Vecinos	77	49	99	57	539	709	1
en	101	49	108	57	539	709	1
alerta:	110	49	129	57	539	709	1
un	131	49	139	57	539	709	1
rol	141	49	148	57	539	709	1
difícil	150	49	166	57	539	709	1
de	168	49	175	57	539	709	1
institucionalizar.	177	49	225	57	539	709	1
Estudio	227	49	248	57	539	709	1
en	250	49	258	57	539	709	1
la	260	49	265	57	539	709	1
Ciudad	267	49	288	57	539	709	1
de	290	49	297	57	539	709	1
Buenos	299	49	321	57	539	709	1
Aires	323	49	338	57	539	709	1
Violeta	408	49	429	57	539	709	1
Dikenstein	431	49	462	57	539	709	1
Estudios	241	501	356	535	539	709	1
Globales	364	501	484	535	539	709	1
URVIO,	114	664	136	672	539	709	1
Revista	138	664	158	672	539	709	1
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	1
de	211	664	218	672	539	709	1
Estudios	220	664	245	672	539	709	1
de	247	664	254	672	539	709	1
Seguridad	256	664	286	672	539	709	1
No.	288	664	299	672	539	709	1
24	300	664	308	672	539	709	1
•	310	664	314	672	539	709	1
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	1
2019	366	664	382	672	539	709	1
•	384	664	387	672	539	709	1
pp.151-166	389	664	424	672	539	709	1
ISSN	210	673	223	681	539	709	1
1390-4299	225	673	259	681	539	709	1
(en	261	673	270	681	539	709	1
línea)	272	673	288	681	539	709	1
y	290	673	293	681	539	709	1
1390-3691	295	673	328	681	539	709	1
Considerations	133	132	243	150	539	709	2
about	247	132	292	150	539	709	2
Asymmetric	296	132	383	150	539	709	2
War	181	149	212	167	539	709	2
through	216	149	278	167	539	709	2
History	282	149	335	167	539	709	2
Reflexões	129	174	201	192	539	709	2
sobre	205	174	246	192	539	709	2
guerra	250	174	300	192	539	709	2
assimétrica	305	174	386	192	539	709	2
ao	183	191	201	209	539	709	2
longo	206	191	249	209	539	709	2
da	254	191	273	209	539	709	2
história	277	191	333	209	539	709	2
María	206	229	238	243	539	709	2
Gajate	242	229	278	243	539	709	2
Bajo	281	229	305	243	539	709	2
1	305	229	310	238	539	709	2
Fecha	309	257	328	266	539	709	2
de	330	257	339	266	539	709	2
envío:	341	257	362	266	539	709	2
18	364	257	373	266	539	709	2
de	375	257	383	266	539	709	2
agosto	386	257	409	266	539	709	2
de	411	257	419	266	539	709	2
2018	422	257	439	266	539	709	2
Fecha	298	271	318	280	539	709	2
de	320	271	328	280	539	709	2
aceptación:	330	271	370	280	539	709	2
5	372	271	376	280	539	709	2
de	378	271	387	280	539	709	2
enero	389	271	409	280	539	709	2
de	411	271	419	280	539	709	2
2019	422	271	439	280	539	709	2
Palabras	77	376	106	387	539	709	2
clave:	108	376	128	387	539	709	2
contrainsurgencia;	130	376	194	387	539	709	2
guerra	196	376	218	387	539	709	2
asimétrica;	220	376	257	387	539	709	2
guerras	259	376	284	387	539	709	2
de	286	376	294	387	539	709	2
cuarta	297	376	318	387	539	709	2
generación;	320	376	360	387	539	709	2
guerrilla;	362	376	393	387	539	709	2
terrorismo	395	376	432	387	539	709	2
Keywords:	77	481	114	491	539	709	2
asymmetric	116	480	156	492	539	709	2
warfare;	158	480	186	492	539	709	2
counterinsurgency;	188	480	254	492	539	709	2
fourth	257	480	279	492	539	709	2
wave	281	480	298	492	539	709	2
wars;	300	480	318	492	539	709	2
guerrilla;	320	480	351	492	539	709	2
terrorism	353	480	385	492	539	709	2
Palavras	77	596	105	606	539	709	2
chave:	107	596	129	606	539	709	2
contrainsurgência;	132	596	195	607	539	709	2
guerra	198	596	219	607	539	709	2
assimétrica;	222	596	262	607	539	709	2
guerras	264	596	289	607	539	709	2
da	291	596	299	607	539	709	2
quarta	301	596	323	607	539	709	2
geração;	326	596	354	607	539	709	2
guerrilha;	356	596	389	607	539	709	2
terrorismo	391	596	428	607	539	709	2
1	77	616	81	626	539	709	2
Universidad	83	616	120	626	539	709	2
de	122	616	129	626	539	709	2
Salamanca,	131	616	165	626	539	709	2
España,	167	616	191	626	539	709	2
mariagajate@usal.es,	193	616	256	626	539	709	2
orcid.org/0000-0003-2459-3712	266	616	368	626	539	709	2
204	264	649	275	657	539	709	2
URVIO,	124	664	147	672	539	709	2
Revista	149	664	172	672	539	709	2
Latinoamericana	174	664	229	672	539	709	2
de	231	664	239	672	539	709	2
Estudios	241	664	267	672	539	709	2
de	269	664	278	672	539	709	2
Seguridad	280	664	313	672	539	709	2
No.	315	664	326	672	539	709	2
24	328	664	336	672	539	709	2
•	338	664	341	672	539	709	2
junio-noviembre	343	664	397	672	539	709	2
2019	399	664	415	672	539	709	2
pp.204-220	131	673	166	681	539	709	2
-	168	673	171	681	539	709	2
©	173	673	178	681	539	709	2
RELASEDOR	180	673	216	681	539	709	2
y	218	673	221	681	539	709	2
FLACSO	223	673	247	681	539	709	2
Sede	249	673	263	681	539	709	2
Ecuador	265	673	289	681	539	709	2
ISSN	291	673	305	681	539	709	2
1390-4299	307	673	340	681	539	709	2
(en	342	673	351	681	539	709	2
línea)	353	673	369	681	539	709	2
y	371	673	374	681	539	709	2
1390-3691	376	673	410	681	539	709	2
URVIO,	475	304	483	326	539	709	2
Revista	475	282	483	302	539	709	2
Latinoamericana	475	231	483	280	539	709	2
de	475	221	483	229	539	709	2
Estudios	475	195	483	219	539	709	2
de	475	185	483	193	539	709	2
Seguridad,	475	152	483	184	539	709	2
No.	475	139	483	150	539	709	2
24,	475	127	483	137	539	709	2
junio-noviembre	475	77	483	126	539	709	2
2019	475	60	483	75	539	709	2
Reflexiones	87	79	191	102	539	709	2
sobre	196	79	246	102	539	709	2
la	250	79	267	102	539	709	2
guerra	272	79	333	102	539	709	2
asimétrica	338	79	429	102	539	709	2
a	162	103	173	126	539	709	2
través	178	103	232	126	539	709	2
de	237	103	260	126	539	709	2
la	265	103	281	126	539	709	2
historia	286	103	354	126	539	709	2
pp.204-220	486	302	494	337	539	709	2
•	486	296	494	300	539	709	2
RELASEDOR	486	259	494	294	539	709	2
y	486	254	494	257	539	709	2
FLACSO	486	228	494	252	539	709	2
Sede	486	211	494	226	539	709	2
Ecuador	486	185	494	209	539	709	2
•	486	180	494	183	539	709	2
ISSN	486	165	494	178	539	709	2
1390-4299	486	129	494	163	539	709	2
(en	486	118	494	127	539	709	2
línea)	486	100	494	116	539	709	2
y	486	95	494	98	539	709	2
1390-3691	486	60	494	93	539	709	2
dx.doi.org/10.17141/urvio.24.2019.3522	44	59	173	69	539	709	2
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	3
sobre	112	49	128	57	539	709	3
la	130	49	135	57	539	709	3
guerra	137	49	157	57	539	709	3
asimétrica	158	49	188	57	539	709	3
a	190	49	194	57	539	709	3
través	196	49	213	57	539	709	3
de	215	49	223	57	539	709	3
la	225	49	230	57	539	709	3
historia	232	49	366	57	539	709	3
María	408	49	425	57	539	709	3
Gajate	427	49	447	57	539	709	3
Bajo	449	49	462	57	539	709	3
Su	292	80	302	93	539	709	3
trascendencia	305	80	359	93	539	709	3
en	362	80	372	93	539	709	3
nuestros	374	80	408	93	539	709	3
días	411	80	426	93	539	709	3
se	429	80	437	93	539	709	3
expli-	439	80	462	93	539	709	3
ca,	278	94	289	107	539	709	3
en	292	94	302	107	539	709	3
gran	305	94	323	107	539	709	3
medida,	326	94	359	107	539	709	3
por	362	94	376	107	539	709	3
una	379	94	394	107	539	709	3
razón	397	94	420	107	539	709	3
que	423	94	438	107	539	709	3
no	441	94	451	107	539	709	3
se	455	94	462	107	539	709	3
le	278	107	285	120	539	709	3
escapa	287	107	313	120	539	709	3
a	316	107	320	120	539	709	3
nadie:	323	107	347	120	539	709	3
se	350	107	358	120	539	709	3
ha	360	107	370	120	539	709	3
roto	373	107	390	120	539	709	3
con	392	107	407	120	539	709	3
el	410	107	417	120	539	709	3
viejo	419	107	439	120	539	709	3
para-	441	107	462	120	539	709	3
digma	278	120	303	134	539	709	3
de	306	120	316	134	539	709	3
que	319	120	334	134	539	709	3
Occidente	337	120	379	134	539	709	3
marca	382	120	407	134	539	709	3
las	410	120	420	134	539	709	3
pautas	423	120	449	134	539	709	3
en	452	120	462	134	539	709	3
el	278	134	285	147	539	709	3
arte	287	134	302	147	539	709	3
de	305	134	314	147	539	709	3
la	317	134	324	147	539	709	3
guerra.	327	134	355	147	539	709	3
Introducción	77	80	141	93	539	709	3
La	77	108	86	121	539	709	3
guerra	90	108	115	121	539	709	3
existe	118	108	140	121	539	709	3
desde	143	108	165	121	539	709	3
los	168	108	179	121	539	709	3
inicios	183	108	208	121	539	709	3
de	212	108	221	121	539	709	3
la	224	108	231	121	539	709	3
huma-	235	108	261	121	539	709	3
nidad,	77	121	102	134	539	709	3
aunque	105	121	134	134	539	709	3
no	137	121	148	134	539	709	3
siempre	151	121	182	134	539	709	3
resulte	185	121	211	134	539	709	3
sencillo	214	121	243	134	539	709	3
ras-	247	121	261	134	539	709	3
trear	77	134	95	148	539	709	3
sus	97	134	109	148	539	709	3
huellas.	111	134	140	148	539	709	3
En	142	134	154	148	539	709	3
las	156	134	166	148	539	709	3
culturas	168	134	199	148	539	709	3
mesopotámica,	201	134	261	148	539	709	3
china	77	148	98	161	539	709	3
y	101	148	105	161	539	709	3
egipcia	108	148	135	161	539	709	3
resultan	137	148	168	161	539	709	3
habituales	171	148	210	161	539	709	3
las	213	148	223	161	539	709	3
alusiones	225	148	261	161	539	709	3
–escritas	77	161	110	174	539	709	3
y	113	161	118	174	539	709	3
pictóricas–	121	161	164	174	539	709	3
al	167	161	174	174	539	709	3
fenómeno	178	161	218	174	539	709	3
bélico,	221	161	247	174	539	709	3
así	251	161	261	174	539	709	3
que	77	175	91	188	539	709	3
no	94	175	105	188	539	709	3
sorprende	108	175	147	188	539	709	3
que	151	175	165	188	539	709	3
su	168	175	177	188	539	709	3
estudio	180	175	209	188	539	709	3
haya	212	175	231	188	539	709	3
consti-	234	175	261	188	539	709	3
tuido	77	188	98	201	539	709	3
un	100	188	111	201	539	709	3
objeto	114	188	139	201	539	709	3
de	141	188	151	201	539	709	3
gran	153	188	171	201	539	709	3
atención	174	188	207	201	539	709	3
para	210	188	227	201	539	709	3
muchos	230	188	261	201	539	709	3
curiosos,	77	201	111	215	539	709	3
militares	113	201	147	215	539	709	3
y/o	150	201	163	215	539	709	3
académicos.	165	201	212	215	539	709	3
De	91	215	103	228	539	709	3
un	105	215	116	228	539	709	3
tiempo	119	215	148	228	539	709	3
a	150	215	154	228	539	709	3
esta	157	215	172	228	539	709	3
parte,	174	215	198	228	539	709	3
la	200	215	207	228	539	709	3
Historia	209	215	243	228	539	709	3
Mi-	245	215	261	228	539	709	3
litar	77	228	93	241	539	709	3
goza,	97	228	118	241	539	709	3
incluso,	122	228	154	241	539	709	3
de	157	228	167	241	539	709	3
bastante	171	228	205	241	539	709	3
popularidad.	209	228	261	241	539	709	3
Muestra	77	242	110	255	539	709	3
de	114	242	123	255	539	709	3
ello	127	242	141	255	539	709	3
es	145	242	152	255	539	709	3
la	156	242	163	255	539	709	3
proliferación	167	242	219	255	539	709	3
de	222	242	232	255	539	709	3
cursos	236	242	261	255	539	709	3
universitarios	77	255	131	268	539	709	3
de	135	255	145	268	539	709	3
especialización	148	255	208	268	539	709	3
y	212	255	217	268	539	709	3
de	220	255	230	268	539	709	3
máster	234	255	261	268	539	709	3
en	77	268	86	282	539	709	3
la	89	268	96	282	539	709	3
materia.	99	268	133	282	539	709	3
Abundan	136	268	174	282	539	709	3
también	177	268	211	282	539	709	3
las	214	268	224	282	539	709	3
publica-	227	268	261	282	539	709	3
ciones	77	282	102	295	539	709	3
dedicadas	104	282	144	295	539	709	3
al	146	282	153	295	539	709	3
examen	155	282	186	295	539	709	3
de	189	282	198	295	539	709	3
la	200	282	207	295	539	709	3
guerra,	210	282	238	295	539	709	3
algu-	240	282	261	295	539	709	3
nas	77	295	90	308	539	709	3
con	93	295	108	308	539	709	3
reconocido	111	295	156	308	539	709	3
prestigio	159	295	194	308	539	709	3
internacional,	197	295	253	308	539	709	3
y	256	295	261	308	539	709	3
las	77	309	87	322	539	709	3
asociaciones	91	309	141	322	539	709	3
que	145	309	160	322	539	709	3
promueven	164	309	210	322	539	709	3
su	215	309	223	322	539	709	3
divulga-	228	309	261	322	539	709	3
ción	77	322	94	335	539	709	3
(Kühne	97	322	128	335	539	709	3
y	131	322	136	335	539	709	3
Ziemann	139	322	176	335	539	709	3
2007;	180	322	203	335	539	709	3
Viñas	206	322	230	335	539	709	3
y	233	322	237	335	539	709	3
Puell	240	322	261	335	539	709	3
de	77	335	86	349	539	709	3
la	91	335	98	349	539	709	3
Villa	103	335	122	349	539	709	3
2014).	128	335	155	349	539	709	3
Particularmente	160	335	225	349	539	709	3
viscosa,	230	335	261	349	539	709	3
por	77	349	91	362	539	709	3
su	94	349	103	362	539	709	3
carácter	107	349	138	362	539	709	3
clandestino,	142	349	191	362	539	709	3
es	195	349	203	362	539	709	3
la	207	349	213	362	539	709	3
modalidad	217	349	261	362	539	709	3
de	77	362	86	375	539	709	3
enfrentamiento	90	362	153	375	539	709	3
a	158	362	162	375	539	709	3
la	166	362	173	375	539	709	3
que	177	362	192	375	539	709	3
nos	197	362	211	375	539	709	3
referiremos	215	362	261	375	539	709	3
aquí:	77	375	97	389	539	709	3
la	100	375	107	389	539	709	3
lucha	110	375	132	389	539	709	3
asimétrica,	135	375	178	389	539	709	3
muy	181	375	200	389	539	709	3
ligada	203	375	227	389	539	709	3
tanto	229	375	251	389	539	709	3
al	254	375	261	389	539	709	3
debate	77	389	103	402	539	709	3
sobre	108	389	130	402	539	709	3
las	135	389	145	402	539	709	3
recientes	150	389	186	402	539	709	3
transformaciones	191	389	261	402	539	709	3
de	77	402	86	416	539	709	3
la	90	402	96	416	539	709	3
guerra	100	402	126	416	539	709	3
como	129	402	152	416	539	709	3
al	156	402	162	416	539	709	3
“nuevo”	166	402	198	416	539	709	3
estilo	202	402	223	416	539	709	3
de	227	402	236	416	539	709	3
com-	240	402	261	416	539	709	3
bate	77	416	94	429	539	709	3
