	141	186	155	468	658	2
maestros	188	141	217	155	468	658	2
chilenos.	219	141	247	155	468	658	2
Univeristas,	249	141	288	154	468	658	2
XV(27),	290	141	315	154	468	658	2
pp.	317	141	327	155	468	658	2
Keywords	54	234	90	249	468	658	2
Media	54	246	74	259	468	658	2
literacy,	76	246	102	259	468	658	2
skills,	104	246	123	259	468	658	2
curriculum,	125	246	162	259	468	658	2
training,	164	246	192	259	468	658	2
teachers,	194	246	223	259	468	658	2
Chile.	225	246	245	259	468	658	2
Introducción	54	381	120	402	468	658	2
y	123	381	129	402	468	658	2
estado	132	381	165	402	468	658	2
de	168	381	180	402	468	658	2
la	183	381	192	402	468	658	2
cuestión	195	381	237	402	468	658	2
Hoy	71	405	90	423	468	658	2
en	94	405	104	423	468	658	2
día,	108	405	124	423	468	658	2
la	128	405	136	423	468	658	2
sociedad	140	405	178	423	468	658	2
digital	182	405	210	423	468	658	2
a	214	405	219	423	468	658	2
la	223	405	231	423	468	658	2
que	234	405	250	423	468	658	2
se	254	405	263	423	468	658	2
han	267	405	283	423	468	658	2
referido	287	405	322	423	468	658	2
autores	325	405	357	423	468	658	2
como	361	405	386	423	468	658	2
Terceiro	54	418	90	436	468	658	2
(1996)	93	418	122	436	468	658	2
o	125	418	130	436	468	658	2
Tornero	132	418	167	436	468	658	2
(2005),	170	418	202	436	468	658	2
los	204	418	217	436	468	658	2
nativos	220	418	251	436	468	658	2
e	254	418	259	436	468	658	2
inmigrantes	261	418	313	436	468	658	2
digitales	316	418	353	436	468	658	2
o	355	418	361	436	468	658	2
la	363	418	371	436	468	658	2
al-	374	418	386	436	468	658	2
fabetización	54	431	108	449	468	658	2
digital	110	431	138	449	468	658	2
y	140	431	146	449	468	658	2
mediática	148	431	191	449	468	658	2
son	193	431	208	449	468	658	2
términos	211	431	249	449	468	658	2
relativamente	252	431	311	449	468	658	2
comunes.	314	431	356	449	468	658	2
Así,	357	431	375	449	468	658	2
la	378	431	386	449	468	658	2
educación	54	444	98	462	468	658	2
en	101	444	111	462	468	658	2
sus	113	444	127	462	468	658	2
diferentes	130	444	173	462	468	658	2
niveles	175	444	206	462	468	658	2
e	208	444	213	462	468	658	2
independientemente	216	444	304	462	468	658	2
del	306	444	320	462	468	658	2
país	322	444	340	462	468	658	2
al	342	444	350	462	468	658	2
que	352	444	368	462	468	658	2
nos	370	444	386	462	468	658	2
refiramos,	54	457	98	475	468	658	2
debe	102	457	123	475	468	658	2
hacerse	126	457	159	475	468	658	2
eco	163	457	178	475	468	658	2
de	182	457	192	475	468	658	2
ello.	196	457	215	475	468	658	2
El	218	457	228	475	468	658	2
ecosistema	232	457	280	475	468	658	2
tecnológico	284	457	335	475	468	658	2
circundan-	338	457	386	475	468	658	2
te	54	470	62	488	468	658	2
demanda	65	470	105	488	468	658	2
un	108	470	119	488	468	658	2
giro	122	470	140	488	468	658	2
irremediable	143	470	199	488	468	658	2
en	202	470	212	488	468	658	2
el	215	470	223	488	468	658	2
ámbito	227	470	257	488	468	658	2
educativo,	260	470	306	488	468	658	2
una	309	470	325	488	468	658	2
modificación	328	470	386	488	468	658	2
que	54	483	70	501	468	658	2
ha	72	483	83	501	468	658	2
de	85	483	96	501	468	658	2
realizarse	98	483	140	501	468	658	2
a	143	483	148	501	468	658	2
nivel	150	483	172	501	468	658	2
mundial	175	483	211	501	468	658	2
en	213	483	224	501	468	658	2
los	226	483	239	501	468	658	2
distintos	241	483	279	501	468	658	2
niveles	281	483	312	501	468	658	2
educativos.	315	483	365	501	468	658	2
Una	367	483	386	501	468	658	2
afirmación	54	496	101	514	468	658	2
que	104	496	119	514	468	658	2
mantienen,	122	496	171	514	468	658	2
entre	173	496	195	514	468	658	2
otros,	198	496	223	514	468	658	2
López,	225	496	256	514	468	658	2
Opertti	258	496	289	514	468	658	2
y	292	496	298	514	468	658	2
Vargas	300	496	330	514	468	658	2
(2017)	333	496	362	514	468	658	2
en	365	496	375	514	468	658	2
el	378	496	386	514	468	658	2
informe	54	509	89	527	468	658	2
sobre	91	509	115	527	468	658	2
adolescentes	118	509	174	527	468	658	2
y	176	509	182	527	468	658	2
jóvenes	185	509	218	527	468	658	2
en	221	509	231	527	468	658	2
realidades	234	509	279	527	468	658	2
cambiantes.	281	509	334	527	468	658	2
De	71	522	84	540	468	658	2
la	86	522	94	540	468	658	2
realidad	97	522	132	540	468	658	2
actual	135	522	161	540	468	658	2
se	164	522	173	540	468	658	2
desprende	175	522	220	540	468	658	2
la	222	522	230	540	468	658	2
imperante	233	522	277	540	468	658	2
necesidad	279	522	322	540	468	658	2
de	325	522	335	540	468	658	2
realizar	338	522	371	540	468	658	2
in-	373	522	386	540	468	658	2
novaciones	54	535	103	553	468	658	2
a	106	535	110	553	468	658	2
gran	113	535	132	553	468	658	2
escala,	135	535	164	553	468	658	2
mejoras	167	535	202	553	468	658	2
que	204	535	220	553	468	658	2
justifican	223	535	263	553	468	658	2
el	265	535	273	553	468	658	2
interés	276	535	305	553	468	658	2
de	307	535	318	553	468	658	2
organizaciones	320	535	386	553	468	658	2
de	54	548	64	566	468	658	2
carácter	68	548	102	566	468	658	2
mundial	106	548	141	566	468	658	2
como	145	548	169	566	468	658	2
la	173	548	180	566	468	658	2
UNESCO.	184	548	230	566	468	658	2
Organismos	234	548	286	566	468	658	2
que	290	548	306	566	468	658	2
focalizan	309	548	349	566	468	658	2
la	352	548	360	566	468	658	2
aten-	364	548	386	566	468	658	2
212	213	604	228	621	468	658	2
Pablo	96	42	112	54	468	658	3
Maraver-López,	114	42	159	54	468	658	3
Mari-Carmen	161	42	199	54	468	658	3
Caldeiro-Pedreira,	201	42	252	54	468	658	3
Sandra	254	42	273	54	468	658	3
Pérez-Lisboa.	275	42	314	54	468	658	3
Percepción	316	42	347	54	468	658	3
de	349	42	356	54	468	658	3
la	357	42	363	54	468	658	3
competencia	364	42	400	54	468	658	3
ción	82	85	101	104	468	658	3
en	104	85	114	104	468	658	3
mejorar	118	85	151	104	468	658	3
y	155	85	160	104	468	658	3
transformar	163	85	214	104	468	658	3
los	217	85	230	104	468	658	3
sistemas,	233	85	273	104	468	658	3
un	276	85	287	104	468	658	3
hecho	290	85	316	104	468	658	3
que	319	85	335	104	468	658	3
preocupa	338	85	378	104	468	658	3
a	381	85	386	104	468	658	3
la	389	85	397	104	468	658	3
ad-	400	85	414	104	468	658	3
ministración	82	98	137	117	468	658	3
de	140	98	151	117	468	658	3
los	154	98	167	117	468	658	3
diferentes	171	98	214	117	468	658	3
países	218	98	244	117	468	658	3
y	248	98	253	117	468	658	3
a	257	98	262	117	468	658	3
los	266	98	279	117	468	658	3
diversos	282	98	319	117	468	658	3
gobiernos	322	98	365	117	468	658	3
que	369	98	385	117	468	658	3
inten-	389	98	414	117	468	658	3
tan	82	111	96	130	468	658	3
dotar	99	111	121	130	468	658	3
de	124	111	135	130	468	658	3
herramientas	138	111	194	130	468	658	3
tecnológicas	197	111	252	130	468	658	3
a	255	111	260	130	468	658	3
la	263	111	271	130	468	658	3
mayor	274	111	302	130	468	658	3
parte	305	111	327	130	468	658	3
de	330	111	340	130	468	658	3
las	344	111	356	130	468	658	3
instituciones	359	111	414	130	468	658	3
y	82	124	88	143	468	658	3
centros	91	124	123	143	468	658	3
educativos.	127	124	176	143	468	658	3
En	179	124	192	143	468	658	3
este	195	124	212	143	468	658	3
sentido	216	124	247	143	468	658	3
la	251	124	259	143	468	658	3
Organización	263	124	321	143	468	658	3
de	325	124	335	143	468	658	3
Naciones	339	124	379	143	468	658	3
Unidas	383	124	414	143	468	658	3
(ONU)	82	137	113	156	468	658	3
examina	116	137	153	156	468	658	3
qué	156	137	172	156	468	658	3
funciones	175	137	217	156	468	658	3
pueden	220	137	252	156	468	658	3
cumplir	255	137	288	156	468	658	3
las	291	137	303	156	468	658	3
TIC	306	137	324	156	468	658	3
en	327	137	337	156	468	658	3
la	340	137	348	156	468	658	3
concepción	351	137	401	156	468	658	3
de	404	137	414	156	468	658	3
las	82	150	94	169	468	658	3
políticas	98	150	135	169	468	658	3
educativas	139	150	185	169	468	658	3
atribuyéndole	188	150	248	169	468	658	3
a	252	150	257	169	468	658	3
la	261	150	268	169	468	658	3
UNESCO	272	150	316	169	468	658	3
el	320	150	327	169	468	658	3
desempeño	331	150	380	169	468	658	3
de	384	150	394	169	468	658	3
una	398	150	414	169	468	658	3
función	82	163	115	182	468	658	3
normativa	118	163	162	182	468	658	3
e	164	163	169	182	468	658	3
informativa	171	163	222	182	468	658	3
justificada	224	163	269	182	468	658	3
por	271	163	286	182	468	658	3
el	288	163	296	182	468	658	3
acopio	298	163	327	182	468	658	3
de	329	163	339	182	468	658	3
datos	342	163	365	182	468	658	3
y	367	163	372	182	468	658	3
ejemplos	375	163	414	182	468	658	3
sobre	82	176	106	195	468	658	3
el	109	176	117	195	468	658	3
uso	119	176	135	195	468	658	3
de	137	176	148	195	468	658	3
las	151	176	163	195	468	658	3
TIC	165	176	183	195	468	658	3
en	186	176	196	195	468	658	3
el	199	176	207	195	468	658	3
ámbito	210	176	240	195	468	658	3
educativo.	243	176	288	195	468	658	3
Además	290	176	326	195	468	658	3
de	329	176	339	195	468	658	3
ello	342	176	359	195	468	658	3
pretende	361	176	399	195	468	658	3
di-	402	176	414	195	468	658	3
señar	82	189	105	208	468	658	3
y	108	189	113	208	468	658	3
elaborar	116	189	152	208	468	658	3
diversos	154	189	191	208	468	658	3
informes	193	189	232	208	468	658	3
que	235	189	250	208	468	658	3
muestran	253	189	293	208	468	658	3
la	296	189	303	208	468	658	3
información	306	189	359	208	468	658	3
al	362	189	370	208	468	658	3
respecto.	372	189	411	208	468	658	3
En	99	202	111	221	468	658	3
este	115	202	132	221	468	658	3
contexto	136	202	174	221	468	658	3
cambiante,	178	202	226	221	468	658	3
de	230	202	240	221	468	658	3
renovación	244	202	293	221	468	658	3
normativa,	297	202	344	221	468	658	3
social	348	202	374	221	468	658	3
y	378	202	383	221	468	658	3
políti-	387	202	414	221	468	658	3
ca	82	215	92	234	468	658	3
se	95	215	104	234	468	658	3
desarrolla	107	215	150	234	468	658	3
la	153	215	161	234	468	658	3
investigación	164	215	223	234	468	658	3
que	225	215	241	234	468	658	3
presentamos,	244	215	302	234	468	658	3
un	305	215	316	234	468	658	3
análisis	319	215	352	234	468	658	3
de	354	215	365	234	468	658	3
la	368	215	376	234	468	658	3
realidad	378	215	414	234	468	658	3
mediática	82	228	125	247	468	658	3
actual	128	228	154	247	468	658	3
que	156	228	172	247	468	658	3
se	175	228	184	247	468	658	3
produce	187	228	222	247	468	658	3
en	225	228	235	247	468	658	3
la	238	228	246	247	468	658	3
denominada	248	228	302	247	468	658	3
“sociedad	305	228	348	247	468	658	3
líquida”	351	228	386	247	468	658	3
(Bau-	389	228	414	247	468	658	3
man,	82	241	104	260	468	658	3
2000)	107	241	132	260	468	658	3
donde	135	241	162	260	468	658	3
todo	165	241	184	260	468	658	3
cambia	187	241	219	260	468	658	3
y	222	241	227	260	468	658	3
pocas	230	241	255	260	468	658	3
cosas	258	241	282	260	468	658	3
permanecen,	285	241	341	260	468	658	3
una	343	241	359	260	468	658	3
sociedad	362	241	401	260	468	658	3
en	403	241	414	260	468	658	3
la	82	254	90	273	468	658	3
que	93	254	109	273	468	658	3
impera	112	254	142	273	468	658	3
la	145	254	153	273	468	658	3
obsolescencia	156	254	217	273	468	658	3
programada,	220	254	275	273	468	658	3
tanto	278	254	300	273	468	658	3
de	303	254	314	273	468	658	3
herramientas	316	254	373	273	468	658	3
como	376	254	401	273	468	658	3
de	403	254	414	273	468	658	3
contenidos.	82	267	133	286	468	658	3
En	137	267	149	286	468	658	3
este	153	267	170	286	468	658	3
espacio	174	267	207	286	468	658	3
donde	211	267	238	286	468	658	3
la	242	267	250	286	468	658	3
presencia	254	267	296	286	468	658	3
de	300	267	310	286	468	658	3
los	314	267	327	286	468	658	3
medios	331	267	363	286	468	658	3
es	367	267	376	286	468	658	3
rotunda	380	267	414	286	468	658	3
(González-Fernández,	82	280	180	299	468	658	3
Salcines-Talledo	184	280	257	299	468	658	3
y	261	280	266	299	468	658	3
Maraver-López,	270	280	341	299	468	658	3
2016),	345	280	373	299	468	658	3
la	377	280	385	299	468	658	3
infor-	389	280	414	299	468	658	3
mación	82	293	115	312	468	658	3
y	117	293	123	312	468	658	3
los	125	293	138	312	468	658	3
contenidos	141	293	188	312	468	658	3
audiovisuales	191	293	251	312	468	658	3
poseen	253	293	284	312	468	658	3
un	286	293	297	312	468	658	3
valor	300	293	323	312	468	658	3
perecedero	325	293	373	312	468	658	3
que	376	293	392	312	468	658	3
pue-	394	293	414	312	468	658	3
de	82	306	93	325	468	658	3
atribuírsele	95	306	145	325	468	658	3
a	148	306	153	325	468	658	3
la	155	306	163	325	468	658	3
multiplicidad	166	306	225	325	468	658	3
de	228	306	238	325	468	658	3
pantallas,	241	306	283	325	468	658	3
la	285	306	293	325	468	658	3
interactividad	296	306	357	325	468	658	3
o	359	306	365	325	468	658	3
la	368	306	376	325	468	658	3
virtuali-	378	306	414	325	468	658	3
dad.	82	319	101	338	468	658	3
Aspectos	103	319	143	338	468	658	3
todos	146	319	170	338	468	658	3
ellos	173	319	194	338	468	658	3
que	197	319	212	338	468	658	3
impiden	215	319	251	338	468	658	3
que	254	319	270	338	468	658	3
se	273	319	282	338	468	658	3
obvie	285	319	309	338	468	658	3
la	312	319	320	338	468	658	3
realidad	323	319	358	338	468	658	3
y	361	319	367	338	468	658	3
se	369	319	379	338	468	658	3
oponen	381	319	414	338	468	658	3
al	82	332	90	351	468	658	3
continuo	93	332	131	351	468	658	3
uso	134	332	149	351	468	658	3
en	152	332	162	351	468	658	3
las	165	332	177	351	468	658	3
aulas	180	332	202	351	468	658	3
de	205	332	215	351	468	658	3
herramientas	218	332	275	351	468	658	3
y	278	332	283	351	468	658	3
estrategias	286	332	332	351	468	658	3
didácticas	335	332	379	351	468	658	3
propias	381	332	414	351	468	658	3
de	82	345	93	364	468	658	3
momentos	96	345	141	364	468	658	3
anteriores	144	345	188	364	468	658	3
donde	191	345	218	364	468	658	3
imperaban	221	345	267	364	468	658	3
pedagogías	270	345	320	364	468	658	3
pasadas.	323	345	360	364	468	658	3
Más	363	345	382	364	468	658	3
allá	385	345	400	364	468	658	3
de	403	345	414	364	468	658	3
la	82	358	90	377	468	658	3
visión	93	358	120	377	468	658	3
de	123	358	134	377	468	658	3
apocalípticos	137	358	195	377	468	658	3
e	198	358	203	377	468	658	3
integrados,	206	358	255	377	468	658	3
en	258	358	268	377	468	658	3
la	272	358	279	377	468	658	3
era	283	358	296	377	468	658	3
de	299	358	310	377	468	658	3
la	313	358	321	377	468	658	3
interactividad	324	358	384	377	468	658	3
puede	388	358	414	377	468	658	3
afirmarse	82	371	123	390	468	658	3
con	126	371	142	390	468	658	3
rotundidad	145	371	192	390	468	658	3
que	195	371	211	390	468	658	3
la	214	371	222	390	468	658	3
perspectiva	224	371	275	390	468	658	3
de	277	371	288	390	468	658	3
unos	291	371	311	390	468	658	3
y	314	371	320	390	468	658	3
otros	322	371	344	390	468	658	3
ha	347	371	358	390	468	658	3
sido	360	371	379	390	468	658	3
supera-	381	371	414	390	468	658	3
da	82	384	93	403	468	658	3
tanto	96	384	118	403	468	658	3
por	121	384	136	403	468	658	3
la	139	384	147	403	468	658	3
tecnología	150	384	196	403	468	658	3
como	200	384	224	403	468	658	3
por	227	384	242	403	468	658	3
los	245	384	258	403	468	658	3
propios	261	384	294	403	468	658	3
principios;	298	384	345	403	468	658	3
en	348	384	358	403	468	658	3
este	362	384	379	403	468	658	3
sentido	382	384	414	403	468	658	3
hoy	82	397	99	416	468	658	3
en	103	397	113	416	468	658	3
día	117	397	130	416	468	658	3
existen	134	397	166	416	468	658	3
diferentes	170	397	213	416	468	658	3
estudios	217	397	253	416	468	658	3
como	257	397	281	416	468	658	3
los	285	397	298	416	468	658	3
realizados	302	397	347	416	468	658	3
por	351	397	365	416	468	658	3
(Ramírez-	369	397	414	416	468	658	3
García,	82	410	114	429	468	658	3
Renés-Arellano,	117	410	188	429	468	658	3
Aguaded,	190	410	233	429	468	658	3
2016)	235	410	261	429	468	658	3
que	263	410	279	429	468	658	3
muestran	281	410	322	429	468	658	3
la	324	410	332	429	468	658	3
realidad	335	410	370	429	468	658	3
en	372	410	383	429	468	658	3
las	385	410	397	429	468	658	3
au-	400	410	414	429	468	658	3
las	82	423	94	442	468	658	3
y	98	423	103	442	468	658	3
justifican	106	423	147	442	468	658	3
la	150	423	158	442	468	658	3
necesidad	161	423	204	442	468	658	3
de	207	423	218	442	468	658	3
inclusión	221	423	261	442	468	658	3
de	264	423	275	442	468	658	3
nuevos	278	423	309	442	468	658	3
proyectos	312	423	355	442	468	658	3
centrados	358	423	400	442	468	658	3
en	403	423	414	442	468	658	3
el	82	436	90	455	468	658	3
desarrollo	93	436	137	455	468	658	3
de	140	436	150	455	468	658	3
la	153	436	161	455	468	658	3
competencia	164	436	219	455	468	658	3
mediática	222	436	265	455	468	658	3
por	268	436	282	455	468	658	3
parte	285	436	307	455	468	658	3
del	310	436	323	455	468	658	3
alumnado.	326	436	372	455	468	658	3
Para	375	436	395	455	468	658	3
ello	397	436	414	455	468	658	3
se	82	449	91	468	468	658	3
apuesta	94	449	127	468	468	658	3
por	130	449	145	468	468	658	3
la	148	449	156	468	468	658	3
formación	158	449	204	468	468	658	3
continua	206	449	244	468	468	658	3
del	247	449	261	468	468	658	3
profesorado	264	449	316	468	468	658	3
como	319	449	343	468	468	658	3
indican	346	449	379	468	468	658	3
Caldei-	381	449	414	468	468	658	3
ro	82	462	91	481	468	658	3
y	94	462	100	481	468	658	3
Aguaded	102	462	142	481	468	658	3
(2012).	145	462	177	481	468	658	3
Una	180	462	198	481	468	658	3
formación	201	462	246	481	468	658	3
que	249	462	265	481	468	658	3
la	268	462	276	481	468	658	3
UNESCO	279	462	323	481	468	658	3
en	326	462	336	481	468	658	3
su	339	462	349	481	468	658	3
web	352	462	370	481	468	658	3
identifica	373	462	414	481	468	658	3
con	82	475	98	494	468	658	3
el	101	475	109	494	468	658	3
avance	111	475	142	494	468	658	3
y	145	475	150	494	468	658	3
la	153	475	161	494	468	658	3
calidad	163	475	195	494	468	658	3
docente	198	475	232	494	468	658	3
que	235	475	250	494	468	658	3
trasciende	253	475	298	494	468	658	3
el	300	475	308	494	468	658	3
marco	311	475	338	494	468	658	3
teórico	341	475	372	494	468	658	3
y	374	475	380	494	468	658	3
se	383	475	392	494	468	658	3
apo-	394	475	414	494	468	658	3
ya	82	488	93	507	468	658	3
en	96	488	106	507	468	658	3
estándares	109	488	155	507	468	658	3
tecnológicos	158	488	214	507	468	658	3
referidos	217	488	256	507	468	658	3
no	259	488	270	507	468	658	3
solo	273	488	292	507	468	658	3
a	295	488	300	507	468	658	3
esta	303	488	320	507	468	658	3
dimensión	323	488	369	507	468	658	3
sino	372	488	391	507	468	658	3
tam-	394	488	414	507	468	658	3
bién	82	501	101	520	468	658	3
a	105	501	110	520	468	658	3
la	114	501	121	520	468	658	3
producción	125	501	175	520	468	658	3
reflexiva	178	501	217	520	468	658	3
y	221	501	226	520	468	658	3
crítica	230	501	257	520	468	658	3
de	261	501	272	520	468	658	3
contenidos.	275	501	326	520	468	658	3
Especialmente	329	501	394	520	468	658	3
hoy	397	501	414	520	468	658	3
en	82	514	93	533	468	658	3
día	96	514	109	533	468	658	3
el	113	514	121	533	468	658	3
profesorado	124	514	177	533	468	658	3
ha	180	514	190	533	468	658	3
de	194	514	204	533	468	658	3
ser	207	514	220	533	468	658	3
capaz	224	514	249	533	468	658	3
de	252	514	262	533	468	658	3
ayudar	266	514	296	533	468	658	3
a	299	514	304	533	468	658	3
los	307	514	320	533	468	658	3
estudiantes	323	514	372	533	468	658	3
para	376	514	395	533	468	658	3
que	398	514	414	533	468	658	3
trabajen,	82	527	120	546	468	658	3
resuelvan	123	527	165	546	468	658	3
problemas	168	527	213	546	468	658	3
y	216	527	221	546	468	658	3
desarrollen	224	527	273	546	468	658	3
un	275	527	286	546	468	658	3
aprendizaje	289	527	340	546	468	658	3
creativo	342	527	378	546	468	658	3
a	380	527	385	546	468	658	3
través	388	527	414	546	468	658	3
de	82	540	93	559	468	658	3
las	96	540	108	559	468	658	3
TIC.	112	540	132	559	468	658	3
Para	136	540	155	559	468	658	3
ello	159	540	175	559	468	658	3
la	179	540	187	559	468	658	3
UNESCO	190	540	234	559	468	658	3
establece	238	540	278	559	468	658	3
en	281	540	292	559	468	658	3
su	295	540	305	559	468	658	3
web	309	540	327	559	468	658	3
una	330	540	346	559	468	658	3
categorización	350	540	414	559	468	658	3
213	240	604	255	621	468	658	3
Universitas,	56	42	87	54	468	658	4
Revista	88	42	107	54	468	658	4
de	109	42	115	54	468	658	4
Ciencias	116	42	138	54	468	658	4
Sociales	139	42	161	54	468	658	4
y	162	42	165	54	468	658	4
Humanas	167	42	191	54	468	658	4
de	192	42	199	54	468	658	4
la	200	42	205	54	468	658	4
Universidad	206	42	237	54	468	658	4
Politécnica	238	42	267	54	468	658	4
Salesiana	268	42	292	54	468	658	4
del	293	42	301	54	468	658	4
Ecuador,	303	42	325	54	468	658	4
Año	326	42	337	54	468	658	4
XV,	339	42	349	54	468	658	4
No.	350	42	360	54	468	658	4
27,	361	42	369	54	468	658	4
2017	371	42	384	54	468	658	4
en	54	85	64	104	468	658	4
niveles	67	85	98	104	468	658	4
que	100	85	116	104	468	658	4
determina	119	85	163	104	468	658	4
el	165	85	173	104	468	658	4
grado	176	85	201	104	468	658	4
de	204	85	214	104	468	658	4
desarrollo	216	85	260	104	468	658	4
y	263	85	268	104	468	658	4
alcance	271	85	304	104	468	658	4
de	307	85	317	104	468	658	4
la	319	85	327	104	468	658	4
competencia	330	85	386	104	468	658	4
digital	54	98	82	117	468	658	4
docente.	85	98	122	117	468	658	4
-En	82	121	97	138	468	658	4
primer	99	121	126	138	468	658	4
lugar	129	121	149	138	468	658	4
hace	152	121	170	138	468	658	4
referencia	173	121	213	138	468	658	4
al	216	121	223	138	468	658	4
aprendizaje	225	121	272	138	468	658	4
de	274	121	284	138	468	658	4
los	286	121	298	138	468	658	4
elementos	301	121	341	138	468	658	4
básicos	344	121	373	138	468	658	4
de	376	121	386	138	468	658	4
la	82	133	89	150	468	658	4
tecnología,	92	133	136	150	468	658	4
que	138	133	153	150	468	658	4
permite	155	133	185	150	468	658	4
el	188	133	195	150	468	658	4
uso	197	133	211	150	468	658	4
de	213	133	223	150	468	658	4
las	225	133	236	150	468	658	4
TIC	238	133	254	150	468	658	4
por	257	133	270	150	468	658	4
parte	272	133	292	150	468	658	4
de	295	133	304	150	468	658	4
los	306	133	318	150	468	658	4
estudiantes	320	133	365	150	468	658	4
y	367	133	372	150	468	658	4
fa-	374	133	385	150	468	658	4
vorece	82	145	109	162	468	658	4
el	111	145	119	162	468	658	4
aprendizaje	121	145	167	162	468	658	4
activo.	170	145	197	162	468	658	4
-El	82	167	94	184	468	658	4
segundo	97	167	130	184	468	658	4
nivel	133	167	153	184	468	658	4
se	155	167	164	184	468	658	4
centra	166	167	191	184	468	658	4
en	193	167	203	184	468	658	4
la	205	167	213	184	468	658	4
profundización	215	167	276	184	468	658	4
del	278	167	291	184	468	658	4
conocimiento,	293	167	350	184	468	658	4
que	353	167	367	184	468	658	4
per-	370	167	386	184	468	658	4
mite	82	179	100	196	468	658	4
que	104	179	119	196	468	658	4
los	123	179	135	196	468	658	4
estudiantes	139	179	184	196	468	658	4
adquieran	188	179	227	196	468	658	4
conocimientos	232	179	290	196	468	658	4
más	294	179	310	196	468	658	4
avanzados	315	179	356	196	468	658	4
de	361	179	370	196	468	658	4
las	374	179	386	196	468	658	4
asignaturas	82	191	127	208	468	658	4
escolares	130	191	166	208	468	658	4
y	169	191	174	208	468	658	4
los	176	191	188	208	468	658	4
apliquen	191	191	225	208	468	658	4
a	227	191	232	208	468	658	4
problemas	234	191	276	208	468	658	4
complejos	279	191	320	208	468	658	4
de	322	191	332	208	468	658	4
la	334	191	341	208	468	658	4
vida	344	191	361	208	468	658	4
real.	364	191	381	208	468	658	4
-El	82	213	94	230	468	658	4
tercer	98	213	121	230	468	658	4
nivel	124	213	144	230	468	658	4
guarda	147	213	175	230	468	658	4
relación	178	213	210	230	468	658	4
con	214	213	228	230	468	658	4
el	232	213	239	230	468	658	4
desarrollo	242	213	282	230	468	658	4
de	286	213	295	230	468	658	4
la	299	213	306	230	468	658	4
capacidad	309	213	349	230	468	658	4
de	353	213	362	230	468	658	4
crea-	366	213	386	230	468	658	4
ción	82	225	99	242	468	658	4
de	102	225	112	242	468	658	4
nuevos	115	225	143	242	468	658	4
conocimientos	146	225	205	242	468	658	4
que	208	225	222	242	468	658	4
contribuyen	225	225	273	242	468	658	4
a	276	225	280	242	468	658	4
la	284	225	291	242	468	658	4
forja	294	225	313	242	468	658	4
de	316	225	325	242	468	658	4
sociedades	328	225	372	242	468	658	4
ar-	375	225	386	242	468	658	4
moniosas.	82	237	122	254	468	658	4
En	71	259	83	277	468	658	4
cuanto	87	259	116	277	468	658	4
al	119	259	127	277	468	658	4
alcance	131	259	164	277	468	658	4
de	167	259	178	277	468	658	4
conocimientos,	181	259	248	277	468	658	4
cabe	252	259	272	277	468	658	4
destacar	275	259	311	277	468	658	4
que	315	259	331	277	468	658	4
apuesta	334	259	367	277	468	658	4
por	371	259	386	277	468	658	4
la	54	272	62	290	468	658	4
alfabetización	64	272	126	290	468	658	4
y	129	272	134	290	468	658	4
el	137	272	145	290	468	658	4
aprendizaje	148	272	198	290	468	658	4
permanente	201	272	252	290	468	658	4
adaptado	255	272	295	290	468	658	4
a	297	272	302	290	468	658	4
las	305	272	317	290	468	658	4
necesidades	320	272	372	290	468	658	4
de	375	272	386	290	468	658	4
cada	54	285	74	303	468	658	4
persona,	78	285	115	303	468	658	4
independientemente	119	285	207	303	468	658	4
de	211	285	222	303	468	658	4
su	226	285	235	303	468	658	4
situación	239	285	279	303	468	658	4
o	283	285	289	303	468	658	4
procedencia.	292	285	348	303	468	658	4
En	352	285	364	303	468	658	4
este	368	285	386	303	468	658	4
sentido,	54	298	88	316	468	658	4
centra	92	298	119	316	468	658	4
la	123	298	131	316	468	658	4
atención	134	298	172	316	468	658	4
el	175	298	183	316	468	658	4
aprendizaje	187	298	238	316	468	658	4
permanente	242	298	293	316	468	658	4
que	297	298	313	316	468	658	4
englobe	316	298	351	316	468	658	4
toda	355	298	374	316	468	658	4
la	378	298	386	316	468	658	4
actividad	54	311	94	329	468	658	4
de	97	311	107	329	468	658	4
adquisición	110	311	161	329	468	658	4
de	164	311	174	329	468	658	4
conocimientos,	177	311	244	329	468	658	4
ya	247	311	257	329	468	658	4
sean	260	311	279	329	468	658	4
de	282	311	292	329	468	658	4
carácter	295	311	330	329	468	658	4
formal	333	311	362	329	468	658	4
o	365	311	370	329	468	658	4
in-	373	311	386	329	468	658	4
formal,	54	324	86	342	468	658	4
con	89	324	105	342	468	658	4
el	108	324	116	342	468	658	4
fin	119	324	131	342	468	658	4
de	134	324	144	342	468	658	4
mejorar	147	324	181	342	468	658	4
las	184	324	196	342	468	658	4
habilidades	200	324	250	342	468	658	4
y	253	324	258	342	468	658	4
las	261	324	273	342	468	658	4
