d	55	226	69	232	539	709	1
o	55	219	69	225	539	709	1
ssi	55	205	69	218	539	709	1
e	55	198	69	204	539	709	1
r	55	194	69	197	539	709	1
de	55	177	69	189	539	709	1
i	55	169	69	171	539	709	1
nve	55	150	69	168	539	709	1
sti	55	136	69	149	539	709	1
ga	55	123	69	135	539	709	1
ci	55	114	69	122	539	709	1
ó	55	107	69	113	539	709	1
n	55	100	69	106	539	709	1
Racismo	96	57	151	75	539	709	1
ambiental:	154	57	227	75	539	709	1
muerte	230	57	280	75	539	709	1
lenta	283	57	318	75	539	709	1
y	321	57	329	75	539	709	1
despojo	332	57	386	75	539	709	1
de	96	75	113	93	539	709	1
territorio	117	75	178	93	539	709	1
ancestral	182	75	242	93	539	709	1
afroecuatoriano	245	75	354	93	539	709	1
en	358	75	375	93	539	709	1
Esmeraldas	96	93	171	111	539	709	1
Environmental	96	118	176	132	539	709	1
Racism:	179	118	220	132	539	709	1
Slow	223	118	250	132	539	709	1
Death	253	118	286	132	539	709	1
and	289	118	310	132	539	709	1
the	313	118	332	132	539	709	1
Displacement	335	118	409	132	539	709	1
of	96	133	108	147	539	709	1
Ancestral	111	133	162	147	539	709	1
Afro-Ecuadorian	165	133	255	147	539	709	1
Territory	258	133	305	147	539	709	1
in	308	133	319	147	539	709	1
Esmeraldas	322	133	383	147	539	709	1
Racismo	96	155	141	169	539	709	1
ambiental:	144	155	205	169	539	709	1
morte	208	155	242	169	539	709	1
lenta	245	155	274	169	539	709	1
e	277	155	284	169	539	709	1
desapropriação	287	155	373	169	539	709	1
do	377	155	391	169	539	709	1
território	96	170	147	183	539	709	1
ancestral	150	170	201	183	539	709	1
afro-equatoriano	204	170	301	183	539	709	1
em	304	170	321	183	539	709	1
Esmeraldas	325	170	387	183	539	709	1
María	96	198	123	210	539	709	1
Moreno	126	198	163	210	539	709	1
Parra	166	198	190	210	539	709	1
Recibido:	297	214	326	224	539	709	1
28/09/2018	328	214	365	224	539	709	1
–	367	214	371	224	539	709	1
Revisado:	373	214	403	224	539	709	1
17/01/2019	405	214	442	224	539	709	1
Aceptado:	292	224	323	234	539	709	1
22/03/2019	325	224	362	234	539	709	1
–	364	224	368	234	539	709	1
Publicado:	370	224	403	234	539	709	1
01/05/2019	405	224	442	234	539	709	1
Descriptores:	71	386	115	398	539	709	1
racismo	118	386	146	398	539	709	1
ambiental;	148	386	186	398	539	709	1
Esmeraldas;	189	386	232	398	539	709	1
minería;	234	386	264	398	539	709	1
palma	267	386	289	398	539	709	1
africana;	292	386	322	398	539	709	1
muerte	325	386	351	398	539	709	1
lenta;	353	386	373	398	539	709	1
territorio	376	386	408	398	539	709	1
ancestral	411	386	442	398	539	709	1
afroecuatoriano.	71	397	129	409	539	709	1
Keywords:	71	544	107	556	539	709	1
Environmental	112	544	168	556	539	709	1
Racism;	174	544	203	556	539	709	1
Esmeraldas;	209	544	253	556	539	709	1
Mining;	258	544	289	556	539	709	1
African	294	544	322	556	539	709	1
Palm;	327	544	348	556	539	709	1
Slow	353	544	371	556	539	709	1
Death;	377	544	402	556	539	709	1
Ancestral	408	544	442	556	539	709	1
Afro-Ecuadorian	71	555	133	567	539	709	1
Territory.	136	555	171	567	539	709	1
Dra.	71	619	85	628	539	709	1
María	87	619	105	628	539	709	1
Moreno	107	619	132	628	539	709	1
Parra.	134	619	152	628	539	709	1
Profesora	154	618	182	629	539	709	1
visitante	184	618	209	629	539	709	1
del	210	618	220	629	539	709	1
Departamento	221	618	266	629	539	709	1
de	267	618	275	629	539	709	1
Sociología	276	618	307	629	539	709	1
y	309	618	313	629	539	709	1
Estudios	314	618	340	629	539	709	1
de	342	618	349	629	539	709	1
Género,	351	618	376	629	539	709	1
FLACSO	379	618	409	629	539	709	1
Ecuador.	410	618	437	629	539	709	1
*	71	629	79	637	539	709	1
msmoreno@flacso.edu.ec	81	628	157	638	539	709	1
(http://orcid.org/0000-0003-0419-3623).	159	628	285	638	539	709	1
ÍCONOS	181	645	206	655	539	709	1
64	207	645	215	655	539	709	1
•	217	645	221	655	539	709	1
mayo-agosto	223	645	261	655	539	709	1
2019	263	645	278	655	539	709	1
•	280	645	284	655	539	709	1
Páginas	286	645	309	655	539	709	1
89-109	310	645	332	655	539	709	1
ISSN:	117	655	133	664	539	709	1
1390-1249	134	655	167	664	539	709	1
•	169	655	173	664	539	709	1
e-ISSN:	175	655	196	664	539	709	1
1390-8065	198	655	231	664	539	709	1
•	233	655	237	664	539	709	1
DOI:	239	655	252	664	539	709	1
http://dx.doi.org/10.17141/iconos.64.2019.3686	253	655	396	664	539	709	1
www.revistaiconos.ec	225	665	288	674	539	709	1
89	476	331	487	343	539	709	1
ÍCONOS	13	83	27	132	539	709	2
64	13	63	27	78	539	709	2
•	13	52	27	58	539	709	2
2019	13	16	27	47	539	709	2
María	248	57	267	66	539	709	2
Moreno	270	57	297	66	539	709	2
Parra	299	57	316	66	539	709	2
Descritores:	96	208	137	220	539	709	2
racismo	140	208	169	220	539	709	2
ambiental;	173	208	212	220	539	709	2
Esmeraldas;	215	208	260	220	539	709	2
mineração;	263	208	304	220	539	709	2
palma	308	208	330	220	539	709	2
africana;	334	208	365	220	539	709	2
morte	369	208	391	220	539	709	2
lenta;	394	208	415	220	539	709	2
território	418	208	452	220	539	709	2
an-	456	208	468	220	539	709	2
cestral	96	220	120	232	539	709	2
afro-equatoriano.	122	220	187	232	539	709	2
Introducción	96	260	164	273	539	709	2
90	51	331	62	343	539	709	2
Empezando	96	288	150	302	539	709	2
con	153	288	170	302	539	709	2
el	173	288	181	302	539	709	2
conflicto	185	288	224	302	539	709	2
entre	228	288	251	302	539	709	2
una	254	288	271	302	539	709	2
comunidad	275	288	326	302	539	709	2
afroecuatoriana	330	288	399	302	539	709	2
de	403	288	414	302	539	709	2
Esmeraldas	417	288	468	302	539	709	2
y	96	302	101	316	539	709	2
una	104	302	121	316	539	709	2
empresa	124	302	161	316	539	709	2
palmicultora,	164	302	225	316	539	709	2
este	228	302	244	316	539	709	2
trabajo	247	302	279	316	539	709	2
explora	282	302	315	316	539	709	2
formas	318	302	349	316	539	709	2
de	352	302	362	316	539	709	2
racismo	365	302	400	316	539	709	2
ambiental	403	302	448	316	539	709	2
que	451	302	468	316	539	709	2
afectan	96	316	128	330	539	709	2
a	133	316	138	330	539	709	2
las	143	316	154	330	539	709	2
poblaciones	159	316	212	330	539	709	2
y	217	316	222	330	539	709	2
territorios	227	316	272	330	539	709	2
del	277	316	290	330	539	709	2
norte	295	316	319	330	539	709	2
de	324	316	335	330	539	709	2
la	339	316	347	330	539	709	2
provincia	352	316	394	330	539	709	2
de	399	316	409	330	539	709	2
Esmeraldas,	414	316	468	330	539	709	2
Ecuador.	96	330	136	344	539	709	2
Específicamente	140	330	212	344	539	709	2
se	215	330	224	344	539	709	2
analiza	227	330	258	344	539	709	2
el	261	330	268	344	539	709	2
caso	271	330	290	344	539	709	2
de	293	330	304	344	539	709	2
la	307	330	315	344	539	709	2
comunidad	318	330	369	344	539	709	2
de	372	330	383	344	539	709	2
Wimbí,	386	330	421	344	539	709	2
parroquia	424	330	468	344	539	709	2
perteneciente	96	344	157	358	539	709	2
al	161	344	168	358	539	709	2
cantón	172	344	203	358	539	709	2
San	207	344	223	358	539	709	2
Lorenzo,	227	344	267	358	539	709	2
en	271	344	281	358	539	709	2
relación	285	344	321	358	539	709	2
con	324	344	341	358	539	709	2
el	345	344	352	358	539	709	2
conflicto	356	344	396	358	539	709	2
con	399	344	416	358	539	709	2
la	420	344	427	358	539	709	2
empresa	431	344	468	358	539	709	2
palmicultora	96	358	154	372	539	709	2
Energy	157	358	189	372	539	709	2
&	192	358	201	372	539	709	2
Palma.	204	358	234	372	539	709	2
El	237	358	247	372	539	709	2
objetivo	250	358	286	372	539	709	2
es	289	358	298	372	539	709	2
demostrar	301	358	346	372	539	709	2
que	349	358	366	372	539	709	2
la	369	358	376	372	539	709	2
desposesión	379	358	432	372	539	709	2
territo-	435	358	468	372	539	709	2
rial	96	372	111	386	539	709	2
vinculada	115	372	158	386	539	709	2
con	162	372	178	386	539	709	2
la	182	372	190	386	539	709	2
actividad	194	372	234	386	539	709	2
extractivista	238	372	292	386	539	709	2
tiene	296	372	318	386	539	709	2
que	322	372	338	386	539	709	2
ser	342	372	354	386	539	709	2
entendida	358	372	403	386	539	709	2
no	407	372	419	386	539	709	2
solamente	422	372	468	386	539	709	2
en	96	386	107	400	539	709	2
relación	111	386	146	400	539	709	2
con	150	386	166	400	539	709	2
la	170	386	177	400	539	709	2
pérdida	181	386	215	400	539	709	2
directa	218	386	249	400	539	709	2
de	252	386	263	400	539	709	2
territorio	266	386	307	400	539	709	2
que	311	386	327	400	539	709	2
afecta	331	386	356	400	539	709	2
a	360	386	365	400	539	709	2
las	368	386	379	400	539	709	2
comunidades	383	386	443	400	539	709	2
afro-	446	386	468	400	539	709	2
ecuatorianas	96	400	152	414	539	709	2
de	157	400	167	414	539	709	2
Esmeraldas,	172	400	225	414	539	709	2
sino	230	400	248	414	539	709	2
que	253	400	269	414	539	709	2
es	274	400	282	414	539	709	2
necesario,	287	400	331	414	539	709	2
conjuntamente,	335	400	407	414	539	709	2
entender	411	400	451	414	539	709	2
los	455	400	468	414	539	709	2
procesos	96	414	135	428	539	709	2
que	139	414	155	428	539	709	2
ocurren	159	414	194	428	539	709	2
en	198	414	208	428	539	709	2
territorio	213	414	252	428	539	709	2
–como	256	414	287	428	539	709	2
lo	291	414	300	428	539	709	2
propone	304	414	342	428	539	709	2
Zaragocín	346	414	392	428	539	709	2
(2018)	396	414	427	428	539	709	2
desde	431	414	456	428	539	709	2
la	460	414	468	428	539	709	2
geografía	96	428	137	442	539	709	2
crítica–	140	428	174	442	539	709	2
y	177	428	182	442	539	709	2
prestar	185	428	216	442	539	709	2
atención	219	428	258	442	539	709	2
a	261	428	266	442	539	709	2
la	269	428	276	442	539	709	2
degradación	280	428	334	442	539	709	2
ambiental	338	428	383	442	539	709	2
directamente	386	428	445	442	539	709	2
rela-	448	428	468	442	539	709	2
cionada	96	442	131	456	539	709	2
con	135	442	151	456	539	709	2
los	155	442	167	456	539	709	2
proyectos	171	442	214	456	539	709	2
extractivistas	217	442	275	456	539	709	2
que	278	442	295	456	539	709	2
afectan	298	442	330	456	539	709	2
a	334	442	338	456	539	709	2
las	342	442	353	456	539	709	2
poblaciones	357	442	410	456	539	709	2
que	414	442	430	456	539	709	2
habitan	433	442	468	456	539	709	2
dichos	96	456	126	470	539	709	2
territorios.	129	456	177	470	539	709	2
Sin	181	456	196	470	539	709	2
ninguna	199	456	237	470	539	709	2
duda,	241	456	266	470	539	709	2
los	270	456	282	470	539	709	2
pueblos	286	456	321	470	539	709	2
afroecuatorianos	325	456	399	470	539	709	2
de	403	456	413	470	539	709	2
Esmeraldas	417	456	468	470	539	709	2
se	96	470	105	484	539	709	2
enfrentan	107	470	151	484	539	709	2
con	154	470	170	484	539	709	2
un	173	470	185	484	539	709	2
proceso	187	470	222	484	539	709	2
de	224	470	235	484	539	709	2
cercamiento	238	470	293	484	539	709	2
y	295	470	301	484	539	709	2
su	303	470	313	484	539	709	2
territorio	316	470	357	484	539	709	2
está	360	470	376	484	539	709	2
disminuyendo	379	470	444	484	539	709	2
efec-	446	470	468	484	539	709	2
tivamente	96	484	141	498	539	709	2
en	145	484	155	498	539	709	2
extensión	159	484	202	498	539	709	2
ante	206	484	225	498	539	709	2
el	228	484	236	498	539	709	2
avance	240	484	270	498	539	709	2
de	273	484	284	498	539	709	2
proyectos	287	484	330	498	539	709	2
de	334	484	345	498	539	709	2
la	348	484	356	498	539	709	2
agroindustria	359	484	419	498	539	709	2
de	423	484	434	498	539	709	2
palma,	437	484	468	498	539	709	2
minería	96	498	131	512	539	709	2
aurífera	135	498	169	512	539	709	2
e	173	498	178	512	539	709	2
industria	181	498	222	512	539	709	2
maderera.	225	498	270	512	539	709	2
Pero	274	498	294	512	539	709	2
al	297	498	305	512	539	709	2
mismo	309	498	340	512	539	709	2
tiempo,	343	498	378	512	539	709	2
existen	382	498	413	512	539	709	2
efectos	417	498	448	512	539	709	2
que	451	498	468	512	539	709	2
afrontan	96	512	135	526	539	709	2
las	139	512	151	526	539	709	2
poblaciones	155	512	208	526	539	709	2
que	212	512	229	526	539	709	2
resisten	233	512	267	526	539	709	2
en	271	512	282	526	539	709	2
territorio	286	512	327	526	539	709	2
y	332	512	337	526	539	709	2
que,	341	512	360	526	539	709	2
al	365	512	372	526	539	709	2
hacerlo,	377	512	412	526	539	709	2
experimen-	417	512	468	526	539	709	2
tan	96	526	111	540	539	709	2
sufrimiento	115	526	167	540	539	709	2
ambiental,	171	526	219	540	539	709	2
lo	223	526	231	540	539	709	2
que	235	526	252	540	539	709	2
afecta	256	526	281	540	539	709	2
su	285	526	295	540	539	709	2
bienestar.	299	526	342	540	539	709	2
La	346	526	357	540	539	709	2
conjunción	361	526	412	540	539	709	2
del	416	526	429	540	539	709	2
despojo	433	526	468	540	539	709	2
territorial,	96	540	143	554	539	709	2
la	146	540	154	554	539	709	2
contaminación	158	540	225	554	539	709	2
ambiental,	229	540	277	554	539	709	2
la	281	540	288	554	539	709	2
violencia	292	540	332	554	539	709	2
y	336	540	341	554	539	709	2
la	344	540	352	554	539	709	2
acciones	356	540	393	554	539	709	2
y	397	540	402	554	539	709	2
omisiones	406	540	451	554	539	709	2
del	454	540	468	554	539	709	2
Estado	96	554	127	568	539	709	2
apuntan	131	554	168	568	539	709	2
a	172	554	177	568	539	709	2
procesos	181	554	219	568	539	709	2
de	223	554	233	568	539	709	2
muerte	237	554	269	568	539	709	2
lenta	273	554	295	568	539	709	2
y	299	554	304	568	539	709	2
a	308	554	313	568	539	709	2
un	317	554	329	568	539	709	2
Estado	332	554	363	568	539	709	2
que	367	554	383	568	539	709	2
“deja	387	554	410	568	539	709	2
morir”	414	554	444	568	539	709	2
a	448	554	452	568	539	709	2
las	456	554	468	568	539	709	2
poblaciones	96	568	150	582	539	709	2
afrodescendientes	153	568	232	582	539	709	2
e	236	568	240	582	539	709	2
indígenas.	243	568	289	582	539	709	2
Este	111	582	129	596	539	709	2
artículo	132	582	166	596	539	709	2
se	170	582	178	596	539	709	2
basa	181	582	200	596	539	709	2
en	204	582	214	596	539	709	2
una	218	582	234	596	539	709	2
investigación	238	582	295	596	539	709	2
cualitativa	299	582	344	596	539	709	2
con	347	582	363	596	539	709	2
elementos	367	582	411	596	539	709	2
etnográficos	415	582	468	596	539	709	2
que	96	596	113	610	539	709	2
tuvo	117	596	137	610	539	709	2
lugar	141	596	163	610	539	709	2
entre	167	596	190	610	539	709	2
octubre	194	596	227	610	539	709	2
y	231	596	236	610	539	709	2
diciembre	241	596	285	610	539	709	2
de	289	596	299	610	539	709	2
2017.	303	596	329	610	539	709	2
El	333	596	343	610	539	709	2
trabajo	347	596	378	610	539	709	2
incluyó	382	596	415	610	539	709	2
entrevistas,	419	596	468	610	539	709	2
conversaciones,	96	610	165	624	539	709	2
visitas	167	610	194	624	539	709	2
de	196	610	207	624	539	709	2
campo	209	610	239	624	539	709	2
y	242	610	247	624	539	709	2
observaciones	249	610	310	624	539	709	2
en	312	610	323	624	539	709	2
Wimbí,	326	610	360	624	539	709	2
la	363	610	370	624	539	709	2
ciudad	373	610	403	624	539	709	2
de	405	610	416	624	539	709	2
Esmeraldas	418	610	468	624	539	709	2
y	96	624	101	638	539	709	2
Quito,	104	624	134	638	539	709	2
con	137	624	153	638	539	709	2
líderes	156	624	184	638	539	709	2
y	187	624	192	638	539	709	2
miembros	195	624	239	638	539	709	2
de	242	624	252	638	539	709	2
la	255	624	263	638	539	709	2
comunidad,	265	624	319	638	539	709	2
investigadores	322	624	383	638	539	709	2
y	386	624	391	638	539	709	2
académicos	394	624	444	638	539	709	2
de	447	624	457	638	539	709	2
la	460	624	468	638	539	709	2
Páginas	96	662	119	671	539	709	2
89-109	121	662	143	671	539	709	2
ISSN:	354	662	369	671	539	709	2
1390-1249	371	662	404	671	539	709	2
•	406	662	410	671	539	709	2
e-ISSN:	412	662	433	671	539	709	2
1390-8065	435	662	468	671	539	709	2
ÍCONOS	511	83	525	132	539	709	3
64	511	63	525	78	539	709	3
•	511	52	525	58	539	709	3
2019	511	16	525	47	539	709	3
Racismo	96	57	123	66	539	709	3
ambiental:	126	57	161	66	539	709	3
muerte	163	57	187	66	539	709	3
lenta	189	57	206	66	539	709	3
y	208	57	211	66	539	709	3
despojo	213	57	239	66	539	709	3
de	241	57	250	66	539	709	3
territorio	252	57	281	66	539	709	3
ancestral	283	57	313	66	539	709	3
afroecuatoriano	315	57	368	66	539	709	3
en	370	57	378	66	539	709	3
Esmeraldas	380	57	417	66	539	709	3
Pontificia	71	77	113	92	539	709	3
Universidad	115	77	169	92	539	709	3
Católica	171	77	208	92	539	709	3
del	210	77	223	92	539	709	3
Ecuador	226	77	263	92	539	709	3
Sede	265	77	285	92	539	709	3
Esmeraldas	288	77	337	92	539	709	3
(PUCE-SE),	340	77	395	92	539	709	3
miembros	398	77	442	92	539	709	3
de	71	91	81	106	539	709	3
la	84	91	92	106	539	709	3
Pastoral	95	91	130	106	539	709	3
Social	133	91	159	106	539	709	3
y	162	91	167	106	539	709	3
el	171	91	178	106	539	709	3
Vicariato	181	91	221	106	539	709	3
de	225	91	235	106	539	709	3
Esmeraldas,	238	91	291	106	539	709	3
peritos	294	91	324	106	539	709	3
y	327	91	332	106	539	709	3
otros	335	91	357	106	539	709	3
aliados	361	91	391	106	539	709	3
de	394	91	404	106	539	709	3
la	408	91	415	106	539	709	3
lucha	418	91	442	106	539	709	3
de	71	105	81	120	539	709	3
las	84	105	95	120	539	709	3
comunidades	98	105	157	120	539	709	3
de	160	105	170	120	539	709	3
Esmeraldas.	173	105	226	120	539	709	3
Conflictos	71	147	124	160	539	709	3
ambientales	127	147	192	160	539	709	3
en	195	147	209	160	539	709	3
territorios	212	147	266	160	539	709	3
afroecuatorianos:	269	147	364	160	539	709	3
las	71	161	85	174	539	709	3
luchas	88	161	121	174	539	709	3
de	125	161	138	174	539	709	3
David	141	161	172	174	539	709	3
contra	175	161	210	174	539	709	3
Goliat	213	161	245	174	539	709	3
1	245	162	249	169	539	709	3
Los	71	189	87	204	539	709	3
procesos	91	189	128	204	539	709	3
que	132	189	149	204	539	709	3
afectan	153	189	184	204	539	709	3
a	189	189	193	204	539	709	3
comunidades	198	189	256	204	539	709	3
del	261	189	274	204	539	709	3
norte	278	189	302	204	539	709	3
de	306	189	316	204	539	709	3
la	321	189	328	204	539	709	3
provincia	333	189	374	204	539	709	3
de	378	189	388	204	539	709	3
Esmeraldas	393	189	442	204	539	709	3
ejemplifican	71	203	125	218	539	709	3
los	129	203	141	218	539	709	3
mecanismos	144	203	198	218	539	709	3
en	202	203	213	218	539	709	3
que	216	203	232	218	539	709	3
el	236	203	243	218	539	709	3
racismo	247	203	282	218	539	709	3
ambiental	285	203	329	218	539	709	3
funciona	333	203	372	218	539	709	3
en	376	203	386	218	539	709	3
íntima	390	203	419	218	539	709	3
rela-	423	203	442	218	539	709	3
ción	71	217	90	232	539	709	3
con	93	217	109	232	539	709	3
la	113	217	120	232	539	709	3
acumulación	123	217	180	232	539	709	3
capitalista.	183	217	230	232	539	709	3
En	233	217	246	232	539	709	3
lugar	249	217	271	232	539	709	3
de	274	217	285	232	539	709	3
restringir	288	217	328	232	539	709	3
la	331	217	339	232	539	709	3
comprensión	342	217	399	232	539	709	3
del	402	217	416	232	539	709	3
racis-	419	217	442	232	539	709	3
mo	71	231	86	246	539	709	3
al	88	231	96	246	539	709	3
nivel	98	231	120	246	539	709	3
de	122	231	133	246	539	709	3
las	135	231	146	246	539	709	3
relaciones	149	231	192	246	539	709	3
interpersonales,	195	231	264	246	539	709	3
desplazo	267	231	304	246	539	709	3
el	306	231	314	246	539	709	3
énfasis	316	231	345	246	539	709	3
hacia	348	231	371	246	539	709	3
las	373	231	385	246	539	709	3
dimensiones	387	231	442	246	539	709	3
estructurales	71	245	126	260	539	709	3
del	129	245	142	260	539	709	3
mismo.	145	245	178	260	539	709	3
El	181	245	190	260	539	709	3
concepto	193	245	234	260	539	709	3
de	237	245	247	260	539	709	3
racismo	250	245	284	260	539	709	3
ambiental	287	245	331	260	539	709	3
fue	334	245	348	260	539	709	3
acuñado	351	245	388	260	539	709	3
en	391	245	401	260	539	709	3
el	404	245	412	260	539	709	3
marco	415	245	442	260	539	709	3
de	71	259	81	274	539	709	3
luchas	86	259	113	274	539	709	3
por	118	259	133	274	539	709	3
la	137	259	145	274	539	709	3
justicia	149	259	180	274	539	709	3
ambiental	185	259	229	274	539	709	3
durante	233	259	267	274	539	709	3
la	272	259	279	274	539	709	3
década	283	259	314	274	539	709	3
de	318	259	328	274	539	709	3
1980	333	259	356	274	539	709	3
en	360	259	371	274	539	709	3
relación	375	259	410	274	539	709	3
con	414	259	430	274	539	709	3
la	435	259	442	274	539	709	3
desigual	71	273	106	288	539	709	3
exposición	109	273	156	288	539	709	3
a	159	273	163	288	539	709	3
riesgos	166	273	195	288	539	709	3
ambientales	198	273	250	288	539	709	3
y	253	273	258	288	539	709	3
sus	261	273	274	288	539	709	3
impactos,	277	273	320	288	539	709	3
que	322	273	338	288	539	709	3
afectaba	341	273	377	288	539	709	3
de	379	273	390	288	539	709	3
manera	393	273	425	288	539	709	3
ne-	428	273	442	288	539	709	3
gativa	71	287	97	302	539	709	3
a	100	287	104	302	539	709	3
comunidades	107	287	166	302	539	709	3
de	169	287	179	302	539	709	3
color	182	287	204	302	539	709	3
en	207	287	218	302	539	709	3
Estados	221	287	254	302	539	709	3
Unidos	257	287	290	302	539	709	3
(Bullard	292	287	329	302	539	709	3
1993;	331	287	357	302	539	709	3
White	360	287	388	302	539	709	3
1998).	391	287	420	302	539	709	3
Para	423	287	442	302	539	709	3
Chavis,	71	301	104	316	539	709	3
el	107	301	114	316	539	709	3
racismo	117	301	151	316	539	709	3
ambiental	154	301	198	316	539	709	3
consiste	201	301	236	316	539	709	3
en:	239	301	252	316	539	709	3
discriminación	85	333	147	347	539	709	3
racial	149	333	171	347	539	709	3
en	173	333	183	347	539	709	3
el	186	333	193	347	539	709	3
diseño	195	333	222	347	539	709	3
de	224	333	234	347	539	709	3
políticas	236	333	271	347	539	709	3
y	273	333	278	347	539	709	3
la	280	333	287	347	539	709	3
aplicación	290	333	331	347	539	709	3
de	334	333	344	347	539	709	3
regulaciones	346	333	397	347	539	709	3
y	399	333	404	347	539	709	3
leyes,	406	333	428	347	539	709	3
la	85	346	92	359	539	709	3
focalización	95	346	141	359	539	709	3
deliberada	144	346	184	359	539	709	3
para	187	346	204	359	539	709	3
depósitos	207	346	244	359	539	709	3
de	247	346	256	359	539	709	3
desechos	259	346	293	359	539	709	3
tóxicos	296	346	323	359	539	709	3
en	326	346	336	359	539	709	3
comunidades	339	346	391	359	539	709	3
de	394	346	403	359	539	709	3
color,	406	346	428	359	539	709	3
la	85	359	92	372	539	709	3
autorización	94	359	143	372	539	709	3
oficial	145	359	168	372	539	709	3
de	171	359	180	372	539	709	3
la	182	359	189	372	539	709	3
presencia	191	359	227	372	539	709	3
de	229	359	239	372	539	709	3
venenos	241	359	272	372	539	709	3
que	274	359	289	372	539	709	3
atentan	291	359	321	372	539	709	3
contra	323	359	348	372	539	709	3
la	350	359	357	372	539	709	3
vida	359	359	375	372	539	709	3
y	377	359	382	372	539	709	3
substancias	384	359	428	372	539	709	3
contaminantes	85	372	143	385	539	709	3
en	145	372	155	385	539	709	3
las	157	372	167	385	539	709	3
comunidades	169	372	221	385	539	709	3
de	223	372	232	385	539	709	3
color,	234	372	256	385	539	709	3
y	258	372	263	385	539	709	3
la	265	372	272	385	539	709	3
historia	274	372	303	385	539	709	3
de	305	372	314	385	539	709	3
excluir	316	372	343	385	539	709	3
a	345	372	349	385	539	709	3
la	351	372	358	385	539	709	3
gente	359	372	381	385	539	709	3
de	383	372	392	385	539	709	3
color	394	372	414	385	539	709	3
del	416	372	428	385	539	709	3
liderazgo	85	385	120	398	539	709	3
del	123	385	135	398	539	709	3
movimiento	137	385	186	398	539	709	3
ambiental	188	385	227	398	539	709	3
(Chavis	230	385	260	398	539	709	3
en	263	385	272	398	539	709	3
Holifield	275	385	310	398	539	709	3
2001,	312	385	336	398	539	709	3
83).	338	385	354	398	539	709	3
2	354	386	357	393	539	709	3
Esta	71	411	89	426	539	709	3
definición	93	411	136	426	539	709	3
apunta	140	411	170	426	539	709	3
al	173	411	181	426	539	709	3
papel	184	411	207	426	539	709	3
del	211	411	224	426	539	709	3
Estado	228	411	257	426	539	709	3
y	261	411	266	426	539	709	3
sus	269	411	282	426	539	709	3
instituciones	286	411	340	426	539	709	3
–que	344	411	365	426	539	709	3
son	369	411	384	426	539	709	3
partícipes	388	411	429	426	539	709	3
ya	433	411	442	426	539	709	3
sea	71	425	84	440	539	709	3
de	87	425	97	440	539	709	3
manera	100	425	133	440	539	709	3
activa	136	425	161	440	539	709	3
o	164	425	170	440	539	709	3
por	173	425	188	440	539	709	3
negligencia–	191	425	245	440	539	709	3
en	248	425	259	440	539	709	3
los	262	425	274	440	539	709	3
procesos	277	425	314	440	539	709	3
de	317	425	327	440	539	709	3
racismo	331	425	364	440	539	709	3
ambiental.	368	425	414	440	539	709	3
En	417	425	429	440	539	709	3
su	433	425	442	440	539	709	3
análisis	71	439	102	454	539	709	3
sobre	105	439	128	454	539	709	3
las	131	439	142	454	539	709	3
formas	145	439	174	454	539	709	3
de	177	439	188	454	539	709	3
poder	191	439	216	454	539	709	3
que	219	439	235	454	539	709	3
se	238	439	246	454	539	709	3
desplegaron	249	439	301	454	539	709	3
en	304	439	314	454	539	709	3
las	317	439	328	454	539	709	3
colonias,	331	439	369	454	539	709	3
Achile	372	439	400	454	539	709	3
Mbembe	403	439	442	454	539	709	3
propone	71	453	107	468	539	709	3
el	110	453	117	468	539	709	3
concepto	119	453	159	468	539	709	3
de	161	453	171	468	539	709	3
necropolítica.	174	453	233	468	539	709	3
Mbembe	235	453	275	468	539	709	3
sostiene	277	453	311	468	539	709	3
que	313	453	329	468	539	709	3
en	331	453	342	468	539	709	3
el	344	453	351	468	539	709	3
contexto	354	453	391	468	539	709	3
colonial	394	453	428	468	539	709	3
“la	430	453	442	468	539	709	3
soberanía	71	467	112	482	539	709	3
significa	114	467	149	482	539	709	3
la	151	467	159	482	539	709	3
capacidad	161	467	203	482	539	709	3
de	206	467	216	482	539	709	3
definir	218	467	247	482	539	709	3
quién	249	467	274	482	539	709	3
importa	276	467	310	482	539	709	3
y	313	467	318	482	539	709	3
quién	320	467	345	482	539	709	3
no,	347	467	361	482	539	709	3
quién	363	467	388	482	539	709	3
es	390	467	398	482	539	709	3
desechable	400	467	442	482	539	709	3
y	71	481	76	496	539	709	3
quién	79	481	104	496	539	709	3
no”	107	481	123	496	539	709	3
(2003,	126	481	155	496	539	709	3
27),	158	481	176	496	539	709	3
donde	179	481	206	496	539	709	3
la	210	481	217	496	539	709	3
función	220	481	254	496	539	709	3
del	257	481	270	496	539	709	3
racismo	274	481	307	496	539	709	3
es	311	481	319	496	539	709	3
regular	322	481	352	496	539	709	3
la	355	481	362	496	539	709	3
distribución	366	481	418	496	539	709	3
de	421	481	432	496	539	709	3
la	435	481	442	496	539	709	3
muerte	71	495	102	510	539	709	3
y	105	495	110	510	539	709	3
hacer	112	495	135	510	539	709	3
posibles	138	495	172	510	539	709	3
las	175	495	186	510	539	709	3
funciones	189	495	231	510	539	709	3
homicidas	233	495	278	510	539	709	3
del	281	495	294	510	539	709	3
Estado	296	495	326	510	539	709	3
(2003,	329	495	358	510	539	709	3
17).	360	495	378	510	539	709	3
El	381	495	390	510	539	709	3
necropoder	393	495	442	510	539	709	3
se	71	509	79	524	539	709	3
puede	83	509	109	524	539	709	3
manifestar	113	509	158	524	539	709	3
de	162	509	172	524	539	709	3
múltiples	176	509	216	524	539	709	3
formas,	220	509	253	524	539	709	3
tanto	257	509	279	524	539	709	3
por	283	509	298	524	539	709	3
medio	302	509	330	524	539	709	3
del	334	509	347	524	539	709	3
terror	350	509	375	524	539	709	3
de	379	509	389	524	539	709	3
las	393	509	404	524	539	709	3
muertes	408	509	442	524	539	709	3
directas	71	523	104	538	539	709	3
como	106	523	131	538	539	709	3
de	133	523	144	538	539	709	3
otras	146	523	167	538	539	709	3
formas	170	523	199	538	539	709	3
de	202	523	212	538	539	709	3
dar	215	523	229	538	539	709	3
muerte	232	523	263	538	539	709	3
más	265	523	282	538	539	709	3
“benevolentes”	285	523	349	538	539	709	3
(2003,	352	523	381	538	539	709	3
22).	383	523	401	538	539	709	3
Es	85	537	95	552	539	709	3
imprescindible	100	537	165	552	539	709	3
también	169	537	206	552	539	709	3
anotar	210	537	239	552	539	709	3
los	243	537	255	552	539	709	3
procesos	259	537	297	552	539	709	3
históricos	301	537	343	552	539	709	3
de	348	537	358	552	539	709	3
desigualdad	362	537	414	552	539	709	3
racial	419	537	442	552	539	709	3
en	71	551	81	566	539	709	3
su	86	551	96	566	539	709	3
relación	100	551	135	566	539	709	3
con	140	551	156	566	539	709	3
el	160	551	168	566	539	709	3
capital,	172	551	204	566	539	709	3
puesto	209	551	238	566	539	709	3
que	242	551	258	566	539	709	3
los	263	551	275	566	539	709	3
procesos	280	551	317	566	539	709	3
de	321	551	332	566	539	709	3
devaluación	336	551	389	566	539	709	3
de	393	551	404	566	539	709	3
cuerpos	408	551	442	566	539	709	3
no	71	565	82	580	539	709	3
blancos	86	565	119	580	539	709	3
son	122	565	138	580	539	709	3
una	141	565	157	580	539	709	3
parte	161	565	183	580	539	709	3
estructurante	186	565	245	580	539	709	3
de	248	565	258	580	539	709	3
la	262	565	269	580	539	709	3
lógica	272	565	298	580	539	709	3
capitalista.	302	565	348	580	539	709	3
Laura	352	565	377	580	539	709	3
Pulido	380	565	409	580	539	709	3
(2017,	413	565	442	580	539	709	3
527-528)	71	579	113	594	539	709	3
sostiene	116	579	150	594	539	709	3
que	153	579	169	594	539	709	3
la	172	579	180	594	539	709	3
diferencia	183	579	226	594	539	709	3
entre	229	579	251	594	539	709	3
humanos	254	579	295	594	539	709	3
es	298	579	306	594	539	709	3
esencial	309	579	343	594	539	709	3
para	346	579	365	594	539	709	3
la	368	579	375	594	539	709	3
producción	378	579	429	594	539	709	3
de	432	579	442	594	539	709	3
valor	71	593	93	608	539	709	3
diferencial.	96	593	145	608	539	709	3
Pulido	149	593	178	608	539	709	3
demuestra	182	593	227	608	539	709	3
que	231	593	247	608	539	709	3
el	251	593	258	608	539	709	3
capitalismo	262	593	312	608	539	709	3
solo	316	593	333	608	539	709	3
puede	337	593	364	608	539	709	3
acumular	367	593	409	608	539	709	3
al	412	593	420	608	539	709	3
pro-	423	593	442	608	539	709	3
1	71	620	74	629	539	709	3
El	85	620	91	629	539	709	3
título	93	620	107	629	539	709	3
de	109	620	115	629	539	709	3
esta	117	620	127	629	539	709	3
sección	129	620	148	629	539	709	3
está	150	620	160	629	539	709	3
inspirado	162	620	187	629	539	709	3
en	189	620	195	629	539	709	3
el	197	620	202	629	539	709	3
reportaje	203	620	227	629	539	709	3
de	229	620	235	629	539	709	3
Susana	237	620	255	629	539	709	3
Morán	257	620	276	629	539	709	3
(2017).	277	620	298	629	539	709	3
2	71	631	74	640	539	709	3
Todas	85	631	101	640	539	709	3
las	103	631	109	640	539	709	3
traducciones	111	631	145	640	539	709	3
de	147	631	153	640	539	709	3
los	155	631	162	640	539	709	3
originales	164	631	190	640	539	709	3
en	192	631	198	640	539	709	3
inglés	200	631	215	640	539	709	3
son	217	631	226	640	539	709	3
de	228	631	234	640	539	709	3
la	236	631	241	640	539	709	3
autora.	242	631	261	640	539	709	3
ISSN:	71	662	86	671	539	709	3
1390-1249	88	662	121	671	539	709	3
•	123	662	127	671	539	709	3
e-ISSN:	129	662	150	671	539	709	3
1390-8065	151	662	184	671	539	709	3
Páginas	396	662	419	671	539	709	3
89-109	421	662	442	671	539	709	3
91	476	331	487	343	539	709	3
ÍCONOS	13	83	27	132	539	709	4
64	13	63	27	78	539	709	4
•	13	52	27	58	539	709	4
2019	13	16	27	47	539	709	4
María	248	57	267	66	539	709	4
Moreno	270	57	297	66	539	709	4
Parra	299	57	316	66	539	709	4
92	51	331	62	343	539	709	4
ducir	96	77	119	92	539	709	4
y	123	77	128	92	539	709	4
moverse	132	77	168	92	539	709	4
mediante	172	77	213	92	539	709	4
relaciones	217	77	260	92	539	709	4
de	264	77	274	92	539	709	4
severa	278	77	304	92	539	709	4
desigualdad	308	77	360	92	539	709	4
entre	364	77	386	92	539	709	4
grupos	390	77	420	92	539	709	4
humanos.	424	77	468	92	539	709	4
Los	96	91	112	106	539	709	4
polos	116	91	139	106	539	709	4
de	143	91	153	106	539	709	4
acumulación	157	91	214	106	539	709	4
–capitalistas	218	91	271	106	539	709	4
con	275	91	291	106	539	709	4
los	295	91	307	106	539	709	4
medios	310	91	342	106	539	709	4
de	346	91	356	106	539	709	4
producción/trabajadores	360	91	468	106	539	709	4
sin	96	105	109	120	539	709	4
los	113	105	125	120	539	709	4
medios	129	105	161	120	539	709	4
de	165	105	175	120	539	709	4
subsistencia,	179	105	234	120	539	709	4
acredor/deudor,	238	105	309	120	539	709	4
conquistadores	312	105	379	120	539	709	4
de	383	105	393	120	539	709	4
tierras	397	105	424	120	539	709	4
converti-	428	105	468	120	539	709	4
das	96	119	111	134	539	709	4
en	114	119	124	134	539	709	4
propiedades/los	128	119	197	134	539	709	4
desposeídos	200	119	252	134	539	709	4
y	255	119	260	134	539	709	4
desplazados–	263	119	320	134	539	709	4
requieren	324	119	365	134	539	709	4
de	368	119	379	134	539	709	4
la	382	119	389	134	539	709	4
pérdida	393	119	426	134	539	709	4
de	429	119	440	134	539	709	4
vidas,	443	119	468	134	539	709	4
desechabilidad	96	133	161	148	539	709	4
y	164	133	169	148	539	709	4
diferenciación	172	133	234	148	539	709	4
desigual	237	133	273	148	539	709	4
del	276	133	289	148	539	709	4
valor	292	133	314	148	539	709	4
humano.	317	133	357	148	539	709	4
El	359	133	369	148	539	709	4
racismo,	372	133	409	148	539	709	4
por	412	133	427	148	539	709	4
lo	430	133	439	148	539	709	4
tanto,	442	133	468	148	539	709	4
funciona	96	147	135	162	539	709	4
para	138	147	157	162	539	709	4
asegurar	160	147	196	162	539	709	4
las	199	147	210	162	539	709	4
desigualdades	213	147	273	162	539	709	4
que	276	147	292	162	539	709	4
el	295	147	302	162	539	709	4
capitalismo	305	147	355	162	539	709	4
requiere.	358	147	397	162	539	709	4
En	399	147	412	162	539	709	4
este	415	147	431	162	539	709	4
trabajo,	434	147	468	162	539	709	4
enmarco	96	161	135	176	539	709	4
la	137	161	145	176	539	709	4
noción	147	161	178	176	539	709	4
de	181	161	191	176	539	709	4
racismo	194	161	228	176	539	709	4
ambiental	231	161	275	176	539	709	4
en	277	161	288	176	539	709	4
sus	290	161	304	176	539	709	4
dimensiones	306	161	361	176	539	709	4
institucionales	364	161	428	176	539	709	4
y	430	161	435	176	539	709	4
estruc-	438	161	468	176	539	709	4
turales,	96	175	128	190	539	709	4
relacionadas	131	175	185	190	539	709	4
con	188	175	204	190	539	709	4
el	207	175	214	190	539	709	4
racismo	217	175	252	190	539	709	4
en	255	175	265	190	539	709	4
las	268	175	279	190	539	709	4
instituciones	282	175	338	190	539	709	4
del	341	175	354	190	539	709	4
Estado	357	175	387	190	539	709	4
y	390	175	395	190	539	709	4
en	398	175	409	190	539	709	4
el	412	175	419	190	539	709	4
sistema	422	175	454	190	539	709	4
de	457	175	468	190	539	709	4
acumulación	96	189	153	204	539	709	4
capitalista	156	189	200	204	539	709	4
que	203	189	219	204	539	709	4
dependen	223	189	266	204	539	709	4
de	269	189	279	204	539	709	4
la	283	189	290	204	539	709	4
devaluación	293	189	346	204	539	709	4
de	349	189	359	204	539	709	4
las	362	189	374	204	539	709	4
personas	377	189	415	204	539	709	4
no	418	189	429	204	539	709	4
blancas.	433	189	468	204	539	709	4
Este	96	203	115	218	539	709	4
marco	118	203	145	218	539	709	4
analítico	148	203	186	218	539	709	4
guía	189	203	208	218	539	709	4
las	210	203	222	218	539	709	4
discusiones	225	203	274	218	539	709	4
que	277	203	293	218	539	709	4
presento.	296	203	336	218	539	709	4
Comienzo	111	217	157	232	539	709	4
con	159	217	175	232	539	709	4
una	178	217	195	232	539	709	4
visión	197	217	223	232	539	709	4
del	226	217	239	232	539	709	4
conflicto	242	217	281	232	539	709	4
entre	283	217	306	232	539	709	4
la	308	217	316	232	539	709	4
comunidad	318	217	369	232	539	709	4
de	371	217	382	232	539	709	4
Wimbí	384	217	416	232	539	709	4
y	419	217	424	232	539	709	4
la	426	217	434	232	539	709	4
empre-	436	217	468	232	539	709	4
sa	96	231	105	246	539	709	4
palmicultora	107	231	163	246	539	709	4
Energy	166	231	197	246	539	709	4
&	199	231	209	246	539	709	4
Palma	211	231	238	246	539	709	4
por	240	231	256	246	539	709	4
1200	258	231	281	246	539	709	4
hectáreas	283	231	323	246	539	709	4
de	326	231	336	246	539	709	4
territorio.	339	231	381	246	539	709	4
3	381	232	385	240	539	709	4
El	387	231	396	246	539	709	4
caso	399	231	417	246	539	709	4
se	420	231	428	246	539	709	4
enmarca	430	231	468	246	539	709	4
en	96	245	107	260	539	709	4
un	110	245	122	260	539	709	4
contexto	125	245	164	260	539	709	4
más	167	245	184	260	539	709	4
amplio	187	245	218	260	539	709	4
de	221	245	232	260	539	709	4
afectaciones	235	245	288	260	539	709	4
sociales	291	245	323	260	539	709	4
y	326	245	332	260	539	709	4
ambientales	335	245	387	260	539	709	4
producidas	390	245	439	260	539	709	4
por	442	245	457	260	539	709	4
la	460	245	468	260	539	709	4
explotación	96	259	148	274	539	709	4
de	151	259	161	274	539	709	4
minería	164	259	198	274	539	709	4
aurífera,	201	259	238	274	539	709	4
agroindustria	241	259	300	274	539	709	4
de	303	259	313	274	539	709	4
palma	317	259	344	274	539	709	4
aceitera	347	259	380	274	539	709	4
y	383	259	388	274	539	709	4
extracción	391	259	437	274	539	709	4
made-	440	259	468	274	539	709	4
rera.	96	273	116	288	539	709	4
Wimbí	119	273	151	288	539	709	4
es	154	273	162	288	539	709	4
una	165	273	182	288	539	709	4
parroquia	185	273	227	288	539	709	4
rural	231	273	252	288	539	709	4
(el	255	273	266	288	539	709	4
nombre	269	273	304	288	539	709	4
oficial	307	273	333	288	539	709	4
es	336	273	345	288	539	709	4
Parroquia	348	273	391	288	539	709	4
5	394	273	399	288	539	709	4
de	402	273	413	288	539	709	4
Junio)	416	273	444	288	539	709	4
en	447	273	457	288	539	709	4
el	460	273	468	288	539	709	4
cantón	96	287	127	302	539	709	4
San	129	287	145	302	539	709	4
Lorenzo	148	287	184	302	539	709	4
de	186	287	197	302	539	709	4
la	199	287	207	302	539	709	4
provincia	209	287	250	302	539	709	4
de	252	287	263	302	539	709	4
Esmeraldas.	265	287	318	302	539	709	4
La	320	287	331	302	539	709	4
parroquia	333	287	376	302	539	709	4
tiene	379	287	400	302	539	709	4
416	403	287	420	302	539	709	4
habitantes	422	287	468	302	539	709	4
pertenecientes	96	301	159	316	539	709	4
al	163	301	171	316	539	709	4
pueblo	175	301	206	316	539	709	4
afroecuatoriano.	210	301	282	316	539	709	4
Parte	286	301	308	316	539	709	4
de	312	301	323	316	539	709	4
su	327	301	337	316	539	709	4
territorio	341	301	381	316	539	709	4
se	385	301	393	316	539	709	4
encuentra	398	301	441	316	539	709	4
en	445	301	456	316	539	709	4
la	460	301	468	316	539	709	4
Comuna	96	315	136	330	539	709	4
Río	138	315	154	330	539	709	4
Santiago	156	315	194	330	539	709	4
Cayapas	197	315	233	330	539	709	4
y	236	315	241	330	539	709	4
es,	243	315	254	330	539	709	4
por	256	315	272	330	539	709	4
lo	274	315	283	330	539	709	4
tanto,	285	315	311	330	539	709	4
territorio	313	315	354	330	539	709	4
comunal	356	315	395	330	539	709	4
inalienable;	397	315	448	330	539	709	4
otra	450	315	468	330	539	709	4
parte	96	329	119	344	539	709	4
se	122	329	130	344	539	709	4
encuentra	133	329	177	344	539	709	4
fuera	180	329	203	344	539	709	4
de	206	329	216	344	539	709	4
la	219	329	227	344	539	709	4
Comuna,	230	329	272	344	539	709	4
en	275	329	286	344	539	709	4
territorios	289	329	333	344	539	709	4
de	336	329	346	344	539	709	4
posesión	350	329	387	344	539	709	4
ancestral	391	329	429	344	539	709	4
sin	432	329	445	344	539	709	4
titu-	448	329	468	344	539	709	4
lación	96	343	123	358	539	709	4
en	126	343	136	358	539	709	4
donde	139	343	167	358	539	709	4
se	169	343	178	358	539	709	4
encuentran	180	343	230	358	539	709	4
los	233	343	245	358	539	709	4
terrenos	247	343	283	358	539	709	4
en	285	343	296	358	539	709	4
disputa	299	343	331	358	539	709	4
con	334	343	350	358	539	709	4
la	353	343	360	358	539	709	4
compañía	363	343	406	358	539	709	4
palmicultora.	409	343	468	358	539	709	4
El	111	357	120	372	539	709	4
conflicto	123	357	162	372	539	709	4
se	165	357	173	372	539	709	4
remonta	176	357	213	372	539	709	4
a	216	357	221	372	539	709	4
una	224	357	240	372	539	709	4
adjudicación	243	357	300	372	539	709	4
irregular	303	357	340	372	539	709	4
de	343	357	353	372	539	709	4
tierras	356	357	383	372	539	709	4
de	386	357	397	372	539	709	4
posesión	400	357	438	372	539	709	4
ances-	441	357	468	372	539	709	4
tral	96	371	111	386	539	709	4
(reconocidas	114	371	169	386	539	709	4
como	171	371	196	386	539	709	4
tales	199	371	218	386	539	709	4
desde	220	371	245	386	539	709	4
la	247	371	255	386	539	709	4
Constitución	257	371	316	386	539	709	4
de	318	371	328	386	539	709	4
1998)	331	371	357	386	539	709	4
a	360	371	364	386	539	709	4
un	367	371	379	386	539	709	4
comunero	381	371	426	386	539	709	4
de	428	371	439	386	539	709	4
Wim-	441	371	468	386	539	709	4
bí,	96	385	108	400	539	709	4
quien	112	385	137	400	539	709	4
vendió	140	385	170	400	539	709	4
las	174	385	185	400	539	709	4
mismas	189	385	222	400	539	709	4
a	225	385	230	400	539	709	4
un	234	385	245	400	539	709	4
inversionista	249	385	304	400	539	709	4
de	308	385	318	400	539	709	4
Quito.	322	385	352	400	539	709	4
Posteriormente	355	385	422	400	539	709	4
las	426	385	437	400	539	709	4
tierras	441	385	468	400	539	709	4
pasaron	96	399	131	414	539	709	4
rápidamente	133	399	189	414	539	709	4
a	191	399	196	414	539	709	4
manos	199	399	228	414	539	709	4
de	230	399	241	414	539	709	4
la	243	399	251	414	539	709	4
empresa	254	399	290	414	539	709	4
Energy	292	399	324	414	539	709	4
&	326	399	336	414	539	709	4
Palma,	338	399	368	414	539	709	4
que	371	399	387	414	539	709	4
actualmente	390	399	443	414	539	709	4
tiene	446	399	468	414	539	709	4
el	96	413	104	428	539	709	4
título	107	413	131	428	539	709	4
de	134	413	145	428	539	709	4
propiedad	148	413	193	428	539	709	4
de	196	413	206	428	539	709	4
las	209	413	220	428	539	709	4
1200	224	413	247	428	539	709	4
hectáreas	250	413	290	428	539	709	4