ruso	97	416	115	429	539	709	3
(recuérdese,	118	416	166	429	539	709	3
por	170	416	184	429	539	709	3
ejemplo,	187	416	223	429	539	709	3
el	226	416	233	429	539	709	3
episo-	237	416	261	429	539	709	3
dio	77	429	90	442	539	709	3
protagonizado	93	429	152	442	539	709	3
en	155	429	165	442	539	709	3
Crimea,	168	429	201	442	539	709	3
en	205	429	215	442	539	709	3
2014)	218	429	242	442	539	709	3
y	246	429	250	442	539	709	3
al	254	429	261	442	539	709	3
empleado	77	442	116	456	539	709	3
por	119	442	133	456	539	709	3
el	137	442	143	456	539	709	3
Estado	147	442	174	456	539	709	3
Islámico.	178	442	214	456	539	709	3
Cuando	218	442	251	456	539	709	3
el	254	442	261	456	539	709	3
enemigo	77	456	111	469	539	709	3
es	116	456	123	469	539	709	3
esquivo,	128	456	161	469	539	709	3
tanto	165	456	187	469	539	709	3
que	191	456	206	469	539	709	3
apenas	211	456	238	469	539	709	3
se	242	456	250	469	539	709	3
le	254	456	261	469	539	709	3
ve,	77	469	88	483	539	709	3
¿no	91	469	106	483	539	709	3
es	109	469	117	483	539	709	3
acaso	120	469	142	483	539	709	3
comprensible	145	469	200	483	539	709	3
preguntarse	204	469	251	483	539	709	3
si	255	469	261	483	539	709	3
nos	77	483	91	496	539	709	3
hallamos,	94	483	133	496	539	709	3
de	137	483	147	496	539	709	3
verdad,	150	483	180	496	539	709	3
ante	184	483	201	496	539	709	3
una	205	483	220	496	539	709	3
situación	224	483	261	496	539	709	3
de	77	496	86	509	539	709	3
conflicto?	89	496	128	509	539	709	3
Se	131	496	141	509	539	709	3
discute	143	496	172	509	539	709	3
mucho	175	496	204	509	539	709	3
la	207	496	213	509	539	709	3
utilidad	216	496	248	509	539	709	3
de	251	496	261	509	539	709	3
esta	77	509	92	523	539	709	3
expresión	96	509	134	523	539	709	3
en	138	509	148	523	539	709	3
boga,	152	509	174	523	539	709	3
tal	178	509	188	523	539	709	3
como	192	509	214	523	539	709	3
ya	218	509	227	523	539	709	3
ocurrió	231	509	261	523	539	709	3
con	77	523	91	536	539	709	3
la	95	523	102	536	539	709	3
“guerra	106	523	135	536	539	709	3
total”	139	523	162	536	539	709	3
(Imlay	166	523	192	536	539	709	3
2010;	196	523	220	536	539	709	3
Mulligan	224	523	261	536	539	709	3
2008).	77	536	104	550	539	709	3
De	107	536	120	550	539	709	3
plena	123	536	145	550	539	709	3
actualidad,	149	536	194	550	539	709	3
el	197	536	204	550	539	709	3
estudio	208	536	237	550	539	709	3
de	241	536	250	550	539	709	3
la	254	536	261	550	539	709	3
guerra	77	550	102	563	539	709	3
asimétrica	107	550	148	563	539	709	3
encuadra	153	550	190	563	539	709	3
de	195	550	204	563	539	709	3
manera	209	550	239	563	539	709	3
per-	244	550	261	563	539	709	3
fecta	77	563	96	576	539	709	3
entre	99	563	119	576	539	709	3
los	123	563	134	576	539	709	3
intereses	137	563	172	576	539	709	3
de	175	563	184	576	539	709	3
la	188	563	195	576	539	709	3
Nueva	198	563	224	576	539	709	3
Historia	227	563	261	576	539	709	3
Militar,	77	576	107	590	539	709	3
siempre	111	576	143	590	539	709	3
atenta	146	576	171	590	539	709	3
a	175	576	179	590	539	709	3
las	182	576	193	590	539	709	3
cuestiones	196	576	238	590	539	709	3
epis-	242	576	261	590	539	709	3
temológicas,	77	590	127	603	539	709	3
de	130	590	139	603	539	709	3
método	142	590	173	603	539	709	3
y	176	590	180	603	539	709	3
enriquecida	183	590	231	603	539	709	3
con	233	590	248	603	539	709	3
las	250	590	261	603	539	709	3
aportaciones	77	603	128	617	539	709	3
de	131	603	141	617	539	709	3
la	144	603	151	617	539	709	3
Ciencia	154	603	185	617	539	709	3
Política,	189	603	222	617	539	709	3
la	225	603	232	617	539	709	3
Socio-	235	603	261	617	539	709	3
logía	77	617	96	630	539	709	3
y	99	617	103	630	539	709	3
los	106	617	117	630	539	709	3
estudios	120	617	153	630	539	709	3
estratégicos.	156	617	205	630	539	709	3
La	292	160	301	172	539	709	3
guerra	305	160	328	172	539	709	3
en	331	160	340	172	539	709	3
el	343	160	349	172	539	709	3
siglo	353	160	370	172	539	709	3
XXI	373	160	388	172	539	709	3
es	392	160	399	172	539	709	3
testigo	402	160	426	172	539	709	3
de	430	160	438	172	539	709	3
la	442	160	448	172	539	709	3
multiplicación	292	171	345	183	539	709	3
de	351	171	359	183	539	709	3
fenómenos	365	171	405	183	539	709	3
de	411	171	419	183	539	709	3
guerra	425	171	448	183	539	709	3
asimétrica	292	182	329	194	539	709	3
entre	334	182	353	194	539	709	3
combatientes	358	182	407	194	539	709	3
de	412	182	421	194	539	709	3
poder	427	182	448	194	539	709	3
militar	292	194	317	206	539	709	3
desigual.	321	194	353	206	539	709	3
Esto	358	194	374	206	539	709	3
se	379	194	385	206	539	709	3
ejemplifica	390	194	430	206	539	709	3
con	434	194	448	206	539	709	3
la	292	205	298	217	539	709	3
guerra	301	205	324	217	539	709	3
mujahideen	328	205	371	217	539	709	3
contra	374	205	397	217	539	709	3
la	401	205	407	217	539	709	3
ocupación	410	205	448	217	539	709	3
soviética	292	217	323	229	539	709	3
de	327	217	335	229	539	709	3
Afganistán,	339	217	381	229	539	709	3
la	384	217	391	229	539	709	3
guerra	394	217	418	229	539	709	3
que	421	217	435	229	539	709	3
las	439	217	448	229	539	709	3
FARC	292	228	315	240	539	709	3
están	317	228	336	240	539	709	3
librando	338	228	369	240	539	709	3
contra	371	228	394	240	539	709	3
el	396	228	402	240	539	709	3
gobierno	404	228	437	240	539	709	3
en	439	228	448	240	539	709	3
Colombia	292	239	329	251	539	709	3
y	331	239	335	251	539	709	3
la	337	239	343	251	539	709	3
insurgencia	345	239	386	251	539	709	3
de	388	239	397	251	539	709	3
Hezbolá	399	239	429	251	539	709	3
con-	431	239	448	251	539	709	3
tra	292	251	302	263	539	709	3
Israel	304	251	323	263	539	709	3
(Irani	326	251	346	263	539	709	3
2007.	349	251	370	263	539	709	3
Traducción	372	251	413	263	539	709	3
propia).	416	251	445	263	539	709	3
2	445	251	448	258	539	709	3
Incluso	278	277	307	290	539	709	3
hay	311	277	325	290	539	709	3
quien	329	277	352	290	539	709	3
sostiene,	356	277	390	290	539	709	3
con	394	277	409	290	539	709	3
exageración,	412	277	462	290	539	709	3
que	278	290	293	303	539	709	3
el	296	290	303	303	539	709	3
11	306	290	317	303	539	709	3
de	320	290	330	303	539	709	3
septiembre	333	290	378	303	539	709	3
de	381	290	391	303	539	709	3
2001	394	290	415	303	539	709	3
surgió	419	290	443	303	539	709	3
una	447	290	462	303	539	709	3
nueva	278	303	302	317	539	709	3
manera	304	303	334	317	539	709	3
de	337	303	346	317	539	709	3
concebir	349	303	383	317	539	709	3
lo	386	303	394	317	539	709	3
bélico,	396	303	423	317	539	709	3
en	426	303	435	317	539	709	3
la	438	303	445	317	539	709	3
que	447	303	462	317	539	709	3
el	278	317	285	330	539	709	3
contendiente	290	317	343	330	539	709	3
débil	348	317	368	330	539	709	3
recurre	374	317	402	330	539	709	3
al	407	317	414	330	539	709	3
terrorismo	420	317	462	330	539	709	3
como	278	330	300	344	539	709	3
una	305	330	320	344	539	709	3
táctica	325	330	351	344	539	709	3
más	355	330	371	344	539	709	3
de	376	330	385	344	539	709	3
combate,	390	330	427	344	539	709	3
que	432	330	447	344	539	709	3
re-	451	330	462	344	539	709	3
basa	278	344	295	357	539	709	3
lo	298	344	306	357	539	709	3
militar.	309	344	338	357	539	709	3
Se	342	344	351	357	539	709	3
trataría,	354	344	386	357	539	709	3
ante	389	344	406	357	539	709	3
todo,	409	344	431	357	539	709	3
de	434	344	444	357	539	709	3
una	447	344	462	357	539	709	3
cuestión	278	357	311	370	539	709	3
de	315	357	324	370	539	709	3
maniobra,	327	357	368	370	539	709	3
ya	372	357	380	370	539	709	3
que,	383	357	401	370	539	709	3
a	404	357	408	370	539	709	3
pesar	411	357	432	370	539	709	3
de	435	357	444	370	539	709	3
que	447	357	462	370	539	709	3
la	278	370	285	384	539	709	3
potencia	288	370	323	384	539	709	3
terrorista	326	370	362	384	539	709	3
de	366	370	375	384	539	709	3
fuego	379	370	401	384	539	709	3
es	405	370	412	384	539	709	3
limitada,	416	370	452	384	539	709	3
el	455	370	462	384	539	709	3
dónde	278	384	303	397	539	709	3
y	306	384	311	397	539	709	3
el	314	384	320	397	539	709	3
cómo	323	384	346	397	539	709	3
aplicarla	349	384	382	397	539	709	3
les	385	384	395	397	539	709	3
puede	398	384	423	397	539	709	3
otorgar	426	384	455	397	539	709	3
a	458	384	462	397	539	709	3
sus	278	397	290	411	539	709	3
practicantes	293	397	340	411	539	709	3
una	343	397	358	411	539	709	3
gran	361	397	379	411	539	709	3
ventaja	381	397	410	411	539	709	3
táctica.	413	397	441	411	539	709	3
En	292	411	304	424	539	709	3
la	309	411	315	424	539	709	3
opinión	320	411	352	424	539	709	3
de	357	411	367	424	539	709	3
Verstrynge	372	411	415	424	539	709	3
y	420	411	424	424	539	709	3
Sánchez	430	411	462	424	539	709	3
Medero,	278	424	312	437	539	709	3
después	315	424	346	437	539	709	3
de	350	424	359	437	539	709	3
la	363	424	369	437	539	709	3
voladura	373	424	408	437	539	709	3
de	411	424	420	437	539	709	3
las	424	424	434	437	539	709	3
Torres	437	424	462	437	539	709	3
Gemelas	278	437	312	451	539	709	3
se	316	437	323	451	539	709	3
ha	327	437	337	451	539	709	3
generalizado	340	437	390	451	539	709	3
la	394	437	401	451	539	709	3
idea	404	437	420	451	539	709	3
de	424	437	433	451	539	709	3
que	437	437	452	451	539	709	3
la	455	437	462	451	539	709	3
civilización	278	451	323	464	539	709	3
occidental	326	451	367	464	539	709	3
está	369	451	384	464	539	709	3
amenazada.	387	451	434	464	539	709	3
Estados	292	464	323	478	539	709	3
Unidos	327	464	357	478	539	709	3
se	361	464	368	478	539	709	3
mantiene	373	464	410	478	539	709	3
a	415	464	419	478	539	709	3
duras	423	464	445	478	539	709	3
pe-	449	464	462	478	539	709	3
nas	278	478	291	491	539	709	3
como	295	478	318	491	539	709	3
gendarme	322	478	362	491	539	709	3
mundial,	367	478	403	491	539	709	3
mientras	408	478	443	491	539	709	3
que	447	478	462	491	539	709	3
se	278	491	285	504	539	709	3
multiplican	289	491	335	504	539	709	3
los	339	491	350	504	539	709	3
“microconflictos”	353	491	423	504	539	709	3
teatrales.	427	491	462	504	539	709	3
Desde	278	504	303	518	539	709	3
esta	306	504	321	518	539	709	3
óptica,	325	504	352	518	539	709	3
la	355	504	362	518	539	709	3
guerra	366	504	391	518	539	709	3
asimétrica	394	504	435	518	539	709	3
repre-	438	504	462	518	539	709	3
sentaría	278	518	309	531	539	709	3
un	313	518	324	531	539	709	3
paso	328	518	346	531	539	709	3
más	351	518	367	531	539	709	3
en	371	518	381	531	539	709	3
la	385	518	392	531	539	709	3
marcha	396	518	426	531	539	709	3
hacia	430	518	451	531	539	709	3
la	455	518	462	531	539	709	3
otra	278	531	294	544	539	709	3
total:	298	531	319	544	539	709	3
conflictos	323	531	362	544	539	709	3
como	366	531	389	544	539	709	3
el	393	531	400	544	539	709	3
segundo	404	531	437	544	539	709	3
desa-	442	531	462	544	539	709	3
2	278	562	282	572	539	709	3
Se	284	562	291	572	539	709	3
ofrece	293	562	312	572	539	709	3
a	314	562	317	572	539	709	3
continuación	319	562	360	572	539	709	3
la	362	562	367	572	539	709	3
cita	370	562	381	572	539	709	3
original	383	562	407	572	539	709	3
de	409	562	416	572	539	709	3
Irani:	418	562	435	572	539	709	3
“War	437	562	454	572	539	709	3
in	456	562	462	572	539	709	3
the	278	571	288	581	539	709	3
21st	290	571	303	581	539	709	3
century	306	571	329	581	539	709	3
is	331	571	336	581	539	709	3
witnessing	339	571	371	581	539	709	3
more	373	571	389	581	539	709	3
and	392	571	403	581	539	709	3
more	406	571	422	581	539	709	3
de	424	571	431	581	539	709	3
phenom-	434	571	462	581	539	709	3
enon	278	581	293	591	539	709	3
of	295	581	301	591	539	709	3
asymmetric	303	581	339	591	539	709	3
warfare	340	581	363	591	539	709	3
between	365	581	390	591	539	709	3
combatants	392	581	427	591	539	709	3
of	429	581	435	591	539	709	3
unequal	437	581	462	591	539	709	3
military	278	590	302	600	539	709	3
power.	305	590	325	600	539	709	3
This	328	590	341	600	539	709	3
is	344	590	348	600	539	709	3
exemplified	351	590	387	600	539	709	3
by	389	590	397	600	539	709	3
the	399	590	409	600	539	709	3
mujahideen	412	590	448	600	539	709	3
war	451	590	462	600	539	709	3
against	278	600	299	610	539	709	3
the	301	600	311	610	539	709	3
Soviet	313	600	331	610	539	709	3
occupation	333	600	367	610	539	709	3
of	369	600	375	610	539	709	3
Afghanistan,	377	600	416	610	539	709	3
the	418	600	428	610	539	709	3
war	430	600	441	610	539	709	3
FARC	443	600	462	610	539	709	3
is	278	610	282	620	539	709	3
waging	284	610	306	620	539	709	3
against	308	610	329	620	539	709	3
the	331	610	341	620	539	709	3
government	342	610	379	620	539	709	3
in	381	610	387	620	539	709	3
Colombia,	389	610	422	620	539	709	3
and	424	610	435	620	539	709	3
Hezbol-	437	610	462	620	539	709	3
lah's	278	619	290	629	539	709	3
insurgency	292	619	326	629	539	709	3
against	328	619	349	629	539	709	3
Israel”.	351	619	372	629	539	709	3
205	263	649	275	657	539	709	3
URVIO,	114	664	136	672	539	709	3
Revista	138	664	158	672	539	709	3
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	3
de	211	664	218	672	539	709	3
Estudios	220	664	245	672	539	709	3
de	247	664	254	672	539	709	3
Seguridad	256	664	286	672	539	709	3
No.	288	664	299	672	539	709	3
24	300	664	308	672	539	709	3
•	310	664	314	672	539	709	3
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	3
2019	366	664	382	672	539	709	3