competencias,	276	324	339	342	468	658	4
exigiendo	342	324	386	342	468	658	4
un	54	337	65	355	468	658	4
cambio	68	337	100	355	468	658	4
de	103	337	114	355	468	658	4
modelo	116	337	149	355	468	658	4
que	152	337	168	355	468	658	4
ponga	171	337	198	355	468	658	4
énfasis	201	337	232	355	468	658	4
en	234	337	245	355	468	658	4
el	248	337	256	355	468	658	4
aprendizaje,	259	337	312	355	468	658	4
frente	315	337	341	355	468	658	4
a	344	337	349	355	468	658	4
la	351	337	359	355	468	658	4
ense-	362	337	386	355	468	658	4
ñanza	54	350	80	368	468	658	4
y	83	350	89	368	468	658	4
la	92	350	100	368	468	658	4
capacitación	104	350	158	368	468	658	4
(UNESCO,	162	350	212	368	468	658	4
2014)	216	350	242	368	468	658	4
de	245	350	256	368	468	658	4
manera	259	350	291	368	468	658	4
que	295	350	311	368	468	658	4
se	314	350	323	368	468	658	4
promueva	327	350	371	368	468	658	4
un	375	350	386	368	468	658	4
cambio	54	363	86	381	468	658	4
en	89	363	99	381	468	658	4
los	102	363	115	381	468	658	4
valores	118	363	149	381	468	658	4
y	152	363	158	381	468	658	4
actitudes	160	363	200	381	468	658	4
(Quendler	202	363	247	381	468	658	4
y	250	363	255	381	468	658	4
Lamb,	258	363	286	381	468	658	4
2016).	289	363	318	381	468	658	4
Esta	71	376	90	394	468	658	4
situación	93	376	133	394	468	658	4
no	137	376	148	394	468	658	4
es	151	376	160	394	468	658	4
exclusiva	164	376	205	394	468	658	4
del	209	376	222	394	468	658	4
continente	226	376	272	394	468	658	4
europeo	275	376	311	394	468	658	4
y	314	376	320	394	468	658	4
atiende,	323	376	358	394	468	658	4
como	361	376	386	394	468	658	4
señala	54	389	81	407	468	658	4
la	84	389	92	407	468	658	4
UNESCO	94	389	138	407	468	658	4
(2016)	140	389	170	407	468	658	4
en	172	389	182	407	468	658	4
el	185	389	193	407	468	658	4
apartado	195	389	233	407	468	658	4
dedicado	235	389	275	407	468	658	4
a	277	389	282	407	468	658	4
buenas	284	389	315	407	468	658	4
prácticas,	317	389	359	407	468	658	4
a	361	389	366	407	468	658	4
“las	368	389	386	407	468	658	4
experiencias	54	402	109	420	468	658	4
del	112	402	126	420	468	658	4
Instituto	129	402	166	420	468	658	4
Nacional	169	402	209	420	468	658	4
de	213	402	223	420	468	658	4
Educación	226	402	273	420	468	658	4
Abierta	276	402	309	420	468	658	4
de	312	402	323	420	468	658	4
la	326	402	334	420	468	658	4
India	338	402	360	420	468	658	4
o	364	402	369	420	468	658	4
los	373	402	386	420	468	658	4
programas	54	415	100	433	468	658	4
de	103	415	113	433	468	658	4
RVA	116	415	137	433	468	658	4
de	139	415	150	433	468	658	4
Chile,	152	415	179	433	468	658	4
México	182	415	215	433	468	658	4
y	218	415	224	433	468	658	4
Brasil”.	226	415	260	433	468	658	4
A	262	415	270	433	468	658	4
estos	272	415	294	433	468	658	4
ejemplos	297	415	337	433	468	658	4
se	340	415	349	433	468	658	4
suma	352	415	375	433	468	658	4
el	378	415	386	433	468	658	4
de	54	428	64	446	468	658	4
Colombia	68	428	111	446	468	658	4
donde	115	428	142	446	468	658	4
se	145	428	154	446	468	658	4
están	158	428	180	446	468	658	4
desarrollando	184	428	244	446	468	658	4
iniciativas	247	428	293	446	468	658	4
que	296	428	312	446	468	658	4
favorecen	316	428	359	446	468	658	4
el	362	428	370	446	468	658	4
al-	374	428	386	446	468	658	4
cance	54	441	79	459	468	658	4
de	82	441	93	459	468	658	4
la	96	441	104	459	468	658	4
competencia	108	441	163	459	468	658	4
mediática	167	441	210	459	468	658	4
en	213	441	223	459	468	658	4
la	227	441	235	459	468	658	4
ciudadanía	238	441	286	459	468	658	4
y	290	441	295	459	468	658	4
de	299	441	309	459	468	658	4
forma	312	441	339	459	468	658	4
específica	342	441	386	459	468	658	4
entre	54	454	76	472	468	658	4
el	79	454	87	472	468	658	4
alumnado	89	454	133	472	468	658	4
y	135	454	141	472	468	658	4
el	144	454	152	472	468	658	4
profesorado	154	454	207	472	468	658	4
(Sandoval	210	454	254	472	468	658	4
et	257	454	265	472	468	658	4
al.,	268	454	281	472	468	658	4
2016).	284	454	312	472	468	658	4
Una	71	467	89	485	468	658	4
realidad	92	467	128	485	468	658	4
que	130	467	146	485	468	658	4
no	149	467	160	485	468	658	4
solo	163	467	181	485	468	658	4
se	184	467	193	485	468	658	4
hace	196	467	216	485	468	658	4
extensible	219	467	264	485	468	658	4
a	267	467	272	485	468	658	4
otros	275	467	297	485	468	658	4
países	299	467	326	485	468	658	4
como	329	467	354	485	468	658	4
Brasil,	357	467	386	485	468	658	4
Ecuador	54	480	91	498	468	658	4
o	94	480	99	498	468	658	4
Chile	102	480	126	498	468	658	4
sino	130	480	148	498	468	658	4
que	151	480	167	498	468	658	4
además,	170	480	206	498	468	658	4
está	209	480	226	498	468	658	4
presente	230	480	266	498	468	658	4
en	270	480	280	498	468	658	4
las	283	480	295	498	468	658	4
políticas	299	480	336	498	468	658	4
educativas	339	480	386	498	468	658	4
que	54	493	70	511	468	658	4
hacen	73	493	98	511	468	658	4
referencia	101	493	145	511	468	658	4
al	148	493	156	511	468	658	4
uso	159	493	174	511	468	658	4
de	177	493	187	511	468	658	4
las	190	493	202	511	468	658	4
TIC	205	493	223	511	468	658	4
y	226	493	231	511	468	658	4
su	234	493	244	511	468	658	4
presencia	247	493	288	511	468	658	4
en	291	493	301	511	468	658	4
los	304	493	317	511	468	658	4
planes	320	493	348	511	468	658	4
de	351	493	361	511	468	658	4
estu-	364	493	386	511	468	658	4
dio.	54	506	71	524	468	658	4
Una	73	506	92	524	468	658	4
presencia	94	506	136	524	468	658	4
que	139	506	155	524	468	658	4
al	157	506	165	524	468	658	4
igual	168	506	190	524	468	658	4
que	193	506	209	524	468	658	4
en	211	506	222	524	468	658	4
el	225	506	233	524	468	658	4
caso	235	506	255	524	468	658	4
de	258	506	268	524	468	658	4
España	271	506	302	524	468	658	4
figura	305	506	331	524	468	658	4
de	334	506	344	524	468	658	4
forma	347	506	373	524	468	658	4
tí-	376	506	386	524	468	658	4
mida	54	519	76	537	468	658	4
en	79	519	90	537	468	658	4
el	93	519	101	537	468	658	4
currículo	104	519	144	537	468	658	4
donde	147	519	174	537	468	658	4
se	178	519	187	537	468	658	4
incluyen	190	519	228	537	468	658	4
contenidos	231	519	279	537	468	658	4
transversales	282	519	339	537	468	658	4
o	342	519	348	537	468	658	4
algunos	351	519	386	537	468	658	4
específicos	54	532	102	550	468	658	4
vinculados	105	532	152	550	468	658	4
a	155	532	160	550	468	658	4
la	162	532	170	550	468	658	4
dimensión	173	532	219	550	468	658	4
de	221	532	231	550	468	658	4
la	234	532	242	550	468	658	4
tecnología	244	532	290	550	468	658	4
más	293	532	311	550	468	658	4
que	313	532	329	550	468	658	4
a	332	532	336	550	468	658	4
las	339	532	351	550	468	658	4
de	354	532	364	550	468	658	4
aná-	367	532	386	550	468	658	4
lisis	54	545	72	563	468	658	4
y	74	545	80	563	468	658	4
producción	83	545	132	563	468	658	4
de	135	545	145	563	468	658	4
contenidos.	148	545	198	563	468	658	4
214	213	604	228	621	468	658	4
Pablo	96	42	112	54	468	658	5
Maraver-López,	114	42	159	54	468	658	5
Mari-Carmen	161	42	199	54	468	658	5
Caldeiro-Pedreira,	201	42	252	54	468	658	5
Sandra	254	42	273	54	468	658	5
Pérez-Lisboa.	275	42	314	54	468	658	5
Percepción	316	42	347	54	468	658	5
de	349	42	356	54	468	658	5
la	357	42	363	54	468	658	5
competencia	364	42	400	54	468	658	5
Alfabetización	82	86	146	104	468	658	5
digital	149	86	177	104	468	658	5
y	180	86	185	104	468	658	5
mediática	188	86	231	104	468	658	5
La	99	106	111	125	468	658	5
realidad	113	106	149	125	468	658	5
social	151	106	177	125	468	658	5
circundante	179	106	230	125	468	658	5
ha	233	106	243	125	468	658	5
planteado	246	106	288	125	468	658	5
la	291	106	299	125	468	658	5
necesidad	301	106	344	125	468	658	5
de	347	106	357	125	468	658	5
que	360	106	375	125	468	658	5
se	378	106	387	125	468	658	5
asista	389	106	414	125	468	658	5
al	82	119	90	138	468	658	5
desarrollo	93	119	137	138	468	658	5
de	139	119	150	138	468	658	5
nuevas	152	119	183	138	468	658	5
formas	186	119	216	138	468	658	5
de	219	119	229	138	468	658	5
aprender	232	119	270	138	468	658	5
acorde	273	119	302	138	468	658	5
a	305	119	310	138	468	658	5
la	312	119	320	138	468	658	5
existencia	323	119	367	138	468	658	5
de	370	119	380	138	468	658	5
nuevos	383	119	414	138	468	658	5
medios	82	132	114	151	468	658	5
y	117	132	122	151	468	658	5
herramientas	125	132	182	151	468	658	5
digitales.	185	132	225	151	468	658	5
A	227	132	235	151	468	658	5
lo	238	132	246	151	468	658	5
largo	249	132	272	151	468	658	5
de	275	132	285	151	468	658	5
las	288	132	300	151	468	658	5
últimas	303	132	335	151	468	658	5
décadas	338	132	373	151	468	658	5
del	376	132	390	151	468	658	5
siglo	392	132	414	151	468	658	5
XX	82	145	98	164	468	658	5
diferentes	101	145	144	164	468	658	5
organismos	147	145	198	164	468	658	5
preconizaban	201	145	259	164	468	658	5
la	262	145	270	164	468	658	5
necesidad	273	145	317	164	468	658	5
de	320	145	330	164	468	658	5
preparar	333	145	370	164	468	658	5
para	372	145	391	164	468	658	5
con-	394	145	414	164	468	658	5
vivir	82	158	103	177	468	658	5
en	105	158	116	177	468	658	5
un	118	158	129	177	468	658	5
mundo	132	158	162	177	468	658	5
dominado	165	158	209	177	468	658	5
por	211	158	226	177	468	658	5
las	228	158	241	177	468	658	5
imágenes	243	158	285	177	468	658	5
y	287	158	292	177	468	658	5
los	295	158	308	177	468	658	5
sonidos.	310	158	347	177	468	658	5
Entonces	349	158	389	177	468	658	5
ya	392	158	402	177	468	658	5
se	405	158	414	177	468	658	5
preveía	82	171	115	190	468	658	5
el	117	171	125	190	468	658	5
valor	128	171	151	190	468	658	5
y	153	171	159	190	468	658	5
el	162	171	170	190	468	658	5
carácter	172	171	207	190	468	658	5
de	210	171	220	190	468	658	5
poder	223	171	248	190	468	658	5
de	251	171	261	190	468	658	5
los	264	171	277	190	468	658	5
mismos	280	171	314	190	468	658	5
si	317	171	324	190	468	658	5
bien	327	171	346	190	468	658	5
la	349	171	356	190	468	658	5
presencia	359	171	401	190	468	658	5
de	404	171	414	190	468	658	5
los	82	184	95	203	468	658	5
medios	98	184	130	203	468	658	5
no	133	184	144	203	468	658	5
poseía	147	184	175	203	468	658	5
un	179	184	190	203	468	658	5
carácter	193	184	228	203	468	658	5
general	231	184	263	203	468	658	5
ni	266	184	275	203	468	658	5
se	278	184	287	203	468	658	5
había	291	184	314	203	468	658	5
extendido	318	184	361	203	468	658	5
al	364	184	372	203	468	658	5
nivel	375	184	397	203	468	658	5
ac-	400	184	414	203	468	658	5
tual.	82	197	101	216	468	658	5
Con	105	197	123	216	468	658	5
el	126	197	134	216	468	658	5
paso	137	197	158	216	468	658	5
de	161	197	171	216	468	658	5
los	174	197	187	216	468	658	5
años	190	197	211	216	468	658	5
la	214	197	222	216	468	658	5
situación	225	197	265	216	468	658	5
ha	268	197	278	216	468	658	5
alcanzado	282	197	326	216	468	658	5
límites	329	197	359	216	468	658	5
insospecha-	362	197	414	216	468	658	5
dos,	82	210	100	229	468	658	5
hoy	103	210	120	229	468	658	5
en	122	210	133	229	468	658	5
día	135	210	149	229	468	658	5
la	152	210	160	229	468	658	5
tecnología	162	210	208	229	468	658	5
se	211	210	220	229	468	658	5
ha	223	210	233	229	468	658	5
convertido	236	210	283	229	468	658	5
en	286	210	296	229	468	658	5
un	299	210	310	229	468	658	5
marco	313	210	340	229	468	658	5
de	343	210	353	229	468	658	5
referencia	356	210	400	229	468	658	5
no	403	210	414	229	468	658	5
solo	82	224	101	242	468	658	5
comunicativo	103	224	163	242	468	658	5
sino	166	224	184	242	468	658	5
también	187	224	222	242	468	658	5
de	225	224	236	242	468	658	5
enseñanza	238	224	284	242	468	658	5
y	286	224	292	242	468	658	5
de	295	224	305	242	468	658	5
aprendizaje.	308	224	361	242	468	658	5
En	99	237	111	255	468	658	5
este	114	237	131	255	468	658	5
sentido	134	237	165	255	468	658	5
la	168	237	176	255	468	658	5
alfabetización	179	237	239	255	468	658	5
ha	242	237	253	255	468	658	5
perdido	256	237	289	255	468	658	5
el	292	237	299	255	468	658	5
valor	302	237	325	255	468	658	5
inicial	328	237	354	255	468	658	5
que	358	237	373	255	468	658	5
hacía	376	237	399	255	468	658	5
re-	402	237	414	255	468	658	5
ferencia	82	250	117	268	468	658	5
al	120	250	128	268	468	658	5
aprendizaje	131	250	181	268	468	658	5
de	184	250	194	268	468	658	5
estrategias	197	250	243	268	468	658	5
lecto-escritoras	246	250	311	268	468	658	5
y	315	250	320	268	468	658	5
ha	323	250	334	268	468	658	5
alcanzado	337	250	380	268	468	658	5
una	383	250	399	268	468	658	5
di-	402	250	414	268	468	658	5
mensión	82	263	119	281	468	658	5
digital	121	263	149	281	468	658	5
connatural	151	263	197	281	468	658	5
a	199	263	204	281	468	658	5
la	207	263	214	281	468	658	5
era	217	263	230	281	468	658	5
mediática	233	263	275	281	468	658	5
donde	277	263	303	281	468	658	5
imperan	306	263	341	281	468	658	5
las	344	263	356	281	468	658	5
herramientas	358	263	414	281	468	658	5
y	82	276	88	294	468	658	5
medios	90	276	121	294	468	658	5
tecnológicos	124	276	178	294	468	658	5
que	180	276	196	294	468	658	5
transmiten	198	276	244	294	468	658	5
contenidos	246	276	293	294	468	658	5
al	295	276	303	294	468	658	5
instante.	305	276	341	294	468	658	5
En	343	276	355	294	468	658	5
este	358	276	375	294	468	658	5
contexto	377	276	414	294	468	658	5
la	82	289	90	307	468	658	5
alfabetización	93	289	153	307	468	658	5
digital	156	289	183	307	468	658	5
ya	186	289	197	307	468	658	5
no	199	289	210	307	468	658	5
representa	213	289	257	307	468	658	5
una	260	289	276	307	468	658	5
opción	279	289	308	307	468	658	5
sino	311	289	329	307	468	658	5
que	332	289	347	307	468	658	5
se	350	289	359	307	468	658	5
ha	362	289	372	307	468	658	5
converti-	375	289	414	307	468	658	5
do	82	302	93	320	468	658	5
en	96	302	107	320	468	658	5
una	110	302	125	320	468	658	5
necesidad	128	302	171	320	468	658	5
que	174	302	190	320	468	658	5
es	193	302	202	320	468	658	5
posible	205	302	236	320	468	658	5
explicar	239	302	274	320	468	658	5
atendiendo	277	302	324	320	468	658	5
a	328	302	332	320	468	658	5
una	336	302	351	320	468	658	5
serie	354	302	375	320	468	658	5
de	378	302	388	320	468	658	5
crite-	391	302	414	320	468	658	5
rios	82	315	98	333	468	658	5
como:	102	315	129	333	468	658	5
el	132	315	140	333	468	658	5
funcionamiento	143	315	211	333	468	658	5
de	214	315	225	333	468	658	5
los	228	315	241	333	468	658	5
motores	244	315	279	333	468	658	5
de	282	315	293	333	468	658	5
búsqueda	296	315	337	333	468	658	5
y	340	315	346	333	468	658	5
selección	349	315	389	333	468	658	5
de	392	315	403	333	468	658	5
la	406	315	414	333	468	658	5
información	82	328	135	346	468	658	5
que	138	328	153	346	468	658	5
se	156	328	165	346	468	658	5
difunde	168	328	201	346	468	658	5
de	203	328	213	346	468	658	5
manera	216	328	248	346	468	658	5
desmesurada	251	328	306	346	468	658	5
hoy	309	328	325	346	468	658	5
en	328	328	338	346	468	658	5
día,	341	328	357	346	468	658	5
la	359	328	367	346	468	658	5
gestión	370	328	401	346	468	658	5
de	404	328	414	346	468	658	5
la	82	341	90	359	468	658	5
información,	93	341	148	359	468	658	5
la	151	341	159	359	468	658	5
privacidad	162	341	207	359	468	658	5
o	210	341	215	359	468	658	5
los	218	341	231	359	468	658	5
derechos	234	341	272	359	468	658	5
y	275	341	280	359	468	658	5
libertades	283	341	325	359	468	658	5
que	328	341	343	359	468	658	5
se	346	341	355	359	468	658	5
derivan	358	341	390	359	468	658	5
de	393	341	403	359	468	658	5
la	406	341	414	359	468	658	5
emisión	82	354	116	372	468	658	5
y	120	354	125	372	468	658	5
la	129	354	137	372	468	658	5
recepción	140	354	182	372	468	658	5
de	185	354	195	372	468	658	5
contenidos.	199	354	248	372	468	658	5
En	252	354	264	372	468	658	5
esta	267	354	284	372	468	658	5
línea	287	354	308	372	468	658	5
la	312	354	319	372	468	658	5
alfabetización	323	354	383	372	468	658	5
digital	386	354	414	372	468	658	5
no	82	367	93	385	468	658	5
consiste	96	367	131	385	468	658	5
únicamente	133	367	183	385	468	658	5
en	186	367	196	385	468	658	5
“enseñar	199	367	237	385	468	658	5
a	240	367	244	385	468	658	5
utilizar	247	367	278	385	468	658	5
el	281	367	288	385	468	658	5
ordenador	291	367	335	385	468	658	5
y	338	367	343	385	468	658	5
distintas	346	367	382	385	468	658	5
aplica-	385	367	414	385	468	658	5
ciones	82	380	110	398	468	658	5
informáticas,	112	380	169	398	468	658	5
sino	171	380	189	398	468	658	5
que	191	380	207	398	468	658	5
debe	209	380	230	398	468	658	5
ofrecer	232	380	263	398	468	658	5
los	265	380	278	398	468	658	5
elementos	280	380	324	398	468	658	5
básicos	326	380	358	398	468	658	5
para	360	380	379	398	468	658	5
la	381	380	389	398	468	658	5
com-	392	380	414	398	468	658	5
prensión	82	393	119	411	468	658	5
y	123	393	128	411	468	658	5
dominio	131	393	167	411	468	658	5
del	170	393	184	411	468	658	5
lenguaje	187	393	223	411	468	658	5
en	227	393	237	411	468	658	5
el	240	393	248	411	468	658	5
que	251	393	267	411	468	658	5
están	270	393	292	411	468	658	5
codificados	295	393	345	411	468	658	5
los	348	393	360	411	468	658	5
programas”	364	393	414	411	468	658	5
(Levis,	82	406	112	424	468	658	5
2006,	115	406	139	424	468	658	5
p.	141	406	149	424	468	658	5
78).	152	406	169	424	468	658	5
La	171	406	182	424	468	658	5
tecnología	185	406	230	424	468	658	5
y	232	406	237	424	468	658	5
su	240	406	249	424	468	658	5
implantación	252	406	308	424	468	658	5
general	310	406	342	424	468	658	5
en	344	406	354	424	468	658	5
el	357	406	364	424	468	658	5
ecosistema	367	406	414	424	468	658	5
actual	82	419	108	437	468	658	5
demanda	110	419	150	437	468	658	5
sujetos	152	419	182	437	468	658	5
preparados,	184	419	234	437	468	658	5
capaces	237	419	270	437	468	658	5
no	273	419	284	437	468	658	5
solo	286	419	304	437	468	658	5
de	307	419	317	437	468	658	5
decodificar	320	419	368	437	468	658	5
adecuada-	370	419	414	437	468	658	5
mente	82	432	109	450	468	658	5
sino	112	432	130	450	468	658	5
de	133	432	143	450	468	658	5
discernir	146	432	184	450	468	658	5
y	187	432	192	450	468	658	5
saber	195	432	218	450	468	658	5
buscar	221	432	249	450	468	658	5
información	252	432	305	450	468	658	5
correctamente	308	432	369	450	468	658	5
(Badwen,	372	432	414	450	468	658	5
2002).	82	445	110	463	468	658	5
Esta	112	445	131	463	468	658	5
idea	133	445	151	463	468	658	5
discurre	154	445	188	463	468	658	5
de	191	445	201	463	468	658	5
forma	203	445	229	463	468	658	5
paralela	231	445	266	463	468	658	5
a	268	445	273	463	468	658	5
los	275	445	288	463	468	658	5
principios	290	445	333	463	468	658	5
que	335	445	351	463	468	658	5
se	353	445	362	463	468	658	5
desprenden	365	445	414	463	468	658	5
de	82	458	92	476	468	658	5
la	95	458	103	476	468	658	5
política	106	458	138	476	468	658	5
europea	141	458	175	476	468	658	5
que	178	458	194	476	468	658	5
focaliza	196	458	231	476	468	658	5
el	233	458	241	476	468	658	5
interés	244	458	273	476	468	658	5
en	276	458	286	476	468	658	5
la	289	458	296	476	468	658	5
formación	299	458	344	476	468	658	5
del	346	458	360	476	468	658	5
profesorado	362	458	414	476	468	658	5
como	82	471	106	489	468	658	5
estrategia	109	471	150	489	468	658	5
básica	153	471	179	489	468	658	5
para	182	471	201	489	468	658	5
fortalecer	203	471	244	489	468	658	5
la	247	471	255	489	468	658	5
mejora	257	471	287	489	468	658	5
de	290	471	300	489	468	658	5
la	303	471	310	489	468	658	5
calidad	313	471	344	489	468	658	5
educativa.	347	471	390	489	468	658	5
Si	99	484	108	502	468	658	5
nos	111	484	127	502	468	658	5
referimos	129	484	172	502	468	658	5
al	174	484	182	502	468	658	5
contexto	185	484	223	502	468	658	5
europeo,	226	484	264	502	468	658	5
la	267	484	275	502	468	658	5
formación	278	484	323	502	468	658	5
se	326	484	335	502	468	658	5
considera	338	484	380	502	468	658	5
obliga-	383	484	414	502	468	658	5
toria	82	497	102	515	468	658	5
en	106	497	116	515	468	658	5
28	119	497	130	515	468	658	5
sistemas	133	497	171	515	468	658	5
educativos	174	497	221	515	468	658	5
europeos	224	497	264	515	468	658	5
siendo	267	497	296	515	468	658	5
indispensable	299	497	359	515	468	658	5
para	362	497	381	515	468	658	5
la	384	497	392	515	468	658	5
pro-	396	497	414	515	468	658	5
moción	82	510	115	528	468	658	5
en	118	510	128	528	468	658	5
buena	131	510	157	528	468	658	5
parte	159	510	181	528	468	658	5
de	184	510	194	528	468	658	5
ellos.	197	510	220	528	468	658	5
Pese	223	510	243	528	468	658	5
a	245	510	250	528	468	658	5
que	253	510	269	528	468	658	5
los	271	510	284	528	468	658	5
docentes	287	510	325	528	468	658	5
están	328	510	350	528	468	658	5
preparados	353	510	401	528	468	658	5
en	403	510	414	528	468	658	5
sus	82	523	96	541	468	658	5
materias,	99	523	139	541	468	658	5
consideran	141	523	189	541	468	658	5
que	192	523	208	541	468	658	5
requieren	210	523	252	541	468	658	5
formación	254	523	299	541	468	658	5
en	302	523	312	541	468	658	5
métodos	315	523	352	541	468	658	5
didácticos,	355	523	402	541	468	658	5
es	405	523	414	541	468	658	5
decir,	82	536	107	554	468	658	5
en	109	536	120	554	468	658	5
el	123	536	131	554	468	658	5
diseño	133	536	162	554	468	658	5
de	165	536	175	554	468	658	5
materiales	178	536	223	554	468	658	5
adaptados	226	536	270	554	468	658	5
a	273	536	278	554	468	658	5
las	281	536	293	554	468	658	5
necesidades	296	536	349	554	468	658	5
más	351	536	369	554	468	658	5
recientes.	372	536	414	554	468	658	5
Por	82	549	97	567	468	658	5
ende,	101	549	124	567	468	658	5
esta	127	549	144	567	468	658	5
idea	147	549	166	567	468	658	5
enlaza	169	549	197	567	468	658	5
de	200	549	210	567	468	658	5
forma	213	549	239	567	468	658	5
directa	242	549	272	567	468	658	5
con	275	549	291	567	468	658	5
la	294	549	302	567	468	658	5
de	305	549	316	567	468	658	5
alfabetización	319	549	380	567	468	658	5
mediá-	383	549	414	567	468	658	5
215	240	604	255	621	468	658	5
Universitas,	56	42	87	54	468	658	6
Revista	88	42	107	54	468	658	6
de	109	42	115	54	468	658	6
Ciencias	116	42	138	54	468	658	6
Sociales	139	42	161	54	468	658	6
y	162	42	165	54	468	658	6
Humanas	167	42	191	54	468	658	6
de	192	42	199	54	468	658	6
la	200	42	205	54	468	658	6
Universidad	206	42	237	54	468	658	6
Politécnica	238	42	267	54	468	658	6
Salesiana	268	42	292	54	468	658	6
del	293	42	301	54	468	658	6
Ecuador,	303	42	325	54	468	658	6
Año	326	42	337	54	468	658	6
XV,	339	42	349	54	468	658	6
No.	350	42	360	54	468	658	6
27,	361	42	369	54	468	658	6
2017	371	42	384	54	468	658	6
tica	54	85	70	104	468	658	6
que	73	85	89	104	468	658	6
propugnaba	92	85	144	104	468	658	6
el	148	85	156	104	468	658	6
CML	159	85	183	104	468	658	6
(2003)	186	85	215	104	468	658	6
al	219	85	227	104	468	658	6
referirse	230	85	267	104	468	658	6
al	270	85	278	104	468	658	6
conjunto	282	85	320	104	468	658	6
de	323	85	334	104	468	658	6
herramien-	337	85	386	104	468	658	6
tas	54	98	66	117	468	658	6
necesarias	69	98	114	117	468	658	6
para	118	98	137	117	468	658	6
el	140	98	148	117	468	658	6
alfabetismo	151	98	202	117	468	658	6
en	206	98	216	117	468	658	6
medios.	219	98	254	117	468	658	6
Asimismo	256	98	301	117	468	658	6
el	305	98	313	117	468	658	6
CML,	316	98	342	117	468	658	6
cree	346	98	364	117	468	658	6
fun-	367	98	386	117	468	658	6
damental	54	111	94	130	468	658	6
conocer:	98	111	136	130	468	658	6
quién	139	111	164	130	468	658	6
es	167	111	177	130	468	658	6
el	180	111	188	130	468	658	6
creador	192	111	225	130	468	658	6
del	228	111	242	130	468	658	6
mensaje,	245	111	284	130	468	658	6
qué	288	111	304	130	468	658	6
técnicas	307	111	343	130	468	658	6
creativas	346	111	386	130	468	658	6
se	54	124	63	143	468	658	6
usan	66	124	86	143	468	658	6
para	90	124	109	143	468	658	6
llamar	112	124	140	143	468	658	6
la	143	124	151	143	468	658	6
atención,	155	124	195	143	468	658	6
qué	198	124	214	143	468	658	6
formas	217	124	248	143	468	658	6
o	251	124	256	143	468	658	6
maneras	260	124	296	143	468	658	6
de	300	124	310	143	468	658	6
comportamiento	313	124	386	143	468	658	6
experimenta	54	137	108	156	468	658	6
la	111	137	119	156	468	658	6
audiencia	123	137	165	156	468	658	6
de	168	137	178	156	468	658	6
un	182	137	193	156	468	658	6
mensaje,	196	137	235	156	468	658	6
qué	238	137	254	156	468	658	6
valores	257	137	289	156	468	658	6
incorporan	292	137	340	156	468	658	6
y	343	137	348	156	468	658	6
por	352	137	366	156	468	658	6
qué	370	137	386	156	468	658	6
se	54	150	63	169	468	658	6
envían.	65	150	97	169	468	658	6
Por	100	150	115	169	468	658	6
ello,	118	150	137	169	468	658	6
define	139	150	166	169	468	658	6
el	168	150	176	169	468	658	6
proceso	179	150	213	169	468	658	6
de	215	150	226	169	468	658	6
alfabetismo	228	150	279	169	468	658	6
en	282	150	292	169	468	658	6
medios	295	150	326	169	468	658	6
como	329	150	353	169	468	658	6
el	356	150	364	169	468	658	6
con-	366	150	386	169	468	658	6
junto	54	163	76	182	468	658	6
de	79	163	90	182	468	658	6
habilidades	92	163	142	182	468	658	6
que	145	163	161	182	468	658	6
capacitan	164	163	205	182	468	658	6
para	208	163	227	182	468	658	6
acceder	230	163	263	182	468	658	6
a	266	163	271	182	468	658	6
los	274	163	287	182	468	658	6
mensajes,	289	163	332	182	468	658	6
analizarlos,	335	163	386	182	468	658	6
evaluarlos	54	176	99	195	468	658	6
y	103	176	108	195	468	658	6
crearlos,	112	176	149	195	468	658	6
todo	153	176	173	195	468	658	6
ello	176	176	193	195	468	658	6
de	196	176	207	195	468	658	6
forma	211	176	237	195	468	658	6
crítica	240	176	268	195	468	658	6
y	272	176	277	195	468	658	6
reflexiva.	281	176	322	195	468	658	6
Una	326	176	344	195	468	658	6
idea	348	176	366	195	468	658	6
que	370	176	386	195	468	658	6
se	54	189	63	208	468	658	6
ha	66	189	76	208	468	658	6
complementado	79	189	149	208	468	658	6
y	152	189	158	208	468	658	6
propagado	160	189	207	208	468	658	6
a	210	189	215	208	468	658	6
lo	217	189	226	208	468	658	6
largo	229	189	251	208	468	658	6
de	254	189	264	208	468	658	6
la	267	189	275	208	468	658	6
última	278	189	306	208	468	658	6
década	309	189	339	208	468	658	6
de	342	189	353	208	468	658	6
tal	355	189	366	208	468	658	6
for-	369	189	386	208	468	658	6
ma	54	202	67	221	468	658	6
que	71	202	87	221	468	658	6
hoy	90	202	106	221	468	658	6
en	110	202	120	221	468	658	6
día,	124	202	140	221	468	658	6
en	143	202	154	221	468	658	6
diferentes	157	202	200	221	468	658	6
países	204	202	231	221	468	658	6
no	234	202	245	221	468	658	6
solo	248	202	267	221	468	658	6