en	293	413	303	428	539	709	4
disputa.	306	413	342	428	539	709	4
Los	345	413	360	428	539	709	4
conflictos	363	413	406	428	539	709	4
se	409	413	417	428	539	709	4
iniciaron	421	413	460	428	539	709	4
a	463	413	468	428	539	709	4
poco	96	427	118	442	539	709	4
tiempo	121	427	152	442	539	709	4
de	155	427	166	442	539	709	4
la	169	427	176	442	539	709	4
adjudicación	179	427	235	442	539	709	4
y	238	427	243	442	539	709	4
venta	246	427	270	442	539	709	4
ilegal	273	427	296	442	539	709	4
de	299	427	309	442	539	709	4
las	312	427	323	442	539	709	4
tierras,	326	427	356	442	539	709	4
pues	359	427	379	442	539	709	4
los	382	427	394	442	539	709	4
wimbiseños	397	427	449	442	539	709	4
que	452	427	468	442	539	709	4
habían	96	441	126	456	539	709	4
utilizado	129	441	168	456	539	709	4
tradicionalmente	170	441	245	456	539	709	4
estos	248	441	269	456	539	709	4
territorios	272	441	316	456	539	709	4
siguieron	318	441	359	456	539	709	4
haciéndolo.	362	441	413	456	539	709	4
Ya	415	441	426	456	539	709	4
en	429	441	439	456	539	709	4
2015,	442	441	468	456	539	709	4
el	96	455	104	470	539	709	4
inversionista	106	455	162	470	539	709	4
quiteño	164	455	199	470	539	709	4
realizó	201	455	230	470	539	709	4
una	233	455	249	470	539	709	4
denuncia	252	455	292	470	539	709	4
para	295	455	314	470	539	709	4
que	317	455	333	470	539	709	4
se	335	455	344	470	539	709	4
procediera	346	455	392	470	539	709	4
al	395	455	402	470	539	709	4
desalojo	405	455	441	470	539	709	4
de	443	455	454	470	539	709	4
las	456	455	468	470	539	709	4
tierras,	96	469	126	484	539	709	4
pero	129	469	149	484	539	709	4
Wimbí	152	469	183	484	539	709	4
recurrió	186	469	221	484	539	709	4
a	224	469	229	484	539	709	4
una	231	469	248	484	539	709	4
acción	251	469	279	484	539	709	4
de	282	469	293	484	539	709	4
protección	295	469	342	484	539	709	4
que	345	469	362	484	539	709	4
lo	364	469	373	484	539	709	4
impidió.	376	469	414	484	539	709	4
En	111	483	123	498	539	709	4
2016,	126	483	152	498	539	709	4
la	154	483	162	498	539	709	4
empresa	164	483	200	498	539	709	4
Energy	203	483	234	498	539	709	4
&	237	483	246	498	539	709	4
Palma	249	483	276	498	539	709	4
interpuso	279	483	320	498	539	709	4
un	323	483	335	498	539	709	4
juicio	338	483	363	498	539	709	4
contra	365	483	393	498	539	709	4
cuatro	396	483	424	498	539	709	4
líderes	427	483	455	498	539	709	4
de	457	483	468	498	539	709	4
la	96	497	104	512	539	709	4
Junta	107	497	130	512	539	709	4
Parroquial	133	497	179	512	539	709	4
de	182	497	192	512	539	709	4
Wimbí	195	497	227	512	539	709	4
por	229	497	245	512	539	709	4
cargos	248	497	275	512	539	709	4
de	278	497	288	512	539	709	4
uso	291	497	306	512	539	709	4
ilegal	309	497	332	512	539	709	4
y	335	497	340	512	539	709	4
tráfico	343	497	371	512	539	709	4
de	374	497	385	512	539	709	4
tierra.	387	497	414	512	539	709	4
El	417	497	426	512	539	709	4
conflicto	429	497	468	512	539	709	4
escaló	96	511	122	526	539	709	4
de	125	511	135	526	539	709	4
nivel	137	511	158	526	539	709	4
cuando	161	511	193	526	539	709	4
en	195	511	206	526	539	709	4
noviembre	208	511	255	526	539	709	4
de	257	511	268	526	539	709	4
ese	270	511	283	526	539	709	4
año	285	511	301	526	539	709	4
se	304	511	312	526	539	709	4
produjo	314	511	349	526	539	709	4
un	352	511	364	526	539	709	4
intento	366	511	398	526	539	709	4
de	400	511	411	526	539	709	4
desalojo.	413	511	451	526	539	709	4
Un	453	511	468	526	539	709	4
piquete	96	525	129	540	539	709	4
de	132	525	143	540	539	709	4
policías	146	525	179	540	539	709	4
armados	182	525	219	540	539	709	4
entró	222	525	245	540	539	709	4
a	248	525	253	540	539	709	4
las	256	525	267	540	539	709	4
tierras	270	525	297	540	539	709	4
con	300	525	316	540	539	709	4
una	319	525	336	540	539	709	4
retroexcavadora	338	525	408	540	539	709	4
que	411	525	427	540	539	709	4
destruyó	430	525	468	540	539	709	4
plantaciones	96	539	151	554	539	709	4
y	155	539	160	554	539	709	4
cercas	163	539	189	554	539	709	4
de	192	539	202	554	539	709	4
los	206	539	218	554	539	709	4
comuneros	221	539	270	554	539	709	4
que	273	539	289	554	539	709	4
utilizaban	292	539	336	554	539	709	4
las	339	539	350	554	539	709	4
mismas.	354	539	390	554	539	709	4
Varios	393	539	420	554	539	709	4
miembros	423	539	468	554	539	709	4
de	96	553	107	568	539	709	4
la	110	553	117	568	539	709	4
comunidad	120	553	171	568	539	709	4
salieron	174	553	208	568	539	709	4
a	211	553	216	568	539	709	4
enfrentar	219	553	259	568	539	709	4
al	262	553	270	568	539	709	4
piquete	273	553	306	568	539	709	4
y	309	553	314	568	539	709	4
parar	317	553	340	568	539	709	4
la	343	553	350	568	539	709	4
maquinaria.	353	553	407	568	539	709	4
Lograron	410	553	451	568	539	709	4
de-	454	553	468	568	539	709	4
tener	96	567	119	582	539	709	4
el	122	567	130	582	539	709	4
desalojo	133	567	168	582	539	709	4
y	172	567	177	582	539	709	4
se	180	567	188	582	539	709	4
tomaron	192	567	230	582	539	709	4
la	233	567	241	582	539	709	4
retroexcavadora	244	567	313	582	539	709	4
como	316	567	341	582	539	709	4
medida	344	567	377	582	539	709	4
de	381	567	391	582	539	709	4
retaliación.	394	567	443	582	539	709	4
Ante	446	567	468	582	539	709	4
esto,	96	581	117	596	539	709	4
la	120	581	127	596	539	709	4
empresa	130	581	166	596	539	709	4
demandó	169	581	211	596	539	709	4
por	213	581	229	596	539	709	4
robo	232	581	252	596	539	709	4
de	255	581	266	596	539	709	4
maquinaria	269	581	319	596	539	709	4
a	322	581	326	596	539	709	4
los	329	581	342	596	539	709	4
líderes	344	581	373	596	539	709	4
parroquiales	376	581	429	596	539	709	4
(incluso	432	581	468	596	539	709	4
a	96	595	101	610	539	709	4
líderes	103	595	132	610	539	709	4
que	134	595	150	610	539	709	4
no	153	595	164	610	539	709	4
se	167	595	175	610	539	709	4
encontraban	177	595	233	610	539	709	4
presentes	235	595	275	610	539	709	4
el	278	595	285	610	539	709	4
día	287	595	301	610	539	709	4
de	303	595	314	610	539	709	4
los	316	595	328	610	539	709	4
acontecimientos).	331	595	409	610	539	709	4
En	412	595	424	610	539	709	4
agosto	427	595	455	610	539	709	4
de	457	595	468	610	539	709	4
3	96	623	100	632	539	709	4
De	111	623	119	632	539	709	4
las	121	623	128	632	539	709	4
1200	130	623	144	632	539	709	4
hectáreas,	146	623	172	632	539	709	4
600	174	623	184	632	539	709	4
ya	187	623	192	632	539	709	4
se	195	623	200	632	539	709	4
encuentran	202	623	232	632	539	709	4
con	234	623	244	632	539	709	4
palma	246	623	262	632	539	709	4
y	265	623	268	632	539	709	4
200	270	623	280	632	539	709	4
más	282	623	293	632	539	709	4
están	295	623	309	632	539	709	4
preparadas	311	623	339	632	539	709	4
para	342	623	353	632	539	709	4
la	355	623	360	632	539	709	4
plantación	362	623	390	632	539	709	4
de	392	623	399	632	539	709	4
melino	401	623	420	632	539	709	4
(gmelina	422	623	444	632	539	709	4
arborea,	447	623	468	632	539	709	4
árbol	111	631	124	640	539	709	4
maderable).	126	631	158	640	539	709	4
Páginas	96	662	119	671	539	709	4
89-109	121	662	143	671	539	709	4
ISSN:	354	662	369	671	539	709	4
1390-1249	371	662	404	671	539	709	4
•	406	662	410	671	539	709	4
e-ISSN:	412	662	433	671	539	709	4
1390-8065	435	662	468	671	539	709	4
ÍCONOS	511	83	525	132	539	709	5
64	511	63	525	78	539	709	5
•	511	52	525	58	539	709	5
2019	511	16	525	47	539	709	5
Racismo	96	57	123	66	539	709	5
ambiental:	126	57	161	66	539	709	5
muerte	163	57	187	66	539	709	5
lenta	189	57	206	66	539	709	5
y	208	57	211	66	539	709	5
despojo	213	57	239	66	539	709	5
de	241	57	250	66	539	709	5
territorio	252	57	281	66	539	709	5
ancestral	283	57	313	66	539	709	5
afroecuatoriano	315	57	368	66	539	709	5
en	370	57	378	66	539	709	5
Esmeraldas	380	57	417	66	539	709	5
2017,	71	77	97	92	539	709	5
la	100	77	107	92	539	709	5
empresa	110	77	146	92	539	709	5
y	149	77	154	92	539	709	5
los	157	77	169	92	539	709	5
líderes	172	77	200	92	539	709	5
de	203	77	213	92	539	709	5
Wimbí	216	77	247	92	539	709	5
llegaron	250	77	285	92	539	709	5
a	288	77	293	92	539	709	5
un	296	77	308	92	539	709	5
acuerdo	310	77	345	92	539	709	5
para	348	77	367	92	539	709	5
la	370	77	377	92	539	709	5
devolución	380	77	429	92	539	709	5
de	432	77	442	92	539	709	5
la	71	91	78	106	539	709	5
maquinaria	81	91	132	106	539	709	5
y	135	91	140	106	539	709	5
el	143	91	150	106	539	709	5
retiro	153	91	177	106	539	709	5
del	180	91	194	106	539	709	5
juicio	197	91	221	106	539	709	5
por	224	91	240	106	539	709	5
robo.	243	91	266	106	539	709	5
Sin	269	91	284	106	539	709	5
embargo,	287	91	328	106	539	709	5
el	331	91	338	106	539	709	5
juicio	341	91	366	106	539	709	5
por	369	91	385	106	539	709	5
uso	388	91	403	106	539	709	5
ilegal	406	91	429	106	539	709	5
de	432	91	442	106	539	709	5
tierra	71	105	94	120	539	709	5
continúa	97	105	136	120	539	709	5
y	139	105	145	120	539	709	5
la	148	105	155	120	539	709	5
comunidad	158	105	208	120	539	709	5
no	211	105	223	120	539	709	5
acepta	226	105	254	120	539	709	5
los	257	105	269	120	539	709	5
términos	272	105	311	120	539	709	5
que	314	105	330	120	539	709	5
propone	333	105	371	120	539	709	5
la	374	105	381	120	539	709	5
empresa,	384	105	423	120	539	709	5
que	426	105	442	120	539	709	5
pretende	71	119	109	134	539	709	5
entregarles	112	119	159	134	539	709	5
100	162	119	179	134	539	709	5
hectáreas	182	119	222	134	539	709	5
y	224	119	229	134	539	709	5
ofrecerles	232	119	273	134	539	709	5
trabajo	276	119	307	134	539	709	5
en	310	119	320	134	539	709	5
la	323	119	330	134	539	709	5
plantación:	333	119	383	134	539	709	5
“No	385	119	404	134	539	709	5
vamos	407	119	435	134	539	709	5
a	438	119	442	134	539	709	5
volver	71	133	97	148	539	709	5
a	100	133	105	148	539	709	5
ser	108	133	120	148	539	709	5
esclavos”,	123	133	164	148	539	709	5
comentó	167	133	206	148	539	709	5
uno	209	133	227	148	539	709	5
de	230	133	240	148	539	709	5
los	243	133	255	148	539	709	5
líderes	258	133	286	148	539	709	5
locales.	289	133	321	148	539	709	5
Los	85	147	101	162	539	709	5
líderes	104	147	132	162	539	709	5
de	135	147	145	162	539	709	5
Wimbí	148	147	180	162	539	709	5
presentaron	183	147	234	162	539	709	5
medidas	237	147	274	162	539	709	5
cautelares	277	147	320	162	539	709	5
y	323	147	328	162	539	709	5
de	331	147	341	162	539	709	5
protección	344	147	391	162	539	709	5
que	394	147	410	162	539	709	5
fueron	413	147	442	162	539	709	5
denegadas	71	161	116	176	539	709	5
por	119	161	134	176	539	709	5
las	137	161	148	176	539	709	5
autoridades	151	161	202	176	539	709	5
de	204	161	215	176	539	709	5
la	218	161	225	176	539	709	5
Unidad	228	161	261	176	539	709	5
Judicial	264	161	297	176	539	709	5
Multicompetente	300	161	377	176	539	709	5
de	380	161	391	176	539	709	5
San	393	161	410	176	539	709	5
Loren-	412	161	442	176	539	709	5
zo.	71	175	83	190	539	709	5
Los	86	175	102	190	539	709	5
líderes	105	175	133	190	539	709	5
han	136	175	153	190	539	709	5
sido	155	175	174	190	539	709	5
judicializados	177	175	236	190	539	709	5
y	239	175	244	190	539	709	5
criminalizados	247	175	311	190	539	709	5
como	314	175	339	190	539	709	5
ladrones	342	175	379	190	539	709	5
e	382	175	386	190	539	709	5
invasores	389	175	429	190	539	709	5
de	432	175	442	190	539	709	5
su	71	189	80	204	539	709	5
propio	83	189	113	204	539	709	5
territorio	115	189	155	204	539	709	5
y	158	189	163	204	539	709	5
reclaman	166	189	206	204	539	709	5
su	208	189	218	204	539	709	5
derecho	221	189	255	204	539	709	5
ancestral	258	189	296	204	539	709	5
al	299	189	306	204	539	709	5
mismo.	309	189	342	204	539	709	5
Esta	345	189	363	204	539	709	5
lucha	366	189	390	204	539	709	5
comprende	392	189	442	204	539	709	5
no	71	203	82	218	539	709	5
solamente	86	203	130	218	539	709	5
la	133	203	141	218	539	709	5
acción	144	203	172	218	539	709	5
de	175	203	185	218	539	709	5
los	188	203	201	218	539	709	5
pobladores	204	203	252	218	539	709	5
de	255	203	265	218	539	709	5
Wimbí,	268	203	302	218	539	709	5
sino	306	203	324	218	539	709	5
que	327	203	343	218	539	709	5
implica	346	203	379	218	539	709	5
a	382	203	387	218	539	709	5
una	390	203	406	218	539	709	5
serie	409	203	429	218	539	709	5
de	432	203	442	218	539	709	5
aliados,	71	217	104	232	539	709	5
en	108	217	118	232	539	709	5
especial	122	217	156	232	539	709	5
la	160	217	167	232	539	709	5
Pastoral	171	217	206	232	539	709	5
Social	210	217	236	232	539	709	5
de	240	217	250	232	539	709	5
Esmeraldas	254	217	303	232	539	709	5
y	307	217	312	232	539	709	5
también	316	217	353	232	539	709	5
organizaciones	356	217	421	232	539	709	5
am-	425	217	442	232	539	709	5
bientalistas	71	231	120	246	539	709	5
como	123	231	148	246	539	709	5
Acción	152	231	183	246	539	709	5
Ecológica.	186	231	232	246	539	709	5
Desde	235	231	263	246	539	709	5
la	266	231	274	246	539	709	5
Pastoral	278	231	312	246	539	709	5
se	316	231	324	246	539	709	5
han	328	231	344	246	539	709	5
emprendido	348	231	402	246	539	709	5
acciones	405	231	442	246	539	709	5
que	71	245	87	260	539	709	5
agrupan	90	245	126	260	539	709	5
a	129	245	134	260	539	709	5
varias	137	245	162	260	539	709	5
comunidades,	165	245	227	260	539	709	5
incluida	230	245	266	260	539	709	5
Wimbí,	269	245	303	260	539	709	5
en	306	245	317	260	539	709	5
procesos	320	245	357	260	539	709	5
de	361	245	371	260	539	709	5
protesta	374	245	409	260	539	709	5
por	413	245	428	260	539	709	5
las	431	245	442	260	539	709	5
afectaciones	71	259	124	274	539	709	5
sociales	127	259	159	274	539	709	5
y	163	259	168	274	539	709	5
ambientales	171	259	223	274	539	709	5
de	226	259	237	274	539	709	5
la	240	259	247	274	539	709	5
minería	250	259	284	274	539	709	5
en	288	259	298	274	539	709	5
la	301	259	309	274	539	709	5
zona.	312	259	335	274	539	709	5
En	339	259	351	274	539	709	5
2011,	354	259	380	274	539	709	5
comunidades	383	259	442	274	539	709	5
de	71	273	81	288	539	709	5
Esmeraldas	85	273	134	288	539	709	5
con	137	273	154	288	539	709	5
la	157	273	164	288	539	709	5
Defensoría	167	273	216	288	539	709	5
del	219	273	232	288	539	709	5
Pueblo	235	273	266	288	539	709	5
lograron	269	273	306	288	539	709	5
interponer	310	273	356	288	539	709	5
medidas	360	273	396	288	539	709	5
cautelares	400	273	442	288	539	709	5
en	71	287	81	302	539	709	5
relación	85	287	120	302	539	709	5
con	124	287	141	302	539	709	5
el	144	287	152	302	539	709	5
derecho	156	287	191	302	539	709	5
al	195	287	202	302	539	709	5
agua	206	287	226	302	539	709	5
y	230	287	235	302	539	709	5
medio	239	287	267	302	539	709	5
ambiente	271	287	312	302	539	709	5
sano.	316	287	339	302	539	709	5
La	343	287	354	302	539	709	5
Pastoral	358	287	392	302	539	709	5
Social	396	287	423	302	539	709	5
tra-	426	287	442	302	539	709	5
bajó	71	301	90	316	539	709	5
con	94	301	110	316	539	709	5
la	114	301	121	316	539	709	5
PUCE-SE	125	301	171	316	539	709	5
en	174	301	185	316	539	709	5
una	189	301	205	316	539	709	5
serie	209	301	229	316	539	709	5
de	233	301	243	316	539	709	5
investigaciones	247	301	313	316	539	709	5
sobre	317	301	340	316	539	709	5
la	344	301	351	316	539	709	5
calidad	355	301	387	316	539	709	5
del	390	301	404	316	539	709	5
agua	408	301	428	316	539	709	5
en	432	301	442	316	539	709	5
fuentes	71	315	102	330	539	709	5
afectadas	106	315	146	330	539	709	5
por	149	315	164	330	539	709	5
15	168	315	180	330	539	709	5
frentes	183	315	213	330	539	709	5
mineros	216	315	252	330	539	709	5
tanto	255	315	279	330	539	709	5
ilegales	282	315	314	330	539	709	5
como	317	315	342	330	539	709	5
estatales	346	315	381	330	539	709	5
(Rebolledo	385	315	434	330	539	709	5
y	437	315	442	330	539	709	5
Jiménez	71	329	106	344	539	709	5
2012).	109	329	139	344	539	709	5
Estos	142	329	165	344	539	709	5
estudios	168	329	204	344	539	709	5
substanciaron	207	329	268	344	539	709	5
las	271	329	282	344	539	709	5
denuncias	285	329	329	344	539	709	5
presentadas	333	329	383	344	539	709	5
para	386	329	405	344	539	709	5
obtener	408	329	442	344	539	709	5
las	71	343	82	358	539	709	5
medidas	85	343	122	358	539	709	5
cautelares.	125	343	171	358	539	709	5
A	174	343	181	358	539	709	5
pesar	185	343	207	358	539	709	5
de	211	343	221	358	539	709	5
ello,	224	343	243	358	539	709	5
las	246	343	258	358	539	709	5
actividades	261	343	309	358	539	709	5
mineras	313	343	347	358	539	709	5
y	351	343	356	358	539	709	5
de	359	343	370	358	539	709	5
la	373	343	380	358	539	709	5
agroindustria	384	343	442	358	539	709	5
continúan.	71	357	119	372	539	709	5
Desterritorialización	71	399	180	412	539	709	5
y	183	399	188	412	539	709	5
acumulación	192	399	259	412	539	709	5
por	263	399	281	412	539	709	5
desposesión	284	399	349	412	539	709	5
en	352	399	365	412	539	709	5
Esmeraldas	369	399	428	412	539	709	5
El	71	427	80	442	539	709	5
conflicto	83	427	122	442	539	709	5
entre	125	427	148	442	539	709	5
Wimbí	151	427	182	442	539	709	5
y	185	427	190	442	539	709	5
Energy	194	427	225	442	539	709	5
&	228	427	237	442	539	709	5
Palma	240	427	267	442	539	709	5
tiene	270	427	292	442	539	709	5
lugar	295	427	318	442	539	709	5
en	321	427	331	442	539	709	5
un	334	427	346	442	539	709	5
contexto	349	427	388	442	539	709	5
más	391	427	408	442	539	709	5
amplio	411	427	442	442	539	709	5
de	71	441	81	456	539	709	5
pérdida	85	441	118	456	539	709	5
de	121	441	132	456	539	709	5
territorio	135	441	175	456	539	709	5
ancestral	178	441	217	456	539	709	5
en	220	441	231	456	539	709	5
la	234	441	241	456	539	709	5
provincia	245	441	286	456	539	709	5
de	289	441	300	456	539	709	5
Esmeraldas	303	441	352	456	539	709	5
–o	356	441	367	456	539	709	5
desterritorializa-	370	441	442	456	539	709	5
ción–	71	455	96	470	539	709	5
frente	99	455	124	470	539	709	5
a	127	455	132	470	539	709	5
la	134	455	142	470	539	709	5
presión	145	455	177	470	539	709	5
de	180	455	190	470	539	709	5
los	193	455	205	470	539	709	5
intereses	208	455	245	470	539	709	5
de	248	455	258	470	539	709	5
actores	261	455	291	470	539	709	5
externos	294	455	331	470	539	709	5
vinculados	333	455	380	470	539	709	5
con	383	455	399	470	539	709	5
la	402	455	410	470	539	709	5
extrac-	412	455	442	470	539	709	5
ción	71	469	90	484	539	709	5
de	93	469	103	484	539	709	5
madera,	106	469	142	484	539	709	5
producción	144	469	195	484	539	709	5
de	198	469	208	484	539	709	5
palma	211	469	238	484	539	709	5
y	241	469	246	484	539	709	5
minería	249	469	283	484	539	709	5
aurífera.	286	469	322	484	539	709	5
En	325	469	338	484	539	709	5
el	341	469	348	484	539	709	5
norte	351	469	375	484	539	709	5
de	378	469	388	484	539	709	5
la	391	469	398	484	539	709	5
provincia	401	469	442	484	539	709	5
de	71	483	81	498	539	709	5
Esmeraldas	84	483	134	498	539	709	5
conviven	136	483	176	498	539	709	5
poblaciones	179	483	231	498	539	709	5
afroecuatorianas	234	483	306	498	539	709	5
y	308	483	313	498	539	709	5
de	316	483	327	498	539	709	5
las	329	483	341	498	539	709	5
nacionalidades	343	483	408	498	539	709	5
indíge-	411	483	442	498	539	709	5
nas	71	497	85	512	539	709	5
awá,	88	497	108	512	539	709	5
chachi	110	497	139	512	539	709	5
y	142	497	147	512	539	709	5
épera,	149	497	176	512	539	709	5
pobladores	178	497	226	512	539	709	5
ancestrales	229	497	276	512	539	709	5
de	278	497	289	512	539	709	5
estos	292	497	313	512	539	709	5
territorios	315	497	359	512	539	709	5
quienes,	362	497	398	512	539	709	5
en	401	497	411	512	539	709	5
mayor	414	497	442	512	539	709	5
o	71	511	76	526	539	709	5
menor	80	511	109	526	539	709	5
medida,	113	511	149	526	539	709	5
se	153	511	161	526	539	709	5
enfrentan	165	511	207	526	539	709	5
a	211	511	216	526	539	709	5
la	220	511	227	526	539	709	5
pérdida	231	511	265	526	539	709	5
territorial.	268	511	313	526	539	709	5
En	317	511	330	526	539	709	5
la	334	511	341	526	539	709	5
provincia	345	511	386	526	539	709	5
se	390	511	398	526	539	709	5
realizó,	402	511	434	526	539	709	5
a	438	511	442	526	539	709	5
mediados	71	525	113	540	539	709	5
de	116	525	126	540	539	709	5
la	129	525	137	540	539	709	5
década	140	525	170	540	539	709	5
de	173	525	183	540	539	709	5
1900,	186	525	212	540	539	709	5
un	215	525	227	540	539	709	5
proceso	230	525	264	540	539	709	5
de	267	525	277	540	539	709	5
adjudicación	280	525	336	540	539	709	5
de	339	525	350	540	539	709	5
tierras	353	525	380	540	539	709	5
a	383	525	387	540	539	709	5
las	390	525	401	540	539	709	5
comuni-	404	525	442	540	539	709	5
dades	71	539	95	554	539	709	5
del	99	539	112	554	539	709	5
norte	115	539	138	554	539	709	5
de	141	539	152	554	539	709	5
Esmeraldas.	155	539	207	554	539	709	5
4	207	540	211	548	539	709	5
Además,	214	539	251	554	539	709	5
la	254	539	262	554	539	709	5
legalización	265	539	316	554	539	709	5
de	319	539	330	554	539	709	5
la	333	539	340	554	539	709	5
tierra	343	539	366	554	539	709	5
bajo	369	539	388	554	539	709	5
el	391	539	399	554	539	709	5
concepto	402	539	442	554	539	709	5
de	71	553	81	568	539	709	5
ancestralidad	85	553	142	568	539	709	5
constituyó	146	553	192	568	539	709	5
una	196	553	212	568	539	709	5
respuesta	216	553	256	568	539	709	5
de	259	553	270	568	539	709	5
las	273	553	284	568	539	709	5
poblaciones	288	553	340	568	539	709	5
locales	343	553	372	568	539	709	5
que	375	553	391	568	539	709	5
avizoraban	395	553	442	568	539	709	5
el	71	567	78	582	539	709	5
ingreso	81	567	113	582	539	709	5
de	116	567	127	582	539	709	5
grandes	130	567	164	582	539	709	5
empresas	167	567	207	582	539	709	5
en	210	567	221	582	539	709	5
la	224	567	231	582	539	709	5
zona,	234	567	258	582	539	709	5
que	261	567	277	582	539	709	5
presionaban	280	567	334	582	539	709	5
por	337	567	352	582	539	709	5
las	356	567	367	582	539	709	5
tierras	370	567	397	582	539	709	5
de	400	567	411	582	539	709	5
las	414	567	425	582	539	709	5
co-	428	567	442	582	539	709	5
munas.	71	581	103	596	539	709	5
5	103	582	106	590	539	709	5
Sin	109	581	124	596	539	709	5
embargo,	127	581	168	596	539	709	5
no	171	581	183	596	539	709	5
todas	185	581	209	596	539	709	5
las	212	581	223	596	539	709	5
tierras	226	581	253	596	539	709	5
fueron	256	581	285	596	539	709	5
tituladas.	288	581	328	596	539	709	5
4	71	603	74	612	539	709	5
Por	85	603	94	612	539	709	5
ejemplo,	97	603	120	612	539	709	5
se	122	603	127	612	539	709	5
titularon	130	603	153	612	539	709	5
125	156	603	166	612	539	709	5
mil	169	603	178	612	539	709	5
hectáreas	180	603	204	612	539	709	5
para	207	603	218	612	539	709	5
comunidades	221	603	256	612	539	709	5
afroecuatorianas.	259	603	304	612	539	709	5
El	307	603	312	612	539	709	5
proceso	315	603	335	612	539	709	5
de	338	603	344	612	539	709	5
titulación	346	603	372	612	539	709	5
alentó	375	603	391	612	539	709	5
la	394	603	398	612	539	709	5
creación	401	603	423	612	539	709	5
de	425	603	432	612	539	709	5
or-	434	603	442	612	539	709	5
ganizaciones	85	612	119	621	539	709	5
de	121	612	127	621	539	709	5
base	129	612	141	621	539	709	5
y	143	612	146	621	539	709	5
de	148	612	154	621	539	709	5
segundo	156	612	179	621	539	709	5
grado.	181	612	198	621	539	709	5
Fue	200	612	210	621	539	709	5
promovido	212	612	242	621	539	709	5
por	244	612	253	621	539	709	5
CARE	255	612	273	621	539	709	5
por	275	612	284	621	539	709	5
medio	287	612	304	621	539	709	5
del	306	612	314	621	539	709	5
proyecto	316	612	339	621	539	709	5
CARE-Subir	341	612	376	621	539	709	5
y	378	612	381	621	539	709	5
el	383	612	388	621	539	709	5
Fondo	390	612	407	621	539	709	5
Ecuatoriano	409	612	442	621	539	709	5
Populorum	85	620	116	629	539	709	5
Progressio	117	620	145	629	539	709	5
(FEPP,	146	620	165	629	539	709	5
ONG	166	620	183	629	539	709	5
católica)	184	620	207	629	539	709	5
(Antón	209	620	228	629	539	709	5
Sánchez	230	620	252	629	539	709	5
2015).	253	620	271	629	539	709	5
5	71	631	74	640	539	709	5
Para	85	631	97	640	539	709	5
una	98	631	108	640	539	709	5
revisión	110	631	131	640	539	709	5
histórica	133	631	156	640	539	709	5
de	158	631	164	640	539	709	5
la	166	631	170	640	539	709	5
ocupación	172	631	200	640	539	709	5
ancestral	202	631	225	640	539	709	5
para	227	631	238	640	539	709	5
preservar	240	631	264	640	539	709	5
el	266	631	270	640	539	709	5
territorio	272	631	297	640	539	709	5
colectivo,	298	631	324	640	539	709	5
ver	326	631	334	640	539	709	5
Rueda	336	631	353	640	539	709	5
Novoa	354	631	372	640	539	709	5
2010,	374	631	390	640	539	709	5
266-268.	391	631	416	640	539	709	5
ISSN:	71	662	86	671	539	709	5
1390-1249	88	662	121	671	539	709	5
•	123	662	127	671	539	709	5
e-ISSN:	129	662	150	671	539	709	5
1390-8065	151	662	184	671	539	709	5
Páginas	396	662	419	671	539	709	5
89-109	421	662	442	671	539	709	5
93	476	331	487	343	539	709	5
ÍCONOS	13	83	27	132	539	709	6
64	13	63	27	78	539	709	6
•	13	52	27	58	539	709	6
2019	13	16	27	47	539	709	6
María	248	57	267	66	539	709	6
Moreno	270	57	297	66	539	709	6
Parra	299	57	316	66	539	709	6
94	51	331	62	343	539	709	6
A	111	77	118	92	539	709	6
raíz	121	77	137	92	539	709	6
de	140	77	150	92	539	709	6
la	154	77	161	92	539	709	6
presión	164	77	197	92	539	709	6
de	200	77	211	92	539	709	6
intereses	214	77	251	92	539	709	6
de	254	77	265	92	539	709	6
actores	268	77	298	92	539	709	6
externos	302	77	338	92	539	709	6
vinculados	342	77	389	92	539	709	6
con	392	77	408	92	539	709	6
la	412	77	419	92	539	709	6
extracción	422	77	468	92	539	709	6
de	96	91	107	106	539	709	6
madera,	110	91	146	106	539	709	6
producción	150	91	200	106	539	709	6
de	204	91	214	106	539	709	6
palma	218	91	245	106	539	709	6
y	249	91	254	106	539	709	6
minería	258	91	292	106	539	709	6
aurífera,	295	91	332	106	539	709	6
las	336	91	347	106	539	709	6
comunidades	351	91	409	106	539	709	6
del	413	91	426	106	539	709	6
norte	430	91	454	106	539	709	6
de	457	91	468	106	539	709	6
Esmeraldas	96	105	146	120	539	709	6
han	149	105	165	120	539	709	6
vendido	168	105	204	120	539	709	6
o	206	105	212	120	539	709	6
entregado	214	105	258	120	539	709	6
miles	261	105	284	120	539	709	6
de	286	105	297	120	539	709	6
hectáreas.	299	105	342	120	539	709	6
Los	345	105	360	120	539	709	6
mecanismos	363	105	417	120	539	709	6
han	420	105	436	120	539	709	6
inclui-	439	105	468	120	539	709	6
do	96	119	108	134	539	709	6
ventas	111	119	138	134	539	709	6
fraudulentas,	141	119	198	134	539	709	6
amenazas	201	119	243	134	539	709	6
y	246	119	251	134	539	709	6
cooptación	254	119	303	134	539	709	6
de	305	119	316	134	539	709	6
líderes	319	119	347	134	539	709	6
locales.	350	119	381	134	539	709	6
Algunos	384	119	421	134	539	709	6
miembros	423	119	468	134	539	709	6
de	96	133	107	148	539	709	6
la	110	133	118	148	539	709	6
comunidad	121	133	172	148	539	709	6
de	175	133	186	148	539	709	6
Wimbí	189	133	221	148	539	709	6
y	224	133	229	148	539	709	6
sus	233	133	246	148	539	709	6
aliados	250	133	280	148	539	709	6
se	283	133	292	148	539	709	6
refieren	295	133	328	148	539	709	6
a	332	133	337	148	539	709	6
cierta	340	133	364	148	539	709	6
lógica	368	133	394	148	539	709	6
en	397	133	408	148	539	709	6
el	411	133	419	148	539	709	6
ingreso	422	133	454	148	539	709	6
de	457	133	468	148	539	709	6
los	96	147	109	162	539	709	6
actores	112	147	142	162	539	709	6
externos.	146	147	185	162	539	709	6
En	189	147	201	162	539	709	6
un	205	147	217	162	539	709	6
primer	220	147	250	162	539	709	6
momento	253	147	297	162	539	709	6
fueron	300	147	329	162	539	709	6
colonos	333	147	367	162	539	709	6
mestizos	370	147	407	162	539	709	6
o	411	147	416	162	539	709	6
montubios	420	147	468	162	539	709	6
especialmente	96	161	158	176	539	709	6
de	162	161	172	176	539	709	6
Manabí,	177	161	214	176	539	709	6
que	218	161	234	176	539	709	6
talaban	239	161	271	176	539	709	6
bosques	275	161	310	176	539	709	6
y	314	161	319	176	539	709	6
emprendían	323	161	376	176	539	709	6
actividades	381	161	429	176	539	709	6
ganade-	433	161	468	176	539	709	6
ras	96	175	109	190	539	709	6
o	112	175	118	190	539	709	6
agropastoriles.	121	175	184	190	539	709	6
Al	188	175	198	190	539	709	6
mismo	201	175	231	190	539	709	6
tiempo,	235	175	269	190	539	709	6
empresas	273	175	312	190	539	709	6
madereras	316	175	360	190	539	709	6
obtuvieron	364	175	412	190	539	709	6
concesiones	416	175	468	190	539	709	6
para	96	189	115	204	539	709	6
explotar	118	189	154	204	539	709	6
madera	157	189	190	204	539	709	6
fina	193	189	210	204	539	709	6
de	213	189	223	204	539	709	6
los	227	189	239	204	539	709	6
bosques	242	189	277	204	539	709	6
de	280	189	290	204	539	709	6
la	293	189	301	204	539	709	6
provincia	304	189	345	204	539	709	6
(Antón	348	189	380	204	539	709	6
Sánchez	384	189	419	204	539	709	6
2015).	422	189	452	204	539	709	6
En	455	189	468	204	539	709	6
Wimbí,	96	203	131	218	539	709	6
por	134	203	149	218	539	709	6
ejemplo,	153	203	191	218	539	709	6
la	194	203	201	218	539	709	6
comunidad	205	203	255	218	539	709	6
decidió	258	203	291	218	539	709	6
hacer	294	203	317	218	539	709	6
un	321	203	333	218	539	709	6
intercambio	336	203	389	218	539	709	6
con	392	203	409	218	539	709	6
una	412	203	428	218	539	709	6
empresa	432	203	468	218	539	709	6
maderera,	96	217	140	232	539	709	6
la	143	217	150	232	539	709	6
cual	153	217	171	232	539	709	6
construyó	174	217	218	232	539	709	6
el	220	217	228	232	539	709	6
único	230	217	255	232	539	709	6
camino	258	217	291	232	539	709	6
de	294	217	304	232	539	709	6
acceso	307	217	335	232	539	709	6
a	337	217	342	232	539	709	6
cambio	345	217	377	232	539	709	6
de	380	217	390	232	539	709	6
la	393	217	401	232	539	709	6
explotación	403	217	455	232	539	709	6
de	457	217	468	232	539	709	6
la	96	231	104	246	539	709	6
madera	107	231	139	246	539	709	6
de	142	231	153	246	539	709	6
los	155	231	168	246	539	709	6
territorios	170	231	214	246	539	709	6
de	217	231	228	246	539	709	6
la	231	231	238	246	539	709	6
comunidad.	241	231	294	246	539	709	6
6	294	232	298	240	539	709	6
Posteriormente	111	245	178	260	539	709	6
empezaron	181	245	229	260	539	709	6
a	233	245	237	260	539	709	6
operar	241	245	269	260	539	709	6
en	272	245	283	260	539	709	6
la	286	245	294	260	539	709	6
zona	297	245	317	260	539	709	6
norte	321	245	344	260	539	709	6
de	348	245	358	260	539	709	6
Esmeraldas	361	245	411	260	539	709	6
empresas	414	245	454	260	539	709	6
de	457	245	468	260	539	709	6
la	96	259	104	274	539	709	6
agroindustria	107	259	166	274	539	709	6
de	169	259	180	274	539	709	6
la	183	259	191	274	539	709	6
palma	194	259	221	274	539	709	6
africana.	224	259	262	274	539	709	6
La	265	259	276	274	539	709	6
historia	280	259	313	274	539	709	6
de	316	259	327	274	539	709	6
la	330	259	338	274	539	709	6
minería	341	259	375	274	539	709	6
de	378	259	389	274	539	709	6
oro	392	259	407	274	539	709	6
en	411	259	421	274	539	709	6
la	425	259	432	274	539	709	6
zona	436	259	456	274	539	709	6
se	459	259	468	274	539	709	6
remonta	96	273	133	288	539	709	6
a	136	273	141	288	539	709	6
la	143	273	151	288	539	709	6
época	153	273	179	288	539	709	6
colonial	181	273	216	288	539	709	6
con	219	273	235	288	539	709	6
el	238	273	245	288	539	709	6
descubrimiento	248	273	317	288	539	709	6
de	319	273	330	288	539	709	6
minas	332	273	359	288	539	709	6
de	361	273	372	288	539	709	6
oro	374	273	389	288	539	709	6
en	392	273	402	288	539	709	6
el	405	273	412	288	539	709	6
río	415	273	427	288	539	709	6
Santiago	430	273	468	288	539	709	6
y	96	287	101	302	539	709	6
el	104	287	112	302	539	709	6
establecimiento	114	287	183	302	539	709	6
de	186	287	196	302	539	709	6
entables	199	287	235	302	539	709	6
mineros	237	287	273	302	539	709	6
durante	276	287	310	302	539	709	6
el	313	287	320	302	539	709	6
siglo	323	287	343	302	539	709	6
XVIII	346	287	373	302	539	709	6
(Rueda	375	287	407	302	539	709	6
Novoa	410	287	439	302	539	709	6
2006,	442	287	468	302	539	709	6
36).	96	301	114	316	539	709	6
Posteriormente,	117	301	187	316	539	709	6
hacia	190	301	213	316	539	709	6
finales	215	301	243	316	539	709	6
del	246	301	259	316	539	709	6
siglo	262	301	282	316	539	709	6
XIX,	285	301	306	316	539	709	6
operaron	309	301	349	316	539	709	6
en	352	301	362	316	539	709	6
la	365	301	372	316	539	709	6
zona	375	301	396	316	539	709	6
minas-hacienda	398	301	468	316	539	709	6
controladas	96	315	147	330	539	709	6
por	150	315	166	330	539	709	6
inversionistas	169	315	228	330	539	709	6
estadounidenses	231	315	302	330	539	709	6
e	306	315	310	330	539	709	6
ingleses	313	315	347	330	539	709	6
(Rueda	350	315	382	330	539	709	6
Novoa	385	315	414	330	539	709	6
2010,	418	315	444	330	539	709	6
276-	447	315	468	330	539	709	6
292).	96	329	120	344	539	709	6
La	124	329	135	344	539	709	6
práctica	139	329	174	344	539	709	6
de	178	329	188	344	539	709	6
minería	192	329	226	344	539	709	6
artesanal	230	329	268	344	539	709	6
también	272	329	309	344	539	709	6
se	313	329	321	344	539	709	6
inició	325	329	350	344	539	709	6
en	354	329	365	344	539	709	6
la	368	329	376	344	539	709	6
Colonia	380	329	416	344	539	709	6
y	419	329	424	344	539	709	6
continúa	428	329	468	344	539	709	6
hasta	96	343	119	358	539	709	6
la	122	343	129	358	539	709	6
actualidad	132	343	178	358	539	709	6
(Guayasamín	181	343	240	358	539	709	6
2011).	243	343	272	358	539	709	6
Los	275	343	291	358	539	709	6
pobladores	294	343	342	358	539	709	6
de	345	343	356	358	539	709	6
Wimbí	359	343	390	358	539	709	6
relatan	393	343	423	358	539	709	6
que	426	343	443	358	539	709	6
algu-	446	343	468	358	539	709	6
nas	96	357	111	372	539	709	6
familias	114	357	148	372	539	709	6
habían	150	357	180	372	539	709	6
comprado	183	357	228	372	539	709	6
su	231	357	241	372	539	709	6
libertad	243	357	277	372	539	709	6
o	280	357	286	372	539	709	6
sus	288	357	302	372	539	709	6
tierras	305	357	332	372	539	709	6
mediante	334	357	376	372	539	709	6
el	378	357	386	372	539	709	6
lavado	388	357	417	372	539	709	6
de	420	357	430	372	539	709	6
oro.	433	357	451	372	539	709	6
Sin	453	357	468	372	539	709	6
embargo,	96	371	138	386	539	709	6
la	140	371	148	386	539	709	6
minería	151	371	185	386	539	709	6
aurífera	187	371	221	386	539	709	6
repuntó	224	371	259	386	539	709	6
con	261	371	278	386	539	709	6
el	280	371	288	386	539	709	6
alza	290	371	307	386	539	709	6
del	310	371	323	386	539	709	6
precio	326	371	353	386	539	709	6
del	355	371	369	386	539	709	6
oro	371	371	386	386	539	709	6
y	389	371	394	386	539	709	6
otros	397	371	419	386	539	709	6
metales	422	371	454	386	539	709	6
en	457	371	468	386	539	709	6
el	96	385	104	400	539	709	6
mercado	107	385	145	400	539	709	6
mundial,	148	385	188	400	539	709	6
especialmente	191	385	252	400	539	709	6
entre	255	385	277	400	539	709	6
2002	280	385	303	400	539	709	6
y	306	385	311	400	539	709	6
2010	314	385	337	400	539	709	6
(Sacher	340	385	373	400	539	709	6
2015).	375	385	405	400	539	709	6
La	111	399	122	414	539	709	6
presencia	125	399	167	414	539	709	6
de	170	399	181	414	539	709	6
la	184	399	192	414	539	709	6
industria	195	399	236	414	539	709	6
de	239	399	250	414	539	709	6
palma	253	399	281	414	539	709	6
y	284	399	289	414	539	709	6
la	292	399	300	414	539	709	6
minería	304	399	338	414	539	709	6
aurífera	342	399	376	414	539	709	6
han	380	399	397	414	539	709	6
afectado	400	399	438	414	539	709	6
y	441	399	446	414	539	709	6
des-	450	399	468	414	539	709	6
plazado	96	413	131	428	539	709	6
a	135	413	140	428	539	709	6
poblaciones	144	413	197	428	539	709	6
afroesmeraldeñas,	201	413	281	428	539	709	6
indígenas	285	413	328	428	539	709	6
y	332	413	337	428	539	709	6
de	341	413	352	428	539	709	6
campesinos	356	413	407	428	539	709	6
pobres	412	413	441	428	539	709	6
en	445	413	456	428	539	709	6
el	460	413	468	428	539	709	6
cantón	96	427	127	442	539	709	6
San	131	427	147	442	539	709	6
Lorenzo	150	427	187	442	539	709	6
(Hazlewood	190	427	245	442	539	709	6
2012).	248	427	278	442	539	709	6
En	282	427	294	442	539	709	6
Ecuador,	298	427	338	442	539	709	6
Esmeraldas	341	427	391	442	539	709	6
encabeza	395	427	435	442	539	709	6
la	438	427	445	442	539	709	6
pro-	449	427	468	442	539	709	6
ducción	96	441	133	456	539	709	6
de	135	441	146	456	539	709	6
la	149	441	156	456	539	709	6
palma	159	441	187	456	539	709	6
aceitera	190	441	224	456	539	709	6
con	227	441	243	456	539	709	6
el	246	441	253	456	539	709	6
45,8%	256	441	286	456	539	709	6
del	289	441	303	456	539	709	6
total	306	441	326	456	539	709	6
de	329	441	340	456	539	709	6
hectáreas	342	441	383	456	539	709	6
dedicadas	386	441	430	456	539	709	6
a	432	441	437	456	539	709	6
la	440	441	448	456	539	709	6
pal-	450	441	468	456	539	709	6
ma	96	455	110	470	539	709	6
a	113	455	118	470	539	709	6
escala	120	455	146	470	539	709	6
nacional.	149	455	190	470	539	709	6
7	190	456	193	464	539	709	6
El	196	455	206	470	539	709	6
cantón	209	455	240	470	539	709	6
San	242	455	259	470	539	709	6
Lorenzo,	262	455	301	470	539	709	6
además,	304	455	340	470	539	709	6
es	343	455	351	470	539	709	6
el	354	455	362	470	539	709	6
segundo	364	455	402	470	539	709	6
cantón	405	455	436	470	539	709	6
a	439	455	443	470	539	709	6
nivel	446	455	468	470	539	709	6
nacional	96	469	135	484	539	709	6
con	139	469	155	484	539	709	6
mayor	159	469	188	484	539	709	6
número	192	469	227	484	539	709	6
de	231	469	242	484	539	709	6
hectáreas	246	469	287	484	539	709	6
dedicadas	291	469	335	484	539	709	6
a	339	469	343	484	539	709	6
la	347	469	355	484	539	709	6
palma:	359	469	390	484	539	709	6
un	394	469	406	484	539	709	6
total	410	469	430	484	539	709	6
26	434	469	446	484	539	709	6
641	450	469	468	484	539	709	6
hectáreas	96	483	137	498	539	709	6
(FEDAPAL	140	483	193	498	539	709	6
2017).	196	483	226	498	539	709	6
El	111	497	120	512	539	709	6
proceso	124	497	158	512	539	709	6
de	163	497	173	512	539	709	6
pérdida	177	497	211	512	539	709	6
de	215	497	226	512	539	709	6
territorio	230	497	270	512	539	709	6
ancestral	275	497	313	512	539	709	6
del	318	497	331	512	539	709	6
pueblo	335	497	366	512	539	709	6
afroesmeraldeño	370	497	443	512	539	709	6
trajo	447	497	468	512	539	709	6
consigo	96	511	130	526	539	709	6
procesos	134	511	171	526	539	709	6
de	174	511	185	526	539	709	6
migración,	188	511	236	526	539	709	6
conflicto	240	511	279	526	539	709	6
social	282	511	306	526	539	709	6
intra	310	511	331	526	539	709	6
y	335	511	340	526	539	709	6
extracomunitario,	343	511	422	526	539	709	6
y	426	511	431	526	539	709	6
pérdida	434	511	468	526	539	709	6
de	96	525	107	540	539	709	6
los	110	525	122	540	539	709	6
medios	125	525	157	540	539	709	6
de	160	525	171	540	539	709	6
subsistencia	174	525	226	540	539	709	6
y	229	525	234	540	539	709	6
soberanía	238	525	279	540	539	709	6
alimentaria	283	525	332	540	539	709	6
(Antón	335	525	368	540	539	709	6
Sánchez	371	525	406	540	539	709	6
2015).	410	525	439	540	539	709	6
El	442	525	452	540	539	709	6
in-	455	525	468	540	539	709	6
telectual	96	539	133	554	539	709	6
afroecuatoriano	136	539	205	554	539	709	6
Juan	208	539	228	554	539	709	6
García	231	539	260	554	539	709	6
utilizó	262	539	290	554	539	709	6
el	293	539	300	554	539	709	6
concepto	303	539	343	554	539	709	6
de	346	539	356	554	539	709	6
desterritorialización	359	539	446	554	539	709	6
para	449	539	468	554	539	709	6
referirse	96	553	131	568	539	709	6
a	135	553	139	568	539	709	6
este	143	553	159	568	539	709	6
proceso	162	553	196	568	539	709	6
fruto	199	553	221	568	539	709	6
de	225	553	235	568	539	709	6
la	238	553	246	568	539	709	6
presión	249	553	282	568	539	709	6
de	285	553	295	568	539	709	6
diversos	299	553	334	568	539	709	6
actores	337	553	367	568	539	709	6
interesados	371	553	420	568	539	709	6
en	423	553	433	568	539	709	6
utilizar	437	553	468	568	539	709	6
el	96	567	104	582	539	709	6
territorio	107	567	147	582	539	709	6
o	150	567	155	582	539	709	6
sus	158	567	172	582	539	709	6
recursos:	174	567	213	582	539	709	6
las	216	567	227	582	539	709	6
actividades	230	567	278	582	539	709	6
y	281	567	286	582	539	709	6
empresas	289	567	329	582	539	709	6
madereras,	332	567	379	582	539	709	6
de	382	567	392	582	539	709	6
palma	395	567	422	582	539	709	6
africana	425	567	460	582	539	709	6
y	463	567	468	582	539	709	6
6	96	595	100	604	539	709	6
La	111	595	117	604	539	709	6
única	120	595	134	604	539	709	6
vía	136	595	144	604	539	709	6
de	146	595	153	604	539	709	6
acceso	155	595	172	604	539	709	6
a	174	595	177	604	539	709	6
la	179	595	184	604	539	709	6
comunidad	186	595	217	604	539	709	6
es	219	595	224	604	539	709	6
un	226	595	233	604	539	709	6
camino	236	595	256	604	539	709	6
lastrado	258	595	279	604	539	709	6
en	281	595	288	604	539	709	6
cuyo	290	595	303	604	539	709	6
trayecto	305	595	327	604	539	709	6
existen	329	595	347	604	539	709	6
tres	350	595	359	604	539	709	6
puentes	361	595	382	604	539	709	6
muy	384	595	396	604	539	709	6
endebles.	399	595	423	604	539	709	6
La	426	595	432	604	539	709	6
única	435	595	449	604	539	709	6
forma	452	595	468	604	539	709	6
de	111	603	117	612	539	709	6
acceso	119	603	136	612	539	709	6
anterior	138	603	159	612	539	709	6
al	161	603	165	612	539	709	6
camino	167	603	187	612	539	709	6
era	189	603	197	612	539	709	6
el	199	603	203	612	539	709	6
viaje	205	603	218	612	539	709	6
por	219	603	229	612	539	709	6
río,	231	603	240	612	539	709	6
que	242	603	252	612	539	709	6
implicaba	254	603	280	612	539	709	6
un	282	603	289	612	539	709	6
desplazamiento	291	603	332	612	539	709	6
de	334	603	341	612	539	709	6
seis	343	603	352	612	539	709	6