•	384	664	387	672	539	709	3
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	3
ISSN	210	673	223	681	539	709	3
1390-4299	225	673	259	681	539	709	3
(en	261	673	270	681	539	709	3
línea)	272	673	288	681	539	709	3
y	290	673	293	681	539	709	3
1390-3691	295	673	328	681	539	709	3
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	4
sobre	112	49	128	57	539	709	4
la	130	49	135	57	539	709	4
guerra	137	49	157	57	539	709	4
asimétrica	158	49	188	57	539	709	4
a	190	49	194	57	539	709	4
través	196	49	213	57	539	709	4
de	215	49	223	57	539	709	4
la	225	49	230	57	539	709	4
historia	232	49	366	57	539	709	4
tado	77	80	94	94	539	709	4
en	98	80	107	94	539	709	4
el	111	80	118	94	539	709	4
Golfo	121	80	145	94	539	709	4
han	148	80	163	94	539	709	4
servido	167	80	195	94	539	709	4
para	199	80	216	94	539	709	4
entronizar	219	80	261	94	539	709	4
la	77	94	83	107	539	709	4
guerra	87	94	113	107	539	709	4
preventiva,	116	94	161	107	539	709	4
desestabilizar	165	94	217	107	539	709	4
a	221	94	225	107	539	709	4
Oriente	229	94	261	107	539	709	4
Medio	77	107	103	120	539	709	4
y	105	107	110	120	539	709	4
contribuir	112	107	153	120	539	709	4
a	156	107	160	120	539	709	4
la	162	107	169	120	539	709	4
“fascistización”	171	107	231	120	539	709	4
de	233	107	243	120	539	709	4
Oc-	245	107	261	120	539	709	4
cidente	77	120	106	134	539	709	4
(Verstrynge	109	120	156	134	539	709	4
y	159	120	163	134	539	709	4
Sánchez	167	120	199	134	539	709	4
Medero	202	120	234	134	539	709	4
2005,	237	120	261	134	539	709	4
194).	77	134	98	147	539	709	4
Viñas	102	134	125	147	539	709	4
(2016,	129	134	156	147	539	709	4
35-54),	160	134	190	147	539	709	4
en	194	134	204	147	539	709	4
cambio,	208	134	241	147	539	709	4
pre-	245	134	261	147	539	709	4
viene	77	147	98	161	539	709	4
sobre	102	147	123	161	539	709	4
el	127	147	134	161	539	709	4
riesgo	138	147	162	161	539	709	4
de	166	147	175	161	539	709	4
confundir	179	147	220	161	539	709	4
la	224	147	231	161	539	709	4
acción	235	147	261	161	539	709	4
antiterrorista	77	161	129	174	539	709	4
en	132	161	141	174	539	709	4
Occidente	145	161	186	174	539	709	4
con	190	161	204	174	539	709	4
la	208	161	214	174	539	709	4
lucha	218	161	239	174	539	709	4
con-	243	161	261	174	539	709	4
trainsurgente	77	174	130	187	539	709	4
en	132	174	142	187	539	709	4
Siria	145	174	163	187	539	709	4
o	165	174	170	187	539	709	4
Irak.	173	174	192	187	539	709	4
Como	91	187	116	201	539	709	4
premisa	121	187	153	201	539	709	4
o	157	187	163	201	539	709	4
punto	167	187	192	201	539	709	4
de	197	187	206	201	539	709	4
arranque,	211	187	249	201	539	709	4
la	254	187	261	201	539	709	4
expresión	77	201	115	214	539	709	4
“guerra	118	201	147	214	539	709	4
asimétrica”	150	201	194	214	539	709	4
refiere	197	201	221	214	539	709	4
a	224	201	229	214	539	709	4
una	231	201	247	214	539	709	4
di-	249	201	261	214	539	709	4
ferencia	77	214	108	228	539	709	4
de	111	214	120	228	539	709	4
poderío	123	214	154	228	539	709	4
y	157	214	162	228	539	709	4
no	165	214	175	228	539	709	4
tanto	178	214	199	228	539	709	4
a	202	214	206	228	539	709	4
una	209	214	224	228	539	709	4
cuestión	227	214	261	228	539	709	4
de	77	228	86	241	539	709	4
reglas.	88	228	113	241	539	709	4
Ahora	116	228	141	241	539	709	4
bien,	143	228	163	241	539	709	4
de	166	228	175	241	539	709	4
manera	178	228	207	241	539	709	4
inevitable,	210	228	252	241	539	709	4
la	254	228	261	241	539	709	4
búsqueda	77	241	115	254	539	709	4
de	119	241	128	254	539	709	4
la	132	241	139	254	539	709	4
victoria	143	241	173	254	539	709	4
implicará	177	241	215	254	539	709	4
la	218	241	225	254	539	709	4
práctica	229	241	261	254	539	709	4
de	77	254	86	268	539	709	4
una	90	254	105	268	539	709	4
lucha	109	254	131	268	539	709	4
no	135	254	146	268	539	709	4
convencional	150	254	203	268	539	709	4
o	207	254	212	268	539	709	4
alternativa,	216	254	261	268	539	709	4
con	77	268	91	281	539	709	4
el	94	268	101	281	539	709	4
fin	104	268	115	281	539	709	4
de	118	268	128	281	539	709	4
explotar	131	268	164	281	539	709	4
las	167	268	177	281	539	709	4
vulnerabilidades,	180	268	248	281	539	709	4
de	251	268	261	281	539	709	4
toda	77	281	94	295	539	709	4
índole,	97	281	125	295	539	709	4
del	128	281	140	295	539	709	4
adversario.	142	281	186	295	539	709	4
María	408	49	425	57	539	709	4
Gajate	427	49	447	57	539	709	4
Bajo	449	49	462	57	539	709	4
finido.	292	80	316	92	539	709	4
La	318	80	327	92	539	709	4
distinción	329	80	366	92	539	709	4
entre	368	80	386	92	539	709	4
guerra	388	80	411	92	539	709	4
y	414	80	418	92	539	709	4
paz	420	80	432	92	539	709	4
será	434	80	448	92	539	709	4
borrosa	292	92	319	104	539	709	4
(Lind	321	92	342	104	539	709	4
1989,	344	92	366	104	539	709	4
23).	368	92	383	104	539	709	4
3	383	92	386	99	539	709	4
Reconociendo	278	118	336	131	539	709	4
que	339	118	353	131	539	709	4
no	357	118	367	131	539	709	4
son	370	118	384	131	539	709	4
excluyentes,	388	118	436	131	539	709	4
en	439	118	449	131	539	709	4
las	452	118	462	131	539	709	4
guerras	278	131	307	144	539	709	4
de	311	131	320	144	539	709	4
primera	324	131	356	144	539	709	4
generación	360	131	403	144	539	709	4
(1648-1914),	407	131	462	144	539	709	4
posteriores	278	144	321	158	539	709	4
a	323	144	328	158	539	709	4
la	330	144	336	158	539	709	4
Paz	339	144	352	158	539	709	4
de	354	144	364	158	539	709	4
Westfalia,	366	144	405	158	539	709	4
el	407	144	414	158	539	709	4
protagonis-	416	144	462	158	539	709	4
mo	278	158	291	171	539	709	4
durante	295	158	326	171	539	709	4
el	329	158	336	171	539	709	4
enfrentamiento	339	158	402	171	539	709	4
recaía	405	158	428	171	539	709	4
en	431	158	441	171	539	709	4
ejér-	444	158	462	171	539	709	4
citos	278	171	296	185	539	709	4
regulares,	300	171	338	185	539	709	4
no	342	171	352	185	539	709	4
de	356	171	365	185	539	709	4
mercenarios.	369	171	420	185	539	709	4
Imperaba	424	171	462	185	539	709	4
el	278	185	285	198	539	709	4
orden	288	185	311	198	539	709	4
en	315	185	324	198	539	709	4
su	328	185	336	198	539	709	4
actuación;	340	185	381	198	539	709	4
sin	384	185	396	198	539	709	4
embargo,	399	185	437	198	539	709	4
ya	440	185	449	198	539	709	4
en	452	185	462	198	539	709	4
los	278	198	289	211	539	709	4
combates	293	198	331	211	539	709	4
de	335	198	345	211	539	709	4
segunda	349	198	382	211	539	709	4
generación	386	198	430	211	539	709	4
(1914-	434	198	462	211	539	709	4
1940),	278	211	305	225	539	709	4
el	309	211	315	225	539	709	4
campo	319	211	347	225	539	709	4
de	351	211	360	225	539	709	4
batalla	364	211	390	225	539	709	4
devino	394	211	422	225	539	709	4
algo	426	211	442	225	539	709	4
más	446	211	462	225	539	709	4
caótico;	278	225	309	238	539	709	4
la	312	225	318	238	539	709	4
relevancia	321	225	361	238	539	709	4
de	363	225	373	238	539	709	4
la	375	225	382	238	539	709	4
infantería	384	225	423	238	539	709	4
fue	426	225	438	238	539	709	4
susti-	441	225	462	238	539	709	4
tuida	278	238	299	252	539	709	4
por	302	238	316	252	539	709	4
el	319	238	326	252	539	709	4
fuego	329	238	351	252	539	709	4
masivo	354	238	383	252	539	709	4
de	386	238	395	252	539	709	4
la	398	238	405	252	539	709	4
artillería.	408	238	445	252	539	709	4
Los	448	238	462	252	539	709	4
conflictos	278	252	317	265	539	709	4
de	320	252	329	265	539	709	4
tercera	333	252	360	265	539	709	4
generación	363	252	407	265	539	709	4
(1935/1940-	410	252	462	265	539	709	4
hoy),	278	265	299	278	539	709	4
en	303	265	313	278	539	709	4
cambio,	317	265	350	278	539	709	4
se	354	265	362	278	539	709	4
fundamentan	366	265	420	278	539	709	4
en	425	265	434	278	539	709	4
la	439	265	446	278	539	709	4
ve-	450	265	462	278	539	709	4
locidad	278	278	307	292	539	709	4
–el	312	278	324	292	539	709	4
Blitzkrieg,	329	278	370	292	539	709	4
la	375	278	382	292	539	709	4
importancia	387	278	436	292	539	709	4
de	441	278	450	292	539	709	4
la	455	278	462	292	539	709	4
aviación–	278	292	316	305	539	709	4
y	319	292	324	305	539	709	4
en	326	292	336	305	539	709	4
el	339	292	345	305	539	709	4
colapso	348	292	378	305	539	709	4
de	381	292	390	305	539	709	4
la	393	292	400	305	539	709	4
retaguardia.	403	292	450	305	539	709	4
Se	453	292	462	305	539	709	4
rompe	278	305	304	319	539	709	4
con	308	305	323	319	539	709	4
la	327	305	334	319	539	709	4
cultura	338	305	367	319	539	709	4
militar	371	305	398	319	539	709	4
tradicional	402	305	446	319	539	709	4
del	450	305	462	319	539	709	4
orden	278	319	301	332	539	709	4
en	303	319	313	332	539	709	4
el	315	319	322	332	539	709	4
frente.	324	319	350	332	539	709	4
Por	353	319	366	332	539	709	4
último,	369	319	399	332	539	709	4
en	401	319	410	332	539	709	4
las	413	319	423	332	539	709	4
luchas	425	319	450	332	539	709	4
de	453	319	462	332	539	709	4
cuarta	278	332	303	345	539	709	4
generación,	307	332	353	345	539	709	4
la	357	332	364	345	539	709	4
mutación	368	332	407	345	539	709	4
más	411	332	426	345	539	709	4
trascen-	430	332	462	345	539	709	4
dental	278	345	303	359	539	709	4
sería	306	345	324	359	539	709	4
que	327	345	342	359	539	709	4
el	345	345	352	359	539	709	4
Estado	355	345	383	359	539	709	4
pierde	386	345	411	359	539	709	4
el	414	345	421	359	539	709	4
monopo-	424	345	462	359	539	709	4
lio	278	359	288	372	539	709	4
en	292	359	301	372	539	709	4
el	305	359	311	372	539	709	4
ejercicio	315	359	348	372	539	709	4
de	351	359	361	372	539	709	4
la	364	359	371	372	539	709	4
guerra.	374	359	402	372	539	709	4
Aparecen,	406	359	446	372	539	709	4
así,	449	359	462	372	539	709	4
nuevos	278	372	306	386	539	709	4
actores,	309	372	340	386	539	709	4
tales	343	372	361	386	539	709	4
como	364	372	387	386	539	709	4
medios	390	372	419	386	539	709	4
de	423	372	432	386	539	709	4
comu-	436	372	462	386	539	709	4
nicación,	278	386	315	399	539	709	4
Organizaciones	317	386	379	399	539	709	4
No	382	386	395	399	539	709	4
Gubernamenta-	398	386	462	399	539	709	4
les	278	399	288	412	539	709	4
(ONG),	291	399	325	412	539	709	4
grupos	329	399	356	412	539	709	4
religiosos…	360	399	408	412	539	709	4
Vencer	411	399	438	412	539	709	4
en	442	399	452	412	539	709	4
el	455	399	462	412	539	709	4
ámbito	278	412	307	426	539	709	4
táctico	310	412	337	426	539	709	4
y	341	412	346	426	539	709	4
físico	349	412	370	426	539	709	4
no	374	412	385	426	539	709	4
implica,	389	412	421	426	539	709	4
de	425	412	434	426	539	709	4
modo	438	412	462	426	539	709	4
automático,	278	426	326	439	539	709	4
un	329	426	340	439	539	709	4
triunfo	342	426	371	439	539	709	4
estratégico	373	426	416	439	539	709	4
o	418	426	424	439	539	709	4
mental.	426	426	457	439	539	709	4
En	292	439	303	453	539	709	4
síntesis,	307	439	337	453	539	709	4
son	341	439	355	453	539	709	4
cuatro	359	439	384	453	539	709	4
estadios	388	439	418	453	539	709	4
identifica-	422	439	462	453	539	709	4
bles	278	453	293	466	539	709	4
con	296	453	311	466	539	709	4
cuatro	314	453	339	466	539	709	4
conquistas:	343	453	387	466	539	709	4
capacidad	390	453	429	466	539	709	4
de	433	453	442	466	539	709	4
mo-	446	453	462	466	539	709	4
vilización	278	466	315	479	539	709	4
de	320	466	330	479	539	709	4
los	335	466	346	479	539	709	4
ejércitos,	351	466	386	479	539	709	4
poder	391	466	414	479	539	709	4
masivo	420	466	447	479	539	709	4
de	453	466	462	479	539	709	4
fuego,	278	479	302	493	539	709	4
libertad	307	479	338	493	539	709	4
de	343	479	352	493	539	709	4
maniobras	357	479	399	493	539	709	4
y	404	479	408	493	539	709	4
dominio	413	479	448	493	539	709	4
de	453	479	462	493	539	709	4
tácticas	278	493	306	506	539	709	4
sorpresivas.	311	493	356	506	539	709	4
Ante	360	493	379	506	539	709	4
el	384	493	390	506	539	709	4
gigante	395	493	424	506	539	709	4
america-	428	493	462	506	539	709	4
no,	278	506	291	520	539	709	4
la	293	506	300	520	539	709	4
escasez	303	506	330	520	539	709	4
de	332	506	341	520	539	709	4
medios	344	506	372	520	539	709	4
de	375	506	384	520	539	709	4
cualquier	387	506	423	520	539	709	4
potencial	426	506	462	520	539	709	4
enemigo	278	520	312	533	539	709	4
obliga	314	520	338	533	539	709	4
al	340	520	347	533	539	709	4
desarrollo	349	520	388	533	539	709	4
de	390	520	400	533	539	709	4
conductas	402	520	442	533	539	709	4
muy	444	520	462	533	539	709	4
pragmáticas.	278	533	327	546	539	709	4
La	331	533	341	546	539	709	4
primera,	345	533	378	546	539	709	4
y	382	533	387	546	539	709	4
quizás	391	533	415	546	539	709	4
también	419	533	451	546	539	709	4
la	455	533	462	546	539	709	4
fundamental,	278	546	331	560	539	709	4
es	334	546	342	560	539	709	4
la	345	546	352	560	539	709	4
pretensión	355	546	396	560	539	709	4
casi	400	546	414	560	539	709	4
obsesiva	417	546	449	560	539	709	4
de	453	546	462	560	539	709	4
minar	278	560	302	573	539	709	4
su	304	560	312	573	539	709	4
moral	315	560	338	573	539	709	4
de	340	560	349	573	539	709	4
combate,	352	560	388	573	539	709	4
a	390	560	394	573	539	709	4
sabiendas	396	560	434	573	539	709	4
de	436	560	445	573	539	709	4
que	447	560	462	573	539	709	4
Sobre	77	321	106	333	539	709	4
generaciones,	109	321	180	333	539	709	4
olas	183	321	203	333	539	709	4
y	206	321	212	333	539	709	4
otros	215	321	241	333	539	709	4
conceptos	77	334	128	346	539	709	4