del	270	202	284	221	468	658	6
contexto	287	202	325	221	468	658	6
europeo	328	202	364	221	468	658	6
sino	367	202	386	221	468	658	6
también	54	215	89	234	468	658	6
del	93	215	106	234	468	658	6
latinoamericano,	110	215	183	234	468	658	6
contamos	187	215	229	234	468	658	6
con	232	215	248	234	468	658	6
experiencias	252	215	307	234	468	658	6
en	310	215	320	234	468	658	6
alfabetización	324	215	386	234	468	658	6
que	54	228	70	247	468	658	6
inciden	73	228	106	247	468	658	6
en	109	228	120	247	468	658	6
la	123	228	131	247	468	658	6
formación	135	228	180	247	468	658	6
del	184	228	197	247	468	658	6
profesorado	201	228	253	247	468	658	6
de	257	228	267	247	468	658	6
niveles	271	228	302	247	468	658	6
iniciales	306	228	343	247	468	658	6
(Unesco,	346	228	386	247	468	658	6
2014b).	54	241	88	260	468	658	6
Diferentes	91	241	137	260	468	658	6
modos	140	241	170	260	468	658	6
de	173	241	183	260	468	658	6
alfabetizarse	186	241	242	260	468	658	6
que	245	241	261	260	468	658	6
inciden,	265	241	300	260	468	658	6
en	303	241	313	260	468	658	6
el	317	241	325	260	468	658	6
desarrollo	328	241	372	260	468	658	6
de	375	241	386	260	468	658	6
“pedagogías	54	254	108	273	468	658	6
emergentes”	111	254	165	273	468	658	6
(Pérez-Lisboa	168	254	229	273	468	658	6
y	232	254	237	273	468	658	6
Caldeiro,	239	254	280	273	468	658	6
2017),	282	254	311	273	468	658	6
modos	313	254	342	273	468	658	6
de	345	254	355	273	468	658	6
apren-	357	254	386	273	468	658	6
der	54	267	68	286	468	658	6
y	70	267	76	286	468	658	6
enseñar	78	267	112	286	468	658	6
que	114	267	130	286	468	658	6
promueven	132	267	181	286	468	658	6
el	184	267	192	286	468	658	6
alcance	194	267	227	286	468	658	6
de	229	267	240	286	468	658	6
la	242	267	250	286	468	658	6
“competencia	252	267	313	286	468	658	6
crítica”	315	267	347	286	468	658	6
(Caldei-	349	267	386	286	468	658	6
ro	54	280	63	299	468	658	6
y	66	280	71	299	468	658	6
Aguaded,	74	280	116	299	468	658	6
2015)	119	280	145	299	468	658	6
con	148	280	163	299	468	658	6
base	166	280	186	299	468	658	6
en	189	280	199	299	468	658	6
el	202	280	210	299	468	658	6
aprendizaje	213	280	263	299	468	658	6
para	266	280	285	299	468	658	6
todos	288	280	312	299	468	658	6
(Unesco,	315	280	354	299	468	658	6
2016).	357	280	386	299	468	658	6
Criterios	54	293	92	312	468	658	6
que	95	293	111	312	468	658	6
a	115	293	119	312	468	658	6
su	123	293	132	312	468	658	6
vez	135	293	151	312	468	658	6
deben	154	293	180	312	468	658	6
ser	183	293	196	312	468	658	6
evaluados	199	293	243	312	468	658	6
con	246	293	262	312	468	658	6
el	265	293	273	312	468	658	6
fin	276	293	288	312	468	658	6
de	291	293	302	312	468	658	6
valorar	305	293	336	312	468	658	6
el	339	293	347	312	468	658	6
nivel	350	293	372	312	468	658	6
de	375	293	386	312	468	658	6
consecución	54	306	108	325	468	658	6
de	111	306	121	325	468	658	6
los	124	306	137	325	468	658	6
objetivos	139	306	180	325	468	658	6
y	182	306	188	325	468	658	6
de	191	306	201	325	468	658	6
estandarizarlos;	204	306	273	325	468	658	6
en	275	306	286	325	468	658	6
esta	288	306	305	325	468	658	6
línea	308	306	330	325	468	658	6
destacan	332	306	370	325	468	658	6
es-	373	306	386	325	468	658	6
tudios	54	319	81	338	468	658	6
como	84	319	109	338	468	658	6
el	112	319	120	338	468	658	6
dirigido	123	319	158	338	468	658	6
por	161	319	176	338	468	658	6
Pérez-Tornero	179	319	242	338	468	658	6
(2009)	245	319	275	338	468	658	6
que	278	319	294	338	468	658	6
si	297	319	305	338	468	658	6
bien	308	319	327	338	468	658	6
está	330	319	347	338	468	658	6
referido	351	319	386	338	468	658	6
al	54	332	62	351	468	658	6
ámbito	65	332	95	351	468	658	6
europeo,	98	332	136	351	468	658	6
podría	139	332	167	351	468	658	6
utilizarse	170	332	210	351	468	658	6
de	213	332	224	351	468	658	6
modelo	226	332	259	351	468	658	6
en	262	332	273	351	468	658	6
otros	276	332	298	351	468	658	6
contextos	300	332	343	351	468	658	6
dado	345	332	367	351	468	658	6
que	370	332	386	351	468	658	6
busca	54	345	79	364	468	658	6
facilitar	81	345	116	364	468	658	6
el	118	345	126	364	468	658	6
análisis	129	345	162	364	468	658	6
y	164	345	170	364	468	658	6
los	173	345	185	364	468	658	6
criterios	188	345	224	364	468	658	6
apropiados	227	345	275	364	468	658	6
para	277	345	296	364	468	658	6
la	299	345	307	364	468	658	6
evaluación	309	345	357	364	468	658	6
de	360	345	370	364	468	658	6
los	373	345	386	364	468	658	6
niveles	54	358	85	377	468	658	6
de	88	358	99	377	468	658	6
alfabetización	102	358	163	377	468	658	6
mediática	166	358	209	377	468	658	6
teniendo	212	358	250	377	468	658	6
en	253	358	264	377	468	658	6
cuenta	267	358	295	377	468	658	6
el	299	358	307	377	468	658	6
conjunto	310	358	348	377	468	658	6
de	351	358	362	377	468	658	6
polí-	365	358	386	377	468	658	6
ticas	54	371	74	390	468	658	6
que	77	371	93	390	468	658	6
se	95	371	105	390	468	658	6
desarrollan	107	371	156	390	468	658	6
en	159	371	169	390	468	658	6
este	172	371	189	390	468	658	6
ámbito.	192	371	225	390	468	658	6
De	228	371	241	390	468	658	6
un	243	371	254	390	468	658	6
modo	257	371	282	390	468	658	6
similar	285	371	316	390	468	658	6
en	318	371	329	390	468	658	6
países	331	371	358	390	468	658	6
como	361	371	385	390	468	658	6
Chile	54	384	78	403	468	658	6
se	80	384	89	403	468	658	6
han	91	384	107	403	468	658	6
desarrollado	109	384	164	403	468	658	6
programas	166	384	213	403	468	658	6
de	215	384	225	403	468	658	6
formación	227	384	273	403	468	658	6
docente	275	384	309	403	468	658	6
(Bitar,	311	384	339	403	468	658	6
2011)	342	384	367	403	468	658	6
ins-	369	384	386	403	468	658	6
pirados	54	397	86	416	468	658	6
en	90	397	100	416	468	658	6
diversas	103	397	139	416	468	658	6
investigaciones	143	397	210	416	468	658	6
que	214	397	230	416	468	658	6
han	233	397	249	416	468	658	6
salido	252	397	278	416	468	658	6
a	282	397	287	416	468	658	6
la	290	397	298	416	468	658	6
luz	301	397	315	416	468	658	6
a	318	397	323	416	468	658	6
lo	326	397	335	416	468	658	6
largo	338	397	361	416	468	658	6
de	364	397	374	416	468	658	6
la	378	397	385	416	468	658	6
primera	54	410	88	429	468	658	6
década	91	410	122	429	468	658	6
del	125	410	139	429	468	658	6
actual	142	410	168	429	468	658	6
siglo	171	410	193	429	468	658	6
y	196	410	201	429	468	658	6
describen	205	410	247	429	468	658	6
los	250	410	263	429	468	658	6
estándares	266	410	312	429	468	658	6
TIC	315	410	333	429	468	658	6
para	336	410	355	429	468	658	6
la	358	410	366	429	468	658	6
for-	369	410	386	429	468	658	6
mación	54	423	86	442	468	658	6
inicial	89	423	117	442	468	658	6
docente	119	423	154	442	468	658	6
(Unesco,	156	423	196	442	468	658	6
2008).	199	423	227	442	468	658	6
Iniciativas	230	423	276	442	468	658	6
cuyo	279	423	300	442	468	658	6
valor	303	423	325	442	468	658	6
resulta	328	423	358	442	468	658	6
signi-	360	423	386	442	468	658	6
ficativo	54	436	87	455	468	658	6
y	90	436	95	455	468	658	6
al	98	436	106	455	468	658	6
mismo	108	436	138	455	468	658	6
tiempo	141	436	172	455	468	658	6
sirven	174	436	201	455	468	658	6
para	204	436	223	455	468	658	6
analizar	226	436	260	455	468	658	6
las	263	436	275	455	468	658	6
diferencias	278	436	326	455	468	658	6
y	329	436	335	455	468	658	6
similitudes	337	436	386	455	468	658	6
que	54	449	70	468	468	658	6
pueden	72	449	104	468	468	658	6
establecerse	107	449	160	468	468	658	6
a	163	449	168	468	468	658	6
nivel	171	449	193	468	468	658	6
internacional.	195	449	255	468	468	658	6
Pese	71	462	91	481	468	658	6
a	93	462	98	481	468	658	6
todo,	100	462	123	481	468	658	6
no	125	462	136	481	468	658	6
existen	138	462	170	481	468	658	6
proyectos	172	462	215	481	468	658	6
concretos	217	462	259	481	468	658	6
que	261	462	277	481	468	658	6
puedan	280	462	311	481	468	658	6
identificarse	314	462	367	481	468	658	6
con	370	462	386	481	468	658	6
la	54	475	62	494	468	658	6
competencia	65	475	121	494	468	658	6
mediática	124	475	167	494	468	658	6
y	170	475	176	494	468	658	6
su	179	475	189	494	468	658	6
desarrollo,	192	475	239	494	468	658	6
si	242	475	249	494	468	658	6
bien	253	475	272	494	468	658	6
se	275	475	284	494	468	658	6
cuenta	288	475	316	494	468	658	6
en	320	475	330	494	468	658	6
este	333	475	350	494	468	658	6
sentido	354	475	386	494	468	658	6
con	54	488	70	507	468	658	6
el	73	488	81	507	468	658	6
esfuerzo	84	488	122	507	468	658	6
de	125	488	135	507	468	658	6
la	139	488	147	507	468	658	6
Red	150	488	168	507	468	658	6
Internacional	171	488	229	507	468	658	6
Alfamed	232	488	270	507	468	658	6
que	274	488	289	507	468	658	6
se	293	488	302	507	468	658	6
está	305	488	322	507	468	658	6
desarrollando	326	488	386	507	468	658	6
en	54	501	64	520	468	658	6
diferentes	67	501	110	520	468	658	6
países	113	501	140	520	468	658	6
del	142	501	156	520	468	658	6
contexto	158	501	196	520	468	658	6
latinoamericano	199	501	270	520	468	658	6
entre	272	501	294	520	468	658	6
los	297	501	310	520	468	658	6
que	312	501	328	520	468	658	6
se	331	501	340	520	468	658	6
encuentra	343	501	386	520	468	658	6
Chile.	54	514	80	533	468	658	6
Además	83	514	119	533	468	658	6
de	122	514	133	533	468	658	6
ello	136	514	153	533	468	658	6
existen	156	514	187	533	468	658	6
iniciativas	190	514	235	533	468	658	6
como	239	514	263	533	468	658	6
Mediabus	266	514	310	533	468	658	6
que	313	514	329	533	468	658	6
buscan	332	514	363	533	468	658	6
con-	366	514	386	533	468	658	6
ciliar	54	527	76	546	468	658	6
posturas	79	527	116	546	468	658	6
que	119	527	135	546	468	658	6
vinculen	138	527	176	546	468	658	6
la	179	527	187	546	468	658	6
educación	190	527	234	546	468	658	6
en	237	527	248	546	468	658	6
medios	251	527	282	546	468	658	6
y	285	527	291	546	468	658	6
la	294	527	302	546	468	658	6
escuela,	305	527	340	546	468	658	6
principal-	343	527	386	546	468	658	6
mente	54	540	81	559	468	658	6
rural.	83	540	107	559	468	658	6
Proyectos	109	540	153	559	468	658	6
que	155	540	171	559	468	658	6
se	174	540	183	559	468	658	6
llevan	185	540	212	559	468	658	6
a	215	540	220	559	468	658	6
cabo	222	540	243	559	468	658	6
en	246	540	256	559	468	658	6
el	259	540	266	559	468	658	6
marco	269	540	297	559	468	658	6
de	299	540	309	559	468	658	6
convenios	312	540	357	559	468	658	6
que	359	540	375	559	468	658	6
la	378	540	386	559	468	658	6
fundación	54	553	98	572	468	658	6
que	101	553	117	572	468	658	6
promueve	120	553	164	572	468	658	6
la	167	553	175	572	468	658	6
innovación	178	553	227	572	468	658	6
e	230	553	235	572	468	658	6
inclusión	238	553	278	572	468	658	6
educativa	281	553	323	572	468	658	6
establece	326	553	367	572	468	658	6
con	370	553	386	572	468	658	6
216	213	604	228	621	468	658	6
Pablo	96	42	112	54	468	658	7
Maraver-López,	114	42	159	54	468	658	7
Mari-Carmen	161	42	199	54	468	658	7
Caldeiro-Pedreira,	201	42	252	54	468	658	7
Sandra	254	42	273	54	468	658	7
Pérez-Lisboa.	275	42	314	54	468	658	7
Percepción	316	42	347	54	468	658	7
de	349	42	356	54	468	658	7
la	357	42	363	54	468	658	7
competencia	364	42	400	54	468	658	7
diversas	82	85	118	104	468	658	7
universidades	121	85	182	104	468	658	7
que	185	85	201	104	468	658	7
imparten	204	85	243	104	468	658	7
las	247	85	259	104	468	658	7
carreras	262	85	297	104	468	658	7
de	300	85	311	104	468	658	7
pedagogía	314	85	359	104	468	658	7
en	362	85	373	104	468	658	7
sus	376	85	390	104	468	658	7
dife-	393	85	414	104	468	658	7
rentes	82	98	108	117	468	658	7
ramas.	112	98	141	117	468	658	7
Estas	144	98	167	117	468	658	7
iniciativas	170	98	216	117	468	658	7
pueden	219	98	250	117	468	658	7
vincularse	254	98	299	117	468	658	7
de	302	98	312	117	468	658	7
forma	316	98	342	117	468	658	7
indirecta	345	98	384	117	468	658	7
con	387	98	403	117	468	658	7
el	406	98	414	117	468	658	7
desarrollo	82	111	126	130	468	658	7
de	128	111	139	130	468	658	7
la	141	111	149	130	468	658	7
competencia	151	111	207	130	468	658	7
mediática	209	111	252	130	468	658	7
en	254	111	264	130	468	658	7
tanto	267	111	289	130	468	658	7
que	291	111	307	130	468	658	7
favorecen	309	111	352	130	468	658	7
la	355	111	362	130	468	658	7
autonomía,	365	111	414	130	468	658	7
la	82	124	90	143	468	658	7
reflexión	93	124	132	143	468	658	7
y	134	124	140	143	468	658	7
la	142	124	150	143	468	658	7
creatividad.	153	124	204	143	468	658	7
Se	207	124	218	143	468	658	7
trata	220	124	240	143	468	658	7
de	242	124	252	143	468	658	7
proyectos	255	124	298	143	468	658	7
que	300	124	316	143	468	658	7
apuestan	319	124	357	143	468	658	7
por	359	124	374	143	468	658	7
el	377	124	385	143	468	658	7
alcan-	387	124	414	143	468	658	7
ce	82	137	92	156	468	658	7
de	94	137	105	156	468	658	7
la	107	137	115	156	468	658	7
competencia	118	137	173	156	468	658	7
crítica	176	137	203	156	468	658	7
con	206	137	222	156	468	658	7
base	224	137	244	156	468	658	7
en	246	137	257	156	468	658	7
la	259	137	267	156	468	658	7
producción	269	137	319	156	468	658	7
y	321	137	327	156	468	658	7
análisis	329	137	362	156	468	658	7
de	365	137	375	156	468	658	7
conteni-	378	137	414	156	468	658	7
dos	82	150	97	169	468	658	7
audiovisuales	100	150	160	169	468	658	7
por	163	150	178	169	468	658	7
parte	180	150	202	169	468	658	7
de	205	150	215	169	468	658	7
los	218	150	231	169	468	658	7
futuros	234	150	265	169	468	658	7
docentes.	268	150	309	169	468	658	7
La	82	173	94	191	468	658	7
competencia	97	173	152	191	468	658	7
mediática	155	173	198	191	468	658	7
como	201	173	225	191	468	658	7
forma	228	173	254	191	468	658	7
de	257	173	267	191	468	658	7
expresión	270	173	312	191	468	658	7
crítica:	315	173	347	191	468	658	7
más	82	187	100	205	468	658	7
allá	103	187	120	205	468	658	7
de	123	187	133	205	468	658	7
la	136	187	144	205	468	658	7
competencia	147	187	203	205	468	658	7
audiovisual	205	187	257	205	468	658	7
y	259	187	264	205	468	658	7
la	267	187	276	205	468	658	7
digital	278	187	307	205	468	658	7
La	99	208	111	226	468	658	7
tecnología	113	208	159	226	468	658	7
de	161	208	172	226	468	658	7
la	174	208	182	226	468	658	7
información,	184	208	241	226	468	658	7
la	243	208	251	226	468	658	7
práctica	254	208	288	226	468	658	7
docente	291	208	325	226	468	658	7
y	327	208	333	226	468	658	7
los	335	208	348	226	468	658	7
objetivos	350	208	391	226	468	658	7
de	393	208	404	226	468	658	7
la	406	208	414	226	468	658	7
educación	82	221	127	239	468	658	7
entendida	130	221	172	239	468	658	7
esta	175	221	192	239	468	658	7
última	195	221	223	239	468	658	7
de	226	221	237	239	468	658	7
forma	240	221	266	239	468	658	7
genérica	269	221	306	239	468	658	7
y	309	221	314	239	468	658	7
no	317	221	328	239	468	658	7
como	331	221	356	239	468	658	7
la	359	221	367	239	468	658	7
mera	369	221	391	239	468	658	7
edu-	394	221	414	239	468	658	7
cación	82	234	111	252	468	658	7
escolar,	114	234	148	252	468	658	7
deben	151	234	177	252	468	658	7
tender	180	234	208	252	468	658	7
hacia	211	234	234	252	468	658	7
el	238	234	246	252	468	658	7
alcance	249	234	282	252	468	658	7
de	285	234	296	252	468	658	7
sujetos	299	234	329	252	468	658	7
reflexivos,	333	234	379	252	468	658	7
partici-	382	234	414	252	468	658	7
pativos	82	247	114	265	468	658	7
y	117	247	123	265	468	658	7
críticos,	126	247	161	265	468	658	7
capaces	164	247	199	265	468	658	7
de	202	247	212	265	468	658	7
interactuar	216	247	263	265	468	658	7
en	266	247	276	265	468	658	7
la	280	247	287	265	468	658	7
sociedad	291	247	329	265	468	658	7
de	332	247	343	265	468	658	7
la	346	247	354	265	468	658	7
información,	357	247	414	265	468	658	7
el	82	260	90	279	468	658	7
conocimiento	94	260	154	279	468	658	7
y	157	260	163	279	468	658	7
la	166	260	174	279	468	658	7
virtualidad.	178	260	228	279	468	658	7
Para	232	260	251	279	468	658	7
ello	255	260	271	279	468	658	7
resulta	275	260	304	279	468	658	7
imprescindible	308	260	373	279	468	658	7
la	377	260	385	279	468	658	7
inclu-	388	260	414	279	468	658	7
sión	82	273	101	292	468	658	7
de	103	273	113	292	468	658	7
nuevas	116	273	146	292	468	658	7
herramientas	149	273	205	292	468	658	7
en	208	273	218	292	468	658	7
al	220	273	228	292	468	658	7
ámbito	231	273	261	292	468	658	7
pedagógico,	264	273	317	292	468	658	7
una	320	273	335	292	468	658	7
inclusión	338	273	378	292	468	658	7
a	380	273	385	292	468	658	7
la	388	273	396	292	468	658	7
que	398	273	414	292	468	658	7
debe	82	286	103	305	468	658	7
sumarse	106	286	142	305	468	658	7
el	145	286	153	305	468	658	7
alcance	156	286	189	305	468	658	7
de	192	286	203	305	468	658	7
niveles	206	286	237	305	468	658	7
elevados	240	286	279	305	468	658	7
en	282	286	292	305	468	658	7
competencia	295	286	351	305	468	658	7
mediática	354	286	397	305	468	658	7
en-	400	286	414	305	468	658	7
tendida	82	299	115	318	468	658	7
como	118	299	143	318	468	658	7
la	146	299	154	318	468	658	7
habilidad	157	299	198	318	468	658	7
conformada	202	299	254	318	468	658	7
por	258	299	273	318	468	658	7
la	276	299	284	318	468	658	7
dimensión	288	299	333	318	468	658	7
de:	337	299	350	318	468	658	7
la	354	299	362	318	468	658	7
tecnología,	365	299	414	318	468	658	7
lenguajes,	82	312	127	331	468	658	7
interacción,	130	312	181	331	468	658	7
producción	184	312	234	331	468	658	7
y	237	312	243	331	468	658	7
difusión	246	312	282	331	468	658	7
valores	285	312	317	331	468	658	7
y	320	312	325	331	468	658	7
estética.	329	312	364	331	468	658	7
Dimensio-	367	312	414	331	468	658	7
nes	82	325	97	344	468	658	7
todas	100	325	123	344	468	658	7
ellas	126	325	146	344	468	658	7
que	150	325	165	344	468	658	7
se	169	325	178	344	468	658	7
configuran,	181	325	231	344	468	658	7
siguiendo	234	325	276	344	468	658	7
a	280	325	284	344	468	658	7
(Ferrés	288	325	319	344	468	658	7
y	322	325	327	344	468	658	7
Piscitelli,	330	325	372	344	468	658	7
2012)	375	325	400	344	468	658	7
en	403	325	414	344	468	658	7
torno	82	338	105	357	468	658	7
a	108	338	113	357	468	658	7
dos	115	338	130	357	468	658	7
grandes	132	338	166	357	468	658	7
ámbitos:	169	338	207	357	468	658	7
análisis	209	338	242	357	468	658	7
y	244	338	250	357	468	658	7
expresión	252	338	295	357	468	658	7
y	297	338	302	357	468	658	7
que	305	338	320	357	468	658	7
conllevan	323	338	365	357	468	658	7
el	368	338	376	357	468	658	7
desarro-	378	338	414	357	468	658	7
llo	82	351	94	370	468	658	7
de	97	351	107	370	468	658	7
indicadores	110	351	161	370	468	658	7
que	164	351	180	370	468	658	7
pueden	183	351	215	370	468	658	7
utilizarse	218	351	258	370	468	658	7
para	261	351	280	370	468	658	7
definir	283	351	312	370	468	658	7
el	315	351	323	370	468	658	7
nivel	326	351	348	370	468	658	7
de	351	351	361	370	468	658	7
producción	364	351	414	370	468	658	7
de	82	364	93	383	468	658	7
contenidos	96	364	144	383	468	658	7
del	147	364	160	383	468	658	7
receptor,	164	364	202	383	468	658	7
también	205	364	241	383	468	658	7
conocido	244	364	284	383	468	658	7
como	288	364	312	383	468	658	7
“prosumer”	315	364	367	383	468	658	7
(Sánchez-	370	364	414	383	468	658	7
Carrero	82	377	116	396	468	658	7
y	119	377	124	396	468	658	7
Contreras,	127	377	172	396	468	658	7
2012).	175	377	203	396	468	658	7
En	99	390	111	409	468	658	7
este	114	390	131	409	468	658	7
sentido	134	390	165	409	468	658	7
la	168	390	176	409	468	658	7
competencia	178	390	234	409	468	658	7
mediática	237	390	279	409	468	658	7
trasciende	282	390	327	409	468	658	7
a	329	390	334	409	468	658	7
la	337	390	344	409	468	658	7
digital	347	390	375	409	468	658	7
y	378	390	383	409	468	658	7
audio-	386	390	414	409	468	658	7
visual	82	403	108	422	468	658	7
completándolas	111	403	180	422	468	658	7
en	183	403	193	422	468	658	7
tanto	196	403	218	422	468	658	7
que	220	403	236	422	468	658	7
hace	239	403	259	422	468	658	7
hincapié	262	403	299	422	468	658	7
no	302	403	313	422	468	658	7
solo	315	403	334	422	468	658	7
en	336	403	347	422	468	658	7
el	349	403	357	422	468	658	7
uso	360	403	375	422	468	658	7
tecnoló-	378	403	414	422	468	658	7
gico	82	416	101	435	468	658	7
y	104	416	110	435	468	658	7
el	113	416	121	435	468	658	7
manejo	124	416	157	435	468	658	7
de	160	416	170	435	468	658	7
las	174	416	186	435	468	658	7
herramientas	189	416	246	435	468	658	7
digitales	249	416	286	435	468	658	7
ni	290	416	298	435	468	658	7
tampoco	301	416	339	435	468	658	7
en	342	416	353	435	468	658	7
el	356	416	364	435	468	658	7
análisis	367	416	400	435	468	658	7
de	403	416	414	435	468	658	7
contenidos	82	429	130	448	468	658	7
sino	133	429	152	448	468	658	7
que	155	429	171	448	468	658	7
establece	175	429	215	448	468	658	7
un	218	429	229	448	468	658	7
conjunto	233	429	271	448	468	658	7
de	275	429	285	448	468	658	7
dimensiones	289	429	344	448	468	658	7
que	347	429	363	448	468	658	7
debe	366	429	387	448	468	658	7
desa-	391	429	414	448	468	658	7
rrollar	82	442	110	461	468	658	7
un	113	442	124	461	468	658	7
receptor	127	442	164	461	468	658	7
activo	167	442	194	461	468	658	7
que	197	442	213	461	468	658	7
pertenece	216	442	259	461	468	658	7
a	262	442	267	461	468	658	7
la	270	442	278	461	468	658	7
sociedad	282	442	320	461	468	658	7
multipantalla	323	442	381	461	468	658	7
(Ortiz,	385	442	414	461	468	658	7
2008)	82	455	108	474	468	658	7
en	111	455	121	474	468	658	7
la	125	455	133	474	468	658	7
cual	136	455	154	474	468	658	7
más	157	455	175	474	468	658	7
allá	178	455	194	474	468	658	7
del	198	455	211	474	468	658	7
consumismo	214	455	270	474	468	658	7
se	273	455	282	474	468	658	7
busca	285	455	310	474	468	658	7
el	314	455	322	474	468	658	7
alcance	325	455	358	474	468	658	7
y	361	455	367	474	468	658	7
desarrollo	370	455	414	474	468	658	7
de	82	468	93	487	468	658	7
la	95	468	103	487	468	658	7
actitud	106	468	136	487	468	658	7
reflexiva	139	468	177	487	468	658	7
y	180	468	186	487	468	658	7
crítica	188	468	216	487	468	658	7
que	219	468	234	487	468	658	7
se	237	468	246	487	468	658	7
opone	249	468	276	487	468	658	7
a	279	468	284	487	468	658	7
la	286	468	294	487	468	658	7
proliferación	297	468	354	487	468	658	7
de	357	468	367	487	468	658	7
conductas	370	468	414	487	468	658	7
perniciosas	82	481	132	500	468	658	7
derivadas	135	481	177	500	468	658	7
del	181	481	195	500	468	658	7
incorrecto	198	481	243	500	468	658	7
manejo	246	481	279	500	468	658	7
de	283	481	293	500	468	658	7
los	297	481	309	500	468	658	7
dispositivos	313	481	366	500	468	658	7
tecnológi-	369	481	414	500	468	658	7
cos	82	494	97	513	468	658	7
y	100	494	106	513	468	658	7
de	109	494	119	513	468	658	7
la	123	494	131	513	468	658	7
lectura	134	494	164	513	468	658	7
errónea	167	494	200	513	468	658	7
de	204	494	214	513	468	658	7
los	217	494	230	513	468	658	7
contenidos	234	494	281	513	468	658	7
audiovisuales.	285	494	347	513	468	658	7
Además,	350	494	389	513	468	658	7
en	392	494	403	513	468	658	7
la	406	494	414	513	468	658	7
actualidad	82	507	127	526	468	658	7
impera	130	507	161	526	468	658	7
la	163	507	171	526	468	658	7
necesidad	174	507	217	526	468	658	7
de	220	507	230	526	468	658	7
empoderar	233	507	280	526	468	658	7
a	283	507	288	526	468	658	7
los	290	507	303	526	468	658	7
usuarios	306	507	343	526	468	658	7
de	345	507	356	526	468	658	7
por	358	507	373	526	468	658	7
ejemplo,	376	507	414	526	468	658	7
las	82	520	94	539	468	658	7
redes	98	520	121	539	468	658	7
sociales	124	520	159	539	468	658	7
que	163	520	179	539	468	658	7
se	182	520	191	539	468	658	7
han	195	520	210	539	468	658	7
convertido	214	520	261	539	468	658	7
en	264	520	275	539	468	658	7
uno	278	520	295	539	468	658	7
de	298	520	308	539	468	658	7
los	312	520	325	539	468	658	7
medios	328	520	360	539	468	658	7
de	363	520	374	539	468	658	7
comuni-	377	520	414	539	468	658	7
cación	82	533	111	552	468	658	7
más	114	533	131	552	468	658	7
utilizados,	134	533	179	552	468	658	7
especialmente	182	533	244	552	468	658	7
entre	247	533	269	552	468	658	7
el	272	533	280	552	468	658	7
colectivo	282	533	323	552	468	658	7
adolescente.	325	533	379	552	468	658	7
En	382	533	394	552	468	658	7
este	397	533	414	552	468	658	7
sentido	82	546	114	565	468	658	7
y	117	546	122	565	468	658	7
según	125	546	150	565	468	658	7
afirmaban	153	546	197	565	468	658	7
(Tejedor	199	546	237	565	468	658	7
y	239	546	245	565	468	658	7
Pulido,	247	546	279	565	468	658	7
2012)	281	546	307	565	468	658	7
conviene	310	546	349	565	468	658	7
tener	352	546	374	565	468	658	7
en	376	546	387	565	468	658	7
cuen-	389	546	414	565	468	658	7
217	240	604	255	621	468	658	7
Universitas,	56	42	87	54	468	658	8
Revista	88	42	107	54	468	658	8
de	109	42	115	54	468	658	8
Ciencias	116	42	138	54	468	658	8
Sociales	139	42	161	54	468	658	8
y	162	42	165	54	468	658	8
Humanas	167	42	191	54	468	658	8
de	192	42	199	54	468	658	8
la	200	42	205	54	468	658	8
Universidad	206	42	237	54	468	658	8
Politécnica	238	42	267	54	468	658	8
Salesiana	268	42	292	54	468	658	8
del	293	42	301	54	468	658	8
Ecuador,	303	42	325	54	468	658	8
Año	326	42	337	54	468	658	8
XV,	339	42	349	54	468	658	8
No.	350	42	360	54	468	658	8
27,	361	42	369	54	468	658	8
2017	371	42	384	54	468	658	8
ta	54	85	62	104	468	658	8
los	64	85	77	104	468	658	8
retos	80	85	101	104	468	658	8
y	104	85	109	104	468	658	8
riesgos	112	85	143	104	468	658	8
de	145	85	156	104	468	658	8
la	158	85	166	104	468	658	8
red	169	85	183	104	468	658	8
y	185	85	191	104	468	658	8
la	193	85	201	104	468	658	8
virtualidad.	204	85	254	104	468	658	8
Hoy	257	85	276	104	468	658	8
en	278	85	289	104	468	658	8
día,	291	85	308	104	468	658	8
además	310	85	343	104	468	658	8
de	346	85	356	104	468	658	8
leer	359	85	375	104	468	658	8
la	378	85	386	104	468	658	8
información	54	98	108	117	468	658	8
constituye	110	98	156	117	468	658	8
una	158	98	174	117	468	658	8
necesidad	177	98	220	117	468	658	8
perentoria	223	98	268	117	468	658	8
su	271	98	280	117	468	658	8
correcta	283	98	319	117	468	658	8
decodificación	321	98	386	117	468	658	8
y	54	111	59	130	468	658	8
adecuada	62	111	103	130	468	658	8
producción,	105	111	158	130	468	658	8
especialmente	160	111	223	130	468	658	8
en	225	111	236	130	468	658	8
un	238	111	249	130	468	658	8
momento	252	111	293	130	468	658	8
en	296	111	306	130	468	658	8
el	309	111	317	130	468	658	8
cual	319	111	338	130	468	658	8
se	340	111	349	130	468	658	8
difunde	352	111	386	130	468	658	8
de	54	124	64	143	468	658	8