horas	354	603	368	612	539	709	6
a	370	603	373	612	539	709	6
la	375	603	379	612	539	709	6
cabecera	381	603	404	612	539	709	6
cantonal,	406	603	430	612	539	709	6
San	432	603	442	612	539	709	6
Lorenzo.	444	603	468	612	539	709	6
Actualmente	111	612	145	621	539	709	6
un	147	612	154	621	539	709	6
bus	156	612	165	621	539	709	6
ingresa	167	612	185	621	539	709	6
a	187	612	190	621	539	709	6
la	192	612	196	621	539	709	6
comunidad	198	612	229	621	539	709	6
dos	230	612	240	621	539	709	6
veces	241	612	255	621	539	709	6
al	257	612	261	621	539	709	6
día	263	612	271	621	539	709	6
y	273	612	276	621	539	709	6
el	278	612	282	621	539	709	6
trayecto	284	612	306	621	539	709	6
hasta	307	612	321	621	539	709	6
San	323	612	333	621	539	709	6
Lorenzo	334	612	356	621	539	709	6
toma	358	612	372	621	539	709	6
dos	374	612	383	621	539	709	6
horas	385	612	399	621	539	709	6
y	401	612	404	621	539	709	6
media.	406	612	424	621	539	709	6
7	96	623	100	632	539	709	6
El	111	623	116	632	539	709	6
último	118	623	136	632	539	709	6
censo	139	623	153	632	539	709	6
nacional	155	623	178	632	539	709	6
palmero	180	623	202	632	539	709	6
estableció	204	623	230	632	539	709	6
que	232	623	242	632	539	709	6
en	244	623	251	632	539	709	6
el	253	623	257	632	539	709	6
país	259	623	270	632	539	709	6
257	272	623	282	632	539	709	6
120	284	623	295	632	539	709	6
hectáreas	297	623	321	632	539	709	6
se	323	623	328	632	539	709	6
encuentran	330	623	360	632	539	709	6
destinadas	362	623	390	632	539	709	6
a	392	623	395	632	539	709	6
la	397	623	401	632	539	709	6
producción	403	623	434	632	539	709	6
de	436	623	443	632	539	709	6
la	445	623	449	632	539	709	6
palma	451	623	468	632	539	709	6
aceitera.	111	631	133	640	539	709	6
Del	134	631	144	640	539	709	6
total	146	631	158	640	539	709	6
de	159	631	166	640	539	709	6
8149	167	631	181	640	539	709	6
plantaciones	183	631	216	640	539	709	6
a	218	631	221	640	539	709	6
escala	222	631	237	640	539	709	6
nacional,	239	631	263	640	539	709	6
la	265	631	270	640	539	709	6
mayoría	271	631	293	640	539	709	6
(61,34%)	294	631	321	640	539	709	6
no	322	631	329	640	539	709	6
posee	331	631	345	640	539	709	6
ficha	347	631	360	640	539	709	6
o	361	631	365	640	539	709	6
licencia	366	631	387	640	539	709	6
ambiental	388	631	415	640	539	709	6
(FEDAPAL	416	631	448	640	539	709	6
2017).	450	631	468	640	539	709	6
Páginas	96	662	119	671	539	709	6
89-109	121	662	143	671	539	709	6
ISSN:	354	662	369	671	539	709	6
1390-1249	371	662	404	671	539	709	6
•	406	662	410	671	539	709	6
e-ISSN:	412	662	433	671	539	709	6
1390-8065	435	662	468	671	539	709	6
ÍCONOS	511	83	525	132	539	709	7
64	511	63	525	78	539	709	7
•	511	52	525	58	539	709	7
2019	511	16	525	47	539	709	7
Racismo	96	57	123	66	539	709	7
ambiental:	126	57	161	66	539	709	7
muerte	163	57	187	66	539	709	7
lenta	189	57	206	66	539	709	7
y	208	57	211	66	539	709	7
despojo	213	57	239	66	539	709	7
de	241	57	250	66	539	709	7
territorio	252	57	281	66	539	709	7
ancestral	283	57	313	66	539	709	7
afroecuatoriano	315	57	368	66	539	709	7
en	370	57	378	66	539	709	7
Esmeraldas	380	57	417	66	539	709	7
de	71	77	81	92	539	709	7
minería	84	77	118	92	539	709	7
(García	120	77	153	92	539	709	7
y	155	77	160	92	539	709	7
Walsh	163	77	190	92	539	709	7
2009).	192	77	222	92	539	709	7
Existen	224	77	257	92	539	709	7
otros	259	77	281	92	539	709	7
análisis,	284	77	318	92	539	709	7
en	320	77	331	92	539	709	7
especial	333	77	367	92	539	709	7
sobre	370	77	393	92	539	709	7
la	395	77	403	92	539	709	7
minería,	405	77	442	92	539	709	7
que	71	91	87	106	539	709	7
la	90	91	97	106	539	709	7
consideran	100	91	148	106	539	709	7
una	150	91	167	106	539	709	7
tecnología	169	91	215	106	539	709	7
del	217	91	231	106	539	709	7
despojo.	233	91	270	106	539	709	7
En	272	91	285	106	539	709	7
esa	288	91	301	106	539	709	7
línea,	303	91	327	106	539	709	7
Eduardo	330	91	368	106	539	709	7
Restrepo	370	91	409	106	539	709	7
(2017)	412	91	442	106	539	709	7
analiza	71	105	101	120	539	709	7
el	104	105	111	120	539	709	7
caso	114	105	132	120	539	709	7
de	135	105	145	120	539	709	7
la	148	105	155	120	539	709	7
minería	158	105	192	120	539	709	7
en	194	105	205	120	539	709	7
territorio	208	105	248	120	539	709	7
habitado	250	105	289	120	539	709	7
por	292	105	307	120	539	709	7
poblaciones	310	105	362	120	539	709	7
afrodescendientes	364	105	442	120	539	709	7
del	71	119	84	134	539	709	7
norte	88	119	112	134	539	709	7
del	115	119	129	134	539	709	7
Cauca	133	119	160	134	539	709	7
(Colombia)	164	119	216	134	539	709	7
y	220	119	225	134	539	709	7
las	229	119	240	134	539	709	7
luchas	244	119	271	134	539	709	7
que	275	119	291	134	539	709	7
las	295	119	306	134	539	709	7
comunidades	310	119	369	134	539	709	7
negras	373	119	401	134	539	709	7
han	404	119	421	134	539	709	7
em-	425	119	442	134	539	709	7
prendido	71	133	111	148	539	709	7
por	115	133	130	148	539	709	7
su	134	133	143	148	539	709	7
derecho	147	133	181	148	539	709	7
al	185	133	192	148	539	709	7
territorio	196	133	236	148	539	709	7
ancestral	240	133	278	148	539	709	7
y	282	133	287	148	539	709	7
a	290	133	295	148	539	709	7
la	298	133	306	148	539	709	7
consulta	309	133	346	148	539	709	7
previa.	350	133	379	148	539	709	7
En	383	133	395	148	539	709	7
el	399	133	406	148	539	709	7
caso	410	133	428	148	539	709	7
de	432	133	442	148	539	709	7
Ecuador,	71	147	110	162	539	709	7
como	113	147	138	162	539	709	7
señalaré,	141	147	179	162	539	709	7
se	182	147	190	162	539	709	7
da	193	147	204	162	539	709	7
una	207	147	224	162	539	709	7
lucha	227	147	251	162	539	709	7
en	254	147	264	162	539	709	7
nombre	268	147	302	162	539	709	7
del	305	147	319	162	539	709	7
territorio	322	147	362	162	539	709	7
ancestral,	365	147	406	162	539	709	7
aunque	409	147	442	162	539	709	7
no	71	161	82	176	539	709	7
se	86	161	94	176	539	709	7
haya	98	161	118	176	539	709	7
recurrido	122	161	163	176	539	709	7
en	166	161	177	176	539	709	7
Esmeraldas	180	161	230	176	539	709	7
al	234	161	241	176	539	709	7
derecho	245	161	280	176	539	709	7
a	283	161	288	176	539	709	7
la	291	161	299	176	539	709	7
consulta	303	161	339	176	539	709	7
previa	343	161	370	176	539	709	7
en	373	161	384	176	539	709	7
el	388	161	395	176	539	709	7
caso	399	161	417	176	539	709	7
de	421	161	431	176	539	709	7
la	435	161	442	176	539	709	7
minería.	71	175	108	190	539	709	7
Los	85	189	101	204	539	709	7
análisis	104	189	135	204	539	709	7
sobre	139	189	162	204	539	709	7
la	165	189	172	204	539	709	7
minería	176	189	210	204	539	709	7
en	213	189	223	204	539	709	7
Ecuador	227	189	264	204	539	709	7
se	267	189	275	204	539	709	7
han	278	189	295	204	539	709	7
concentrado	298	189	353	204	539	709	7
durante	356	189	390	204	539	709	7
los	393	189	406	204	539	709	7
últimos	409	189	442	204	539	709	7
años	71	203	91	218	539	709	7
en	94	203	104	218	539	709	7
la	107	203	115	218	539	709	7
Amazonía	118	203	162	218	539	709	7
sur,	165	203	181	218	539	709	7
donde	184	203	212	218	539	709	7
se	215	203	223	218	539	709	7
entregaron	226	203	274	218	539	709	7
concesiones	277	203	329	218	539	709	7
a	332	203	336	218	539	709	7
empresas	339	203	379	218	539	709	7
chinas	382	203	410	218	539	709	7
para	413	203	432	218	539	709	7
la	435	203	442	218	539	709	7
minería	71	217	105	232	539	709	7
a	108	217	113	232	539	709	7
gran	116	217	136	232	539	709	7
escala,	139	217	167	232	539	709	7
acompañadas	170	217	229	232	539	709	7
de	232	217	243	232	539	709	7
desalojos	246	217	285	232	539	709	7
forzados	288	217	325	232	539	709	7
de	329	217	339	232	539	709	7
poblaciones	342	217	394	232	539	709	7
indígenas.	397	217	442	232	539	709	7
Para	71	231	90	246	539	709	7
dar	93	231	108	246	539	709	7
cuenta	111	231	141	246	539	709	7
de	144	231	155	246	539	709	7
estos	158	231	179	246	539	709	7
procesos,	183	231	223	246	539	709	7
Sacher	227	231	256	246	539	709	7
(2015)	259	231	290	246	539	709	7
aboga	293	231	319	246	539	709	7
por	322	231	338	246	539	709	7
la	341	231	349	246	539	709	7
pertinencia	352	231	402	246	539	709	7
del	406	231	419	246	539	709	7
con-	422	231	442	246	539	709	7
cepto	71	245	95	260	539	709	7
de	99	245	109	260	539	709	7
acumulación	113	245	170	260	539	709	7
por	174	245	189	260	539	709	7
desposesión,	193	245	248	260	539	709	7
en	252	245	262	260	539	709	7
especial	266	245	300	260	539	709	7
para	304	245	322	260	539	709	7
la	326	245	334	260	539	709	7
megaminería.	338	245	398	260	539	709	7
Entre	402	245	426	260	539	709	7
los	430	245	442	260	539	709	7
procesos	71	259	108	274	539	709	7
que	111	259	127	274	539	709	7
menciona	130	259	174	274	539	709	7
y	177	259	182	274	539	709	7
que	185	259	201	274	539	709	7
también	204	259	241	274	539	709	7
se	244	259	252	274	539	709	7
pueden	255	259	288	274	539	709	7
observar	291	259	328	274	539	709	7
en	331	259	341	274	539	709	7
el	344	259	352	274	539	709	7
caso	355	259	373	274	539	709	7
de	376	259	387	274	539	709	7
Esmeraldas,	390	259	442	274	539	709	7
se	71	273	79	288	539	709	7
encuentran:	83	273	135	288	539	709	7
la	139	273	146	288	539	709	7
mercantilización	150	273	223	288	539	709	7
y	226	273	231	288	539	709	7
privatización	234	273	291	288	539	709	7
de	295	273	305	288	539	709	7
las	309	273	320	288	539	709	7
tierras;	323	273	353	288	539	709	7
la	357	273	364	288	539	709	7
expulsión	367	273	410	288	539	709	7
de	413	273	424	288	539	709	7
po-	427	273	442	288	539	709	7
blaciones	71	287	112	302	539	709	7
campesinas;	114	287	167	302	539	709	7
la	170	287	177	302	539	709	7
conversión	180	287	228	302	539	709	7
de	230	287	241	302	539	709	7
derechos	243	287	282	302	539	709	7
de	285	287	295	302	539	709	7
propiedad	298	287	343	302	539	709	7
comunal	345	287	384	302	539	709	7
(ancestral	387	287	429	302	539	709	7
en	432	287	442	302	539	709	7
este	71	301	87	316	539	709	7
caso)	90	301	112	316	539	709	7
en	115	301	125	316	539	709	7
propiedad	128	301	173	316	539	709	7
privada	175	301	208	316	539	709	7
exclusiva;	210	301	252	316	539	709	7
la	255	301	262	316	539	709	7
supresión	265	301	307	316	539	709	7
del	309	301	322	316	539	709	7
acceso	325	301	353	316	539	709	7
a	355	301	360	316	539	709	7
bienes	362	301	390	316	539	709	7
comunales;	392	301	442	316	539	709	7
la	71	315	78	330	539	709	7
supresión	82	315	124	330	539	709	7
de	128	315	139	330	539	709	7
formas	143	315	173	330	539	709	7
alternativas	177	315	227	330	539	709	7
de	231	315	241	330	539	709	7
producción	246	315	296	330	539	709	7
y	300	315	305	330	539	709	7
consumo,	309	315	353	330	539	709	7
entre	357	315	379	330	539	709	7
otros	383	315	405	330	539	709	7
(Sacher	410	315	442	330	539	709	7
2015,	71	329	97	344	539	709	7
105).	100	329	123	344	539	709	7
Para	85	343	104	358	539	709	7
la	108	343	115	358	539	709	7
zona	119	343	140	358	539	709	7
norte	144	343	167	358	539	709	7
de	171	343	182	358	539	709	7
Esmeraldas,	186	343	238	358	539	709	7
investigadores	242	343	304	358	539	709	7
de	308	343	318	358	539	709	7
la	322	343	330	358	539	709	7
PUCE-SE	334	343	379	358	539	709	7
mencionaron	383	343	442	358	539	709	7
una	71	357	87	372	539	709	7
estrategia	91	357	132	372	539	709	7
de	135	357	145	372	539	709	7
“punta	148	357	178	372	539	709	7
de	181	357	192	372	539	709	7
lanza”:	195	357	224	372	539	709	7
una	227	357	244	372	539	709	7
persona	247	357	281	372	539	709	7
hace	284	357	304	372	539	709	7
una	307	357	324	372	539	709	7
oferta	327	357	352	372	539	709	7
de	355	357	366	372	539	709	7
compra	369	357	403	372	539	709	7
de	406	357	416	372	539	709	7
4000	419	357	442	372	539	709	7
dólares	71	371	102	386	539	709	7
estadounidenses	105	371	176	386	539	709	7
por	179	371	194	386	539	709	7
una	197	371	214	386	539	709	7
hectárea.	217	371	256	386	539	709	7
Después	259	371	296	386	539	709	7
de	299	371	310	386	539	709	7
un	313	371	324	386	539	709	7
par	327	371	342	386	539	709	7
de	345	371	355	386	539	709	7
ventas	358	371	386	386	539	709	7
a	389	371	393	386	539	709	7
ese	396	371	409	386	539	709	7
precio,	412	371	442	386	539	709	7
cuando	71	385	103	400	539	709	7
más	107	385	124	400	539	709	7
gente	127	385	151	400	539	709	7
se	154	385	162	400	539	709	7
anima	166	385	193	400	539	709	7
a	196	385	201	400	539	709	7
vender,	204	385	236	400	539	709	7
se	239	385	247	400	539	709	7
rebaja	251	385	277	400	539	709	7
paulatinamente	280	385	349	400	539	709	7
el	352	385	359	400	539	709	7
precio	362	385	390	400	539	709	7
hasta	393	385	415	400	539	709	7
llegar	418	385	442	400	539	709	7
a	71	399	76	414	539	709	7
1200	78	399	101	414	539	709	7
dólares	104	399	135	414	539	709	7
de	137	399	148	414	539	709	7
venta	150	399	174	414	539	709	7
por	177	399	192	414	539	709	7
hectárea.	195	399	234	414	539	709	7
Aunque	236	399	271	414	539	709	7
el	274	399	281	414	539	709	7
caso	284	399	303	414	539	709	7
legal	305	399	325	414	539	709	7
de	328	399	338	414	539	709	7
Wimbí	341	399	372	414	539	709	7
gira	375	399	392	414	539	709	7
en	394	399	405	414	539	709	7
torno	407	399	432	414	539	709	7
al	435	399	442	414	539	709	7
tema	71	413	93	428	539	709	7
del	95	413	109	428	539	709	7
conflicto	112	413	150	428	539	709	7
con	153	413	170	428	539	709	7
la	172	413	180	428	539	709	7
empresa	183	413	219	428	539	709	7
palmicultora,	222	413	281	428	539	709	7
la	284	413	291	428	539	709	7
parroquia	294	413	337	428	539	709	7
también	340	413	376	428	539	709	7
ha	379	413	389	428	539	709	7
sido	392	413	410	428	539	709	7
afecta-	413	413	442	428	539	709	7
da,	71	427	84	442	539	709	7
como	87	427	112	442	539	709	7
se	115	427	123	442	539	709	7
detallará	126	427	163	442	539	709	7
más	166	427	183	442	539	709	7
adelante,	186	427	226	442	539	709	7
por	229	427	244	442	539	709	7
los	247	427	259	442	539	709	7
efectos	262	427	291	442	539	709	7
de	294	427	305	442	539	709	7
la	307	427	315	442	539	709	7
minería	318	427	352	442	539	709	7
en	355	427	365	442	539	709	7
la	368	427	375	442	539	709	7
zona.	378	427	402	442	539	709	7
Además,	404	427	442	442	539	709	7
se	71	441	79	456	539	709	7
enmarca	83	441	120	456	539	709	7
en	124	441	135	456	539	709	7
procesos	139	441	176	456	539	709	7
de	180	441	190	456	539	709	7
pérdida	194	441	227	456	539	709	7
de	231	441	242	456	539	709	7
territorio	246	441	286	456	539	709	7
que	290	441	306	456	539	709	7
se	310	441	318	456	539	709	7
dieron	322	441	350	456	539	709	7
en	354	441	365	456	539	709	7
el	369	441	376	456	539	709	7
año	380	441	396	456	539	709	7
2000	400	441	423	456	539	709	7
por	427	441	442	456	539	709	7
la	71	455	78	470	539	709	7
adjudicación	82	455	139	470	539	709	7
y	142	455	147	470	539	709	7
posterior	151	455	191	470	539	709	7
venta	194	455	218	470	539	709	7
de	222	455	232	470	539	709	7
tierras	236	455	263	470	539	709	7
de	267	455	277	470	539	709	7
posesión	281	455	319	470	539	709	7
ancestral,	322	455	364	470	539	709	7
proceso	367	455	401	470	539	709	7
irregular	405	455	442	470	539	709	7
que	71	469	87	484	539	709	7
terminó	90	469	126	484	539	709	7
siendo	129	469	157	484	539	709	7
reconocido	160	469	209	484	539	709	7
por	213	469	228	484	539	709	7
títulos	231	469	259	484	539	709	7
avalados	262	469	299	484	539	709	7
por	302	469	317	484	539	709	7
las	320	469	331	484	539	709	7
cortes	334	469	360	484	539	709	7
y	363	469	368	484	539	709	7
el	371	469	379	484	539	709	7
Registro	382	469	418	484	539	709	7
de	421	469	432	484	539	709	7
la	435	469	442	484	539	709	7
Propiedad.	71	483	119	498	539	709	7
Aunque	122	483	157	498	539	709	7
los	160	483	172	498	539	709	7
conceptos	176	483	220	498	539	709	7
de	223	483	233	498	539	709	7
despojo	237	483	271	498	539	709	7
y	274	483	279	498	539	709	7
desposesión	282	483	334	498	539	709	7
iluminan	338	483	378	498	539	709	7
algunas	381	483	414	498	539	709	7
de	417	483	428	498	539	709	7
las	431	483	442	498	539	709	7
dinámicas	71	497	115	512	539	709	7
del	118	497	131	512	539	709	7
caso	134	497	152	512	539	709	7
mencionado,	155	497	213	512	539	709	7
no	215	497	227	512	539	709	7
dan	229	497	246	512	539	709	7
cuenta	248	497	278	512	539	709	7
suficiente	280	497	322	512	539	709	7
de	325	497	335	512	539	709	7
otros	337	497	360	512	539	709	7
procesos	362	497	400	512	539	709	7
que	402	497	418	512	539	709	7
se	421	497	429	512	539	709	7
en	432	497	442	512	539	709	7
territorio	71	511	111	526	539	709	7
que	113	511	130	526	539	709	7
tienen	132	511	160	526	539	709	7
como	162	511	187	526	539	709	7
consecuencia	189	511	247	526	539	709	7
la	250	511	257	526	539	709	7
eliminación	259	511	312	526	539	709	7
étnica	314	511	340	526	539	709	7
lenta,	343	511	367	526	539	709	7
pues	370	511	390	526	539	709	7
el	392	511	400	526	539	709	7
concepto	402	511	442	526	539	709	7
de	71	525	81	540	539	709	7
acumulación	84	525	141	540	539	709	7
por	144	525	159	540	539	709	7
desposesión	162	525	214	540	539	709	7
apunta	217	525	247	540	539	709	7
a	250	525	255	540	539	709	7
los	258	525	270	540	539	709	7
procesos	273	525	310	540	539	709	7
de	313	525	323	540	539	709	7
mercantilización	326	525	399	540	539	709	7
y	402	525	407	540	539	709	7
privati-	410	525	442	540	539	709	7
zación	71	539	99	554	539	709	7
de	102	539	112	554	539	709	7
tierras	115	539	142	554	539	709	7
relacionados	145	539	200	554	539	709	7
con	203	539	219	554	539	709	7
el	222	539	229	554	539	709	7
desarrollo	232	539	275	554	539	709	7
del	278	539	291	554	539	709	7
capitalismo	294	539	345	554	539	709	7
global.	347	539	377	554	539	709	7
Contexto	71	581	120	594	539	709	7
de	123	581	137	594	539	709	7
minería	140	581	181	594	539	709	7
ilegal	184	581	213	594	539	709	7
y	217	581	222	594	539	709	7
del	226	581	242	594	539	709	7
Estado	245	581	281	594	539	709	7
Previo	71	609	99	624	539	709	7
al	101	609	108	624	539	709	7
auge	111	609	131	624	539	709	7
minero	133	609	165	624	539	709	7
en	167	609	178	624	539	709	7
la	180	609	188	624	539	709	7
zona,	190	609	213	624	539	709	7
se	216	609	224	624	539	709	7
hacía	226	609	249	624	539	709	7
evidente	251	609	288	624	539	709	7
ya	290	609	300	624	539	709	7
un	302	609	314	624	539	709	7
cambio	316	609	349	624	539	709	7
en	351	609	362	624	539	709	7
el	364	609	372	624	539	709	7
uso	374	609	389	624	539	709	7
del	391	609	404	624	539	709	7
suelo	407	609	429	624	539	709	7
en	432	609	442	624	539	709	7
Esmeraldas	71	623	120	638	539	709	7
que	123	623	139	638	539	709	7
era	141	623	154	638	539	709	7
conocida	157	623	197	638	539	709	7
como	199	623	224	638	539	709	7
“la	226	623	239	638	539	709	7
provincia	241	623	282	638	539	709	7
verde”	284	623	312	638	539	709	7
por	315	623	330	638	539	709	7
sus	332	623	346	638	539	709	7
bosques	348	623	383	638	539	709	7
y	385	623	390	638	539	709	7
vegetación.	393	623	442	638	539	709	7
ISSN:	71	662	86	671	539	709	7
1390-1249	88	662	121	671	539	709	7
•	123	662	127	671	539	709	7
e-ISSN:	129	662	150	671	539	709	7
1390-8065	151	662	184	671	539	709	7
Páginas	396	662	419	671	539	709	7
89-109	421	662	442	671	539	709	7
95	476	331	487	343	539	709	7
ÍCONOS	13	83	27	132	539	709	8
64	13	63	27	78	539	709	8
•	13	52	27	58	539	709	8
2019	13	16	27	47	539	709	8
María	248	57	267	66	539	709	8
Moreno	270	57	297	66	539	709	8
Parra	299	57	316	66	539	709	8
96	51	331	62	343	539	709	8
Las	96	77	111	92	539	709	8
concesiones	115	77	167	92	539	709	8
a	170	77	175	92	539	709	8
empresas	179	77	219	92	539	709	8
madereras	222	77	267	92	539	709	8
o	270	77	276	92	539	709	8
las	280	77	291	92	539	709	8
negociaciones	295	77	356	92	539	709	8
entre	359	77	382	92	539	709	8
las	385	77	397	92	539	709	8
comunidades	400	77	459	92	539	709	8
y	463	77	468	92	539	709	8
dichas	96	91	124	106	539	709	8
empresas	127	91	166	106	539	709	8
causaron	169	91	208	106	539	709	8
una	210	91	227	106	539	709	8
disminución	229	91	285	106	539	709	8
considerable	287	91	342	106	539	709	8
del	345	91	358	106	539	709	8
bosque,	360	91	394	106	539	709	8
que	397	91	413	106	539	709	8
en	415	91	426	106	539	709	8
gran	428	91	448	106	539	709	8
me-	450	91	468	106	539	709	8
dida	96	105	116	120	539	709	8
ha	119	105	130	120	539	709	8
desaparecido	133	105	190	120	539	709	8
excepto	193	105	226	120	539	709	8
de	230	105	240	120	539	709	8
áreas	244	105	265	120	539	709	8
de	268	105	279	120	539	709	8
reserva	282	105	312	120	539	709	8
y	316	105	321	120	539	709	8
áreas	324	105	345	120	539	709	8
protegidas.	349	105	397	120	539	709	8
Posteriormente	401	105	468	120	539	709	8
esta	96	119	113	134	539	709	8
pérdida	115	119	149	134	539	709	8
de	151	119	162	134	539	709	8
bosque	165	119	196	134	539	709	8
se	198	119	207	134	539	709	8
profundizó	209	119	258	134	539	709	8
con	261	119	277	134	539	709	8
la	280	119	287	134	539	709	8
extensión	290	119	332	134	539	709	8
del	335	119	348	134	539	709	8
monocultivo	351	119	407	134	539	709	8
de	410	119	420	134	539	709	8
palma	423	119	450	134	539	709	8
y	453	119	458	134	539	709	8
el	460	119	468	134	539	709	8
uso	96	133	112	148	539	709	8
concomitante	115	133	175	148	539	709	8
de	178	133	189	148	539	709	8
agroquímicos.	192	133	254	148	539	709	8
Se	257	133	267	148	539	709	8
estima	270	133	299	148	539	709	8
que	302	133	318	148	539	709	8
en	321	133	331	148	539	709	8
la	334	133	342	148	539	709	8
región	345	133	373	148	539	709	8
norte	376	133	400	148	539	709	8
de	403	133	413	148	539	709	8
la	416	133	424	148	539	709	8
provincia	427	133	468	148	539	709	8
de	96	147	107	162	539	709	8
Esmeraldas,	110	147	162	162	539	709	8
el	165	147	173	162	539	709	8
cambio	176	147	209	162	539	709	8
del	212	147	225	162	539	709	8
uso	228	147	243	162	539	709	8
del	246	147	260	162	539	709	8
suelo	263	147	285	162	539	709	8
ha	289	147	299	162	539	709	8
afectado	302	147	339	162	539	709	8
probablemente	342	147	409	162	539	709	8
al	412	147	419	162	539	709	8
57%	422	147	444	162	539	709	8
de	447	147	457	162	539	709	8
la	460	147	468	162	539	709	8
superficie	96	161	138	176	539	709	8
original	141	161	175	176	539	709	8
de	178	161	188	176	539	709	8
bosques	191	161	226	176	539	709	8
(Lapierre	229	161	269	176	539	709	8
y	272	161	277	176	539	709	8
Macías	280	161	311	176	539	709	8
Marín	314	161	342	176	539	709	8
2019,	344	161	370	176	539	709	8
254).	373	161	397	176	539	709	8
La	111	175	122	190	539	709	8
minería,	124	175	162	190	539	709	8
sin	165	175	178	190	539	709	8
embargo,	180	175	223	190	539	709	8
ha	225	175	236	190	539	709	8
conllevado	239	175	287	190	539	709	8
impactos	290	175	330	190	539	709	8
sociales	333	175	366	190	539	709	8
y	369	175	374	190	539	709	8
ambientales	377	175	430	190	539	709	8
profun-	433	175	468	190	539	709	8
dos.	96	189	115	204	539	709	8
A	118	189	126	204	539	709	8
partir	129	189	155	204	539	709	8
del	158	189	172	204	539	709	8
auge	175	189	196	204	539	709	8
de	200	189	210	204	539	709	8
los	214	189	226	204	539	709	8
precios	230	189	262	204	539	709	8
del	265	189	279	204	539	709	8
oro,	282	189	301	204	539	709	8
la	304	189	312	204	539	709	8
minería	316	189	350	204	539	709	8
tradicional	354	189	403	204	539	709	8
con	406	189	423	204	539	709	8
batea	426	189	450	204	539	709	8
fue	454	189	468	204	539	709	8
reemplazada	96	203	152	218	539	709	8
por	155	203	171	218	539	709	8
minería	174	203	208	218	539	709	8
mecanizada	212	203	264	218	539	709	8
con	267	203	283	218	539	709	8
retroexcavadora.	286	203	360	218	539	709	8
Los	363	203	379	218	539	709	8
mineros	382	203	419	218	539	709	8
que	422	203	438	218	539	709	8
traba-	441	203	468	218	539	709	8
jan	96	217	110	232	539	709	8
en	114	217	124	232	539	709	8
Esmeraldas	128	217	178	232	539	709	8
provienen	182	217	227	232	539	709	8
de	230	217	241	232	539	709	8
otras	244	217	266	232	539	709	8
zonas	269	217	294	232	539	709	8
mineras	297	217	333	232	539	709	8
ecuatorianas	336	217	392	232	539	709	8
como	395	217	420	232	539	709	8
Zamora	424	217	459	232	539	709	8
y	463	217	468	232	539	709	8
El	96	231	106	246	539	709	8
Oro.	109	231	130	246	539	709	8
Trabajan	133	231	172	246	539	709	8
tanto	175	231	199	246	539	709	8
con	202	231	218	246	539	709	8
estrategia	222	231	264	246	539	709	8
de	267	231	277	246	539	709	8
compra	280	231	314	246	539	709	8
directa	317	231	348	246	539	709	8
de	351	231	361	246	539	709	8
tierra	364	231	388	246	539	709	8
(punta	391	231	421	246	539	709	8
de	424	231	435	246	539	709	8
lanza),	438	231	468	246	539	709	8
como	96	245	122	260	539	709	8
por	126	245	142	260	539	709	8
medio	146	245	175	260	539	709	8
de	179	245	190	260	539	709	8
acuerdos	195	245	234	260	539	709	8
a	238	245	243	260	539	709	8
los	248	245	260	260	539	709	8
que	265	245	281	260	539	709	8
llegan	286	245	312	260	539	709	8
con	317	245	334	260	539	709	8
las	338	245	350	260	539	709	8
comunidades	354	245	414	260	539	709	8
o	419	245	424	260	539	709	8
personas	429	245	468	260	539	709	8
pertenecientes	96	259	161	274	539	709	8
a	164	259	168	274	539	709	8
las	171	259	182	274	539	709	8
mismas.	185	259	222	274	539	709	8
Así	225	259	239	274	539	709	8
también	242	259	279	274	539	709	8
los	282	259	294	274	539	709	8
investigadores	297	259	360	274	539	709	8
reportaron	363	259	411	274	539	709	8
que	414	259	430	274	539	709	8
algunos	433	259	468	274	539	709	8
gobiernos	96	273	140	288	539	709	8
de	144	273	154	288	539	709	8
las	158	273	169	288	539	709	8
comunidades	173	273	233	288	539	709	8
locales	236	273	265	288	539	709	8
cobran	269	273	300	288	539	709	8
una	303	273	320	288	539	709	8
tasa	323	273	340	288	539	709	8
(500	344	273	365	288	539	709	8
dólares	368	273	400	288	539	709	8
estadouniden-	403	273	468	288	539	709	8
ses)	96	287	112	302	539	709	8
para	115	287	135	302	539	709	8
permitir	138	287	175	302	539	709	8
la	178	287	186	302	539	709	8
explotación	188	287	241	302	539	709	8
minera	244	287	275	302	539	709	8
(entrevista	278	287	325	302	539	709	8
con	328	287	345	302	539	709	8
Eduardo	348	287	387	302	539	709	8
Rebolledo,	390	287	438	302	539	709	8
inves-	441	287	468	302	539	709	8
tigador	96	301	129	316	539	709	8
de	132	301	142	316	539	709	8
la	145	301	153	316	539	709	8
PUCE-SE,	156	301	205	316	539	709	8
31	208	301	220	316	539	709	8
de	223	301	234	316	539	709	8
octubre	237	301	271	316	539	709	8
de	274	301	285	316	539	709	8
2017).	288	301	318	316	539	709	8
El	111	315	120	330	539	709	8
Gobierno	124	315	167	330	539	709	8
ecuatoriano,	171	315	225	330	539	709	8
durante	229	315	264	330	539	709	8
la	268	315	275	330	539	709	8
administración	279	315	345	330	539	709	8
de	349	315	360	330	539	709	8
Rafael	364	315	391	330	539	709	8
Correa,	395	315	428	330	539	709	8
trató	432	315	453	330	539	709	8
de	457	315	468	330	539	709	8
regular	96	329	127	344	539	709	8
la	130	329	138	344	539	709	8
actividad	141	329	181	344	539	709	8
minera	184	329	215	344	539	709	8
y	218	329	223	344	539	709	8
otorgó	226	329	256	344	539	709	8
permisos	259	329	298	344	539	709	8
para	301	329	320	344	539	709	8
minería	323	329	357	344	539	709	8
en	361	329	371	344	539	709	8
la	374	329	382	344	539	709	8
zona.	385	329	408	344	539	709	8
Además,	412	329	449	344	539	709	8
por	452	329	468	344	539	709	8
medio	96	343	124	358	539	709	8
de	128	343	138	358	539	709	8
la	142	343	149	358	539	709	8
Empresa	153	343	191	358	539	709	8
Nacional	194	343	234	358	539	709	8
de	238	343	248	358	539	709	8
Minería	252	343	287	358	539	709	8
(ENAMI),	291	343	338	358	539	709	8
participó	342	343	382	358	539	709	8
directamente	385	343	443	358	539	709	8
en	446	343	457	358	539	709	8
la	460	343	468	358	539	709	8
explotación	96	357	148	372	539	709	8
minera.	150	357	184	372	539	709	8
El	186	357	196	372	539	709	8
impacto	198	357	234	372	539	709	8
de	237	357	247	372	539	709	8
la	249	357	257	372	539	709	8
minería	259	357	293	372	539	709	8
sobre	295	357	319	372	539	709	8
el	321	357	329	372	539	709	8
uso	331	357	346	372	539	709	8
del	348	357	362	372	539	709	8
suelo	364	357	387	372	539	709	8
es	389	357	397	372	539	709	8
radical	400	357	429	372	539	709	8
al	431	357	439	372	539	709	8
remo-	441	357	468	372	539	709	8
ver	96	371	110	386	539	709	8
la	112	371	120	386	539	709	8
capa	122	371	142	386	539	709	8
vegetal	144	371	174	386	539	709	8
y	177	371	182	386	539	709	8
al	184	371	192	386	539	709	8
generar	194	371	227	386	539	709	8
contaminación	229	371	295	386	539	709	8
del	298	371	311	386	539	709	8
agua	314	371	334	386	539	709	8
de	336	371	347	386	539	709	8
ríos	349	371	365	386	539	709	8
con	368	371	384	386	539	709	8
minerales	386	371	428	386	539	709	8
pesados.	431	371	468	386	539	709	8
Para	96	385	115	400	539	709	8
2011,	118	385	144	400	539	709	8
la	146	385	154	400	539	709	8
zona	156	385	176	400	539	709	8
de	179	385	189	400	539	709	8
actividad	192	385	232	400	539	709	8
minera	234	385	265	400	539	709	8
incluía	268	385	298	400	539	709	8
5709	300	385	323	400	539	709	8
hectáreas	325	385	365	400	539	709	8
de	368	385	378	400	539	709	8
acción	381	385	409	400	539	709	8
directa	411	385	441	400	539	709	8
y	444	385	449	400	539	709	8
una	451	385	468	400	539	709	8
zona	96	399	117	414	539	709	8
de	120	399	130	414	539	709	8
influencia	134	399	177	414	539	709	8
local	180	399	201	414	539	709	8
que	204	399	220	414	539	709	8
ascendía	223	399	260	414	539	709	8
a	263	399	268	414	539	709	8
224	271	399	288	414	539	709	8
284	291	399	309	414	539	709	8
hectáreas	312	399	352	414	539	709	8
(Lapierre	355	399	395	414	539	709	8
y	398	399	403	414	539	709	8
Macías	406	399	437	414	539	709	8
Marín	440	399	468	414	539	709	8
2019,	96	413	122	428	539	709	8
258).	125	413	149	428	539	709	8
La	152	413	163	428	539	709	8
PUCE-SE	166	413	211	428	539	709	8
realizó	214	413	243	428	539	709	8
en	245	413	256	428	539	709	8
2012	259	413	282	428	539	709	8
una	285	413	301	428	539	709	8
investigación	304	413	362	428	539	709	8
de	364	413	375	428	539	709	8
15	378	413	389	428	539	709	8
frentes	392	413	421	428	539	709	8
mineros	424	413	460	428	539	709	8
y	463	413	468	428	539	709	8
más	96	427	114	442	539	709	8
tarde	116	427	138	442	539	709	8
amplió	141	427	172	442	539	709	8
la	174	427	182	442	539	709	8
investigación	184	427	242	442	539	709	8
a	244	427	249	442	539	709	8
frentes	251	427	281	442	539	709	8
mineros	283	427	319	442	539	709	8
del	321	427	334	442	539	709	8
ENAMI,	337	427	377	442	539	709	8
encontrando	379	427	436	442	539	709	8
niveles	438	427	468	442	539	709	8
de	96	441	107	456	539	709	8
minerales	110	441	152	456	539	709	8
pesados	156	441	190	456	539	709	8
muy	193	441	213	456	539	709	8
superiores	217	441	261	456	539	709	8
a	264	441	269	456	539	709	8
los	272	441	285	456	539	709	8
estándares	288	441	333	456	539	709	8
permitidos	336	441	384	456	539	709	8
y	388	441	393	456	539	709	8
mayor	396	441	424	456	539	709	8
contami-	428	441	468	456	539	709	8
nación	96	455	126	470	539	709	8
en	130	455	141	470	539	709	8
los	144	455	156	470	539	709	8
frentes	160	455	189	470	539	709	8
mineros	193	455	229	470	539	709	8
estatales.	232	455	271	470	539	709	8
La	275	455	286	470	539	709	8
investigación	289	455	347	470	539	709	8
fue	351	455	364	470	539	709	8
contratada	368	455	415	470	539	709	8
por	419	455	434	470	539	709	8
el	438	455	445	470	539	709	8
Pro-	449	455	468	470	539	709	8
grama	96	469	124	484	539	709	8
de	127	469	137	484	539	709	8
Remediación	141	469	199	484	539	709	8
Ambiental	202	469	249	484	539	709	8
y	252	469	257	484	539	709	8
Social	261	469	287	484	539	709	8
(PRAS)	290	469	324	484	539	709	8
del	327	469	341	484	539	709	8
Ministerio	344	469	390	484	539	709	8
del	394	469	407	484	539	709	8
Ambiente	410	469	454	484	539	709	8
de	457	469	468	484	539	709	8
Ecuador	96	483	133	498	539	709	8
(MAE);	136	483	171	498	539	709	8
sin	173	483	186	498	539	709	8
embargo,	189	483	230	498	539	709	8
el	233	483	240	498	539	709	8
MAE	243	483	267	498	539	709	8
no	270	483	282	498	539	709	8
entregó	284	483	318	498	539	709	8
la	320	483	328	498	539	709	8
información	330	483	385	498	539	709	8
a	388	483	392	498	539	709	8
las	395	483	406	498	539	709	8
comunidades	409	483	468	498	539	709	8
participantes.	96	497	156	512	539	709	8
En	159	497	171	512	539	709	8
especial,	174	497	211	512	539	709	8
la	214	497	221	512	539	709	8
oficina	224	497	254	512	539	709	8
de	256	497	267	512	539	709	8
Sectores	270	497	305	512	539	709	8
Estratégicos	308	497	361	512	539	709	8
del	363	497	377	512	539	709	8
Estado	379	497	410	512	539	709	8
se	412	497	421	512	539	709	8
opuso	423	497	450	512	539	709	8
a	453	497	457	512	539	709	8
la	460	497	468	512	539	709	8
diseminación	96	511	155	526	539	709	8
de	159	511	169	526	539	709	8
los	172	511	184	526	539	709	8
resultados	188	511	232	526	539	709	8
del	235	511	248	526	539	709	8
estudio.	252	511	286	526	539	709	8
Adicionalmente	290	511	360	526	539	709	8
la	363	511	371	526	539	709	8
reparación	374	511	420	526	539	709	8
ambiental	424	511	468	526	539	709	8
programada	96	525	149	540	539	709	8
por	152	525	167	540	539	709	8
instituciones	170	525	226	540	539	709	8
del	229	525	243	540	539	709	8
Estado	246	525	276	540	539	709	8
fue,	279	525	295	540	539	709	8
según	298	525	323	540	539	709	8
Lapierre	326	525	363	540	539	709	8
y	366	525	371	540	539	709	8
Macías	374	525	405	540	539	709	8
Marín	407	525	435	540	539	709	8
(2019,	438	525	468	540	539	709	8
256),	96	539	120	554	539	709	8
“insignificante	123	539	187	554	539	709	8
y	190	539	195	554	539	709	8
deficiente”,	198	539	248	554	539	709	8
interviniendo	251	539	311	554	539	709	8
solamente	314	539	358	554	539	709	8
en	361	539	372	554	539	709	8
60	375	539	386	554	539	709	8
hectáreas,	389	539	432	554	539	709	8
o	435	539	441	554	539	709	8
1,2%	444	539	468	554	539	709	8
del	96	553	110	568	539	709	8
total	113	553	133	568	539	709	8
del	136	553	149	568	539	709	8
área	152	553	169	568	539	709	8
afectada	172	553	208	568	539	709	8
según	211	553	236	568	539	709	8
el	239	553	246	568	539	709	8
PRAS.	249	553	279	568	539	709	8
Los	111	567	126	582	539	709	8
estudios	129	567	165	582	539	709	8
del	168	567	181	582	539	709	8
agua	184	567	204	582	539	709	8
y	207	567	212	582	539	709	8
la	214	567	222	582	539	709	8
afectación	225	567	269	582	539	709	8
a	272	567	277	582	539	709	8
especies	279	567	314	582	539	709	8
acuáticas	317	567	356	582	539	709	8
revelaron	359	567	399	582	539	709	8
altos	402	567	422	582	539	709	8
niveles	425	567	455	582	539	709	8
de	457	567	468	582	539	709	8
contaminación	96	581	163	596	539	709	8
con	165	581	181	596	539	709	8
metales	184	581	217	596	539	709	8
pesados	220	581	253	596	539	709	8
que	256	581	272	596	539	709	8
tienen	275	581	302	596	539	709	8
efectos	305	581	335	596	539	709	8
nocivos	338	581	371	596	539	709	8
para	374	581	392	596	539	709	8
la	395	581	403	596	539	709	8
flora	405	581	425	596	539	709	8
y	428	581	433	596	539	709	8
fauna	435	581	460	596	539	709	8
y	463	581	468	596	539	709	8
la	96	595	104	610	539	709	8
salud	107	595	130	610	539	709	8
humana.	132	595	171	610	539	709	8
Se	174	595	184	610	539	709	8
han	187	595	204	610	539	709	8
encontrado	206	595	257	610	539	709	8
altos	260	595	280	610	539	709	8
niveles	283	595	312	610	539	709	8
de	315	595	325	610	539	709	8
metales	328	595	361	610	539	709	8
pesados	364	595	398	610	539	709	8
que	401	595	417	610	539	709	8
sobrepasan	420	595	468	610	539	709	8
límites	96	609	126	624	539	709	8
permitidos	129	609	177	624	539	709	8
tanto	180	609	204	624	539	709	8
en	207	609	217	624	539	709	8
fuentes	221	609	252	624	539	709	8
de	255	609	266	624	539	709	8
agua	269	609	289	624	539	709	8
con	293	609	309	624	539	709	8
influencia	312	609	356	624	539	709	8
minera	359	609	390	624	539	709	8
directa,	393	609	426	624	539	709	8
como	429	609	454	624	539	709	8
en	457	609	468	624	539	709	8
otros	96	623	119	638	539	709	8
ríos	121	623	137	638	539	709	8
y	139	623	144	638	539	709	8
fuentes	147	623	178	638	539	709	8
de	181	623	191	638	539	709	8
agua	194	623	214	638	539	709	8
de	216	623	227	638	539	709	8
la	229	623	236	638	539	709	8
zona.	239	623	262	638	539	709	8
En	265	623	277	638	539	709	8
un	280	623	292	638	539	709	8
estudio	294	623	326	638	539	709	8
realizado	328	623	368	638	539	709	8
por	370	623	385	638	539	709	8
la	388	623	395	638	539	709	8
PUCE-SE	397	623	443	638	539	709	8
entre	445	623	468	638	539	709	8
Páginas	96	662	119	671	539	709	8
89-109	121	662	143	671	539	709	8
ISSN:	354	662	369	671	539	709	8
1390-1249	371	662	404	671	539	709	8
•	406	662	410	671	539	709	8
e-ISSN:	412	662	433	671	539	709	8
1390-8065	435	662	468	671	539	709	8
ÍCONOS	511	83	525	132	539	709	9
64	511	63	525	78	539	709	9
•	511	52	525	58	539	709	9
2019	511	16	525	47	539	709	9
Racismo	96	57	123	66	539	709	9
ambiental:	126	57	161	66	539	709	9
muerte	163	57	187	66	539	709	9
lenta	189	57	206	66	539	709	9
y	208	57	211	66	539	709	9
despojo	213	57	239	66	539	709	9
de	241	57	250	66	539	709	9
territorio	252	57	281	66	539	709	9
ancestral	283	57	313	66	539	709	9
afroecuatoriano	315	57	368	66	539	709	9
en	370	57	378	66	539	709	9
Esmeraldas	380	57	417	66	539	709	9
2015	71	77	94	92	539	709	9
y	98	77	103	92	539	709	9
2017,	106	77	132	92	539	709	9
en	136	77	146	92	539	709	9
32	150	77	162	92	539	709	9
puntos	165	77	196	92	539	709	9
de	200	77	210	92	539	709	9
muestreo	214	77	254	92	539	709	9
de	258	77	268	92	539	709	9
la	272	77	279	92	539	709	9
cuenca	283	77	313	92	539	709	9
río	317	77	330	92	539	709	9
Santiago-Cayapas,	333	77	414	92	539	709	9
todos	418	77	442	92	539	709	9
los	71	91	83	106	539	709	9
ríos	86	91	103	106	539	709	9
y	106	91	111	106	539	709	9
esteros	114	91	144	106	539	709	9
estudiados	147	91	194	106	539	709	9
presentan	197	91	240	106	539	709	9
concentraciones	243	91	314	106	539	709	9
muy	317	91	337	106	539	709	9
elevadas	341	91	376	106	539	709	9
de	380	91	390	106	539	709	9
aluminio	394	91	434	106	539	709	9
y	437	91	442	106	539	709	9
hierro	71	105	97	120	539	709	9
durante	100	105	134	120	539	709	9
los	137	105	149	120	539	709	9
tres	152	105	168	120	539	709	9
años	170	105	190	120	539	709	9
del	193	105	206	120	539	709	9
estudio	209	105	241	120	539	709	9
(Lapierre	244	105	284	120	539	709	9
y	286	105	292	120	539	709	9
Macías	294	105	325	120	539	709	9
Marín	328	105	356	120	539	709	9
2019,	358	105	384	120	539	709	9
91).	387	105	405	120	539	709	9
La	408	105	419	120	539	709	9
afec-	421	105	442	120	539	709	9
tación	71	119	98	134	539	709	9
también	102	119	138	134	539	709	9
es	142	119	150	134	539	709	9
evidente	154	119	191	134	539	709	9
en	194	119	205	134	539	709	9
las	208	119	219	134	539	709	9
especies	223	119	257	134	539	709	9
de	261	119	271	134	539	709	9
peces	275	119	298	134	539	709	9
de	302	119	312	134	539	709	9
los	316	119	328	134	539	709	9
ríos,	331	119	350	134	539	709	9
pues	354	119	374	134	539	709	9
ha	377	119	388	134	539	709	9
disminuido	391	119	442	134	539	709	9
alarmantemente	71	133	142	148	539	709	9
la	147	133	154	148	539	709	9
diversidad	158	133	203	148	539	709	9
de	207	133	218	148	539	709	9
peces	222	133	245	148	539	709	9
y	249	133	254	148	539	709	9
crustáceos,	259	133	306	148	539	709	9
algunos	310	133	344	148	539	709	9
de	348	133	359	148	539	709	9
los	363	133	375	148	539	709	9
cuales	379	133	406	148	539	709	9
forman	410	133	442	148	539	709	9
parte	71	147	93	162	539	709	9
de	96	147	107	162	539	709	9
la	109	147	117	162	539	709	9
dieta	120	147	141	162	539	709	9
local	144	147	165	162	539	709	9
(Rebolledo	168	147	216	162	539	709	9
y	219	147	224	162	539	709	9
Jiménez	227	147	262	162	539	709	9
2012).	265	147	295	162	539	709	9
Actualmente	85	161	141	176	539	709	9
San	145	161	161	176	539	709	9
Lorenzo	164	161	200	176	539	709	9
y	203	161	208	176	539	709	9
Eloy	211	161	231	176	539	709	9
Alfaro	235	161	262	176	539	709	9
son	265	161	280	176	539	709	9
los	284	161	296	176	539	709	9
cantones	299	161	338	176	539	709	9
más	341	161	358	176	539	709	9
contaminados	362	161	424	176	539	709	9
por	427	161	442	176	539	709	9
la	71	175	78	190	539	709	9
minería	81	175	115	190	539	709	9
de	118	175	129	190	539	709	9
oro	132	175	147	190	539	709	9
(Colectivo	150	175	196	190	539	709	9
de	199	175	209	190	539	709	9
Geografía	212	175	255	190	539	709	9
Crítica	258	175	289	190	539	709	9
del	292	175	305	190	539	709	9
Ecuador	308	175	345	190	539	709	9
2018).	348	175	378	190	539	709	9
La	381	175	392	190	539	709	9
minería	395	175	429	190	539	709	9
ha	432	175	442	190	539	709	9
dejado	71	189	100	204	539	709	9
tras	103	189	119	204	539	709	9
sí	122	189	129	204	539	709	9
piscinas	132	189	167	204	539	709	9
y	170	189	175	204	539	709	9
orificios	178	189	213	204	539	709	9
sin	216	189	229	204	539	709	9
cubrir.	232	189	261	204	539	709	9
Se	264	189	274	204	539	709	9
estima	277	189	306	204	539	709	9
que	309	189	325	204	539	709	9
en	328	189	339	204	539	709	9
la	342	189	349	204	539	709	9
provincia	353	189	394	204	539	709	9
se	397	189	405	204	539	709	9
han	408	189	425	204	539	709	9
de-	428	189	442	204	539	709	9
jado	71	203	90	218	539	709	9
4800	93	203	116	218	539	709	9
piscinas	119	203	153	218	539	709	9
abiertas	157	203	190	218	539	709	9
con	193	203	210	218	539	709	9
agua	213	203	233	218	539	709	9
contaminada	236	203	294	218	539	709	9
acumulada	297	203	345	218	539	709	9
y	348	203	353	218	539	709	9
que	356	203	372	218	539	709	9
los	375	203	387	218	539	709	9
pasivos	390	203	422	218	539	709	9