Después	77	361	111	375	539	709	4
de	114	361	124	375	539	709	4
la	127	361	134	375	539	709	4
caída	137	361	158	375	539	709	4
del	161	361	173	375	539	709	4
Muro	176	361	199	375	539	709	4
de	202	361	212	375	539	709	4
Berlín,	215	361	243	375	539	709	4
con	246	361	261	375	539	709	4
la	77	375	83	388	539	709	4
subsiguiente	87	375	138	388	539	709	4
confirmación	142	375	197	388	539	709	4
del	200	375	213	388	539	709	4
poder	216	375	240	388	539	709	4
om-	244	375	261	388	539	709	4
nímodo	77	388	109	401	539	709	4
de	112	388	122	401	539	709	4
los	125	388	137	401	539	709	4
Estados	140	388	171	401	539	709	4
Unidos,	175	388	207	401	539	709	4
se	211	388	218	401	539	709	4
empezó	222	388	253	401	539	709	4
a	257	388	261	401	539	709	4
teorizar	77	401	108	415	539	709	4
sobre	110	401	132	415	539	709	4
una	134	401	150	415	539	709	4
nueva	152	401	176	415	539	709	4
tipología	179	401	215	415	539	709	4
de	218	401	227	415	539	709	4
conflic-	230	401	261	415	539	709	4
tos.	77	415	91	428	539	709	4
Se	94	415	104	428	539	709	4
evidenció,	107	415	149	428	539	709	4
entonces,	152	415	191	428	539	709	4
la	194	415	201	428	539	709	4
imposibilidad	204	415	261	428	539	709	4
de	77	428	86	442	539	709	4
plantar	91	428	120	442	539	709	4
cara	124	428	141	442	539	709	4
al	145	428	152	442	539	709	4
coloso	157	428	183	442	539	709	4
con	187	428	202	442	539	709	4
métodos	206	428	242	442	539	709	4
clá-	246	428	261	442	539	709	4
sicos:	77	442	98	455	539	709	4
la	103	442	109	455	539	709	4
astucia	114	442	142	455	539	709	4
extrema	146	442	178	455	539	709	4
debía	182	442	204	455	539	709	4
contrarrestar	208	442	261	455	539	709	4
la	77	455	83	468	539	709	4
fuerza	87	455	112	468	539	709	4
extrema.	116	455	152	468	539	709	4
En	156	455	167	468	539	709	4
1989,	171	455	195	468	539	709	4
el	199	455	206	468	539	709	4
coronel	210	455	241	468	539	709	4
Wi-	245	455	261	468	539	709	4
lliam	77	468	97	482	539	709	4
Lind	100	468	120	482	539	709	4
bautizó	123	468	153	482	539	709	4
a	156	468	160	482	539	709	4
las	163	468	174	482	539	709	4
nuevas	177	468	204	482	539	709	4
conflagracio-	207	468	261	482	539	709	4
nes	77	482	90	495	539	709	4
como	94	482	117	495	539	709	4
guerras	121	482	150	495	539	709	4
de	154	482	164	495	539	709	4
cuarta	168	482	194	495	539	709	4
generación.	198	482	245	495	539	709	4
En	249	482	261	495	539	709	4
su	77	495	85	509	539	709	4
opinión,	89	495	124	509	539	709	4
los	128	495	139	509	539	709	4
ejes	143	495	157	509	539	709	4
que	161	495	176	509	539	709	4
desencadenaban	180	495	246	509	539	709	4
un	250	495	261	509	539	709	4
cambio	77	509	107	522	539	709	4
generacional	110	509	162	522	539	709	4
en	166	509	176	522	539	709	4
los	179	509	191	522	539	709	4
modos	194	509	222	522	539	709	4
de	226	509	235	522	539	709	4
hacer	239	509	261	522	539	709	4
la	77	522	83	535	539	709	4
guerra	86	522	112	535	539	709	4
siempre	115	522	147	535	539	709	4
habían	150	522	178	535	539	709	4
sido	181	522	197	535	539	709	4
dos:	200	522	217	535	539	709	4
las	220	522	230	535	539	709	4
ideas	233	522	253	535	539	709	4
y	256	522	261	535	539	709	4
la	77	535	83	549	539	709	4
tecnología.	86	535	132	549	539	709	4
La	91	567	100	579	539	709	4
cuarta	104	567	126	579	539	709	4
[generación]	130	567	176	579	539	709	4
pretende	180	567	212	579	539	709	4
derrum-	216	567	247	579	539	709	4
bar	91	578	102	590	539	709	4
al	106	578	112	590	539	709	4
enemigo	116	578	147	590	539	709	4
internamente	151	578	200	590	539	709	4
en	204	578	212	590	539	709	4
lugar	216	578	234	590	539	709	4
de	238	578	247	590	539	709	4
destruirlo	91	590	126	602	539	709	4
físicamente	129	590	170	602	539	709	4
[...]	174	590	187	602	539	709	4
La	190	590	199	602	539	709	4
guerra	202	590	225	602	539	709	4
de	229	590	237	602	539	709	4
la	240	590	247	602	539	709	4
cuarta	91	601	113	613	539	709	4
generación	117	601	157	613	539	709	4
se	161	601	168	613	539	709	4
libra	172	601	189	613	539	709	4
en	193	601	202	613	539	709	4
un	206	601	216	613	539	709	4
espacio	220	601	247	613	539	709	4
aparentemente	91	613	145	625	539	709	4
difuso	147	613	169	625	539	709	4
y	171	613	176	625	539	709	4
en	178	613	186	625	539	709	4
gran	189	613	205	625	539	709	4
parte	207	613	225	625	539	709	4
inde-	228	613	247	625	539	709	4
3	278	581	282	591	539	709	4
Se	283	581	290	591	539	709	4
ofrece	292	581	310	591	539	709	4
a	312	581	315	591	539	709	4
continuación	317	581	358	591	539	709	4
la	359	581	364	591	539	709	4
cita	366	581	377	591	539	709	4
original	379	581	402	591	539	709	4
de	404	581	411	591	539	709	4
Lind:	413	581	430	591	539	709	4
“Fourth	431	581	456	591	539	709	4
is	457	581	462	591	539	709	4
a	278	590	281	600	539	709	4
goal	283	590	296	600	539	709	4
of	298	590	305	600	539	709	4
collapsing	307	590	338	600	539	709	4
the	340	590	350	600	539	709	4
enemy	352	590	372	600	539	709	4
internally	375	590	404	600	539	709	4
rather	406	590	425	600	539	709	4
than	427	590	441	600	539	709	4
physi-	443	590	462	600	539	709	4
cally	278	600	292	610	539	709	4
destroying	294	600	326	610	539	709	4
him	329	600	341	610	539	709	4
[…]	344	600	357	610	539	709	4
Fourth	360	600	381	610	539	709	4
generation	384	600	416	610	539	709	4
warfare	419	600	442	610	539	709	4
seems	444	600	462	610	539	709	4
likely	278	610	294	620	539	709	4
to	297	610	303	620	539	709	4
be	305	610	312	620	539	709	4
widely	315	610	335	620	539	709	4
dispersed	337	610	365	620	539	709	4
and	367	610	379	620	539	709	4
largely	381	610	401	620	539	709	4
undefined;	403	610	437	620	539	709	4
the	439	610	449	620	539	709	4
dis-	451	610	462	620	539	709	4
tinction	278	619	302	629	539	709	4
between	304	619	330	629	539	709	4
war	332	619	343	629	539	709	4
and	345	619	356	629	539	709	4
peace	358	619	375	629	539	709	4
will	377	619	388	629	539	709	4
be	390	619	398	629	539	709	4
blurred”.	400	619	427	629	539	709	4
206	263	649	275	657	539	709	4
URVIO,	114	664	136	672	539	709	4
Revista	138	664	158	672	539	709	4
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	4
de	211	664	218	672	539	709	4
Estudios	220	664	245	672	539	709	4
de	247	664	254	672	539	709	4
Seguridad	256	664	286	672	539	709	4
No.	288	664	299	672	539	709	4
24	300	664	308	672	539	709	4
•	310	664	314	672	539	709	4
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	4
2019	366	664	382	672	539	709	4
•	384	664	387	672	539	709	4
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	4
ISSN	210	673	223	681	539	709	4
1390-4299	225	673	259	681	539	709	4
(en	261	673	270	681	539	709	4
línea)	272	673	288	681	539	709	4
y	290	673	293	681	539	709	4
1390-3691	295	673	328	681	539	709	4
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	5
sobre	112	49	128	57	539	709	5
la	130	49	135	57	539	709	5
guerra	137	49	157	57	539	709	5
asimétrica	158	49	188	57	539	709	5
a	190	49	194	57	539	709	5
través	196	49	213	57	539	709	5
de	215	49	223	57	539	709	5
la	225	49	230	57	539	709	5
historia	232	49	366	57	539	709	5
María	408	49	425	57	539	709	5
Gajate	427	49	447	57	539	709	5
Bajo	449	49	462	57	539	709	5
terminan	278	80	315	93	539	709	5
involucrando	318	80	372	93	539	709	5
a	375	80	379	93	539	709	5
otro	382	80	399	93	539	709	5
Estado	402	80	430	93	539	709	5
sobera-	433	80	462	93	539	709	5
no	278	94	288	107	539	709	5
a	292	94	296	107	539	709	5
favor	299	94	320	107	539	709	5
del	323	94	335	107	539	709	5
contendiente	338	94	391	107	539	709	5
no	394	94	405	107	539	709	5
gubernamen-	408	94	462	107	539	709	5
tal.	278	107	290	120	539	709	5
Se	293	107	302	120	539	709	5
altera	304	107	326	120	539	709	5
de	329	107	338	120	539	709	5
este	341	107	356	120	539	709	5
modo,	358	107	384	120	539	709	5
otra	387	107	403	120	539	709	5
vez,	405	107	420	120	539	709	5
el	423	107	430	120	539	709	5
balance	432	107	462	120	539	709	5
natural	278	120	306	134	539	709	5
de	309	120	318	134	539	709	5
poderes	320	120	351	134	539	709	5
(pensemos	353	120	396	134	539	709	5
en	398	120	407	134	539	709	5
el	409	120	416	134	539	709	5
ejemplo	418	120	451	134	539	709	5
de	453	120	462	134	539	709	5
Kosovo	278	134	308	147	539	709	5
contra	312	134	338	147	539	709	5
Yugoslavia).	342	134	390	147	539	709	5
Tampoco	394	134	432	147	539	709	5
suelen	437	134	462	147	539	709	5
encuadrarse	278	147	325	160	539	709	5
en	328	147	338	160	539	709	5
el	341	147	348	160	539	709	5
término	351	147	383	160	539	709	5
los	387	147	398	160	539	709	5
combates	401	147	439	160	539	709	5
entre	442	147	462	160	539	709	5
milicianos,	278	160	322	174	539	709	5
como	324	160	347	174	539	709	5
los	349	160	361	174	539	709	5
presenciados	363	160	414	174	539	709	5
en	416	160	426	174	539	709	5
Afganis-	429	160	462	174	539	709	5
tán	278	174	291	187	539	709	5
después	295	174	326	187	539	709	5
de	330	174	339	187	539	709	5
la	343	174	350	187	539	709	5
retirada	353	174	384	187	539	709	5
soviética	388	174	422	187	539	709	5
(1989)	426	174	454	187	539	709	5
y	457	174	462	187	539	709	5
los	278	187	289	201	539	709	5
producidos	293	187	338	201	539	709	5
en	341	187	351	201	539	709	5
el	355	187	361	201	539	709	5
este	365	187	380	201	539	709	5
del	384	187	396	201	539	709	5
Congo	399	187	427	201	539	709	5
durante	431	187	462	201	539	709	5
lustros.	278	201	307	214	539	709	5
En	309	201	321	214	539	709	5
suma,	323	201	347	214	539	709	5
cuando	349	201	379	214	539	709	5
hablamos	381	201	419	214	539	709	5
de	422	201	431	214	539	709	5
guerras	433	201	462	214	539	709	5
asimétricas,	278	214	324	227	539	709	5
pensamos	327	214	366	227	539	709	5
en	369	214	378	227	539	709	5
enfrentamientos	381	214	447	227	539	709	5
en-	449	214	462	227	539	709	5
tre	278	227	289	241	539	709	5
fuerzas	292	227	320	241	539	709	5
armadas	323	227	356	241	539	709	5
poderosas,	359	227	401	241	539	709	5
ya	405	227	414	241	539	709	5
sean	417	227	434	241	539	709	5
ejérci-	437	227	462	241	539	709	5
tos	278	241	290	254	539	709	5
nacionales	292	241	334	254	539	709	5
o	337	241	342	254	539	709	5
coaliciones	345	241	389	254	539	709	5
internacionales,	391	241	455	254	539	709	5
y	457	241	462	254	539	709	5
pequeños	278	254	316	268	539	709	5
grupos	319	254	346	268	539	709	5
armados	349	254	383	268	539	709	5
no	385	254	396	268	539	709	5
estatales.	399	254	434	268	539	709	5
Lind	292	268	311	281	539	709	5
no	314	268	325	281	539	709	5
fue	328	268	340	281	539	709	5
el	344	268	350	281	539	709	5
único	354	268	376	281	539	709	5
en	379	268	389	281	539	709	5
detenerse	392	268	429	281	539	709	5
a	432	268	437	281	539	709	5
expli-	440	268	462	281	539	709	5
car	278	281	290	294	539	709	5
las	292	281	302	294	539	709	5
peculiaridades	305	281	361	294	539	709	5
de	364	281	373	294	539	709	5
estas	376	281	394	294	539	709	5
confrontaciones,	397	281	462	294	539	709	5
sino	278	294	294	308	539	709	5
que	297	294	311	308	539	709	5
otros	314	294	334	308	539	709	5
tantos	337	294	361	308	539	709	5
siguieron	363	294	400	308	539	709	5
su	402	294	411	308	539	709	5
estela.	414	294	437	308	539	709	5
Algu-	440	294	462	308	539	709	5
nos	278	308	292	321	539	709	5
analistas	295	308	328	321	539	709	5
entendieron	331	308	379	321	539	709	5
que	382	308	397	321	539	709	5
nos	400	308	414	321	539	709	5
hallábamos	418	308	462	321	539	709	5
frente	278	321	301	335	539	709	5
a	303	321	307	335	539	709	5
un	309	321	320	335	539	709	5
cambio	322	321	351	335	539	709	5
revolucionario	353	321	410	335	539	709	5
en	412	321	422	335	539	709	5
el	424	321	431	335	539	709	5
devenir	433	321	462	335	539	709	5
militar;	278	335	307	348	539	709	5
otros,	309	335	332	348	539	709	5
se	334	335	342	348	539	709	5
decantaron	344	335	388	348	539	709	5
por	391	335	405	348	539	709	5
la	407	335	414	348	539	709	5
idea	417	335	433	348	539	709	5
de	435	335	445	348	539	709	5
una	447	335	462	348	539	709	5
simple	278	348	304	361	539	709	5
evolución	307	348	345	361	539	709	5
inacabada:	348	348	390	361	539	709	5
guerras	392	348	421	361	539	709	5
de	424	348	433	361	539	709	5
tercera	436	348	462	361	539	709	5
ola	278	361	290	375	539	709	5
o	293	361	298	375	539	709	5
de	301	361	310	375	539	709	5
cuarta	313	361	338	375	539	709	5
época,	341	361	366	375	539	709	5
conflictos	369	361	407	375	539	709	5
híbridos,	410	361	445	375	539	709	5
etc.	448	361	462	375	539	709	5
Muchas	278	375	309	388	539	709	5
han	311	375	326	388	539	709	5
sido	329	375	345	388	539	709	5
las	347	375	357	388	539	709	5
propuestas	360	375	402	388	539	709	5
terminológicas	404	375	462	388	539	709	5
porque	278	388	306	402	539	709	5
el	308	388	315	402	539	709	5
tema,	317	388	340	402	539	709	5
sin	342	388	353	402	539	709	5
duda,	356	388	378	402	539	709	5
despierta	381	388	416	402	539	709	5
curiosidad.	419	388	462	402	539	709	5
Cualquier	278	402	317	415	539	709	5
elemental	323	402	361	415	539	709	5
indagación	367	402	410	415	539	709	5
en	416	402	425	415	539	709	5
internet	431	402	462	415	539	709	5
arroja	278	415	300	428	539	709	5
centenares	303	415	344	428	539	709	5
de	346	415	356	428	539	709	5
resultados.	358	415	400	428	539	709	5
La	292	428	302	442	539	709	5
idea	304	428	321	442	539	709	5
de	323	428	332	442	539	709	5
las	334	428	344	442	539	709	5
olas	347	428	362	442	539	709	5