manera	67	124	99	143	468	658	8
inmediata	102	124	145	143	468	658	8
y	148	124	154	143	468	658	8
en	156	124	167	143	468	658	8
ocasiones	170	124	212	143	468	658	8
irregular.	215	124	255	143	468	658	8
Por	71	137	86	156	468	658	8
tanto	89	137	111	156	468	658	8
resulta	114	137	143	156	468	658	8
fundamental	146	137	201	156	468	658	8
el	203	137	211	156	468	658	8
desarrollo	214	137	258	156	468	658	8
de	261	137	271	156	468	658	8
la	274	137	282	156	468	658	8
competencia	284	137	340	156	468	658	8
mediática	343	137	386	156	468	658	8
en	54	150	64	169	468	658	8
cada	67	150	87	169	468	658	8
una	90	150	106	169	468	658	8
de	109	150	120	169	468	658	8
sus	123	150	137	169	468	658	8
dimensiones;	140	150	198	169	468	658	8
asimismo	201	150	243	169	468	658	8
constituye	246	150	291	169	468	658	8
una	295	150	310	169	468	658	8
necesidad	313	150	357	169	468	658	8
impe-	360	150	386	169	468	658	8
riosa	54	163	75	182	468	658	8
alfabetizar	79	163	125	182	468	658	8
no	128	163	139	182	468	658	8
solo	143	163	161	182	468	658	8
a	164	163	169	182	468	658	8
los	172	163	185	182	468	658	8
menores	189	163	226	182	468	658	8
sino	229	163	247	182	468	658	8
a	251	163	256	182	468	658	8
la	259	163	267	182	468	658	8
población	270	163	314	182	468	658	8
en	317	163	327	182	468	658	8
general	331	163	363	182	468	658	8
y	366	163	372	182	468	658	8
de	375	163	386	182	468	658	8
forma	54	176	80	195	468	658	8
especial	83	176	119	195	468	658	8
a	122	176	127	195	468	658	8
los	130	176	143	195	468	658	8
docentes	146	176	185	195	468	658	8
y	188	176	193	195	468	658	8
a	196	176	201	195	468	658	8
los	205	176	217	195	468	658	8
progenitores	221	176	276	195	468	658	8
que	279	176	295	195	468	658	8
pertenecen	298	176	346	195	468	658	8
al	349	176	357	195	468	658	8
grupo	360	176	386	195	468	658	8
de	54	189	64	208	468	658	8
los	67	189	80	208	468	658	8
“visitantes	83	189	130	208	468	658	8
digitales”	133	189	175	208	468	658	8
(White	178	189	209	208	468	658	8
y	212	189	217	208	468	658	8
Le	220	189	232	208	468	658	8
Cornu,	235	189	265	208	468	658	8
2011).	269	189	297	208	468	658	8
En	300	189	312	208	468	658	8
la	315	189	323	208	468	658	8
sociedad	326	189	365	208	468	658	8
mó-	368	189	386	208	468	658	8
vil	54	202	65	221	468	658	8
digital	68	202	96	221	468	658	8
actual	99	202	125	221	468	658	8
conviene	128	202	168	221	468	658	8
que	171	202	186	221	468	658	8
los	189	202	202	221	468	658	8
“natitantes”	205	202	257	221	468	658	8
(Fernández-García,	259	202	345	221	468	658	8
Blasco	347	202	377	221	468	658	8
y	380	202	386	221	468	658	8
Caldeiro,	54	215	94	234	468	658	8
2016),	98	215	126	234	468	658	8
es	130	215	139	234	468	658	8
decir	142	215	164	234	468	658	8
los	168	215	181	234	468	658	8
nativos	184	215	216	234	468	658	8
y	219	215	225	234	468	658	8
los	228	215	241	234	468	658	8
visitantes	244	215	286	234	468	658	8
digitales,	289	215	329	234	468	658	8
se	333	215	342	234	468	658	8
interrela-	345	215	386	234	468	658	8
cionen	54	228	83	247	468	658	8
tanto	86	228	108	247	468	658	8
si	110	228	118	247	468	658	8
conviven	120	228	161	247	468	658	8
en	163	228	174	247	468	658	8
un	176	228	187	247	468	658	8
mismo	190	228	220	247	468	658	8
espacio	222	228	255	247	468	658	8
presencial	258	228	303	247	468	658	8
como	305	228	330	247	468	658	8
si	332	228	340	247	468	658	8
es	342	228	351	247	468	658	8
virtual.	354	228	386	247	468	658	8
Independientemente	54	241	143	260	468	658	8
del	145	241	159	260	468	658	8
nivel	161	241	183	260	468	658	8
de	186	241	196	260	468	658	8
desarrollo	198	241	242	260	468	658	8
y	245	241	250	260	468	658	8
manejo	253	241	285	260	468	658	8
de	287	241	298	260	468	658	8
las	300	241	312	260	468	658	8
tecnologías	315	241	365	260	468	658	8
y	367	241	373	260	468	658	8
de	375	241	386	260	468	658	8
la	54	254	62	273	468	658	8
capacidad	65	254	109	273	468	658	8
de	112	254	123	273	468	658	8
decodificar	126	254	175	273	468	658	8
los	178	254	191	273	468	658	8
contenidos	194	254	241	273	468	658	8
audiovisuales	245	254	304	273	468	658	8
“visitantes	308	254	354	273	468	658	8
y	357	254	363	273	468	658	8
resi-	366	254	386	273	468	658	8
dentes	54	267	82	286	468	658	8
digitales”	85	267	127	286	468	658	8
(White	131	267	161	286	468	658	8
y	165	267	170	286	468	658	8
Le	174	267	185	286	468	658	8
Cornu,	189	267	219	286	468	658	8
2011)	222	267	247	286	468	658	8
han	251	267	267	286	468	658	8
de	270	267	280	286	468	658	8
desarrollar	284	267	331	286	468	658	8
el	334	267	342	286	468	658	8
nivel	346	267	368	286	468	658	8
óp-	371	267	386	286	468	658	8
timo	54	280	74	299	468	658	8
de	78	280	88	299	468	658	8
competencia	92	280	147	299	468	658	8
mediática	151	280	194	299	468	658	8
que	197	280	213	299	468	658	8
les	217	280	229	299	468	658	8
capacita	233	280	269	299	468	658	8
para	273	280	291	299	468	658	8
expresarse	295	280	342	299	468	658	8
de	345	280	356	299	468	658	8
forma	359	280	386	299	468	658	8
crítica	54	293	81	312	468	658	8
y	85	293	90	312	468	658	8
autónoma	94	293	137	312	468	658	8
y	141	293	147	312	468	658	8
para	150	293	169	312	468	658	8
desenvolverse	173	293	235	312	468	658	8
en	239	293	249	312	468	658	8
medio	253	293	280	312	468	658	8
de	284	293	294	312	468	658	8
superabundancia	298	293	372	312	468	658	8
de	375	293	386	312	468	658	8
información	54	306	108	325	468	658	8
que	110	306	126	325	468	658	8
tiende	128	306	155	325	468	658	8
a	158	306	162	325	468	658	8
la	165	306	173	325	468	658	8
sobrecarga	175	306	223	325	468	658	8
desmedida	225	306	272	325	468	658	8
también	274	306	310	325	468	658	8
denominada	312	306	366	325	468	658	8
“in-	368	306	386	325	468	658	8
fopolución”	54	319	106	338	468	658	8
o	109	319	115	338	468	658	8
“infoxicación”	117	319	182	338	468	658	8
(Aguaded,	185	319	231	338	468	658	8
2014).	234	319	262	338	468	658	8
Para	71	332	90	351	468	658	8
ello	93	332	109	351	468	658	8
se	112	332	121	351	468	658	8
propone	124	332	160	351	468	658	8
la	162	332	170	351	468	658	8
educación	173	332	217	351	468	658	8
en	220	332	230	351	468	658	8
medios	233	332	264	351	468	658	8
también	267	332	302	351	468	658	8
denominada	305	332	359	351	468	658	8
“edu-	361	332	386	351	468	658	8
comunicación”	54	345	120	364	468	658	8
que	124	345	140	364	468	658	8
aboga	143	345	169	364	468	658	8
por	172	345	187	364	468	658	8
la	190	345	198	364	468	658	8
formación	201	345	247	364	468	658	8
para	250	345	269	364	468	658	8
los	272	345	285	364	468	658	8
medios,	288	345	323	364	468	658	8
una	326	345	342	364	468	658	8
tarea	345	345	366	364	468	658	8
que	370	345	386	364	468	658	8
resulta	54	358	83	377	468	658	8
compleja	86	358	127	377	468	658	8
teniendo	130	358	168	377	468	658	8
en	171	358	181	377	468	658	8
cuenta	184	358	213	377	468	658	8
que	216	358	232	377	468	658	8
la	235	358	243	377	468	658	8
competencia	246	358	302	377	468	658	8
mediática	305	358	348	377	468	658	8
no	351	358	362	377	468	658	8
figu-	365	358	386	377	468	658	8
ra	54	371	62	390	468	658	8
entre	65	371	87	390	468	658	8
aquellas	90	371	126	390	468	658	8
que	129	371	145	390	468	658	8
componen	148	371	194	390	468	658	8
el	197	371	205	390	468	658	8
currículo.	208	371	250	390	468	658	8
Si	253	371	263	390	468	658	8
bien	265	371	284	390	468	658	8
si	287	371	295	390	468	658	8
puede	298	371	324	390	468	658	8
vincularse	327	371	372	390	468	658	8
de	375	371	386	390	468	658	8
forma	54	384	80	403	468	658	8
transversal	83	384	131	403	468	658	8
e	134	384	139	403	468	658	8
interdisciplinar	141	384	208	403	468	658	8
en	211	384	221	403	468	658	8
la	224	384	232	403	468	658	8
práctica	235	384	270	403	468	658	8
totalidad	273	384	311	403	468	658	8
de	314	384	325	403	468	658	8
asignaturas	328	384	377	403	468	658	8
y	380	384	386	403	468	658	8
programas	54	397	100	416	468	658	8
formativos.	103	397	153	416	468	658	8
La	54	420	65	438	468	658	8
realidad	68	420	105	438	468	658	8
chilena	108	420	140	438	468	658	8
En	71	441	83	460	468	658	8
las	85	441	98	460	468	658	8
últimas	100	441	132	460	468	658	8
décadas,	134	441	172	460	468	658	8
las	174	441	186	460	468	658	8
políticas	189	441	226	460	468	658	8
educacionales	228	441	290	460	468	658	8
que	292	441	308	460	468	658	8
se	310	441	319	460	468	658	8
han	322	441	337	460	468	658	8
impulsado	340	441	386	460	468	658	8
en	54	454	64	473	468	658	8
Chile	68	454	91	473	468	658	8
en	95	454	105	473	468	658	8
busca	108	454	133	473	468	658	8
de	137	454	147	473	468	658	8
mejorar	150	454	185	473	468	658	8
la	188	454	196	473	468	658	8
calidad	199	454	231	473	468	658	8
han	234	454	250	473	468	658	8
permitido	253	454	296	473	468	658	8
innovar	299	454	333	473	468	658	8
y	336	454	342	473	468	658	8
moderni-	345	454	386	473	468	658	8
zar	54	467	67	486	468	658	8
los	70	467	83	486	468	658	8
aprendizajes	85	467	140	486	468	658	8
en	143	467	153	486	468	658	8
la	156	467	164	486	468	658	8
sala	166	467	183	486	468	658	8
de	186	467	196	486	468	658	8
clases.	199	467	228	486	468	658	8
En	230	467	243	486	468	658	8
este	245	467	262	486	468	658	8
contexto	265	467	303	486	468	658	8
destaca	305	467	338	486	468	658	8
la	340	467	348	486	468	658	8
iniciada	351	467	386	486	468	658	8
en	54	480	64	499	468	658	8
el	67	480	75	499	468	658	8
año	79	480	95	499	468	658	8
1992,	98	480	123	499	468	658	8
con	126	480	142	499	468	658	8
la	145	480	153	499	468	658	8
creación	156	480	193	499	468	658	8
del	197	480	210	499	468	658	8
proyecto	213	481	251	498	468	658	8
piloto	255	481	280	498	468	658	8
Enlace	284	481	314	498	468	658	8
que	317	480	333	499	468	658	8
tiene	336	480	358	499	468	658	8
como	361	480	386	499	468	658	8
objetivo	54	493	90	512	468	658	8
integrar	93	493	127	512	468	658	8
las	130	493	142	512	468	658	8
TIC	144	493	162	512	468	658	8
en	165	493	175	512	468	658	8
la	178	493	186	512	468	658	8
educación	188	493	233	512	468	658	8
para	236	493	255	512	468	658	8
mejorar	257	493	292	512	468	658	8
los	294	493	307	512	468	658	8
aprendizajes.	310	493	368	512	468	658	8
Por	370	493	386	512	468	658	8
los	54	506	67	525	468	658	8
resultados	70	506	115	525	468	658	8
obtenidos,	118	506	164	525	468	658	8
este	167	506	184	525	468	658	8
se	230	506	239	525	468	658	8
transforma	242	506	290	525	468	658	8
en	294	506	304	525	468	658	8
el	307	506	315	525	468	658	8
año	319	506	335	525	468	658	8
2005	338	506	360	525	468	658	8
en	364	506	374	525	468	658	8
el	378	506	385	525	468	658	8
Programa	54	520	99	537	468	658	8
Enlace,	102	520	136	537	468	658	8
dependiente	139	519	193	538	468	658	8
del	196	519	210	538	468	658	8
Ministerio	214	519	259	538	468	658	8
de	263	519	273	538	468	658	8
Educación	277	519	324	538	468	658	8
como	327	519	352	538	468	658	8
Centro	356	519	386	538	468	658	8
de	54	532	64	551	468	658	8
Educación	67	532	113	551	468	658	8
y	116	532	121	551	468	658	8
Tecnología	124	532	172	551	468	658	8
de	175	532	185	551	468	658	8
Chile.	188	532	214	551	468	658	8
Entre	217	532	241	551	468	658	8
sus	243	532	257	551	468	658	8
objetivos	260	532	300	551	468	658	8
destaca	303	532	335	551	468	658	8
la	338	532	346	551	468	658	8
incorpo-	348	532	386	551	468	658	8
ración	54	545	81	564	468	658	8
de	84	545	94	564	468	658	8
ordenadores,	97	545	154	564	468	658	8
software	157	545	194	564	468	658	8
e	197	545	202	564	468	658	8
Internet	205	545	239	564	468	658	8
en	242	545	252	564	468	658	8
las	255	545	267	564	468	658	8
escuelas	270	545	307	564	468	658	8
de	309	545	320	564	468	658	8
todo	323	545	342	564	468	658	8
el	345	545	353	564	468	658	8
país.	356	545	376	564	468	658	8
A	378	545	386	564	468	658	8
nivel	54	558	76	577	468	658	8
curricular,	78	558	123	577	468	658	8
con	125	558	141	577	468	658	8
la	144	558	152	577	468	658	8
reforma	154	558	189	577	468	658	8
Educacional	191	558	245	577	468	658	8
del	247	558	261	577	468	658	8
año	263	558	279	577	468	658	8
1998,	281	558	306	577	468	658	8
se	308	558	317	577	468	658	8
ha	320	558	330	577	468	658	8
incorporado	332	558	386	577	468	658	8
218	213	604	228	621	468	658	8
Pablo	96	42	112	54	468	658	9
Maraver-López,	114	42	159	54	468	658	9
Mari-Carmen	161	42	199	54	468	658	9
Caldeiro-Pedreira,	201	42	252	54	468	658	9
Sandra	254	42	273	54	468	658	9
Pérez-Lisboa.	275	42	314	54	468	658	9
Percepción	316	42	347	54	468	658	9
de	349	42	356	54	468	658	9
la	357	42	363	54	468	658	9
competencia	364	42	400	54	468	658	9
informática	82	85	133	104	468	658	9
en	135	85	146	104	468	658	9
Educación	148	85	194	104	468	658	9
Media,	197	85	227	104	468	658	9
para	230	85	249	104	468	658	9
lograr	251	85	277	104	468	658	9
desarrollar	279	85	326	104	468	658	9
capacidades	329	85	382	104	468	658	9
de	384	85	394	104	468	658	9
ma-	397	85	414	104	468	658	9
nejo	82	98	101	117	468	658	9
de	104	98	115	117	468	658	9
software,	118	98	158	117	468	658	9
y	162	98	167	117	468	658	9
de	170	98	181	117	468	658	9
búsqueda	184	98	225	117	468	658	9
y	229	98	234	117	468	658	9
selección	237	98	278	117	468	658	9
de	281	98	292	117	468	658	9
información,	295	98	351	117	468	658	9
objetivos	354	98	395	117	468	658	9
que	398	98	414	117	468	658	9
coinciden	82	111	125	130	468	658	9
con	129	111	145	130	468	658	9
los	148	111	161	130	468	658	9
del	165	111	178	130	468	658	9
CML,	182	111	208	130	468	658	9
anteriormente	212	111	273	130	468	658	9
señalados.	277	111	322	130	468	658	9
Más	326	111	345	130	468	658	9
adelante,	349	111	388	130	468	658	9
en	392	111	402	130	468	658	9
el	406	111	414	130	468	658	9
año	82	124	98	143	468	658	9
2001,	101	124	125	143	468	658	9
se	128	124	137	143	468	658	9
crea	140	124	158	143	468	658	9
el	161	124	169	143	468	658	9
portal	171	124	197	143	468	658	9
educarchile.cl,	200	124	264	143	468	658	9
con	266	124	282	143	468	658	9
el	285	124	293	143	468	658	9
objetivo	295	124	331	143	468	658	9
de	334	124	344	143	468	658	9
mejorar	347	124	381	143	468	658	9
la	384	124	392	143	468	658	9
cali-	394	124	414	143	468	658	9
dad	82	137	98	156	468	658	9
de	100	137	111	156	468	658	9
la	113	137	121	156	468	658	9
educación,	123	137	170	156	468	658	9
brindando	173	137	217	156	468	658	9
recursos,	220	137	259	156	468	658	9
servicios	261	137	300	156	468	658	9
y	303	137	308	156	468	658	9
experiencias	310	137	365	156	468	658	9
educativas	367	137	414	156	468	658	9
para	82	150	101	169	468	658	9
los	105	150	118	169	468	658	9
docentes,	121	150	162	169	468	658	9
estudiantes	166	150	215	169	468	658	9
y	219	150	224	169	468	658	9
familias.	228	150	266	169	468	658	9
Al	269	150	280	169	468	658	9
año	284	150	299	169	468	658	9
siguiente,	303	150	346	169	468	658	9
se	349	150	358	169	468	658	9
implementa	362	150	414	169	468	658	9
el	82	163	90	182	468	658	9
programa	93	163	135	182	468	658	9
de	138	163	148	182	468	658	9
Tecnologías	151	163	204	182	468	658	9
de	206	163	217	182	468	658	9
Información	219	163	274	182	468	658	9
y	276	163	282	182	468	658	9
Comunicación	284	163	349	182	468	658	9
Efectivas	351	163	392	182	468	658	9
para	395	163	414	182	468	658	9
Educación	82	176	129	195	468	658	9
TIC	132	176	149	195	468	658	9
EDU	153	176	175	195	468	658	9
de	178	176	189	195	468	658	9
FONDEF	192	176	235	195	468	658	9
(Fondo	238	176	270	195	468	658	9
de	273	176	283	195	468	658	9
Fomento	286	176	326	195	468	658	9
al	329	176	337	195	468	658	9
Desarrollo	340	176	386	195	468	658	9
Cien-	389	176	414	195	468	658	9
tífico	82	189	105	208	468	658	9
y	108	189	113	208	468	658	9
Tecnológico).	116	189	176	208	468	658	9
Este	179	189	198	208	468	658	9
programa	201	189	243	208	468	658	9
TIC	246	189	263	208	468	658	9
EDU,	266	189	291	208	468	658	9
tiene	294	189	316	208	468	658	9
como	318	189	343	208	468	658	9
objetivo	346	189	382	208	468	658	9
contri-	385	189	414	208	468	658	9
buir	82	202	100	221	468	658	9
a	103	202	108	221	468	658	9
elevar	110	202	137	221	468	658	9
la	140	202	148	221	468	658	9
calidad	151	202	183	221	468	658	9
de	185	202	196	221	468	658	9
la	199	202	206	221	468	658	9
educación	209	202	254	221	468	658	9
mediante	257	202	297	221	468	658	9
el	300	202	308	221	468	658	9
desarrollo	311	202	355	221	468	658	9
de	357	202	368	221	468	658	9
productos	370	202	414	221	468	658	9
o	82	215	88	234	468	658	9
servicios	91	215	130	234	468	658	9
TIC	133	215	151	234	468	658	9
innovadores	154	215	208	234	468	658	9
orientados	211	215	257	234	468	658	9
a	260	215	265	234	468	658	9
mejorar	268	215	303	234	468	658	9
los	306	215	319	234	468	658	9
procesos	322	215	360	234	468	658	9
de	364	215	374	234	468	658	9
aprendi-	377	215	414	234	468	658	9
zaje.	82	228	103	247	468	658	9
A	105	228	113	247	468	658	9
finales	115	228	144	247	468	658	9
de	147	228	157	247	468	658	9
2014	160	228	182	247	468	658	9
se	185	228	194	247	468	658	9
presentan	197	228	239	247	468	658	9
los	242	228	255	247	468	658	9
resultados	258	228	303	247	468	658	9
de	306	228	316	247	468	658	9
la	319	228	327	247	468	658	9
segunda	330	228	366	247	468	658	9
aplicación	369	228	414	247	468	658	9
nacional	82	241	119	260	468	658	9
de	122	241	132	260	468	658	9
Evaluación	134	241	184	260	468	658	9
de	186	241	197	260	468	658	9
Habilidades	199	241	251	260	468	658	9
TIC	254	241	271	260	468	658	9
para	274	241	293	260	468	658	9
el	295	241	303	260	468	658	9
Aprendizaje.	304	241	361	260	468	658	9
Unos	363	241	387	260	468	658	9
resul-	389	241	414	260	468	658	9
tados	82	254	105	273	468	658	9
que	108	254	124	273	468	658	9
afirman	127	254	160	273	468	658	9
que	163	254	179	273	468	658	9
el	181	254	189	273	468	658	9
46,9%	192	254	220	273	468	658	9
de	223	254	233	273	468	658	9
los	236	254	249	273	468	658	9
estudiantes	251	254	300	273	468	658	9
se	303	254	312	273	468	658	9
encuentran	314	254	363	273	468	658	9
en	365	254	376	273	468	658	9
un	378	254	389	273	468	658	9
nivel	392	254	414	273	468	658	9
Inicial	82	267	110	286	468	658	9
frente	113	267	139	286	468	658	9
al	142	267	150	286	468	658	9
51,3%	153	267	182	286	468	658	9
de	185	267	195	286	468	658	9
los	198	267	211	286	468	658	9
estudiantes	214	267	263	286	468	658	9
que	266	267	282	286	468	658	9
alcanzan	285	267	323	286	468	658	9
un	326	267	337	286	468	658	9
nivel	341	267	363	286	468	658	9
Intermedio	366	267	414	286	468	658	9
y	82	280	88	299	468	658	9
tan	91	280	104	299	468	658	9
solo	108	280	126	299	468	658	9
el	129	280	137	299	468	658	9
1,8%	140	280	163	299	468	658	9
obtiene	167	280	199	299	468	658	9
el	202	280	210	299	468	658	9
nivel	214	280	236	299	468	658	9
Avanzado.	238	280	285	299	468	658	9
Para	288	280	308	299	468	658	9
fortalecer	311	280	353	299	468	658	9
la	356	280	364	299	468	658	9
Educación	367	280	414	299	468	658	9
Pública,	82	293	118	312	468	658	9
el	120	293	128	312	468	658	9
actual	131	293	157	312	468	658	9
gobierno	159	293	198	312	468	658	9
de	201	293	211	312	468	658	9
la	213	293	221	312	468	658	9
Presidenta	224	293	270	312	468	658	9
Michelle	272	293	311	312	468	658	9
Bachelet	313	293	352	312	468	658	9
creó	354	293	373	312	468	658	9
otro	375	293	393	312	468	658	9
pro-	396	293	414	312	468	658	9
grama	82	306	110	325	468	658	9
llamado	113	306	149	325	468	658	9
‘Me	152	307	170	325	468	658	9
conecto	174	307	208	325	468	658	9
para	211	307	232	325	468	658	9
aprender',	236	307	282	325	468	658	9
que	286	306	302	325	468	658	9
permite	305	306	339	325	468	658	9
facilitar	343	306	377	325	468	658	9
ordena-	380	306	414	325	468	658	9
dores	82	319	106	338	468	658	9
a	109	319	114	338	468	658	9
todos	117	319	141	338	468	658	9
los	144	319	157	338	468	658	9
estudiantes	160	319	209	338	468	658	9
de	212	319	222	338	468	658	9
establecimientos	225	319	299	338	468	658	9
municipales	302	319	355	338	468	658	9
de	358	319	368	338	468	658	9
7°	372	319	381	338	468	658	9
año	385	319	400	338	468	658	9
de	403	319	414	338	468	658	9
educación	82	332	127	351	468	658	9
básica.	129	332	160	351	468	658	9
Además	161	332	198	351	468	658	9
este	200	332	217	351	468	658	9
programa	220	332	262	351	468	658	9
incluye	264	332	297	351	468	658	9
a	299	332	304	351	468	658	9
lo	307	332	315	351	468	658	9
largo	318	332	340	351	468	658	9
de	343	332	353	351	468	658	9
un	356	332	367	351	468	658	9
año	369	332	385	351	468	658	9
banda	388	332	414	351	468	658	9
ancha	82	345	108	364	468	658	9
móvil	111	345	136	364	468	658	9
gratuita	139	345	173	364	468	658	9
y	176	345	181	364	468	658	9
diversos	184	345	221	364	468	658	9
recursos	224	345	260	364	468	658	9
educativos	263	345	310	364	468	658	9
que	313	345	329	364	468	658	9
los	332	345	345	364	468	658	9
estudiantes	347	345	396	364	468	658	9
tie-	399	345	414	364	468	658	9
nen	82	358	98	377	468	658	9
a	101	358	106	377	468	658	9
su	110	358	119	377	468	658	9
disposición	123	358	173	377	468	658	9
por	176	358	191	377	468	658	9
asignatura,	194	358	242	377	468	658	9
con	246	358	261	377	468	658	9
simuladores	265	358	318	377	468	658	9
y	321	358	327	377	468	658	9
programas	330	358	377	377	468	658	9
de	380	358	390	377	468	658	9
imá-	394	358	414	377	468	658	9
genes	82	371	107	390	468	658	9
y	110	371	116	390	468	658	9
audio	119	371	144	390	468	658	9
para	147	371	166	390	468	658	9
realizar	169	371	202	390	468	658	9
sus	205	371	219	390	468	658	9
tareas	222	371	248	390	468	658	9
y	251	371	256	390	468	658	9
trabajos	260	371	294	390	468	658	9
investigando	298	371	354	390	468	658	9
en	357	371	367	390	468	658	9
diferentes	370	371	414	390	468	658	9
sitios	82	384	105	403	468	658	9
de	108	384	118	403	468	658	9
la	120	384	128	403	468	658	9
red.	131	384	147	403	468	658	9
Este	150	384	169	403	468	658	9
gobierno	171	384	210	403	468	658	9
espera	212	384	241	403	468	658	9
hacer	243	384	267	403	468	658	9
llegar	269	384	294	403	468	658	9
a	296	384	301	403	468	658	9
los	304	384	316	403	468	658	9
centros,	319	384	353	403	468	658	9
entre	356	384	378	403	468	658	9
los	380	384	393	403	468	658	9
cua-	395	384	414	403	468	658	9
les	82	397	94	416	468	658	9
ha	97	397	108	416	468	658	9
incluido	110	397	146	416	468	658	9
en	149	397	159	416	468	658	9
2016	162	397	184	416	468	658	9
a	187	397	192	416	468	658	9
estudiantes	195	397	243	416	468	658	9
adultos,	246	397	281	416	468	658	9
un	283	397	294	416	468	658	9
total	297	397	317	416	468	658	9
de	319	397	330	416	468	658	9
300	333	397	349	416	468	658	9
mil	352	397	367	416	468	658	9
ordenado-	369	397	414	416	468	658	9
res.	82	410	98	429	468	658	9
La	101	410	112	429	468	658	9
realidad	115	410	151	429	468	658	9
refuerza,	154	410	193	429	468	658	9
en	196	410	206	429	468	658	9
el	209	410	217	429	468	658	9
caso	220	410	240	429	468	658	9
de	243	410	253	429	468	658	9
Chile	256	410	280	429	468	658	9
que	283	410	299	429	468	658	9
existe	302	410	328	429	468	658	9
una	331	410	347	429	468	658	9
gran	350	410	369	429	468	658	9
presencia	372	410	414	429	468	658	9
de	82	423	93	442	468	658	9
los	95	423	108	442	468	658	9
nuevos	111	423	142	442	468	658	9
dispositivos	144	423	197	442	468	658	9
tecnológicos	200	423	255	442	468	658	9
y	258	423	263	442	468	658	9
una	266	423	282	442	468	658	9
ligera	284	423	309	442	468	658	9
y	312	423	317	442	468	658	9
continua	320	423	358	442	468	658	9
inclusión	361	423	401	442	468	658	9
de	403	423	414	442	468	658	9
los	82	436	95	455	468	658	9
mismos	98	436	132	455	468	658	9
en	135	436	145	455	468	658	9
el	148	436	156	455	468	658	9
ámbito	159	436	189	455	468	658	9
académico.	192	436	242	455	468	658	9
Por	99	449	114	468	468	658	9
tanto,	118	449	143	468	468	658	9
descrito	146	449	181	468	468	658	9
el	184	449	192	468	468	658	9
contexto	195	449	233	468	468	658	9
mediático	237	449	280	468	468	658	9
actual	283	449	310	468	468	658	9
y	313	449	319	468	468	658	9
la	322	449	330	468	468	658	9
presencia	333	449	375	468	468	658	9
de	378	449	388	468	468	658	9
estos	392	449	414	468	468	658	9
contenidos	82	462	130	481	468	658	9
en	134	462	144	481	468	658	9
el	148	462	156	481	468	658	9
ámbito	160	462	190	481	468	658	9
educativo	194	462	237	481	468	658	9
y	241	462	246	481	468	658	9
en	250	462	261	481	468	658	9
sus	264	462	279	481	468	658	9
correspondientes	282	462	357	481	468	658	9
políticas,	361	462	401	481	468	658	9
es	405	462	414	481	468	658	9
necesario	82	475	124	494	468	658	9
perfilar	127	475	159	494	468	658	9
de	162	475	172	494	468	658	9
forma	175	475	202	494	468	658	9
concreta	205	475	242	494	468	658	9
los	245	475	258	494	468	658	9
principales	261	475	310	494	468	658	9
objetivos	313	475	353	494	468	658	9
de	356	475	367	494	468	658	9
la	370	475	378	494	468	658	9
investi-	381	475	414	494	468	658	9
gación	82	488	112	507	468	658	9
que	115	488	131	507	468	658	9
se	134	488	143	507	468	658	9
presenta.	146	488	186	507	468	658	9
El	189	488	199	507	468	658	9
Objetivo	202	488	240	507	468	658	9
general	244	488	276	507	468	658	9
es	279	488	288	507	468	658	9
analizar	292	488	326	507	468	658	9
la	330	488	338	507	468	658	9
percepción	341	488	389	507	468	658	9
de	392	488	403	507	468	658	9
la	406	488	414	507	468	658	9
competencia	82	501	138	520	468	658	9
mediática	142	501	184	520	468	658	9
y	188	501	194	520	468	658	9
la	197	501	205	520	468	658	9
formación	209	501	254	520	468	658	9
en	258	501	268	520	468	658	9
maestros	272	501	311	520	468	658	9
chilenos.	315	501	355	520	468	658	9
Para	358	501	378	520	468	658	9
ello,	382	501	401	520	468	658	9
se	405	501	414	520	468	658	9
plantean	82	514	119	533	468	658	9
los	122	514	135	533	468	658	9
siguientes	138	514	182	533	468	658	9
objetivos	185	514	225	533	468	658	9
específicos:	228	514	279	533	468	658	9
Objetivo	111	536	146	553	468	658	9
1:	149	536	156	553	468	658	9
analizar	160	536	191	553	468	658	9
la	194	536	202	553	468	658	9
realidad	205	536	237	553	468	658	9
educativa	240	536	278	553	468	658	9
de	281	536	291	553	468	658	9
la	294	536	301	553	468	658	9
zona	304	536	323	553	468	658	9
de	326	536	336	553	468	658	9
Los	339	536	354	553	468	658	9
Andes	356	536	382	553	468	658	9
respec-	385	536	414	553	468	658	9
to	111	548	118	565	468	658	9
a	121	548	126	565	468	658	9
los	129	548	141	565	468	658	9
conocimientos	144	548	202	565	468	658	9
tecnológicos	205	548	256	565	468	658	9
que	259	548	273	565	468	658	9
el	276	548	283	565	468	658	9
profesorado	287	548	334	565	468	658	9
posee	337	548	360	565	468	658	9
en	363	548	373	565	468	658	9