am-	425	203	442	218	539	709	9
bientales	71	217	109	232	539	709	9
fruto	112	217	134	232	539	709	9
de	137	217	148	232	539	709	9
la	150	217	158	232	539	709	9
actividad	160	217	200	232	539	709	9
minera	203	217	234	232	539	709	9
representan	237	217	288	232	539	709	9
al	290	217	298	232	539	709	9
menos	301	217	330	232	539	709	9
1350	332	217	355	232	539	709	9
millones	358	217	396	232	539	709	9
de	398	217	409	232	539	709	9
dólares	411	217	442	232	539	709	9
estadounidenses	71	231	142	246	539	709	9
en	145	231	156	246	539	709	9
pérdidas	158	231	195	246	539	709	9
para	198	231	217	246	539	709	9
el	220	231	228	246	539	709	9
Estado.	230	231	263	246	539	709	9
8	263	232	267	240	539	709	9
Adicionalmente	85	245	155	260	539	709	9
existen	158	245	188	260	539	709	9
divisiones	191	245	234	260	539	709	9
entre	237	245	260	260	539	709	9
las	262	245	274	260	539	709	9
comunidades	276	245	335	260	539	709	9
en	338	245	349	260	539	709	9
cuanto	351	245	382	260	539	709	9
a	384	245	389	260	539	709	9
la	392	245	399	260	539	709	9
actividad	402	245	442	260	539	709	9
minera,	71	259	105	274	539	709	9
en	108	259	118	274	539	709	9
especial	121	259	155	274	539	709	9
con	158	259	174	274	539	709	9
respecto	177	259	213	274	539	709	9
a	217	259	221	274	539	709	9
los	224	259	236	274	539	709	9
efectos	239	259	269	274	539	709	9
que	272	259	288	274	539	709	9
acarrea	291	259	322	274	539	709	9
su	325	259	335	274	539	709	9
ubicación.	338	259	384	274	539	709	9
Las	387	259	401	274	539	709	9
comuni-	404	259	442	274	539	709	9
dades	71	273	95	288	539	709	9
que	99	273	115	288	539	709	9
se	118	273	126	288	539	709	9
encuentran	129	273	179	288	539	709	9
río	182	273	195	288	539	709	9
abajo	198	273	221	288	539	709	9
se	225	273	233	288	539	709	9
ven	236	273	251	288	539	709	9
más	255	273	272	288	539	709	9
afectadas	275	273	315	288	539	709	9
por	318	273	333	288	539	709	9
la	336	273	344	288	539	709	9
contaminación	347	273	413	288	539	709	9
de	416	273	427	288	539	709	9
los	430	273	442	288	539	709	9
ríos	71	287	87	302	539	709	9
que	90	287	106	302	539	709	9
las	110	287	121	302	539	709	9
comunidades	124	287	183	302	539	709	9
río	186	287	199	302	539	709	9
arriba,	202	287	230	302	539	709	9
las	234	287	245	302	539	709	9
cuales	248	287	275	302	539	709	9
se	278	287	286	302	539	709	9
posicionan	289	287	337	302	539	709	9
a	341	287	345	302	539	709	9
favor	349	287	371	302	539	709	9
de	374	287	385	302	539	709	9
las	388	287	399	302	539	709	9
empresas	402	287	442	302	539	709	9
mineras.	71	301	109	316	539	709	9
Existen	113	301	145	316	539	709	9
también	150	301	186	316	539	709	9
casos	191	301	213	316	539	709	9
de	217	301	228	316	539	709	9
comunidades	232	301	291	316	539	709	9
que	295	301	312	316	539	709	9
hicieron	316	301	352	316	539	709	9
tratos	357	301	382	316	539	709	9
con	386	301	402	316	539	709	9
mineros	407	301	442	316	539	709	9
(facilitarles	71	315	119	330	539	709	9
comida	124	315	156	330	539	709	9
o	161	315	167	330	539	709	9
gasolina,	171	315	210	330	539	709	9
por	214	315	230	330	539	709	9
ejemplo),	234	315	276	330	539	709	9
quienes	281	315	314	330	539	709	9
incumplieron	319	315	379	330	539	709	9
su	383	315	393	330	539	709	9
acuerdo	398	315	433	330	539	709	9
y	437	315	442	330	539	709	9
abandonaron	71	329	129	344	539	709	9
la	133	329	141	344	539	709	9
retroexcavadora	144	329	214	344	539	709	9
en	217	329	228	344	539	709	9
el	232	329	239	344	539	709	9
lugar.	243	329	268	344	539	709	9
Para	271	329	290	344	539	709	9
recobrar	294	329	331	344	539	709	9
las	334	329	346	344	539	709	9
pérdidas,	349	329	389	344	539	709	9
los	393	329	405	344	539	709	9
propios	409	329	442	344	539	709	9
miembros	71	343	115	358	539	709	9
de	118	343	128	358	539	709	9
la	131	343	139	358	539	709	9
comunidad	141	343	192	358	539	709	9
se	195	343	203	358	539	709	9
ponen	206	343	234	358	539	709	9
a	237	343	241	358	539	709	9
minar,	244	343	273	358	539	709	9
sin	275	343	288	358	539	709	9
conocimientos	291	343	356	358	539	709	9
de	358	343	369	358	539	709	9
la	372	343	379	358	539	709	9
manera	382	343	415	358	539	709	9
como	417	343	442	358	539	709	9
hacerlo,	71	357	106	372	539	709	9
contribuyendo	109	357	174	372	539	709	9
así	177	357	188	372	539	709	9
a	191	357	195	372	539	709	9
los	198	357	210	372	539	709	9
procesos	213	357	251	372	539	709	9
de	254	357	264	372	539	709	9
deterioro	267	357	307	372	539	709	9
ambiental.	310	357	357	372	539	709	9
Estas	85	371	107	386	539	709	9
afectaciones	111	371	164	386	539	709	9
se	168	371	177	386	539	709	9
suman	181	371	210	386	539	709	9
a	214	371	219	386	539	709	9
otros	223	371	245	386	539	709	9
efectos	249	371	279	386	539	709	9
provenientes	283	371	339	386	539	709	9
de	343	371	353	386	539	709	9
la	358	371	365	386	539	709	9
agroindustria	369	371	428	386	539	709	9
de	432	371	442	386	539	709	9
palma.	71	385	101	400	539	709	9
Hazlewood	104	385	155	400	539	709	9
(2012,	158	385	188	400	539	709	9
123)	192	385	213	400	539	709	9
encontró	216	385	256	400	539	709	9
que	260	385	276	400	539	709	9
entre	280	385	302	400	539	709	9
1999	306	385	329	400	539	709	9
y	332	385	337	400	539	709	9
2003	341	385	364	400	539	709	9
se	368	385	376	400	539	709	9
triplicaron	380	385	426	400	539	709	9
los	430	385	442	400	539	709	9
casos	71	399	93	414	539	709	9
de	96	399	106	414	539	709	9
afectación	109	399	154	414	539	709	9
de	157	399	167	414	539	709	9
personas	170	399	208	414	539	709	9
por	211	399	226	414	539	709	9
agroquímicos	229	399	289	414	539	709	9
provenientes	292	399	348	414	539	709	9
de	351	399	361	414	539	709	9
la	364	399	371	414	539	709	9
eliminación	374	399	427	414	539	709	9
in-	429	399	442	414	539	709	9
adecuada	71	413	112	428	539	709	9
de	114	413	124	428	539	709	9
residuos	127	413	163	428	539	709	9
de	165	413	176	428	539	709	9
la	178	413	186	428	539	709	9
industria	188	413	227	428	539	709	9
de	230	413	240	428	539	709	9
la	243	413	250	428	539	709	9
palma	252	413	280	428	539	709	9
africana.	282	413	319	428	539	709	9
En	322	413	335	428	539	709	9
el	337	413	344	428	539	709	9
caso	347	413	365	428	539	709	9
de	368	413	378	428	539	709	9
Wimbí,	380	413	415	428	539	709	9
como	417	413	442	428	539	709	9
en	71	427	81	442	539	709	9
el	84	427	92	442	539	709	9
de	94	427	105	442	539	709	9
otras	107	427	129	442	539	709	9
comunidades	131	427	190	442	539	709	9
de	193	427	203	442	539	709	9
la	206	427	213	442	539	709	9
zona,	216	427	240	442	539	709	9
la	242	427	250	442	539	709	9
ausencia	252	427	289	442	539	709	9
o	292	427	298	442	539	709	9
mal	300	427	317	442	539	709	9
funcionamiento	320	427	390	442	539	709	9
de	393	427	404	442	539	709	9
sistemas	406	427	442	442	539	709	9
de	71	441	81	456	539	709	9
agua	84	441	105	456	539	709	9
potable	108	441	140	456	539	709	9
hacen	143	441	169	456	539	709	9
que	172	441	188	456	539	709	9
la	191	441	199	456	539	709	9
población	202	441	246	456	539	709	9
utilice	249	441	276	456	539	709	9
el	279	441	287	456	539	709	9
agua	290	441	310	456	539	709	9
de	313	441	323	456	539	709	9
ríos	327	441	343	456	539	709	9
y	346	441	351	456	539	709	9
esteros	354	441	383	456	539	709	9
cercanos.	386	441	427	456	539	709	9
En	430	441	442	456	539	709	9
Wimbí,	71	455	105	470	539	709	9
el	108	455	116	470	539	709	9
agua	119	455	139	470	539	709	9
proviene	142	455	180	470	539	709	9
de	183	455	193	470	539	709	9
un	196	455	208	470	539	709	9
estero	211	455	237	470	539	709	9
al	240	455	247	470	539	709	9
otro	250	455	269	470	539	709	9
lado	272	455	291	470	539	709	9
del	294	455	307	470	539	709	9
río,	310	455	325	470	539	709	9
justamente	328	455	377	470	539	709	9
en	380	455	390	470	539	709	9
terrenos	393	455	429	470	539	709	9
en	432	455	442	470	539	709	9
disputa	71	469	103	484	539	709	9
con	107	469	123	484	539	709	9
la	127	469	134	484	539	709	9
empresa	138	469	174	484	539	709	9
Energy	177	469	209	484	539	709	9
&	212	469	222	484	539	709	9
Palma	225	469	252	484	539	709	9
y,	256	469	263	484	539	709	9
a	267	469	271	484	539	709	9
pesar	275	469	297	484	539	709	9
de	301	469	311	484	539	709	9
que	315	469	331	484	539	709	9
la	335	469	342	484	539	709	9
gente	346	469	370	484	539	709	9
conoce	373	469	404	484	539	709	9
sobre	408	469	431	484	539	709	9
la	435	469	442	484	539	709	9
contaminación	71	483	137	498	539	709	9
del	140	483	153	498	539	709	9
río,	156	483	171	498	539	709	9
éste	174	483	191	498	539	709	9
sigue	194	483	216	498	539	709	9
siendo	219	483	247	498	539	709	9
utilizado	250	483	289	498	539	709	9
el	314	483	321	498	539	709	9
lavado	324	483	352	498	539	709	9
de	355	483	366	498	539	709	9
ropa,	369	483	391	498	539	709	9
transporte,	394	483	442	498	539	709	9
pesca	71	497	94	512	539	709	9
y	97	497	102	512	539	709	9
otras	105	497	126	512	539	709	9
actividades	129	497	177	512	539	709	9
cotidianas.	180	497	228	512	539	709	9
El	71	539	80	552	539	709	9
sufrimiento	84	539	146	552	539	709	9
ambiental	149	539	203	552	539	709	9
Decesare	71	567	111	582	539	709	9
y	114	567	119	582	539	709	9
Auyero	122	567	154	582	539	709	9
(2017)	158	567	189	582	539	709	9
abordan	192	567	229	582	539	709	9
el	232	567	239	582	539	709	9
tema	242	567	264	582	539	709	9
del	268	567	281	582	539	709	9
sufrimiento	284	567	337	582	539	709	9
ambiental	340	567	385	582	539	709	9
y	388	567	393	582	539	709	9
los	396	567	408	582	539	709	9
efectos	412	567	442	582	539	709	9
en	71	581	82	596	539	709	9
la	85	581	93	596	539	709	9
salud	96	581	120	596	539	709	9
que	123	581	139	596	539	709	9
afectan	143	581	175	596	539	709	9
a	178	581	183	596	539	709	9
poblaciones	187	581	240	596	539	709	9
pobres	243	581	273	596	539	709	9
en	276	581	287	596	539	709	9
América	291	581	328	596	539	709	9
Latina.	332	581	363	596	539	709	9
Estos	367	581	391	596	539	709	9
autores	394	581	426	596	539	709	9
ar-	430	581	442	596	539	709	9
8	71	606	74	615	539	709	9
Estimación	85	606	115	615	539	709	9
establecida	117	606	146	615	539	709	9
con	148	606	158	615	539	709	9
base	160	606	171	615	539	709	9
en	173	606	179	615	539	709	9
cálculos	181	606	202	615	539	709	9
del	204	606	212	615	539	709	9
costo	214	606	228	615	539	709	9
de	230	606	236	615	539	709	9
reparación	238	606	266	615	539	709	9
ambiental	268	606	294	615	539	709	9
de	296	606	303	615	539	709	9
los	304	606	312	615	539	709	9
4800	314	606	328	615	539	709	9
orificios:	329	606	353	615	539	709	9
costo	354	606	368	615	539	709	9
de	370	606	377	615	539	709	9
taparlos,	378	606	401	615	539	709	9
poner	403	606	419	615	539	709	9
cubierta	420	606	442	615	539	709	9
fértil,	85	615	100	623	539	709	9
remediar	101	615	125	623	539	709	9
el	127	615	132	623	539	709	9
daño	133	615	147	623	539	709	9
en	149	615	155	623	539	709	9
el	157	615	161	623	539	709	9
agua,	163	615	177	623	539	709	9
proveer	179	615	199	623	539	709	9
de	201	615	207	623	539	709	9
agua	209	615	221	623	539	709	9
consumible	223	615	254	623	539	709	9
a	256	615	259	623	539	709	9
la	260	615	265	623	539	709	9
población,	267	615	295	623	539	709	9
calcular	297	615	317	623	539	709	9
lo	319	615	324	623	539	709	9
que	326	615	336	623	539	709	9
se	338	615	343	623	539	709	9
hubiera	345	615	365	623	539	709	9
ganado	367	615	386	623	539	709	9
con	388	615	398	623	539	709	9
actividades	400	615	429	623	539	709	9
pro-	431	615	442	623	539	709	9
ductivas	85	623	107	632	539	709	9
agrícolas	108	623	132	632	539	709	9
y	133	623	136	632	539	709	9
el	137	623	142	632	539	709	9
costo	143	623	157	632	539	709	9
de	159	623	165	632	539	709	9
reponer	166	623	187	632	539	709	9
7000	189	623	203	632	539	709	9
hectáreas	204	623	228	632	539	709	9
de	230	623	236	632	539	709	9
bosques	237	623	259	632	539	709	9
nativos	260	623	279	632	539	709	9
(entrevista	281	623	309	632	539	709	9
con	310	623	320	632	539	709	9
Eduardo	321	623	344	632	539	709	9
Eduar,	346	623	364	632	539	709	9
investigador	365	623	398	632	539	709	9
de	399	623	405	632	539	709	9
la	407	623	411	632	539	709	9
PUCE-SE,	413	623	442	632	539	709	9
octubre	85	631	106	640	539	709	9
de	107	631	114	640	539	709	9
2017).	115	631	133	640	539	709	9
ISSN:	71	662	86	671	539	709	9
1390-1249	88	662	121	671	539	709	9
•	123	662	127	671	539	709	9
e-ISSN:	129	662	150	671	539	709	9
1390-8065	151	662	184	671	539	709	9
Páginas	396	662	419	671	539	709	9
89-109	421	662	442	671	539	709	9
97	476	331	487	343	539	709	9
ÍCONOS	13	83	27	132	539	709	10
64	13	63	27	78	539	709	10
•	13	52	27	58	539	709	10
2019	13	16	27	47	539	709	10
María	248	57	267	66	539	709	10
Moreno	270	57	297	66	539	709	10
Parra	299	57	316	66	539	709	10
98	51	331	62	343	539	709	10
gumentan	96	77	142	92	539	709	10
que	145	77	161	92	539	709	10
los	164	77	176	92	539	709	10
estudios	179	77	215	92	539	709	10
sobre	218	77	242	92	539	709	10
la	244	77	252	92	539	709	10
producción	254	77	306	92	539	709	10
y	309	77	314	92	539	709	10
reproducción	316	77	376	92	539	709	10
de	379	77	390	92	539	709	10
las	392	77	404	92	539	709	10
desigualdades	406	77	468	92	539	709	10
sociales	96	91	130	106	539	709	10
en	135	91	145	106	539	709	10
América	150	91	188	106	539	709	10
Latina	192	91	221	106	539	709	10
no	226	91	238	106	539	709	10
han	242	91	259	106	539	709	10
dado	264	91	286	106	539	709	10
atención	291	91	330	106	539	709	10
suficiente	335	91	377	106	539	709	10
al	382	91	390	106	539	709	10
tema	395	91	417	106	539	709	10
medioam-	422	91	468	106	539	709	10
biental	96	105	127	120	539	709	10
como	131	105	156	120	539	709	10
una	160	105	176	120	539	709	10
faceta	180	105	206	120	539	709	10
relevante	209	105	250	120	539	709	10
de	253	105	264	120	539	709	10
la	267	105	275	120	539	709	10
marginalidad.	278	105	341	120	539	709	10
Los	344	105	360	120	539	709	10
autores	364	105	396	120	539	709	10
señalan	400	105	433	120	539	709	10
que	436	105	453	120	539	709	10
las	456	105	468	120	539	709	10
desigualdades	96	119	158	134	539	709	10
sociales	161	119	194	134	539	709	10
que	197	119	214	134	539	709	10
aquejan	217	119	252	134	539	709	10
a	255	119	260	134	539	709	10
las	263	119	274	134	539	709	10
poblaciones	277	119	331	134	539	709	10
pobres	334	119	363	134	539	709	10
incluyen	366	119	405	134	539	709	10
los	408	119	420	134	539	709	10
efectos	424	119	454	134	539	709	10
de	457	119	468	134	539	709	10
ambientes	96	133	142	148	539	709	10
tóxicos	145	133	177	148	539	709	10
(agua,	180	133	207	148	539	709	10
aire	210	133	226	148	539	709	10
y	229	133	234	148	539	709	10
suelo	237	133	260	148	539	709	10
contaminado)	263	133	327	148	539	709	10
sobre	330	133	353	148	539	709	10
su	356	133	366	148	539	709	10
salud	369	133	392	148	539	709	10
y	395	133	400	148	539	709	10
seguridad.	403	133	450	148	539	709	10
Las	453	133	468	148	539	709	10
reacciones	96	147	142	162	539	709	10
que	145	147	162	162	539	709	10
suscita	165	147	195	162	539	709	10
esta	198	147	214	162	539	709	10
situación	218	147	258	162	539	709	10
incluyen	261	147	300	162	539	709	10
la	303	147	311	162	539	709	10
paciencia	314	147	356	162	539	709	10
(frente	359	147	389	162	539	709	10
al	392	147	399	162	539	709	10
Estado	403	147	433	162	539	709	10
o	436	147	442	162	539	709	10
espe-	445	147	468	162	539	709	10
rando	96	161	123	176	539	709	10
las	126	161	137	176	539	709	10
acciones	140	161	178	176	539	709	10
del	181	161	194	176	539	709	10
mismo),	197	161	235	176	539	709	10
la	237	161	245	176	539	709	10
resignación	248	161	299	176	539	709	10
y	302	161	307	176	539	709	10
la	310	161	318	176	539	709	10
protesta	321	161	356	176	539	709	10
social.	359	161	387	176	539	709	10
Decesare	390	161	430	176	539	709	10
y	433	161	438	176	539	709	10
Auye-	441	161	468	176	539	709	10
ro	96	175	106	190	539	709	10
(2017)	108	175	139	190	539	709	10
discuten	142	175	180	190	539	709	10
formas	183	175	213	190	539	709	10
de	216	175	227	190	539	709	10
sufrimiento	229	175	282	190	539	709	10
ambiental	284	175	329	190	539	709	10
y	332	175	337	190	539	709	10
dan	340	175	356	190	539	709	10
voz	359	175	374	190	539	709	10
a	377	175	381	190	539	709	10
las	384	175	395	190	539	709	10
preocupaciones	398	175	468	190	539	709	10
cotidianas	96	189	142	204	539	709	10
sobre	146	189	170	204	539	709	10
la	173	189	181	204	539	709	10
salud	185	189	208	204	539	709	10
y	212	189	217	204	539	709	10
los	221	189	233	204	539	709	10
efectos	237	189	268	204	539	709	10
nocivos	272	189	306	204	539	709	10
a	309	189	314	204	539	709	10
largo	318	189	340	204	539	709	10
plazo	344	189	368	204	539	709	10
de	372	189	382	204	539	709	10
habitar	386	189	418	204	539	709	10
ambientes	422	189	468	204	539	709	10
tóxicos.	96	203	131	218	539	709	10
Estos	135	203	159	218	539	709	10
autores	163	203	196	218	539	709	10
sugieren	200	203	237	218	539	709	10
también	242	203	279	218	539	709	10
que	283	203	300	218	539	709	10
los	304	203	316	218	539	709	10
habitantes	321	203	367	218	539	709	10
de	371	203	382	218	539	709	10
ambientes	386	203	432	218	539	709	10
tóxicos	436	203	468	218	539	709	10
se	96	217	105	232	539	709	10
convierten	108	217	156	232	539	709	10
en	160	217	170	232	539	709	10
“pacientes”	174	217	224	232	539	709	10
del	227	217	241	232	539	709	10
Estado,	244	217	278	232	539	709	10
tanto	281	217	305	232	539	709	10
porque	309	217	341	232	539	709	10
esperan	344	217	378	232	539	709	10
interminablemente	381	217	468	232	539	709	10
alguna	96	231	126	246	539	709	10
acción	130	231	159	246	539	709	10
o	163	231	168	246	539	709	10
promesa,	172	231	213	246	539	709	10
como	217	231	242	246	539	709	10
porque	245	231	277	246	539	709	10
necesitan	281	231	323	246	539	709	10
atención	326	231	365	246	539	709	10
médica	369	231	401	246	539	709	10
inmediata	405	231	450	246	539	709	10
o	454	231	459	246	539	709	10
a	463	231	468	246	539	709	10
largo	96	245	119	260	539	709	10
plazo.	122	245	148	260	539	709	10
Podemos	111	259	151	274	539	709	10
analizar	153	259	187	274	539	709	10
el	190	259	197	274	539	709	10
caso	200	259	218	274	539	709	10
del	221	259	234	274	539	709	10
norte	236	259	260	274	539	709	10
de	263	259	273	274	539	709	10
Esmeraldas	276	259	325	274	539	709	10
como	328	259	352	274	539	709	10
un	355	259	367	274	539	709	10
ejemplo	369	259	405	274	539	709	10
de	407	259	418	274	539	709	10
la	420	259	428	274	539	709	10
intersec-	430	259	468	274	539	709	10
ción	96	273	116	288	539	709	10
entre	119	273	141	288	539	709	10
la	144	273	152	288	539	709	10
reproducción	155	273	214	288	539	709	10
de	217	273	227	288	539	709	10
la	230	273	238	288	539	709	10
pobreza	241	273	275	288	539	709	10
y	278	273	283	288	539	709	10
el	286	273	294	288	539	709	10
sufrimiento	297	273	348	288	539	709	10
ambiental.	351	273	398	288	539	709	10
Con	401	273	421	288	539	709	10
respecto	424	273	460	288	539	709	10
a	463	273	468	288	539	709	10
su	96	287	106	302	539	709	10
situación	109	287	149	302	539	709	10
de	153	287	163	302	539	709	10
marginalidad,	166	287	228	302	539	709	10
la	231	287	238	302	539	709	10
región	242	287	270	302	539	709	10
norte	273	287	297	302	539	709	10
de	300	287	310	302	539	709	10
Esmeraldas	314	287	363	302	539	709	10
presenta	367	287	403	302	539	709	10
algunas	407	287	439	302	539	709	10
de	443	287	453	302	539	709	10
las	457	287	468	302	539	709	10
tasas	96	301	117	316	539	709	10
de	120	301	130	316	539	709	10
pobreza	133	301	167	316	539	709	10
más	170	301	188	316	539	709	10
altas	191	301	210	316	539	709	10
del	213	301	226	316	539	709	10
país.	229	301	249	316	539	709	10
En	252	301	265	316	539	709	10
el	268	301	275	316	539	709	10
cantón	278	301	309	316	539	709	10
San	312	301	328	316	539	709	10
Lorenzo,	331	301	370	316	539	709	10
el	373	301	380	316	539	709	10
84,6%	383	301	413	316	539	709	10
de	416	301	426	316	539	709	10
la	429	301	436	316	539	709	10
pobla-	439	301	468	316	539	709	10
ción	96	315	116	330	539	709	10
vive	118	315	136	330	539	709	10
bajo	138	315	157	330	539	709	10
el	160	315	167	330	539	709	10
umbral	170	315	202	330	539	709	10
de	204	315	215	330	539	709	10
la	217	315	225	330	539	709	10
pobreza	227	315	262	330	539	709	10
según	264	315	290	330	539	709	10
el	292	315	300	330	539	709	10
Censo	302	315	330	330	539	709	10
de	333	315	343	330	539	709	10
Población	346	315	390	330	539	709	10
de	392	315	403	330	539	709	10
2010,	405	315	431	330	539	709	10
porcen-	434	315	468	330	539	709	10
taje	96	329	112	344	539	709	10
muy	115	329	135	344	539	709	10
por	137	329	153	344	539	709	10
encima	155	329	187	344	539	709	10
del	190	329	203	344	539	709	10
60%	206	329	227	344	539	709	10
a	229	329	234	344	539	709	10
escala	237	329	262	344	539	709	10
nacional,	264	329	305	344	539	709	10
y	307	329	312	344	539	709	10
51%	315	329	336	344	539	709	10
a	339	329	343	344	539	709	10
escala	346	329	371	344	539	709	10
de	374	329	384	344	539	709	10
la	387	329	394	344	539	709	10
provincia	397	329	438	344	539	709	10
de	441	329	451	344	539	709	10
Es-	454	329	468	344	539	709	10
meraldas	96	343	136	358	539	709	10
(INEC	138	343	169	358	539	709	10
2010).	172	343	201	358	539	709	10
Los	204	343	220	358	539	709	10
niveles	222	343	252	358	539	709	10
de	254	343	265	358	539	709	10
analfabetismo	267	343	329	358	539	709	10
de	331	343	341	358	539	709	10
los	344	343	356	358	539	709	10
cantones	359	343	397	358	539	709	10
de	400	343	410	358	539	709	10
San	413	343	429	358	539	709	10
Lorenzo	432	343	468	358	539	709	10
(15,3%)	96	357	134	372	539	709	10
y	136	357	141	372	539	709	10
Eloy	144	357	164	372	539	709	10
Alfaro	167	357	194	372	539	709	10
(17,2%)	197	357	234	372	539	709	10
son	237	357	252	372	539	709	10
los	255	357	267	372	539	709	10
más	270	357	287	372	539	709	10
altos	290	357	311	372	539	709	10
de	313	357	324	372	539	709	10
la	326	357	334	372	539	709	10
provincia	337	357	378	372	539	709	10
con	381	357	397	372	539	709	10
porcentajes	400	357	449	372	539	709	10
tres	452	357	468	372	539	709	10
veces	96	371	119	386	539	709	10
superiores	122	371	166	386	539	709	10
al	170	371	177	386	539	709	10
nacional.	180	371	221	386	539	709	10
A	224	371	231	386	539	709	10
nivel	235	371	256	386	539	709	10
del	259	371	272	386	539	709	10
cantón	276	371	306	386	539	709	10
de	309	371	320	386	539	709	10
San	323	371	339	386	539	709	10
Lorenzo,	343	371	382	386	539	709	10
solamente	385	371	429	386	539	709	10
23%	433	371	454	386	539	709	10
de	457	371	468	386	539	709	10
los	96	385	109	400	539	709	10
hogares	112	385	145	400	539	709	10
tiene	149	385	170	400	539	709	10
servicios	174	385	211	400	539	709	10
básicos	214	385	245	400	539	709	10
(INEC	248	385	280	400	539	709	10
2010).	283	385	313	400	539	709	10
Es	316	385	326	400	539	709	10
preocupante	330	385	384	400	539	709	10
que	388	385	404	400	539	709	10
la	407	385	415	400	539	709	10
mayoría	418	385	454	400	539	709	10
de	457	385	468	400	539	709	10
las	96	399	108	414	539	709	10
poblaciones	111	399	163	414	539	709	10
asentadas	166	399	207	414	539	709	10
a	211	399	215	414	539	709	10
las	218	399	230	414	539	709	10
orillas	233	399	259	414	539	709	10
de	262	399	273	414	539	709	10
ríos	276	399	292	414	539	709	10
contaminados	295	399	357	414	539	709	10
no	361	399	372	414	539	709	10
disponga	375	399	415	414	539	709	10
de	418	399	429	414	539	709	10
sistemas	432	399	468	414	539	709	10
de	96	413	107	428	539	709	10
agua	110	413	130	428	539	709	10
potable	133	413	166	428	539	709	10
(Lapierre	168	413	209	428	539	709	10
y	211	413	216	428	539	709	10
Macías	219	413	250	428	539	709	10
Marín	253	413	281	428	539	709	10
2019,	284	413	310	428	539	709	10
268).	313	413	336	428	539	709	10
La	111	427	122	442	539	709	10
ausencia	124	427	162	442	539	709	10
del	164	427	178	442	539	709	10
Estado	181	427	211	442	539	709	10
en	214	427	224	442	539	709	10
la	227	427	235	442	539	709	10
zona	238	427	258	442	539	709	10
se	261	427	269	442	539	709	10
refleja	272	427	299	442	539	709	10
igualmente	302	427	351	442	539	709	10
en	354	427	364	442	539	709	10
la	367	427	375	442	539	709	10
limitada	378	427	414	442	539	709	10
infraestruc-	417	427	468	442	539	709	10
tura	96	441	114	456	539	709	10
y	118	441	123	456	539	709	10
cobertura	126	441	169	456	539	709	10
de	172	441	183	456	539	709	10
servicios	186	441	223	456	539	709	10
de	227	441	237	456	539	709	10
salud	241	441	264	456	539	709	10
a	267	441	272	456	539	709	10
pesar	275	441	298	456	539	709	10
de	302	441	312	456	539	709	10
los	316	441	328	456	539	709	10
impactos	331	441	371	456	539	709	10
nocivos	375	441	408	456	539	709	10
de	412	441	422	456	539	709	10
las	426	441	437	456	539	709	10
activi-	440	441	468	456	539	709	10
dades	96	455	121	470	539	709	10
de	125	455	135	470	539	709	10
deforestación,	139	455	200	470	539	709	10
agroindustria	204	455	263	470	539	709	10
de	266	455	277	470	539	709	10
palma	281	455	308	470	539	709	10
y	311	455	316	470	539	709	10
minería	320	455	354	470	539	709	10
de	358	455	368	470	539	709	10
oro.	372	455	390	470	539	709	10
Se	394	455	404	470	539	709	10
estima	407	455	436	470	539	709	10
que	440	455	456	470	539	709	10
se	459	455	468	470	539	709	10
encuentra	96	469	140	484	539	709	10
en	143	469	153	484	539	709	10
riesgo	156	469	182	484	539	709	10
la	185	469	192	484	539	709	10
vida	195	469	213	484	539	709	10
y	216	469	221	484	539	709	10
la	224	469	231	484	539	709	10
salud	234	469	257	484	539	709	10
del	259	469	273	484	539	709	10
93%	275	469	297	484	539	709	10
de	299	469	310	484	539	709	10
la	312	469	320	484	539	709	10
población	323	469	366	484	539	709	10
de	369	469	379	484	539	709	10
los	382	469	394	484	539	709	10
cantones	397	469	436	484	539	709	10
de	438	469	449	484	539	709	10
San	452	469	468	484	539	709	10
Lorenzo	96	483	132	498	539	709	10
y	135	483	140	498	539	709	10
Eloy	143	483	163	498	539	709	10
Alfaro,	166	483	196	498	539	709	10
aproximadamente	199	483	279	498	539	709	10
94	282	483	293	498	539	709	10
mil	296	483	311	498	539	709	10
personas	314	483	352	498	539	709	10
(Lapierre	355	483	395	498	539	709	10
y	398	483	403	498	539	709	10
Macías	406	483	437	498	539	709	10
Marín	440	483	468	498	539	709	10
2019,	96	497	122	512	539	709	10
268).	126	497	150	512	539	709	10
Las	153	497	168	512	539	709	10
piscinas	171	497	206	512	539	709	10
abandonadas	209	497	267	512	539	709	10
y	270	497	275	512	539	709	10
huecos	279	497	309	512	539	709	10
por	312	497	328	512	539	709	10
la	331	497	339	512	539	709	10
extracción	342	497	387	512	539	709	10
de	391	497	401	512	539	709	10
oro	405	497	420	512	539	709	10
aumentan	423	497	468	512	539	709	10
el	96	511	104	526	539	709	10
riesgo	107	511	133	526	539	709	10
de	137	511	147	526	539	709	10
enfermedades	150	511	211	526	539	709	10
transmitidas	214	511	269	526	539	709	10
por	272	511	288	526	539	709	10
vectores,	291	511	329	526	539	709	10
en	333	511	343	526	539	709	10
una	347	511	363	526	539	709	10
zona	367	511	387	526	539	709	10
como	391	511	416	526	539	709	10
el	419	511	427	526	539	709	10
norte	430	511	454	526	539	709	10
de	457	511	468	526	539	709	10
Esmeraldas	96	525	146	540	539	709	10
donde	149	525	177	540	539	709	10
esta	180	525	196	540	539	709	10
situación	199	525	239	540	539	709	10
es	242	525	250	540	539	709	10
de	253	525	263	540	539	709	10
por	266	525	281	540	539	709	10
sí	284	525	291	540	539	709	10
de	294	525	304	540	539	709	10
cuidado.	307	525	345	540	539	709	10
La	348	525	359	540	539	709	10
contaminación	362	525	428	540	539	709	10
del	431	525	445	540	539	709	10
agua	447	525	468	540	539	709	10
también	96	539	133	554	539	709	10
causa	137	539	160	554	539	709	10
a	164	539	168	554	539	709	10
corto	172	539	195	554	539	709	10
pazo	199	539	219	554	539	709	10
enfermedades	223	539	284	554	539	709	10
dermatológicas,	287	539	357	554	539	709	10
infecciones	361	539	410	554	539	709	10
y	413	539	418	554	539	709	10
problemas	422	539	468	554	539	709	10
vaginales,	96	553	139	568	539	709	10
enfermedades	142	553	203	568	539	709	10
del	206	553	220	568	539	709	10
estómago	223	553	265	568	539	709	10
y	268	553	273	568	539	709	10
otras	277	553	298	568	539	709	10
que	302	553	318	568	539	709	10
fueron	321	553	351	568	539	709	10
reportadas	354	553	400	568	539	709	10
por	404	553	419	568	539	709	10
habitantes	422	553	468	568	539	709	10
de	96	567	107	582	539	709	10
Wimbí.	110	567	145	582	539	709	10
Los	148	567	164	582	539	709	10
metales	168	567	200	582	539	709	10
pesados	204	567	238	582	539	709	10
en	242	567	252	582	539	709	10
las	256	567	267	582	539	709	10
fuentes	271	567	302	582	539	709	10
del	306	568	318	582	539	709	10
agua	322	568	341	582	539	709	10
podrían	345	568	378	582	539	709	10
de	381	568	391	582	539	709	10
igual	395	568	415	582	539	709	10
forma	419	567	445	582	539	709	10
pro-	449	567	468	582	539	709	10
ducir	96	581	119	596	539	709	10
problemas	124	581	170	596	539	709	10
de	174	581	185	596	539	709	10
salud	189	581	212	596	539	709	10
a	216	581	221	596	539	709	10
largo	226	581	248	596	539	709	10
plazo	252	581	275	596	539	709	10
como	280	581	304	596	539	709	10
Alzheimer	309	581	354	596	539	709	10
(entrevista	359	581	404	596	539	709	10
con	409	581	425	596	539	709	10
Eduardo	430	581	468	596	539	709	10
Rebolledo,	96	595	144	610	539	709	10
investigador	147	595	201	610	539	709	10
de	204	595	214	610	539	709	10
la	217	595	224	610	539	709	10
PUCE-SE,	227	595	276	610	539	709	10
31	279	595	290	610	539	709	10
de	293	595	303	610	539	709	10
octubre	306	595	340	610	539	709	10
2017).	343	595	372	610	539	709	10
Siendo	111	609	141	624	539	709	10
necesaria	143	609	183	624	539	709	10
y	185	609	190	624	539	709	10
bienvenida	193	609	241	624	539	709	10
una	243	609	260	624	539	709	10
aproximación	262	609	323	624	539	709	10
a	325	609	330	624	539	709	10
la	332	609	340	624	539	709	10
reproducción	342	609	401	624	539	709	10
de	403	609	414	624	539	709	10
la	416	609	423	624	539	709	10
pobreza	426	609	460	624	539	709	10
y	463	609	468	624	539	709	10
la	96	623	104	638	539	709	10
vulnerabilidad	107	623	170	638	539	709	10
desde	173	623	198	638	539	709	10
la	201	623	208	638	539	709	10
perspectiva	211	623	260	638	539	709	10
del	263	623	276	638	539	709	10
sufrimiento	279	623	331	638	539	709	10
ambiental,	334	623	381	638	539	709	10
los	383	623	396	638	539	709	10
estudios	399	623	434	638	539	709	10
de	437	623	448	638	539	709	10
De-	451	623	468	638	539	709	10
Páginas	96	662	119	671	539	709	10
89-109	121	662	143	671	539	709	10
ISSN:	354	662	369	671	539	709	10
1390-1249	371	662	404	671	539	709	10
•	406	662	410	671	539	709	10
e-ISSN:	412	662	433	671	539	709	10
1390-8065	435	662	468	671	539	709	10
ÍCONOS	511	83	525	132	539	709	11
64	511	63	525	78	539	709	11
•	511	52	525	58	539	709	11
2019	511	16	525	47	539	709	11
Racismo	96	57	123	66	539	709	11
ambiental:	126	57	161	66	539	709	11
muerte	163	57	187	66	539	709	11
lenta	189	57	206	66	539	709	11
y	208	57	211	66	539	709	11
despojo	213	57	239	66	539	709	11
de	241	57	250	66	539	709	11
territorio	252	57	281	66	539	709	11
ancestral	283	57	313	66	539	709	11
afroecuatoriano	315	57	368	66	539	709	11
en	370	57	378	66	539	709	11
Esmeraldas	380	57	417	66	539	709	11
cesare	71	77	97	92	539	709	11
y	99	77	104	92	539	709	11
Auyero	106	77	138	92	539	709	11
(2017)	141	77	171	92	539	709	11
sobre	173	77	197	92	539	709	11
el	199	77	206	92	539	709	11
sufrimiento	209	77	260	92	539	709	11
ambiental	263	77	307	92	539	709	11
y	309	77	314	92	539	709	11
marginalidad	316	77	375	92	539	709	11
no	377	77	389	92	539	709	11
abordan	391	77	427	92	539	709	11
di-	430	77	442	92	539	709	11
rectamente	71	91	120	106	539	709	11
el	122	91	130	106	539	709	11
tema	132	91	154	106	539	709	11
de	156	91	167	106	539	709	11
la	169	91	177	106	539	709	11
relación	179	91	214	106	539	709	11
entre	217	91	239	106	539	709	11
ambientes	242	91	286	106	539	709	11
tóxicos	289	91	320	106	539	709	11
y	322	91	327	106	539	709	11
las	330	91	341	106	539	709	11
geografías	344	91	387	106	539	709	11
racializadas.	390	91	442	106	539	709	11
Considerando	71	105	134	120	539	709	11
la	136	105	144	120	539	709	11
discusión	147	105	188	120	539	709	11
anterior,	191	105	228	120	539	709	11
para	231	105	250	120	539	709	11
el	253	105	260	120	539	709	11
caso	263	105	281	120	539	709	11
de	284	105	295	120	539	709	11
Wimbí	297	105	329	120	539	709	11
y	332	105	337	120	539	709	11
el	340	105	347	120	539	709	11
norte	350	105	374	120	539	709	11
de	376	105	387	120	539	709	11
Esmeraldas,	390	105	442	120	539	709	11
considero	71	119	114	134	539	709	11
pertinente	116	119	161	134	539	709	11
que	164	119	180	134	539	709	11
el	182	119	190	134	539	709	11
proceso	192	119	226	134	539	709	11
de	228	119	238	134	539	709	11
la	241	119	248	134	539	709	11
pérdida	251	119	284	134	539	709	11
directa	286	119	316	134	539	709	11
del	318	119	332	134	539	709	11
territorio	334	119	374	134	539	709	11
–preocupación	377	119	442	134	539	709	11
central	71	133	101	148	539	709	11
de	105	133	115	148	539	709	11
los	119	133	131	148	539	709	11
análisis	135	133	166	148	539	709	11
basados	170	133	204	148	539	709	11
en	208	133	219	148	539	709	11
el	222	133	230	148	539	709	11
despojo	234	133	268	148	539	709	11
o	271	133	277	148	539	709	11
la	281	133	288	148	539	709	11
desposesión–	292	133	350	148	539	709	11
sea	354	133	367	148	539	709	11
complementado	370	133	442	148	539	709	11
con	71	147	87	162	539	709	11
un	91	147	103	162	539	709	11
análisis	107	147	139	162	539	709	11
de	143	147	153	162	539	709	11
los	158	147	170	162	539	709	11
procesos	174	147	211	162	539	709	11
en	215	147	226	162	539	709	11
territorio,	230	147	273	162	539	709	11
como	277	147	302	162	539	709	11
lo	306	147	315	162	539	709	11
propone	319	147	356	162	539	709	11
Zaragocín	360	147	405	162	539	709	11
(2018).	409	147	442	162	539	709	11
Estos	71	161	94	176	539	709	11
procesos	97	161	135	176	539	709	11
someten	138	161	175	176	539	709	11
a	178	161	183	176	539	709	11
la	186	161	194	176	539	709	11
población	197	161	241	176	539	709	11
local	244	161	264	176	539	709	11
a	268	161	272	176	539	709	11
formas	275	161	306	176	539	709	11
cotidianas	309	161	353	176	539	709	11
de	357	161	367	176	539	709	11
sufrimiento	370	161	422	176	539	709	11
am-	425	161	442	176	539	709	11
biental	71	175	101	190	539	709	11
devenidas	104	175	147	190	539	709	11
de	149	175	160	190	539	709	11
la	162	175	170	190	539	709	11
toxicidad	172	175	213	190	539	709	11
del	216	175	229	190	539	709	11
agua	231	175	252	190	539	709	11
y	254	175	259	190	539	709	11
el	262	175	269	190	539	709	11
suelo,	272	175	297	190	539	709	11
la	300	175	307	190	539	709	11
pérdida	310	175	343	190	539	709	11
de	346	175	356	190	539	709	11
bosque	358	175	390	190	539	709	11
y	392	175	397	190	539	709	11
el	400	175	407	190	539	709	11
cambio	410	175	442	190	539	709	11
en	71	189	81	204	539	709	11
el	84	189	91	204	539	709	11
uso	94	189	109	204	539	709	11
del	111	189	125	204	539	709	11
suelo.	127	189	153	204	539	709	11
Aunque	155	189	190	204	539	709	11
Decesare	193	189	232	204	539	709	11
y	234	189	239	204	539	709	11
Auyero	242	189	273	204	539	709	11
señalan	276	189	308	204	539	709	11
acertadamente	311	189	375	204	539	709	11
que	377	189	394	204	539	709	11
los	396	189	408	204	539	709	11
análisis	411	189	442	204	539	709	11
sobre	71	203	94	218	539	709	11
el	97	203	105	218	539	709	11
sufrimiento	108	203	159	218	539	709	11
ambiental	162	203	206	218	539	709	11
son	209	203	224	218	539	709	11
clave	227	203	249	218	539	709	11
para	252	203	271	218	539	709	11
comprender	274	203	328	218	539	709	11
la	331	203	338	218	539	709	11
reproducción	341	203	400	218	539	709	11
de	403	203	414	218	539	709	11
la	417	203	424	218	539	709	11
po-	427	203	442	218	539	709	11
breza	71	217	94	232	539	709	11
en	97	217	108	232	539	709	11
América	111	217	147	232	539	709	11
Latina,	151	217	182	232	539	709	11
no	185	217	196	232	539	709	11
han	199	217	216	232	539	709	11
prestado	219	217	256	232	539	709	11
suficiente	260	217	301	232	539	709	11
atención	304	217	342	232	539	709	11
a	346	217	350	232	539	709	11
la	353	217	361	232	539	709	11
intersección	364	217	417	232	539	709	11
entre	420	217	442	232	539	709	11
pobreza	71	231	105	246	539	709	11
y	108	231	113	246	539	709	11
raza.	116	231	136	246	539	709	11
Geografías	71	263	129	276	539	709	11
racializadas	132	263	194	276	539	709	11
y	197	263	203	276	539	709	11
muerte	206	263	245	276	539	709	11
lenta	249	263	276	276	539	709	11
en	279	263	293	276	539	709	11
Esmeraldas	296	263	355	276	539	709	11
Los	71	291	87	306	539	709	11
efectos	89	291	119	306	539	709	11
nocivos	122	291	156	306	539	709	11
sobre	159	291	182	306	539	709	11
el	185	291	192	306	539	709	11
medio	195	291	223	306	539	709	11
ambiente	226	291	267	306	539	709	11
y	270	291	275	306	539	709	11
la	278	291	286	306	539	709	11
salud	289	291	312	306	539	709	11
generados	315	291	359	306	539	709	11
por	362	291	377	306	539	709	11
las	380	291	391	306	539	709	11
actividades	394	291	442	306	539	709	11
extractivas	71	305	117	320	539	709	11
en	120	305	131	320	539	709	11
Esmeraldas	134	305	184	320	539	709	11
pueden	187	305	220	320	539	709	11
entenderse	223	305	271	320	539	709	11
no	274	305	286	320	539	709	11
solamente	289	305	334	320	539	709	11
como	337	305	362	320	539	709	11
desposesión,	365	305	420	320	539	709	11
sino	424	305	442	320	539	709	11
como	71	319	96	334	539	709	11
formas	100	319	130	334	539	709	11
de	134	319	144	334	539	709	11
eliminación	148	319	200	334	539	709	11
étnica	204	319	230	334	539	709	11
lenta	234	319	256	334	539	709	11
en	260	319	270	334	539	709	11
territorio	274	319	314	334	539	709	11
(Zaragocín	318	319	367	334	539	709	11
2018)	371	319	397	334	539	709	11
o	401	319	407	334	539	709	11
muerte	411	319	442	334	539	709	11
lenta.	71	333	95	348	539	709	11
Las	98	333	113	348	539	709	11
formas	116	333	146	348	539	709	11
de	149	333	160	348	539	709	11
muerte	163	333	194	348	539	709	11
lenta	197	333	219	348	539	709	11
se	222	333	230	348	539	709	11
refieren	233	333	266	348	539	709	11
a	269	333	274	348	539	709	11
los	277	333	289	348	539	709	11
efectos	292	333	322	348	539	709	11
nocivos	325	333	358	348	539	709	11
que	361	333	378	348	539	709	11
tienen	381	333	408	348	539	709	11
a	411	333	416	348	539	709	11
corto	419	333	442	348	539	709	11
y	71	347	76	362	539	709	11
largo	79	347	101	362	539	709	11
plazo	105	347	128	362	539	709	11
las	131	347	142	362	539	709	11
acciones	145	347	182	362	539	709	11
cotidianas	185	347	230	362	539	709	11
en	233	347	244	362	539	709	11
ambientes	247	347	292	362	539	709	11
tóxicos	295	347	326	362	539	709	11
o	329	347	335	362	539	709	11
afectados	338	347	379	362	539	709	11
por	382	347	397	362	539	709	11
amenazas	401	347	442	362	539	709	11
ambientales	71	361	123	376	539	709	11
de	126	361	136	376	539	709	11
las	139	361	150	376	539	709	11
que	152	361	168	376	539	709	11
los	171	361	183	376	539	709	11
habitantes	186	361	231	376	539	709	11
tienen	233	361	261	376	539	709	11
poco	263	361	285	376	539	709	11
control	288	361	320	376	539	709	11
(como	322	361	351	376	539	709	11
la	353	361	361	376	539	709	11
contaminación	363	361	429	376	539	709	11
de	432	361	442	376	539	709	11
los	71	375	83	390	539	709	11
ríos).	86	375	109	390	539	709	11
Dichas	112	375	142	390	539	709	11
acciones	145	375	182	390	539	709	11
incluyen	185	375	223	390	539	709	11
una	226	375	243	390	539	709	11
serie	246	375	265	390	539	709	11
de	268	375	279	390	539	709	11
actividades	282	375	330	390	539	709	11
cotidianas	333	375	378	390	539	709	11
como	381	375	406	390	539	709	11
habitar,	409	375	442	390	539	709	11
vivir,	71	389	93	404	539	709	11
jugar,	96	389	120	404	539	709	11
tomar	124	389	150	404	539	709	11
agua,	153	389	177	404	539	709	11
pescar,	180	389	209	404	539	709	11
comer,	212	389	242	404	539	709	11
lavar	245	389	266	404	539	709	11
la	269	389	277	404	539	709	11
ropa,	280	389	303	404	539	709	11
bañarse	306	389	339	404	539	709	11
en	342	389	353	404	539	709	11
el	356	389	363	404	539	709	11
río	367	389	379	404	539	709	11
y	382	389	387	404	539	709	11
otras	390	389	412	404	539	709	11
activi-	415	389	442	404	539	709	11
dades	71	403	95	418	539	709	11
realizadas	98	403	140	418	539	709	11
en	143	403	154	418	539	709	11
el	157	403	164	418	539	709	11
día	167	403	180	418	539	709	11
a	183	403	188	418	539	709	11
día	191	403	204	418	539	709	11
en	207	403	218	418	539	709	11
estos	221	403	242	418	539	709	11
ambientes	244	403	289	418	539	709	11
tóxicos.	292	403	326	418	539	709	11
Estos	85	417	109	432	539	709	11
procesos	113	417	152	432	539	709	11
de	156	417	167	432	539	709	11
eliminación	172	417	225	432	539	709	11
étnica	230	417	257	432	539	709	11
van	261	417	277	432	539	709	11
acompañados	282	417	344	432	539	709	11
por	348	417	364	432	539	709	11
otras	368	417	390	432	539	709	11
manifesta-	395	417	442	432	539	709	11
ciones	71	431	99	446	539	709	11
del	103	431	116	446	539	709	11
racismo	120	431	155	446	539	709	11
ambiental.	158	431	206	446	539	709	11
Un	210	431	224	446	539	709	11
técnico	228	431	260	446	539	709	11
de	264	431	275	446	539	709	11
la	278	431	286	446	539	709	11
Pastoral	289	431	325	446	539	709	11
comentó	328	431	368	446	539	709	11
una	372	431	388	446	539	709	11
frase	392	431	413	446	539	709	11