apela	364	428	385	442	539	709	5
a	387	428	391	442	539	709	5
transformaciones	393	428	462	442	539	709	5
tecnológicas	278	442	327	455	539	709	5
de	330	442	339	455	539	709	5
carácter	343	442	374	455	539	709	5
revolucionario,	377	442	438	455	539	709	5
capa-	441	442	462	455	539	709	5
ces	278	455	290	469	539	709	5
de	293	455	302	469	539	709	5
originar	305	455	337	469	539	709	5
gigantescos	340	455	385	469	539	709	5
cambios	389	455	422	469	539	709	5
socioeco-	425	455	462	469	539	709	5
nómicos	278	469	312	482	539	709	5
(Jensen	315	469	344	482	539	709	5
1994).	347	469	374	482	539	709	5
Con	376	469	394	482	539	709	5
ellos	396	469	414	482	539	709	5
se	417	469	424	482	539	709	5
modifica	427	469	462	482	539	709	5
la	278	482	285	495	539	709	5
naturaleza	288	482	329	495	539	709	5
de	333	482	342	495	539	709	5
la	345	482	352	495	539	709	5
guerra,	356	482	384	495	539	709	5
se	387	482	395	495	539	709	5
transforman	398	482	448	495	539	709	5
los	451	482	462	495	539	709	5
ejércitos	278	495	311	509	539	709	5
y	313	495	318	509	539	709	5
el	320	495	327	509	539	709	5
modo	329	495	353	509	539	709	5
de	356	495	365	509	539	709	5
entender	368	495	403	509	539	709	5
su	406	495	414	509	539	709	5
trabajo.	417	495	447	509	539	709	5
De	450	495	462	509	539	709	5
acuerdo	278	509	310	522	539	709	5
con	314	509	328	522	539	709	5
este	332	509	347	522	539	709	5
modelo	351	509	382	522	539	709	5
teórico,	386	509	416	522	539	709	5
sería	420	509	438	522	539	709	5
posi-	442	509	462	522	539	709	5
ble	278	522	290	536	539	709	5
distinguir	294	522	333	536	539	709	5
guerras	337	522	366	536	539	709	5
de	370	522	380	536	539	709	5
primera	384	522	415	536	539	709	5
ola,	420	522	434	536	539	709	5
carac-	438	522	462	536	539	709	5
terísticas	278	536	313	549	539	709	5
de	316	536	325	549	539	709	5
las	329	536	339	549	539	709	5
sociedades	342	536	384	549	539	709	5
agrarias	387	536	418	549	539	709	5
(control	421	536	454	549	539	709	5
o	457	536	462	549	539	709	5
conquista	278	549	317	562	539	709	5
de	320	549	330	562	539	709	5
recursos	333	549	366	562	539	709	5
territoriales	369	549	415	562	539	709	5
con	419	549	434	562	539	709	5
ejérci-	437	549	462	562	539	709	5
tos	278	562	290	576	539	709	5
de	293	562	303	576	539	709	5
constitución	306	562	356	576	539	709	5
enclenque,	360	562	403	576	539	709	5
limitados	407	562	445	576	539	709	5
por	448	562	462	576	539	709	5
las	278	576	288	589	539	709	5
faenas	292	576	317	589	539	709	5
en	321	576	331	589	539	709	5
el	335	576	341	589	539	709	5
campo);	346	576	379	589	539	709	5
guerras	383	576	412	589	539	709	5
de	416	576	425	589	539	709	5
segunda	429	576	462	589	539	709	5
ola,	278	589	292	603	539	709	5
asociadas	297	589	334	603	539	709	5
con	338	589	353	603	539	709	5
el	357	589	364	603	539	709	5
mundo	368	589	398	603	539	709	5
industrializado	402	589	462	603	539	709	5
(ejércitos	278	603	314	616	539	709	5
masivos,	317	603	352	616	539	709	5
armamento	355	603	401	616	539	709	5
estandarizado,	404	603	462	616	539	709	5
oficialidad	278	616	320	629	539	709	5
instruida,	323	616	362	629	539	709	5
estrategia	365	616	402	629	539	709	5
dirigida	405	616	437	629	539	709	5
desde	440	616	462	629	539	709	5
a	77	80	81	94	539	709	5
las	84	80	94	94	539	709	5
democracias	97	80	145	94	539	709	5
occidentales	148	80	196	94	539	709	5
se	199	80	206	94	539	709	5
las	209	80	219	94	539	709	5
vence	222	80	244	94	539	709	5
por	247	80	261	94	539	709	5
agotamiento.	77	94	128	107	539	709	5
La	131	94	141	107	539	709	5
segunda,	144	94	178	107	539	709	5
la	181	94	188	107	539	709	5
consecución	191	94	239	107	539	709	5
de	242	94	251	107	539	709	5
la	254	94	261	107	539	709	5
invisibilidad,	77	107	128	120	539	709	5
que	131	107	145	120	539	709	5
convierte	148	107	184	120	539	709	5
al	188	107	194	120	539	709	5
teatro	197	107	220	120	539	709	5
de	223	107	233	120	539	709	5
opera-	236	107	261	120	539	709	5
ciones	77	120	101	134	539	709	5
en	103	120	113	134	539	709	5
un	115	120	126	134	539	709	5
elemento	129	120	165	134	539	709	5
difuso.	168	120	194	134	539	709	5
Un	91	134	104	147	539	709	5
tercer	107	134	130	147	539	709	5
rasgo	133	134	154	147	539	709	5
definitorio	157	134	200	147	539	709	5
del	203	134	215	147	539	709	5
comporta-	218	134	261	147	539	709	5
miento	77	147	105	161	539	709	5
de	109	147	119	161	539	709	5
cualquier	123	147	160	161	539	709	5
hipotético	164	147	205	161	539	709	5
adversario	209	147	249	161	539	709	5
es	253	147	261	161	539	709	5
la	77	161	83	174	539	709	5
reducción	86	161	126	174	539	709	5
al	128	161	135	174	539	709	5
mínimo	137	161	170	174	539	709	5
de	172	161	181	174	539	709	5
las	184	161	194	174	539	709	5
comunicaciones	196	161	261	174	539	709	5
convencionales	77	174	137	187	539	709	5
en	141	174	151	187	539	709	5
tiempo	155	174	184	187	539	709	5
presente:	188	174	224	187	539	709	5
nada	228	174	247	187	539	709	5
de	251	174	261	187	539	709	5
correos	77	187	105	201	539	709	5
electrónicos,	108	187	158	201	539	709	5
mensajes	161	187	197	201	539	709	5
o	199	187	204	201	539	709	5
telefonía	207	187	242	201	539	709	5
mó-	244	187	261	201	539	709	5
vil.	77	201	89	214	539	709	5
Resultan	91	201	126	214	539	709	5
infinitamente	128	201	182	214	539	709	5
más	184	201	200	214	539	709	5
útiles	202	201	223	214	539	709	5
–difíciles	225	201	261	214	539	709	5
de	77	214	86	228	539	709	5
sabotear–	89	214	127	228	539	709	5
los	130	214	141	228	539	709	5
contactos	143	214	181	228	539	709	5
en	184	214	194	228	539	709	5
persona	196	214	227	228	539	709	5
y	230	214	235	228	539	709	5
en	237	214	247	228	539	709	5
di-	249	214	261	228	539	709	5
recto.	77	228	99	241	539	709	5
Además,	102	228	136	241	539	709	5
otro	138	228	155	241	539	709	5
recurso	158	228	187	241	539	709	5
comunicativo	189	228	244	241	539	709	5
po-	247	228	261	241	539	709	5
deroso	77	241	103	254	539	709	5
son	105	241	119	254	539	709	5
las	122	241	132	254	539	709	5
proclamas	135	241	175	254	539	709	5
en	178	241	187	254	539	709	5
la	190	241	197	254	539	709	5
inmensidad	199	241	246	254	539	709	5
del	249	241	261	254	539	709	5
espacio	77	254	106	268	539	709	5
web,	108	254	127	268	539	709	5
siempre	130	254	161	268	539	709	5
que	164	254	178	268	539	709	5
se	181	254	188	268	539	709	5
eviten	191	254	215	268	539	709	5
las	218	254	228	268	539	709	5
cuentas	231	254	261	268	539	709	5
personales.	77	268	121	281	539	709	5
El	123	268	132	281	539	709	5
cuarto	134	268	160	281	539	709	5
elemento	163	268	200	281	539	709	5
distintivo	203	268	241	281	539	709	5
es	244	268	251	281	539	709	5
el	254	268	261	281	539	709	5
empleo	77	281	106	295	539	709	5
de	109	281	119	295	539	709	5
una	122	281	137	295	539	709	5
organización	140	281	191	295	539	709	5
reticular,	195	281	230	295	539	709	5
en	233	281	243	295	539	709	5
for-	246	281	261	295	539	709	5
ma	77	295	89	308	539	709	5
de	92	295	102	308	539	709	5
hidra,	105	295	129	308	539	709	5
para	132	295	149	308	539	709	5
no	152	295	163	308	539	709	5
ser	166	295	177	308	539	709	5
descabezados	180	295	233	308	539	709	5
tras	236	295	251	308	539	709	5
la	254	295	261	308	539	709	5
primera	77	308	108	321	539	709	5
embestida.	111	308	155	321	539	709	5
Por	158	308	171	321	539	709	5
este	174	308	189	321	539	709	5
motivo,	192	308	224	321	539	709	5
la	227	308	234	321	539	709	5
inteli-	237	308	261	321	539	709	5
gencia	77	321	102	335	539	709	5
debe	105	321	124	335	539	709	5
constituir	127	321	166	335	539	709	5
la	169	321	176	335	539	709	5
primera	178	321	210	335	539	709	5
línea	213	321	232	335	539	709	5
defen-	235	321	261	335	539	709	5
siva	77	335	91	348	539	709	5
del	94	335	106	348	539	709	5
Estado	108	335	135	348	539	709	5
y	138	335	142	348	539	709	5
el	144	335	151	348	539	709	5
ejército	153	335	183	348	539	709	5
(Macías	185	335	217	348	539	709	5
Fernández	219	335	261	348	539	709	5
2014,	77	348	100	361	539	709	5
13-15).	103	348	134	361	539	709	5
En	137	348	148	361	539	709	5
las	152	348	162	361	539	709	5
guerras	165	348	194	361	539	709	5
asimétricas,	197	348	244	361	539	709	5
por	247	348	261	361	539	709	5
lo	77	362	84	375	539	709	5
general	86	362	115	375	539	709	5
identificadas	118	362	168	375	539	709	5
con	170	362	185	375	539	709	5
este	187	362	202	375	539	709	5
cuarto	205	362	230	375	539	709	5
estadio	233	362	261	375	539	709	5
evolutivo,	77	375	116	388	539	709	5
no	119	375	130	388	539	709	5
se	132	375	140	388	539	709	5
detecta	142	375	171	388	539	709	5
equivalencia	173	375	223	388	539	709	5
de	225	375	235	388	539	709	5
poder	237	375	261	388	539	709	5
entre	77	388	97	402	539	709	5
los	100	388	111	402	539	709	5
contendientes.	113	388	172	402	539	709	5
Ahora	91	402	115	415	539	709	5
bien,	118	402	137	415	539	709	5
guerras	140	402	168	415	539	709	5
como	171	402	193	415	539	709	5
la	196	402	203	415	539	709	5
de	205	402	215	415	539	709	5
Irak	217	402	233	415	539	709	5
contra	236	402	261	415	539	709	5
Kuwait,	77	415	108	428	539	709	5
la	112	415	118	428	539	709	5
de	122	415	131	428	539	709	5
EE.UU.	135	415	168	428	539	709	5
contra	172	415	197	428	539	709	5
Irak,	201	415	219	428	539	709	5
de1990	223	415	253	428	539	709	5
a	257	415	261	428	539	709	5
1991;	77	429	100	442	539	709	5
la	103	429	110	442	539	709	5
invasión	114	429	147	442	539	709	5
israelí	150	429	173	442	539	709	5
al	177	429	183	442	539	709	5
Líbano	187	429	215	442	539	709	5
en	219	429	228	442	539	709	5
2006	232	429	253	442	539	709	5
y	256	429	261	442	539	709	5
la	77	442	83	455	539	709	5
lucha	87	442	108	455	539	709	5
de	112	442	121	455	539	709	5
Georgia	124	442	156	455	539	709	5
contra	159	442	185	455	539	709	5
Osetia	188	442	214	455	539	709	5
del	217	442	229	455	539	709	5
Sur,	232	442	248	455	539	709	5
en	251	442	261	455	539	709	5
2008,	77	455	100	469	539	709	5
casi	103	455	118	469	539	709	5
nunca	121	455	146	469	539	709	5
se	149	455	157	469	539	709	5
incluyen	160	455	194	469	539	709	5
en	198	455	207	469	539	709	5
el	211	455	217	469	539	709	5
saco	221	455	237	469	539	709	5
de	241	455	250	469	539	709	5
la	254	455	261	469	539	709	5
asimetría,	77	469	115	482	539	709	5
por	117	469	131	482	539	709	5
mucho	134	469	162	482	539	709	5
que	165	469	179	482	539	709	5
las	182	469	192	482	539	709	5
fuerzas	195	469	222	482	539	709	5
enfrenta-	225	469	261	482	539	709	5
das	77	482	89	495	539	709	5
manifiesten	93	482	139	495	539	709	5
un	142	482	153	495	539	709	5
clarísimo	157	482	193	495	539	709	5
desequilibrio	197	482	247	495	539	709	5
en	251	482	261	495	539	709	5
su	77	496	85	509	539	709	5
capacidad	89	496	128	509	539	709	5
de	132	496	141	509	539	709	5
lucha.	145	496	169	509	539	709	5
Esto	172	496	190	509	539	709	5
ocurre	194	496	219	509	539	709	5
porque	222	496	250	509	539	709	5
el	254	496	261	509	539	709	5
uso	77	509	90	522	539	709	5
de	94	509	103	522	539	709	5
la	107	509	114	522	539	709	5
expresión	118	509	155	522	539	709	5
guerra	159	509	184	522	539	709	5
asimétrica	188	509	227	522	539	709	5
se	231	509	238	522	539	709	5
sitúa	242	509	261	522	539	709	5
en	77	522	86	536	539	709	5
un	89	522	100	536	539	709	5
contexto	103	522	137	536	539	709	5
bien	140	522	157	536	539	709	5
determinado.	160	522	213	536	539	709	5
Para	216	522	233	536	539	709	5
empe-	236	522	261	536	539	709	5
zar,	77	536	90	549	539	709	5
se	92	536	99	549	539	709	5
excluyen	101	536	135	549	539	709	5
las	137	536	147	549	539	709	5
guerras	149	536	177	549	539	709	5
convencionales	179	536	239	549	539	709	5
entre	241	536	261	549	539	709	5
ejércitos	77	549	109	562	539	709	5
regulares.	111	549	148	562	539	709	5
En	151	549	162	562	539	709	5
todos	165	549	186	562	539	709	5
estos	189	549	208	562	539	709	5
casos,	210	549	233	562	539	709	5
se	235	549	242	562	539	709	5
pre-	245	549	261	562	539	709	5
fiere	77	563	93	576	539	709	5
la	96	563	103	576	539	709	5
denominación	105	563	162	576	539	709	5
de	165	563	174	576	539	709	5
guerras	176	563	205	576	539	709	5
disimétricas.	207	563	256	576	539	709	5
Una	91	576	108	589	539	709	5
variante	111	576	143	589	539	709	5
de	146	576	155	589	539	709	5
estas	158	576	177	589	539	709	5
sería	179	576	197	589	539	709	5
la	200	576	207	589	539	709	5
guerra	210	576	235	589	539	709	5
inter-	238	576	261	589	539	709	5
nacionalizada	77	589	131	603	539	709	5
de	135	589	144	603	539	709	5
doble	148	589	170	603	539	709	5
disimetría.	174	589	217	603	539	709	5
La	221	589	231	603	539	709	5
defini-	234	589	261	603	539	709	5
ción	77	603	94	616	539	709	5
más	97	603	113	616	539	709	5
técnica	117	603	145	616	539	709	5
es	148	603	156	616	539	709	5
la	159	603	166	616	539	709	5
que	169	603	184	616	539	709	5
sigue:	188	603	210	616	539	709	5
guerras	214	603	243	616	539	709	5
que	246	603	261	616	539	709	5
inician	77	616	104	629	539	709	5
como	110	616	132	629	539	709	5
conflictos	138	616	177	629	539	709	5
intraestatales,	183	616	237	629	539	709	5
pero	243	616	261	629	539	709	5
207	263	649	275	657	539	709	5
URVIO,	114	664	136	672	539	709	5
Revista	138	664	158	672	539	709	5
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	5
de	211	664	218	672	539	709	5
Estudios	220	664	245	672	539	709	5
de	247	664	254	672	539	709	5