el	376	548	383	565	468	658	9
ámbito	386	548	414	565	468	658	9
de	111	560	120	577	468	658	9
las	122	560	134	577	468	658	9
TIC.	136	560	155	577	468	658	9
219	240	604	255	621	468	658	9
Universitas,	56	42	87	54	468	658	10
Revista	88	42	107	54	468	658	10
de	109	42	115	54	468	658	10
Ciencias	116	42	138	54	468	658	10
Sociales	139	42	161	54	468	658	10
y	162	42	165	54	468	658	10
Humanas	167	42	191	54	468	658	10
de	192	42	199	54	468	658	10
la	200	42	205	54	468	658	10
Universidad	206	42	237	54	468	658	10
Politécnica	238	42	267	54	468	658	10
Salesiana	268	42	292	54	468	658	10
del	293	42	301	54	468	658	10
Ecuador,	303	42	325	54	468	658	10
Año	326	42	337	54	468	658	10
XV,	339	42	349	54	468	658	10
No.	350	42	360	54	468	658	10
27,	361	42	369	54	468	658	10
2017	371	42	384	54	468	658	10
Objetivo	82	85	117	102	468	658	10
2:	120	85	128	102	468	658	10
conocer	130	85	162	102	468	658	10
los	164	85	176	102	468	658	10
recursos	179	85	212	102	468	658	10
con	214	85	229	102	468	658	10
los	231	85	243	102	468	658	10
que	246	85	260	102	468	658	10
cuentan	263	85	294	102	468	658	10
en	296	85	306	102	468	658	10
el	308	85	316	102	468	658	10
aula	318	85	335	102	468	658	10
y	337	85	342	102	468	658	10
el	345	85	352	102	468	658	10
uso	355	85	369	102	468	658	10
que	371	85	386	102	468	658	10
realizan	82	97	114	114	468	658	10
de	116	97	126	114	468	658	10
los	128	97	140	114	468	658	10
mismos.	142	97	176	114	468	658	10
Objetivo	178	97	213	114	468	658	10
3:	216	97	224	114	468	658	10
indagar	226	97	256	114	468	658	10
sobre	258	97	280	114	468	658	10
la	282	97	290	114	468	658	10
importancia	292	97	340	114	468	658	10
que	342	97	357	114	468	658	10
el	359	97	366	114	468	658	10
pro-	369	97	386	114	468	658	10
fesorado	82	109	117	126	468	658	10
otorga	119	109	145	126	468	658	10
a	148	109	152	126	468	658	10
las	155	109	166	126	468	658	10
TIC	169	109	185	126	468	658	10
para	188	109	205	126	468	658	10
la	208	109	215	126	468	658	10
educación	218	109	258	126	468	658	10
actual	261	109	285	126	468	658	10
y	288	109	293	126	468	658	10
analizar	296	109	327	126	468	658	10
su	330	109	339	126	468	658	10
percepción	342	109	386	126	468	658	10
sobre	82	121	104	138	468	658	10
las	107	121	118	138	468	658	10
habilidades	122	121	167	138	468	658	10
que	171	121	185	138	468	658	10
creen	189	121	210	138	468	658	10
tener	214	121	234	138	468	658	10
y	237	121	242	138	468	658	10
el	246	121	253	138	468	658	10
conocimiento	256	121	311	138	468	658	10
de	314	121	324	138	468	658	10
los	327	121	339	138	468	658	10
intereses	342	121	377	138	468	658	10
y	381	121	386	138	468	658	10
preferencias	82	133	131	150	468	658	10
de	134	133	143	150	468	658	10
sus	146	133	158	150	468	658	10
estudiantes.	161	133	208	150	468	658	10
Objetivo	82	154	117	171	468	658	10
4:	119	154	127	171	468	658	10
conocer	129	154	161	171	468	658	10
las	163	154	174	171	468	658	10
ventajas	176	154	209	171	468	658	10
y	211	154	216	171	468	658	10
limitaciones	218	154	267	171	468	658	10
que	269	154	283	171	468	658	10
el	285	154	293	171	468	658	10
profesorado	295	154	342	171	468	658	10
manifiesta	344	154	386	171	468	658	10
respecto	82	166	116	183	468	658	10
al	118	166	125	183	468	658	10
uso	128	166	142	183	468	658	10
de	144	166	154	183	468	658	10
las	156	166	167	183	468	658	10
herramientas	170	166	221	183	468	658	10
tecnológicas	224	166	274	183	468	658	10
en	276	166	286	183	468	658	10
el	288	166	295	183	468	658	10
aula.	298	166	317	183	468	658	10
Objetivo	82	188	117	205	468	658	10
5:	120	188	127	205	468	658	10
analizar	130	188	161	205	468	658	10
el	164	188	171	205	468	658	10
impacto	173	188	205	205	468	658	10
de	208	188	217	205	468	658	10
un	219	188	229	205	468	658	10
curso	232	188	253	205	468	658	10
de	256	188	265	205	468	658	10
formación	268	188	309	205	468	658	10
sobre	311	188	333	205	468	658	10
competencia	335	188	386	205	468	658	10
mediática	82	200	121	217	468	658	10
para	124	200	141	217	468	658	10
el	143	200	151	217	468	658	10
profesorado.	153	200	203	217	468	658	10
Material	54	234	99	254	468	658	10
y	102	234	108	254	468	658	10
métodos	111	234	153	254	468	658	10
Para	71	257	90	276	468	658	10
cumplir	93	257	128	276	468	658	10
con	131	257	147	276	468	658	10
los	150	257	163	276	468	658	10
objetivos	166	257	206	276	468	658	10
propuestos,	209	257	260	276	468	658	10
se	263	257	272	276	468	658	10
ha	275	257	285	276	468	658	10
utilizado	288	257	327	276	468	658	10
una	330	257	346	276	468	658	10
metodo-	349	257	386	276	468	658	10
logía	54	270	76	289	468	658	10
analítica,	79	270	119	289	468	658	10
en	121	270	132	289	468	658	10
concreto,	134	270	175	289	468	658	10
se	178	270	187	289	468	658	10
trata	190	270	209	289	468	658	10
de	212	270	222	289	468	658	10
un	225	270	236	289	468	658	10
estudio	239	270	270	289	468	658	10
pre-post,	273	270	312	289	468	658	10
que	315	270	331	289	468	658	10
permite	333	270	367	289	468	658	10
una	370	270	386	289	468	658	10
recolección	54	283	105	302	468	658	10
de	108	283	118	302	468	658	10
datos	121	283	144	302	468	658	10
clara,	147	283	171	302	468	658	10
rigurosa	174	283	211	302	468	658	10
y	214	283	219	302	468	658	10
confiable.	222	283	265	302	468	658	10
El	268	283	278	302	468	658	10
tipo	281	283	298	302	468	658	10
de	301	283	312	302	468	658	10
investigación	315	283	373	302	468	658	10
es	376	283	386	302	468	658	10
de	54	296	64	315	468	658	10
tipo	68	296	85	315	468	658	10
cuasiexperimental	89	296	169	315	468	658	10
que	172	296	188	315	468	658	10
permitirá	192	296	232	315	468	658	10
determinar	236	296	283	315	468	658	10
el	287	296	295	315	468	658	10
grado	298	296	323	315	468	658	10
de	327	296	337	315	468	658	10
relación	341	296	376	315	468	658	10
o	380	296	386	315	468	658	10
asociación	54	309	100	328	468	658	10
no	103	309	114	328	468	658	10
causal	117	309	144	328	468	658	10
existente	147	309	186	328	468	658	10
entre	189	309	211	328	468	658	10
las	214	309	226	328	468	658	10
variables	229	309	268	328	468	658	10
del	271	309	284	328	468	658	10
estudio.	287	309	322	328	468	658	10
Procedimiento	54	332	118	350	468	658	10
El	71	353	81	371	468	658	10
presente	83	353	120	371	468	658	10
estudio	123	353	154	371	468	658	10
se	157	353	166	371	468	658	10
llevó	169	353	191	371	468	658	10
a	193	353	198	371	468	658	10
cabo	201	353	222	371	468	658	10
en	224	353	235	371	468	658	10
el	237	353	245	371	468	658	10
contexto	248	353	286	371	468	658	10
educativo	288	353	331	371	468	658	10
de	334	353	344	371	468	658	10
la	347	353	355	371	468	658	10
región	357	353	386	371	468	658	10
de	54	366	64	384	468	658	10
los	67	366	80	384	468	658	10
Andes	82	366	110	384	468	658	10
en	113	366	123	384	468	658	10
Chile.	126	366	153	384	468	658	10
La	156	366	167	384	468	658	10
información	170	366	224	384	468	658	10
que	227	366	243	384	468	658	10
arrojan	246	366	277	384	468	658	10
los	279	366	292	384	468	658	10
datos	295	366	318	384	468	658	10
referidos	321	366	360	384	468	658	10
se	363	366	372	384	468	658	10
ha	375	366	386	384	468	658	10
extraído	54	379	90	397	468	658	10
del	92	379	106	397	468	658	10
análisis	108	379	141	397	468	658	10
e	143	379	148	397	468	658	10
impacto	150	379	186	397	468	658	10
de	188	379	198	397	468	658	10
un	200	379	211	397	468	658	10
curso	214	379	238	397	468	658	10
de	240	379	250	397	468	658	10
formación	252	379	298	397	468	658	10
ofrecido	300	379	336	397	468	658	10
al	339	379	347	397	468	658	10
profeso-	349	379	386	397	468	658	10
rado	54	392	73	410	468	658	10
en	76	392	87	410	468	658	10
el	89	392	97	410	468	658	10
cual	100	392	118	410	468	658	10
se	121	392	130	410	468	658	10
ha	133	392	144	410	468	658	10
realizado	146	392	187	410	468	658	10
una	190	392	205	410	468	658	10
presentación	208	392	264	410	468	658	10
general	267	392	299	410	468	658	10
sobre	302	392	326	410	468	658	10
el	328	392	336	410	468	658	10
aprendiza-	339	392	386	410	468	658	10
je	54	405	62	423	468	658	10
por	65	405	79	423	468	658	10
competencias	82	405	142	423	468	658	10
que	144	405	160	423	468	658	10
se	163	405	172	423	468	658	10
ha	175	405	185	423	468	658	10
iniciado	188	405	224	423	468	658	10
en	226	405	237	423	468	658	10
el	239	405	247	423	468	658	10
Informe	250	405	285	423	468	658	10
DeSeCo	288	405	325	423	468	658	10
(1998)	328	405	357	423	468	658	10
y	360	405	365	423	468	658	10
más	368	405	385	423	468	658	10
concretamente	54	418	118	436	468	658	10
sobre	121	418	145	436	468	658	10
competencia	148	418	204	436	468	658	10
mediática.	207	418	253	436	468	658	10
Los	256	418	273	436	468	658	10
datos	276	418	299	436	468	658	10
fueron	303	418	331	436	468	658	10
recogidos	335	418	377	436	468	658	10
a	381	418	386	436	468	658	10
través	54	431	80	449	468	658	10
de	83	431	93	449	468	658	10
dos	95	431	111	449	468	658	10
cuestionarios	113	431	171	449	468	658	10
elaborados	174	431	221	449	468	658	10
ad	224	431	234	449	468	658	10
hoc	237	431	252	449	468	658	10
que	255	431	271	449	468	658	10
pretenden	273	431	317	449	468	658	10
analizar	319	431	354	449	468	658	10
los	356	431	369	449	468	658	10
co-	371	431	386	449	468	658	10
nocimientos	54	444	108	462	468	658	10
y	110	444	116	462	468	658	10
competencias	119	444	179	462	468	658	10
del	181	444	195	462	468	658	10
profesorado	197	444	250	462	468	658	10
frente	253	444	278	462	468	658	10
a	281	444	286	462	468	658	10
las	289	444	301	462	468	658	10
TIC.	304	444	324	462	468	658	10
Participantes	54	467	113	485	468	658	10
En	71	488	83	506	468	658	10
este	87	488	104	506	468	658	10
estudio	107	488	139	506	468	658	10
han	143	488	159	506	468	658	10
participado	162	488	212	506	468	658	10
un	215	488	226	506	468	658	10
total	230	488	249	506	468	658	10
de	253	488	263	506	468	658	10
31	267	488	278	506	468	658	10
maestros	281	488	320	506	468	658	10
y	324	488	330	506	468	658	10
maestras	333	488	372	506	468	658	10
de	375	488	386	506	468	658	10
una	54	501	70	519	468	658	10
escuela	72	501	105	519	468	658	10
de	107	501	117	519	468	658	10
Los	120	501	136	519	468	658	10
Andes	138	501	166	519	468	658	10
(Chile).	169	501	202	519	468	658	10
Se	205	501	216	519	468	658	10
trata	218	501	238	519	468	658	10
de	240	501	251	519	468	658	10
una	253	501	269	519	468	658	10
institución	271	501	318	519	468	658	10
que	320	501	336	519	468	658	10
dispone	338	501	373	519	468	658	10
de	375	501	386	519	468	658	10
ordenadores	54	514	108	532	468	658	10
y	110	514	115	532	468	658	10
que	118	514	134	532	468	658	10
se	136	514	145	532	468	658	10
encuentra	147	514	190	532	468	658	10
inmersa	193	514	227	532	468	658	10
en	230	514	240	532	468	658	10
el	242	514	250	532	468	658	10
programa	253	514	295	532	468	658	10
de	297	514	308	532	468	658	10
digitalización	310	514	370	532	468	658	10
del	372	514	386	532	468	658	10
gobierno	54	527	93	545	468	658	10
si	96	527	103	545	468	658	10
bien,	106	527	127	545	468	658	10
como	130	527	154	545	468	658	10
indican	157	527	190	545	468	658	10
los	192	527	205	545	468	658	10
participantes,	208	527	267	545	468	658	10
carecen	269	527	303	545	468	658	10
de	306	527	316	545	468	658	10
formación	319	527	364	545	468	658	10
ade-	367	527	386	545	468	658	10
cuada	54	540	80	558	468	658	10
para	82	540	101	558	468	658	10
la	104	540	112	558	468	658	10
inserción	115	540	155	558	468	658	10
de	158	540	168	558	468	658	10
las	171	540	183	558	468	658	10
herramientas	186	540	243	558	468	658	10
en	245	540	256	558	468	658	10
el	259	540	266	558	468	658	10
quehacer	269	540	309	558	468	658	10
diario.	312	540	340	558	468	658	10
220	213	604	228	621	468	658	10
Pablo	96	42	112	54	468	658	11
Maraver-López,	114	42	159	54	468	658	11
Mari-Carmen	161	42	199	54	468	658	11
Caldeiro-Pedreira,	201	42	252	54	468	658	11
Sandra	254	42	273	54	468	658	11
Pérez-Lisboa.	275	42	314	54	468	658	11
Percepción	316	42	347	54	468	658	11
de	349	42	356	54	468	658	11
la	357	42	363	54	468	658	11
competencia	364	42	400	54	468	658	11
Instrumentos	82	86	140	104	468	658	11
Para	99	106	119	125	468	658	11
esta	121	106	138	125	468	658	11
investigación	140	106	199	125	468	658	11
se	201	106	210	125	468	658	11
han	213	106	229	125	468	658	11
empleado	231	106	274	125	468	658	11
dos	276	106	291	125	468	658	11
instrumentos:	293	106	353	125	468	658	11
un	355	106	366	125	468	658	11
cuestiona-	369	106	414	125	468	658	11
rio	82	119	94	138	468	658	11
inicial	97	119	124	138	468	658	11
sobre	126	119	150	138	468	658	11
los	152	119	165	138	468	658	11
conocimientos	167	119	232	138	468	658	11
y	234	119	239	138	468	658	11
percepciones	242	119	299	138	468	658	11
que	301	119	317	138	468	658	11
los	319	119	332	138	468	658	11
docentes	334	119	373	138	468	658	11
de	375	119	385	138	468	658	11
infan-	388	119	414	138	468	658	11
til	82	132	91	151	468	658	11
y	94	132	100	151	468	658	11
primaria	103	132	140	151	468	658	11
poseen	143	132	174	151	468	658	11
acerca	177	132	205	151	468	658	11
de	208	132	218	151	468	658	11
las	221	132	233	151	468	658	11
TIC	236	132	254	151	468	658	11
en	257	132	267	151	468	658	11
la	270	132	278	151	468	658	11
y	329	132	334	151	468	658	11
un	337	132	348	151	468	658	11
segundo	351	132	388	151	468	658	11
cues-	391	132	414	151	468	658	11
tionario	82	145	116	164	468	658	11
de	119	145	130	164	468	658	11
valoración	132	145	179	164	468	658	11
de	181	145	192	164	468	658	11
una	195	145	210	164	468	658	11
actividad	213	145	254	164	468	658	11
formativa	256	145	299	164	468	658	11
sobre	302	145	326	164	468	658	11
las	328	145	341	164	468	658	11
TIC	343	145	361	164	468	658	11
en	364	145	374	164	468	658	11
la	377	145	385	164	468	658	11
que	387	145	403	164	468	658	11
el	406	145	414	164	468	658	11
profesorado	82	158	135	177	468	658	11
ha	138	158	148	177	468	658	11
participado.	151	158	203	177	468	658	11
Es	206	158	217	177	468	658	11
decir,	220	158	245	177	468	658	11
al	248	158	255	177	468	658	11
principio	258	158	298	177	468	658	11
el	301	158	309	177	468	658	11
profesorado	312	158	365	177	468	658	11
ha	368	158	378	177	468	658	11
respon-	381	158	414	177	468	658	11
dido	82	171	102	190	468	658	11
a	104	171	109	190	468	658	11
un	112	171	123	190	468	658	11
cuestionario	125	171	179	190	468	658	11
inicial	182	171	209	190	468	658	11
y	212	171	217	190	468	658	11
al	220	171	228	190	468	658	11
finalizar	230	171	266	190	468	658	11
la	269	171	277	190	468	658	11
formación	279	171	324	190	468	658	11
han	327	171	343	190	468	658	11
cumplimentado	345	171	414	190	468	658	11
el	82	184	90	203	468	658	11
cuestionario	93	184	147	203	468	658	11
final.	149	184	172	203	468	658	11
Análisis	82	220	123	240	468	658	11
y	126	220	132	240	468	658	11
resultados	135	220	187	240	468	658	11
Los	99	243	116	261	468	658	11
resultados	119	243	164	261	468	658	11
que	168	243	184	261	468	658	11
se	188	243	197	261	468	658	11
exponen	201	243	238	261	468	658	11
a	242	243	246	261	468	658	11
continuación	250	243	307	261	468	658	11
siguen	311	243	340	261	468	658	11
el	343	243	351	261	468	658	11
mismo	355	243	385	261	468	658	11
orden	389	243	414	261	468	658	11
que	82	256	98	274	468	658	11
los	101	256	114	274	468	658	11
objetivos	116	256	157	274	468	658	11
de	160	256	170	274	468	658	11
la	173	256	181	274	468	658	11
investigación.	183	256	245	274	468	658	11
Objetivo	82	279	120	297	468	658	11
1:	123	279	132	297	468	658	11
Resultados	135	279	183	297	468	658	11
sobre	186	279	210	297	468	658	11
los	213	279	225	297	468	658	11
conocimientos	228	279	292	297	468	658	11
tecnológicos	294	279	350	297	468	658	11
que	82	293	98	310	468	658	11
el	101	293	109	310	468	658	11
profesorado	112	293	165	310	468	658	11
posee	168	293	193	310	468	658	11
en	195	293	206	310	468	658	11
el	209	293	217	310	468	658	11
ámbito	219	293	250	310	468	658	11
de	253	293	263	310	468	658	11
las	266	293	279	310	468	658	11
TIC.	281	293	301	310	468	658	11
Para	99	313	119	332	468	658	11
dar	122	313	136	332	468	658	11
respuesta	138	313	179	332	468	658	11
a	182	313	187	332	468	658	11
este	190	313	207	332	468	658	11
objetivo,	210	313	249	332	468	658	11
se	251	313	261	332	468	658	11
realizaron	263	313	307	332	468	658	11
varias	310	313	336	332	468	658	11
preguntas	339	313	382	332	468	658	11
al	385	313	393	332	468	658	11
pro-	396	313	414	332	468	658	11
fesorado	82	326	120	345	468	658	11
respecto	123	326	160	345	468	658	11
al	164	326	171	345	468	658	11
conocimiento	175	326	235	345	468	658	11
que	238	326	254	345	468	658	11
poseen	257	326	288	345	468	658	11
sobre	291	326	315	345	468	658	11
el	319	326	326	345	468	658	11
término	330	326	364	345	468	658	11
alfabetiza-	367	326	414	345	468	658	11
ción,	82	339	104	358	468	658	11
el	107	339	114	358	468	658	11
término	117	339	151	358	468	658	11
competencia	154	339	210	358	468	658	11
mediática	212	339	255	358	468	658	11
y	258	339	263	358	468	658	11
la	266	339	274	358	468	658	11
necesidad	276	339	320	358	468	658	11
de	322	339	333	358	468	658	11
formación	335	339	380	358	468	658	11
del	383	339	397	358	468	658	11
do-	399	339	414	358	468	658	11
cente	82	352	105	371	468	658	11
para	108	352	127	371	468	658	11
el	130	352	138	371	468	658	11
uso	141	352	156	371	468	658	11
de	159	352	169	371	468	658	11
las	172	352	184	371	468	658	11
TIC	186	352	204	371	468	658	11
en	207	352	217	371	468	658	11
el	220	352	228	371	468	658	11
aula	231	352	249	371	468	658	11
(Figura	252	352	284	371	468	658	11
1).	287	352	299	371	468	658	11
221	240	604	255	621	468	658	11
Universitas,	56	42	87	54	468	658	12
Revista	88	42	107	54	468	658	12
de	109	42	115	54	468	658	12
Ciencias	116	42	138	54	468	658	12
Sociales	139	42	161	54	468	658	12
y	162	42	165	54	468	658	12
Humanas	167	42	191	54	468	658	12
de	192	42	199	54	468	658	12
la	200	42	205	54	468	658	12
Universidad	206	42	237	54	468	658	12
Politécnica	238	42	267	54	468	658	12
Salesiana	268	42	292	54	468	658	12
del	293	42	301	54	468	658	12
Ecuador,	303	42	325	54	468	658	12
Año	326	42	337	54	468	658	12
XV,	339	42	349	54	468	658	12
No.	350	42	360	54	468	658	12
27,	361	42	369	54	468	658	12
2017	371	42	384	54	468	658	12
Figura	200	85	231	103	468	658	12
1	234	85	240	103	468	658	12
Conocimientos	76	98	145	116	468	658	12
tecnológicos	148	98	205	116	468	658	12
del	208	98	222	116	468	658	12
profesorado	225	98	281	116	468	658	12
en	284	98	295	116	468	658	12
el	298	98	306	116	468	658	12
ámbito	308	98	341	116	468	658	12
TIC	344	98	364	116	468	658	12
120	62	135	76	146	468	658	12
100	62	158	76	169	468	658	12
80	68	182	77	192	468	658	12
Sí	362	202	369	213	468	658	12
60	68	205	77	216	468	658	12
No	362	222	373	233	468	658	12
40	68	228	77	239	468	658	12
20	68	252	77	263	468	658	12
0	73	275	77	286	468	658	12
Alfabetización	97	287	151	298	468	658	12
Competencia	184	287	234	298	468	658	12
Formación	272	287	313	298	468	658	12
Fuente:	54	314	78	328	468	658	12
Elaboración	80	314	119	328	468	658	12
propia	121	314	141	328	468	658	12
En	54	343	66	362	468	658	12
esta	72	343	88	362	468	658	12
primera	94	343	127	362	468	658	12
encuesta,	133	343	172	362	468	658	12
previa	178	343	204	362	468	658	12
a	210	343	215	362	468	658	12
la	221	343	228	362	468	658	12
actividad	234	343	273	362	468	658	12
formativa,	279	343	323	362	468	658	12
el	328	343	336	362	468	658	12
93,5%	342	343	370	362	468	658	12
de	375	343	386	362	468	658	12
profesorado	54	356	105	375	468	658	12
encuestado	108	356	156	375	468	658	12
afirma	160	356	187	375	468	658	12
conocer	191	356	224	375	468	658	12
el	228	356	236	375	468	658	12
término	240	356	273	375	468	658	12
alfabetización.	277	356	339	375	468	658	12
Al	342	356	353	375	468	658	12
mismo	356	356	386	375	468	658	12
tiempo,	54	369	86	388	468	658	12
el	90	369	98	388	468	658	12
45,2%	103	369	130	388	468	658	12
afirma	135	369	162	388	468	658	12
conocer	166	369	200	388	468	658	12
el	205	369	212	388	468	658	12
término	217	369	250	388	468	658	12
competencia	254	369	308	388	468	658	12
mediática,	312	369	356	388	468	658	12
frente	361	369	386	388	468	658	12
al	54	382	62	401	468	658	12
54,8%	66	382	94	401	468	658	12
que	98	382	114	401	468	658	12
aún	118	382	134	401	468	658	12
no	138	382	149	401	468	658	12
lo	154	382	162	401	468	658	12
conoce.	167	382	199	401	468	658	12
Por	204	382	219	401	468	658	12
otra	223	382	240	401	468	658	12
parte,	244	382	268	401	468	658	12
el	273	382	281	401	468	658	12
96,8%	285	382	313	401	468	658	12
de	317	382	327	401	468	658	12
las	332	382	344	401	468	658	12
personas	348	382	386	401	468	658	12
encuestadas	54	395	105	414	468	658	12
considera	108	395	149	414	468	658	12
necesaria	153	395	192	414	468	658	12
la	196	395	204	414	468	658	12
formación	207	395	251	414	468	658	12
del	255	395	268	414	468	658	12
docente	271	395	304	414	468	658	12
para	308	395	326	414	468	658	12
el	330	395	338	414	468	658	12
uso	341	395	356	414	468	658	12
de	360	395	370	414	468	658	12
las	374	395	386	414	468	658	12
TIC	54	408	71	427	468	658	12
en	74	408	84	427	468	658	12
el	86	408	94	427	468	658	12
aula.	97	408	117	427	468	658	12
Objetivo	54	451	92	469	468	658	12
2:	94	451	104	469	468	658	12
Resultados	106	451	155	469	468	658	12
sobre	157	451	181	469	468	658	12
los	184	451	197	469	468	658	12
recursos	200	451	237	469	468	658	12
con	240	451	256	469	468	658	12
los	259	451	272	469	468	658	12
que	274	451	290	469	468	658	12
cuentan	293	451	328	469	468	658	12
en	54	465	64	483	468	658	12
el	67	465	75	483	468	658	12
aula	78	465	97	483	468	658	12
y	100	465	105	483	468	658	12
el	108	465	116	483	468	658	12
uso	118	465	134	483	468	658	12
que	136	465	152	483	468	658	12
realizan	155	465	191	483	468	658	12
de	193	465	204	483	468	658	12
los	207	465	219	483	468	658	12
mismos.	222	465	258	483	468	658	12
El	71	486	81	504	468	658	12
100%	83	486	109	504	468	658	12
del	112	486	125	504	468	658	12
profesorado	128	486	181	504	468	658	12
encuestado	183	486	232	504	468	658	12
confirma	235	486	274	504	468	658	12
que	277	486	293	504	468	658	12
su	295	486	305	504	468	658	12
centro	308	486	335	504	468	658	12
cuenta	338	486	367	504	468	658	12
con	370	486	386	504	468	658	12
herramientas	54	499	111	517	468	658	12
tecnológicas.	113	499	171	517	468	658	12
A	71	512	79	530	468	658	12
pesar	81	512	104	530	468	658	12
de	107	512	117	530	468	658	12
ello,	119	512	139	530	468	658	12
el	141	512	149	530	468	658	12
77,4%	152	512	180	530	468	658	12
utiliza	183	512	210	530	468	658	12
herramientas	213	512	270	530	468	658	12
tecnológicas	272	512	327	530	468	658	12
en	330	512	340	530	468	658	12
sus	343	512	357	530	468	658	12
clases	359	512	386	530	468	658	12
frente	54	525	80	543	468	658	12
a	83	525	88	543	468	658	12
un	91	525	102	543	468	658	12
22,6%	106	525	134	543	468	658	12
que	138	525	153	543	468	658	12
no	157	525	168	543	468	658	12
las	171	525	184	543	468	658	12
utiliza.	187	525	217	543	468	658	12
La	221	525	232	543	468	658	12
frecuencia	236	525	282	543	468	658	12
de	285	525	295	543	468	658	12
uso	299	525	314	543	468	658	12
de	318	525	328	543	468	658	12
las	331	525	344	543	468	658	12
personas	347	525	386	543	468	658	12
que	54	538	70	556	468	658	12
sí	72	538	80	556	468	658	12
utilizan	83	538	116	556	468	658	12
TIC	118	538	136	556	468	658	12
en	139	538	149	556	468	658	12
sus	152	538	166	556	468	658	12
clases	169	538	195	556	468	658	12
se	198	538	207	556	468	658	12
puede	209	538	236	556	468	658	12
ver	238	538	253	556	468	658	12
en	255	538	266	556	468	658	12
la	268	538	276	556	468	658	12
Figura	279	538	308	556	468	658	12
2.	311	538	319	556	468	658	12
222	213	604	228	621	468	658	12
Pablo	96	42	112	54	468	658	13
Maraver-López,	114	42	159	54	468	658	13
Mari-Carmen	161	42	199	54	468	658	13
Caldeiro-Pedreira,	201	42	252	54	468	658	13
Sandra	254	42	273	54	468	658	13
Pérez-Lisboa.	275	42	314	54	468	658	13
Percepción	316	42	347	54	468	658	13
de	349	42	356	54	468	658	13
la	357	42	363	54	468	658	13
competencia	364	42	400	54	468	658	13
Figura	228	85	260	103	468	658	13
2	263	85	268	103	468	658	13
Frecuencia	119	98	170	116	468	658	13
de	173	98	184	116	468	658	13
uso	187	98	203	116	468	658	13
de	206	98	217	116	468	658	13
las	219	98	232	116	468	658	13
TIC	235	98	254	116	468	658	13
por	257	98	274	116	468	658	13
parte	276	98	301	116	468	658	13
del	304	98	318	116	468	658	13
profesorado	321	98	377	116	468	658	13
Frecuencia	200	126	243	137	468	658	13
de	245	126	255	137	468	658	13
uso	257	126	271	137	468	658	13
19%	147	171	163	181	468	658	13
30%	204	183	221	194	468	658	13
1	298	184	303	195	468	658	13
vez	304	184	317	195	468	658	13
a	319	184	323	195	468	658	13
la	325	184	332	195	468	658	13
semana	334	184	363	195	468	658	13
7%	124	201	136	212	468	658	13
>3	298	202	308	213	468	658	13
veces	310	202	331	213	468	658	13
a	333	202	337	213	468	658	13
la	339	202	345	213	468	658	13
semana	347	202	377	213	468	658	13
1	298	219	303	230	468	658	13
vez	304	219	317	230	468	658	13
al	319	219	326	230	468	658	13
mes	327	219	343	230	468	658	13
2-4	298	237	310	248	468	658	13
veces	312	237	333	248	468	658	13
al	335	237	341	248	468	658	13
mes	343	237	359	248	468	658	13
44%	171	246	187	257	468	658	13
Fuente:	82	294	106	308	468	658	13
Elaboración	108	294	147	308	468	658	13
propia	149	294	169	308	468	658	13
Tal	99	323	113	342	468	658	13
y	116	323	121	342	468	658	13
como	124	323	148	342	468	658	13
se	150	323	160	342	468	658	13
observa	162	323	196	342	468	658	13
en	199	323	209	342	468	658	13
la	212	323	220	342	468	658	13
Figura	222	323	251	342	468	658	13
2,	253	323	261	342	468	658	13
un	264	323	275	342	468	658	13
29,6%	277	323	306	342	468	658	13
utiliza	308	323	336	342	468	658	13
las	338	323	350	342	468	658	13
TIC	353	323	370	342	468	658	13
una	373	323	389	342	468	658	13
vez	391	323	406	342	468	658	13
a	409	323	414	342	468	658	13
la	82	336	90	355	468	658	13
semana;	93	336	129	355	468	658	13
El	132	336	142	355	468	658	13
44,4%	145	336	173	355	468	658	13
más	176	336	194	355	468	658	13
de	196	336	207	355	468	658	13
tres	210	336	225	355	468	658	13
veces	228	336	253	355	468	658	13
a	256	336	260	355	468	658	13
la	263	336	271	355	468	658	13
semana;	274	336	310	355	468	658	13
El	313	336	323	355	468	658	13
7,4%	326	336	349	355	468	658	13