de	416	431	427	446	539	709	11
un	430	431	442	446	539	709	11
afrodescendiente	71	445	147	460	539	709	11
que	151	445	168	460	539	709	11
se	172	445	180	460	539	709	11
había	184	445	209	460	539	709	11
quedado	213	445	252	460	539	709	11
grabada	256	445	291	460	539	709	11
en	295	445	306	460	539	709	11
su	310	445	320	460	539	709	11
memoria:	324	445	368	460	539	709	11
“Al	372	445	386	460	539	709	11
parecer	390	445	422	460	539	709	11
nos	427	445	442	460	539	709	11
quieren	71	459	105	474	539	709	11
eliminar,	109	459	149	474	539	709	11
porque	153	459	185	474	539	709	11
solo	188	459	206	474	539	709	11
en	210	459	221	474	539	709	11
las	224	459	236	474	539	709	11
poblaciones	240	459	293	474	539	709	11
afro	297	459	315	474	539	709	11
y	318	459	323	474	539	709	11
las	327	459	338	474	539	709	11
poblaciones	342	459	396	474	539	709	11
indígenas	399	459	442	474	539	709	11
es	71	473	79	488	539	709	11
donde	83	473	111	488	539	709	11
se	115	473	123	488	539	709	11
ve	127	473	137	488	539	709	11
tanto	140	473	164	488	539	709	11
atropello	168	473	208	488	539	709	11
a	212	473	216	488	539	709	11
nuestros	220	473	258	488	539	709	11
derechos”	261	473	305	488	539	709	11
(entrevista	309	473	356	488	539	709	11
a	359	473	364	488	539	709	11
aliado	368	473	395	488	539	709	11
de	398	473	409	488	539	709	11
la	413	473	420	488	539	709	11
Pas-	424	473	442	488	539	709	11
toral	71	487	92	502	539	709	11
Social	95	487	122	502	539	709	11
1,	125	487	134	502	539	709	11
octubre	137	487	172	502	539	709	11
de	175	487	185	502	539	709	11
2017).	188	487	219	502	539	709	11
Claramente	222	487	275	502	539	709	11
en	278	487	289	502	539	709	11
América	292	487	330	502	539	709	11
Latina	333	487	362	502	539	709	11
los	365	487	377	502	539	709	11
beneficios	381	487	425	502	539	709	11
del	429	487	442	502	539	709	11
desarrollo	71	501	115	516	539	709	11
se	118	501	126	516	539	709	11
encuentran	129	501	180	516	539	709	11
distribuidos	182	501	236	516	539	709	11
desigualmente.	239	501	307	516	539	709	11
En	310	501	322	516	539	709	11
efecto,	325	501	355	516	539	709	11
como	357	501	383	516	539	709	11
ha	385	501	396	516	539	709	11
argumen-	398	501	442	516	539	709	11
tado	71	515	91	530	539	709	11
Radcliffe	95	515	136	530	539	709	11
(2015),	140	515	174	530	539	709	11
la	178	515	186	530	539	709	11
heterogeneidad	190	515	260	530	539	709	11
social	264	515	289	530	539	709	11
es	293	515	302	530	539	709	11
coproducida	306	515	363	530	539	709	11
por	367	515	382	530	539	709	11
medio	387	515	415	530	539	709	11
de	420	515	430	530	539	709	11
la	435	515	442	530	539	709	11
heterogeneidad	71	529	140	544	539	709	11
espacial	143	529	178	544	539	709	11
resultando	181	529	229	544	539	709	11
en	232	529	242	544	539	709	11
paisajes	245	529	279	544	539	709	11
desiguales	282	529	327	544	539	709	11
de	331	529	341	544	539	709	11
riqueza	344	529	377	544	539	709	11
y	380	529	385	544	539	709	11
pobreza.	388	529	426	544	539	709	11
En	429	529	442	544	539	709	11
Esmeraldas,	71	543	125	558	539	709	11
y	127	543	132	558	539	709	11
en	135	543	146	558	539	709	11
especial	148	543	183	558	539	709	11
en	186	543	196	558	539	709	11
el	199	543	206	558	539	709	11
norte	209	543	233	558	539	709	11
de	236	543	246	558	539	709	11
la	249	543	257	558	539	709	11
provincia,	259	543	305	558	539	709	11
el	307	543	315	558	539	709	11
atropello	317	543	358	558	539	709	11
de	360	543	371	558	539	709	11
derechos	373	543	413	558	539	709	11
al	415	543	423	558	539	709	11
que	426	543	442	558	539	709	11
se	71	557	79	572	539	709	11
refiere	83	557	111	572	539	709	11
el	114	557	122	572	539	709	11
técnico	126	557	158	572	539	709	11
también	162	557	199	572	539	709	11
se	203	557	211	572	539	709	11
refleja	215	557	242	572	539	709	11
en	246	557	257	572	539	709	11
la	260	557	268	572	539	709	11
falta	272	557	291	572	539	709	11
de	295	557	305	572	539	709	11
infraestructura	309	557	376	572	539	709	11
y	379	557	385	572	539	709	11
de	388	557	399	572	539	709	11
dotación	402	557	442	572	539	709	11
de	71	571	81	586	539	709	11
servicios	85	571	123	586	539	709	11
básicos	126	571	158	586	539	709	11
que	161	571	178	586	539	709	11
aqueja	181	571	210	586	539	709	11
a	214	571	218	586	539	709	11
las	222	571	233	586	539	709	11
comunidades	236	571	296	586	539	709	11
negras,	300	571	331	586	539	709	11
indígenas	335	571	378	586	539	709	11
o	381	571	387	586	539	709	11
de	390	571	401	586	539	709	11
mestizos	404	571	442	586	539	709	11
pobres.	71	585	104	600	539	709	11
Este	107	585	126	600	539	709	11
es	130	585	138	600	539	709	11
el	141	585	149	600	539	709	11
caso	152	585	171	600	539	709	11
de	175	585	185	600	539	709	11
Wimbí,	189	585	224	600	539	709	11
comunidad	227	585	279	600	539	709	11
que	282	585	299	600	539	709	11
no	302	585	314	600	539	709	11
posee	318	585	342	600	539	709	11
agua	346	585	367	600	539	709	11
potable	370	585	404	600	539	709	11
(a	407	585	416	600	539	709	11
pesar	419	585	442	600	539	709	11
de	71	599	81	614	539	709	11
la	86	599	93	614	539	709	11
contaminación	97	599	165	614	539	709	11
del	170	599	183	614	539	709	11
río),	187	599	207	614	539	709	11
tiene	211	599	233	614	539	709	11
un	237	599	249	614	539	709	11
solo	254	599	272	614	539	709	11
camino	276	599	310	614	539	709	11
lastrado	314	599	349	614	539	709	11
de	354	599	364	614	539	709	11
acceso,	368	599	400	614	539	709	11
limitado	404	599	442	614	539	709	11
servicio	71	613	105	628	539	709	11
de	109	613	119	628	539	709	11
transporte	123	613	169	628	539	709	11
y	173	613	178	628	539	709	11
no	181	613	193	628	539	709	11
cuenta	197	613	227	628	539	709	11
con	230	613	247	628	539	709	11
educación	250	613	296	628	539	709	11
secundaria	300	613	348	628	539	709	11
ni	351	613	360	628	539	709	11
con	364	613	380	628	539	709	11
un	384	613	396	628	539	709	11
centro	399	613	428	628	539	709	11
de	432	613	442	628	539	709	11
salud	71	627	94	642	539	709	11
en	98	627	108	642	539	709	11
la	111	627	119	642	539	709	11
comunidad.	122	627	177	642	539	709	11
ISSN:	71	662	86	671	539	709	11
1390-1249	88	662	121	671	539	709	11
•	123	662	127	671	539	709	11
e-ISSN:	129	662	150	671	539	709	11
1390-8065	151	662	184	671	539	709	11
Páginas	396	662	419	671	539	709	11
89-109	421	662	442	671	539	709	11
99	476	331	487	343	539	709	11
ÍCONOS	13	83	27	132	539	709	12
64	13	63	27	78	539	709	12
•	13	52	27	58	539	709	12
2019	13	16	27	47	539	709	12
María	248	57	267	66	539	709	12
Moreno	270	57	297	66	539	709	12
Parra	299	57	316	66	539	709	12
La	111	77	122	92	539	709	12
negligencia	125	77	174	92	539	709	12
o	177	77	183	92	539	709	12
insensibilidad	186	77	247	92	539	709	12
de	250	77	261	92	539	709	12
las	264	77	275	92	539	709	12
instituciones	278	77	334	92	539	709	12
del	337	77	351	92	539	709	12
Estado	354	77	384	92	539	709	12
(MAE,	387	77	418	92	539	709	12
Ministerio	421	77	468	92	539	709	12
de	96	91	107	106	539	709	12
Salud	109	91	134	106	539	709	12
Pública	137	91	169	106	539	709	12
–MSP–)	172	91	209	106	539	709	12
ante	212	91	231	106	539	709	12
la	233	91	241	106	539	709	12
situación	243	91	283	106	539	709	12
de	286	91	296	106	539	709	12
las	299	91	310	106	539	709	12
comunidades	313	91	371	106	539	709	12
del	374	91	387	106	539	709	12
norte	390	91	413	106	539	709	12
de	416	91	426	106	539	709	12
Esmeral-	429	91	468	106	539	709	12
das	96	105	111	120	539	709	12
es	114	105	122	120	539	709	12
patente.	125	105	161	120	539	709	12
El	164	105	174	120	539	709	12
PRAS	177	105	203	120	539	709	12
no	207	105	218	120	539	709	12
entregó	222	105	255	120	539	709	12
los	258	105	270	120	539	709	12
resultados	273	105	317	120	539	709	12
de	321	105	331	120	539	709	12
los	334	105	346	120	539	709	12
análisis	350	105	381	120	539	709	12
del	384	105	398	120	539	709	12
agua	401	105	421	120	539	709	12
en	424	105	435	120	539	709	12
frentes	438	105	468	120	539	709	12
mineros	96	119	132	134	539	709	12
a	135	119	140	134	539	709	12
comunidades	142	119	201	134	539	709	12
que	204	119	220	134	539	709	12
estaban	223	119	256	134	539	709	12
interesadas	259	119	307	134	539	709	12
en	309	119	320	134	539	709	12
conocerlos.	323	119	373	134	539	709	12
Es	375	119	386	134	539	709	12
más,	389	119	409	134	539	709	12
la	412	119	419	134	539	709	12
PUCE-SE	422	119	468	134	539	709	12
propuso	96	133	133	148	539	709	12
un	135	133	147	148	539	709	12
análisis	150	133	181	148	539	709	12
toxicológico	184	133	238	148	539	709	12
de	240	133	251	148	539	709	12
las	254	133	265	148	539	709	12
poblaciones	267	133	320	148	539	709	12
afectadas	322	133	362	148	539	709	12
por	364	133	380	148	539	709	12
los	382	133	394	148	539	709	12
frentes	397	133	426	148	539	709	12
mineros,	429	133	468	148	539	709	12
pero	96	147	116	162	539	709	12
el	120	147	127	162	539	709	12
PRAS	130	147	157	162	539	709	12
decidió	160	147	193	162	539	709	12
no	196	147	208	162	539	709	12
realizar	211	147	243	162	539	709	12
dicho	246	147	271	162	539	709	12
estudio.	275	147	309	162	539	709	12
Entre	313	147	337	162	539	709	12
las	341	147	352	162	539	709	12
razones	355	147	388	162	539	709	12
que	392	147	408	162	539	709	12
la	411	147	419	162	539	709	12
PUCE-SE	422	147	468	162	539	709	12
trajo	96	161	117	176	539	709	12
a	120	161	125	176	539	709	12
colación	128	161	165	176	539	709	12
para	168	161	187	176	539	709	12
realizarlo,	190	161	233	176	539	709	12
se	236	161	244	176	539	709	12
encontraba	248	161	297	176	539	709	12
la	300	161	308	176	539	709	12
necesidad	311	161	354	176	539	709	12
de	357	161	367	176	539	709	12
determinar	370	161	419	176	539	709	12
las	422	161	434	176	539	709	12
futuras	437	161	468	176	539	709	12
necesidades	96	175	147	190	539	709	12
de	151	175	161	190	539	709	12
salud	165	175	188	190	539	709	12
que	191	175	207	190	539	709	12
deberán	211	175	246	190	539	709	12
afrontar	250	175	285	190	539	709	12
las	289	175	300	190	539	709	12
instituciones	303	175	359	190	539	709	12
estatales	363	175	399	190	539	709	12
para	402	175	421	190	539	709	12
las	425	175	436	190	539	709	12
pobla-	439	175	468	190	539	709	12
ciones	96	189	124	204	539	709	12
de	128	189	138	204	539	709	12
Esmeraldas.	142	189	194	204	539	709	12
Parecería	198	189	237	204	539	709	12
ser	241	189	253	204	539	709	12
que	256	189	273	204	539	709	12
las	276	189	287	204	539	709	12
vidas	291	189	313	204	539	709	12
de	317	189	327	204	539	709	12
las	331	189	342	204	539	709	12
personas	346	189	384	204	539	709	12
afroecuatorianas	388	189	459	204	539	709	12
e	463	189	468	204	539	709	12
indígenas	96	203	138	218	539	709	12
de	142	203	152	218	539	709	12
Esmeraldas	156	203	206	218	539	709	12
no	209	203	221	218	539	709	12
tuvieran	225	203	261	218	539	709	12
el	265	203	272	218	539	709	12
valor	276	203	298	218	539	709	12
necesario	301	203	342	218	539	709	12
para	345	203	364	218	539	709	12
que	368	203	384	218	539	709	12
estas	388	203	408	218	539	709	12
instituciones	412	203	468	218	539	709	12
estatales	96	217	132	232	539	709	12
respondan	135	217	181	232	539	709	12
con	183	217	200	232	539	709	12
la	202	217	210	232	539	709	12
urgencia	212	217	250	232	539	709	12
que	253	217	269	232	539	709	12
la	271	217	279	232	539	709	12
situación	281	217	321	232	539	709	12
amerita.	324	217	360	232	539	709	12
Como	363	217	391	232	539	709	12
lo	394	217	402	232	539	709	12
manifestaba	405	217	458	232	539	709	12
la	460	217	468	232	539	709	12
Federación	96	231	145	246	539	709	12
de	148	231	158	246	539	709	12
Comunidades	161	231	223	246	539	709	12
Chachi	226	231	258	246	539	709	12
de	261	231	271	246	539	709	12
Esmeraldas:	274	231	327	246	539	709	12
100	46	331	62	343	539	709	12
Después	111	257	144	270	539	709	12
de	148	257	157	270	539	709	12
ocho	161	257	181	270	539	709	12
años	184	257	202	270	539	709	12
de	206	257	215	270	539	709	12
contaminación	219	257	279	270	539	709	12
sistemática,	283	257	329	270	539	709	12
la	333	257	340	270	539	709	12
casi	343	257	358	270	539	709	12
totalidad	361	257	397	270	539	709	12
de	401	257	410	270	539	709	12
las	414	257	424	270	539	709	12
comu-	427	257	454	270	539	709	12
nidades	111	270	141	283	539	709	12
no	144	270	155	283	539	709	12
contamos	158	270	197	283	539	709	12
con	200	270	215	283	539	709	12
sistemas	218	270	251	283	539	709	12
de	254	270	264	283	539	709	12
agua	267	270	286	283	539	709	12
segura;	289	270	317	283	539	709	12
y	320	270	325	283	539	709	12
seguimos	328	270	365	283	539	709	12
consumiendo	368	270	423	283	539	709	12
y	426	270	430	283	539	709	12
utili-	434	270	454	283	539	709	12
zando,	111	283	137	296	539	709	12
el	140	283	147	296	539	709	12
agua	149	283	168	296	539	709	12
de	171	283	180	296	539	709	12
los	183	283	194	296	539	709	12
ríos	197	283	211	296	539	709	12
contaminados.	214	283	273	296	539	709	12
La	276	283	286	296	539	709	12
magnitud	289	283	328	296	539	709	12
de	331	283	340	296	539	709	12
la	343	283	350	296	539	709	12
problemática	353	283	405	296	539	709	12
y	408	283	413	296	539	709	12
el	415	283	422	296	539	709	12
tiempo	425	283	454	296	539	709	12
transcurrido	111	296	160	309	539	709	12
desde	163	296	185	309	539	709	12
el	187	296	194	309	539	709	12
inicio	197	296	220	309	539	709	12
de	222	296	232	309	539	709	12
la	234	296	241	309	539	709	12
emergencia	243	296	289	309	539	709	12
ambiental,	292	296	334	309	539	709	12
confirman	337	296	379	309	539	709	12
la	381	296	388	309	539	709	12
invisibilización,	390	296	454	309	539	709	12
exclusión	111	309	148	322	539	709	12
y	150	309	155	322	539	709	12
discriminación	157	309	217	322	539	709	12
de	219	309	229	322	539	709	12
las	231	309	241	322	539	709	12
comunidades	243	309	297	322	539	709	12
afrodescendientes	299	309	370	322	539	709	12
e	373	309	377	322	539	709	12
indígenas	379	309	417	322	539	709	12
del	419	309	432	322	539	709	12
Nor-	434	309	454	322	539	709	12
te	111	322	118	335	539	709	12
de	120	322	130	335	539	709	12
Esmeraldas.	132	322	180	335	539	709	12
Como	182	322	208	335	539	709	12
se	210	322	218	335	539	709	12
observa,	220	322	254	335	539	709	12
el	256	322	263	335	539	709	12
Estado	265	322	293	335	539	709	12
ha	295	322	305	335	539	709	12
privilegiado	307	322	356	335	539	709	12
en	358	322	368	335	539	709	12
el	370	322	377	335	539	709	12
Norte	379	322	403	335	539	709	12
de	405	322	415	335	539	709	12
Esmeral-	417	322	454	335	539	709	12
das,	111	335	127	348	539	709	12
la	129	335	136	348	539	709	12
profundización	139	335	201	348	539	709	12
de	204	335	214	348	539	709	12
las	216	335	227	348	539	709	12
actividades	229	335	274	348	539	709	12
mineras,	277	335	312	348	539	709	12
antes	315	335	336	348	539	709	12
que	338	335	354	348	539	709	12
la	356	335	363	348	539	709	12
protección	365	335	409	348	539	709	12
al	412	335	419	348	539	709	12
derecho	421	335	454	348	539	709	12
al	111	348	118	361	539	709	12
agua	120	348	139	361	539	709	12
y	142	348	147	361	539	709	12
la	149	348	156	361	539	709	12
vida	159	348	176	361	539	709	12
(FECCHE	179	348	223	361	539	709	12
2017,	226	348	249	361	539	709	12
resaltado	252	348	288	361	539	709	12
en	290	348	300	361	539	709	12
original).	303	348	340	361	539	709	12
Además	96	374	131	389	539	709	12
de	135	374	145	389	539	709	12
la	149	374	156	389	539	709	12
ausencia	160	374	197	389	539	709	12
del	201	374	214	389	539	709	12
Estado,	218	374	250	389	539	709	12
Wimbí	254	374	286	389	539	709	12
y	289	374	294	389	539	709	12
otras	298	374	319	389	539	709	12
comunidades	323	374	382	389	539	709	12
de	385	374	396	389	539	709	12
los	399	374	411	389	539	709	12
cantones	415	374	454	389	539	709	12
de	457	374	468	389	539	709	12
San	96	388	113	403	539	709	12
Lorenzo	116	388	152	403	539	709	12
y	156	388	161	403	539	709	12
Eloy	165	388	185	403	539	709	12
Alfaro	189	388	216	403	539	709	12
se	220	388	228	403	539	709	12
encuentran	232	388	281	403	539	709	12
en	285	388	296	403	539	709	12
la	300	388	307	403	539	709	12
zona	311	388	331	403	539	709	12
fronteriza,	335	388	381	403	539	709	12
donde	384	388	412	403	539	709	12
actúan	416	388	445	403	539	709	12
gru-	449	388	468	403	539	709	12
pos	96	402	112	417	539	709	12
irregulares	115	402	160	417	539	709	12
(narcotraficantes,	163	402	239	417	539	709	12
facciones	243	402	283	417	539	709	12
de	286	402	296	417	539	709	12
la	299	402	307	417	539	709	12
guerrilla	310	402	346	417	539	709	12
colombiana,	349	402	404	417	539	709	12
paramilitares)	407	402	468	417	539	709	12
dedicados	96	416	140	431	539	709	12
a	144	416	148	431	539	709	12
tráfico	152	416	180	431	539	709	12
y	184	416	189	431	539	709	12
contrabando.	193	416	251	431	539	709	12
Según	255	416	282	431	539	709	12
varios	286	416	311	431	539	709	12
reportes	315	416	350	431	539	709	12
(Hazlewood	354	416	408	431	539	709	12
2012;	412	416	438	431	539	709	12
Ponce	441	416	468	431	539	709	12
2018;	96	430	122	445	539	709	12
Roa	125	430	143	445	539	709	12
2012)	146	430	173	445	539	709	12
y	176	430	181	445	539	709	12
en	184	430	195	445	539	709	12
el	198	430	206	445	539	709	12
trabajo	209	430	240	445	539	709	12
de	243	430	253	445	539	709	12
campo	257	430	286	445	539	709	12
(septiembre	289	430	341	445	539	709	12
y	345	430	350	445	539	709	12
octubre	353	430	386	445	539	709	12
de	390	430	400	445	539	709	12
2017),	403	430	433	445	539	709	12
las	436	430	447	445	539	709	12
em-	450	430	468	445	539	709	12
presas	96	444	123	459	539	709	12
también	125	444	162	459	539	709	12
utilizan	164	444	197	459	539	709	12
a	200	444	205	459	539	709	12
sicarios	207	444	239	459	539	709	12
para	242	444	261	459	539	709	12
amedrentar	263	444	314	459	539	709	12
a	316	444	321	459	539	709	12
las	323	444	335	459	539	709	12
poblaciones	337	444	389	459	539	709	12
locales.	392	444	423	459	539	709	12
En	426	444	439	459	539	709	12
Wim-	441	444	468	459	539	709	12
bí,	96	458	108	473	539	709	12
por	111	458	127	473	539	709	12
ejemplo,	130	458	168	473	539	709	12
el	172	458	179	473	539	709	12
comunero	183	458	228	473	539	709	12
que	231	458	247	473	539	709	12
vendió	251	458	281	473	539	709	12
las	284	458	295	473	539	709	12
tierras	299	458	326	473	539	709	12
en	329	458	340	473	539	709	12
conflicto	344	458	382	473	539	709	12
intentó	386	458	418	473	539	709	12
retomarlas	422	458	468	473	539	709	12
al	96	472	104	487	539	709	12
verse	107	472	129	487	539	709	12
cuestionado	132	472	185	487	539	709	12
por	189	472	204	487	539	709	12
la	208	472	215	487	539	709	12
comunidad.	219	472	272	487	539	709	12
Al	276	472	286	487	539	709	12
poco	289	472	311	487	539	709	12
tiempo,	314	472	349	487	539	709	12
fue	352	472	366	487	539	709	12
asesinado.	370	472	414	487	539	709	12
Se	418	472	428	487	539	709	12
especula	431	472	468	487	539	709	12
que	96	486	113	501	539	709	12
su	115	486	125	501	539	709	12
muerte	128	486	159	501	539	709	12
podría	162	486	191	501	539	709	12
estar	194	486	214	501	539	709	12
relacionada	217	486	267	501	539	709	12
con	270	486	286	501	539	709	12
quienes	289	486	322	501	539	709	12
querían	325	486	359	501	539	709	12
apropiarse	362	486	407	501	539	709	12
de	410	486	420	501	539	709	12
las	423	486	434	501	539	709	12
tierras.	437	486	467	501	539	709	12
El	111	500	120	515	539	709	12
contexto	124	500	162	515	539	709	12
de	166	500	177	515	539	709	12
inseguridad	180	500	232	515	539	709	12
en	236	500	246	515	539	709	12
la	250	500	258	515	539	709	12
frontera	262	500	297	515	539	709	12
se	301	500	309	515	539	709	12
ha	313	500	323	515	539	709	12
agudizado	327	500	372	515	539	709	12
a	376	500	381	515	539	709	12
partir	385	500	409	515	539	709	12
de	413	500	424	515	539	709	12
la	427	500	435	515	539	709	12
imple-	439	500	468	515	539	709	12
mentación	96	514	143	529	539	709	12
de	147	514	157	529	539	709	12
los	160	514	173	529	539	709	12
Acuerdos	176	514	217	529	539	709	12
de	220	514	230	529	539	709	12
Paz	234	514	248	529	539	709	12
en	252	514	262	529	539	709	12
Colombia	266	514	310	529	539	709	12
y	313	514	318	529	539	709	12
la	322	514	329	529	539	709	12
consecuente	332	514	386	529	539	709	12
reorganización	389	514	454	529	539	709	12
de	457	514	468	529	539	709	12
las	96	528	108	543	539	709	12
relaciones	111	528	154	543	539	709	12
de	157	528	167	543	539	709	12
poder	170	528	196	543	539	709	12
vinculadas	199	528	245	543	539	709	12
con	248	528	264	543	539	709	12
el	267	528	275	543	539	709	12
narcotráfico	278	528	331	543	539	709	12
y	334	528	339	543	539	709	12
otras	342	528	363	543	539	709	12
actividades	366	528	414	543	539	709	12
ilícitas,	417	528	448	543	539	709	12
que	452	528	468	543	539	709	12
se	96	542	105	557	539	709	12
ha	107	542	118	557	539	709	12
traducido	121	542	164	557	539	709	12
en	166	542	177	557	539	709	12
episodios	180	542	221	557	539	709	12
de	223	542	234	557	539	709	12
violencia	237	542	276	557	539	709	12
y	279	542	284	557	539	709	12
desplazamiento	286	542	355	557	539	709	12
en	357	542	368	557	539	709	12
la	371	542	378	557	539	709	12
frontera	381	542	416	557	539	709	12
(FECCHE	419	542	468	557	539	709	12
2017).	96	556	126	571	539	709	12
A	128	556	136	571	539	709	12
partir	138	556	163	571	539	709	12
de	165	556	176	571	539	709	12
marzo	178	556	206	571	539	709	12
de	208	556	219	571	539	709	12
2018	221	556	244	571	539	709	12
y	247	556	252	571	539	709	12
el	254	556	262	571	539	709	12
secuestro	264	556	304	571	539	709	12
y	306	556	311	571	539	709	12
posterior	314	556	353	571	539	709	12
asesinato	356	556	395	571	539	709	12
de	398	556	408	571	539	709	12
tres	411	556	426	571	539	709	12
periodis-	429	556	468	571	539	709	12
tas	96	570	108	585	539	709	12
ecuatorianos,	111	570	169	585	539	709	12
el	171	570	179	585	539	709	12
conflicto	181	570	220	585	539	709	12
pasó	222	570	242	585	539	709	12
a	245	570	249	585	539	709	12
incluir	252	570	281	585	539	709	12
una	283	570	300	585	539	709	12
confrontación	302	570	364	585	539	709	12
directa	367	570	396	585	539	709	12
entre	399	570	421	585	539	709	12
el	424	570	431	585	539	709	12
Ejército	433	570	468	585	539	709	12
ecuatoriano	96	584	148	599	539	709	12
y	151	584	156	599	539	709	12
grupos	159	584	189	599	539	709	12
irregulares	192	584	237	599	539	709	12
(narcotraficantes	240	584	313	599	539	709	12
y	316	584	321	599	539	709	12
disidentes	324	584	368	599	539	709	12
de	371	584	381	599	539	709	12
las	384	584	395	599	539	709	12
FARC)	398	584	429	599	539	709	12
con	432	584	448	599	539	709	12
una	451	584	468	599	539	709	12
escalada	96	598	132	613	539	709	12
de	135	598	146	613	539	709	12
violencia	149	598	188	613	539	709	12
e	192	598	197	613	539	709	12
incremento	200	598	251	613	539	709	12
de	254	598	265	613	539	709	12
la	268	598	276	613	539	709	12
inseguridad	279	598	330	613	539	709	12
y	334	598	339	613	539	709	12
el	343	598	350	613	539	709	12
desplazamiento	353	598	422	613	539	709	12
de	425	598	435	613	539	709	12
comu-	439	598	468	613	539	709	12
nidades.	96	612	133	627	539	709	12
En	136	612	149	627	539	709	12
un	151	612	163	627	539	709	12
sistematización	166	612	233	627	539	709	12
realizada	236	612	274	627	539	709	12
por	277	612	293	627	539	709	12
la	296	612	303	627	539	709	12
Defensoría	306	612	354	627	539	709	12
del	357	612	370	627	539	709	12
Pueblo	373	612	404	627	539	709	12
y	407	612	412	627	539	709	12
el	415	612	422	627	539	709	12
Colectivo	425	612	468	627	539	709	12
de	96	626	107	641	539	709	12
Geografía	109	626	152	641	539	709	12
Crítica	155	626	185	641	539	709	12
(2018),	188	626	221	641	539	709	12
la	224	626	231	641	539	709	12
provincia	234	626	275	641	539	709	12
de	277	626	288	641	539	709	12
Esmeraldas	290	626	340	641	539	709	12
ocupa	342	626	369	641	539	709	12
junto	371	626	395	641	539	709	12
con	398	626	414	641	539	709	12
la	417	626	424	641	539	709	12
provincia	427	626	468	641	539	709	12
Páginas	96	662	119	671	539	709	12
89-109	121	662	143	671	539	709	12
ISSN:	354	662	369	671	539	709	12
1390-1249	371	662	404	671	539	709	12
•	406	662	410	671	539	709	12
e-ISSN:	412	662	433	671	539	709	12
1390-8065	435	662	468	671	539	709	12
ÍCONOS	511	83	525	132	539	709	13
64	511	63	525	78	539	709	13
•	511	52	525	58	539	709	13
2019	511	16	525	47	539	709	13
Racismo	96	57	123	66	539	709	13
ambiental:	126	57	161	66	539	709	13
muerte	163	57	187	66	539	709	13
lenta	189	57	206	66	539	709	13
y	208	57	211	66	539	709	13
despojo	213	57	239	66	539	709	13
de	241	57	250	66	539	709	13
territorio	252	57	281	66	539	709	13
ancestral	283	57	313	66	539	709	13
afroecuatoriano	315	57	368	66	539	709	13
en	370	57	378	66	539	709	13
Esmeraldas	380	57	417	66	539	709	13
de	71	77	81	92	539	709	13
El	85	77	94	92	539	709	13
Oro	97	77	116	92	539	709	13
el	119	77	126	92	539	709	13
primer	130	77	160	92	539	709	13
lugar	163	77	185	92	539	709	13
en	188	77	199	92	539	709	13
el	202	77	210	92	539	709	13
país	213	77	230	92	539	709	13
en	233	77	244	92	539	709	13
la	247	77	255	92	539	709	13
vulneración	258	77	310	92	539	709	13
de	313	77	324	92	539	709	13
derechos	327	77	365	92	539	709	13
humanos	369	77	409	92	539	709	13
y	413	77	418	92	539	709	13
de	421	77	431	92	539	709	13
la	435	77	442	92	539	709	13
naturaleza.	71	91	119	106	539	709	13
La	85	105	96	120	539	709	13
mayoría	100	105	135	120	539	709	13
de	139	105	149	120	539	709	13
personas	153	105	191	120	539	709	13
que	194	105	210	120	539	709	13
entrevisté	214	105	256	120	539	709	13
en	260	105	270	120	539	709	13
Wimbí	274	105	305	120	539	709	13
no	309	105	320	120	539	709	13
se	324	105	332	120	539	709	13
refiere	336	105	363	120	539	709	13
explícitamente	367	105	431	120	539	709	13
al	435	105	442	120	539	709	13
conflicto	71	119	110	134	539	709	13
ambiental	114	119	158	134	539	709	13
como	162	119	187	134	539	709	13
una	192	119	208	134	539	709	13
forma	213	119	239	134	539	709	13
de	243	119	254	134	539	709	13
racismo,	258	119	295	134	539	709	13
aunque	300	119	333	134	539	709	13
hubo	337	119	360	134	539	709	13
entrevistados	364	119	422	134	539	709	13
que	426	119	442	134	539	709	13
manifestaron	71	133	129	148	539	709	13
que:	132	133	151	148	539	709	13
“Esto	154	133	178	148	539	709	13
nos	181	133	196	148	539	709	13
pasa	199	133	218	148	539	709	13
porque	221	133	252	148	539	709	13
somos	255	133	283	148	539	709	13
negros”,	286	133	322	148	539	709	13
o	324	133	330	148	539	709	13
que	333	133	349	148	539	709	13
“al	352	133	364	148	539	709	13
parecer	367	133	398	148	539	709	13
nos	401	133	416	148	539	709	13
quie-	419	133	442	148	539	709	13
ren	71	147	85	162	539	709	13
eliminar”,	89	147	133	162	539	709	13
o	136	147	142	162	539	709	13
“la	145	147	157	162	539	709	13
empresa	161	147	197	162	539	709	13
dice	200	147	218	162	539	709	13
hemos	221	147	250	162	539	709	13
vencido	254	147	288	162	539	709	13
a	292	147	296	162	539	709	13
gente	300	147	323	162	539	709	13
de	327	147	337	162	539	709	13
más	341	147	358	162	539	709	13
calaña;	361	147	392	162	539	709	13
[cómo]	395	147	427	162	539	709	13
no	431	147	442	162	539	709	13
vamos	71	161	99	176	539	709	13
a	102	161	106	176	539	709	13
vencer	109	161	137	176	539	709	13
a	140	161	145	176	539	709	13
estos	147	161	169	176	539	709	13
negritos”	171	161	211	176	539	709	13
(testimonios	214	161	268	176	539	709	13
recogidos	271	161	313	176	539	709	13
durante	316	161	350	176	539	709	13
el	353	161	360	176	539	709	13
trabajo	363	161	394	176	539	709	13
de	396	161	407	176	539	709	13
campo,	410	161	442	176	539	709	13
septiembre	71	175	119	190	539	709	13
y	122	175	127	190	539	709	13
octubre	131	175	164	190	539	709	13
de	168	175	178	190	539	709	13
2017).	181	175	211	190	539	709	13
Aunque	214	175	249	190	539	709	13
existe	252	175	277	190	539	709	13
para	280	175	299	190	539	709	13
algunos	302	175	336	190	539	709	13
de	339	175	350	190	539	709	13
ellos	353	175	372	190	539	709	13
esta	376	175	392	190	539	709	13
dimensión	395	175	442	190	539	709	13
racial,	71	189	97	204	539	709	13
la	101	189	108	204	539	709	13
mayoría	111	189	147	204	539	709	13
más	150	189	168	204	539	709	13
bien	171	189	190	204	539	709	13
hacía	194	189	216	204	539	709	13
alusión	220	189	251	204	539	709	13
a	255	189	259	204	539	709	13
la	263	189	270	204	539	709	13
abrumadora	273	189	327	204	539	709	13
diferencia	331	189	374	204	539	709	13
de	377	189	388	204	539	709	13
poder	391	189	416	204	539	709	13
entre	420	189	442	204	539	709	13
las	71	203	82	218	539	709	13
empresas	84	203	124	218	539	709	13
y	127	203	132	218	539	709	13
las	134	203	145	218	539	709	13
comunidades	148	203	206	218	539	709	13
locales	209	203	237	218	539	709	13
(por	240	203	259	218	539	709	13
ejemplo,	261	203	299	218	539	709	13
en	302	203	312	218	539	709	13
relación	315	203	349	218	539	709	13
con	352	203	368	218	539	709	13
que	370	203	387	218	539	709	13
las	389	203	400	218	539	709	13
empresas	402	203	442	218	539	709	13
pueden	71	217	104	232	539	709	13
comprar	107	217	144	232	539	709	13
o	147	217	153	232	539	709	13
influir	156	217	184	232	539	709	13
en	187	217	198	232	539	709	13
las	201	217	212	232	539	709	13
decisiones	215	217	260	232	539	709	13
de	263	217	273	232	539	709	13
las	277	217	288	232	539	709	13
autoridades	291	217	342	232	539	709	13
locales	345	217	374	232	539	709	13
y	377	217	382	232	539	709	13
en	386	217	396	232	539	709	13
el	399	217	407	232	539	709	13
sistema	410	217	442	232	539	709	13
de	71	231	81	246	539	709	13
justicia).	84	231	122	246	539	709	13
La	85	245	96	260	539	709	13
racialización	100	245	156	260	539	709	13
de	160	245	170	260	539	709	13
las	174	245	186	260	539	709	13
poblaciones	189	245	243	260	539	709	13
afroesmeraldeñas	246	245	323	260	539	709	13
se	327	245	336	260	539	709	13
produce	339	245	376	260	539	709	13
mediante	380	245	422	260	539	709	13
dis-	426	245	442	260	539	709	13
cursos	71	259	99	274	539	709	13
que	102	259	118	274	539	709	13
se	121	259	130	274	539	709	13
refieren	133	259	167	274	539	709	13
al	170	259	177	274	539	709	13
supuesto	180	259	220	274	539	709	13
contraste	223	259	264	274	539	709	13
entre	267	259	290	274	539	709	13
las	293	259	304	274	539	709	13
poblaciones	307	259	361	274	539	709	13
locales	364	259	393	274	539	709	13
y	396	259	401	274	539	709	13
los	404	259	417	274	539	709	13
acto-	420	259	442	274	539	709	13
res	71	273	83	288	539	709	13
externos	86	273	123	288	539	709	13
con	126	273	142	288	539	709	13
respeto	145	273	177	288	539	709	13
a	180	273	184	288	539	709	13
hacer	187	273	211	288	539	709	13
producir	213	273	252	288	539	709	13
a	255	273	260	288	539	709	13
la	262	273	270	288	539	709	13
naturaleza.	272	273	321	288	539	709	13
Caracterizando	324	273	393	288	539	709	13
el	395	273	403	288	539	709	13
discurso	405	273	442	288	539	709	13
racista,	71	287	102	302	539	709	13
señalaba	106	287	143	302	539	709	13
un	147	287	159	302	539	709	13
entrevistado:	162	287	220	302	539	709	13
“Que	223	287	248	302	539	709	13
los	251	287	264	302	539	709	13
negros	267	287	296	302	539	709	13
y	300	287	305	302	539	709	13
los	308	287	320	302	539	709	13
indios	324	287	351	302	539	709	13
no	355	287	367	302	539	709	13
son	370	287	385	302	539	709	13
productivos	389	287	442	302	539	709	13
por	71	301	86	316	539	709	13
su	89	301	99	316	539	709	13
raza”	101	301	123	316	539	709	13
o	126	301	131	316	539	709	13
que	134	301	150	316	539	709	13
“no	153	301	169	316	539	709	13
saben	171	301	196	316	539	709	13
hacer	199	301	223	316	539	709	13
producir	226	301	265	316	539	709	13
la	267	301	275	316	539	709	13
tierra”	278	301	306	316	539	709	13
(entrevista	308	301	355	316	539	709	13
a	358	301	362	316	539	709	13
académico	365	301	412	316	539	709	13
aliado	415	301	442	316	539	709	13
a	71	315	76	330	539	709	13
la	78	315	86	330	539	709	13
lucha	88	315	113	330	539	709	13
de	115	315	126	330	539	709	13
Wimbí,	128	315	163	330	539	709	13
Esmeraldas,	166	315	219	330	539	709	13
octubre	222	315	256	330	539	709	13
de	259	315	269	330	539	709	13
2017).	272	315	302	330	539	709	13
En	304	315	317	330	539	709	13
contraste,	320	315	364	330	539	709	13
tanto	366	315	390	330	539	709	13
los	393	315	405	330	539	709	13
colonos	408	315	442	330	539	709	13
de	71	329	81	344	539	709	13
la	85	329	93	344	539	709	13
provincia	97	329	139	344	539	709	13
de	142	329	153	344	539	709	13
Manabí	157	329	192	344	539	709	13
(mestizos	195	329	237	344	539	709	13
o	241	329	247	344	539	709	13
montubios)	250	329	303	344	539	709	13
como	307	329	332	344	539	709	13
los	336	329	348	344	539	709	13
inversionistas	352	329	413	344	539	709	13
de	416	329	427	344	539	709	13
las	431	329	442	344	539	709	13
empresas	71	343	111	358	539	709	13
son	116	343	131	358	539	709	13
vistos	135	343	161	358	539	709	13
como	165	343	190	358	539	709	13
quienes	194	343	228	358	539	709	13
“trabajan	232	343	273	358	539	709	13
la	278	343	285	358	539	709	13
tierra,	289	343	316	358	539	709	13
generan	321	343	356	358	539	709	13
riqueza	360	343	393	358	539	709	13
y	397	343	402	358	539	709	13
trabajo”	406	343	442	358	539	709	13
(testimonios	71	357	127	372	539	709	13
de	131	357	141	372	539	709	13
personas	145	357	184	372	539	709	13
aliadas	187	357	217	372	539	709	13
a	221	357	226	372	539	709	13
la	229	357	237	372	539	709	13
lucha	241	357	265	372	539	709	13
Wimbí,	269	357	304	372	539	709	13
trabajo	307	357	339	372	539	709	13
de	343	357	353	372	539	709	13
campo,	357	357	390	372	539	709	13
octubre	394	357	428	372	539	709	13
de	432	357	442	372	539	709	13
2017).	71	371	101	386	539	709	13
Así,	105	371	122	386	539	709	13
territorios	127	371	172	386	539	709	13
de	176	371	187	386	539	709	13
la	191	371	199	386	539	709	13
región	203	371	232	386	539	709	13
del	236	371	249	386	539	709	13
norte	254	371	278	386	539	709	13
de	282	371	293	386	539	709	13
Esmeraldas	297	371	348	386	539	709	13
fueron	352	371	382	386	539	709	13
consideraros	386	371	442	386	539	709	13
tierras	71	385	99	400	539	709	13
baldías	102	385	133	400	539	709	13
durante	136	385	172	400	539	709	13
la	175	385	183	400	539	709	13
reforma	186	385	221	400	539	709	13
agraria	225	385	255	400	539	709	13
de	258	385	269	400	539	709	13
las	272	385	284	400	539	709	13
décadas	287	385	322	400	539	709	13
de	325	385	336	400	539	709	13
1960	339	385	362	400	539	709	13
y	366	385	371	400	539	709	13
1970,	374	385	401	400	539	709	13
y	404	385	409	400	539	709	13
fueron	412	385	442	400	539	709	13
entregados	71	399	119	414	539	709	13
a	123	399	127	414	539	709	13
colonos	130	399	165	414	539	709	13
de	168	399	179	414	539	709	13
otras	182	399	204	414	539	709	13
zonas	207	399	232	414	539	709	13
de	235	399	246	414	539	709	13
Ecuador,	249	399	289	414	539	709	13
quienes	293	399	327	414	539	709	13
se	330	399	338	414	539	709	13
consideraban	342	399	401	414	539	709	13
a	404	399	409	414	539	709	13
sí	412	399	419	414	539	709	13
mis-	423	399	442	414	539	709	13
mos	71	413	89	428	539	709	13
como	92	413	118	428	539	709	13
representantes	121	413	185	428	539	709	13
del	188	413	201	428	539	709	13
progreso	204	413	243	428	539	709	13
y	246	413	251	428	539	709	13
la	254	413	261	428	539	709	13
modernidad.	264	413	322	428	539	709	13
Al	325	413	336	428	539	709	13
mismo	339	413	369	428	539	709	13
tiempo,	372	413	407	428	539	709	13
se	410	413	419	428	539	709	13
este-	422	413	442	428	539	709	13
reotipaba	71	427	113	442	539	709	13
a	116	427	121	442	539	709	13
las	124	427	136	442	539	709	13
poblaciones	139	427	192	442	539	709	13
afroesmeraldeñas	195	427	272	442	539	709	13
e	276	427	280	442	539	709	13
indígenas	283	427	326	442	539	709	13
como	329	427	355	442	539	709	13
perezosas	358	427	399	442	539	709	13
e	403	427	407	442	539	709	13
ineptas	410	427	442	442	539	709	13
para	71	441	90	456	539	709	13
aprovechar	94	441	143	456	539	709	13
la	146	441	154	456	539	709	13
riqueza	158	441	190	456	539	709	13
de	194	441	204	456	539	709	13
los	208	441	220	456	539	709	13
recursos.	224	441	263	456	539	709	13
9	263	442	267	450	539	709	13
Estos	270	441	294	456	539	709	13
discursos	298	441	338	456	539	709	13
continúan	342	441	388	456	539	709	13
y	392	441	397	456	539	709	13
refuerzan	400	441	442	456	539	709	13
las	71	455	82	470	539	709	13
jerarquías	86	455	130	470	539	709	13
etnorraciales	133	455	190	470	539	709	13
que	193	455	210	470	539	709	13
devalúan	213	455	254	470	539	709	13
las	257	455	269	470	539	709	13
vidas,	272	455	298	470	539	709	13
cuerpos	302	455	336	470	539	709	13
y	340	455	345	470	539	709	13
experiencias	349	455	403	470	539	709	13
de	407	455	417	470	539	709	13
afro-	421	455	442	470	539	709	13
ecuatorianos	71	469	128	484	539	709	13
e	131	469	135	484	539	709	13
indígenas.	138	469	184	484	539	709	13
Como	85	483	114	498	539	709	13
zona	117	483	138	498	539	709	13
de	141	483	152	498	539	709	13
frontera,	155	483	194	498	539	709	13
de	198	483	208	498	539	709	13
anterior	212	483	247	498	539	709	13
colonización	251	483	308	498	539	709	13
y	311	483	316	498	539	709	13
de	320	483	330	498	539	709	13
continuas	334	483	378	498	539	709	13
concesiones	381	483	434	498	539	709	13
a	438	483	442	498	539	709	13
empresas,	71	497	114	512	539	709	13
Zaragocín	118	497	163	512	539	709	13
(2018)	167	497	197	512	539	709	13
propone	201	497	239	512	539	709	13
la	242	497	249	512	539	709	13
utilización	253	497	300	512	539	709	13
del	303	497	317	512	539	709	13
concepto	320	497	361	512	539	709	13
de	364	497	375	512	539	709	13
la	378	497	386	512	539	709	13
eliminación	389	497	442	512	539	709	13
étnica	71	511	98	526	539	709	13
lenta	101	511	123	526	539	709	13
–o	126	511	137	526	539	709	13
muerte	140	511	172	526	539	709	13
lenta–	175	511	203	526	539	709	13
para	206	511	226	526	539	709	13
entender	229	511	268	526	539	709	13
procesos	271	511	309	526	539	709	13
que	312	511	329	526	539	709	13
afectan	332	511	364	526	539	709	13
a	367	511	372	526	539	709	13
las	375	511	386	526	539	709	13
poblaciones	389	511	442	526	539	709	13
épera	71	525	95	540	539	709	13
del	99	525	113	540	539	709	13
norte	118	525	142	540	539	709	13
de	146	525	157	540	539	709	13
Esmeraldas.	162	525	215	540	539	709	13
Según	220	525	247	540	539	709	13
Zaragocín,	252	525	301	540	539	709	13
el	306	525	313	540	539	709	13
concepto	318	525	359	540	539	709	13
permite	364	525	399	540	539	709	13
iluminar	403	525	442	540	539	709	13
aspectos	71	539	108	554	539	709	13
no	112	539	124	554	539	709	13
abordados	128	539	175	554	539	709	13
por	179	539	194	554	539	709	13
los	199	539	211	554	539	709	13
enfoques	216	539	256	554	539	709	13
de	260	539	271	554	539	709	13
la	275	539	283	554	539	709	13
desposesión	287	539	340	554	539	709	13
territorial	345	539	388	554	539	709	13
de	392	539	403	554	539	709	13
pueblos	407	539	442	554	539	709	13
indígenas	71	553	114	568	539	709	13
o	118	553	124	568	539	709	13
afrodescendientes	128	553	208	568	539	709	13
producidos	213	553	263	568	539	709	13
por	268	553	283	568	539	709	13
el	288	553	295	568	539	709	13
extractivismo.	300	553	363	568	539	709	13
De	368	553	381	568	539	709	13
igual	386	553	408	568	539	709	13
forma,	412	553	442	568	539	709	13
considero	71	567	114	582	539	709	13
que	118	567	135	582	539	709	13
dicho	138	567	164	582	539	709	13
concepto	167	567	209	582	539	709	13
ayuda	212	567	239	582	539	709	13
a	243	567	247	582	539	709	13
visibilizar	251	567	294	582	539	709	13
aspectos	298	567	335	582	539	709	13
poco	339	567	360	582	539	709	13
desarrollados	364	567	423	582	539	709	13
por	427	567	442	582	539	709	13
9	71	598	74	607	539	709	13
En	85	598	93	607	539	709	13
un	94	598	102	607	539	709	13
proceso	103	598	124	607	539	709	13
similar	126	598	144	607	539	709	13
al	146	598	150	607	539	709	13
del	152	598	160	607	539	709	13
norte	162	598	176	607	539	709	13
de	178	598	184	607	539	709	13
Esmeraldas,	186	598	218	607	539	709	13
Peter	220	598	233	607	539	709	13
Wade	235	598	250	607	539	709	13
(2015)	252	598	270	607	539	709	13
encontró	272	598	296	607	539	709	13
que	298	598	308	607	539	709	13
el	309	598	314	607	539	709	13
pequeño	316	598	339	607	539	709	13
pueblo	341	598	359	607	539	709	13
de	361	598	367	607	539	709	13
Unguía	369	598	389	607	539	709	13
en	391	598	397	607	539	709	13
Colombia	399	598	426	607	539	709	13
había	428	598	442	607	539	709	13
recibido	85	606	107	615	539	709	13
migraciones	109	606	142	615	539	709	13
de	144	606	150	615	539	709	13
poblaciones	153	606	184	615	539	709	13
costeñas,	187	606	210	615	539	709	13
chocoanas	213	606	240	615	539	709	13
y	243	606	246	615	539	709	13
antioqueñas.	248	606	282	615	539	709	13
Los	285	606	294	615	539	709	13
antioqueños	297	606	330	615	539	709	13
(gente	332	606	349	615	539	709	13
de	351	606	357	615	539	709	13
piel	360	606	369	615	539	709	13
más	372	606	382	615	539	709	13
clara)	385	606	399	615	539	709	13
fueron	402	606	420	615	539	709	13
quienes	422	606	442	615	539	709	13
surgieron	85	615	110	623	539	709	13
económicamente,	113	615	160	623	539	709	13
y	163	615	166	623	539	709	13
se	168	615	173	623	539	709	13
consideraban	176	615	211	623	539	709	13
a	214	615	216	623	539	709	13
sí	219	615	223	623	539	709	13
mismos	225	615	246	623	539	709	13
como	248	615	264	623	539	709	13
gente	266	615	280	623	539	709	13
de	283	615	289	623	539	709	13
ambición	292	615	317	623	539	709	13