Seguridad	256	664	286	672	539	709	5
No.	288	664	299	672	539	709	5
24	300	664	308	672	539	709	5
•	310	664	314	672	539	709	5
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	5
2019	366	664	382	672	539	709	5
•	384	664	387	672	539	709	5
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	5
ISSN	210	673	223	681	539	709	5
1390-4299	225	673	259	681	539	709	5
(en	261	673	270	681	539	709	5
línea)	272	673	288	681	539	709	5
y	290	673	293	681	539	709	5
1390-3691	295	673	328	681	539	709	5
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	6
sobre	112	49	128	57	539	709	6
la	130	49	135	57	539	709	6
guerra	137	49	157	57	539	709	6
asimétrica	158	49	188	57	539	709	6
a	190	49	194	57	539	709	6
través	196	49	213	57	539	709	6
de	215	49	223	57	539	709	6
la	225	49	230	57	539	709	6
historia	232	49	366	57	539	709	6
María	408	49	425	57	539	709	6
Gajate	427	49	447	57	539	709	6
Bajo	449	49	462	57	539	709	6
mongoles,	278	80	319	93	539	709	6
etc.	321	80	336	93	539	709	6
El	338	80	346	93	539	709	6
conflicto	349	80	384	93	539	709	6
de	386	80	396	93	539	709	6
la	398	80	405	93	539	709	6
tercera	407	80	434	93	539	709	6
época,	436	80	462	93	539	709	6
la	278	94	285	107	539	709	6
moderna,	288	94	327	107	539	709	6
se	331	94	338	107	539	709	6
aprovecharía	342	94	393	107	539	709	6
de	396	94	406	107	539	709	6
la	409	94	416	107	539	709	6
energía	420	94	449	107	539	709	6
de	453	94	462	107	539	709	6
las	278	107	288	120	539	709	6
máquinas,	292	107	334	120	539	709	6
primero,	337	107	373	120	539	709	6
en	376	107	386	120	539	709	6
la	390	107	397	120	539	709	6
era	401	107	413	120	539	709	6
del	417	107	429	120	539	709	6
absolu-	433	107	462	120	539	709	6
tismo	278	120	300	134	539	709	6
y,	304	120	310	134	539	709	6
posteriormente,	313	120	377	134	539	709	6
del	380	120	392	134	539	709	6
motor,	395	120	422	134	539	709	6
desde	425	120	448	134	539	709	6
los	451	120	462	134	539	709	6
tiempos	278	134	310	147	539	709	6
napoleónicos	313	134	366	147	539	709	6
y	368	134	373	147	539	709	6
hasta	376	134	396	147	539	709	6
la	399	134	406	147	539	709	6
práctica	409	134	440	147	539	709	6
de	443	134	452	147	539	709	6
la	455	134	462	147	539	709	6
guerra	278	147	303	160	539	709	6
relámpago.	307	147	352	160	539	709	6
Por	356	147	370	160	539	709	6
último,	374	147	404	160	539	709	6
los	408	147	419	160	539	709	6
conflictos	423	147	462	160	539	709	6
de	278	160	287	174	539	709	6
cuarta	291	160	316	174	539	709	6
época	319	160	342	174	539	709	6
son	346	160	360	174	539	709	6
característicos	363	160	419	174	539	709	6
del	423	160	435	174	539	709	6
emer-	439	160	462	174	539	709	6
gente	278	174	300	187	539	709	6
mundo	303	174	333	187	539	709	6
postmoderno.	336	174	393	187	539	709	6
De	396	174	408	187	539	709	6
acuerdo	412	174	444	187	539	709	6
con	447	174	462	187	539	709	6
sus	278	187	290	201	539	709	6
teóricos,	293	187	327	201	539	709	6
adoptan	329	187	362	201	539	709	6
dos	365	187	379	201	539	709	6
formas:	382	187	412	201	539	709	6
la	415	187	422	201	539	709	6
guerra	424	187	450	201	539	709	6
de	453	187	462	201	539	709	6
tecnología	278	201	319	214	539	709	6
muy	323	201	341	214	539	709	6
avanzada	345	201	381	214	539	709	6
y	384	201	389	214	539	709	6
la	392	201	399	214	539	709	6
guerra	403	201	428	214	539	709	6
no	432	201	442	214	539	709	6
per-	446	201	462	214	539	709	6
teneciente	278	214	319	227	539	709	6
a	322	214	326	227	539	709	6
Occidente,	330	214	374	227	539	709	6
habilidosa	377	214	418	227	539	709	6
mezcla	422	214	449	227	539	709	6
de	453	214	462	227	539	709	6
terrorismo	278	227	320	241	539	709	6
y	323	227	327	241	539	709	6
juego	330	227	352	241	539	709	6
de	355	227	364	241	539	709	6
desgaste.	367	227	402	241	539	709	6
Entre	292	241	314	254	539	709	6
las	318	241	328	254	539	709	6
últimas	332	241	362	254	539	709	6
incorporaciones	366	241	430	254	539	709	6
a	434	241	439	254	539	709	6
la	442	241	449	254	539	709	6
ya	453	241	462	254	539	709	6
abrumadora	278	254	327	268	539	709	6
terminología	329	254	381	268	539	709	6
militar,	383	254	413	268	539	709	6
figura	415	254	438	268	539	709	6
la	441	254	448	268	539	709	6
ex-	450	254	462	268	539	709	6
presión	278	268	307	281	539	709	6
“guerra	311	268	340	281	539	709	6
híbrida”	344	268	377	281	539	709	6
o	381	268	386	281	539	709	6
“guerra	390	268	419	281	539	709	6
compues-	423	268	462	281	539	709	6
ta”.	278	281	291	294	539	709	6
Se	294	281	303	294	539	709	6
empezó	306	281	337	294	539	709	6
a	340	281	344	294	539	709	6
usar	347	281	364	294	539	709	6
en	366	281	376	294	539	709	6
2002	379	281	400	294	539	709	6
para	403	281	420	294	539	709	6
referirse	423	281	455	294	539	709	6
a	458	281	462	294	539	709	6
la	278	294	285	308	539	709	6
primera	288	294	320	308	539	709	6
guerra	323	294	348	308	539	709	6
de	352	294	361	308	539	709	6
Chechenia	364	294	407	308	539	709	6
contra	411	294	436	308	539	709	6
Rusia	440	294	462	308	539	709	6
(1994-1996),	278	308	333	321	539	709	6
si	335	308	341	321	539	709	6
bien	344	308	362	321	539	709	6
el	364	308	371	321	539	709	6
término	374	308	406	321	539	709	6
adquirió	409	308	443	321	539	709	6
más	446	308	462	321	539	709	6
robustez	278	321	312	335	539	709	6
a	315	321	320	335	539	709	6
partir	323	321	346	335	539	709	6
de	350	321	359	335	539	709	6
2005.	363	321	386	335	539	709	6
La	390	321	400	335	539	709	6
guerra	404	321	429	335	539	709	6
híbrida	433	321	462	335	539	709	6
enfatiza	278	335	309	348	539	709	6
el	311	335	318	348	539	709	6
empleo	321	335	350	348	539	709	6
simultáneo	353	335	398	348	539	709	6
de	400	335	410	348	539	709	6
medios	412	335	441	348	539	709	6
con-	444	335	462	348	539	709	6
vencionales	278	348	324	361	539	709	6
e	327	348	332	361	539	709	6
irregulares	335	348	377	361	539	709	6
en	381	348	390	361	539	709	6
los	394	348	405	361	539	709	6
conflictos	409	348	447	361	539	709	6
re-	451	348	462	361	539	709	6
cientes.	278	361	308	375	539	709	6
Sus	311	361	325	375	539	709	6
apologistas	329	361	373	375	539	709	6
remachan	376	361	415	375	539	709	6
que	419	361	434	375	539	709	6
posee,	437	361	462	375	539	709	6
como	278	375	300	388	539	709	6
categoría	305	375	341	388	539	709	6
conceptual,	345	375	391	388	539	709	6
un	396	375	407	388	539	709	6
carácter	411	375	442	388	539	709	6
más	446	375	462	388	539	709	6
inclusivo	278	388	314	402	539	709	6
que	318	388	333	402	539	709	6
la	337	388	344	402	539	709	6
guerra	349	388	374	402	539	709	6
asimétrica,	379	388	422	402	539	709	6
capaz	426	388	448	402	539	709	6
de	453	388	462	402	539	709	6
conjugar	278	402	313	415	539	709	6
alta	315	402	330	415	539	709	6
tecnología,	332	402	376	415	539	709	6
actos	378	402	398	415	539	709	6
terroristas,	400	402	443	415	539	709	6
pro-	445	402	462	415	539	709	6
paganda	278	415	311	428	539	709	6
y	314	415	318	428	539	709	6
conexiones	321	415	365	428	539	709	6
con	368	415	382	428	539	709	6
el	385	415	392	428	539	709	6
crimen	394	415	422	428	539	709	6
organiza-	425	415	462	428	539	709	6
do.	278	428	291	442	539	709	6
Sus	293	428	307	442	539	709	6
detractores,	309	428	356	442	539	709	6
en	358	428	368	442	539	709	6
cambio,	370	428	402	442	539	709	6
entienden	405	428	445	442	539	709	6
que	447	428	462	442	539	709	6
es	278	442	285	455	539	709	6
un	288	442	299	455	539	709	6
vocablo	301	442	332	455	539	709	6
ambiguo	335	442	371	455	539	709	6
(Colom	373	442	405	455	539	709	6
Piella	408	442	430	455	539	709	6
2014).	432	442	459	455	539	709	6
un	77	80	87	94	539	709	6
Estado	90	80	118	94	539	709	6
Mayor)	120	80	150	94	539	709	6
y	153	80	158	94	539	709	6
guerras	160	80	189	94	539	709	6
de	192	80	201	94	539	709	6
tercera	204	80	231	94	539	709	6
ola,	233	80	248	94	539	709	6
las	251	80	261	94	539	709	6
de	77	94	86	107	539	709	6
la	89	94	95	107	539	709	6
sociedad	98	94	133	107	539	709	6
de	135	94	145	107	539	709	6
la	147	94	154	107	539	709	6
información.	157	94	209	107	539	709	6
En	91	107	102	120	539	709	6
estas	107	107	125	120	539	709	6
últimas,	130	107	163	120	539	709	6
el	167	107	174	120	539	709	6
control	179	107	208	120	539	709	6
de	213	107	222	120	539	709	6
datos	227	107	248	120	539	709	6
se	253	107	261	120	539	709	6
convierte	77	120	114	134	539	709	6
en	119	120	129	134	539	709	6
una	135	120	150	134	539	709	6
obsesión	156	120	190	134	539	709	6
y	196	120	201	134	539	709	6
la	207	120	213	134	539	709	6
tecnología	219	120	261	134	539	709	6
de	77	134	86	147	539	709	6
alta	92	134	106	147	539	709	6
precisión	112	134	148	147	539	709	6
posibilita	154	134	191	147	539	709	6
reducir	196	134	225	147	539	709	6
la	231	134	238	147	539	709	6
cifra	243	134	261	147	539	709	6
de	77	147	86	161	539	709	6
muertos	90	147	123	161	539	709	6
civiles.	126	147	153	161	539	709	6
Ello,	157	147	176	161	539	709	6
en	179	147	189	161	539	709	6
teoría,	193	147	218	161	539	709	6
porque	222	147	250	161	539	709	6
la	254	147	261	161	539	709	6
Cruz	77	161	97	174	539	709	6
Roja	102	161	120	174	539	709	6
Internacional	126	161	179	174	539	709	6
y	185	161	189	174	539	709	6
la	194	161	201	174	539	709	6
Organización	206	161	261	174	539	709	6
de	77	174	86	187	539	709	6
Naciones	90	174	127	187	539	709	6
Unidas	130	174	159	187	539	709	6
(ONU)	162	174	194	187	539	709	6
aseguran	197	174	232	187	539	709	6
que	236	174	250	187	539	709	6
el	254	174	261	187	539	709	6
promedio	77	187	116	201	539	709	6
de	119	187	129	201	539	709	6
civiles	132	187	156	201	539	709	6
víctimas,	159	187	195	201	539	709	6
en	198	187	208	201	539	709	6
relación	211	187	243	201	539	709	6
con	246	187	261	201	539	709	6
los	77	201	88	214	539	709	6
combatientes,	91	201	147	214	539	709	6
ha	150	201	159	214	539	709	6
aumentado	162	201	208	214	539	709	6
en	211	201	221	214	539	709	6
el	224	201	230	214	539	709	6
último	234	201	261	214	539	709	6
siglo:	77	214	98	228	539	709	6
de	100	214	110	228	539	709	6
un	113	214	124	228	539	709	6
cinco	127	214	148	228	539	709	6
a	151	214	155	228	539	709	6
15	158	214	169	228	539	709	6
%	172	214	180	228	539	709	6
en	183	214	193	228	539	709	6
la	196	214	203	228	539	709	6
Primera	206	214	237	228	539	709	6
Gue-	240	214	261	228	539	709	6
rra	77	228	88	241	539	709	6
Mundial	90	228	125	241	539	709	6
a	128	228	132	241	539	709	6
un	135	228	146	241	539	709	6
65	149	228	159	241	539	709	6
%	162	228	171	241	539	709	6
en	173	228	183	241	539	709	6
la	186	228	193	241	539	709	6
Segunda	195	228	230	241	539	709	6
Guerra	232	228	261	241	539	709	6
Mundial.	77	241	114	254	539	709	6
A	118	241	125	254	539	709	6
finales	129	241	154	254	539	709	6
de	158	241	168	254	539	709	6
los	172	241	183	254	539	709	6
años	187	241	205	254	539	709	6
90,	209	241	222	254	539	709	6
el	227	241	233	254	539	709	6
75	237	241	248	254	539	709	6
%	252	241	261	254	539	709	6
de	77	254	86	268	539	709	6
las	90	254	100	268	539	709	6
víctimas	103	254	137	268	539	709	6
de	140	254	150	268	539	709	6
guerra	153	254	179	268	539	709	6
eran	182	254	199	268	539	709	6
civiles	203	254	227	268	539	709	6
(Rodrí-	231	254	261	268	539	709	6
guez-Villasante	77	268	138	281	539	709	6
y	142	268	147	281	539	709	6
Prieto	151	268	175	281	539	709	6
1995).	179	268	206	281	539	709	6
En	211	268	222	281	539	709	6
esta	227	268	242	281	539	709	6
fase	246	268	261	281	539	709	6
evolutiva	77	281	113	295	539	709	6
se	115	281	123	295	539	709	6
crea	125	281	141	295	539	709	6
la	144	281	151	295	539	709	6
expectativa	153	281	198	295	539	709	6
de	200	281	209	295	539	709	6
un	212	281	223	295	539	709	6
conflicto	225	281	261	295	539	709	6
limpio	77	295	103	308	539	709	6
porque	106	295	135	308	539	709	6
la	137	295	144	308	539	709	6
opinión	147	295	179	308	539	709	6
pública	182	295	211	308	539	709	6
acostumbra	214	295	261	308	539	709	6
a	77	308	81	321	539	709	6
juzgar	83	308	108	321	539	709	6
como	110	308	133	321	539	709	6
inasumibles	135	308	183	321	539	709	6
los	185	308	196	321	539	709	6
costos	199	308	223	321	539	709	6
en	226	308	235	321	539	709	6
vidas.	238	308	261	321	539	709	6
Por	91	321	104	335	539	709	6
otro	108	321	125	335	539	709	6
lado,	129	321	149	335	539	709	6
la	153	321	160	335	539	709	6
guerra	164	321	189	335	539	709	6
de	193	321	203	335	539	709	6
tercera	207	321	233	335	539	709	6
ola	237	321	249	335	539	709	6
se	253	321	261	335	539	709	6
ajustaría	77	335	110	348	539	709	6
a	114	335	118	348	539	709	6
principios	122	335	162	348	539	709	6
tales	166	335	184	348	539	709	6
como	188	335	210	348	539	709	6
la	214	335	221	348	539	709	6
negación	225	335	261	348	539	709	6
de	77	348	86	361	539	709	6
datos	89	348	110	361	539	709	6
al	113	348	119	361	539	709	6
enemigo;	122	348	159	361	539	709	6
el	162	348	169	361	539	709	6
empleo	171	348	201	361	539	709	6
de	203	348	213	361	539	709	6
extrema	216	348	248	361	539	709	6
vi-	250	348	261	361	539	709	6
gilancia	77	362	107	375	539	709	6
al	112	362	118	375	539	709	6
servicio	122	362	153	375	539	709	6
de	157	362	167	375	539	709	6
la	171	362	177	375	539	709	6
toma	182	362	202	375	539	709	6
de	207	362	216	375	539	709	6
decisiones	220	362	261	375	539	709	6
rápidas;	77	375	108	388	539	709	6
una	111	375	126	388	539	709	6
defensa	128	375	158	388	539	709	6