la	351	336	359	355	468	658	13
utilizan	362	336	395	355	468	658	13
una	398	336	414	355	468	658	13
vez	82	349	97	368	468	658	13
al	100	349	108	368	468	658	13
mes;	111	349	132	368	468	658	13
Y	134	349	142	368	468	658	13
el	144	349	152	368	468	658	13
18,5%	155	349	184	368	468	658	13
hace	186	349	207	368	468	658	13
uso	209	349	225	368	468	658	13
de	227	349	238	368	468	658	13
las	241	349	253	368	468	658	13
TIC	255	349	273	368	468	658	13
más	276	349	294	368	468	658	13
de	296	349	307	368	468	658	13
una	310	349	325	368	468	658	13
vez	328	349	343	368	468	658	13
al	346	349	354	368	468	658	13
menos	357	349	386	368	468	658	13
y	388	349	394	368	468	658	13
me-	397	349	414	368	468	658	13
nos	82	362	97	381	468	658	13
de	100	362	111	381	468	658	13
4	113	362	119	381	468	658	13
veces.	122	362	149	381	468	658	13
Objetivo	82	385	120	403	468	658	13
3:	123	385	132	403	468	658	13
Resultados	135	385	183	403	468	658	13
sobre	186	385	210	403	468	658	13
la	213	385	221	403	468	658	13
importancia	224	385	278	403	468	658	13
que	280	385	296	403	468	658	13
el	299	385	307	403	468	658	13
profesorado	310	385	363	403	468	658	13
otorga	82	399	111	417	468	658	13
a	114	399	119	417	468	658	13
las	122	399	135	417	468	658	13
Tic	138	399	151	417	468	658	13
para	154	399	175	417	468	658	13
la	177	399	186	417	468	658	13
educación	189	399	234	417	468	658	13
actual	237	399	264	417	468	658	13
y	267	399	272	417	468	658	13
analizar	275	399	311	417	468	658	13
su	314	399	324	417	468	658	13
percepción	327	399	375	417	468	658	13
sobre	82	413	106	431	468	658	13
las	109	413	122	431	468	658	13
habilidades	125	413	176	431	468	658	13
que	179	413	195	431	468	658	13
creen	197	413	221	431	468	658	13
tener	224	413	247	431	468	658	13
y	249	413	254	431	468	658	13
el	257	413	265	431	468	658	13
conocimiento	268	413	327	431	468	658	13
de	330	413	340	431	468	658	13
los	343	413	356	431	468	658	13
intereses	358	413	397	431	468	658	13
y	82	427	87	445	468	658	13
preferencias	90	427	144	445	468	658	13
de	147	427	157	445	468	658	13
sus	160	427	174	445	468	658	13
estudiantes.	177	427	229	445	468	658	13
En	99	448	111	466	468	658	13
la	114	448	121	466	468	658	13
encuesta,	124	448	164	466	468	658	13
el	166	448	174	466	468	658	13
97%	176	448	196	466	468	658	13
de	199	448	209	466	468	658	13
profesores	211	448	257	466	468	658	13
se	259	448	268	466	468	658	13
ha	270	448	281	466	468	658	13
mostrado	283	448	324	466	468	658	13
totalmente	326	448	372	466	468	658	13
de	374	448	385	466	468	658	13
acuer-	387	448	414	466	468	658	13
do	82	461	93	479	468	658	13
con	96	461	111	479	468	658	13
esta	114	461	131	479	468	658	13
afirmación	133	461	180	479	468	658	13
“Las	183	461	204	479	468	658	13
TIC	206	461	223	479	468	658	13
son	226	461	241	479	468	658	13
necesarias	243	461	289	479	468	658	13
en	291	461	301	479	468	658	13
la	304	461	312	479	468	658	13
educación	314	461	359	479	468	658	13
hoy	361	461	378	479	468	658	13
en	380	461	390	479	468	658	13
día”.	393	461	414	479	468	658	13
Además,	99	474	138	492	468	658	13
el	140	474	148	492	468	658	13
94%	151	474	171	492	468	658	13
ha	173	474	183	492	468	658	13
respondido	186	474	235	492	468	658	13
que	237	474	253	492	468	658	13
conoce	255	474	286	492	468	658	13
las	288	474	301	492	468	658	13
necesidades	303	474	356	492	468	658	13
del	358	474	371	492	468	658	13
estudian-	374	474	414	492	468	658	13
te	82	487	90	505	468	658	13
de	93	487	103	505	468	658	13
hoy	106	487	123	505	468	658	13
en	125	487	136	505	468	658	13
día.	138	487	155	505	468	658	13
Otra	99	500	119	518	468	658	13
cuestión	122	500	158	518	468	658	13
aborda	162	500	191	518	468	658	13
“Cuáles	195	500	229	518	468	658	13
son	232	500	248	518	468	658	13
las	251	500	263	518	468	658	13
inquietudes	266	500	317	518	468	658	13
preferentes	320	500	369	518	468	658	13
del	372	500	385	518	468	658	13
alum-	388	500	414	518	468	658	13
nado”.	82	513	111	531	468	658	13
Gracias	115	513	149	531	468	658	13
a	153	513	158	531	468	658	13
las	162	513	174	531	468	658	13
respuestas	178	513	224	531	468	658	13
abiertas	228	513	262	531	468	658	13
obtenidas	266	513	308	531	468	658	13
podemos	312	513	352	531	468	658	13
observar	356	513	394	531	468	658	13
que	398	513	414	531	468	658	13
el	82	526	90	544	468	658	13
profesorado	93	526	145	544	468	658	13
detecta	148	526	179	544	468	658	13
que	182	526	198	544	468	658	13
los	201	526	214	544	468	658	13
intereses	216	526	255	544	468	658	13
e	258	526	262	544	468	658	13
inquietudes	265	526	316	544	468	658	13
de	319	526	329	544	468	658	13
su	332	526	342	544	468	658	13
alumnado	344	526	388	544	468	658	13
son:	390	526	409	544	468	658	13
223	240	604	255	621	468	658	13
Universitas,	56	42	87	54	468	658	14
Revista	88	42	107	54	468	658	14
de	109	42	115	54	468	658	14
Ciencias	116	42	138	54	468	658	14
Sociales	139	42	161	54	468	658	14
y	162	42	165	54	468	658	14
Humanas	167	42	191	54	468	658	14
de	192	42	199	54	468	658	14
la	200	42	205	54	468	658	14
Universidad	206	42	237	54	468	658	14
Politécnica	238	42	267	54	468	658	14
Salesiana	268	42	292	54	468	658	14
del	293	42	301	54	468	658	14
Ecuador,	303	42	325	54	468	658	14
Año	326	42	337	54	468	658	14
XV,	339	42	349	54	468	658	14
No.	350	42	360	54	468	658	14
27,	361	42	369	54	468	658	14
2017	371	42	384	54	468	658	14
•	71	85	75	104	468	658	14
•	71	111	75	130	468	658	14
•	71	124	75	143	468	658	14
•	71	150	75	169	468	658	14
•	71	163	75	182	468	658	14
•	71	176	75	195	468	658	14
•	71	189	75	208	468	658	14
•	71	202	75	221	468	658	14
•	71	215	75	234	468	658	14
•	71	228	75	247	468	658	14
•	71	241	75	260	468	658	14
•	71	254	75	273	468	658	14
•	71	267	75	286	468	658	14
•	71	280	75	299	468	658	14
•	71	293	75	312	468	658	14
Aprender	89	85	130	104	468	658	14
de	134	85	144	104	468	658	14
un	148	85	159	104	468	658	14
modo	162	85	187	104	468	658	14
significativo,	191	85	248	104	468	658	14
información	251	85	305	104	468	658	14
de	309	85	319	104	468	658	14
interés	322	85	352	104	468	658	14
para	355	85	374	104	468	658	14
el	378	85	386	104	468	658	14
alumnado,	89	98	135	117	468	658	14
a	138	98	143	117	468	658	14
través	145	98	172	117	468	658	14
del	174	98	188	117	468	658	14
uso	191	98	206	117	468	658	14
de	209	98	219	117	468	658	14
las	222	98	234	117	468	658	14
TIC	237	98	254	117	468	658	14
e	257	98	262	117	468	658	14
innovar.	265	98	300	117	468	658	14
Buscar	89	111	118	130	468	658	14
información,	120	111	173	130	468	658	14
jugar	175	111	196	130	468	658	14
en	198	111	208	130	468	658	14
red,	210	111	226	130	468	658	14
comunicarse	227	111	280	130	468	658	14
a	282	111	287	130	468	658	14
través	288	111	313	130	468	658	14
de	315	111	325	130	468	658	14
redes	326	111	349	130	468	658	14
sociales.	350	111	385	130	468	658	14
Llevar	89	124	118	143	468	658	14
a	122	124	127	143	468	658	14
cabo	131	124	152	143	468	658	14
clases	156	124	182	143	468	658	14
interactivas,	187	124	240	143	468	658	14
los	244	124	257	143	468	658	14
estudiantes	261	124	310	143	468	658	14
quieren	315	124	348	143	468	658	14
hacer	352	124	376	143	468	658	14
y	380	124	386	143	468	658	14
participar,	89	137	133	156	468	658	14
no	136	137	147	156	468	658	14
quieren	150	137	183	156	468	658	14
que	186	137	201	156	468	658	14
un	204	137	215	156	468	658	14
profesor	218	137	255	156	468	658	14
hable	257	137	281	156	468	658	14
durante	284	137	317	156	468	658	14
toda	320	137	339	156	468	658	14
la	341	137	349	156	468	658	14
clase.	352	137	377	156	468	658	14
Comunicarse	89	150	147	169	468	658	14
con	150	150	166	169	468	658	14
los	168	150	181	169	468	658	14
pares.	184	150	210	169	468	658	14
Buscar	89	163	119	182	468	658	14
información	122	163	176	182	468	658	14
y	179	163	184	182	468	658	14
crear	187	163	209	182	468	658	14
sus	212	163	226	182	468	658	14
trabajos	228	163	263	182	468	658	14
propios.	266	163	302	182	468	658	14
Configurar	89	176	137	195	468	658	14
y	139	176	145	195	468	658	14
desarrollar	148	176	195	195	468	658	14
tareas.	197	176	226	195	468	658	14
Usar	89	189	110	208	468	658	14
programas	112	189	159	208	468	658	14
de	162	189	172	208	468	658	14
interés	175	189	204	208	468	658	14
para	207	189	226	208	468	658	14
los	228	189	241	208	468	658	14
estudiantes.	244	189	296	208	468	658	14
Conectar	89	202	129	221	468	658	14
la	131	202	139	221	468	658	14
materia	142	202	175	221	468	658	14
con	178	202	194	221	468	658	14
las	196	202	209	221	468	658	14
redes	211	202	235	221	468	658	14
sociales.	237	202	275	221	468	658	14
Jugar,	89	215	115	234	468	658	14
investigar,	118	215	163	234	468	658	14
manipular,	166	215	213	234	468	658	14
aprender	216	215	254	234	468	658	14
conceptos,	257	215	304	234	468	658	14
navegar,	307	215	344	234	468	658	14
chatear.	346	215	380	234	468	658	14
Estar	89	228	111	247	468	658	14
a	114	228	119	247	468	658	14
la	122	228	130	247	468	658	14
moda,	133	228	160	247	468	658	14
ser	162	228	175	247	468	658	14
parte	178	228	200	247	468	658	14
de	203	228	213	247	468	658	14
la	216	228	224	247	468	658	14
sociedad.	227	228	268	247	468	658	14
Estar	89	241	111	260	468	658	14
actualizados	114	241	169	260	468	658	14
en	171	241	182	260	468	658	14
las	184	241	197	260	468	658	14
redes	199	241	223	260	468	658	14
sociales.	225	241	263	260	468	658	14
Estar	89	254	111	273	468	658	14
conectados	114	254	163	273	468	658	14
al	166	254	174	273	468	658	14
mundo	177	254	207	273	468	658	14
y	210	254	215	273	468	658	14
estudiar.	218	254	255	273	468	658	14
Compartir	89	267	134	286	468	658	14
conocimiento.	137	267	199	286	468	658	14
Motivarse.	89	280	136	299	468	658	14
Intereses	89	293	128	312	468	658	14
sociales,	131	293	168	312	468	658	14
sexuales	171	293	208	312	468	658	14
y	211	293	217	312	468	658	14
tecnológicos.	219	293	278	312	468	658	14
Objetivo	54	316	92	334	468	658	14
4:	94	316	104	334	468	658	14
Resultados	106	316	155	334	468	658	14
sobre	157	316	181	334	468	658	14
las	184	316	197	334	468	658	14
ventajas	200	316	236	334	468	658	14
y	239	316	244	334	468	658	14
limitaciones	247	316	301	334	468	658	14
que	54	330	70	348	468	658	14
el	72	330	80	348	468	658	14
profesorado	83	330	137	348	468	658	14
manifiesta	139	330	185	348	468	658	14
respecto	187	330	224	348	468	658	14
al	227	330	235	348	468	658	14
uso	238	330	253	348	468	658	14
de	256	330	267	348	468	658	14
las	269	330	282	348	468	658	14
herramientas	285	330	344	348	468	658	14
tecnológicas	54	344	109	362	468	658	14
en	112	344	123	362	468	658	14
el	125	344	133	362	468	658	14
aula	136	344	156	362	468	658	14
A	71	365	79	383	468	658	14
este	81	365	99	383	468	658	14
respecto,	102	365	141	383	468	658	14
el	144	365	152	383	468	658	14
profesorado	156	365	208	383	468	658	14
describe	211	365	248	383	468	658	14
una	251	365	267	383	468	658	14
serie	270	365	291	383	468	658	14
de	295	365	305	383	468	658	14
ventajas	308	365	344	383	468	658	14
y	347	365	353	383	468	658	14
limita-	356	365	385	383	468	658	14
ciones	54	378	82	396	468	658	14
sobre	85	378	109	396	468	658	14
el	111	378	119	396	468	658	14
uso	122	378	137	396	468	658	14
de	140	378	150	396	468	658	14
las	153	378	165	396	468	658	14
TIC	168	378	186	396	468	658	14
en	188	378	199	396	468	658	14
el	202	378	209	396	468	658	14
aula	212	378	231	396	468	658	14
(Tabla	233	378	261	396	468	658	14
1).	264	378	276	396	468	658	14
224	213	604	228	621	468	658	14
Pablo	96	42	112	54	468	658	15
Maraver-López,	114	42	159	54	468	658	15
Mari-Carmen	161	42	199	54	468	658	15
Caldeiro-Pedreira,	201	42	252	54	468	658	15
Sandra	254	42	273	54	468	658	15
Pérez-Lisboa.	275	42	314	54	468	658	15
Percepción	316	42	347	54	468	658	15
de	349	42	356	54	468	658	15
la	357	42	363	54	468	658	15
competencia	364	42	400	54	468	658	15
Tabla	231	85	257	103	468	658	15
1	260	85	265	103	468	658	15
Ventajas	127	98	168	116	468	658	15
y	170	98	176	116	468	658	15
limitaciones	179	98	235	116	468	658	15
del	238	98	252	116	468	658	15
uso	254	98	270	116	468	658	15
de	273	98	284	116	468	658	15
las	287	98	300	116	468	658	15
TIC	302	98	322	116	468	658	15
en	324	98	335	116	468	658	15
el	338	98	346	116	468	658	15
aula	349	98	369	116	468	658	15
Las	310	127	321	139	468	658	15
herramientas	323	127	363	139	468	658	15
tecnológicas	303	136	340	148	468	658	15
dificultan	341	136	370	148	468	658	15
Las	110	132	121	144	468	658	15
herramientas	123	132	163	144	468	658	15
tecnológicas	165	132	201	144	468	658	15
favorecen	203	132	232	144	468	658	15
“Aprendizajes	85	151	125	163	468	658	15
significativos	127	151	165	163	468	658	15
y	166	151	170	163	468	658	15
lúdicos”	172	151	195	163	468	658	15
“Ante	262	151	279	163	468	658	15
tantas	281	151	297	163	468	658	15
opciones	299	151	324	163	468	658	15
no	326	151	333	163	468	658	15
saben	334	151	350	163	468	658	15
que	352	151	362	163	468	658	15
elegir”	364	151	383	163	468	658	15
“Búsqueda	85	165	116	177	468	658	15
de	118	165	124	177	468	658	15
información	126	165	160	177	468	658	15
rápida”	162	165	183	177	468	658	15
“Depende	262	165	289	177	468	658	15
de	290	165	296	177	468	658	15
las	297	165	304	177	468	658	15
reglas	305	165	321	177	468	658	15
que	322	165	331	177	468	658	15
los	332	165	340	177	468	658	15
padres	341	165	358	177	468	658	15
tengan	359	165	376	177	468	658	15
en	377	165	384	177	468	658	15
sus	385	165	393	177	468	658	15
casas”	394	165	411	177	468	658	15
“A	85	180	94	191	468	658	15
los	95	180	103	191	468	658	15
niños	104	180	119	191	468	658	15
les	121	180	129	191	468	658	15
gusta	130	180	145	191	468	658	15
construir	146	180	171	191	468	658	15
usando	173	180	192	191	468	658	15
las	194	180	202	191	468	658	15
TIC	203	180	214	191	468	658	15
así	216	180	223	191	468	658	15
que	225	180	235	191	468	658	15
la	236	180	241	191	468	658	15
clase	243	180	257	191	468	658	15
“No	262	180	274	191	468	658	15
permite	277	180	299	191	468	658	15
desarrollar	301	180	331	191	468	658	15
comunicación	334	180	374	191	468	658	15
o	377	180	380	191	468	658	15
potenciar,	383	180	411	191	468	658	15
se	85	189	91	200	468	658	15
vuelve	93	189	112	200	468	658	15
significativa,	113	189	149	200	468	658	15
mejora	151	189	171	200	468	658	15
el	172	189	177	200	468	658	15
clima	179	189	195	200	468	658	15
dentro	196	189	214	200	468	658	15
del	216	189	225	200	468	658	15
aula”	226	189	241	200	468	658	15
encasilla	262	189	287	200	468	658	15
y	289	189	292	200	468	658	15
coarta	294	189	311	200	468	658	15
las	313	189	321	200	468	658	15
respuestas”	322	189	354	200	468	658	15
“Ayudan	85	204	110	216	468	658	15
a	112	204	115	216	468	658	15
desarrollar	116	204	146	216	468	658	15
competencias,	148	204	187	216	468	658	15
expresar	189	204	213	216	468	658	15
conocimientos,	214	204	257	216	468	658	15
“Solo	262	204	278	216	468	658	15
quieren	282	204	303	216	468	658	15
usar	307	204	319	216	468	658	15
las	323	204	331	216	468	658	15
redes	335	204	350	216	468	658	15
sociales	354	204	376	216	468	658	15
y	380	204	384	216	468	658	15
no	388	204	395	216	468	658	15
para	399	204	411	216	468	658	15
habilidades,	85	213	119	225	468	658	15
aprendizajes...”	121	213	164	225	468	658	15
aprender,	262	213	288	225	468	658	15
no	290	213	297	225	468	658	15
saben	299	213	315	225	468	658	15
resumir	317	213	338	225	468	658	15
o	340	213	343	225	468	658	15
extraer	345	213	364	225	468	658	15
información”	366	213	404	225	468	658	15
“Facilita	85	228	110	240	468	658	15
el	111	228	116	240	468	658	15
aprendizaje	118	228	150	240	468	658	15
del	152	228	161	240	468	658	15
conocimiento”	162	228	204	240	468	658	15
“Afecta	262	228	283	240	468	658	15
a	285	228	288	240	468	658	15
la	289	228	294	240	468	658	15
comunicación	296	228	334	240	468	658	15
de	335	228	342	240	468	658	15
personas	343	228	366	240	468	658	15
más	368	228	379	240	468	658	15
aisladas”	380	228	405	240	468	658	15
“Favorecen,	85	243	119	254	468	658	15
motivan	122	243	145	254	468	658	15
para	147	243	159	254	468	658	15
aprender,	161	243	187	254	468	658	15
ayudan	189	243	210	254	468	658	15
a	212	243	215	254	468	658	15
los	217	243	225	254	468	658	15
profesores	228	243	257	254	468	658	15
“Entorpece”	262	247	297	259	468	658	15
que	85	252	96	263	468	658	15
lo	97	252	103	263	468	658	15
usan	104	252	117	263	468	658	15
didácticamente”	119	252	165	263	468	658	15
“Facilita	85	264	110	276	468	658	15
los	112	264	120	276	468	658	15
aprendizajes	123	264	158	276	468	658	15
especialmente	160	264	200	276	468	658	15
en	202	264	209	276	468	658	15
mates,	211	264	229	276	468	658	15
el	232	264	237	276	468	658	15
medio	239	264	257	276	468	658	15
audiovisual	85	273	118	285	468	658	15
es	121	273	127	285	468	658	15
motivador	131	273	159	285	468	658	15
para	163	273	175	285	468	658	15
desarrollar	179	273	208	285	468	658	15
y	212	273	216	285	468	658	15
estimular	219	273	245	285	468	658	15
los	249	273	257	285	468	658	15
“La	262	273	273	285	468	658	15
información	275	273	309	285	468	658	15
no	311	273	318	285	468	658	15
siempre	319	273	342	285	468	658	15
es	343	273	349	285	468	658	15
fidedigna”	351	273	380	285	468	658	15
sentidos”	85	282	111	294	468	658	15
“Facilita	85	294	110	306	468	658	15
para	114	294	126	306	468	658	15
poder	131	294	147	306	468	658	15
exponer	151	294	174	306	468	658	15
los	178	294	186	306	468	658	15
contenidos	191	294	221	306	468	658	15
adecuados,	226	294	257	306	468	658	15
“Es	262	299	273	311	468	658	15
un	274	299	281	311	468	658	15
arma	283	299	297	311	468	658	15
de	299	299	305	311	468	658	15
doble	307	299	323	311	468	658	15
filo”	324	299	337	311	468	658	15
favorece	85	303	110	315	468	658	15
el	111	303	116	315	468	658	15
conocimiento	118	303	156	315	468	658	15
y	158	303	161	315	468	658	15
la	163	303	168	315	468	658	15
investigación”	170	303	210	315	468	658	15
“Facilitan	85	318	113	330	468	658	15
y	116	318	119	330	468	658	15
mejoran	122	318	145	330	468	658	15
la	148	318	153	330	468	658	15
calidad	156	318	176	330	468	658	15
de	179	318	186	330	468	658	15
los	188	318	197	330	468	658	15
aprendizajes,	199	318	236	330	468	658	15
mayor	239	318	257	330	468	658	15
“Dificultan	262	318	294	330	468	658	15
si	296	318	300	330	468	658	15
hay	303	318	313	330	468	658	15
mal	315	318	325	330	468	658	15
uso	327	318	337	330	468	658	15
en	339	318	346	330	468	658	15
el	348	318	353	330	468	658	15
aula	355	318	367	330	468	658	15
y	369	318	373	330	468	658	15
no	375	318	382	330	468	658	15
presentan	384	318	411	330	468	658	15
interés	85	327	104	339	468	658	15
por	106	327	115	339	468	658	15
aprender	117	327	141	339	468	658	15
a	143	327	146	339	468	658	15
través	148	327	165	339	468	658	15
de	166	327	173	339	468	658	15
las	175	327	183	339	468	658	15
TIC”	184	327	199	339	468	658	15
atención”	262	327	289	339	468	658	15
“Dificultan	262	342	294	354	468	658	15
por	297	342	306	354	468	658	15
el	309	342	314	354	468	658	15
aumento	317	342	341	354	468	658	15
de	344	342	351	354	468	658	15
obesidad	354	342	379	354	468	658	15
y	382	342	385	354	468	658	15
falta	389	342	401	354	468	658	15
de	404	342	411	354	468	658	15
actividad	262	351	288	363	468	658	15
física”	290	351	308	363	468	658	15
“Facilitan	85	347	113	359	468	658	15
porque	115	347	134	359	468	658	15
es	136	347	142	359	468	658	15
interactiva	144	347	173	359	468	658	15
y	175	347	178	359	468	658	15
concreta”	180	347	207	359	468	658	15
“Facilitan	85	366	112	378	468	658	15
pues	113	366	125	378	468	658	15
entregan	127	366	150	378	468	658	15
información	151	366	184	378	468	658	15
inmediata	185	366	212	378	468	658	15
y	213	366	216	378	468	658	15
complementa”	218	366	257	378	468	658	15
“Dificultan	262	366	294	378	468	658	15
cuando	295	366	316	378	468	658	15
el	317	366	322	378	468	658	15
docente	324	366	346	378	468	658	15
no	348	366	355	378	468	658	15
maneja	356	366	377	378	468	658	15
las	378	366	386	378	468	658	15
TIC”	388	366	402	378	468	658	15
“Favorece	85	380	114	392	468	658	15
la	117	380	122	392	468	658	15
atención	124	380	148	392	468	658	15
de	150	380	157	392	468	658	15
los	159	380	167	392	468	658	15
niños,	169	380	186	392	468	658	15
más	189	380	200	392	468	658	15
conocimiento	202	380	240	392	468	658	15
de	243	380	249	392	468	658	15
la	252	380	257	392	468	658	15
era	85	389	94	401	468	658	15
moderna”	96	389	123	401	468	658	15
“Favorece	85	404	114	416	468	658	15
un	116	404	123	416	468	658	15
fácil	125	404	137	416	468	658	15
acceso	139	404	158	416	468	658	15
a	159	404	162	416	468	658	15
la	164	404	169	416	468	658	15
información”	171	404	208	416	468	658	15
“Facilitan	85	418	113	430	468	658	15
el	115	418	120	430	468	658	15
trabajo,	122	418	143	430	468	658	15
obtener	145	418	166	430	468	658	15
información	167	418	201	430	468	658	15
pedagógica”	203	418	238	430	468	658	15
“Favorecen	85	433	118	445	468	658	15
labor	121	433	135	445	468	658	15
docente	138	433	160	445	468	658	15
siendo	163	433	181	445	468	658	15
un	184	433	191	445	468	658	15
apoyo	194	433	211	445	468	658	15
de	214	433	220	445	468	658	15
interés	223	433	242	445	468	658	15
para	245	433	257	445	468	658	15
alumnos,	85	442	111	454	468	658	15
clases	113	442	129	454	468	658	15
motivadoras	131	442	166	454	468	658	15
y	167	442	171	454	468	658	15
dinámicas”	173	442	204	454	468	658	15
“Favorecen	85	458	118	469	468	658	15
para	119	458	131	469	468	658	15
el	133	458	138	469	468	658	15
desarrollo	140	458	168	469	468	658	15
del	170	458	178	469	468	658	15
futuro	180	458	197	469	468	658	15
en	199	458	206	469	468	658	15
la	207	458	212	469	468	658	15
tecnología”	214	458	246	469	468	658	15
Favorecen	85	472	115	484	468	658	15
porque	116	472	136	484	468	658	15
son	138	472	147	484	468	658	15
motivadoras	149	472	184	484	468	658	15
e	185	472	188	484	468	658	15
innovadoras”	190	472	228	484	468	658	15
Favorecen	85	486	113	498	468	658	15
pues	114	486	126	498	468	658	15
da	127	486	133	498	468	658	15
herramientas	134	486	168	498	468	658	15
e	169	486	172	498	468	658	15
información	173	486	205	498	468	658	15
para	206	486	217	498	468	658	15
el	218	486	223	498	468	658	15
aprendizaje”	224	486	257	498	468	658	15
“Favorecen	85	499	118	511	468	658	15
pues	121	499	134	511	468	658	15
se	137	499	143	511	468	658	15
obtiene	146	499	166	511	468	658	15
información	169	499	204	511	468	658	15
al	207	499	212	511	468	658	15
momento	215	499	241	511	468	658	15
y	244	499	248	511	468	658	15
es	251	499	257	511	468	658	15
llamativo	85	508	112	520	468	658	15
para	114	508	126	520	468	658	15
alumnos”	127	508	154	520	468	658	15
“Favorecen	85	521	118	533	468	658	15
si	120	521	125	533	468	658	15
son	127	521	137	533	468	658	15
bien	140	521	152	533	468	658	15
usados,	154	521	175	533	468	658	15
con	178	521	188	533	468	658	15
material	190	521	213	533	468	658	15
que	216	521	226	533	468	658	15
facilite	228	521	248	533	468	658	15
en	250	521	257	533	468	658	15
aprendizaje”	85	530	121	542	468	658	15
“Favorecen	85	543	118	555	468	658	15
al	121	543	126	555	468	658	15
nivel	130	543	144	555	468	658	15
de	147	543	154	555	468	658	15
desarrollo	158	543	186	555	468	658	15
e	189	543	192	555	468	658	15
interés	196	543	214	555	468	658	15
de	218	543	225	555	468	658	15
los	228	543	236	555	468	658	15
niños,	240	543	257	555	468	658	15
favorece	85	552	110	564	468	658	15
aportan	111	552	132	564	468	658	15
recursos	134	552	157	564	468	658	15
y	159	552	163	564	468	658	15
aprendizaje	164	552	197	564	468	658	15
significativo”	198	552	236	564	468	658	15
225	240	604	255	621	468	658	15
Universitas,	56	42	87	54	468	658	16
Revista	88	42	107	54	468	658	16
de	109	42	115	54	468	658	16
Ciencias	116	42	138	54	468	658	16
Sociales	139	42	161	54	468	658	16
y	162	42	165	54	468	658	16
Humanas	167	42	191	54	468	658	16
de	192	42	199	54	468	658	16
la	200	42	205	54	468	658	16
Universidad	206	42	237	54	468	658	16
Politécnica	238	42	267	54	468	658	16
Salesiana	268	42	292	54	468	658	16
del	293	42	301	54	468	658	16
Ecuador,	303	42	325	54	468	658	16
Año	326	42	337	54	468	658	16
XV,	339	42	349	54	468	658	16
No.	350	42	360	54	468	658	16
27,	361	42	369	54	468	658	16
2017	371	42	384	54	468	658	16
Las	282	92	293	104	468	658	16
herramientas	295	92	335	104	468	658	16
tecnológicas	275	101	311	113	468	658	16
dificultan	313	101	341	113	468	658	16
Las	82	97	93	108	468	658	16
herramientas	95	97	135	108	468	658	16
tecnológicas	137	97	173	108	468	658	16
favorecen	174	97	203	108	468	658	16
“Favorecen	57	116	89	128	468	658	16
ya	91	116	98	128	468	658	16
que	99	116	110	128	468	658	16
les	111	116	119	128	468	658	16
servirá	121	116	140	128	468	658	16
en	142	116	148	128	468	658	16
el	150	116	155	128	468	658	16
futuro”	157	116	177	128	468	658	16
“Favorecen	57	130	89	142	468	658	16
ya	92	130	98	142	468	658	16
que	100	130	110	142	468	658	16
muestran	113	130	138	142	468	658	16
un	140	130	147	142	468	658	16
mundo	150	130	169	142	468	658	16
de	171	130	178	142	468	658	16
posibilidades	180	130	217	142	468	658	16
por	219	130	228	142	468	658	16
descubrir	57	139	83	151	468	658	16
“Favorecen,	57	154	91	166	468	658	16
lo	95	154	100	166	468	658	16
hacen	104	154	120	166	468	658	16
más	123	154	135	166	468	658	16
motivante	138	154	166	166	468	658	16
y	170	154	173	166	468	658	16
participativo,	177	154	214	166	468	658	16
más	217	154	228	166	468	658	16
contextualizado”	57	163	104	175	468	658	16
Fuente:	54	179	78	192	468	658	16
Elaboración	80	179	119	192	468	658	16
propia	121	179	141	192	468	658	16
De	71	208	84	226	468	658	16
las	87	208	99	226	468	658	16
opciones	102	208	141	226	468	658	16
que	144	208	160	226	468	658	16
refleja	163	208	190	226	468	658	16
la	193	208	201	226	468	658	16
Tabla	204	208	228	226	468	658	16
1	231	208	237	226	468	658	16
se	240	208	249	226	468	658	16
deduce	252	208	283	226	468	658	16
que	286	208	302	226	468	658	16
la	305	208	313	226	468	658	16
muestra	316	208	351	226	468	658	16
partici-	354	208	386	226	468	658	16
pante	54	221	78	239	468	658	16
considera	81	221	123	239	468	658	16
que	126	221	142	239	468	658	16
las	145	221	157	239	468	658	16
herramientas	160	221	217	239	468	658	16
tecnológicas	220	221	275	239	468	658	16
y	278	221	283	239	468	658	16
el	286	221	294	239	468	658	16
uso	297	221	312	239	468	658	16