y	319	615	322	623	539	709	13
progreso,	325	615	350	623	539	709	13
mientras	352	615	375	623	539	709	13
que	378	615	388	623	539	709	13
los	390	615	398	623	539	709	13
chocoanos	400	615	428	623	539	709	13
eran	431	615	442	623	539	709	13
estereotipados	85	623	123	632	539	709	13
como	125	623	140	632	539	709	13
vagos	141	623	156	632	539	709	13
y	158	623	161	632	539	709	13
poco	163	623	176	632	539	709	13
confiables.	177	623	206	632	539	709	13
Wade	207	623	223	632	539	709	13
sostiene	224	623	245	632	539	709	13
que	247	623	257	632	539	709	13
el	259	623	263	632	539	709	13
proceso	265	623	285	632	539	709	13
de	287	623	293	632	539	709	13
colonización	295	623	329	632	539	709	13
de	331	623	337	632	539	709	13
la	339	623	343	632	539	709	13
frontera	345	623	366	632	539	709	13
tuvo	368	623	380	632	539	709	13
el	382	623	387	632	539	709	13
efecto	388	623	404	632	539	709	13
de	406	623	412	632	539	709	13
reproducir	414	623	442	632	539	709	13
la	85	631	90	640	539	709	13
idea	91	631	102	640	539	709	13
que	104	631	114	640	539	709	13
la	116	631	120	640	539	709	13
modernización,	122	631	164	640	539	709	13
el	166	631	170	640	539	709	13
desarrollo	172	631	198	640	539	709	13
y	200	631	203	640	539	709	13
el	205	631	209	640	539	709	13
progreso	211	631	234	640	539	709	13
se	236	631	241	640	539	709	13
encontraban	243	631	276	640	539	709	13
en	278	631	284	640	539	709	13
manos	286	631	304	640	539	709	13
de	306	631	312	640	539	709	13
la	314	631	318	640	539	709	13
gente	320	631	334	640	539	709	13
más	336	631	347	640	539	709	13
blanca.	349	631	368	640	539	709	13
ISSN:	71	662	86	671	539	709	13
1390-1249	88	662	121	671	539	709	13
•	123	662	127	671	539	709	13
e-ISSN:	129	662	150	671	539	709	13
1390-8065	151	662	184	671	539	709	13
Páginas	396	662	419	671	539	709	13
89-109	421	662	442	671	539	709	13
101	476	331	493	343	539	709	13
ÍCONOS	13	83	27	132	539	709	14
64	13	63	27	78	539	709	14
•	13	52	27	58	539	709	14
2019	13	16	27	47	539	709	14
María	248	57	267	66	539	709	14
Moreno	270	57	297	66	539	709	14
Parra	299	57	316	66	539	709	14
102	46	331	62	343	539	709	14
los	96	77	109	92	539	709	14
análisis	112	77	144	92	539	709	14
del	147	77	161	92	539	709	14
sufrimiento	164	77	217	92	539	709	14
ambiental	220	77	265	92	539	709	14
que	268	77	284	92	539	709	14
afectan	287	77	319	92	539	709	14
a	322	77	327	92	539	709	14
comunidades	330	77	390	92	539	709	14
pobres.	393	77	426	92	539	709	14
En	429	77	442	92	539	709	14
espe-	445	77	468	92	539	709	14
cífico,	96	91	124	106	539	709	14
la	127	91	135	106	539	709	14
lógica	138	91	165	106	539	709	14
de	168	91	179	106	539	709	14
eliminación	182	91	236	106	539	709	14
apunta	239	91	270	106	539	709	14
a	274	91	279	106	539	709	14
cómo	282	91	307	106	539	709	14
la	311	91	319	106	539	709	14
muerte	322	91	354	106	539	709	14
colectiva	358	91	397	106	539	709	14
de	400	91	411	106	539	709	14
poblaciones	414	91	468	106	539	709	14
racializadas	96	105	147	120	539	709	14
tiene	152	105	174	120	539	709	14
lugar	178	105	201	120	539	709	14
en	206	105	216	120	539	709	14
el	221	105	228	120	539	709	14
sitio,	233	105	255	120	539	709	14
en	259	105	270	120	539	709	14
contextos	274	105	317	120	539	709	14
de	322	105	332	120	539	709	14
acaparamiento	337	105	403	120	539	709	14
sostenido	407	105	450	120	539	709	14
del	454	105	468	120	539	709	14
territorio,	96	119	141	134	539	709	14
desaparición	145	119	201	134	539	709	14
del	205	119	219	134	539	709	14
bosque	223	119	254	134	539	709	14
y	259	119	264	134	539	709	14
biodiversidad,	268	119	331	134	539	709	14
degradación	335	119	390	134	539	709	14
ambiental,	394	119	442	134	539	709	14
inse-	446	119	468	134	539	709	14
guridad	96	133	131	148	539	709	14
y	134	133	139	148	539	709	14
abandono	142	133	187	148	539	709	14
del	191	133	204	148	539	709	14
Estado.	207	133	241	148	539	709	14
Junto	111	147	135	162	539	709	14
con	138	147	154	162	539	709	14
la	157	147	165	162	539	709	14
racialización	168	147	222	162	539	709	14
de	225	147	235	162	539	709	14
la	238	147	246	162	539	709	14
geografía	249	147	289	162	539	709	14
de	291	147	302	162	539	709	14
Esmeraldas	305	147	354	162	539	709	14
como	357	147	382	162	539	709	14
habitada	385	147	423	162	539	709	14
por	426	147	441	162	539	709	14
gente	444	147	468	162	539	709	14
que	96	161	113	176	539	709	14
supuestamente	116	161	181	176	539	709	14
no	184	161	196	176	539	709	14
sabe	199	161	218	176	539	709	14
producir	221	161	259	176	539	709	14
la	262	161	270	176	539	709	14
tierra,	273	161	299	176	539	709	14
la	302	161	309	176	539	709	14
muerte	313	161	344	176	539	709	14
lenta	347	161	369	176	539	709	14
que	372	161	388	176	539	709	14
se	391	161	399	176	539	709	14
evidencia	402	161	444	176	539	709	14
en	447	161	457	176	539	709	14
el	460	161	468	176	539	709	14
norte	96	175	120	190	539	709	14
de	123	175	133	190	539	709	14
la	136	175	144	190	539	709	14
provincia	147	175	188	190	539	709	14
es	191	175	199	190	539	709	14
una	202	175	218	190	539	709	14
manifestación	221	175	283	190	539	709	14
de	286	175	296	190	539	709	14
un	299	175	311	190	539	709	14
régimen	314	175	350	190	539	709	14
racializado	353	175	399	190	539	709	14
de	402	175	413	190	539	709	14
desechabili-	416	175	468	190	539	709	14
dad.	96	189	116	204	539	709	14
Dicho	119	189	147	204	539	709	14
régimen	150	189	186	204	539	709	14
se	189	189	197	204	539	709	14
hace	200	189	220	204	539	709	14
patente	223	189	255	204	539	709	14
en	259	189	269	204	539	709	14
América	272	189	309	204	539	709	14
Latina	312	189	340	204	539	709	14
en	343	189	354	204	539	709	14
los	357	189	369	204	539	709	14
efectos	372	189	402	204	539	709	14
del	405	189	418	204	539	709	14
terrorismo	421	189	468	204	539	709	14
de	96	203	107	218	539	709	14
Estado	109	203	140	218	539	709	14
(con	142	203	162	218	539	709	14
desapariciones	165	203	228	218	539	709	14
u	231	203	237	218	539	709	14
homicidios	240	203	289	218	539	709	14
de	291	203	302	218	539	709	14
dirigentes)	305	203	351	218	539	709	14
o	354	203	360	218	539	709	14
del	362	203	376	218	539	709	14
proyecto	378	203	416	218	539	709	14
económico	419	203	468	218	539	709	14
extractivista,	96	217	152	232	539	709	14
que	155	217	171	232	539	709	14
convierten	174	217	220	232	539	709	14
en	223	217	234	232	539	709	14
desechables	237	217	288	232	539	709	14
las	290	217	302	232	539	709	14
vidas	305	217	327	232	539	709	14
de	330	217	340	232	539	709	14
poblaciones	343	217	395	232	539	709	14
afrodescendien-	398	217	468	232	539	709	14
tes	96	231	108	246	539	709	14
e	112	231	116	246	539	709	14
indígenas	120	231	162	246	539	709	14
(Hooker	165	231	203	246	539	709	14
2017).	207	231	236	246	539	709	14
De	240	231	253	246	539	709	14
hecho,	257	231	286	246	539	709	14
una	290	231	306	246	539	709	14
tendencia	310	231	353	246	539	709	14
preocupante	356	231	411	246	539	709	14
en	415	231	425	246	539	709	14
la	429	231	436	246	539	709	14
región	440	231	468	246	539	709	14
durante	96	245	131	260	539	709	14
la	133	245	141	260	539	709	14
última	144	245	173	260	539	709	14
década	175	245	205	260	539	709	14
ha	208	245	219	260	539	709	14
sido	221	245	240	260	539	709	14
la	242	245	250	260	539	709	14
utilización	252	245	299	260	539	709	14
de	301	245	312	260	539	709	14
los	315	245	327	260	539	709	14
órganos	329	245	364	260	539	709	14
de	367	245	377	260	539	709	14
violencia	380	245	419	260	539	709	14
del	422	245	435	260	539	709	14
Estado	438	245	468	260	539	709	14
y	96	259	101	274	539	709	14
de	104	259	115	274	539	709	14
la	117	259	125	274	539	709	14
función	128	259	162	274	539	709	14
represiva	165	259	203	274	539	709	14
de	206	259	216	274	539	709	14
la	219	259	227	274	539	709	14
ley	229	259	242	274	539	709	14
en	245	259	255	274	539	709	14
contra	258	259	286	274	539	709	14
de	289	259	299	274	539	709	14
defensores	302	259	348	274	539	709	14
de	350	259	361	274	539	709	14
los	364	259	376	274	539	709	14
derechos	378	259	417	274	539	709	14
de	420	259	430	274	539	709	14
los	433	259	445	274	539	709	14
pue-	448	259	468	274	539	709	14
blos	96	273	114	288	539	709	14
y	117	273	122	288	539	709	14
la	125	273	133	288	539	709	14
naturaleza.	135	273	183	288	539	709	14
10	183	274	190	282	539	709	14
En	111	287	123	302	539	709	14
Esmeraldas,	127	287	179	302	539	709	14
se	183	287	191	302	539	709	14
dan	194	287	211	302	539	709	14
procesos	215	287	252	302	539	709	14
similares	255	287	294	302	539	709	14
a	297	287	302	302	539	709	14
los	305	287	317	302	539	709	14
que	321	287	337	302	539	709	14
Mbembe	341	287	381	302	539	709	14
analizó	384	287	415	302	539	709	14
en	419	287	429	302	539	709	14
relación	433	287	468	302	539	709	14
con	96	301	113	316	539	709	14
la	115	301	123	316	539	709	14
ocupación	125	301	171	316	539	709	14
colonial:	173	301	211	316	539	709	14
“La	214	301	229	316	539	709	14
producción	232	301	283	316	539	709	14
de	285	301	295	316	539	709	14
fronteras	298	301	337	316	539	709	14
y	339	301	344	316	539	709	14
jerarquías,	347	301	392	316	539	709	14
zonas	395	301	419	316	539	709	14
y	421	301	427	316	539	709	14
enclaves;	429	301	468	316	539	709	14
la	96	315	104	330	539	709	14
subversión	107	315	154	330	539	709	14
de	157	315	168	330	539	709	14
los	171	315	183	330	539	709	14
arreglos	187	315	221	330	539	709	14
de	224	315	234	330	539	709	14
propiedad	238	315	283	330	539	709	14
existentes;	286	315	331	330	539	709	14
la	334	315	342	330	539	709	14
clasificación	345	315	398	330	539	709	14
de	402	315	412	330	539	709	14
las	415	315	426	330	539	709	14
personas	430	315	468	330	539	709	14
según	96	329	122	344	539	709	14
diferentes	125	329	167	344	539	709	14
categorías;	170	329	216	344	539	709	14
la	219	329	227	344	539	709	14
extracción	230	329	275	344	539	709	14
de	278	329	288	344	539	709	14
recursos;	291	329	329	344	539	709	14
y,	332	329	339	344	539	709	14
finalmente,	342	329	392	344	539	709	14
la	395	329	403	344	539	709	14
fabricación	405	329	454	344	539	709	14
de	457	329	468	344	539	709	14
un	96	343	108	358	539	709	14
gran	112	343	132	358	539	709	14
reservorio	135	343	179	358	539	709	14
de	182	343	193	358	539	709	14
imaginarios	196	343	248	358	539	709	14
culturales”	251	343	298	358	539	709	14
(2003,	302	343	331	358	539	709	14
26).	335	343	353	358	539	709	14
Históricamente	356	343	425	358	539	709	14
la	429	343	436	358	539	709	14
región	440	343	468	358	539	709	14
ha	96	357	107	372	539	709	14
sido	111	357	129	372	539	709	14
marginalizada,	134	357	198	372	539	709	14
creando	202	357	237	372	539	709	14
un	242	357	253	372	539	709	14
vínculo	258	357	291	372	539	709	14
entre	295	357	317	372	539	709	14
ser	322	357	334	372	539	709	14
negro	338	357	363	372	539	709	14
(o	367	357	376	372	539	709	14
indígena	381	357	419	372	539	709	14
para	423	357	442	372	539	709	14
otras	446	357	468	372	539	709	14
poblaciones	96	371	148	386	539	709	14
de	152	371	162	386	539	709	14
la	165	371	173	386	539	709	14
provincia)	176	371	221	386	539	709	14
y	224	371	229	386	539	709	14
ser	232	371	244	386	539	709	14
vulnerable.	248	371	296	386	539	709	14
La	299	371	310	386	539	709	14
ampliación	314	371	363	386	539	709	14
de	366	371	376	386	539	709	14
fronteras	380	371	419	386	539	709	14
extractivas	422	371	468	386	539	709	14
ha	96	385	107	400	539	709	14
utilizado	111	385	149	400	539	709	14
imaginarios	153	385	205	400	539	709	14
culturales	208	385	251	400	539	709	14
sobre	255	385	278	400	539	709	14
la	282	385	289	400	539	709	14
falta	293	385	312	400	539	709	14
de	316	385	326	400	539	709	14
productividad	330	385	392	400	539	709	14
y	396	385	401	400	539	709	14
dejadez	405	385	438	400	539	709	14
de	441	385	452	400	539	709	14
los	456	385	468	400	539	709	14
negros	96	399	125	414	539	709	14
para	128	399	147	414	539	709	14
justificar	150	399	188	414	539	709	14
su	191	399	200	414	539	709	14
arremetida.	203	399	253	414	539	709	14
A	111	413	118	428	539	709	14
estas	121	413	141	428	539	709	14
manifestaciones	144	413	214	428	539	709	14
del	218	413	231	428	539	709	14
racismo,	234	413	271	428	539	709	14
se	275	413	283	428	539	709	14
suman	286	413	315	428	539	709	14
en	319	413	329	428	539	709	14
el	333	413	340	428	539	709	14
caso	343	413	362	428	539	709	14
de	365	413	375	428	539	709	14
Wimbí	379	413	410	428	539	709	14
aquellas	413	413	448	428	539	709	14
que	452	413	468	428	539	709	14
amplifican	96	427	143	442	539	709	14
la	146	427	153	442	539	709	14
marginalidad	156	427	214	442	539	709	14
y	217	427	222	442	539	709	14
pobreza	224	427	259	442	539	709	14
mediante	262	427	303	442	539	709	14
el	305	427	313	442	539	709	14
sufrimiento	315	427	367	442	539	709	14
ambiental:	369	427	416	442	539	709	14
ante	419	427	438	442	539	709	14
la	440	427	448	442	539	709	14
gra-	450	427	468	442	539	709	14
vedad	96	441	122	456	539	709	14
de	125	441	135	456	539	709	14
la	138	441	145	456	539	709	14
situación	148	441	188	456	539	709	14
producida	190	441	235	456	539	709	14
por	238	441	253	456	539	709	14
los	256	441	268	456	539	709	14
efectos	271	441	300	456	539	709	14
nocivos	303	441	336	456	539	709	14
de	339	441	349	456	539	709	14
contaminación	352	441	418	456	539	709	14
ambiental,	421	441	468	456	539	709	14
la	96	455	104	470	539	709	14
respuesta	107	455	147	470	539	709	14
del	150	455	163	470	539	709	14
Estado	166	455	196	470	539	709	14
ha	199	455	210	470	539	709	14
sido	213	455	231	470	539	709	14
“dejar	234	455	259	470	539	709	14
morir”	262	455	292	470	539	709	14
o	295	455	301	470	539	709	14
exponer	303	455	339	470	539	709	14
a	342	455	346	470	539	709	14
la	349	455	357	470	539	709	14
muerte	360	455	391	470	539	709	14
lenta	394	455	416	470	539	709	14
a	419	455	423	470	539	709	14
poblacio-	426	455	468	470	539	709	14
nes	96	469	111	484	539	709	14
“desechables”.	114	469	175	484	539	709	14
Así,	178	469	195	484	539	709	14
no	198	469	210	484	539	709	14
se	212	469	221	484	539	709	14
ha	224	469	234	484	539	709	14
dado	237	469	259	484	539	709	14
cumplimiento	262	469	325	484	539	709	14
a	328	469	332	484	539	709	14
las	335	469	346	484	539	709	14
medidas	349	469	386	484	539	709	14
cautelares	389	469	432	484	539	709	14
estable-	434	469	468	484	539	709	14
cidas	96	483	118	498	539	709	14
en	122	483	132	498	539	709	14
2011	136	483	159	498	539	709	14
para	163	483	181	498	539	709	14
una	185	483	202	498	539	709	14
moratoria	205	483	249	498	539	709	14
minera.	252	483	286	498	539	709	14
Según	290	483	317	498	539	709	14
pobladores	321	483	369	498	539	709	14
chachi	372	483	401	498	539	709	14
de	405	483	415	498	539	709	14
otras	419	483	440	498	539	709	14
zonas	443	483	468	498	539	709	14
del	96	497	110	512	539	709	14
norte	113	497	137	512	539	709	14
de	140	497	151	512	539	709	14
Esmeraldas,	154	497	207	512	539	709	14
esto	210	497	228	512	539	709	14
“habla	231	497	260	512	539	709	14
de	263	497	274	512	539	709	14
la	277	497	285	512	539	709	14
discriminación	289	497	354	512	539	709	14
que	358	497	374	512	539	709	14
existe	378	497	402	512	539	709	14
hacia	405	497	428	512	539	709	14
nuestras	432	497	468	512	539	709	14
comunidades	96	511	155	526	539	709	14
y	158	511	163	526	539	709	14
territorios.	166	511	213	526	539	709	14
También	215	511	255	526	539	709	14
es	258	511	266	526	539	709	14
evidente	269	511	306	526	539	709	14
la	309	511	316	526	539	709	14
impunidad	319	511	368	526	539	709	14
de	371	511	382	526	539	709	14
las	385	511	396	526	539	709	14
empresas	399	511	438	526	539	709	14
mine-	441	511	468	526	539	709	14
ras	96	525	109	540	539	709	14
en	112	525	122	540	539	709	14
relación	125	525	160	540	539	709	14
con	163	525	180	540	539	709	14
sus	183	525	196	540	539	709	14
responsabilidades	199	525	276	540	539	709	14
con	279	525	295	540	539	709	14
los	298	525	311	540	539	709	14
daños	314	525	340	540	539	709	14
ocasionados,	343	525	398	540	539	709	14
al	402	525	409	540	539	709	14
punto	412	525	439	540	539	709	14
de	442	525	453	540	539	709	14
ser	456	525	468	540	539	709	14
algunos	96	539	130	554	539	709	14
beneficiados	133	539	187	554	539	709	14
y	190	539	195	554	539	709	14
protegidos	198	539	245	554	539	709	14
por	248	539	263	554	539	709	14
el	266	539	273	554	539	709	14
(FECCHE	313	539	361	554	539	709	14
2017).	364	539	394	554	539	709	14
10	96	589	103	598	539	709	14
Más	111	589	122	598	539	709	14
aún,	124	589	135	598	539	709	14
algunos	137	589	158	598	539	709	14
datos	159	589	173	598	539	709	14
sugieren	175	589	197	598	539	709	14
que	199	589	209	598	539	709	14
al	210	589	215	598	539	709	14
menos	216	589	234	598	539	709	14
577	236	589	246	598	539	709	14
defensores	248	589	275	598	539	709	14
de	277	589	283	598	539	709	14
derechos	285	589	308	598	539	709	14
humanos	310	589	335	598	539	709	14
ambientales	337	589	368	598	539	709	14
fueron	370	589	388	598	539	709	14
asesinados	389	589	417	598	539	709	14
en	419	589	425	598	539	709	14
América	427	589	449	598	539	709	14
Latina	451	589	468	598	539	709	14
entre	111	598	124	607	539	709	14
2010	126	598	140	607	539	709	14
y	141	598	144	607	539	709	14
2015	146	598	160	607	539	709	14
(Birss	161	598	176	607	539	709	14
2017,	178	598	194	607	539	709	14
316).	195	598	210	607	539	709	14
Con	211	598	223	607	539	709	14
referencia	225	598	251	607	539	709	14
a	252	598	255	607	539	709	14
los	256	598	264	607	539	709	14
197	265	598	276	607	539	709	14
líderes	277	598	294	607	539	709	14
indígenas	296	598	321	607	539	709	14
y	323	598	326	607	539	709	14
participantes	328	598	362	607	539	709	14
en	364	598	370	607	539	709	14
protesta	372	598	393	607	539	709	14
con	394	598	404	607	539	709	14
cargos	406	598	423	607	539	709	14
por	424	598	433	607	539	709	14
terrorismo	435	598	463	607	539	709	14
y	465	598	468	607	539	709	14
sabotaje	111	606	132	615	539	709	14
en	134	606	140	615	539	709	14
Ecuador,	142	606	165	615	539	709	14
el	167	606	171	615	539	709	14
presidente	173	606	201	615	539	709	14
de	202	606	208	615	539	709	14
la	210	606	214	615	539	709	14
Confederación	216	606	256	615	539	709	14
de	257	606	264	615	539	709	14
Nacionalidades	265	606	306	615	539	709	14
Indígenas	308	606	334	615	539	709	14
del	335	606	343	615	539	709	14
Ecuador	345	606	367	615	539	709	14
(CONAIE)	369	606	400	615	539	709	14
declaraba	402	606	427	615	539	709	14
en	428	606	435	615	539	709	14
2012	436	606	450	615	539	709	14
que	452	606	462	615	539	709	14
el	463	606	468	615	539	709	14
“racismo	111	615	134	623	539	709	14
está	136	615	146	623	539	709	14
desde	147	615	162	623	539	709	14
el	164	615	169	623	539	709	14
Estado”	170	615	191	623	539	709	14
(El	193	615	201	623	539	709	14
Universo	202	615	225	623	539	709	14
2012).	227	615	245	623	539	709	14
Entre	247	615	262	623	539	709	14
2007	263	615	277	623	539	709	14
y	279	615	282	623	539	709	14
2015,	284	615	300	623	539	709	14
el	301	615	306	623	539	709	14
total	308	615	320	623	539	709	14
de	322	615	328	623	539	709	14
personas	330	615	353	623	539	709	14
judicializadas	355	615	390	623	539	709	14
por	392	615	401	623	539	709	14
protesta	403	615	425	623	539	709	14
social	426	615	441	623	539	709	14
en	443	615	449	623	539	709	14
el	451	615	456	623	539	709	14
país	457	615	468	623	539	709	14
llegó	111	623	123	632	539	709	14
a	125	623	128	632	539	709	14
841	129	623	140	632	539	709	14
individuos;	141	623	171	632	539	709	14
90%	173	623	186	632	539	709	14
de	187	623	193	632	539	709	14
estos	195	623	208	632	539	709	14
casos	209	623	223	632	539	709	14
judiciales	224	623	249	632	539	709	14
fueron	250	623	268	632	539	709	14
iniciados	270	623	293	632	539	709	14
por	295	623	304	632	539	709	14
la	306	623	310	632	539	709	14
Fiscalía	312	623	331	632	539	709	14
en	333	623	339	632	539	709	14
contra	341	623	358	632	539	709	14
de	359	623	366	632	539	709	14
indígenas,	367	623	394	632	539	709	14
defensores	396	623	423	632	539	709	14
de	425	623	431	632	539	709	14
la	433	623	437	632	539	709	14
naturaleza,	439	623	468	632	539	709	14
trabajadores	111	631	143	640	539	709	14
y	145	631	148	640	539	709	14
estudiantes	150	631	179	640	539	709	14
(Calapaqui	181	631	211	640	539	709	14
Tapia	212	631	227	640	539	709	14
2017).	229	631	247	640	539	709	14
Páginas	96	662	119	671	539	709	14
89-109	121	662	143	671	539	709	14
ISSN:	354	662	369	671	539	709	14
1390-1249	371	662	404	671	539	709	14
•	406	662	410	671	539	709	14
e-ISSN:	412	662	433	671	539	709	14
1390-8065	435	662	468	671	539	709	14
ÍCONOS	511	83	525	132	539	709	15
64	511	63	525	78	539	709	15
•	511	52	525	58	539	709	15
2019	511	16	525	47	539	709	15
Racismo	96	57	123	66	539	709	15
ambiental:	126	57	161	66	539	709	15
muerte	163	57	187	66	539	709	15
lenta	189	57	206	66	539	709	15
y	208	57	211	66	539	709	15
despojo	213	57	239	66	539	709	15
de	241	57	250	66	539	709	15
territorio	252	57	281	66	539	709	15
ancestral	283	57	313	66	539	709	15
afroecuatoriano	315	57	368	66	539	709	15
en	370	57	378	66	539	709	15
Esmeraldas	380	57	417	66	539	709	15
Las	71	78	87	91	539	709	15
luchas	91	78	124	91	539	709	15
antirracistas	127	78	192	91	539	709	15
por	195	78	213	91	539	709	15
el	217	78	226	91	539	709	15
territorio	229	78	279	91	539	709	15
ancestral,	282	78	333	91	539	709	15
los	71	92	86	105	539	709	15
derechos	89	92	137	105	539	709	15
de	140	92	153	105	539	709	15
la	156	92	166	105	539	709	15
naturaleza	169	92	227	105	539	709	15
y	230	92	236	105	539	709	15
el	239	92	249	105	539	709	15
agua	252	92	279	105	539	709	15
Como	71	120	99	134	539	709	15
parte	102	120	125	134	539	709	15
de	128	120	138	134	539	709	15
los	141	120	153	134	539	709	15
derechos	156	120	195	134	539	709	15
colectivos	198	120	241	134	539	709	15
de	244	120	254	134	539	709	15
pueblos	257	120	291	134	539	709	15
y	294	120	299	134	539	709	15
nacionalidades,	302	120	370	134	539	709	15
la	373	120	381	134	539	709	15
Constitución	384	120	442	134	539	709	15
de	71	134	81	148	539	709	15
la	84	134	91	148	539	709	15
República	94	134	138	148	539	709	15
del	141	134	154	148	539	709	15
Ecuador	156	134	193	148	539	709	15
(2008)	196	134	226	148	539	709	15
reconoce	229	134	268	148	539	709	15
en	270	134	281	148	539	709	15
su	283	134	293	148	539	709	15
artículo	295	134	329	148	539	709	15
57	332	134	343	148	539	709	15
el	346	134	353	148	539	709	15
derecho	356	134	390	148	539	709	15
a	393	134	398	148	539	709	15
mantener	400	134	442	148	539	709	15
la	71	148	78	162	539	709	15
posesión	82	148	120	162	539	709	15
de	123	148	133	162	539	709	15
las	137	148	148	162	539	709	15
tierras	151	148	178	162	539	709	15
y	181	148	186	162	539	709	15
territorios	190	148	234	162	539	709	15
ancestrales	237	148	284	162	539	709	15
(art.	287	148	306	162	539	709	15
57.5);	309	148	335	162	539	709	15
a	339	148	343	162	539	709	15
no	347	148	358	162	539	709	15
ser	362	148	374	162	539	709	15
desplazados	377	148	429	162	539	709	15
de	432	148	442	162	539	709	15
sus	71	162	84	176	539	709	15
tierras	87	162	114	176	539	709	15
ancestrales	116	162	163	176	539	709	15
(art.	165	162	184	176	539	709	15
57.11);	186	162	219	176	539	709	15
y	221	162	226	176	539	709	15
a	229	162	233	176	539	709	15
la	236	162	243	176	539	709	15
consulta	246	162	282	176	539	709	15
previa,	285	162	314	176	539	709	15
libre	317	162	337	176	539	709	15
e	339	162	344	176	539	709	15
informada	346	162	392	176	539	709	15
(art.	394	162	413	176	539	709	15
57.7).	416	162	442	176	539	709	15
El	71	176	80	190	539	709	15
artículo	84	176	118	190	539	709	15
58	122	176	133	190	539	709	15
reconoce	137	176	176	190	539	709	15
claramente	180	176	228	190	539	709	15
al	232	176	239	190	539	709	15
pueblo	243	176	273	190	539	709	15
afroecuatoriano	277	176	346	190	539	709	15
los	350	176	362	190	539	709	15
mismos	366	176	400	190	539	709	15
derechos	404	176	442	190	539	709	15
colectivos	71	190	114	204	539	709	15
establecidos	117	190	170	204	539	709	15
en	173	190	184	204	539	709	15
el	187	190	195	204	539	709	15
artículo	199	190	232	204	539	709	15
57.	236	190	250	204	539	709	15
La	254	190	265	204	539	709	15
lucha	269	190	293	204	539	709	15
antirracista	296	190	345	204	539	709	15
en	349	190	359	204	539	709	15
Wimbí	363	190	394	204	539	709	15
y	398	190	403	204	539	709	15
en	407	190	417	204	539	709	15
otras	421	190	442	204	539	709	15
comunidades	71	204	130	218	539	709	15
del	132	204	145	218	539	709	15
norte	148	204	172	218	539	709	15
de	174	204	185	218	539	709	15
Esmeraldas	187	204	237	218	539	709	15
se	239	204	248	218	539	709	15
da	250	204	261	218	539	709	15
a	263	204	268	218	539	709	15
partir	271	204	295	218	539	709	15
de	298	204	308	218	539	709	15
la	311	204	319	218	539	709	15
reivindicación	321	204	384	218	539	709	15
del	386	204	399	218	539	709	15
territorio	402	204	442	218	539	709	15
ancestral.	71	218	112	232	539	709	15
En	116	218	129	232	539	709	15
Ecuador,	132	218	172	232	539	709	15
como	175	218	200	232	539	709	15
en	204	218	215	232	539	709	15
otras	218	218	240	232	539	709	15
partes	243	218	270	232	539	709	15
de	273	218	284	232	539	709	15
América	288	218	324	232	539	709	15
Latina,	328	218	359	232	539	709	15
se	363	218	371	232	539	709	15
producen,	375	218	420	232	539	709	15
jun-	424	218	442	232	539	709	15
to	71	232	80	246	539	709	15
con	84	232	100	246	539	709	15
los	103	232	116	246	539	709	15
discursos	119	232	159	246	539	709	15
sobre	163	232	186	246	539	709	15
multiculturalismo	190	232	269	246	539	709	15
e	273	232	277	246	539	709	15
inclusión,	281	232	325	246	539	709	15
fuertes	328	232	358	246	539	709	15
luchas	361	232	389	246	539	709	15
racializadas	393	232	442	246	539	709	15
por	71	246	86	260	539	709	15
la	89	246	97	260	539	709	15
tierra	100	246	123	260	539	709	15
y	127	246	132	260	539	709	15
los	135	246	147	260	539	709	15
recursos.	150	246	189	260	539	709	15
En	192	246	205	260	539	709	15
el	208	246	215	260	539	709	15
norte	219	246	242	260	539	709	15
de	246	246	256	260	539	709	15
Esmeraldas,	259	246	312	260	539	709	15
como	315	246	340	260	539	709	15
en	343	246	354	260	539	709	15
la	357	246	364	260	539	709	15
zona	368	246	388	260	539	709	15
del	392	246	405	260	539	709	15
Pacífico	408	246	442	260	539	709	15
colombiano,	71	260	126	274	539	709	15
afrodescendientes	130	260	208	274	539	709	15
que	211	260	227	274	539	709	15
han	230	260	247	274	539	709	15
ocupado	250	260	288	274	539	709	15
históricamente	292	260	357	274	539	709	15
territorios	360	260	404	274	539	709	15
ricos	408	260	428	274	539	709	15
en	432	260	442	274	539	709	15
madera,	71	274	106	288	539	709	15
oro,	109	274	127	288	539	709	15
tierras	130	274	157	288	539	709	15
con	160	274	176	288	539	709	15
potencial	179	274	220	288	539	709	15
para	223	274	242	288	539	709	15
el	245	274	252	288	539	709	15
cultivo	255	274	286	288	539	709	15
y	289	274	294	288	539	709	15
biodiversidad	297	274	356	288	539	709	15
son	359	274	374	288	539	709	15
desplazados	377	274	429	288	539	709	15
de	432	274	442	288	539	709	15
manera	71	288	104	302	539	709	15
violenta	106	288	142	302	539	709	15
por	144	288	160	302	539	709	15
intereses	163	288	200	302	539	709	15
nacionales	203	288	248	302	539	709	15
y	251	288	256	302	539	709	15
transnacionales	259	288	327	302	539	709	15
(Escobar	329	288	368	302	539	709	15
2003).	371	288	400	302	539	709	15
En	88	302	101	316	539	709	15
el	103	302	111	316	539	709	15
caso	113	302	131	316	539	709	15
de	134	302	144	316	539	709	15
Wimbí,	147	302	181	316	539	709	15
la	184	302	191	316	539	709	15
empresa	194	302	229	316	539	709	15
Energy	232	302	262	316	539	709	15
&	265	302	275	316	539	709	15
Palma	277	302	304	316	539	709	15
intentó	307	302	338	316	539	709	15
un	341	302	353	316	539	709	15
desalojo	355	302	390	316	539	709	15
de	393	302	403	316	539	709	15
las	406	302	417	316	539	709	15
1200	420	302	442	316	539	709	15
hectáreas.	71	316	113	330	539	709	15
En	115	316	128	330	539	709	15
esta	131	316	147	330	539	709	15
zona	150	316	170	330	539	709	15
no	173	316	184	330	539	709	15
se	187	316	195	330	539	709	15
encuentra	198	316	241	330	539	709	15
el	243	316	251	330	539	709	15
asentamiento	254	316	311	330	539	709	15
como	314	316	338	330	539	709	15
tal,	341	316	355	330	539	709	15
pero	358	316	377	330	539	709	15
sí	380	316	386	330	539	709	15
los	389	316	401	330	539	709	15
sembríos	404	316	442	330	539	709	15
de	71	330	81	344	539	709	15
algunas	85	330	118	344	539	709	15
familias	122	330	155	344	539	709	15
de	159	330	169	344	539	709	15
la	174	330	181	344	539	709	15
comunidad	185	330	235	344	539	709	15
de	239	330	249	344	539	709	15
Wimbí.	253	330	287	344	539	709	15
En	291	330	304	344	539	709	15
2016,	308	330	333	344	539	709	15
la	337	330	345	344	539	709	15
presencia	349	330	389	344	539	709	15
del	393	330	406	344	539	709	15
piquete	410	330	442	344	539	709	15
policial	71	344	102	358	539	709	15
y	106	344	111	358	539	709	15
las	115	344	126	358	539	709	15
máquinas	130	344	172	358	539	709	15
retroexcavadoras	176	344	247	358	539	709	15
tomaron	251	344	289	358	539	709	15
por	292	344	307	358	539	709	15
sorpresa	311	344	346	358	539	709	15
a	350	344	355	358	539	709	15
los	359	344	371	358	539	709	15
residentes	375	344	417	358	539	709	15
de	421	344	431	358	539	709	15
la	435	344	442	358	539	709	15
comunidad.	71	358	123	372	539	709	15
Ante	126	358	147	372	539	709	15
la	149	358	156	372	539	709	15
acción	159	358	186	372	539	709	15
violenta	189	358	223	372	539	709	15
del	226	358	239	372	539	709	15
desalojo,	241	358	279	372	539	709	15
los	281	358	293	372	539	709	15
wimbiseños	295	358	346	372	539	709	15
reaccionaron	349	358	404	372	539	709	15
también	406	358	442	372	539	709	15
con	71	372	87	386	539	709	15
violencia.	90	372	131	386	539	709	15
Muchos	133	372	168	386	539	709	15
salieron	171	372	204	386	539	709	15
con	207	372	223	386	539	709	15
machetes	226	372	265	386	539	709	15
a	268	372	273	386	539	709	15
enfrentar	275	372	315	386	539	709	15
a	317	372	322	386	539	709	15
la	325	372	332	386	539	709	15
Policía	335	372	363	386	539	709	15
y	366	372	371	386	539	709	15
lograron	374	372	410	386	539	709	15
repeler	413	372	442	386	539	709	15
el	71	386	78	400	539	709	15
desalojo	81	386	116	400	539	709	15
y	118	386	123	400	539	709	15
tomar	126	386	152	400	539	709	15
una	155	386	171	400	539	709	15
de	174	386	184	400	539	709	15
las	187	386	198	400	539	709	15
retroexcavadoras	201	386	272	400	539	709	15
que	274	386	290	400	539	709	15
había	293	386	317	400	539	709	15
destruido	319	386	360	400	539	709	15
los	363	386	375	400	539	709	15
cultivos.	377	386	413	400	539	709	15
Fue	416	386	432	400	539	709	15
el	435	386	442	400	539	709	15
despliegue	71	400	116	414	539	709	15
de	118	400	129	414	539	709	15
una	132	400	148	414	539	709	15
acción	151	400	178	414	539	709	15
de	181	400	192	414	539	709	15
hecho	194	400	220	414	539	709	15
ante	223	400	242	414	539	709	15
la	244	400	252	414	539	709	15
arremetida	254	400	301	414	539	709	15
de	304	400	314	414	539	709	15
la	317	400	324	414	539	709	15
empresa	327	400	362	414	539	709	15
sobre	365	400	388	414	539	709	15
el	390	400	398	414	539	709	15
territorio.	400	400	442	414	539	709	15
Las	71	414	85	428	539	709	15
familias	89	414	122	428	539	709	15
que	126	414	142	428	539	709	15
ocupan	145	414	177	428	539	709	15
las	181	414	192	428	539	709	15
tierras	195	414	222	428	539	709	15
han	225	414	242	428	539	709	15
vuelto	245	414	272	428	539	709	15
a	275	414	280	428	539	709	15
sembrar	284	414	318	428	539	709	15
y	322	414	327	428	539	709	15
en	330	414	341	428	539	709	15
agosto	344	414	372	428	539	709	15
de	375	414	386	428	539	709	15
2016	389	414	412	428	539	709	15
con	415	414	431	428	539	709	15
el	435	414	442	428	539	709	15
apoyo	71	428	97	442	539	709	15
de	100	428	111	442	539	709	15
la	114	428	121	442	539	709	15
ONG	125	428	151	442	539	709	15
Acción	155	428	185	442	539	709	15
Ecológica,	188	428	233	442	539	709	15
realizaron	236	428	278	442	539	709	15
una	282	428	298	442	539	709	15
“plantatón”	302	428	351	442	539	709	15
(maratón	354	428	395	442	539	709	15
de	398	428	408	442	539	709	15
planta-	412	428	442	442	539	709	15
ción)	71	442	93	456	539	709	15
de	96	442	107	456	539	709	15
matas	110	442	135	456	539	709	15
de	138	442	148	456	539	709	15
cacao	151	442	175	456	539	709	15
en	178	442	188	456	539	709	15
los	191	442	203	456	539	709	15
terrenos	206	442	241	456	539	709	15
cuyos	244	442	268	456	539	709	15
cultivos	271	442	305	456	539	709	15
habían	308	442	337	456	539	709	15
sido	340	442	358	456	539	709	15
destruidos	361	442	406	456	539	709	15
durante	409	442	442	456	539	709	15
el	71	456	78	470	539	709	15
desalojo.	81	456	119	470	539	709	15
Fue	122	456	138	470	539	709	15
una	141	456	157	470	539	709	15
acción	160	456	188	470	539	709	15
a	191	456	196	470	539	709	15
la	199	456	206	470	539	709	15
vez	209	456	222	470	539	709	15
simbólica	225	456	267	470	539	709	15
y	270	456	275	470	539	709	15
concreta	278	456	314	470	539	709	15
de	317	456	327	470	539	709	15
posesión	330	456	368	470	539	709	15
del	371	456	384	470	539	709	15
territorio.	387	456	428	470	539	709	15
La	431	456	442	470	539	709	15
estrategia	71	470	111	484	539	709	15
de	113	470	123	484	539	709	15
la	126	470	133	484	539	709	15
comunidad	135	470	185	484	539	709	15
ha	187	470	198	484	539	709	15
sido	200	470	218	484	539	709	15
permanecer	220	470	270	484	539	709	15
en	273	470	283	484	539	709	15
el	285	470	293	484	539	709	15
territorio	295	470	334	484	539	709	15
en	336	470	347	484	539	709	15
disputa	349	470	381	484	539	709	15
y	383	470	388	484	539	709	15
fortalecer	390	470	431	484	539	709	15
su	433	470	442	484	539	709	15
posesión	71	484	108	498	539	709	15
efectiva	111	484	143	498	539	709	15
frente	147	484	172	498	539	709	15
a	175	484	179	498	539	709	15
racionalidades	182	484	244	498	539	709	15
de	247	484	257	498	539	709	15
acumulación	260	484	316	498	539	709	15
(palmicultora	319	484	377	498	539	709	15
o	380	484	386	498	539	709	15
minera)	389	484	423	498	539	709	15
que	426	484	442	498	539	709	15
racializan	71	498	111	512	539	709	15
a	114	498	118	512	539	709	15
la	121	498	128	512	539	709	15
gente	131	498	154	512	539	709	15
y	156	498	161	512	539	709	15
geografía	164	498	203	512	539	709	15
del	205	498	218	512	539	709	15
norte	220	498	244	512	539	709	15
de	246	498	256	512	539	709	15
Esmeraldas	259	498	307	512	539	709	15
como	310	498	334	512	539	709	15
inadecuadas,	337	498	392	512	539	709	15
y	394	498	399	512	539	709	15
legitiman	401	498	442	512	539	709	15
a	71	512	76	526	539	709	15
quienes	78	512	111	526	539	709	15
acaparan	113	512	151	526	539	709	15
la	153	512	161	526	539	709	15
tierra	163	512	186	526	539	709	15
para	188	512	207	526	539	709	15
proyectos	209	512	250	526	539	709	15
de	253	512	263	526	539	709	15
supuesto	265	512	303	526	539	709	15
desarrollo	305	512	348	526	539	709	15
y	350	512	355	526	539	709	15
modernidad.	357	512	413	526	539	709	15
Según	416	512	442	526	539	709	15
aliados	71	526	100	540	539	709	15
de	104	526	114	540	539	709	15
la	118	526	125	540	539	709	15
lucha	128	526	152	540	539	709	15
de	155	526	165	540	539	709	15
Wimbí,	169	526	203	540	539	709	15
“ellos	206	526	229	540	539	709	15
han	232	526	249	540	539	709	15
vivido	252	526	279	540	539	709	15
ahí	282	526	296	540	539	709	15
siempre.	299	526	335	540	539	709	15
No	339	526	353	540	539	709	15
se	356	526	365	540	539	709	15
imaginan	368	526	409	540	539	709	15
que	412	526	428	540	539	709	15
les	431	526	442	540	539	709	15
puedan	71	540	103	554	539	709	15
quitar”.	107	540	140	554	539	709	15
“Ellos	144	540	169	554	539	709	15
están	173	540	195	554	539	709	15
conscientes	199	540	248	554	539	709	15
de	252	540	262	554	539	709	15
que	266	540	282	554	539	709	15
sus	286	540	299	554	539	709	15
tierras	302	540	329	554	539	709	15
les	333	540	344	554	539	709	15
pertenecen,	347	540	397	554	539	709	15
de	401	540	411	554	539	709	15
que	415	540	431	554	539	709	15
el	435	540	442	554	539	709	15
derecho	71	554	105	568	539	709	15
les	108	554	118	568	539	709	15
asiste”	121	554	148	568	539	709	15
(entrevista	150	554	195	568	539	709	15
con	198	554	214	568	539	709	15
aliado	217	554	242	568	539	709	15
de	245	554	255	568	539	709	15
la	258	554	265	568	539	709	15
Pastoral	268	554	302	568	539	709	15
Social	305	554	330	568	539	709	15
1,	333	554	341	568	539	709	15
octubre	344	554	377	568	539	709	15
de	379	554	390	568	539	709	15
2017).	392	554	421	568	539	709	15
Los	85	568	101	582	539	709	15
pobladores	103	568	151	582	539	709	15
de	154	568	164	582	539	709	15
Wimbí,	167	568	201	582	539	709	15
en	204	568	214	582	539	709	15
el	217	568	224	582	539	709	15
conflicto	227	568	266	582	539	709	15
por	268	568	284	582	539	709	15
tierras	286	568	313	582	539	709	15
con	316	568	332	582	539	709	15
la	334	568	342	582	539	709	15
empresa	344	568	381	582	539	709	15
palmicultora,	383	568	442	582	539	709	15
así	71	582	82	596	539	709	15
como	86	582	111	596	539	709	15
los	115	582	127	596	539	709	15
pobladores	132	582	180	596	539	709	15
del	184	582	197	596	539	709	15
norte	201	582	225	596	539	709	15
de	229	582	239	596	539	709	15
Esmeraldas	244	582	293	596	539	709	15
en	297	582	308	596	539	709	15
sus	312	582	325	596	539	709	15
luchas	329	582	357	596	539	709	15
contra	361	582	389	596	539	709	15
la	394	582	401	596	539	709	15
minería,	405	582	442	596	539	709	15
apelan	71	596	99	610	539	709	15
a	104	596	108	610	539	709	15
los	112	596	124	610	539	709	15
derechos	129	596	167	610	539	709	15
colectivos	171	596	214	610	539	709	15
de	218	596	229	610	539	709	15
las	233	596	244	610	539	709	15
comunidades	248	596	307	610	539	709	15
afroecuatorianas	311	596	383	610	539	709	15
como	387	596	412	610	539	709	15
grupo	416	596	442	610	539	709	15
étnico	71	610	98	624	539	709	15
(como	101	610	130	624	539	709	15
pueblos	133	610	167	624	539	709	15
y	171	610	176	624	539	709	15
nacionalidades	179	610	244	624	539	709	15
en	247	610	258	624	539	709	15
el	261	610	269	624	539	709	15
lenguaje	272	610	309	624	539	709	15
de	312	610	322	624	539	709	15
la	326	610	333	624	539	709	15
Constitución	337	610	395	624	539	709	15
ecuatoria-	398	610	442	624	539	709	15
na).	71	624	88	638	539	709	15
Aunque	91	624	126	638	539	709	15
la	128	624	136	638	539	709	15
comunidad	138	624	189	638	539	709	15
no	192	624	203	638	539	709	15
tenía	206	624	228	638	539	709	15
título	230	624	255	638	539	709	15
de	257	624	268	638	539	709	15
propiedad	270	624	315	638	539	709	15
de	318	624	328	638	539	709	15
los	331	624	343	638	539	709	15
terrenos	345	624	381	638	539	709	15
en	384	624	394	638	539	709	15
disputa,	397	624	432	638	539	709	15
la	435	624	442	638	539	709	15
ISSN:	71	662	86	671	539	709	15
1390-1249	88	662	121	671	539	709	15
•	123	662	127	671	539	709	15
e-ISSN:	129	662	150	671	539	709	15
1390-8065	151	662	184	671	539	709	15
Páginas	396	662	419	671	539	709	15
89-109	421	662	442	671	539	709	15
103	476	331	493	343	539	709	15
ÍCONOS	13	83	27	132	539	709	16
64	13	63	27	78	539	709	16
•	13	52	27	58	539	709	16
2019	13	16	27	47	539	709	16
María	248	57	267	66	539	709	16
Moreno	270	57	297	66	539	709	16
Parra	299	57	316	66	539	709	16
104	46	331	62	343	539	709	16
posesión	96	77	134	92	539	709	16
de	138	77	148	92	539	709	16
los	151	77	163	92	539	709	16
mismos	167	77	201	92	539	709	16
ha	204	77	215	92	539	709	16
sido	218	77	236	92	539	709	16
por	239	77	254	92	539	709	16
presencia	258	77	298	92	539	709	16
histórica	301	77	339	92	539	709	16
y	342	77	347	92	539	709	16
por	351	77	366	92	539	709	16
uso,	369	77	387	92	539	709	16
como	390	77	415	92	539	709	16
terrenos	419	77	454	92	539	709	16
de	457	77	468	92	539	709	16
cultivo	96	91	127	106	539	709	16
y	130	91	135	106	539	709	16
cacería.	137	91	170	106	539	709	16
Debido	111	105	144	120	539	709	16
a	147	105	152	120	539	709	16
la	154	105	162	120	539	709	16
criminalización	165	105	233	120	539	709	16
de	235	105	246	120	539	709	16
cuatro	249	105	277	120	539	709	16
líderes	279	105	308	120	539	709	16
de	310	105	321	120	539	709	16
la	324	105	331	120	539	709	16
Junta	334	105	357	120	539	709	16
Parroquial	360	105	406	120	539	709	16
por	409	105	424	120	539	709	16
uso	427	105	442	120	539	709	16
ilegal	445	105	468	120	539	709	16
de	96	119	107	134	539	709	16
tierras,	110	119	139	134	539	709	16
necesariamente	142	119	210	134	539	709	16
la	212	119	220	134	539	709	16
lucha	223	119	246	134	539	709	16
en	249	119	260	134	539	709	16
Wimbí	262	119	294	134	539	709	16
también	297	119	333	134	539	709	16
se	336	119	344	134	539	709	16
ha	347	119	358	134	539	709	16
dado	361	119	382	134	539	709	16
en	385	119	396	134	539	709	16
el	399	119	406	134	539	709	16
terreno	409	119	441	134	539	709	16
de	443	119	454	134	539	709	16
las	457	119	468	134	539	709	16
acciones	96	133	133	148	539	709	16
jurídicas.	136	133	177	148	539	709	16
Mediante	180	133	222	148	539	709	16
esta	226	133	242	148	539	709	16
estrategia,	245	133	289	148	539	709	16
se	293	133	301	148	539	709	16
consiguieron	304	133	361	148	539	709	16
medidas	364	133	401	148	539	709	16
de	404	133	415	148	539	709	16
protección.	418	133	468	148	539	709	16
Sin	96	147	111	162	539	709	16