fundamentada	161	375	219	388	539	709	6
en	222	375	232	388	539	709	6
la	234	375	241	388	539	709	6
cen-	244	375	261	388	539	709	6
tralización	77	388	118	402	539	709	6
de	121	388	131	402	539	709	6
estrategias,	134	388	177	402	539	709	6
pero	180	388	198	402	539	709	6
descentralizan-	201	388	261	402	539	709	6
do	77	402	87	415	539	709	6
su	90	402	99	415	539	709	6
ejecución;	103	402	143	415	539	709	6
y	147	402	151	415	539	709	6
el	155	402	161	415	539	709	6
convencimiento	165	402	230	415	539	709	6
de	233	402	243	415	539	709	6
que	246	402	261	415	539	709	6
se	77	415	84	428	539	709	6
debe	87	415	106	428	539	709	6
explotar	108	415	141	428	539	709	6
al	144	415	151	428	539	709	6
máximo	153	415	186	428	539	709	6
la	189	415	196	428	539	709	6
propia	199	415	225	428	539	709	6
tecnolo-	228	415	261	428	539	709	6
gía,	77	429	91	442	539	709	6
de	94	429	103	442	539	709	6
modo	107	429	130	442	539	709	6
que	134	429	148	442	539	709	6
un	152	429	162	442	539	709	6
ejército	166	429	195	442	539	709	6
nunca	198	429	223	442	539	709	6
se	226	429	234	442	539	709	6
preste	237	429	261	442	539	709	6
a	77	442	81	455	539	709	6
efectuar	84	442	116	455	539	709	6
una	120	442	135	455	539	709	6
guerra	139	442	164	455	539	709	6
por	168	442	182	455	539	709	6
debajo	185	442	212	455	539	709	6
de	216	442	225	455	539	709	6
su	229	442	238	455	539	709	6
nivel	241	442	261	455	539	709	6
de	77	455	86	469	539	709	6
desarrollo.	89	455	131	469	539	709	6
La	91	469	101	482	539	709	6
tesis	103	469	120	482	539	709	6
de	122	469	131	482	539	709	6
las	133	469	144	482	539	709	6
épocas,	146	469	175	482	539	709	6
en	177	469	187	482	539	709	6
contraste,	189	469	228	482	539	709	6
ha	230	469	240	482	539	709	6
teni-	242	469	261	482	539	709	6
do	77	482	87	495	539	709	6
un	90	482	101	495	539	709	6
escaso	104	482	129	495	539	709	6
impacto	132	482	165	495	539	709	6
en	168	482	178	495	539	709	6
la	181	482	188	495	539	709	6
comunidad	192	482	238	495	539	709	6
cien-	241	482	261	495	539	709	6
tífica.	77	496	99	509	539	709	6
Quizás	103	496	131	509	539	709	6
porque	136	496	165	509	539	709	6
constituye	169	496	210	509	539	709	6
un	215	496	226	509	539	709	6
modelo	230	496	261	509	539	709	6
interpretativo	77	509	131	522	539	709	6
algo	136	509	153	522	539	709	6
reduccionista,	157	509	213	522	539	709	6
limitado	218	509	252	522	539	709	6
a	257	509	261	522	539	709	6
establecer	77	522	115	536	539	709	6
cuatro	118	522	143	536	539	709	6
categorías	145	522	185	536	539	709	6
basadas	187	522	217	536	539	709	6
en	219	522	229	536	539	709	6
la	231	522	238	536	539	709	6
ener-	240	522	261	536	539	709	6
gía	77	536	88	549	539	709	6
(Bunker	93	536	126	549	539	709	6
1996).	131	536	158	549	539	709	6
Las	163	536	176	549	539	709	6
guerras	181	536	210	549	539	709	6
de	215	536	224	549	539	709	6
primera	229	536	261	549	539	709	6
época	77	549	100	562	539	709	6
son	102	549	116	562	539	709	6
las	118	549	128	562	539	709	6
del	130	549	142	562	539	709	6
mundo	144	549	174	562	539	709	6
clásico,	176	549	205	562	539	709	6
donde	207	549	233	562	539	709	6
el	235	549	241	562	539	709	6
pro-	244	549	261	562	539	709	6
tagonismo	77	563	119	576	539	709	6
recae	121	563	141	576	539	709	6
en	144	563	154	576	539	709	6
la	156	563	163	576	539	709	6
fuerza	165	563	190	576	539	709	6
humana	192	563	225	576	539	709	6
de	228	563	237	576	539	709	6
com-	240	563	261	576	539	709	6
bate	77	576	93	589	539	709	6
(la	96	576	106	589	539	709	6
falange	109	576	137	589	539	709	6
griega	140	576	164	589	539	709	6
y	166	576	171	589	539	709	6
la	173	576	180	589	539	709	6
legión	183	576	207	589	539	709	6
romana).	210	576	247	589	539	709	6
En	249	576	261	589	539	709	6
un	77	589	87	603	539	709	6
segundo	90	589	124	603	539	709	6
periodo,	127	589	161	603	539	709	6
el	164	589	170	603	539	709	6
medieval,	173	589	212	603	539	709	6
la	215	589	222	603	539	709	6
guerra	225	589	250	603	539	709	6
se	253	589	261	603	539	709	6
fundamentaría	77	603	136	616	539	709	6
en	138	603	148	616	539	709	6
formas	150	603	178	616	539	709	6
animales	180	603	215	616	539	709	6
de	217	603	227	616	539	709	6
energía:	229	603	261	616	539	709	6
la	77	616	83	629	539	709	6
caballería	86	616	124	629	539	709	6
de	126	616	135	629	539	709	6
las	138	616	148	629	539	709	6
monarquías	151	616	198	629	539	709	6
feudales,	200	616	235	629	539	709	6
de	238	616	247	629	539	709	6
los	250	616	261	629	539	709	6
Los	278	481	294	494	539	709	6
elementos	297	481	351	494	539	709	6
distintivos	354	481	406	494	539	709	6
de	409	481	421	494	539	709	6
la	425	481	434	494	539	709	6
guerra	278	495	312	507	539	709	6
asimétrica	315	495	367	507	539	709	6
Al	278	522	287	535	539	709	6
margen	289	522	319	535	539	709	6
de	321	522	331	535	539	709	6
la	333	522	340	535	539	709	6
farragosa	341	522	377	535	539	709	6
nomenclatura,	379	522	438	535	539	709	6
existe	440	522	462	535	539	709	6
cierta	278	535	300	549	539	709	6
unanimidad	303	535	352	549	539	709	6
para	355	535	373	549	539	709	6
admitir	376	535	406	549	539	709	6
que	409	535	424	549	539	709	6
la	427	535	433	549	539	709	6
guerra	437	535	462	549	539	709	6
se	278	549	285	562	539	709	6
transforma	289	549	333	562	539	709	6
de	336	549	345	562	539	709	6
manera	348	549	378	562	539	709	6
sustancial	381	549	420	562	539	709	6
y	423	549	428	562	539	709	6
paralela	431	549	462	562	539	709	6
al	278	562	285	576	539	709	6
tránsito	287	562	318	576	539	709	6
de	321	562	330	576	539	709	6
una	333	562	348	576	539	709	6
sociedad	350	562	385	576	539	709	6
industrial	387	562	426	576	539	709	6
a	428	562	432	576	539	709	6
una	435	562	450	576	539	709	6
de	453	562	462	576	539	709	6
la	278	576	285	589	539	709	6
información	289	576	339	589	539	709	6
(Mello	344	576	371	589	539	709	6
2010).	375	576	402	589	539	709	6
Muchos	407	576	439	589	539	709	6
con-	444	576	462	589	539	709	6
flictos	278	589	302	602	539	709	6
se	306	589	313	602	539	709	6
definen	317	589	347	602	539	709	6
ahora	351	589	374	602	539	709	6
por	378	589	391	602	539	709	6
su	395	589	404	602	539	709	6
carácter	408	589	439	602	539	709	6
efec-	443	589	462	602	539	709	6
tista,	278	602	297	616	539	709	6
que	301	602	316	616	539	709	6
puede	319	602	344	616	539	709	6
incluir	347	602	374	616	539	709	6
el	377	602	384	616	539	709	6
empleo	388	602	417	616	539	709	6
de	421	602	431	616	539	709	6
fuerzas	434	602	462	616	539	709	6
militares	278	616	312	629	539	709	6
sin	315	616	326	629	539	709	6
uniformes,	329	616	372	629	539	709	6
niños	375	616	397	629	539	709	6
soldados,	399	616	436	629	539	709	6
armas	438	616	462	629	539	709	6
208	263	649	275	657	539	709	6
URVIO,	114	664	136	672	539	709	6
Revista	138	664	158	672	539	709	6
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	6
de	211	664	218	672	539	709	6
Estudios	220	664	245	672	539	709	6
de	247	664	254	672	539	709	6
Seguridad	256	664	286	672	539	709	6
No.	288	664	299	672	539	709	6
24	300	664	308	672	539	709	6
•	310	664	314	672	539	709	6
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	6
2019	366	664	382	672	539	709	6
•	384	664	387	672	539	709	6
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	6
ISSN	210	673	223	681	539	709	6
1390-4299	225	673	259	681	539	709	6
(en	261	673	270	681	539	709	6
línea)	272	673	288	681	539	709	6
y	290	673	293	681	539	709	6
1390-3691	295	673	328	681	539	709	6
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	7
sobre	112	49	128	57	539	709	7
la	130	49	135	57	539	709	7
guerra	137	49	157	57	539	709	7
asimétrica	158	49	188	57	539	709	7
a	190	49	194	57	539	709	7
través	196	49	213	57	539	709	7
de	215	49	223	57	539	709	7
la	225	49	230	57	539	709	7
historia	232	49	366	57	539	709	7
María	408	49	425	57	539	709	7
Gajate	427	49	447	57	539	709	7
Bajo	449	49	462	57	539	709	7
mias)	278	80	300	93	539	709	7
y	302	80	307	93	539	709	7
riqueza	309	80	339	93	539	709	7
desmesurada,	341	80	395	93	539	709	7
que	398	80	413	93	539	709	7
constituyen	415	80	462	93	539	709	7
un	278	94	289	107	539	709	7
excelente	291	94	328	107	539	709	7
caldo	330	94	352	107	539	709	7
de	355	94	364	107	539	709	7
cultivo	367	94	394	107	539	709	7
para	397	94	414	107	539	709	7
variopintos	417	94	462	107	539	709	7
radicalismos.	278	107	330	120	539	709	7
Es	292	120	301	134	539	709	7
aquí,	307	120	327	134	539	709	7
en	332	120	342	134	539	709	7
los	347	120	358	134	539	709	7
Estados	364	120	394	134	539	709	7
fallidos,	400	120	431	134	539	709	7
donde	437	120	462	134	539	709	7
emergen	278	134	312	147	539	709	7
esos	318	134	334	147	539	709	7
grupos	340	134	367	147	539	709	7
propensos	373	134	413	147	539	709	7
a	419	134	423	147	539	709	7
guerrear	429	134	462	147	539	709	7
con	278	147	293	160	539	709	7
modos	295	147	322	160	539	709	7
partisanos,	325	147	368	160	539	709	7
frente	370	147	394	160	539	709	7
a	396	147	400	160	539	709	7
compatriotas	403	147	455	160	539	709	7
y	457	147	462	160	539	709	7
contra	278	160	304	174	539	709	7
toda	307	160	325	174	539	709	7
potencia	328	160	363	174	539	709	7
interviniente.	366	160	421	174	539	709	7
Su	424	160	434	174	539	709	7
lucha,	438	160	462	174	539	709	7
en	278	174	287	187	539	709	7
primera	290	174	322	187	539	709	7
instancia,	325	174	363	187	539	709	7
se	366	174	374	187	539	709	7
dirige	376	174	400	187	539	709	7
contra	402	174	428	187	539	709	7
la	431	174	438	187	539	709	7
capa-	441	174	462	187	539	709	7
cidad	278	187	300	201	539	709	7
de	303	187	313	201	539	709	7
resistencia	317	187	358	201	539	709	7
económica	362	187	405	201	539	709	7
del	409	187	421	201	539	709	7
enemigo.	425	187	462	201	539	709	7
Cuando	278	201	310	214	539	709	7
las	315	201	326	214	539	709	7
pérdidas	331	201	364	214	539	709	7
humanas	369	201	406	214	539	709	7
crecen	411	201	436	214	539	709	7
y	441	201	446	214	539	709	7
los	451	201	462	214	539	709	7
gastos	278	214	302	227	539	709	7
se	305	214	313	227	539	709	7
hacen	316	214	339	227	539	709	7
muy	343	214	361	227	539	709	7
pesados	364	214	395	227	539	709	7
para	398	214	416	227	539	709	7
el	419	214	426	227	539	709	7
ocupan-	429	214	462	227	539	709	7
te,	278	227	288	241	539	709	7
aumenta	292	227	327	241	539	709	7
también	331	227	364	241	539	709	7
en	369	227	378	241	539	709	7
este	382	227	397	241	539	709	7
la	402	227	408	241	539	709	7
voluntad	413	227	448	241	539	709	7
de	453	227	462	241	539	709	7
llegar	278	241	300	254	539	709	7
a	303	241	308	254	539	709	7
una	311	241	326	254	539	709	7
solución	330	241	364	254	539	709	7
política,	368	241	401	254	539	709	7
o	404	241	409	254	539	709	7
lo	413	241	421	254	539	709	7
que	425	241	439	254	539	709	7
es	443	241	451	254	539	709	7
lo	454	241	462	254	539	709	7
mismo,	278	254	308	268	539	709	7
aparece	311	254	341	268	539	709	7
el	343	254	350	268	539	709	7
deseo	353	254	375	268	539	709	7
de	378	254	387	268	539	709	7
retirar	390	254	415	268	539	709	7
tropas.	418	254	445	268	539	709	7
Los	448	254	462	268	539	709	7
guerrilleros,	278	268	326	281	539	709	7
en	328	268	338	281	539	709	7
tanto	340	268	362	281	539	709	7
no	364	268	375	281	539	709	7
son	377	268	391	281	539	709	7
aniquilados	394	268	440	281	539	709	7
en	443	268	453	281	539	709	7
el	455	268	462	281	539	709	7
terreno	278	281	307	294	539	709	7
militar,	309	281	339	294	539	709	7
siempre	341	281	373	294	539	709	7
ganan	375	281	400	294	539	709	7
en	402	281	412	294	539	709	7
la	415	281	421	294	539	709	7
arena	424	281	446	294	539	709	7
po-	448	281	462	294	539	709	7
lítica.	278	294	300	308	539	709	7
En	304	294	315	308	539	709	7
cambio,	319	294	351	308	539	709	7
sus	354	294	367	308	539	709	7
adversarios,	370	294	417	308	539	709	7
si	420	294	426	308	539	709	7
no	430	294	440	308	539	709	7
con-	444	294	462	308	539	709	7
siguen	278	308	304	321	539	709	7
una	308	308	323	321	539	709	7
victoria	327	308	358	321	539	709	7
militar	362	308	389	321	539	709	7
decisiva,	393	308	427	321	539	709	7
pierden	431	308	462	321	539	709	7
tanto	278	321	299	335	539	709	7
política	304	321	334	335	539	709	7
como	339	321	361	335	539	709	7
militarmente	366	321	419	335	539	709	7
(Münkler	423	321	462	335	539	709	7
2005,	278	335	301	348	539	709	7
38-39).	305	335	335	348	539	709	7
La	338	335	348	348	539	709	7
búsqueda	352	335	390	348	539	709	7
de	393	335	403	348	539	709	7
éxitos	406	335	429	348	539	709	7
rápidos	432	335	462	348	539	709	7
y	278	348	282	361	539	709	7
contundentes,	286	348	343	361	539	709	7
para	347	348	364	361	539	709	7
colmo	367	348	393	361	539	709	7
de	396	348	406	361	539	709	7
males,	409	348	434	361	539	709	7
puede	438	348	462	361	539	709	7
dañar	278	361	301	375	539	709	7
a	303	361	307	375	539	709	7
inocentes,	310	361	350	375	539	709	7
lo	353	361	360	375	539	709	7
que	363	361	378	375	539	709	7
alineará	380	361	411	375	539	709	7
a	414	361	418	375	539	709	7
parte	420	361	441	375	539	709	7
de	443	361	453	375	539	709	7
la	455	361	462	375	539	709	7
población	278	375	318	388	539	709	7
civil	321	375	338	388	539	709	7
con	341	375	356	388	539	709	7
la	359	375	366	388	539	709	7
causa	369	375	390	388	539	709	7
insurgente,	393	375	438	388	539	709	7
plicando	278	388	313	402	539	709	7
más	317	388	333	402	539	709	7