de	315	221	326	239	468	658	16
las	329	221	341	239	468	658	16
TIC	344	221	361	239	468	658	16
en	364	221	375	239	468	658	16
el	378	221	386	239	468	658	16
aula	54	234	72	252	468	658	16
acarrean	75	234	113	252	468	658	16
más	116	234	134	252	468	658	16
ventajas	137	234	173	252	468	658	16
que	176	234	192	252	468	658	16
inconvenientes	195	234	261	252	468	658	16
y	264	234	270	252	468	658	16
subrayan	273	234	313	252	468	658	16
entre	316	234	338	252	468	658	16
los	341	234	354	252	468	658	16
aspec-	357	234	386	252	468	658	16
tos	54	247	67	265	468	658	16
positivos	69	247	109	265	468	658	16
la	112	247	120	265	468	658	16
búsqueda	122	247	164	265	468	658	16
de	166	247	177	265	468	658	16
información	179	247	233	265	468	658	16
que	236	247	251	265	468	658	16
es	254	247	263	265	468	658	16
una	266	247	282	265	468	658	16
de	284	247	295	265	468	658	16
las	297	247	309	265	468	658	16
dimensiones	312	247	367	265	468	658	16
que	370	247	386	265	468	658	16
destaca	54	260	86	278	468	658	16
en	89	260	99	278	468	658	16
el	102	260	110	278	468	658	16
Marco	113	260	142	278	468	658	16
de	144	260	155	278	468	658	16
competencia	157	260	213	278	468	658	16
docente	216	260	250	278	468	658	16
del	253	260	266	278	468	658	16
Intef	269	260	290	278	468	658	16
(2017).	292	260	324	278	468	658	16
Objetivo	54	283	92	301	468	658	16
5:	94	283	104	301	468	658	16
Resultados	106	283	155	301	468	658	16
sobre	157	283	181	301	468	658	16
el	184	283	192	301	468	658	16
impacto	195	283	230	301	468	658	16
de	233	283	243	301	468	658	16
un	246	283	257	301	468	658	16
curso	260	283	284	301	468	658	16
de	54	297	64	315	468	658	16
formación	67	297	112	315	468	658	16
del	115	297	128	315	468	658	16
profesorado	131	297	185	315	468	658	16
Abordando	71	318	120	336	468	658	16
este	124	318	141	336	468	658	16
último	145	318	174	336	468	658	16
objetivo,	178	318	216	336	468	658	16
el	220	318	228	336	468	658	16
90,3%	232	318	260	336	468	658	16
de	264	318	274	336	468	658	16
los	278	318	291	336	468	658	16
maestros	295	318	334	336	468	658	16
y	338	318	343	336	468	658	16
maestras	347	318	385	336	468	658	16
respondieron	54	331	111	349	468	658	16
que	114	331	130	349	468	658	16
la	132	331	140	349	468	658	16
información	143	331	197	349	468	658	16
recibida	200	331	235	349	468	658	16
en	238	331	248	349	468	658	16
la	251	331	259	349	468	658	16
actividad	261	331	302	349	468	658	16
formativa	304	331	347	349	468	658	16
le	350	331	358	349	468	658	16
ha	360	331	371	349	468	658	16
in-	373	331	386	349	468	658	16
teresado	54	344	91	362	468	658	16
mucho.	93	344	126	362	468	658	16
Además,	71	357	109	375	468	658	16
un	111	357	122	375	468	658	16
87,1%	124	357	152	375	468	658	16
consideró	155	357	197	375	468	658	16
que	199	357	214	375	468	658	16
la	217	357	225	375	468	658	16
información	227	357	280	375	468	658	16
trabajada	282	357	321	375	468	658	16
en	323	357	334	375	468	658	16
la	336	357	344	375	468	658	16
actividad	346	357	386	375	468	658	16
formativa	54	370	96	388	468	658	16
le	99	370	107	388	468	658	16
ayudó	111	370	137	388	468	658	16
mucho	141	370	170	388	468	658	16
a	174	370	179	388	468	658	16
clarificar	182	370	221	388	468	658	16
conceptos.	224	370	270	388	468	658	16
Por	274	370	289	388	468	658	16
su	292	370	302	388	468	658	16
parte,	306	370	330	388	468	658	16
el	333	370	341	388	468	658	16
93,5%	345	370	373	388	468	658	16
se	376	370	386	388	468	658	16
mostraron	54	383	98	401	468	658	16
interesados	100	383	148	401	468	658	16
en	151	383	161	401	468	658	16
conocer	163	383	198	401	468	658	16
más	200	383	217	401	468	658	16
información	220	383	272	401	468	658	16
al	275	383	283	401	468	658	16
respecto	285	383	321	401	468	658	16
de	323	383	334	401	468	658	16
esta	336	383	353	401	468	658	16
temáti-	355	383	386	401	468	658	16
ca.	54	396	66	414	468	658	16
En	68	396	81	414	468	658	16
relación	83	396	118	414	468	658	16
a	120	396	125	414	468	658	16
los	127	396	140	414	468	658	16
materiales	142	396	186	414	468	658	16
utilizados	189	396	230	414	468	658	16
para	233	396	251	414	468	658	16
la	254	396	261	414	468	658	16
actividad	264	396	303	414	468	658	16
formativa,	306	396	350	414	468	658	16
un	352	396	363	414	468	658	16
84%	366	396	386	414	468	658	16
de	54	409	64	427	468	658	16
las	67	409	79	427	468	658	16
personas	81	409	119	427	468	658	16
participantes	121	409	176	427	468	658	16
manifestaron	179	409	235	427	468	658	16
que	238	409	253	427	468	658	16
sí	256	409	263	427	468	658	16
le	266	409	273	427	468	658	16
han	276	409	292	427	468	658	16
resultado	294	409	334	427	468	658	16
adecuados.	336	409	384	427	468	658	16
Finalmente,	71	422	123	440	468	658	16
al	127	422	135	440	468	658	16
comparar	138	422	180	440	468	658	16
las	183	422	195	440	468	658	16
puntuaciones	199	422	257	440	468	658	16
obtenidas	261	422	303	440	468	658	16
en	306	422	317	440	468	658	16
el	320	422	328	440	468	658	16
cuestionario	332	422	386	440	468	658	16
previo	54	435	82	453	468	658	16
a	85	435	90	453	468	658	16
la	94	435	102	453	468	658	16
actividad	105	435	145	453	468	658	16
formativa,	149	435	194	453	468	658	16
con	198	435	213	453	468	658	16
el	217	435	225	453	468	658	16
cuestionario	228	435	282	453	468	658	16
final,	285	435	308	453	468	658	16
se	311	435	320	453	468	658	16
obtienen	323	435	361	453	468	658	16
dife-	365	435	386	453	468	658	16
rencias	54	448	85	466	468	658	16
estadísticamente	88	448	161	466	468	658	16
significativas	164	448	222	466	468	658	16
(p<0.05)	226	448	265	466	468	658	16
ante	268	448	287	466	468	658	16
la	290	448	298	466	468	658	16
pregunta	301	448	340	466	468	658	16
“Conoces	343	448	386	466	468	658	16
el	54	461	62	479	468	658	16
término	65	461	99	479	468	658	16
alfabetización”	102	461	169	479	468	658	16
100%,	172	461	201	479	468	658	16
frente	204	461	230	479	468	658	16
un	233	461	244	479	468	658	16
porcentaje	247	461	293	479	468	658	16
inferior	296	461	329	479	468	658	16
del	332	461	346	479	468	658	16
profeso-	349	461	386	479	468	658	16
rado	54	474	73	492	468	658	16
que	77	474	93	492	468	658	16
afirmaba	96	474	134	492	468	658	16
conocer	138	474	172	492	468	658	16
el	176	474	184	492	468	658	16
término	187	474	221	492	468	658	16
alfabetización	225	474	286	492	468	658	16
antes	290	474	312	492	468	658	16
de	315	474	326	492	468	658	16
la	329	474	337	492	468	658	16
formación	340	474	386	492	468	658	16
lo	54	487	62	505	468	658	16
cual	66	487	84	505	468	658	16
significa	87	487	125	505	468	658	16
que,	128	487	147	505	468	658	16
conforme	150	487	192	505	468	658	16
se	195	487	205	505	468	658	16
señala	208	487	235	505	468	658	16
en	239	487	249	505	468	658	16
esta	252	487	270	505	468	658	16
investigación,	273	487	334	505	468	658	16
resulta	338	487	367	505	468	658	16
im-	370	487	386	505	468	658	16
prescindible	54	500	108	518	468	658	16
la	110	500	118	518	468	658	16
formación	120	500	166	518	468	658	16
acorde	168	500	197	518	468	658	16
a	200	500	205	518	468	658	16
las	207	500	219	518	468	658	16
nuevas	222	500	252	518	468	658	16
necesidades.	255	500	310	518	468	658	16
En	312	500	325	518	468	658	16
respuesta	327	500	368	518	468	658	16
a	370	500	375	518	468	658	16
la	378	500	386	518	468	658	16
pregunta	54	513	92	531	468	658	16
“Conoces	95	513	138	531	468	658	16
el	141	513	149	531	468	658	16
término	151	513	186	531	468	658	16
competencia	188	513	244	531	468	658	16
mediática”	247	513	294	531	468	658	16
97%	297	513	317	531	468	658	16
afirma	320	513	348	531	468	658	16
conocer	351	513	386	531	468	658	16
el	54	526	62	544	468	658	16
término	64	526	99	544	468	658	16
competencia	101	526	157	544	468	658	16
mediática	159	526	202	544	468	658	16
frente	205	526	230	544	468	658	16
al	233	526	241	544	468	658	16
45%	243	526	263	544	468	658	16
que	266	526	282	544	468	658	16
afirmaban	284	526	328	544	468	658	16
que	331	526	347	544	468	658	16
lo	349	526	358	544	468	658	16
cono-	360	526	386	544	468	658	16
cían	54	539	72	557	468	658	16
antes	75	539	97	557	468	658	16
de	100	539	110	557	468	658	16
iniciar	112	539	141	557	468	658	16
del	143	539	156	557	468	658	16
taller.	159	539	184	557	468	658	16
Una	186	539	204	557	468	658	16
respuesta	207	539	248	557	468	658	16
que	250	539	266	557	468	658	16
confirma	268	539	307	557	468	658	16
la	310	539	318	557	468	658	16
importancia	320	539	373	557	468	658	16
de	375	539	386	557	468	658	16
la	54	552	62	570	468	658	16
formación	65	552	110	570	468	658	16
continua	113	552	150	570	468	658	16
del	153	552	167	570	468	658	16
profesorado	169	552	222	570	468	658	16
y	225	552	230	570	468	658	16
su	233	552	243	570	468	658	16
efectividad.	245	552	297	570	468	658	16
226	213	604	228	621	468	658	16
Pablo	96	42	112	54	468	658	17
Maraver-López,	114	42	159	54	468	658	17
Mari-Carmen	161	42	199	54	468	658	17
Caldeiro-Pedreira,	201	42	252	54	468	658	17
Sandra	254	42	273	54	468	658	17
Pérez-Lisboa.	275	42	314	54	468	658	17
Percepción	316	42	347	54	468	658	17
de	349	42	356	54	468	658	17
la	357	42	363	54	468	658	17
competencia	364	42	400	54	468	658	17
Discusión	82	84	132	105	468	658	17
y	135	84	141	105	468	658	17
conclusiones	144	84	208	105	468	658	17
La	99	107	111	126	468	658	17
realidad	115	107	151	126	468	658	17
tecnológica	155	107	206	126	468	658	17
y	210	107	215	126	468	658	17
la	220	107	228	126	468	658	17
ingente	232	107	265	126	468	658	17
cantidad	269	107	306	126	468	658	17
de	310	107	321	126	468	658	17
contenidos	325	107	373	126	468	658	17
audiovi-	377	107	414	126	468	658	17
suales	82	120	109	139	468	658	17
que	112	120	128	139	468	658	17
fluyen	131	120	158	139	468	658	17
a	161	120	166	139	468	658	17
través	169	120	195	139	468	658	17
de	198	120	209	139	468	658	17
los	211	120	224	139	468	658	17
canales	227	120	260	139	468	658	17
hipermedia,	263	120	315	139	468	658	17
certifican	318	120	359	139	468	658	17
el	361	120	369	139	468	658	17
necesario	372	120	414	139	468	658	17
cambio	82	133	115	152	468	658	17
pedagógico.	117	133	170	152	468	658	17
En	173	133	185	152	468	658	17
Chile,	188	133	214	152	468	658	17
el	217	133	225	152	468	658	17
compromiso	227	133	282	152	468	658	17
gubernamental	284	133	350	152	468	658	17
consistente	352	133	401	152	468	658	17
en	403	133	414	152	468	658	17
dotar	82	146	105	165	468	658	17
de	107	146	118	165	468	658	17
herramientas	120	146	177	165	468	658	17
a	179	146	184	165	468	658	17
los	186	146	199	165	468	658	17
centros	202	146	233	165	468	658	17
y	236	146	241	165	468	658	17
la	244	146	252	165	468	658	17
tímida	254	146	282	165	468	658	17
inclusión	285	146	325	165	468	658	17
de	327	146	338	165	468	658	17
informática	340	146	391	165	468	658	17
en	393	146	404	165	468	658	17
el	406	146	414	165	468	658	17
currículo	82	159	122	178	468	658	17
resulta	125	159	154	178	468	658	17
insuficiente	157	159	207	178	468	658	17
para	210	159	229	178	468	658	17
el	232	159	240	178	468	658	17
desarrollo	242	159	286	178	468	658	17
de	289	159	299	178	468	658	17
la	302	159	310	178	468	658	17
tarea	313	159	334	178	468	658	17
docente.	337	159	374	178	468	658	17
Los	376	159	393	178	468	658	17
pro-	396	159	414	178	468	658	17
fesionales	82	172	126	191	468	658	17
que	129	172	145	191	468	658	17
han	148	172	164	191	468	658	17
participado	167	172	216	191	468	658	17
en	219	172	230	191	468	658	17
el	233	172	241	191	468	658	17
estudio	244	172	275	191	468	658	17
señalan	278	172	311	191	468	658	17
la	314	172	322	191	468	658	17
necesidad	325	172	369	191	468	658	17
de	372	172	382	191	468	658	17
recibir	385	172	414	191	468	658	17
formación	82	185	127	204	468	658	17
y	130	185	136	204	468	658	17
analizar	138	185	173	204	468	658	17
pormenorizadamente	176	185	269	204	468	658	17
estos	272	185	294	204	468	658	17
aspectos.	296	185	336	204	468	658	17
Entre	99	198	123	217	468	658	17
las	126	198	138	217	468	658	17
limitaciones	141	198	195	217	468	658	17
de	198	198	209	217	468	658	17
este	212	198	229	217	468	658	17
estudio	232	198	264	217	468	658	17
cabe	267	198	287	217	468	658	17
citar	290	198	310	217	468	658	17
por	313	198	327	217	468	658	17
un	331	198	342	217	468	658	17
lado	345	198	364	217	468	658	17
las	367	198	379	217	468	658	17
dificul-	382	198	414	217	468	658	17
tades	82	211	105	230	468	658	17
de	107	211	118	230	468	658	17
infraestructura	120	211	184	230	468	658	17
referidas	187	211	225	230	468	658	17
fundamentalmente	228	211	309	230	468	658	17
a	312	211	317	230	468	658	17
la	319	211	327	230	468	658	17
conexión	330	211	370	230	468	658	17
a	372	211	377	230	468	658	17
Internet	380	211	414	230	468	658	17
que	82	224	98	243	468	658	17
ha	101	224	111	243	468	658	17
dificultado	114	224	162	243	468	658	17
el	165	224	172	243	468	658	17
desarrollo	175	224	219	243	468	658	17
del	222	224	236	243	468	658	17
curso	239	224	263	243	468	658	17
y	266	224	271	243	468	658	17
a	274	224	279	243	468	658	17
la	282	224	290	243	468	658	17
duración	293	224	332	243	468	658	17
de	335	224	345	243	468	658	17
la	348	224	356	243	468	658	17
capacitación	359	224	414	243	468	658	17
que	82	237	98	256	468	658	17
se	101	237	110	256	468	658	17
ha	113	237	123	256	468	658	17
desarrollado	126	237	180	256	468	658	17
en	183	237	194	256	468	658	17
una	197	237	212	256	468	658	17
sola	215	237	233	256	468	658	17
sesión.	236	237	266	256	468	658	17
En	269	237	281	256	468	658	17
este	284	237	301	256	468	658	17
sentido,	304	237	338	256	468	658	17
casi	341	237	358	256	468	658	17
el	361	237	369	256	468	658	17
100%	372	237	398	256	468	658	17
del	400	237	414	256	468	658	17
profesorado	82	250	135	269	468	658	17
del	138	250	152	269	468	658	17
centro	155	250	183	269	468	658	17
señalaban	186	250	229	269	468	658	17
que	233	250	249	269	468	658	17
debería	252	250	284	269	468	658	17
repetirse	288	250	326	269	468	658	17
o	329	250	335	269	468	658	17
al	338	250	346	269	468	658	17
menos	349	250	378	269	468	658	17
prolon-	381	250	414	269	468	658	17
garse	82	263	105	282	468	658	17
más.	108	263	129	282	468	658	17
Por	132	263	147	282	468	658	17
otro	150	263	168	282	468	658	17
lado,	171	263	193	282	468	658	17
en	196	263	206	282	468	658	17
cuanto	209	263	239	282	468	658	17
a	242	263	247	282	468	658	17
las	250	263	262	282	468	658	17
limitaciones	265	263	319	282	468	658	17
conceptuales	322	263	378	282	468	658	17
destaca	381	263	414	282	468	658	17
el	82	276	90	295	468	658	17
escaso	93	276	121	295	468	658	17
conocimiento	124	276	184	295	468	658	17
de	187	276	197	295	468	658	17
la	200	276	207	295	468	658	17
mayoría	210	276	246	295	468	658	17
de	249	276	259	295	468	658	17
participantes	262	276	318	295	468	658	17
quienes	321	276	354	295	468	658	17
desconocían,	357	276	414	295	468	658	17
en	82	289	93	308	468	658	17
su	95	289	105	308	468	658	17
mayoría,	107	289	146	308	468	658	17
el	148	289	156	308	468	658	17
término	159	289	193	308	468	658	17
competencia	196	289	251	308	468	658	17
mediática.	254	289	299	308	468	658	17
Una	301	289	320	308	468	658	17
limitación	322	289	367	308	468	658	17
que	369	289	385	308	468	658	17
puede	388	289	414	308	468	658	17
relacionarse	82	302	135	321	468	658	17
de	138	302	149	321	468	658	17
forma	152	302	178	321	468	658	17
directa	181	302	211	321	468	658	17
con	214	302	230	321	468	658	17
los	233	302	245	321	468	658	17
aspectos	248	302	286	321	468	658	17
a	289	302	293	321	468	658	17
mejorar	296	302	331	321	468	658	17
que	334	302	349	321	468	658	17
han	352	302	368	321	468	658	17
citado	371	302	398	321	468	658	17
los	401	302	414	321	468	658	17
participantes	82	315	138	334	468	658	17
que	141	315	157	334	468	658	17
apelaban	160	315	199	334	468	658	17
a	202	315	207	334	468	658	17
la	210	315	218	334	468	658	17
falta	221	315	240	334	468	658	17
de	243	315	253	334	468	658	17
actividades	256	315	306	334	468	658	17
concretas	309	315	350	334	468	658	17
y	353	315	359	334	468	658	17
la	361	315	369	334	468	658	17
profundi-	372	315	414	334	468	658	17
zación	82	328	111	347	468	658	17
en	114	328	124	347	468	658	17
la	127	328	135	347	468	658	17
temática.	137	328	178	347	468	658	17
Además,	99	341	138	360	468	658	17
han	142	341	158	360	468	658	17
señalado	162	341	200	360	468	658	17
diversas	204	341	240	360	468	658	17
propuestas	244	341	291	360	468	658	17
ante	295	341	313	360	468	658	17
la	317	341	325	360	468	658	17
pregunta:	329	341	370	360	468	658	17
“Qué	374	341	397	360	468	658	17
as-	401	341	414	360	468	658	17
pectos	82	354	110	373	468	658	17
mejorarías	114	354	161	373	468	658	17
en	165	354	175	373	468	658	17
el	179	354	187	373	468	658	17
diseño	191	354	220	373	468	658	17
de	224	354	234	373	468	658	17
la	238	354	246	373	468	658	17
actividad	250	354	290	373	468	658	17
formativa”,	294	354	345	373	468	658	17
respuestas	349	354	394	373	468	658	17
que	398	354	414	373	468	658	17
apuntan,	82	367	120	386	468	658	17
tanto	122	367	144	386	468	658	17
a	147	367	152	386	468	658	17
la	155	367	163	386	468	658	17
necesidad	165	367	209	386	468	658	17
de	211	367	222	386	468	658	17
recibir	224	367	253	386	468	658	17
formación	256	367	301	386	468	658	17
y	304	367	309	386	468	658	17
clases	312	367	338	386	468	658	17
de	341	367	351	386	468	658	17
carácter	354	367	389	386	468	658	17
prác-	391	367	414	386	468	658	17
tico	82	380	99	399	468	658	17
donde	102	380	128	399	468	658	17
pueda	131	380	158	399	468	658	17
verse	161	380	184	399	468	658	17
cómo	187	380	211	399	468	658	17
aplicar	214	380	244	399	468	658	17
los	247	380	260	399	468	658	17
contenidos	263	380	310	399	468	658	17
impartidos	313	380	360	399	468	658	17
en	363	380	374	399	468	658	17
el	376	380	384	399	468	658	17
curso,	387	380	414	399	468	658	17
así	82	393	94	412	468	658	17
como	97	393	122	412	468	658	17
al	124	393	132	412	468	658	17
grado	135	393	160	412	468	658	17
de	163	393	173	412	468	658	17
profundización	176	393	243	412	468	658	17
y	245	393	251	412	468	658	17
la	254	393	262	412	468	658	17
continuidad	264	393	316	412	468	658	17
de	319	393	329	412	468	658	17
los	332	393	345	412	468	658	17
temas	348	393	373	412	468	658	17
tratados.	376	393	414	412	468	658	17
En	99	406	111	425	468	658	17
general,	115	406	150	425	468	658	17
destaca	154	406	186	425	468	658	17
el	190	406	197	425	468	658	17
interés	201	406	230	425	468	658	17
del	234	406	247	425	468	658	17
profesorado	251	406	303	425	468	658	17
por	307	406	322	425	468	658	17
estar	325	406	346	425	468	658	17
formado	349	406	387	425	468	658	17
y	390	406	396	425	468	658	17
por	399	406	414	425	468	658	17
conocer	82	419	117	438	468	658	17
más	120	419	137	438	468	658	17
sobre	140	419	164	438	468	658	17
alfabetización	167	419	228	438	468	658	17
mediática	231	419	274	438	468	658	17
y	277	419	282	438	468	658	17
la	285	419	293	438	468	658	17
necesidad	295	419	339	438	468	658	17
de	342	419	352	438	468	658	17
que	355	419	371	438	468	658	17
se	373	419	382	438	468	658	17
imple-	385	419	414	438	468	658	17
menten	82	432	115	451	468	658	17
propuestas	117	432	164	451	468	658	17
en	166	432	177	451	468	658	17
esta	179	432	196	451	468	658	17
misma	199	432	228	451	468	658	17
línea.	230	432	255	451	468	658	17
Además	256	432	292	451	468	658	17
de	295	432	305	451	468	658	17
ello,	308	432	327	451	468	658	17
se	329	432	338	451	468	658	17
percibe	341	432	373	451	468	658	17
un	375	432	386	451	468	658	17
cierto	389	432	414	451	468	658	17
desinterés	82	445	126	464	468	658	17
por	130	445	144	464	468	658	17
parte	148	445	170	464	468	658	17
de	173	445	184	464	468	658	17
la	187	445	195	464	468	658	17
administración	198	445	264	464	468	658	17
y	267	445	273	464	468	658	17
el	276	445	284	464	468	658	17
gobierno	288	445	327	464	468	658	17
que,	330	445	349	464	468	658	17
si	352	445	360	464	468	658	17
bien	363	445	382	464	468	658	17
ha	385	445	396	464	468	658	17
do-	399	445	414	464	468	658	17
tado	82	458	101	477	468	658	17
de	105	458	115	477	468	658	17
herramientas	119	458	176	477	468	658	17
a	179	458	184	477	468	658	17
los	188	458	201	477	468	658	17
centros	204	458	236	477	468	658	17
educativos	240	458	287	477	468	658	17
convirtiéndolos,	290	458	361	477	468	658	17
como	365	458	390	477	468	658	17
es	393	458	402	477	468	658	17
el	406	458	414	477	468	658	17
caso	82	471	102	490	468	658	17
de	105	471	115	490	468	658	17
la	118	471	126	490	468	658	17
escuela	129	471	161	490	468	658	17
a	164	471	169	490	468	658	17
la	172	471	180	490	468	658	17
que	183	471	199	490	468	658	17
nos	202	471	217	490	468	658	17
hemos	220	471	249	490	468	658	17
referido,	252	471	290	490	468	658	17
en	293	471	303	490	468	658	17
centros	306	471	338	490	468	658	17
TIC,	340	471	361	490	468	658	17
no	364	471	375	490	468	658	17
capacita	378	471	414	490	468	658	17
al	82	484	90	503	468	658	17
profesorado	93	484	146	503	468	658	17
adecuadamente,	148	484	219	503	468	658	17
según	222	484	247	503	468	658	17
las	250	484	263	503	468	658	17
necesidades	265	484	318	503	468	658	17
detectadas.	321	484	369	503	468	658	17
Por	372	484	387	503	468	658	17
ende,	390	484	414	503	468	658	17
iniciativas	82	497	127	516	468	658	17
como	130	497	155	516	468	658	17
la	158	497	166	516	468	658	17
que	168	497	184	516	468	658	17
hemos	187	497	216	516	468	658	17
puesto	219	497	247	516	468	658	17
en	250	497	261	516	468	658	17
marcha,	264	497	299	516	468	658	17
siguiendo	302	497	344	516	468	658	17
el	347	497	355	516	468	658	17
marco	358	497	386	516	468	658	17
de	388	497	399	516	468	658	17
las	402	497	414	516	468	658	17
Recomendaciones	82	511	162	529	468	658	17
sobre	164	511	188	529	468	658	17
alfabetización	191	511	253	529	468	658	17
dictadas	256	511	293	529	468	658	17
por	296	511	311	529	468	658	17
el	314	511	322	529	468	658	17
Parlamento	324	511	376	529	468	658	17
y	379	511	384	529	468	658	17
la	386	511	395	529	468	658	17
Co-	397	511	414	529	468	658	17
misión	82	524	112	542	468	658	17
Europea	115	524	153	542	468	658	17
(2009),	157	523	189	542	468	658	17
y	193	523	198	542	468	658	17
teniendo	202	523	240	542	468	658	17
en	244	523	254	542	468	658	17
cuenta	258	523	287	542	468	658	17
que	290	523	306	542	468	658	17
los	310	523	323	542	468	658	17
medios	327	523	359	542	468	658	17
ejercen	362	523	394	542	468	658	17
una	398	523	414	542	468	658	17
notable	82	536	115	555	468	658	17
influencia	118	536	161	555	468	658	17
sobre	165	536	189	555	468	658	17
el	192	536	200	555	468	658	17
receptor	204	536	240	555	468	658	17
(Alvarado,	243	536	290	555	468	658	17
2012),	294	536	322	555	468	658	17
deberían	326	536	364	555	468	658	17
repetirse	367	536	405	555	468	658	17
y	408	536	414	555	468	658	17
ampliarse.	82	549	128	568	468	658	17
Un	131	549	145	568	468	658	17
deseo	148	549	173	568	468	658	17
que	176	549	192	568	468	658	17
reflejan	195	549	228	568	468	658	17
en	232	549	242	568	468	658	17
sus	246	549	260	568	468	658	17
respuestas	263	549	308	568	468	658	17
los	312	549	324	568	468	658	17
participantes	328	549	384	568	468	658	17
que	387	549	403	568	468	658	17
si	407	549	414	568	468	658	17
227	240	604	255	621	468	658	17
Universitas,	56	42	87	54	468	658	18
Revista	88	42	107	54	468	658	18
de	109	42	115	54	468	658	18
Ciencias	116	42	138	54	468	658	18
Sociales	139	42	161	54	468	658	18
y	162	42	165	54	468	658	18
Humanas	167	42	191	54	468	658	18
de	192	42	199	54	468	658	18
la	200	42	205	54	468	658	18
Universidad	206	42	237	54	468	658	18
Politécnica	238	42	267	54	468	658	18
Salesiana	268	42	292	54	468	658	18
del	293	42	301	54	468	658	18
Ecuador,	303	42	325	54	468	658	18
Año	326	42	337	54	468	658	18
XV,	339	42	349	54	468	658	18
No.	350	42	360	54	468	658	18
27,	361	42	369	54	468	658	18
2017	371	42	384	54	468	658	18
bien	54	85	73	104	468	658	18
consideran	75	85	123	104	468	658	18
en	125	85	135	104	468	658	18
un	138	85	149	104	468	658	18
97%	151	85	171	104	468	658	18
que	173	85	189	104	468	658	18
el	191	85	199	104	468	658	18
uso	202	85	217	104	468	658	18
de	219	85	230	104	468	658	18
las	232	85	244	104	468	658	18
TIC	246	85	264	104	468	658	18
es	266	85	275	104	468	658	18
muy	277	85	297	104	468	658	18
importante,	299	85	350	104	468	658	18
afirman	352	85	386	104	468	658	18
que	54	98	70	117	468	658	18
carecen	72	98	106	117	468	658	18
de	109	98	119	117	468	658	18
las	122	98	134	117	468	658	18
habilidades	137	98	187	117	468	658	18
necesarias	189	98	235	117	468	658	18
para	237	98	256	117	468	658	18
implementarlas	259	98	327	117	468	658	18
en	329	98	340	117	468	658	18
su	343	98	352	117	468	658	18
trabajo	355	98	386	117	468	658	18
como	54	111	78	130	468	658	18
docentes.	81	111	122	130	468	658	18
Una	125	111	143	130	468	658	18
respuesta	146	111	187	130	468	658	18
que	189	111	205	130	468	658	18
avala	208	111	231	130	468	658	18
la	233	111	241	130	468	658	18
baja	244	111	262	130	468	658	18
frecuencia	265	111	311	130	468	658	18
de	313	111	323	130	468	658	18
uso	326	111	341	130	468	658	18
que	344	111	360	130	468	658	18
seña-	362	111	386	130	468	658	18
lan	54	124	67	143	468	658	18
tener	70	124	92	143	468	658	18
sobre	94	124	118	143	468	658	18
las	120	124	132	143	468	658	18
citadas	134	124	165	143	468	658	18
herramientas	167	124	224	143	468	658	18
y	226	124	232	143	468	658	18
que	234	124	250	143	468	658	18
certifica	252	124	287	143	468	658	18
los	290	124	302	143	468	658	18
resultados	305	124	349	143	468	658	18
que	352	124	367	143	468	658	18
dan	370	124	386	143	468	658	18
respuesta	54	137	95	156	468	658	18
a	98	137	102	156	468	658	18
los	105	137	118	156	468	658	18
objetivos	121	137	161	156	468	658	18
abordados	164	137	209	156	468	658	18
en	212	137	222	156	468	658	18
este	225	137	242	156	468	658	18
estudio.	245	137	279	156	468	658	18
Apoyos	54	172	92	193	468	658	18
y	95	172	101	193	468	658	18
agradecimientos	104	172	188	193	468	658	18
Este	71	195	90	214	468	658	18
trabajo	92	195	123	214	468	658	18
está	125	195	142	214	468	658	18
avalado	144	195	179	214	468	658	18
por	181	195	196	214	468	658	18
el	198	195	206	214	468	658	18
Proyecto	208	195	247	214	468	658	18
I+D+I,	250	195	280	214	468	658	18
titulado	282	195	316	214	468	658	18
“Competencias	318	195	386	214	468	658	18
mediáticas	54	208	101	227	468	658	18