embargo,	114	147	156	162	539	709	16
la	159	147	167	162	539	709	16
abogada	170	147	207	162	539	709	16
que	210	147	226	162	539	709	16
estuvo	230	147	258	162	539	709	16
encargada	261	147	305	162	539	709	16
del	309	147	322	162	539	709	16
caso,	326	147	347	162	539	709	16
no	351	147	362	162	539	709	16
realizó	366	147	394	162	539	709	16
dos	398	147	413	162	539	709	16
procesos	417	147	454	162	539	709	16
de	457	147	468	162	539	709	16
apelación	96	161	138	176	539	709	16
a	141	161	146	176	539	709	16
tiempo.	150	161	184	176	539	709	16
Algunos	187	161	224	176	539	709	16
wimbiseños	227	161	279	176	539	709	16
sospechan	282	161	327	176	539	709	16
que	330	161	346	176	539	709	16
la	350	161	357	176	539	709	16
actuación	361	161	403	176	539	709	16
de	407	161	417	176	539	709	16
la	421	161	428	176	539	709	16
abogada	431	161	468	176	539	709	16
pudo	96	175	120	190	539	709	16
haber	122	175	147	190	539	709	16
estado	150	175	178	190	539	709	16
comprometida	181	175	246	190	539	709	16
por	249	175	264	190	539	709	16
la	267	175	274	190	539	709	16
presión	277	175	309	190	539	709	16
de	312	175	323	190	539	709	16
la	326	175	333	190	539	709	16
empresa.	336	175	375	190	539	709	16
A	111	189	118	204	539	709	16
finales	120	189	148	204	539	709	16
de	150	189	161	204	539	709	16
2017,	163	189	189	204	539	709	16
y	191	189	196	204	539	709	16
con	199	189	215	204	539	709	16
apoyo	217	189	244	204	539	709	16
de	246	189	257	204	539	709	16
la	259	189	267	204	539	709	16
Pastoral	269	189	304	204	539	709	16
Social	306	189	332	204	539	709	16
de	334	189	345	204	539	709	16
Esmeraldas,	347	189	400	204	539	709	16
Wimbí	402	189	433	204	539	709	16
organi-	436	189	468	204	539	709	16
zó	96	203	106	218	539	709	16
una	109	203	126	218	539	709	16
nueva	129	203	155	218	539	709	16
estrategia	157	203	198	218	539	709	16
jurídica.	201	203	238	218	539	709	16
El	241	203	250	218	539	709	16
objetivo	253	203	289	218	539	709	16
era	292	203	305	218	539	709	16
ambicioso:	307	203	355	218	539	709	16
la	358	203	366	218	539	709	16
revocación	368	203	416	218	539	709	16
de	418	203	429	218	539	709	16
la	432	203	439	218	539	709	16
orden	442	203	468	218	539	709	16
de	96	217	107	232	539	709	16
desalojo	109	217	145	232	539	709	16
y	148	217	153	232	539	709	16
lograr	156	217	181	232	539	709	16
la	184	217	192	232	539	709	16
nulidad	194	217	228	232	539	709	16
de	231	217	242	232	539	709	16
los	244	217	256	232	539	709	16
títulos	259	217	287	232	539	709	16
de	290	217	300	232	539	709	16
propiedad	303	217	348	232	539	709	16
que	351	217	367	232	539	709	16
tiene	369	217	391	232	539	709	16
la	394	217	401	232	539	709	16
empresa,	404	217	443	232	539	709	16
fruto	446	217	468	232	539	709	16
en	96	231	107	246	539	709	16
primer	109	231	139	246	539	709	16
término	142	231	177	246	539	709	16
de	180	231	190	246	539	709	16
una	192	231	209	246	539	709	16
adjudicación	211	231	268	246	539	709	16
irregular.	270	231	310	246	539	709	16
Como	312	231	340	246	539	709	16
uno	342	231	360	246	539	709	16
de	362	231	373	246	539	709	16
los	375	231	387	246	539	709	16
pasos	389	231	413	246	539	709	16
para	415	231	434	246	539	709	16
sustan-	437	231	468	246	539	709	16
ciar	96	245	112	260	539	709	16
el	115	245	123	260	539	709	16
argumento	125	245	174	260	539	709	16
legal,	177	245	199	260	539	709	16
se	202	245	211	260	539	709	16
está	213	245	230	260	539	709	16
trabajando	233	245	280	260	539	709	16
en	283	245	294	260	539	709	16
los	296	245	309	260	539	709	16
elementos	311	245	356	260	539	709	16
necesarios	359	245	403	260	539	709	16
que	406	245	422	260	539	709	16
probarían	425	245	468	260	539	709	16
la	96	259	104	274	539	709	16
ancestralidad	108	259	166	274	539	709	16
de	169	259	180	274	539	709	16
los	184	259	196	274	539	709	16
pobladores	200	259	248	274	539	709	16
afroecuatorianos	252	259	325	274	539	709	16
en	329	259	339	274	539	709	16
los	343	259	355	274	539	709	16
terrenos	359	259	395	274	539	709	16
en	399	259	409	274	539	709	16
disputa.	413	259	449	274	539	709	16
Por	453	259	468	274	539	709	16
un	96	273	108	288	539	709	16
lado,	111	273	133	288	539	709	16
se	136	273	145	288	539	709	16
ha	148	273	158	288	539	709	16
contactado	161	273	210	288	539	709	16
a	213	273	218	288	539	709	16
un	221	273	233	288	539	709	16
perito	236	273	262	288	539	709	16
antropólogo	265	273	319	288	539	709	16
para	322	273	341	288	539	709	16
que	345	273	361	288	539	709	16
documente	364	273	413	288	539	709	16
la	417	273	424	288	539	709	16
presencia	427	273	468	288	539	709	16
histórica	96	287	134	302	539	709	16
en	139	287	149	302	539	709	16
el	154	287	161	302	539	709	16
territorio	165	287	205	302	539	709	16
y	210	287	215	302	539	709	16
la	219	287	227	302	539	709	16
concepción	231	287	282	302	539	709	16
que	286	287	302	302	539	709	16
del	307	287	320	302	539	709	16
mismo	324	287	355	302	539	709	16
tienen	359	287	387	302	539	709	16
los	391	287	403	302	539	709	16
habitantes	408	287	453	302	539	709	16
de	457	287	468	302	539	709	16
Wimbí.	96	301	131	316	539	709	16
Por	134	301	149	316	539	709	16
otro,	153	301	174	316	539	709	16
el	178	301	185	316	539	709	16
Vicariato	188	301	229	316	539	709	16
de	232	301	242	316	539	709	16
Esmeraldas	246	301	295	316	539	709	16
se	299	301	307	316	539	709	16
encuentra	311	301	354	316	539	709	16
recopilando	358	301	410	316	539	709	16
documentos	413	301	468	316	539	709	16
de	96	315	107	330	539	709	16
sacramentos	110	315	164	330	539	709	16
que	168	315	184	330	539	709	16
respaldan	188	315	230	330	539	709	16
la	233	315	241	330	539	709	16
presencia	244	315	285	330	539	709	16
de	288	315	299	330	539	709	16
población	303	315	346	330	539	709	16
en	350	315	361	330	539	709	16
la	364	315	372	330	539	709	16
zona	375	315	396	330	539	709	16
al	399	315	407	330	539	709	16
menos	411	315	440	330	539	709	16
desde	443	315	468	330	539	709	16
principios	96	329	141	344	539	709	16
de	144	329	154	344	539	709	16
1800.	157	329	183	344	539	709	16
Para	111	343	130	358	539	709	16
visibilizar	133	343	176	358	539	709	16
el	179	343	186	358	539	709	16
tema,	189	343	214	358	539	709	16
pobladores	217	343	267	358	539	709	16
de	270	343	280	358	539	709	16
Wimbí	283	343	315	358	539	709	16
junto	318	343	342	358	539	709	16
con	345	343	362	358	539	709	16
la	365	343	372	358	539	709	16
Pastoral	375	343	411	358	539	709	16
Social	414	343	440	358	539	709	16
viaja-	443	343	468	358	539	709	16
ron	96	357	112	372	539	709	16
a	115	357	120	372	539	709	16
Quito	123	357	150	372	539	709	16
en	154	357	164	372	539	709	16
noviembre	167	357	215	372	539	709	16
de	218	357	229	372	539	709	16
2016	232	357	255	372	539	709	16
para	259	357	278	372	539	709	16
realizar	281	357	313	372	539	709	16
un	316	357	328	372	539	709	16
plantón	332	357	367	372	539	709	16
y	370	357	375	372	539	709	16
pedir	378	357	402	372	539	709	16
una	405	357	422	372	539	709	16
audiencia	425	357	468	372	539	709	16
al	96	371	104	386	539	709	16
expresidente	108	371	164	386	539	709	16
Rafael	168	371	196	386	539	709	16
Correa.	200	371	234	386	539	709	16
Su	238	371	250	386	539	709	16
petición	254	371	291	386	539	709	16
fue	295	371	309	386	539	709	16
derivada	313	371	351	386	539	709	16
hacia	355	371	378	386	539	709	16
la	382	371	390	386	539	709	16
Subsecretaría	394	371	453	386	539	709	16
de	457	371	468	386	539	709	16
Ambiente.	96	385	144	400	539	709	16
Expusieron	147	385	198	400	539	709	16
su	201	385	211	400	539	709	16
caso,	214	385	236	400	539	709	16
pero	239	385	259	400	539	709	16
no	262	385	274	400	539	709	16
encontraron	277	385	332	400	539	709	16
una	335	385	352	400	539	709	16
buena	355	385	382	400	539	709	16
recepción	385	385	429	400	539	709	16
para	432	385	451	400	539	709	16
sus	454	385	468	400	539	709	16
demandas.	96	399	145	414	539	709	16
Sin	148	399	163	414	539	709	16
embargo,	167	399	209	414	539	709	16
la	212	399	220	414	539	709	16
estrategia	224	399	266	414	539	709	16
también	269	399	307	414	539	709	16
aspiraba	310	399	347	414	539	709	16
visibilizar	351	399	394	414	539	709	16
la	397	399	405	414	539	709	16
problemática	409	399	468	414	539	709	16
del	96	413	110	428	539	709	16
norte	113	413	137	428	539	709	16
de	141	413	151	428	539	709	16
Esmeraldas.	155	413	208	428	539	709	16
La	212	413	223	428	539	709	16
Pastoral	226	413	262	428	539	709	16
logró	265	413	289	428	539	709	16
que	292	413	308	428	539	709	16
el	312	413	319	428	539	709	16
programa	323	413	366	428	539	709	16
de	369	413	380	428	539	709	16
televisión	383	413	426	428	539	709	16
nacional	430	413	468	428	539	709	16
de	96	427	107	442	539	709	16
investigación	111	427	170	442	539	709	16
periodística	174	427	226	442	539	709	16
Visión	230	427	257	442	539	709	16
360	261	427	278	442	539	709	16
realizara	282	427	319	442	539	709	16
un	323	427	335	442	539	709	16
reportaje	339	427	379	442	539	709	16
sobre	383	427	407	442	539	709	16
la	411	427	418	442	539	709	16
afectación	422	427	468	442	539	709	16
minera.	96	441	131	456	539	709	16
11	131	442	138	450	539	709	16
También	141	441	181	456	539	709	16
apareció	184	441	221	456	539	709	16
un	224	441	236	456	539	709	16
reportaje	240	441	280	456	539	709	16
detallado	283	441	324	456	539	709	16
sobre	327	441	351	456	539	709	16
el	354	441	362	456	539	709	16
conflicto	365	441	405	456	539	709	16
en	408	441	419	456	539	709	16
Wimbí	422	441	454	456	539	709	16
en	457	441	468	456	539	709	16
la	96	455	104	470	539	709	16
revista	107	455	136	470	539	709	16
digital	139	455	168	470	539	709	16
de	171	455	181	470	539	709	16
periodismo	184	455	235	470	539	709	16
investigativo	238	455	295	470	539	709	16
Plan	298	455	319	470	539	709	16
V.	321	455	331	470	539	709	16
12	331	456	338	464	539	709	16
Wimbí	111	469	142	484	539	709	16
es	145	469	154	484	539	709	16
un	157	469	169	484	539	709	16
caso	172	469	191	484	539	709	16
concreto,	194	469	235	484	539	709	16
pero	238	469	258	484	539	709	16
se	261	469	270	484	539	709	16
enmarca	273	469	310	484	539	709	16
en	314	469	324	484	539	709	16
una	327	469	344	484	539	709	16
lucha	347	469	371	484	539	709	16
mayor	375	469	403	484	539	709	16
en	406	469	416	484	539	709	16
el	420	469	427	484	539	709	16
norte	430	469	454	484	539	709	16
de	457	469	468	484	539	709	16
Esmeraldas.	96	483	149	498	539	709	16
Wimbí	153	483	184	498	539	709	16
es	188	483	197	498	539	709	16
una	201	483	217	498	539	709	16
de	221	483	232	498	539	709	16
las	236	483	247	498	539	709	16
89	251	483	262	498	539	709	16
comunidades	266	483	325	498	539	709	16
que	329	483	345	498	539	709	16
formaron	349	483	391	498	539	709	16
un	395	483	407	498	539	709	16
frente	411	483	437	498	539	709	16
por	441	483	456	498	539	709	16
el	460	483	468	498	539	709	16
agua	96	497	117	512	539	709	16
y	120	497	125	512	539	709	16
lograron,	128	497	168	512	539	709	16
junto	171	497	195	512	539	709	16
con	198	497	214	512	539	709	16
la	217	497	225	512	539	709	16
Defensoría	228	497	276	512	539	709	16
del	279	497	292	512	539	709	16
Pueblo,	295	497	329	512	539	709	16
que	332	497	348	512	539	709	16
se	351	497	359	512	539	709	16
dictaran	362	497	398	512	539	709	16
medidas	401	497	438	512	539	709	16
caute-	441	497	468	512	539	709	16
lares	96	511	116	526	539	709	16
en	118	511	129	526	539	709	16
2011	131	511	154	526	539	709	16
y	156	511	162	526	539	709	16
se	164	511	172	526	539	709	16
pidiera	174	511	205	526	539	709	16
una	207	511	224	526	539	709	16
moratoria	226	511	270	526	539	709	16
de	272	511	283	526	539	709	16
las	285	511	296	526	539	709	16
actividades	299	511	347	526	539	709	16
mineras.	349	511	387	526	539	709	16
Además	389	511	424	526	539	709	16
de	426	511	437	526	539	709	16
los	439	511	451	526	539	709	16
de-	454	511	468	526	539	709	16
rechos	96	525	124	540	539	709	16
colectivos,	127	525	173	540	539	709	16
la	175	525	183	540	539	709	16
Pastoral	185	525	220	540	539	709	16
Social	223	525	249	540	539	709	16
apela	251	525	274	540	539	709	16
a	276	525	281	540	539	709	16
una	284	525	300	540	539	709	16
reparación	303	525	349	540	539	709	16
integral	352	525	385	540	539	709	16
a	388	525	393	540	539	709	16
las	395	525	406	540	539	709	16
comunidades	409	525	468	540	539	709	16
que	96	539	113	554	539	709	16
incluye	116	539	148	554	539	709	16
el	151	539	158	554	539	709	16
derecho	162	539	196	554	539	709	16
a	200	539	204	554	539	709	16
un	207	539	219	554	539	709	16
medio	223	539	251	554	539	709	16
ambiente	254	539	295	554	539	709	16
sano	298	539	318	554	539	709	16
y	321	539	327	554	539	709	16
el	330	539	337	554	539	709	16
derecho	340	539	375	554	539	709	16
al	378	539	386	554	539	709	16
agua.	389	539	412	554	539	709	16
La	416	539	427	554	539	709	16
encíclica	430	539	468	554	539	709	16
Laudato	96	553	132	568	539	709	16
si	135	553	141	568	539	709	16
de	143	553	154	568	539	709	16
2015	156	553	179	568	539	709	16
ha	182	553	192	568	539	709	16
dado	195	553	217	568	539	709	16
un	219	553	231	568	539	709	16
mayor	234	553	262	568	539	709	16
impulso	265	553	300	568	539	709	16
al	303	553	311	568	539	709	16
trabajo	313	553	344	568	539	709	16
del	347	553	360	568	539	709	16
Vicariato	362	553	403	568	539	709	16
de	405	553	416	568	539	709	16
Esmeraldas	418	553	468	568	539	709	16
11	96	587	103	595	539	709	16
“Tierra	111	587	130	595	539	709	16
de	132	587	138	595	539	709	16
Nadie	140	587	156	595	539	709	16
1”.	158	587	166	595	539	709	16
Visión	168	587	184	595	539	709	16
360.	186	587	198	595	539	709	16
Ver:	200	587	211	595	539	709	16
https://www.youtube.com/watch?v=JIOT-qzVY5U	111	595	248	604	539	709	16
“Tierra	111	603	130	612	539	709	16
de	132	603	138	612	539	709	16
Nadie	140	603	156	612	539	709	16
2”.	158	603	166	612	539	709	16
Visión	168	603	184	612	539	709	16
360.	186	603	198	612	539	709	16
Ver:	200	603	211	612	539	709	16
https://www.youtube.com/watch?v=tIZpWv8JV70&t=6s	111	612	265	621	539	709	16
12	96	623	103	632	539	709	16
“David	111	623	130	632	539	709	16
y	132	623	135	632	539	709	16
Goliat:	137	623	155	632	539	709	16
la	157	623	162	632	539	709	16
disputa	163	623	183	632	539	709	16
entre	185	623	199	632	539	709	16
una	200	623	210	632	539	709	16
pequeña	212	623	235	632	539	709	16
comunidad	237	623	267	632	539	709	16
afro	269	623	280	632	539	709	16
y	281	623	284	632	539	709	16
Energy	286	623	305	632	539	709	16
&	307	623	313	632	539	709	16
Palma”.	314	623	335	632	539	709	16
Ver:	337	623	347	632	539	709	16
http://www.planv.com.ec/historias/sociedad/david-y-goliat-la-disputa-entre-una-pequena-comunidad-afro-y-energy-palma	111	631	440	640	539	709	16
Páginas	96	662	119	671	539	709	16
89-109	121	662	143	671	539	709	16
ISSN:	354	662	369	671	539	709	16
1390-1249	371	662	404	671	539	709	16
•	406	662	410	671	539	709	16
e-ISSN:	412	662	433	671	539	709	16
1390-8065	435	662	468	671	539	709	16
ÍCONOS	511	83	525	132	539	709	17
64	511	63	525	78	539	709	17
•	511	52	525	58	539	709	17
2019	511	16	525	47	539	709	17
Racismo	96	57	123	66	539	709	17
ambiental:	126	57	161	66	539	709	17
muerte	163	57	187	66	539	709	17
lenta	189	57	206	66	539	709	17
y	208	57	211	66	539	709	17
despojo	213	57	239	66	539	709	17
de	241	57	250	66	539	709	17
territorio	252	57	281	66	539	709	17
ancestral	283	57	313	66	539	709	17
afroecuatoriano	315	57	368	66	539	709	17
en	370	57	378	66	539	709	17
Esmeraldas	380	57	417	66	539	709	17
que	71	77	87	92	539	709	17
realiza	91	77	118	92	539	709	17
campañas	122	77	165	92	539	709	17
de	168	77	179	92	539	709	17
visibilización	182	77	240	92	539	709	17
de	243	77	253	92	539	709	17
la	257	77	264	92	539	709	17
contaminación	268	77	334	92	539	709	17
del	338	77	351	92	539	709	17
agua	354	77	375	92	539	709	17
(con	378	77	398	92	539	709	17
folletos	402	77	434	92	539	709	17
y	437	77	442	92	539	709	17
trípticos	71	91	107	106	539	709	17
informativos)	111	91	171	106	539	709	17
e	174	91	179	106	539	709	17
información	183	91	237	106	539	709	17
sobre	241	91	264	106	539	709	17
los	268	91	280	106	539	709	17
derechos	284	91	322	106	539	709	17
ambientales.	326	91	381	106	539	709	17
El	385	91	394	106	539	709	17
frente	398	91	423	106	539	709	17
por	427	91	442	106	539	709	17
el	71	105	78	120	539	709	17
agua	81	105	102	120	539	709	17
considera	105	105	146	120	539	709	17
que	149	105	166	120	539	709	17
el	169	105	176	120	539	709	17
Estado	179	105	209	120	539	709	17
es	212	105	220	120	539	709	17
el	223	105	231	120	539	709	17
responsable	234	105	285	120	539	709	17
en	288	105	298	120	539	709	17
gran	301	105	321	120	539	709	17
medida	324	105	357	120	539	709	17
por	360	105	375	120	539	709	17
la	378	105	386	120	539	709	17
degradación	389	105	442	120	539	709	17
ambiental:	71	119	118	134	539	709	17
“El	121	119	135	134	539	709	17
Estado	138	119	168	134	539	709	17
ordenó	171	119	202	134	539	709	17
a	205	119	210	134	539	709	17
esas	213	119	229	134	539	709	17
personas	232	119	270	134	539	709	17
hacer	273	119	297	134	539	709	17
minería,	300	119	337	134	539	709	17
entonces	340	119	378	134	539	709	17
deben	381	119	408	134	539	709	17
reparar	411	119	442	134	539	709	17
el	71	133	78	148	539	709	17
daño	82	133	104	148	539	709	17
ambiental.	108	133	155	148	539	709	17
Queremos	159	133	205	148	539	709	17
reparaciones	209	133	264	148	539	709	17
integrales”	268	133	314	148	539	709	17
(entrevista	317	133	363	148	539	709	17
a	367	133	372	148	539	709	17
miembro	376	133	417	148	539	709	17
de	420	133	431	148	539	709	17
la	435	133	442	148	539	709	17
comunidad	71	147	121	162	539	709	17
1,	124	147	133	162	539	709	17
septiembre	136	147	184	162	539	709	17
de	187	147	197	162	539	709	17
2017).	200	147	230	162	539	709	17
Las	85	161	100	176	539	709	17
comunidades	103	161	161	176	539	709	17
y	164	161	169	176	539	709	17
la	172	161	180	176	539	709	17
Pastoral	183	161	218	176	539	709	17
han	220	161	237	176	539	709	17
interpuesto	240	161	290	176	539	709	17
una	293	161	310	176	539	709	17
demanda	313	161	353	176	539	709	17
en	356	161	367	176	539	709	17
la	370	161	377	176	539	709	17
Corte	380	161	406	176	539	709	17
Consti-	409	161	442	176	539	709	17
tucional	71	175	107	190	539	709	17
por	110	175	125	190	539	709	17
el	128	175	135	190	539	709	17
incumplimiento	138	175	209	190	539	709	17
de	212	175	223	190	539	709	17
las	225	175	236	190	539	709	17
medidas	239	175	276	190	539	709	17
cautelares	278	175	321	190	539	709	17
de	324	175	334	190	539	709	17
2011.	337	175	363	190	539	709	17
La	365	175	376	190	539	709	17
demanda	379	175	420	190	539	709	17
lleva	422	175	442	190	539	709	17
más	71	189	88	204	539	709	17
de	92	189	102	204	539	709	17
un	105	189	117	204	539	709	17
año	120	189	137	204	539	709	17
en	140	189	151	204	539	709	17
la	154	189	161	204	539	709	17
Corte	165	189	190	204	539	709	17
sin	193	189	206	204	539	709	17
tener	209	189	232	204	539	709	17
respuesta.	235	189	278	204	539	709	17
Aquí	281	189	303	204	539	709	17
el	306	189	314	204	539	709	17
Estado	317	189	347	204	539	709	17
se	350	189	359	204	539	709	17
muestra	362	189	397	204	539	709	17
indolente	400	189	442	204	539	709	17
y	71	203	76	218	539	709	17
los	79	203	92	218	539	709	17
habitantes	95	203	140	218	539	709	17
del	144	203	157	218	539	709	17
norte	161	203	184	218	539	709	17
de	188	203	198	218	539	709	17
Esmeraldas,	202	203	254	218	539	709	17
de	258	203	268	218	539	709	17
ciudadanos	272	203	321	218	539	709	17
pasan	325	203	350	218	539	709	17
a	353	203	358	218	539	709	17
ser	361	203	373	218	539	709	17
“pacientes”	377	203	425	218	539	709	17
del	429	203	442	218	539	709	17
Estado,	71	217	104	232	539	709	17
como	108	217	133	232	539	709	17
sugieren	138	217	174	232	539	709	17
Decesare	179	217	218	232	539	709	17
y	222	217	227	232	539	709	17
Auyero	232	217	264	232	539	709	17
(2017).	268	217	301	232	539	709	17
El	306	217	315	232	539	709	17
Estado	320	217	350	232	539	709	17
sí	354	217	361	232	539	709	17
ha	365	217	376	232	539	709	17
actuado,	380	217	418	232	539	709	17
pero	423	217	442	232	539	709	17
más	71	231	88	246	539	709	17
bien	93	231	112	246	539	709	17
para	116	231	135	246	539	709	17
acallar	140	231	168	246	539	709	17
e	172	231	176	246	539	709	17
invisibilizar	181	231	232	246	539	709	17
el	236	231	243	246	539	709	17
daño	248	231	270	246	539	709	17
ambiental	274	231	318	246	539	709	17
causado	323	231	357	246	539	709	17
por	362	231	377	246	539	709	17
la	381	231	389	246	539	709	17
minería	393	231	427	246	539	709	17
en	432	231	442	246	539	709	17
Esmeraldas:	71	245	123	260	539	709	17
“En	128	245	145	260	539	709	17
el	149	245	157	260	539	709	17
Gobierno	161	245	204	260	539	709	17
anterior	208	245	243	260	539	709	17
tuvimos	248	245	284	260	539	709	17
una	288	245	305	260	539	709	17
dictadura	309	245	351	260	539	709	17
ambiental.	355	245	402	260	539	709	17
Sectores	406	245	442	260	539	709	17
Estratégicos	71	259	123	274	539	709	17
maquilló	127	259	166	274	539	709	17
que	170	259	186	274	539	709	17
todo	189	259	210	274	539	709	17
[la	213	259	224	274	539	709	17
minería]	228	259	265	274	539	709	17
era	269	259	282	274	539	709	17
un	285	259	297	274	539	709	17
gran	301	259	320	274	539	709	17
negocio,	324	259	361	274	539	709	17
que	364	259	380	274	539	709	17
todo	384	259	404	274	539	709	17
se	408	259	416	274	539	709	17
hacía	419	259	442	274	539	709	17
bien”	71	273	94	288	539	709	17
(entrevista	98	273	144	288	539	709	17
a	148	273	152	288	539	709	17
Eduardo	156	273	194	288	539	709	17
Rebolledo,	198	273	246	288	539	709	17
octubre	250	273	283	288	539	709	17
de	287	273	297	288	539	709	17
2017).	301	273	331	288	539	709	17
Sectores	335	273	370	288	539	709	17
Estratégicos	374	273	427	288	539	709	17
no	431	273	442	288	539	709	17
permitió,	71	287	112	302	539	709	17
por	116	287	131	302	539	709	17
ejemplo,	135	287	173	302	539	709	17
que	177	287	193	302	539	709	17
salieran	197	287	230	302	539	709	17
a	234	287	238	302	539	709	17
la	242	287	250	302	539	709	17
luz	254	287	267	302	539	709	17
algunos	270	287	304	302	539	709	17
de	308	287	318	302	539	709	17
los	322	287	334	302	539	709	17
informes	338	287	377	302	539	709	17
sobre	381	287	404	302	539	709	17
minería	408	287	442	302	539	709	17
realizados	71	301	114	316	539	709	17
por	117	301	132	316	539	709	17
la	135	301	142	316	539	709	17
PUCE-SE.	145	301	194	316	539	709	17
Al	85	315	95	330	539	709	17
momento	98	315	141	330	539	709	17
(marzo	144	315	175	330	539	709	17
de	178	315	188	330	539	709	17
2019)	191	315	217	330	539	709	17
Wimbí	220	315	251	330	539	709	17
y	254	315	259	330	539	709	17
la	262	315	269	330	539	709	17
Pastoral	272	315	307	330	539	709	17
continúan	309	315	355	330	539	709	17
planeando	357	315	403	330	539	709	17
la	406	315	414	330	539	709	17
nueva	416	315	442	330	539	709	17
estrategia	71	329	112	344	539	709	17
jurídica.	114	329	151	344	539	709	17
Los	153	329	169	344	539	709	17
pobladores	171	329	219	344	539	709	17
de	222	329	232	344	539	709	17
Wimbí	235	329	266	344	539	709	17
no	269	329	280	344	539	709	17
se	283	329	291	344	539	709	17
han	293	329	310	344	539	709	17
resignado	312	329	355	344	539	709	17
13	355	330	361	338	539	709	17
y	364	329	369	344	539	709	17
más	371	329	389	344	539	709	17
bien	391	329	410	344	539	709	17
el	413	329	420	344	539	709	17
apo-	422	329	442	344	539	709	17
yo	71	343	81	358	539	709	17
de	85	343	95	358	539	709	17
la	98	343	106	358	539	709	17
Pastoral	109	343	143	358	539	709	17
les	146	343	157	358	539	709	17
ha	161	343	171	358	539	709	17
dado	174	343	196	358	539	709	17
esperanzas	199	343	245	358	539	709	17
y	248	343	253	358	539	709	17
un	256	343	268	358	539	709	17
nuevo	271	343	298	358	539	709	17
impulso	301	343	337	358	539	709	17
en	340	343	351	358	539	709	17
su	354	343	364	358	539	709	17
lucha.	367	343	393	358	539	709	17
Esta	397	343	415	358	539	709	17
lucha	418	343	442	358	539	709	17
apela,	71	357	96	372	539	709	17
por	99	357	114	372	539	709	17
un	117	357	129	372	539	709	17
lado,	131	357	153	372	539	709	17
a	156	357	160	372	539	709	17
la	163	357	171	372	539	709	17
pertenencia	173	357	224	372	539	709	17
al	227	357	234	372	539	709	17
pueblo	237	357	268	372	539	709	17
afroecuatoriano	270	357	339	372	539	709	17
y	342	357	347	372	539	709	17
al	350	357	357	372	539	709	17
reconocimiento	360	357	429	372	539	709	17
de	432	357	442	372	539	709	17
los	71	371	83	386	539	709	17
derechos	86	371	124	386	539	709	17
al	127	371	135	386	539	709	17
territorio	138	371	178	386	539	709	17
que	181	371	197	386	539	709	17
se	200	371	208	386	539	709	17
derivan	211	371	243	386	539	709	17
de	246	371	257	386	539	709	17
este	260	371	276	386	539	709	17
sujeto	279	371	305	386	539	709	17
jurídico	308	371	342	386	539	709	17
y,	345	371	352	386	539	709	17
por	355	371	370	386	539	709	17
otro,	373	371	395	386	539	709	17
a	397	371	402	386	539	709	17
los	405	371	417	386	539	709	17
dere-	420	371	442	386	539	709	17
chos	71	385	91	400	539	709	17
de	94	385	104	400	539	709	17
la	108	385	115	400	539	709	17
naturaleza	119	385	164	400	539	709	17
y	167	385	172	400	539	709	17
de	175	385	186	400	539	709	17
los	189	385	201	400	539	709	17
pueblos	205	385	239	400	539	709	17
a	242	385	247	400	539	709	17
un	250	385	262	400	539	709	17
medio	265	385	293	400	539	709	17
ambiente	297	385	338	400	539	709	17
sano	341	385	361	400	539	709	17
y	364	385	369	400	539	709	17
a	373	385	377	400	539	709	17
agua	381	385	401	400	539	709	17
limpia.	404	385	435	400	539	709	17
14	436	386	442	394	539	709	17
Los	71	399	87	414	539	709	17
discursos	89	399	129	414	539	709	17
se	132	399	140	414	539	709	17
articulan	143	399	182	414	539	709	17
frente	185	399	211	414	539	709	17
a	214	399	218	414	539	709	17
la	221	399	229	414	539	709	17
falta	232	399	251	414	539	709	17
de	254	399	264	414	539	709	17
un	267	399	279	414	539	709	17
Estado	282	399	312	414	539	709	17
garante	315	399	347	414	539	709	17
de	350	399	360	414	539	709	17
derechos.	363	399	404	414	539	709	17
Conclusiones	71	441	140	454	539	709	17
La	71	469	82	484	539	709	17
temática	85	469	123	484	539	709	17
de	126	469	136	484	539	709	17
los	139	469	151	484	539	709	17
territorios	154	469	199	484	539	709	17
en	202	469	212	484	539	709	17
resistencia	215	469	261	484	539	709	17
frente	264	469	290	484	539	709	17
a	293	469	298	484	539	709	17
los	300	469	313	484	539	709	17
despojos	315	469	354	484	539	709	17
y	357	469	362	484	539	709	17
la	364	469	372	484	539	709	17
segregación	375	469	426	484	539	709	17
so-	429	469	442	484	539	709	17
cial	71	483	86	498	539	709	17
del	89	483	103	498	539	709	17
espacio	106	483	138	498	539	709	17
debe	142	483	163	498	539	709	17
incluir	166	483	196	498	539	709	17
discusiones	199	483	249	498	539	709	17
sobre	252	483	276	498	539	709	17
los	279	483	292	498	539	709	17
procesos	295	483	333	498	539	709	17
de	336	483	346	498	539	709	17
racialización	350	483	406	498	539	709	17
íntima-	409	483	442	498	539	709	17
mente	71	497	99	512	539	709	17
relacionados	102	497	158	512	539	709	17
con	161	497	178	512	539	709	17
la	181	497	189	512	539	709	17
acumulación	192	497	250	512	539	709	17
capitalista.	253	497	301	512	539	709	17
Procesos	304	497	342	512	539	709	17
de	345	497	356	512	539	709	17
racismo	359	497	394	512	539	709	17
ambiental	397	497	442	512	539	709	17
afectan	71	511	103	526	539	709	17
a	106	511	110	526	539	709	17
las	113	511	124	526	539	709	17
poblaciones	127	511	180	526	539	709	17
afrodescendientes,	183	511	265	526	539	709	17
indígenas	268	511	311	526	539	709	17
y	313	511	318	526	539	709	17
de	321	511	332	526	539	709	17
color	334	511	357	526	539	709	17
más	360	511	377	526	539	709	17
oscuro	380	511	410	526	539	709	17
dentro	412	511	442	526	539	709	17
del	71	525	84	540	539	709	17
marco	89	525	117	540	539	709	17
del	121	525	135	540	539	709	17
mestizaje	139	525	180	540	539	709	17
latinoamericano.	185	525	261	540	539	709	17
En	265	525	278	540	539	709	17
este	283	525	299	540	539	709	17
artículo	304	525	338	540	539	709	17
abogo	343	525	370	540	539	709	17
por	375	525	390	540	539	709	17
incorporar	395	525	442	540	539	709	17
esta	71	539	88	554	539	709	17
visión,	92	539	122	554	539	709	17
pues	126	539	146	554	539	709	17
muchas	150	539	184	554	539	709	17
de	188	539	199	554	539	709	17
las	203	539	214	554	539	709	17
resistencias	219	539	268	554	539	709	17
en	273	539	283	554	539	709	17
territorios	287	539	332	554	539	709	17
implican	336	539	376	554	539	709	17
a	380	539	385	554	539	709	17
poblaciones	389	539	442	554	539	709	17
racializadas,	71	553	125	568	539	709	17
indígenas,	129	553	175	568	539	709	17
afrodescendientes	180	553	259	568	539	709	17
o	264	553	269	568	539	709	17
de	274	553	284	568	539	709	17
campesinos	289	553	341	568	539	709	17
pobres.	345	553	378	568	539	709	17
Es	382	553	393	568	539	709	17
más,	397	553	418	568	539	709	17
urge	422	553	442	568	539	709	17
en	71	567	82	582	539	709	17
el	86	567	94	582	539	709	17
actual	98	567	125	582	539	709	17
contexto	130	567	169	582	539	709	17
nombrar	174	567	213	582	539	709	17
el	218	567	225	582	539	709	17
racismo	230	567	265	582	539	709	17
de	269	567	280	582	539	709	17
manera	285	567	318	582	539	709	17
explícita	323	567	360	582	539	709	17
pues	365	567	385	582	539	709	17
la	390	567	398	582	539	709	17
violencia	402	567	442	582	539	709	17
directa	71	581	101	596	539	709	17
desde	105	581	130	596	539	709	17
el	134	581	142	596	539	709	17
Estado	146	581	176	596	539	709	17
u	180	581	186	596	539	709	17
otros	190	581	213	596	539	709	17
actores	217	581	248	596	539	709	17
contra	252	581	281	596	539	709	17
defensores	284	581	331	596	539	709	17
de	335	581	346	596	539	709	17
la	350	581	357	596	539	709	17
naturaleza	361	581	407	596	539	709	17
apunta	411	581	442	596	539	709	17
13	71	603	78	612	539	709	17
En	85	603	93	612	539	709	17
el	94	603	99	612	539	709	17
tema	100	603	114	612	539	709	17
de	115	603	121	612	539	709	17
los	123	603	130	612	539	709	17
efectos	132	603	150	612	539	709	17
de	151	603	158	612	539	709	17
la	159	603	164	612	539	709	17
contaminación	165	603	206	612	539	709	17
en	207	603	214	612	539	709	17
comunidades	215	603	251	612	539	709	17
pobres	252	603	270	612	539	709	17
se	271	603	277	612	539	709	17
mencionan	278	603	308	612	539	709	17
diferentes	310	603	336	612	539	709	17
agencias	337	603	359	612	539	709	17
y	361	603	364	612	539	709	17
posiciones	365	603	393	612	539	709	17
de	395	603	401	612	539	709	17
los	402	603	410	612	539	709	17
pobladores,	411	603	442	612	539	709	17
que	85	612	95	621	539	709	17
Decesare	97	612	121	621	539	709	17
y	122	612	125	621	539	709	17
Auyero	127	612	146	621	539	709	17
(2017)	148	612	167	621	539	709	17
resumen	168	612	191	621	539	709	17
en:	193	612	201	621	539	709	17
paciencia,	203	612	229	621	539	709	17
resignación	231	612	262	621	539	709	17
y	263	612	266	621	539	709	17
protesta	268	612	290	621	539	709	17
frente	291	612	307	621	539	709	17
a	309	612	312	621	539	709	17
las	313	612	320	621	539	709	17
afectaciones	322	612	354	621	539	709	17
al	356	612	360	621	539	709	17
medio	362	612	379	621	539	709	17
ambiente	381	612	406	621	539	709	17
y	408	612	411	621	539	709	17
la	412	612	417	621	539	709	17
salud.	419	612	434	621	539	709	17
14	71	623	78	632	539	709	17
Habría	85	623	104	632	539	709	17
que	106	623	116	632	539	709	17
indagar	118	623	138	632	539	709	17
si	140	623	144	632	539	709	17
ante	147	623	158	632	539	709	17
una	160	623	170	632	539	709	17
situación	172	623	197	632	539	709	17
en	199	623	205	632	539	709	17
que	208	623	217	632	539	709	17
los	220	623	227	632	539	709	17
derechos	229	623	252	632	539	709	17
étnicos	255	623	274	632	539	709	17
han	276	623	286	632	539	709	17
llegado	288	623	307	632	539	709	17
a	309	623	312	632	539	709	17
no	314	623	321	632	539	709	17
ser	323	623	331	632	539	709	17
efectivos	333	623	356	632	539	709	17
en	358	623	365	632	539	709	17
Ecuador,	367	623	391	632	539	709	17
y	393	623	396	632	539	709	17
por	398	623	407	632	539	709	17
lo	409	623	415	632	539	709	17
tanto,	417	623	433	632	539	709	17
los	435	623	442	632	539	709	17
derechos	85	631	108	640	539	709	17
de	110	631	117	640	539	709	17
la	118	631	123	640	539	709	17
naturaleza	125	631	152	640	539	709	17
(y	154	631	159	640	539	709	17
la	161	631	165	640	539	709	17
encíclica	167	631	190	640	539	709	17
Laudato	192	631	214	640	539	709	17
si	215	631	219	640	539	709	17
en	221	631	227	640	539	709	17
este	229	631	239	640	539	709	17
caso)	241	631	254	640	539	709	17
son	256	631	265	640	539	709	17
utilizados	267	631	293	640	539	709	17
para	295	631	306	640	539	709	17
apuntalar	308	631	333	640	539	709	17
las	335	631	342	640	539	709	17
luchas	344	631	360	640	539	709	17
en	362	631	369	640	539	709	17
territorio.	370	631	396	640	539	709	17
ISSN:	71	662	86	671	539	709	17
1390-1249	88	662	121	671	539	709	17
•	123	662	127	671	539	709	17
e-ISSN:	129	662	150	671	539	709	17
1390-8065	151	662	184	671	539	709	17
Páginas	396	662	419	671	539	709	17
89-109	421	662	442	671	539	709	17
105	476	331	493	343	539	709	17
ÍCONOS	13	83	27	132	539	709	18
64	13	63	27	78	539	709	18
•	13	52	27	58	539	709	18
2019	13	16	27	47	539	709	18
María	248	57	267	66	539	709	18
Moreno	270	57	297	66	539	709	18
Parra	299	57	316	66	539	709	18
de	96	77	107	92	539	709	18
manera	110	77	144	92	539	709	18
desproporcionada	147	77	227	92	539	709	18
a	231	77	235	92	539	709	18
activistas	239	77	279	92	539	709	18
y	282	77	287	92	539	709	18
miembros	291	77	336	92	539	709	18
de	339	77	350	92	539	709	18
comunidades	353	77	413	92	539	709	18
indígenas	417	77	459	92	539	709	18
y	463	77	468	92	539	709	18
afrodescendientes.	96	91	179	106	539	709	18
Por	111	105	126	120	539	709	18
medio	129	105	157	120	539	709	18
de	160	105	170	120	539	709	18
un	174	105	185	120	539	709	18
análisis	189	105	220	120	539	709	18
que	223	105	239	120	539	709	18
incluye	243	105	274	120	539	709	18
un	278	105	289	120	539	709	18
enfoque	293	105	328	120	539	709	18
desde	331	105	356	120	539	709	18
el	359	105	367	120	539	709	18
racismo	370	105	404	120	539	709	18
ambiental,	407	105	454	120	539	709	18
he	457	105	468	120	539	709	18
demostrado	96	119	149	134	539	709	18
en	151	119	162	134	539	709	18
este	165	119	181	134	539	709	18
trabajo	184	119	215	134	539	709	18
cómo	218	119	243	134	539	709	18
en	246	119	256	134	539	709	18
el	259	119	267	134	539	709	18
norte	269	119	293	134	539	709	18
de	296	119	306	134	539	709	18
Esmeraldas	309	119	359	134	539	709	18
los	362	119	374	134	539	709	18
procesos	377	119	414	134	539	709	18
de	417	119	427	134	539	709	18
despose-	430	119	468	134	539	709	18
sión	96	133	115	148	539	709	18
y	118	133	123	148	539	709	18
segregación	126	133	176	148	539	709	18
social	179	133	204	148	539	709	18
que	207	133	223	148	539	709	18
afectan	226	133	257	148	539	709	18
a	260	133	265	148	539	709	18
los	268	133	280	148	539	709	18
territorios	283	133	327	148	539	709	18
y	330	133	335	148	539	709	18
poblaciones	338	133	390	148	539	709	18
afroecuatorianas,	393	133	468	148	539	709	18
y	96	147	101	162	539	709	18
a	105	147	109	162	539	709	18
la	113	147	120	162	539	709	18
comunidad	123	147	174	162	539	709	18
de	177	147	188	162	539	709	18
Wimbí	191	147	222	162	539	709	18
en	226	147	236	162	539	709	18
específico,	239	147	285	162	539	709	18
se	288	147	296	162	539	709	18
fundamentan	300	147	359	162	539	709	18
en	362	147	373	162	539	709	18
la	376	147	384	162	539	709	18
devaluación	387	147	440	162	539	709	18
de	443	147	453	162	539	709	18
las	457	147	468	162	539	709	18
personas	96	161	134	176	539	709	18
afrodescendientes	139	161	216	176	539	709	18
y	221	161	226	176	539	709	18
en	230	161	241	176	539	709	18
los	245	161	257	176	539	709	18
efectos	262	161	291	176	539	709	18
nocivos	296	161	329	176	539	709	18
que	333	161	350	176	539	709	18
la	354	161	361	176	539	709	18
degradación	366	161	419	176	539	709	18
ambiental	424	161	468	176	539	709	18
tiene	96	175	118	190	539	709	18
en	121	175	132	190	539	709	18
sus	135	175	148	190	539	709	18
cuerpos,	151	175	188	190	539	709	18
su	191	175	201	190	539	709	18
salud	204	175	227	190	539	709	18
y	230	175	235	190	539	709	18
bienestar	238	175	278	190	539	709	18
general.	281	175	315	190	539	709	18
Sin	319	175	333	190	539	709	18
la	336	175	344	190	539	709	18
devaluación	347	175	399	190	539	709	18
de	403	175	413	190	539	709	18
estas	416	175	436	190	539	709	18
pobla-	439	175	468	190	539	709	18
ciones	96	189	124	204	539	709	18
y	126	189	131	204	539	709	18
sus	134	189	147	204	539	709	18
cuerpos	150	189	184	204	539	709	18
sería	187	189	206	204	539	709	18
difícil	209	189	234	204	539	709	18
justificar	237	189	275	204	539	709	18
la	278	189	285	204	539	709	18
inacción	288	189	325	204	539	709	18
estatal	328	189	355	204	539	709	18
frente	358	189	384	204	539	709	18
al	386	189	394	204	539	709	18
sufrimiento	396	189	448	204	539	709	18
am-	450	189	468	204	539	709	18
biental	96	203	127	218	539	709	18
que	130	203	146	218	539	709	18
se	149	203	157	218	539	709	18
vive	160	203	177	218	539	709	18
en	180	203	191	218	539	709	18
la	194	203	201	218	539	709	18
zona.	204	203	228	218	539	709	18
El	231	203	240	218	539	709	18
racismo	243	203	277	218	539	709	18
funciona	280	203	319	218	539	709	18
aquí	322	203	341	218	539	709	18
para	344	203	363	218	539	709	18
asegurar	366	203	402	218	539	709	18
la	405	203	413	218	539	709	18
desigualdad	416	203	468	218	539	709	18
existente	96	217	135	232	539	709	18
entre	138	217	160	232	539	709	18
afroecuatorianos	164	217	237	232	539	709	18
y	240	217	245	232	539	709	18
blanco-mestizos	248	217	319	232	539	709	18
requerida	322	217	364	232	539	709	18
para	367	217	386	232	539	709	18
el	389	217	397	232	539	709	18
desarrollo	400	217	443	232	539	709	18
de	447	217	457	232	539	709	18
la	460	217	468	232	539	709	18
agroindustria	96	231	155	246	539	709	18
y	157	231	163	246	539	709	18
la	165	231	173	246	539	709	18
industria	175	231	215	246	539	709	18
minera,	217	231	251	246	539	709	18
pues	254	231	274	246	539	709	18
implica	276	231	309	246	539	709	18
la	312	231	319	246	539	709	18
pérdida	322	231	355	246	539	709	18
de	358	231	368	246	539	709	18
vidas	371	231	393	246	539	709	18
y	395	231	400	246	539	709	18
desechabilidad	403	231	468	246	539	709	18
de	96	245	107	260	539	709	18
quienes	110	245	143	260	539	709	18
tienen	146	245	174	260	539	709	18
menor	176	245	206	260	539	709	18
valor	208	245	230	260	539	709	18
en	233	245	244	260	539	709	18
las	247	245	258	260	539	709	18
jerarquías	261	245	303	260	539	709	18
etnorraciales	306	245	361	260	539	709	18
del	364	245	378	260	539	709	18
país.	380	245	400	260	539	709	18
Agradecimientos	96	287	187	300	539	709	18
106	46	331	62	343	539	709	18
El	96	315	106	330	539	709	18
estudio	108	315	140	330	539	709	18
en	143	315	153	330	539	709	18
Wimbí	156	315	187	330	539	709	18
fue	190	315	203	330	539	709	18
parte	206	315	228	330	539	709	18
de	231	315	241	330	539	709	18
cinco	244	315	267	330	539	709	18
casos	270	315	292	330	539	709	18
de	295	315	305	330	539	709	18
investigación	307	315	365	330	539	709	18
sobre	367	315	391	330	539	709	18
luchas	393	315	421	330	539	709	18
antirracis-	423	315	468	330	539	709	18
tas	96	329	108	344	539	709	18
en	111	329	122	344	539	709	18
Ecuador	125	329	162	344	539	709	18
que	165	329	181	344	539	709	18
realicé	184	329	212	344	539	709	18
como	215	329	240	344	539	709	18
investigadora	243	329	301	344	539	709	18
posdoctoral	304	329	356	344	539	709	18
en	359	329	369	344	539	709	18
el	372	329	380	344	539	709	18
marco	383	329	410	344	539	709	18
del	413	329	426	344	539	709	18
proyecto	429	329	468	344	539	709	18
Latin	96	343	120	358	539	709	18
American	122	343	163	358	539	709	18
Anti-Racism	166	343	219	358	539	709	18
in	221	343	230	358	539	709	18
a	232	343	237	358	539	709	18
“Post-Racial”	240	343	296	358	539	709	18
Age	298	343	313	358	539	709	18
(LAPORA),	316	343	370	358	539	709	18
financiado	372	343	419	358	539	709	18
por	421	343	436	358	539	709	18
Econo-	439	343	468	358	539	709	18
mic	96	357	112	372	539	709	18
and	114	357	130	372	539	709	18
Social	133	357	158	372	539	709	18
Research	160	357	196	372	539	709	18
Council	198	357	231	372	539	709	18
del	234	357	247	372	539	709	18
Reino	249	357	276	372	539	709	18
Unido	278	357	306	372	539	709	18
(ESRC),	309	357	346	372	539	709	18
con	349	357	365	372	539	709	18
la	367	357	375	372	539	709	18
beca	377	357	396	372	539	709	18
ES/N012747/1	399	357	468	372	539	709	18
y	96	371	101	386	539	709	18
dirigido	105	371	140	386	539	709	18
por	143	371	158	386	539	709	18
Mónica	161	371	195	386	539	709	18
Moreno	198	371	234	386	539	709	18
Figueroa	237	371	276	386	539	709	18
(Universidad	279	371	336	386	539	709	18
de	339	371	350	386	539	709	18
Cambridge)	353	371	406	386	539	709	18
y	409	371	414	386	539	709	18
Peter	418	371	440	386	539	709	18
Wade	443	371	468	386	539	709	18
(Universidad	96	385	154	400	539	709	18
de	157	385	168	400	539	709	18
Manchester).	171	385	229	400	539	709	18
Este	233	385	252	400	539	709	18
artículo	255	385	289	400	539	709	18
se	293	385	301	400	539	709	18
ha	305	385	315	400	539	709	18
beneficiado	319	385	369	400	539	709	18
del	373	385	386	400	539	709	18
intercambio	390	385	443	400	539	709	18
inte-	447	385	468	400	539	709	18
lectual	96	399	125	414	539	709	18
con	129	399	145	414	539	709	18
colegas	149	399	180	414	539	709	18
del	183	399	196	414	539	709	18
equipo	200	399	231	414	539	709	18
LAPORA	234	399	278	414	539	709	18
y	281	399	286	414	539	709	18
de	290	399	300	414	539	709	18
la	304	399	311	414	539	709	18
asistencia	315	399	356	414	539	709	18
de	360	399	370	414	539	709	18
investigación	374	399	431	414	539	709	18
de	435	399	445	414	539	709	18
Luis	449	399	468	414	539	709	18
Briceño.	96	413	133	428	539	709	18
Agradezco	137	413	182	428	539	709	18
también	185	413	222	428	539	709	18
los	225	413	237	428	539	709	18
comentarios	240	413	295	428	539	709	18
y	298	413	303	428	539	709	18
observaciones	306	413	367	428	539	709	18
de	370	413	380	428	539	709	18
los	383	413	395	428	539	709	18
dos	399	413	414	428	539	709	18
evaluadores	417	413	468	428	539	709	18
anónimos	96	427	140	442	539	709	18
que	143	427	159	442	539	709	18
me	162	427	176	442	539	709	18
sirvieron	178	427	217	442	539	709	18
para	220	427	239	442	539	709	18
afinar	242	427	267	442	539	709	18
ideas	270	427	291	442	539	709	18
centrales	294	427	333	442	539	709	18
del	335	427	349	442	539	709	18
texto.	352	427	376	442	539	709	18
Bibliografía	96	469	159	482	539	709	18
Antón	96	497	124	512	539	709	18
Sánchez,	126	497	163	512	539	709	18
Jhon.	166	497	190	512	539	709	18
2015.	192	497	217	512	539	709	18
“El	220	497	233	512	539	709	18
derecho	236	497	269	512	539	709	18
al	272	497	279	512	539	709	18
territorio	282	497	320	512	539	709	18
ancestral	323	497	359	512	539	709	18
del	362	497	375	512	539	709	18
pueblo	377	497	407	512	539	709	18
afroecuatoria-	409	497	468	512	539	709	18
no:	111	511	125	526	539	709	18
FECONA”.	128	511	180	526	539	709	18
En	184	511	196	526	539	709	18
Vigilando	200	511	240	526	539	709	18
el	243	511	250	526	539	709	18
racismo.	253	511	286	526	539	709	18
Cuatro	290	511	318	526	539	709	18
casos	322	511	341	526	539	709	18
de	344	511	353	526	539	709	18
observación	357	511	403	526	539	709	18
comunitaria	407	511	457	526	539	709	18
al	460	511	468	526	539	709	18
derecho	111	525	140	540	539	709	18
a	142	525	147	540	539	709	18
la	149	525	157	540	539	709	18
no	159	525	169	540	539	709	18
discriminación	171	525	231	540	539	709	18
en	233	525	242	540	539	709	18
comunidades	244	525	296	540	539	709	18
indígenas	298	525	336	540	539	709	18
y	338	525	343	540	539	709	18
afroecuatorianas,	344	525	413	540	539	709	18
de	415	525	425	540	539	709	18
Fernando	427	525	468	540	539	709	18
García	111	539	139	554	539	709	18
y	141	539	146	554	539	709	18
Jhon	148	539	169	554	539	709	18
Antón	171	539	198	554	539	709	18
Sánchez.	200	539	237	554	539	709	18
Quito:	239	539	268	554	539	709	18
Instituto	270	539	307	554	539	709	18
de	309	539	319	554	539	709	18
Altos	321	539	343	554	539	709	18
Estudios	345	539	382	554	539	709	18
Nacionales	384	539	430	554	539	709	18
(IAEN).	432	539	468	554	539	709	18
Birss,	96	553	120	568	539	709	18
Moira.	123	553	153	568	539	709	18
2017.	156	553	182	568	539	709	18
“Criminalizing	185	553	251	568	539	709	18
Environmental	254	553	321	568	539	709	18
Activism”.	324	553	369	568	539	709	18
NACLA	372	553	408	568	539	709	18
Report	411	553	439	568	539	709	18
on	442	553	452	568	539	709	18
the	455	553	468	568	539	709	18
Americas	111	567	149	582	539	709	18
49	152	567	163	582	539	709	18
(3):	166	567	182	582	539	709	18
315-322.	185	567	226	582	539	709	18
Bullard,	96	581	132	596	539	709	18
Robert,	135	581	168	596	539	709	18
ed.	172	581	185	596	539	709	18
1993.	188	581	214	596	539	709	18
Confronting	217	581	269	596	539	709	18
Environmental	272	581	336	596	539	709	18
Racism.	339	581	372	596	539	709	18
Voices	375	581	399	596	539	709	18
from	403	581	422	596	539	709	18
the	426	581	438	596	539	709	18
Grass-	441	581	468	596	539	709	18
roots.	111	595	133	610	539	709	18
Boston:	136	595	170	610	539	709	18
South	173	595	199	610	539	709	18
End	202	595	221	610	539	709	18
Press.	224	595	248	610	539	709	18
Calapaqui	96	609	141	624	539	709	18
Tapia,	143	609	170	624	539	709	18
Karla.	173	609	199	624	539	709	18
2017.	203	609	228	624	539	709	18
Criminalización	231	609	300	624	539	709	18
de	303	609	312	624	539	709	18
la	316	609	323	624	539	709	18
protesta	327	609	358	624	539	709	18
2007-2017.	361	609	413	624	539	709	18
Las	416	609	430	624	539	709	18
víctimas	434	609	468	624	539	709	18
del	111	623	123	638	539	709	18
correísmo.	124	623	165	638	539	709	18
Quito:	167	623	197	638	539	709	18
Dayuma	199	623	236	638	539	709	18
Fundación	238	623	285	638	539	709	18
para	287	623	305	638	539	709	18
la	307	623	314	638	539	709	18
Defensa	316	623	351	638	539	709	18
de	353	623	363	638	539	709	18
los	365	623	377	638	539	709	18
Derechos	379	623	420	638	539	709	18
Humanos.	422	623	468	638	539	709	18
Páginas	96	662	119	671	539	709	18
89-109	121	662	143	671	539	709	18
ISSN:	354	662	369	671	539	709	18
1390-1249	371	662	404	671	539	709	18
•	406	662	410	671	539	709	18
e-ISSN:	412	662	433	671	539	709	18
1390-8065	435	662	468	671	539	709	18
ÍCONOS	511	83	525	132	539	709	19
64	511	63	525	78	539	709	19
•	511	52	525	58	539	709	19
2019	511	16	525	47	539	709	19
Racismo	96	57	123	66	539	709	19
ambiental:	126	57	161	66	539	709	19
muerte	163	57	187	66	539	709	19
lenta	189	57	206	66	539	709	19
y	208	57	211	66	539	709	19
despojo	213	57	239	66	539	709	19
de	241	57	250	66	539	709	19
territorio	252	57	281	66	539	709	19
ancestral	283	57	313	66	539	709	19
afroecuatoriano	315	57	368	66	539	709	19
en	370	57	378	66	539	709	19
Esmeraldas	380	57	417	66	539	709	19
Colectivo	71	77	113	92	539	709	19
de	116	77	126	92	539	709	19
Geografía	129	77	172	92	539	709	19
Crítica	175	77	205	92	539	709	19
de	208	77	218	92	539	709	19
Ecuador.	221	77	260	92	539	709	19
2018.	262	77	288	92	539	709	19
Violencias	291	77	334	92	539	709	19
en	336	77	346	92	539	709	19
evidencia.	349	77	391	92	539	709	19
Cartografía	393	77	442	92	539	709	19
de	85	91	94	106	539	709	19
frontera.	97	91	133	106	539	709	19
Acceso	136	91	166	106	539	709	19
el	169	91	177	106	539	709	19
8	180	91	185	106	539	709	19
de	188	91	199	106	539	709	19
mayo.	201	91	228	106	539	709	19
https://geografiacriticaecuador.org/2018/05/08/violencias-en-evidencia-carto-	85	105	442	120	539	709	19
grafia-de-frontera/	85	119	166	134	539	709	19
Constitución	71	133	129	148	539	709	19
de	132	133	142	148	539	709	19
la	145	133	153	148	539	709	19
República	155	133	200	148	539	709	19
del	202	133	216	148	539	709	19
Ecuador.	218	133	258	148	539	709	19
Registro	260	133	297	148	539	709	19
Oficial	299	133	330	148	539	709	19
449	332	133	350	148	539	709	19
del	352	133	366	148	539	709	19
20	368	133	380	148	539	709	19
de	382	133	393	148	539	709	19
octubre	396	133	429	148	539	709	19
de	432	133	442	148	539	709	19
2008.	85	147	111	162	539	709	19
Decesare,	71	161	113	176	539	709	19
Donna	116	161	147	176	539	709	19
y	150	161	155	176	539	709	19
Javier	158	161	182	176	539	709	19
Auyero.	185	161	220	176	539	709	19
2017.	223	161	249	176	539	709	19
“Patience,	252	161	296	176	539	709	19
Protest	299	161	329	176	539	709	19
and	332	161	349	176	539	709	19
Resignation	352	161	404	176	539	709	19
in	407	161	416	176	539	709	19
Con-	419	161	442	176	539	709	19
taminated	85	175	130	190	539	709	19
Communities:	133	175	197	190	539	709	19
Five	201	175	219	190	539	709	19
Case	222	175	243	190	539	709	19
Studies”.	247	175	286	190	539	709	19
NACLA	289	175	325	190	539	709	19
Report	328	175	356	190	539	709	19
on	359	175	370	190	539	709	19
the	373	175	386	190	539	709	19
Americas	389	175	427	190	539	709	19
49	431	175	442	190	539	709	19
(4):	85	189	101	204	539	709	19
463-469.	104	189	145	204	539	709	19
Defensoría	71	203	119	218	539	709	19
del	122	203	135	218	539	709	19
Pueblo	138	203	169	218	539	709	19
y	172	203	177	218	539	709	19
el	180	203	187	218	539	709	19
Colectivo	190	203	233	218	539	709	19
de	236	203	246	218	539	709	19
Geografía	249	203	292	218	539	709	19
Crítica.	295	203	328	218	539	709	19
2018.	331	203	357	218	539	709	19
“Síntesis	360	203	398	218	539	709	19
de	401	203	411	218	539	709	19
vulne-	414	203	442	218	539	709	19
ración	85	217	113	232	539	709	19
de	115	217	126	232	539	709	19
derechos	129	217	167	232	539	709	19
humanos	170	217	211	232	539	709	19
y	213	217	219	232	539	709	19
de	221	217	232	232	539	709	19
la	234	217	242	232	539	709	19
naturaleza”.	245	217	296	232	539	709	19
Primer	299	217	329	232	539	709	19
mapeo	331	217	359	232	539	709	19
de	361	217	371	232	539	709	19
vulneraciones	374	217	430	232	539	709	19
de	433	217	442	232	539	709	19
derechos	85	231	119	246	539	709	19
realizado	123	231	162	246	539	709	19
por	165	231	179	246	539	709	19
la	183	231	191	246	539	709	19
Defensoría	194	231	239	246	539	709	19
del	243	231	255	246	539	709	19
Pueblo	259	231	287	246	539	709	19
y	291	231	295	246	539	709	19
el	299	231	306	246	539	709	19
Colectivo	310	231	348	246	539	709	19
de	352	231	361	246	539	709	19
Geografía	365	231	406	246	539	709	19
Crítica.	410	231	442	246	539	709	19
Acceso	85	245	115	260	539	709	19
el	118	245	125	260	539	709	19
15	128	245	140	260	539	709	19
de	143	245	153	260	539	709	19
marzo	156	245	183	260	539	709	19
de	186	245	197	260	539	709	19
2019.	200	245	225	260	539	709	19
https://geografiacriticaecuador.org/2018/12/11/mapeo-de-vulneraciones-de-de-	85	259	442	274	539	709	19
rechos-con-la-defensoria/	85	273	197	288	539	709	19
El	71	287	80	302	539	709	19
Universo.	83	287	123	302	539	709	19
2012.	125	287	151	302	539	709	19
“Indígenas	154	287	201	302	539	709	19
se	204	287	212	302	539	709	19
quejan	214	287	244	302	539	709	19
del	247	287	260	302	539	709	19
‘racismo'	262	287	302	302	539	709	19
estatal	304	287	332	302	539	709	19
en	334	287	345	302	539	709	19
Ecuador”,	347	287	392	302	539	709	19
13	394	287	406	302	539	709	19
de	408	287	419	302	539	709	19
mar-	421	287	442	302	539	709	19
zo.	85	301	98	316	539	709	19
Acceso	100	301	131	316	539	709	19
el	133	301	141	316	539	709	19
28	144	301	155	316	539	709	19
de	158	301	168	316	539	709	19
septiembre.	171	301	222	316	539	709	19
https://www.eluniverso.com/2012/03/13/1/1355/indigenas-quejan-racismo-es-	85	315	442	330	539	709	19
tatal-ecuador.html	85	329	166	344	539	709	19
Escobar,	71	343	108	358	539	709	19
Arturo.	111	343	143	358	539	709	19
2003.	146	343	172	358	539	709	19
“Displacement,	175	343	243	358	539	709	19
Development	246	343	306	358	539	709	19
and	309	343	326	358	539	709	19
Modernity	329	343	376	358	539	709	19
in	379	343	388	358	539	709	19
the	391	343	405	358	539	709	19
Colom-	407	343	442	358	539	709	19
bian	85	357	104	372	539	709	19
Pacific”.	107	357	143	372	539	709	19
International	146	357	202	372	539	709	19
Social	205	357	230	372	539	709	19
Sciences	233	357	266	372	539	709	19
Journal	269	357	301	372	539	709	19
175:	304	357	324	372	539	709	19
157-167,	327	357	368	372	539	709	19
marzo.	371	357	401	372	539	709	19
FECCHE	71	371	116	386	539	709	19
(Federación	119	371	171	386	539	709	19
de	175	371	185	386	539	709	19
Centros	189	371	224	386	539	709	19
Chachis	227	371	263	386	539	709	19
de	267	371	277	386	539	709	19
Esmeraldas).	281	371	337	386	539	709	19
2017.	340	371	366	386	539	709	19
“Vulneración	370	371	428	386	539	709	19
de	432	371	442	386	539	709	19
los	85	385	97	400	539	709	19
derechos	101	385	139	400	539	709	19
del	143	385	156	400	539	709	19
pueblo	160	385	190	400	539	709	19
afrodescendiente	193	385	268	400	539	709	19
y	271	385	276	400	539	709	19
nacionalidades	280	385	345	400	539	709	19
indígenas	348	385	390	400	539	709	19
en	394	385	404	400	539	709	19
el	408	385	415	400	539	709	19
norte	419	385	442	400	539	709	19
de	85	399	95	414	539	709	19
la	98	399	106	414	539	709	19
provincia	108	399	150	414	539	709	19
de	152	399	163	414	539	709	19
Esmeraldas	165	399	215	414	539	709	19
(Ecuador)	218	399	262	414	539	709	19
por	265	399	280	414	539	709	19
la	283	399	290	414	539	709	19
descontrolada	293	399	354	414	539	709	19
actividad	357	399	397	414	539	709	19
palmicul-	400	399	442	414	539	709	19
tora,	85	413	105	428	539	709	19
minera	109	413	140	428	539	709	19
y	143	413	148	428	539	709	19
forestal;	151	413	186	428	539	709	19
y	189	413	194	428	539	709	19
la	197	413	205	428	539	709	19
insuficiencia	208	413	263	428	539	709	19
de	266	413	276	428	539	709	19
las	280	413	291	428	539	709	19
políticas	294	413	331	428	539	709	19
del	334	413	347	428	539	709	19
Estado	350	413	380	428	539	709	19
ecuatoriano”.	383	413	442	428	539	709	19
Informe	85	427	118	442	539	709	19
alternativo	121	427	167	442	539	709	19
al	170	427	178	442	539	709	19
comité	180	427	208	442	539	709	19
para	210	427	229	442	539	709	19
la	232	427	240	442	539	709	19
eliminación	242	427	292	442	539	709	19
de	295	427	304	442	539	709	19
la	307	427	315	442	539	709	19
discriminación	318	427	380	442	539	709	19
racial.	383	427	409	442	539	709	19
Acceso	412	427	442	442	539	709	19
el	85	441	92	456	539	709	19
31	95	441	107	456	539	709	19
de	110	441	120	456	539	709	19
marzo	123	441	150	456	539	709	19
de	153	441	164	456	539	709	19
2019.	167	441	192	456	539	709	19
https://tbinternet.ohchr.org/Treaties/CERD/Shared%20Documents/ECU/	85	455	442	470	539	709	19
INT_CERD_NGO_ECU_28317_S.pdf	85	469	268	484	539	709	19
FEDAPAL	71	483	118	498	539	709	19
(Fundación	120	483	169	498	539	709	19
de	171	483	181	498	539	709	19
Fomento	183	483	222	498	539	709	19
de	224	483	234	498	539	709	19
Exportaciones	236	483	295	498	539	709	19
de	297	483	308	498	539	709	19
Aceite	309	483	335	498	539	709	19
de	337	483	348	498	539	709	19
Palma	349	483	376	498	539	709	19
y	377	483	382	498	539	709	19
sus	384	483	397	498	539	709	19
Derivados	399	483	442	498	539	709	19
de	85	497	95	512	539	709	19
Origen	98	497	128	512	539	709	19
Nacional).	130	497	175	512	539	709	19
2017.	177	497	202	512	539	709	19
Censo	205	497	229	512	539	709	19
nacional	231	497	266	512	539	709	19
palmero	268	497	301	512	539	709	19
2017.	303	497	328	512	539	709	19
Acceso	330	497	359	512	539	709	19
en	362	497	372	512	539	709	19
marzo	375	497	401	512	539	709	19
de	404	497	414	512	539	709	19
2019.	416	497	441	512	539	709	19
http://www.fedapal.org/web2017/images/noticias/censo2017/censo2017.pdf	85	511	425	526	539	709	19
Francisco.	71	525	115	540	539	709	19
Vaticano	118	525	157	540	539	709	19
II.	160	525	170	540	539	709	19
Laudato	173	525	209	540	539	709	19
si.	212	525	221	540	539	709	19
24	224	525	235	540	539	709	19
de	238	525	248	540	539	709	19
mayo	251	525	275	540	539	709	19
de	278	525	289	540	539	709	19
2015.	292	525	318	540	539	709	19
Acceso	320	525	350	540	539	709	19
en	353	525	364	540	539	709	19
marzo	367	525	394	540	539	709	19
de	397	525	408	540	539	709	19
2019.	410	525	436	540	539	709	19
http://w2.vatican.va/content/francesco/es/encyclicals/documents/papa-frances-	85	539	442	554	539	709	19
co_20150524_enciclica-laudato-si.html	85	553	262	568	539	709	19
García,	71	567	103	582	539	709	19
Juan	107	567	127	582	539	709	19
y	131	567	136	582	539	709	19
Catherine	140	567	184	582	539	709	19
Walsh.	188	567	218	582	539	709	19
2009.	222	567	248	582	539	709	19
“Derechos,	252	567	301	582	539	709	19
territorio	305	567	345	582	539	709	19
ancestral	349	567	387	582	539	709	19
y	391	567	396	582	539	709	19
el	400	567	408	582	539	709	19
pueblo	412	567	442	582	539	709	19
afroesmeraldeño”.	85	581	165	596	539	709	19
En	167	581	180	596	539	709	19
¿Estado	182	581	214	596	539	709	19
constitucional	216	581	274	596	539	709	19
de	277	581	286	596	539	709	19
derechos?:	289	581	329	596	539	709	19
informe	332	581	365	596	539	709	19
sobre	367	581	388	596	539	709	19
derechos	391	581	425	596	539	709	19
hu-	427	581	442	596	539	709	19
manos	85	595	112	610	539	709	19
Ecuador,	115	595	152	610	539	709	19
compilado	156	595	202	610	539	709	19
por	206	595	221	610	539	709	19
Universidad	224	595	277	610	539	709	19
Andina	280	595	313	610	539	709	19
Simón	316	595	345	610	539	709	19
Bolívar	349	595	380	610	539	709	19
sede	383	595	402	610	539	709	19
Ecuador	405	595	442	610	539	709	19
(UASB-E),	85	609	134	624	539	709	19
345-360.	136	609	177	624	539	709	19
Quito:	180	609	210	624	539	709	19
UASB-E	212	609	251	624	539	709	19
/	254	609	257	624	539	709	19
Programa	260	609	303	624	539	709	19
Andino	305	609	339	624	539	709	19
de	341	609	352	624	539	709	19
Derechos	354	609	396	624	539	709	19
Humanos	398	609	442	624	539	709	19
(PADH)	85	623	124	638	539	709	19
/	127	623	130	638	539	709	19
Abya	133	623	156	638	539	709	19
Yala.	158	623	179	638	539	709	19
ISSN:	71	662	86	671	539	709	19
1390-1249	88	662	121	671	539	709	19
•	123	662	127	671	539	709	19
e-ISSN:	129	662	150	671	539	709	19
1390-8065	151	662	184	671	539	709	19
Páginas	396	662	419	671	539	709	19
89-109	421	662	442	671	539	709	19
107	476	331	493	343	539	709	19
ÍCONOS	13	83	27	132	539	709	20
64	13	63	27	78	539	709	20
•	13	52	27	58	539	709	20
2019	13	16	27	47	539	709	20
María	248	57	267	66	539	709	20
Moreno	270	57	297	66	539	709	20
Parra	299	57	316	66	539	709	20
108	46	331	62	343	539	709	20
Guayasamín,	96	77	154	92	539	709	20
Igor.	157	77	178	92	539	709	20
2011.	181	77	206	92	539	709	20
Wimbí:	209	77	242	92	539	709	20
del	245	77	257	92	539	709	20
oro	260	77	274	92	539	709	20
al	276	77	284	92	539	709	20
agua	287	77	308	92	539	709	20
helada.	310	77	341	92	539	709	20
Quito:	344	77	374	92	539	709	20
FLACSO.	377	77	422	92	539	709	20
Hazlewood,	96	91	150	106	539	709	20
Julie.	154	91	177	106	539	709	20
2012.	181	91	207	106	539	709	20
“CO2lonialism	212	91	280	106	539	709	20
and	285	91	301	106	539	709	20
the	306	91	320	106	539	709	20
“Unintended	324	91	382	106	539	709	20
Consequences”	387	91	454	106	539	709	20
of	459	91	468	106	539	709	20
Commoditizing	111	105	182	120	539	709	20
Climate	184	105	220	120	539	709	20
Change:	223	105	260	120	539	709	20
Geographies	263	105	318	120	539	709	20
of	320	105	329	120	539	709	20
Hope	332	105	357	120	539	709	20
Amid	360	105	385	120	539	709	20
a	388	105	392	120	539	709	20
Sea	395	105	410	120	539	709	20
of	412	105	421	120	539	709	20
Oil	424	105	439	120	539	709	20
Palms	442	105	468	120	539	709	20
in	111	119	120	134	539	709	20
the	123	119	137	134	539	709	20
Northwest	141	119	188	134	539	709	20
Ecuadorian	192	119	242	134	539	709	20
Pacific	246	119	275	134	539	709	20
Region”.	279	119	317	134	539	709	20
Journal	321	119	352	134	539	709	20
of	356	119	364	134	539	709	20
Sustainable	367	119	416	134	539	709	20
Forestry	420	119	452	134	539	709	20
31	456	119	468	134	539	709	20
(1-2):	111	133	136	148	539	709	20
120-153.	139	133	180	148	539	709	20
Holifield,	96	147	139	162	539	709	20
Ryan.	144	147	169	162	539	709	20
2001.	174	147	200	162	539	709	20
“Defining	205	147	249	162	539	709	20
Environmental	254	147	321	162	539	709	20
Justice	326	147	354	162	539	709	20
and	359	147	376	162	539	709	20
Environmental	381	147	447	162	539	709	20
Ra-	452	147	468	162	539	709	20
cism”.	111	161	138	176	539	709	20
Urban	140	161	169	176	539	709	20
Geography	172	161	216	176	539	709	20
22	219	161	230	176	539	709	20
(1):	233	161	249	176	539	709	20
78-90.	252	161	282	176	539	709	20
Hooker,	96	175	133	190	539	709	20
Juliet.	138	175	165	190	539	709	20
2017.	170	175	196	190	539	709	20
“Black	201	175	231	190	539	709	20
and	236	175	253	190	539	709	20
Indigenous	257	175	308	190	539	709	20
Lives	313	175	336	190	539	709	20
Matter:	341	175	375	190	539	709	20
LASA-Ford	379	175	431	190	539	709	20
Special	436	175	468	190	539	709	20
Grants	111	189	141	204	539	709	20
for	145	189	158	204	539	709	20
Research	161	189	201	204	539	709	20
on	204	189	216	204	539	709	20
Racism	219	189	252	204	539	709	20
in	256	189	265	204	539	709	20
Latin	268	189	292	204	539	709	20
America”.	295	189	340	204	539	709	20
LASA	343	189	369	204	539	709	20
Forum	372	189	401	204	539	709	20
Spring	405	189	433	204	539	709	20
48	436	189	448	204	539	709	20
(2):	451	189	468	204	539	709	20
26-27.	111	203	141	218	539	709	20
INEC	96	217	124	232	539	709	20
(Instituto	126	217	169	232	539	709	20
Nacional	171	217	211	232	539	709	20
de	214	217	224	232	539	709	20
Estadísticas	226	217	277	232	539	709	20
y	279	217	284	232	539	709	20
Censos	287	217	319	232	539	709	20
del	321	217	334	232	539	709	20
Ecuador).	337	217	380	232	539	709	20
2010.	383	217	409	232	539	709	20
“Pobreza	411	217	450	232	539	709	20
por	452	217	468	232	539	709	20
necesidades	111	231	162	246	539	709	20
básicas	165	231	195	246	539	709	20
insatisfechas”.	199	231	260	246	539	709	20
Censo	264	231	289	246	539	709	20
de	292	231	302	246	539	709	20
población	305	231	346	246	539	709	20
y	349	231	354	246	539	709	20
vivienda	357	231	394	246	539	709	20
2010.	397	231	423	246	539	709	20
Acceso	427	231	457	246	539	709	20
el	460	231	468	246	539	709	20
16	111	245	122	260	539	709	20
de	125	245	135	260	539	709	20
marzo	138	245	166	260	539	709	20
de	169	245	179	260	539	709	20
2019.	182	245	208	260	539	709	20
www.ecuadorencifras.gob.ec	111	259	235	274	539	709	20
Lapierre	96	273	133	288	539	709	20
Robles,	136	273	169	288	539	709	20
Michel	172	273	204	288	539	709	20
y	207	273	212	288	539	709	20
Aguasanta	216	273	261	288	539	709	20
Macías	264	273	295	288	539	709	20
Marín.	299	273	329	288	539	709	20
2019.	333	273	359	288	539	709	20
Extractivismo,	362	273	423	288	539	709	20
(neo)colo-	426	273	468	288	539	709	20
nialismo	111	287	147	302	539	709	20
y	150	287	154	302	539	709	20
crimen	157	287	186	302	539	709	20
organizado	189	287	236	302	539	709	20
en	239	287	249	302	539	709	20
el	252	287	259	302	539	709	20
norte	262	287	284	302	539	709	20
de	287	287	296	302	539	709	20
Esmeraldas.	299	287	349	302	539	709	20
Quito:	352	287	382	302	539	709	20
PUCE	385	287	415	302	539	709	20
/	418	287	421	302	539	709	20
Abya	424	287	447	302	539	709	20
Yala	450	287	468	302	539	709	20
/	111	301	114	316	539	709	20
Instituto	117	301	156	316	539	709	20
de	159	301	169	316	539	709	20
Estudios	172	301	210	316	539	709	20
Ecologistas	213	301	262	316	539	709	20
del	265	301	278	316	539	709	20
Tercer	280	301	308	316	539	709	20
Mundo.	311	301	347	316	539	709	20
Mbembe,	96	315	139	330	539	709	20
Achille.	142	315	176	330	539	709	20
2003.	179	315	205	330	539	709	20
“Necropolitics”.	208	315	278	330	539	709	20
Public	281	315	308	330	539	709	20
Culture	311	315	344	330	539	709	20
15	346	315	358	330	539	709	20
(1):	361	315	377	330	539	709	20
11-40.	380	315	409	330	539	709	20
Morán,	96	329	130	344	539	709	20
Susana.	134	329	167	344	539	709	20
2017.	171	329	197	344	539	709	20
“David	201	329	233	344	539	709	20
y	237	329	242	344	539	709	20
Goliat:	245	329	277	344	539	709	20
la	281	329	288	344	539	709	20
disputa	292	329	325	344	539	709	20
entre	328	329	351	344	539	709	20
una	355	329	371	344	539	709	20
pequeña	375	329	413	344	539	709	20
comunidad	416	329	468	344	539	709	20
afro	111	343	128	358	539	709	20
y	132	343	137	358	539	709	20
Energy	141	343	172	358	539	709	20
&	176	343	186	358	539	709	20
Palma”.	189	343	224	358	539	709	20
Plan	227	343	248	358	539	709	20
V,	251	343	261	358	539	709	20
18	265	343	276	358	539	709	20
de	280	343	290	358	539	709	20
septiembre.	294	343	346	358	539	709	20
Acceso	350	343	381	358	539	709	20
el	384	343	392	358	539	709	20
1	396	343	401	358	539	709	20
de	405	343	416	358	539	709	20
octubre	419	343	454	358	539	709	20
de	457	343	468	358	539	709	20
2017.	111	357	137	372	539	709	20
http://www.planv.com.ec/historias/sociedad/david-y-goliat-la-disputa-en-	111	371	468	386	539	709	20
tre-una-pequena-comunidad-afro-y-energy-palma	111	385	331	400	539	709	20
Ponce,	96	399	125	414	539	709	20
Isabela.	127	399	158	414	539	709	20
2018.	161	399	186	414	539	709	20
“El	188	399	202	414	539	709	20
conflicto	204	399	241	414	539	709	20
armado	244	399	276	414	539	709	20
se	279	399	287	414	539	709	20
suma	289	399	312	414	539	709	20
a	314	399	319	414	539	709	20
los	322	399	333	414	539	709	20
problemas	336	399	380	414	539	709	20
de	382	399	392	414	539	709	20
los	395	399	406	414	539	709	20
indígenas	409	399	449	414	539	709	20
awá	451	399	468	414	539	709	20
y	111	413	116	428	539	709	20
comunidades	118	413	174	428	539	709	20
afro	177	413	193	428	539	709	20
en	196	413	206	428	539	709	20
la	209	413	216	428	539	709	20
frontera”.	218	413	258	428	539	709	20
Revista	261	413	289	428	539	709	20
Digital	292	413	321	428	539	709	20
GK-City.	323	413	361	428	539	709	20
Acceso	363	413	392	428	539	709	20
el	394	413	401	428	539	709	20
1	404	413	410	428	539	709	20
de	412	413	422	428	539	709	20
mayo.	425	413	451	428	539	709	20
https://gk.city/2018/05/01/comunidades-en-frontera-ecuador-colombia/	111	427	433	442	539	709	20
Pulido,	96	441	128	456	539	709	20
Laura.	131	441	159	456	539	709	20
2017.	162	441	187	456	539	709	20
“Geographies	190	441	250	456	539	709	20
of	252	441	261	456	539	709	20
Race	264	441	285	456	539	709	20
and	288	441	304	456	539	709	20
Ethnicity	307	441	348	456	539	709	20
II:	350	441	361	456	539	709	20
Environmental	363	441	430	456	539	709	20
Racism,	432	441	468	456	539	709	20
Racial	111	455	138	470	539	709	20
Capitalism	141	455	189	470	539	709	20
and	193	455	209	470	539	709	20
State-sanctioned	213	455	285	470	539	709	20
Violence”.	289	455	335	470	539	709	20
Progress	338	455	371	470	539	709	20
in	374	455	383	470	539	709	20
Human	387	455	420	470	539	709	20
Geography	423	455	468	470	539	709	20
41	111	469	122	484	539	709	20
(4):	125	469	141	484	539	709	20
524-533.	144	469	185	484	539	709	20
Radcliffe,	96	483	139	498	539	709	20
Sarah.	142	483	169	498	539	709	20
2015.	173	483	199	498	539	709	20
Dilemmas	202	483	246	498	539	709	20
of	249	483	257	498	539	709	20
Difference.	260	483	306	498	539	709	20
Indigenous	309	483	355	498	539	709	20
Women	358	483	390	498	539	709	20
and	393	483	410	498	539	709	20
the	413	483	426	498	539	709	20
Limits	429	483	457	498	539	709	20
of	460	483	468	498	539	709	20
Postcolonial	111	497	160	512	539	709	20
Development	163	497	218	512	539	709	20
Policy.	221	497	249	512	539	709	20
Durham	252	497	290	512	539	709	20
y	293	497	298	512	539	709	20
Londres:	301	497	339	512	539	709	20
Duke	342	497	367	512	539	709	20
University	370	497	416	512	539	709	20
Press.	418	497	443	512	539	709	20
Rebolledo,	96	511	144	526	539	709	20
Eduardo	148	511	186	526	539	709	20
y	190	511	195	526	539	709	20
Pedro	198	511	224	526	539	709	20
Jiménez.	227	511	265	526	539	709	20
2012.	269	511	295	526	539	709	20
Afectaciones	298	511	349	526	539	709	20
a	353	511	358	526	539	709	20
la	361	511	369	526	539	709	20
calidad	373	511	404	526	539	709	20
del	408	511	420	526	539	709	20
agua	424	511	444	526	539	709	20
en	448	511	457	526	539	709	20
el	461	511	468	526	539	709	20
norte	111	525	132	540	539	709	20
de	136	525	145	540	539	709	20
la	148	525	156	540	539	709	20
provincia	160	525	199	540	539	709	20
de	203	525	212	540	539	709	20
Esmeraldas	215	525	262	540	539	709	20
producto	265	525	302	540	539	709	20
de	305	525	315	540	539	709	20
la	318	525	326	540	539	709	20
minería	329	525	363	540	539	709	20
aurífera	366	525	400	540	539	709	20
ilegal	403	525	426	540	539	709	20
en	429	525	439	540	539	709	20
el	442	525	449	540	539	709	20
año	452	525	468	540	539	709	20
2011.	111	539	136	554	539	709	20
Acceso	139	539	169	554	539	709	20
el	172	539	180	554	539	709	20
1	183	539	188	554	539	709	20
de	191	539	202	554	539	709	20
mayo	204	539	229	554	539	709	20
de	232	539	242	554	539	709	20
2018.	245	539	271	554	539	709	20
https://www.researchgate.net/publication/249314557_AFECTACIONES_A_	111	553	468	568	539	709	20
LA_CALIDAD_DEL_AGUA_EN_EL_NORTE_DE_LA_PROVINCIA_DE_	111	567	468	582	539	709	20
ESMERALDAS_PRODUCTO_DE_LA_MINERIA_AURIFERA_ILEGAL_	111	581	468	596	539	709	20
EN_EL_ANO_2011	111	595	205	610	539	709	20
Restrepo,	96	609	138	624	539	709	20
Eduardo.	140	609	181	624	539	709	20
2017.	184	609	209	624	539	709	20
“Afrodescendientes	212	609	296	624	539	709	20
y	298	609	303	624	539	709	20
minería:	306	609	342	624	539	709	20
tradicionalidades,	345	609	423	624	539	709	20
conflictos	425	609	468	624	539	709	20
y	111	623	116	638	539	709	20
luchas	118	623	146	638	539	709	20
en	149	623	160	638	539	709	20
el	162	623	170	638	539	709	20
norte	173	623	196	638	539	709	20
del	199	623	212	638	539	709	20
Cauca,	215	623	246	638	539	709	20
Colombia”.	249	623	300	638	539	709	20
Vibrant	303	623	336	638	539	709	20
14	339	623	351	638	539	709	20
(2):	353	623	369	638	539	709	20
225-239.	372	623	413	638	539	709	20
Páginas	96	662	119	671	539	709	20
89-109	121	662	143	671	539	709	20
ISSN:	354	662	369	671	539	709	20
1390-1249	371	662	404	671	539	709	20
•	406	662	410	671	539	709	20
e-ISSN:	412	662	433	671	539	709	20
1390-8065	435	662	468	671	539	709	20
ÍCONOS	511	83	525	132	539	709	21
64	511	63	525	78	539	709	21
•	511	52	525	58	539	709	21
2019	511	16	525	47	539	709	21
Racismo	96	57	123	66	539	709	21
ambiental:	126	57	161	66	539	709	21
muerte	163	57	187	66	539	709	21
lenta	189	57	206	66	539	709	21
y	208	57	211	66	539	709	21
despojo	213	57	239	66	539	709	21
de	241	57	250	66	539	709	21
territorio	252	57	281	66	539	709	21
ancestral	283	57	313	66	539	709	21
afroecuatoriano	315	57	368	66	539	709	21
en	370	57	378	66	539	709	21
Esmeraldas	380	57	417	66	539	709	21
Roa,	71	77	91	92	539	709	21
Iván.	95	77	117	92	539	709	21
2012.	121	77	147	92	539	709	21
“De	151	77	169	92	539	709	21
la	173	77	181	92	539	709	21
palma	185	77	212	92	539	709	21
aceitera	216	77	249	92	539	709	21
y	253	77	258	92	539	709	21
la	262	77	269	92	539	709	21
minería:	273	77	310	92	539	709	21
un	314	77	326	92	539	709	21
breve	330	77	353	92	539	709	21
análisis	357	77	389	92	539	709	21
del	393	77	406	92	539	709	21
sistema	410	77	442	92	539	709	21
extractivista	85	91	137	106	539	709	21
legal	141	91	161	106	539	709	21
e	164	91	169	106	539	709	21
ilegal	172	91	195	106	539	709	21
en	198	91	209	106	539	709	21
el	212	91	219	106	539	709	21
norte	223	91	246	106	539	709	21
de	249	91	260	106	539	709	21
Esmeraldas”.	263	91	320	106	539	709	21
Plan	323	91	343	106	539	709	21
V,	346	91	354	106	539	709	21
23	358	91	369	106	539	709	21
de	372	91	383	106	539	709	21
julio.	386	91	409	106	539	709	21
Acceso	412	91	442	106	539	709	21
el	85	105	92	120	539	709	21
1	95	105	101	120	539	709	21
de	104	105	114	120	539	709	21
mayo	117	105	141	120	539	709	21
de	144	105	155	120	539	709	21
2018.	158	105	184	120	539	709	21
https://lalineadefuego.info/2012/07/23/de-la-palma-aceitera-y-la-mineria-un-	85	119	442	134	539	709	21
breve-analisis-del-sistema-extractivista-legal-e-ilegal-en-el-norte-de-esmeraldas-	85	133	442	148	539	709	21
por-ivan-roa1/	85	147	150	162	539	709	21
Rueda	71	161	99	176	539	709	21
Novoa,	102	161	134	176	539	709	21
Rocío.	137	161	166	176	539	709	21
2010.	169	161	195	176	539	709	21
“De	198	161	216	176	539	709	21
esclavizados	219	161	272	176	539	709	21
a	275	161	280	176	539	709	21
comuneros	283	161	331	176	539	709	21
en	335	161	345	176	539	709	21
la	348	161	356	176	539	709	21
cuenca	359	161	389	176	539	709	21
aurífera	392	161	426	176	539	709	21
del	429	161	442	176	539	709	21
río	85	175	97	190	539	709	21
Santiago-río	100	175	154	190	539	709	21
Cayapas	157	175	193	190	539	709	21
(Esmeraldas).	196	175	256	190	539	709	21
Etnicidad	258	175	301	190	539	709	21
negra	304	175	328	190	539	709	21
en	331	175	341	190	539	709	21
construcción	344	175	401	190	539	709	21
en	404	175	414	190	539	709	21
Ecua-	417	175	442	190	539	709	21
dor.	85	189	102	204	539	709	21
Siglos	105	189	131	204	539	709	21
XVIII-XIX”.	134	189	191	204	539	709	21
Tesis	193	189	214	204	539	709	21
para	217	189	236	204	539	709	21
Doctorado	239	189	287	204	539	709	21
en	290	189	300	204	539	709	21
la	303	189	310	204	539	709	21
UASB-E	313	189	352	204	539	709	21
/	355	189	358	204	539	709	21
Universidad	361	189	415	204	539	709	21
Pablo	418	189	442	204	539	709	21
de	85	203	95	218	539	709	21
Olavide,	98	203	136	218	539	709	21
Sevilla.	139	203	170	218	539	709	21
________.	71	217	120	232	539	709	21
2006.	124	217	150	232	539	709	21
“La	153	217	169	232	539	709	21
ruta	173	217	191	232	539	709	21
a	195	217	200	232	539	709	21
la	203	217	211	232	539	709	21
mar	215	217	232	232	539	709	21
del	236	217	250	232	539	709	21
sur	254	217	267	232	539	709	21
y	271	217	276	232	539	709	21
la	280	217	287	232	539	709	21
fundación	291	217	336	232	539	709	21
de	340	217	350	232	539	709	21
Ibarra,	354	217	384	232	539	709	21
siglos	388	217	412	232	539	709	21
XVII-	416	217	442	232	539	709	21
XVIII”.	85	231	119	246	539	709	21
Procesos.	122	231	158	246	539	709	21
Revista	161	231	191	246	539	709	21
Ecuatoriana	194	231	246	246	539	709	21
de	249	231	258	246	539	709	21
Historia	261	231	296	246	539	709	21
24:	299	231	313	246	539	709	21
25-44.	316	231	346	246	539	709	21
Sacher,	71	245	102	260	539	709	21
William.	105	245	144	260	539	709	21
2015.	146	245	172	260	539	709	21
“Megaminería	175	245	238	260	539	709	21
y	241	245	246	260	539	709	21
desposesión	248	245	300	260	539	709	21
en	303	245	314	260	539	709	21
el	316	245	324	260	539	709	21
sur:	326	245	343	260	539	709	21
un	345	245	357	260	539	709	21
análisis	360	245	391	260	539	709	21
comparati-	394	245	442	260	539	709	21
vo”.	85	259	102	274	539	709	21
Íconos.	105	259	134	274	539	709	21
Revista	137	259	167	274	539	709	21
de	170	259	179	274	539	709	21
Ciencias	182	259	217	274	539	709	21
Sociales	220	259	252	274	539	709	21
51:	255	259	270	274	539	709	21
99-116.	272	259	308	274	539	709	21
Wade,	71	273	99	288	539	709	21
Peter.	102	273	126	288	539	709	21
2015.	129	273	155	288	539	709	21
Race:	158	273	180	288	539	709	21
An	183	273	195	288	539	709	21
Introduction.	198	273	254	288	539	709	21
Cambridge:	257	273	310	288	539	709	21
Cambridge	313	273	362	288	539	709	21
University	365	273	411	288	539	709	21
Press.	414	273	438	288	539	709	21
White,	71	287	102	302	539	709	21
Harvey.	104	287	139	302	539	709	21
1998.	141	287	167	302	539	709	21
“Race,	170	287	198	302	539	709	21
Class,	201	287	227	302	539	709	21
and	229	287	246	302	539	709	21
Environmental	248	287	315	302	539	709	21
Hazards”.	318	287	361	302	539	709	21
En	363	287	376	302	539	709	21
Environmental	378	287	442	302	539	709	21
Injustices,	85	301	126	316	539	709	21
Political	130	301	165	316	539	709	21
Struggles:	168	301	208	316	539	709	21
Race,	211	301	234	316	539	709	21
Class	237	301	258	316	539	709	21
and	262	301	278	316	539	709	21
the	282	301	294	316	539	709	21
Environment,	298	301	356	316	539	709	21
editado	360	301	393	316	539	709	21
por	396	301	411	316	539	709	21
David	415	301	442	316	539	709	21
Cuesta	85	315	115	330	539	709	21
Camacho,	118	315	163	330	539	709	21
61-81.	166	315	196	330	539	709	21
Durham:	199	315	240	330	539	709	21
Duke	243	315	267	330	539	709	21
University	270	315	316	330	539	709	21
Press.	319	315	343	330	539	709	21
Zaragocín,	71	329	118	344	539	709	21
Sofía.	123	329	147	344	539	709	21
2018.	152	329	177	344	539	709	21
“La	182	329	197	344	539	709	21
geopolítica	201	329	250	344	539	709	21
del	254	329	267	344	539	709	21
útero:	271	329	297	344	539	709	21
hacia	301	329	324	344	539	709	21
una	328	329	345	344	539	709	21
geopolítica	349	329	397	344	539	709	21
feminista	401	329	442	344	539	709	21
decolonial	85	343	131	358	539	709	21
en	134	343	144	358	539	709	21
espacios	147	343	183	358	539	709	21
de	186	343	196	358	539	709	21
muerte	200	343	231	358	539	709	21
lenta”.	234	343	263	358	539	709	21
En	266	343	278	358	539	709	21
Cuerpos,	281	343	318	358	539	709	21
territorios	321	343	362	358	539	709	21
y	365	343	369	358	539	709	21
feminismos,	373	343	422	358	539	709	21
edi-	425	343	442	358	539	709	21
tado	85	357	105	372	539	709	21
por	108	357	123	372	539	709	21
Delmy	126	357	157	372	539	709	21
Cruz	160	357	182	372	539	709	21
y	185	357	190	372	539	709	21
Manuel	194	357	228	372	539	709	21
Bayón.	231	357	262	372	539	709	21
Quito:	265	357	295	372	539	709	21
Abya	298	357	321	372	539	709	21
Yala	324	357	342	372	539	709	21
/	345	357	349	372	539	709	21
Estudios	352	357	390	372	539	709	21
Ecologistas	393	357	442	372	539	709	21
del	85	371	98	386	539	709	21
Tercer	101	371	128	386	539	709	21
Mundo.	131	371	167	386	539	709	21
Entrevistas	71	413	128	426	539	709	21
Entrevista	71	441	115	456	539	709	21
a	118	441	123	456	539	709	21
Eduardo	126	441	164	456	539	709	21
Rebolledo,	167	441	214	456	539	709	21
Esmeraldas,	217	441	270	456	539	709	21
31	272	441	284	456	539	709	21
de	287	441	297	456	539	709	21
octubre	300	441	334	456	539	709	21
de	337	441	347	456	539	709	21
2017.	350	441	376	456	539	709	21
Entrevista	71	455	115	470	539	709	21
a	118	455	123	470	539	709	21
monseñor	126	455	170	470	539	709	21
Eugenio	173	455	209	470	539	709	21
Arellano,	212	455	253	470	539	709	21
Esmeraldas,	255	455	308	470	539	709	21
30	311	455	322	470	539	709	21
de	325	455	336	470	539	709	21
octubre	338	455	372	470	539	709	21
de	375	455	385	470	539	709	21
2017.	388	455	414	470	539	709	21
Entrevista	71	469	115	484	539	709	21
a	119	469	124	484	539	709	21
académico	128	469	174	484	539	709	21
aliado	178	469	204	484	539	709	21
a	208	469	213	484	539	709	21
la	217	469	224	484	539	709	21
lucha	228	469	252	484	539	709	21
de	256	469	266	484	539	709	21
Wimbí,	270	469	305	484	539	709	21
Esmeraldas,	308	469	361	484	539	709	21
31	365	469	376	484	539	709	21
de	380	469	390	484	539	709	21
octubre	394	469	428	484	539	709	21
de	432	469	442	484	539	709	21
2017.	85	483	111	498	539	709	21
Entrevista	71	497	115	512	539	709	21
a	118	497	123	512	539	709	21
aliado	126	497	152	512	539	709	21
de	155	497	165	512	539	709	21
la	168	497	176	512	539	709	21
Pastoral	179	497	213	512	539	709	21
Social	216	497	242	512	539	709	21
1,	245	497	254	512	539	709	21
Esmeraldas,	257	497	309	512	539	709	21
31	312	497	323	512	539	709	21
de	326	497	337	512	539	709	21
octubre	340	497	373	512	539	709	21
de	376	497	386	512	539	709	21
2017.	389	497	415	512	539	709	21
Entrevista	71	511	115	526	539	709	21
a	118	511	123	526	539	709	21
aliado	126	511	152	526	539	709	21
de	155	511	165	526	539	709	21
la	168	511	176	526	539	709	21
Pastoral	179	511	213	526	539	709	21
Social	216	511	242	526	539	709	21
2,	245	511	254	526	539	709	21
Esmeraldas,	257	511	309	526	539	709	21
30	312	511	323	526	539	709	21
de	326	511	337	526	539	709	21
octubre	340	511	373	526	539	709	21
de	376	511	386	526	539	709	21
2017.	389	511	415	526	539	709	21
Entrevista	71	525	115	540	539	709	21
a	118	525	123	540	539	709	21
miembro	126	525	166	540	539	709	21
de	169	525	180	540	539	709	21
la	182	525	190	540	539	709	21
comunidad	193	525	243	540	539	709	21
1,	246	525	255	540	539	709	21
Wimbí,	257	525	292	540	539	709	21
30	295	525	306	540	539	709	21
de	309	525	320	540	539	709	21
septiembre	322	525	371	540	539	709	21
de	374	525	384	540	539	709	21
2017.	387	525	413	540	539	709	21
Entrevista	71	539	115	554	539	709	21
a	118	539	123	554	539	709	21
miembro	126	539	166	554	539	709	21
de	169	539	180	554	539	709	21
la	182	539	190	554	539	709	21
comunidad	193	539	243	554	539	709	21
2,	246	539	255	554	539	709	21
Wimbí,	257	539	292	554	539	709	21
27	295	539	306	554	539	709	21
de	309	539	320	554	539	709	21
septiembre	322	539	371	554	539	709	21
de	374	539	384	554	539	709	21
2017.	387	539	413	554	539	709	21
Entrevista	71	553	115	568	539	709	21
a	118	553	123	568	539	709	21
miembro	126	553	166	568	539	709	21
de	169	553	180	568	539	709	21
la	182	553	190	568	539	709	21
comunidad	193	553	243	568	539	709	21
3,	246	553	255	568	539	709	21
Wimbí,	257	553	292	568	539	709	21
27	295	553	306	568	539	709	21
de	309	553	320	568	539	709	21
septiembre	322	553	371	568	539	709	21
de	374	553	384	568	539	709	21
2017.	387	553	413	568	539	709	21
Entrevista	71	567	115	582	539	709	21
a	118	567	123	582	539	709	21
investigador	126	567	179	582	539	709	21
de	182	567	193	582	539	709	21
la	195	567	203	582	539	709	21
PUCE-SE,	206	567	254	582	539	709	21
Esmeraldas,	257	567	310	582	539	709	21
31	312	567	324	582	539	709	21
de	327	567	337	582	539	709	21
octubre	340	567	374	582	539	709	21
de	377	567	387	582	539	709	21
2017.	390	567	416	582	539	709	21
Entrevista	71	581	114	596	539	709	21
a	117	581	121	596	539	709	21
sacerdote	124	581	164	596	539	709	21
aliado	166	581	192	596	539	709	21
a	195	581	200	596	539	709	21
la	202	581	210	596	539	709	21
lucha	212	581	236	596	539	709	21
de	238	581	249	596	539	709	21
Wimbí,	251	581	285	596	539	709	21
Esmeraldas,	288	581	339	596	539	709	21
31	341	581	353	596	539	709	21
de	355	581	366	596	539	709	21
octubre	368	581	401	596	539	709	21
de	404	581	414	596	539	709	21
2017.	417	581	442	596	539	709	21
ISSN:	71	662	86	671	539	709	21
1390-1249	88	662	121	671	539	709	21
•	123	662	127	671	539	709	21
e-ISSN:	129	662	150	671	539	709	21
1390-8065	151	662	184	671	539	709	21
Páginas	396	662	419	671	539	709	21
89-109	421	662	442	671	539	709	21
109	476	331	493	343	539	709	21