de	104	208	114	227	468	658	18
la	117	208	125	227	468	658	18
ciudadanía	127	208	175	227	468	658	18
en	178	208	188	227	468	658	18
medios	191	208	223	227	468	658	18
digitales	225	208	263	227	468	658	18
emergentes	265	208	315	227	468	658	18
(smartphones	318	208	377	227	468	658	18
y	380	208	386	227	468	658	18
tablets):	54	221	89	240	468	658	18
practicas	92	221	131	240	468	658	18
innovadoras	134	221	188	240	468	658	18
y	190	221	196	240	468	658	18
estrategias	199	221	245	240	468	658	18
educomunicativas	248	221	327	240	468	658	18
en	330	221	341	240	468	658	18
contextos	343	221	386	240	468	658	18
múltiples”	54	234	100	253	468	658	18
con	103	234	119	253	468	658	18
clave	122	234	146	253	468	658	18
EDU2015-64015-C3-1-R	149	234	262	253	468	658	18
(MINECO/FEDER),	265	234	356	253	468	658	18
finan-	360	234	386	253	468	658	18
ciado	54	247	78	266	468	658	18
por	81	247	95	266	468	658	18
el	98	247	106	266	468	658	18
Fondo	109	247	137	266	468	658	18
Europeo	140	247	178	266	468	658	18
de	181	247	191	266	468	658	18
Desarrollo	194	247	240	266	468	658	18
Regional	243	247	283	266	468	658	18
(FEDER)	286	247	328	266	468	658	18
y	331	247	337	266	468	658	18
Ministerio	340	247	386	266	468	658	18
de	54	260	64	279	468	658	18
Economía	67	260	112	279	468	658	18
y	114	260	120	279	468	658	18
Competitividad	123	260	191	279	468	658	18
de	194	260	204	279	468	658	18
España.	207	260	241	279	468	658	18
Bibliografía	54	300	110	314	468	658	18
Aguaded,	54	320	92	337	468	658	18
I.	95	320	101	337	468	658	18
(2014).	104	320	133	337	468	658	18
Desde	136	320	161	337	468	658	18
la	163	320	171	337	468	658	18
infoxicación	173	320	223	337	468	658	18
al	226	320	233	337	468	658	18
derecho	236	320	268	337	468	658	18
a	270	320	275	337	468	658	18
la	277	320	285	337	468	658	18
comunicación	287	320	343	337	468	658	18
[From	346	320	371	337	468	658	18
In-	374	320	386	337	468	658	18
foxication	96	333	137	350	468	658	18
to	140	333	147	350	468	658	18
the	150	333	162	350	468	658	18
Right	165	333	187	350	468	658	18
to	190	333	198	350	468	658	18
Communicate].	200	333	262	350	468	658	18
Comunicar,	265	333	311	349	468	658	18
42,	314	333	327	349	468	658	18
07-08.	329	333	355	350	468	658	18
https://	358	333	386	350	468	658	18
doi.org/10.3916/C42-2014-a1	96	346	216	363	468	658	18
Alvarado,	54	359	94	376	468	658	18
J.	98	359	104	376	468	658	18
(2012).	108	359	137	376	468	658	18
Medios	141	359	171	376	468	658	18
de	175	359	185	376	468	658	18
comunicación	189	359	245	376	468	658	18
y	249	359	254	376	468	658	18
política	258	359	288	376	468	658	18
exterior	292	359	323	376	468	658	18
del	327	359	339	376	468	658	18
estado.	343	359	371	376	468	658	18
La	375	359	386	376	468	658	18
prensa	96	372	122	389	468	658	18
y	126	372	131	389	468	658	18
el	134	372	141	389	468	658	18
proceso	144	372	175	389	468	658	18
de	179	372	188	389	468	658	18
paz	191	372	205	389	468	658	18
Ecuador-Perú:	208	372	266	389	468	658	18
1998.	269	372	292	389	468	658	18
Universitas	295	372	341	388	468	658	18
16,	344	372	356	388	468	658	18
69-92.	360	372	386	389	468	658	18
Recuperado	96	385	144	402	468	658	18
de	147	385	156	402	468	658	18
https://goo.gl/xY2DtD	159	385	249	402	468	658	18
Bauman,	54	398	90	415	468	658	18
Z.	92	398	101	415	468	658	18
(2000).	103	398	132	415	468	658	18
Modernidad	135	398	184	414	468	658	18
líquida.	187	398	218	414	468	658	18
FCE:	220	398	241	415	468	658	18
México	244	398	274	415	468	658	18
http://goo.gl/SsvyKr	277	398	359	415	468	658	18
Bitar,	54	411	76	428	468	658	18
S.	78	411	86	428	468	658	18
(2011).	88	411	117	428	468	658	18
Formación	119	411	163	427	468	658	18
docente	165	411	196	427	468	658	18
en	198	411	207	427	468	658	18
Chile.	209	411	233	427	468	658	18
CINDE:	235	411	269	428	468	658	18
Chile.	271	411	295	428	468	658	18
Recuperado	297	411	344	428	468	658	18
de	346	411	356	428	468	658	18
https://	358	411	386	428	468	658	18
goo.gl/gSPr8s	96	424	153	441	468	658	18
Caldeiro-Pedreira,	54	437	127	454	468	658	18
M.	131	437	142	454	468	658	18
C.	146	437	155	454	468	658	18
&	159	437	166	454	468	658	18
Aguaded-Gómez,	169	437	240	454	468	658	18
I.	244	437	249	454	468	658	18
(2012).	253	437	282	454	468	658	18
Autonomía	285	437	330	454	468	658	18
mediática	334	437	373	454	468	658	18
en	376	437	386	454	468	658	18
docentes	96	450	131	467	468	658	18
y	134	450	139	467	468	658	18
discentes	141	450	178	467	468	658	18
deeducación	180	450	230	467	468	658	18
secundaria.	233	450	278	467	468	658	18
Contribuciones	280	450	341	467	468	658	18
del	344	450	356	467	468	658	18
Centro	358	450	386	467	468	658	18
de	96	463	106	480	468	658	18
Formación	109	463	152	480	468	658	18
y	155	463	160	480	468	658	18
Recursos	163	463	200	480	468	658	18
de	203	463	212	480	468	658	18
Lugo.	215	463	239	480	468	658	18
Revista	242	463	271	479	468	658	18
Aularia,	274	463	307	479	468	658	18
1(2),	310	463	329	479	468	658	18
187-195.	332	463	368	480	468	658	18
Re-	371	463	385	480	468	658	18
cuperado	96	476	133	493	468	658	18
de	136	476	145	493	468	658	18
http://goo.gl/Ms0wIH	147	476	235	493	468	658	18
Caldeiro-Pedreira,	54	489	127	506	468	658	18
M.	130	489	141	506	468	658	18
C.	144	489	153	506	468	658	18
&	155	489	163	506	468	658	18
Aguaded-Gómez,	165	489	236	506	468	658	18
I.	238	489	244	506	468	658	18
(2015).	246	489	276	506	468	658	18
‘Estoy	278	489	304	506	468	658	18
aprendiendo,	306	489	358	506	468	658	18
no	361	489	371	506	468	658	18
me	373	489	385	506	468	658	18
molestes'	96	502	135	519	468	658	18
la	137	502	144	519	468	658	18
competencia	147	502	198	519	468	658	18
mediática	200	502	239	519	468	658	18
como	242	502	264	519	468	658	18
forma	267	502	291	519	468	658	18
de	294	502	304	519	468	658	18
expresión	306	502	345	519	468	658	18
crítica	348	502	373	519	468	658	18
de	376	502	386	519	468	658	18
nativos	96	515	125	532	468	658	18
e	129	515	134	532	468	658	18
inmigrantes	138	515	185	532	468	658	18
digitales.	189	515	226	532	468	658	18
Redes.com,	230	515	275	531	468	658	18
12.	280	515	292	531	468	658	18
Recuperado	296	515	344	532	468	658	18
de	348	515	357	532	468	658	18
http://	362	515	386	532	468	658	18
goo.gl/2ORkf1	96	528	157	545	468	658	18
Celot,	54	541	78	558	468	658	18
P.	81	541	87	558	468	658	18
(Project	90	541	122	558	468	658	18
Coordinator	124	541	172	558	468	658	18
and	175	541	189	558	468	658	18
editor),	192	541	221	558	468	658	18
&	224	541	231	558	468	658	18
Pérez-Tornero,	234	541	293	558	468	658	18
J.	296	541	302	558	468	658	18
M.	305	541	316	558	468	658	18
(Scientific	319	541	360	558	468	658	18
Coor-	362	541	385	558	468	658	18
dinator).	96	554	131	571	468	658	18
(2009).	134	554	163	571	468	658	18
Study	167	554	190	571	468	658	18
on	193	554	203	571	468	658	18
Assessment	206	554	253	571	468	658	18
Criteria	257	554	287	571	468	658	18
for	291	554	302	571	468	658	18
Media	306	554	331	571	468	658	18
Literacy	335	554	368	571	468	658	18
Le-	372	554	386	571	468	658	18
228	213	604	228	621	468	658	18
Pablo	174	42	190	54	468	658	19
Maraver-López,	191	42	236	54	468	658	19
Percepción	238	42	270	54	468	658	19
de	272	42	278	54	468	658	19
la	280	42	285	54	468	658	19
competencia	287	42	322	54	468	658	19
vels	125	85	141	102	468	658	19
-	143	85	146	102	468	658	19
A	148	85	155	102	468	658	19
comprehensive	157	85	218	102	468	658	19
view	220	85	239	102	468	658	19
of	242	85	250	102	468	658	19
the	252	85	265	102	468	658	19
concept	267	85	298	102	468	658	19
of	300	85	309	102	468	658	19
media	311	85	335	102	468	658	19
literacy	338	85	368	102	468	658	19
and	370	85	384	102	468	658	19
an	387	85	396	102	468	658	19
Un-	398	85	414	102	468	658	19
derstanding	125	98	171	115	468	658	19
of	174	98	183	115	468	658	19
how	185	98	203	115	468	658	19
media	205	98	230	115	468	658	19
literacy	233	98	263	115	468	658	19
level	266	98	285	115	468	658	19
in	288	98	296	115	468	658	19
Europe	298	98	327	115	468	658	19
Should	330	98	358	115	468	658	19
Be	361	98	372	115	468	658	19
Assessed.	375	98	414	115	468	658	19
Brussels:	125	111	161	128	468	658	19
European	164	111	202	128	468	658	19
Commission.	205	111	258	128	468	658	19
Recuperado	260	111	308	128	468	658	19
de	311	111	320	128	468	658	19
http://goo.gl/rnXfa8	322	111	403	128	468	658	19
DeSeCo	82	124	116	141	468	658	19
(1998).	119	124	148	141	468	658	19
La	151	125	162	141	468	658	19
definición	165	125	205	141	468	658	19
y	208	125	212	141	468	658	19
selección	216	125	253	141	468	658	19
de	256	125	266	141	468	658	19
competencias	269	125	323	141	468	658	19
clave.	327	125	350	141	468	658	19
Recuperado	353	124	401	141	468	658	19
de	404	124	414	141	468	658	19
https://goo.gl/fIi9Pq	125	137	206	154	468	658	19
Fernández-García,	82	150	156	167	468	658	19
N;	159	150	169	167	468	658	19
Blasco-Duatis,	171	150	230	167	468	658	19
M.	233	150	244	167	468	658	19
&	247	150	254	167	468	658	19
Caldeiro-Pedreira,	257	150	330	167	468	658	19
M.	333	150	344	167	468	658	19
(2016).	347	150	376	167	468	658	19
Commu-	378	150	414	167	468	658	19
nication	125	163	157	180	468	658	19
and	160	163	174	180	468	658	19
Education	177	163	218	180	468	658	19
by	221	163	231	180	468	658	19
Transmedia.	234	163	283	180	468	658	19
Report	286	163	313	180	468	658	19
on	316	163	326	180	468	658	19
ICT	329	163	345	180	468	658	19
skills	348	163	369	180	468	658	19
in	372	163	380	180	468	658	19
four	383	163	399	180	468	658	19
se-	402	163	414	180	468	658	19
condary	125	176	157	193	468	658	19
schools	159	176	189	193	468	658	19
in	192	176	199	193	468	658	19
Europe.	202	176	233	193	468	658	19
Cuadernos	235	177	279	193	468	658	19
Artesanos	282	177	322	193	468	658	19
de	324	177	333	193	468	658	19
Comunicación,	336	177	397	193	468	658	19
108	399	177	414	193	468	658	19
–	125	189	130	206	468	658	19
English	133	189	163	206	468	658	19
Version.	166	189	199	206	468	658	19
La	203	189	213	206	468	658	19
Laguna	216	189	246	206	468	658	19
(Tenerife):	249	189	292	206	468	658	19
Latina.	295	189	323	206	468	658	19
Recuperado	326	189	374	206	468	658	19
de	377	189	387	206	468	658	19
http://	390	189	414	206	468	658	19
goo.gl/fl9mrK	125	202	182	219	468	658	19
Ferrés,	82	215	110	232	468	658	19
J.	113	215	119	232	468	658	19
&	123	215	130	232	468	658	19
Piscitelli,	134	215	171	232	468	658	19
A.	174	215	184	232	468	658	19
(2012).	187	215	216	232	468	658	19
La	220	215	230	232	468	658	19
competencia	233	215	284	232	468	658	19
mediática:	287	215	329	232	468	658	19
propuesta	332	215	371	232	468	658	19
articulada	374	215	414	232	468	658	19
de	125	228	134	245	468	658	19
dimensiones	138	228	188	245	468	658	19
e	191	228	196	245	468	658	19
indicadores.	200	228	248	245	468	658	19
Comunicar,	252	229	298	245	468	658	19
38,	302	229	314	245	468	658	19
75-82.	318	228	344	245	468	658	19
doi.org/10.3916/	347	228	414	245	468	658	19
C38-2012-02-08	125	241	191	258	468	658	19
González-Fernández,	82	254	167	271	468	658	19
N.;	170	254	183	271	468	658	19
Salcines-Talledo,	185	254	254	271	468	658	19
I.	257	254	263	271	468	658	19
&	266	254	273	271	468	658	19
Maraver-López,	276	254	340	271	468	658	19
P.	343	254	350	271	468	658	19
(2016)	353	254	379	271	468	658	19
Spanish	382	254	414	271	468	658	19
parents'	125	267	157	284	468	658	19
perception	160	267	202	284	468	658	19
of	206	267	214	284	468	658	19
family	218	267	244	284	468	658	19
media	248	267	272	284	468	658	19
literacy.	276	267	307	284	468	658	19
Cultura	311	268	342	284	468	658	19
y	346	268	350	284	468	658	19
educación,	354	268	398	284	468	658	19
28,	401	268	414	284	468	658	19
468-199.	125	280	161	297	468	658	19
http://dx.doi.org/10.1080/11356405.2016.1196898	163	280	365	297	468	658	19
INTEF	82	293	111	310	468	658	19
(2017).	114	293	144	310	468	658	19
Marco	148	293	174	310	468	658	19
Común	178	293	207	310	468	658	19
de	211	293	221	310	468	658	19
Competencia	224	293	277	310	468	658	19
Digital	281	293	309	310	468	658	19
Docente.	313	293	349	310	468	658	19
Recuperado	353	293	400	310	468	658	19
de	404	293	414	310	468	658	19
https://goo.gl/OQkj6R	125	306	214	323	468	658	19
Levis,	82	319	107	336	468	658	19
D.	112	319	122	336	468	658	19
(2006).	127	319	156	336	468	658	19
Alfabetos	161	319	199	336	468	658	19
y	204	319	209	336	468	658	19
saberes:	215	319	247	336	468	658	19
la	252	319	259	336	468	658	19
alfabetización	264	319	320	336	468	658	19
digital	325	319	351	336	468	658	19
[Literates	356	319	394	336	468	658	19
and	399	319	414	336	468	658	19
knowledge:	125	332	171	349	468	658	19
the	174	332	186	349	468	658	19
digital	189	332	214	349	468	658	19
literacy].	217	332	252	349	468	658	19
Comunicar,	255	333	301	349	468	658	19
26,	304	333	316	349	468	658	19
78-82	319	332	342	349	468	658	19
López,	82	345	110	362	468	658	19
N;	112	345	122	362	468	658	19
Opertti,	124	345	155	362	468	658	19
L.	157	345	166	362	468	658	19
&	168	345	176	362	468	658	19
Vargas,	178	345	208	362	468	658	19
C.	210	345	219	362	468	658	19
(coord.)	221	345	253	362	468	658	19
(2017).	255	345	285	362	468	658	19
Adolescentes	287	346	339	362	468	658	19
y	341	346	346	362	468	658	19
jóvenes	348	346	378	362	468	658	19
en	380	346	390	362	468	658	19
reali-	392	346	414	362	468	658	19
dades	125	359	148	375	468	658	19
cambiantes.	150	359	198	375	468	658	19
Notas	200	359	223	375	468	658	19
para	225	359	244	375	468	658	19
repensar	246	359	281	375	468	658	19
la	283	359	291	375	468	658	19
educación	292	359	334	375	468	658	19
secundaria	335	359	380	375	468	658	19
en	382	359	391	375	468	658	19
Amé-	393	359	414	375	468	658	19
rica	125	372	141	388	468	658	19
Latina.	143	372	172	388	468	658	19
UNESCO:	174	371	217	388	468	658	19
Francia.	220	371	252	388	468	658	19
Recuperado	255	371	302	388	468	658	19
de	305	371	314	388	468	658	19
https://goo.gl/6PPcqC	317	371	405	388	468	658	19
Ortiz,	82	384	105	401	468	658	19
M.Á.	110	384	131	401	468	658	19
(2008).	135	384	165	401	468	658	19
Educar	169	384	197	401	468	658	19
la	202	384	209	401	468	658	19
mirada	214	384	241	401	468	658	19
en	246	384	255	401	468	658	19
la	260	384	267	401	468	658	19
‘sociedad	272	384	310	401	468	658	19
multipantalla'	315	384	371	401	468	658	19
[To	374	384	388	401	468	658	19
teach	393	384	414	401	468	658	19
the	125	397	137	414	468	658	19
look	141	397	159	414	468	658	19
in	163	397	170	414	468	658	19
a	174	397	179	414	468	658	19
multi-screen	183	397	232	414	468	658	19
society].	236	397	271	414	468	658	19
Comunicar,	274	398	321	414	468	658	19
31,	325	398	337	414	468	658	19
10-13.	341	397	367	414	468	658	19
https://doi.	371	397	414	414	468	658	19
org/10.3916/c31-2008-01-001	125	410	245	427	468	658	19
Pérez-Tornero,	82	423	142	440	468	658	19
J.M.	144	423	162	440	468	658	19
(2005).	164	423	194	440	468	658	19
El	196	423	205	440	468	658	19
futuro	207	423	232	440	468	658	19
de	234	423	244	440	468	658	19
la	246	423	253	440	468	658	19
sociedad	256	423	291	440	468	658	19
digital	293	423	319	440	468	658	19
y	321	423	326	440	468	658	19
los	328	423	340	440	468	658	19
nuevos	342	423	371	440	468	658	19
valores	373	423	402	440	468	658	19
de	404	423	414	440	468	658	19
la	125	436	132	453	468	658	19
educación	135	436	176	453	468	658	19
en	179	436	188	453	468	658	19
medios	191	436	220	453	468	658	19
[The	224	436	242	453	468	658	19
future	246	436	269	453	468	658	19
of	273	436	281	453	468	658	19
the	284	436	296	453	468	658	19
digital	300	436	325	453	468	658	19
society	328	436	357	453	468	658	19
and	360	436	374	453	468	658	19
values	377	436	403	453	468	658	19
in	406	436	414	453	468	658	19
media	125	449	149	466	468	658	19
education].	152	449	196	466	468	658	19
Comunicar,	199	449	245	466	468	658	19
25,	248	449	260	466	468	658	19
247-258	263	449	296	466	468	658	19
Pérez-Lisboa,	82	462	137	479	468	658	19
S.	140	462	148	479	468	658	19
&	150	462	158	479	468	658	19
Caldeiro-Pedreira,	161	462	234	479	468	658	19
M.	237	462	248	479	468	658	19
C	250	462	257	479	468	658	19
(2017).	259	462	289	479	468	658	19
Aula	291	462	310	479	468	658	19
didáctica	312	462	348	479	468	658	19
digital:	351	462	379	479	468	658	19
realidad	382	462	414	479	468	658	19
aumentada	125	475	168	492	468	658	19
y	171	475	176	492	468	658	19
pizarra	179	475	206	492	468	658	19
digital	209	475	235	492	468	658	19
interactiva.	237	475	282	492	468	658	19
Revista	285	476	314	492	468	658	19
Didáctica,	317	476	359	492	468	658	19
Innovación	362	476	407	492	468	658	19
y	409	476	414	492	468	658	19
Multimedia,	125	489	173	505	468	658	19
35.	176	489	188	505	468	658	19
Recuperado	191	488	239	505	468	658	19
de	241	488	251	505	468	658	19
https://goo.gl/1R5mn4	253	488	343	505	468	658	19
Quendler,	82	501	122	518	468	658	19
E.	124	501	133	518	468	658	19
&	135	501	143	518	468	658	19
Lamb,	145	501	171	518	468	658	19
M.	174	501	185	518	468	658	19
(2016).	188	501	217	518	468	658	19
Learning	219	501	255	518	468	658	19
as	258	501	266	518	468	658	19
a	269	501	273	518	468	658	19
lifelong	275	501	307	518	468	658	19
process	309	501	339	518	468	658	19
-	341	501	345	518	468	658	19
meeting	347	501	380	518	468	658	19
the	382	501	394	518	468	658	19
cha-	397	501	414	518	468	658	19
llenges	125	514	153	531	468	658	19
of	155	514	163	531	468	658	19
the	165	514	178	531	468	658	19
changing	180	514	216	531	468	658	19
employability	218	514	274	531	468	658	19
landscape:	276	514	318	531	468	658	19
competences,	320	514	374	531	468	658	19
skills	376	514	397	531	468	658	19
and	399	514	414	531	468	658	19
knowledge	125	527	169	544	468	658	19
for	171	527	183	544	468	658	19
sustainable	185	527	230	544	468	658	19
development.	232	527	286	544	468	658	19
International	289	528	342	544	468	658	19
Journal	344	528	375	544	468	658	19
of	378	528	386	544	468	658	19
Conti-	388	528	414	544	468	658	19
nuing	125	541	148	557	468	658	19
Engineering	151	541	200	557	468	658	19
Education	203	541	244	557	468	658	19
and	248	541	263	557	468	658	19
Life	266	541	281	557	468	658	19
Long	285	541	305	557	468	658	19
Learning,	308	541	347	557	468	658	19
26(3),	351	541	375	557	468	658	19
273-293.	378	540	414	557	468	658	19
DOI	125	553	142	570	468	658	19
http://dx.doi.org/10.1504/IJCEELL.2016.078447.	145	553	344	570	468	658	19
229	240	604	255	621	468	658	19
Universitas,	56	42	87	54	468	658	20
Revista	88	42	107	54	468	658	20
de	109	42	115	54	468	658	20
Ciencias	116	42	138	54	468	658	20
Sociales	139	42	161	54	468	658	20
y	162	42	165	54	468	658	20
Humanas	167	42	191	54	468	658	20
de	192	42	199	54	468	658	20
la	200	42	205	54	468	658	20
Universidad	206	42	237	54	468	658	20
Politécnica	238	42	267	54	468	658	20
Salesiana	268	42	292	54	468	658	20
del	293	42	301	54	468	658	20
Ecuador,	303	42	325	54	468	658	20
Año	326	42	337	54	468	658	20
XV,	339	42	349	54	468	658	20
No.	350	42	360	54	468	658	20
27,	361	42	369	54	468	658	20
2017	371	42	384	54	468	658	20
Ramírez-García,	54	85	120	102	468	658	20
A.,	122	85	135	102	468	658	20
Renés-Arellano,	137	85	202	102	468	658	20
P.,	205	85	214	102	468	658	20
Aguaded	217	85	253	102	468	658	20
Gómez,	255	85	287	102	468	658	20
J.	289	85	296	102	468	658	20
(2016).	298	85	327	102	468	658	20
La	330	85	341	102	468	658	20
competen-	343	85	386	102	468	658	20
cia	96	98	108	115	468	658	20
mediática	111	98	150	115	468	658	20
en	153	98	163	115	468	658	20
los	166	98	178	115	468	658	20
criterios	181	98	214	115	468	658	20
de	217	98	226	115	468	658	20
evaluación	229	98	273	115	468	658	20
del	276	98	288	115	468	658	20
currículo	291	98	327	115	468	658	20
de	331	98	340	115	468	658	20
Educación	343	98	386	115	468	658	20
Primaria.	96	111	133	128	468	658	20
Aula	136	112	155	128	468	658	20
Abierta.	157	112	190	128	468	658	20
44,	192	112	205	128	468	658	20
2,	207	111	215	128	468	658	20
55-62,	217	111	243	128	468	658	20
DOI:	245	111	266	128	468	658	20
10.1016/j.aula.2015.08.002	268	111	378	128	468	658	20
Sánchez-Carrero,	54	124	124	141	468	658	20
J.	126	124	133	141	468	658	20
y	135	124	140	141	468	658	20
Contreras-Pulido,	143	124	214	141	468	658	20
P.	217	124	224	141	468	658	20
(2012).	227	124	256	141	468	658	20
De	258	124	270	141	468	658	20
cara	273	124	289	141	468	658	20
al	292	124	299	141	468	658	20
prosumidor:	302	124	351	141	468	658	20
Produc-	354	124	386	141	468	658	20
ción	96	137	114	154	468	658	20
y	116	137	121	154	468	658	20
consumo	124	137	160	154	468	658	20
empoderando	163	137	218	154	468	658	20
a	220	137	225	154	468	658	20
la	228	137	235	154	468	658	20
ciudadanía	238	137	281	154	468	658	20
3.0.	284	137	299	154	468	658	20
Icono	302	138	324	154	468	658	20
14,	327	138	340	154	468	658	20
10	342	137	352	154	468	658	20
(3),	355	137	369	154	468	658	20
62-	372	137	386	154	468	658	20
84.	96	150	109	167	468	658	20
Recuperado	111	150	159	167	468	658	20
de	162	150	171	167	468	658	20
https://goo.gl/ge7Ija	174	150	254	167	468	658	20
Sandoval,	54	163	94	180	468	658	20
Y.;	95	163	107	180	468	658	20
Manrique,	109	163	150	180	468	658	20
J.;	153	163	162	180	468	658	20
Arenas,	163	163	194	180	468	658	20
A.;	196	163	209	180	468	658	20
Martínez,	211	163	249	180	468	658	20
M.	252	163	263	180	468	658	20
C;	265	163	275	180	468	658	20
Hernández,	277	163	323	180	468	658	20
M.	325	163	336	180	468	658	20
&	339	163	347	180	468	658	20
Serna,	349	163	374	180	468	658	20
A.	376	163	386	180	468	658	20
(2016).	96	176	126	193	468	658	20
Los	128	177	142	193	468	658	20
jóvenes	145	177	175	193	468	658	20
y	177	177	182	193	468	658	20
la	184	177	192	193	468	658	20
competencia	194	177	245	193	468	658	20
mediática.Valle	247	177	309	193	468	658	20
del	311	177	324	193	468	658	20
Cauca-Colom-	326	177	386	193	468	658	20
bia.	96	190	112	206	468	658	20
Editorial	114	189	149	206	468	658	20
USC:Colombia	152	189	213	206	468	658	20
Terceiro,	54	202	90	219	468	658	20
J.	92	202	99	219	468	658	20
(1996).	102	202	131	219	468	658	20
Sociedad	134	203	171	219	468	658	20
digital:	174	203	203	219	468	658	20
del	206	203	218	219	468	658	20
homo	221	203	243	219	468	658	20
sapiens	246	203	276	219	468	658	20
al	279	203	287	219	468	658	20
homo	290	203	312	219	468	658	20
digitalis.	315	203	350	219	468	658	20
Madrid:	353	202	386	219	468	658	20
Alianza	96	215	127	232	468	658	20
eEditorial.	130	215	172	232	468	658	20
UNESCO	54	228	94	245	468	658	20
(2008).	96	228	126	245	468	658	20
Estándares	128	228	171	245	468	658	20
TIC	174	228	190	245	468	658	20
para	192	228	210	245	468	658	20
la	212	228	219	245	468	658	20
formación	222	228	263	245	468	658	20
inicial	266	228	291	245	468	658	20
docente:	293	228	327	245	468	658	20
una	330	228	344	245	468	658	20
propuesta	347	228	386	245	468	658	20
en	96	241	106	258	468	658	20
el	109	241	116	258	468	658	20
contexto	119	241	153	258	468	658	20
chileno.	156	241	188	258	468	658	20
Chile:	191	241	215	258	468	658	20
Gráfica	218	241	247	258	468	658	20
LOM.	250	241	275	258	468	658	20
Recuperado	277	241	325	258	468	658	20
de	328	241	337	258	468	658	20
https://goo.	340	241	386	258	468	658	20
gl/t0HG3G	96	254	141	271	468	658	20
UNESCO	54	267	94	284	468	658	20
(2014).	97	267	126	284	468	658	20
UNESCO	129	267	169	284	468	658	20
Education	172	267	212	284	468	658	20
Strategy	215	267	248	284	468	658	20
2014-2021.	251	267	297	284	468	658	20
París:	300	267	323	284	468	658	20
UNESCO.	326	267	368	284	468	658	20
Re-	371	267	386	284	468	658	20
cuperado	96	280	133	297	468	658	20
de:	136	280	148	297	468	658	20
https://goo.gl/Cbr2lg.	150	280	236	297	468	658	20
UNESCO	54	293	94	310	468	658	20
(2014b).	96	293	131	310	468	658	20
Informe	133	293	165	310	468	658	20
sobre	168	293	190	310	468	658	20
tendencias	192	293	234	310	468	658	20
sociales	237	293	268	310	468	658	20
y	271	293	276	310	468	658	20
educativas	279	293	321	310	468	658	20
en	323	293	333	310	468	658	20
América	335	293	369	310	468	658	20
La-	372	293	386	310	468	658	20
tina	96	306	111	323	468	658	20
2014.	114	306	136	323	468	658	20
Recuperado	139	306	187	323	468	658	20
de	189	306	199	323	468	658	20
https://goo.gl/kPDhct	201	306	287	323	468	658	20
UNESCO	54	319	94	336	468	658	20
(2016).	97	319	126	336	468	658	20
Tecnología	129	319	173	336	468	658	20
digital	176	319	202	336	468	658	20
al	205	319	212	336	468	658	20
servicio	215	319	247	336	468	658	20
de	250	319	260	336	468	658	20
la	263	319	270	336	468	658	20
calidad	273	319	302	336	468	658	20
educativa.	305	319	346	336	468	658	20
Una	349	319	366	336	468	658	20
pro-	369	319	386	336	468	658	20
puesta	96	332	122	349	468	658	20
de	124	332	133	349	468	658	20
cambio	135	332	165	349	468	658	20
centrada	167	332	200	349	468	658	20
en	202	332	212	349	468	658	20
el	214	332	221	349	468	658	20
aprendizaje	223	332	269	349	468	658	20
para	271	332	288	349	468	658	20
todos.	290	332	314	349	468	658	20
Unesco	316	332	346	349	468	658	20
Santiago.	348	332	386	349	468	658	20
White,	54	345	81	362	468	658	20
D.	84	345	93	362	468	658	20
&	96	345	104	362	468	658	20
Le	107	345	118	362	468	658	20
Cornu,	121	345	148	362	468	658	20
A.	150	345	160	362	468	658	20
(2011).	163	345	192	362	468	658	20
Visitors	195	345	226	362	468	658	20
and	229	345	243	362	468	658	20
Residents:	246	345	288	362	468	658	20
A	290	345	297	362	468	658	20
new	300	345	316	362	468	658	20
typology	319	345	355	362	468	658	20
for	358	345	369	362	468	658	20
on-	372	345	386	362	468	658	20
line	96	358	111	375	468	658	20
engagement.	117	358	167	375	468	658	20
First	173	359	192	375	468	658	20
Monday,	197	359	232	375	468	658	20
9(16).	237	359	261	375	468	658	20
Recuperado	266	358	314	375	468	658	20
de	319	358	329	375	468	658	20
http://dx.doi.	334	358	386	375	468	658	20
org/10.5210/fm.v16i9.3171	96	371	206	388	468	658	20
Fecha	96	403	117	414	468	658	20
de	120	403	129	414	468	658	20
recepción:	131	403	170	414	468	658	20
20/05/2017;	173	403	218	414	468	658	20
fecha	220	403	240	414	468	658	20
de	242	403	252	414	468	658	20
aceptación:	254	403	297	414	468	658	20
18/08/2017;	299	403	344	414	468	658	20
fecha	158	416	178	427	468	658	20
de	180	416	189	427	468	658	20
publicación:	192	416	238	427	468	658	20
01/09/2017	240	416	281	427	468	658	20
230	213	604	228	621	468	658	20