la	337	388	344	402	539	709	7
acción	348	388	374	402	539	709	7
de	378	388	387	402	539	709	7
los	392	388	403	402	539	709	7
ejércitos	407	388	440	402	539	709	7
con-	444	388	462	402	539	709	7
vencionales.	278	402	326	415	539	709	7
Además,	292	415	326	428	539	709	7
esta	330	415	345	428	539	709	7
situación	348	415	384	428	539	709	7
supone	388	415	417	428	539	709	7
un	420	415	431	428	539	709	7
desafío	434	415	462	428	539	709	7
para	278	428	295	442	539	709	7
los	298	428	309	442	539	709	7
tradicionales	312	428	363	442	539	709	7
postulados	366	428	409	442	539	709	7
del	412	428	424	442	539	709	7
Derecho	428	428	462	442	539	709	7
Internacional	278	442	332	455	539	709	7
Humanitario.	337	442	392	455	539	709	7
Bajo	397	442	415	455	539	709	7
su	420	442	429	455	539	709	7
amplio	434	442	462	455	539	709	7
articulado	278	455	318	469	539	709	7
subyace	322	455	353	469	539	709	7
la	356	455	363	469	539	709	7
idea	366	455	383	469	539	709	7
de	386	455	395	469	539	709	7
que	399	455	413	469	539	709	7
los	417	455	428	469	539	709	7
conten-	431	455	462	469	539	709	7
dientes	278	469	306	482	539	709	7
en	309	469	319	482	539	709	7
un	321	469	332	482	539	709	7
conflicto	334	469	370	482	539	709	7
armado	373	469	403	482	539	709	7
no	406	469	416	482	539	709	7
poseen	419	469	447	482	539	709	7
de-	449	469	462	482	539	709	7
recho	278	482	300	495	539	709	7
ilimitado	302	482	339	495	539	709	7
para	342	482	359	495	539	709	7
elegir	361	482	383	495	539	709	7
el	386	482	392	495	539	709	7
método	395	482	426	495	539	709	7
de	428	482	438	495	539	709	7
lucha	440	482	462	495	539	709	7
(Arauz	278	495	305	509	539	709	7
Cantón	308	495	339	509	539	709	7
2013,	341	495	365	509	539	709	7
73-82).	368	495	398	509	539	709	7
Esta	401	495	418	509	539	709	7
idea	421	495	438	509	539	709	7
se	441	495	448	509	539	709	7
ar-	451	495	462	509	539	709	7
ticula,	278	509	303	522	539	709	7
a	305	509	309	522	539	709	7
su	312	509	321	522	539	709	7
vez,	323	509	339	522	539	709	7
mediante	341	509	379	522	539	709	7
tres	381	509	395	522	539	709	7
principios:	398	509	441	522	539	709	7
el	443	509	450	522	539	709	7
de	453	509	462	522	539	709	7
evitar	278	522	300	536	539	709	7
el	302	522	309	536	539	709	7
sufrimiento	312	522	358	536	539	709	7
innecesario,	361	522	409	536	539	709	7
regulado	411	522	446	536	539	709	7
por	448	522	462	536	539	709	7
la	278	536	285	549	539	709	7
Declaración	287	536	335	549	539	709	7
de	338	536	347	549	539	709	7
San	349	536	364	549	539	709	7
Petersburgo	366	536	414	549	539	709	7
de	416	536	426	549	539	709	7
1868	428	536	449	549	539	709	7
(se	451	536	462	549	539	709	7
refiere	278	549	303	562	539	709	7
a	307	549	311	562	539	709	7
muertes	315	549	347	562	539	709	7
de	351	549	361	562	539	709	7
no	365	549	375	562	539	709	7
militares	379	549	414	562	539	709	7
y	418	549	423	562	539	709	7
a	427	549	431	562	539	709	7
la	435	549	442	562	539	709	7
des-	446	549	462	562	539	709	7
trucción	278	562	312	576	539	709	7
de	314	562	323	576	539	709	7
infraestructura	326	562	385	576	539	709	7
civil);	387	562	410	576	539	709	7
el	412	562	419	576	539	709	7
empleo	421	562	450	576	539	709	7
de	453	562	462	576	539	709	7
métodos	278	576	312	589	539	709	7
que	315	576	330	589	539	709	7
permitan	333	576	370	589	539	709	7
discriminar	373	576	419	589	539	709	7
población	422	576	462	589	539	709	7
civil	278	589	295	603	539	709	7
y	298	589	303	603	539	709	7
objetivos	307	589	343	603	539	709	7
militares	346	589	381	603	539	709	7
(Convenios	385	589	431	603	539	709	7
de	435	589	445	603	539	709	7
Gi-	448	589	462	603	539	709	7
nebra,	278	603	303	616	539	709	7
1949);	306	603	333	616	539	709	7
y	336	603	341	616	539	709	7
la	344	603	351	616	539	709	7
prohibición	354	603	401	616	539	709	7
del	405	603	417	616	539	709	7
empleo	420	603	449	616	539	709	7
de	453	603	462	616	539	709	7
métodos	278	616	312	629	539	709	7
irregulares	315	616	357	629	539	709	7
o	359	616	364	629	539	709	7
difusos.	367	616	398	629	539	709	7
biológicas,	77	80	119	94	539	709	7
químicas,	122	80	161	94	539	709	7
nucleares	163	80	200	94	539	709	7
y	203	80	208	94	539	709	7
radiológicas,	210	80	261	94	539	709	7
la	77	94	83	107	539	709	7
ciberguerra	88	94	133	107	539	709	7
y,	137	94	143	107	539	709	7
por	148	94	161	107	539	709	7
descontado,	166	94	214	107	539	709	7
la	218	94	225	107	539	709	7
práctica	229	94	261	107	539	709	7
del	77	107	89	120	539	709	7
contrabando	92	107	143	120	539	709	7
o	146	107	151	120	539	709	7
la	155	107	161	120	539	709	7
vinculación	165	107	211	120	539	709	7
con	215	107	229	120	539	709	7
mafias.	233	107	261	120	539	709	7
El	77	120	85	134	539	709	7
contendiente	90	120	142	134	539	709	7
supuestamente	147	120	207	134	539	709	7
débil	211	120	231	134	539	709	7
busca,	236	120	261	134	539	709	7
ante	77	134	94	147	539	709	7
todo,	96	134	118	147	539	709	7
la	121	134	127	147	539	709	7
derrota	130	134	159	147	539	709	7
psicológica	162	134	206	147	539	709	7
del	209	134	221	147	539	709	7
enemigo.	224	134	261	147	539	709	7
Ello	77	147	93	161	539	709	7
conduce	95	147	129	161	539	709	7
a	132	147	136	161	539	709	7
un	138	147	149	161	539	709	7
cambio	152	147	182	161	539	709	7
profundísimo	184	147	239	161	539	709	7
en	242	147	251	161	539	709	7
la	254	147	261	161	539	709	7
identidad	77	161	115	174	539	709	7
del	118	161	130	174	539	709	7
militar	132	161	160	174	539	709	7
occidental.	162	161	206	174	539	709	7
De	91	174	103	187	539	709	7
entre	107	174	127	187	539	709	7
todos	131	174	154	187	539	709	7
los	157	174	168	187	539	709	7
elementos	172	174	213	187	539	709	7
menciona-	217	174	261	187	539	709	7
dos,	77	187	93	201	539	709	7
que	97	187	112	201	539	709	7
ayudan	116	187	146	201	539	709	7
a	149	187	154	201	539	709	7
definir	157	187	185	201	539	709	7
los	188	187	200	201	539	709	7
conflictos	203	187	243	201	539	709	7
asi-	247	187	261	201	539	709	7
métricos,	77	201	115	214	539	709	7
la	117	201	124	214	539	709	7
notoriedad	126	201	172	214	539	709	7
adquirida	174	201	213	214	539	709	7
por	216	201	230	214	539	709	7
actores	232	201	261	214	539	709	7
no	77	214	87	228	539	709	7
estatales	91	214	124	228	539	709	7
en	127	214	137	228	539	709	7
el	141	214	147	228	539	709	7
escenario	151	214	189	228	539	709	7
mundial	192	214	227	228	539	709	7
es,	230	214	240	228	539	709	7
qui-	244	214	261	228	539	709	7
zás,	77	228	91	241	539	709	7
el	94	228	100	241	539	709	7
aspecto	103	228	133	241	539	709	7
que	136	228	151	241	539	709	7
más	153	228	170	241	539	709	7
ríos	172	228	187	241	539	709	7
de	190	228	199	241	539	709	7
tinta	202	228	221	241	539	709	7
ha	224	228	234	241	539	709	7
hecho	236	228	261	241	539	709	7
correr.	77	241	103	254	539	709	7
Un	106	241	119	254	539	709	7
examen	121	241	153	254	539	709	7
a	156	241	160	254	539	709	7
la	162	241	169	254	539	709	7
distribución	172	241	222	254	539	709	7
geográfi-	225	241	261	254	539	709	7
ca	77	254	85	268	539	709	7
y	88	254	93	268	539	709	7
la	96	254	103	268	539	709	7
densidad	107	254	143	268	539	709	7
de	147	254	156	268	539	709	7
las	159	254	170	268	539	709	7
conflagraciones	173	254	237	268	539	709	7
desa-	240	254	261	268	539	709	7
rrolladas	77	268	112	281	539	709	7
a	114	268	118	281	539	709	7
finales	120	268	146	281	539	709	7
del	148	268	161	281	539	709	7
siglo	163	268	182	281	539	709	7
xx	184	268	194	281	539	709	7
y	196	268	201	281	539	709	7
comienzos	203	268	246	281	539	709	7
del	248	268	261	281	539	709	7
siglo	77	281	95	295	539	709	7
xxi	98	281	111	295	539	709	7
permite	114	281	145	295	539	709	7
concluir	148	281	182	295	539	709	7
que,	184	281	202	295	539	709	7
donde	204	281	230	295	539	709	7
existen	233	281	261	295	539	709	7
Estados	77	295	108	308	539	709	7
fuertes,	112	295	143	308	539	709	7
como	147	295	170	308	539	709	7
en	174	295	184	308	539	709	7
Europa	188	295	218	308	539	709	7
Occiden-	222	295	261	308	539	709	7
tal	77	308	87	321	539	709	7
y	90	308	95	321	539	709	7
EE.	98	308	114	321	539	709	7
UU.,	117	308	138	321	539	709	7
la	142	308	149	321	539	709	7
vida	152	308	169	321	539	709	7
se	173	308	181	321	539	709	7
ha	184	308	194	321	539	709	7
desarrollado	197	308	248	321	539	709	7
en	251	308	261	321	539	709	7
paz	77	321	90	335	539	709	7
durante	94	321	126	335	539	709	7
un	129	321	140	335	539	709	7
largo	144	321	164	335	539	709	7
periodo.	168	321	202	335	539	709	7
En	206	321	217	335	539	709	7
contraste,	221	321	261	335	539	709	7
la	77	335	83	348	539	709	7
guerra	87	335	113	348	539	709	7
se	116	335	123	348	539	709	7
ha	126	335	136	348	539	709	7
hecho	139	335	164	348	539	709	7
endémica	167	335	206	348	539	709	7
en	209	335	219	348	539	709	7
las	222	335	233	348	539	709	7
vecin-	236	335	261	348	539	709	7
dades	77	348	99	361	539	709	7
de	103	348	113	361	539	709	7
los	117	348	128	361	539	709	7
viejos	132	348	155	361	539	709	7
Imperios	159	348	195	361	539	709	7
otomano,	199	348	239	361	539	709	7
ruso	243	348	261	361	539	709	7
y	77	362	81	375	539	709	7
austro-húngaro,	85	362	150	375	539	709	7
los	154	362	165	375	539	709	7
tres	169	362	183	375	539	709	7
desaparecidos	186	362	243	375	539	709	7
tras	246	362	261	375	539	709	7
la	77	375	83	388	539	709	7
Primera	86	375	119	388	539	709	7
Guerra	122	375	151	388	539	709	7
Mundial	153	375	189	388	539	709	7
(Cáucaso,	192	375	233	388	539	709	7
Balca-	235	375	261	388	539	709	7
nes	77	388	90	402	539	709	7
y	92	388	97	402	539	709	7
Oriente	100	388	132	402	539	709	7
Medio),	134	388	168	402	539	709	7
así	170	388	181	402	539	709	7
como	184	388	207	402	539	709	7
en	209	388	219	402	539	709	7
zonas	222	388	244	402	539	709	7
do-	247	388	261	402	539	709	7
minadas	77	402	111	415	539	709	7
por	115	402	129	415	539	709	7
potencias	134	402	173	415	539	709	7
coloniales	177	402	218	415	539	709	7
europeas,	222	402	261	415	539	709	7
hasta	77	415	97	428	539	709	7
después	100	415	132	428	539	709	7
de	134	415	144	428	539	709	7
la	147	415	154	428	539	709	7
Segunda	156	415	191	428	539	709	7
Guerra	194	415	223	428	539	709	7
Mundial	225	415	261	428	539	709	7
(sudeste	77	429	110	442	539	709	7
asiático	114	429	144	442	539	709	7
y	149	429	153	442	539	709	7
África	158	429	182	442	539	709	7
negra,	187	429	212	442	539	709	7
sin	216	429	228	442	539	709	7
olvidar	232	429	261	442	539	709	7
las	77	442	87	455	539	709	7
secuelas	91	442	123	455	539	709	7
del	126	442	139	455	539	709	7
neocolonialismo	142	442	210	455	539	709	7
en	213	442	223	455	539	709	7
parte	227	442	248	455	539	709	7
de	251	442	261	455	539	709	7
América	77	455	111	469	539	709	7
Latina).	114	455	146	469	539	709	7
Desde	91	469	116	482	539	709	7
la	120	469	127	482	539	709	7
desaparición	131	469	182	482	539	709	7
de	186	469	196	482	539	709	7
los	200	469	211	482	539	709	7
bloques,	215	469	249	482	539	709	7
se	253	469	261	482	539	709	7
han	77	482	92	495	539	709	7
registrado	95	482	135	495	539	709	7
más	138	482	154	495	539	709	7
de	158	482	167	495	539	709	7
80	170	482	181	495	539	709	7
conflictos	184	482	223	495	539	709	7
armados	227	482	261	495	539	709	7
en	77	496	86	509	539	709	7
estas	89	496	108	509	539	709	7
regiones	110	496	144	509	539	709	7
del	146	496	159	509	539	709	7
planeta,	161	496	193	509	539	709	7
lo	196	496	204	509	539	709	7
que	207	496	222	509	539	709	7
confirma	225	496	261	509	539	709	7
que	77	509	91	522	539	709	7
el	94	509	100	522	539	709	7
final	103	509	120	522	539	709	7
de	123	509	132	522	539	709	7
la	135	509	141	522	539	709	7
Guerra	144	509	172	522	539	709	7
Fría	175	509	190	522	539	709	7
no	193	509	203	522	539	709	7
ha	205	509	215	522	539	709	7
significado	217	509	261	522	539	709	7
la	77	522	83	536	539	709	7
ansiada	87	522	116	536	539	709	7
paz	119	522	133	536	539	709	7
mundial.	136	522	173	536	539	709	7
Pese	176	522	193	536	539	709	7
a	196	522	200	536	539	709	7
haberse	203	522	233	536	539	709	7
alcan-	237	522	261	536	539	709	7
zado	77	536	95	549	539	709	7
acuerdos	99	536	134	549	539	709	7
sobre	138	536	159	549	539	709	7
desarme,	163	536	199	549	539	709	7
prevención	203	536	247	549	539	709	7
de	251	536	261	549	539	709	7
crisis,	77	549	99	562	539	709	7
etc.,	104	549	121	562	539	709	7
la	125	549	132	562	539	709	7
inestabilidad	137	549	188	562	539	709	7
es	193	549	200	562	539	709	7
un	205	549	216	562	539	709	7
rasgo	220	549	241	562	539	709	7
dis-	246	549	261	562	539	709	7
tintivo	77	563	103	576	539	709	7
de	107	563	117	576	539	709	7
nuestro	121	563	151	576	539	709	7
tiempo.	155	563	186	576	539	709	7
Todos	189	563	214	576	539	709	7
los	218	563	229	576	539	709	7
lugares	233	563	261	576	539	709	7
mencionados	77	576	130	589	539	709	7
presentan,	135	576	176	589	539	709	7
además,	181	576	213	589	539	709	7
dos	218	576	232	589	539	709	7
rasgos	236	576	261	589	539	709	7
comunes:	77	589	115	603	539	709	7
la	118	589	125	603	539	709	7
concepción	127	589	173	603	539	709	7
patrimonial	176	589	223	603	539	709	7
del	226	589	238	603	539	709	7
Esta-	240	589	261	603	539	709	7
do	77	603	87	616	539	709	7
por	90	603	104	616	539	709	7
parte	106	603	127	616	539	709	7
de	129	603	139	616	539	709	7
unas	142	603	160	616	539	709	7
élites	163	603	183	616	539	709	7
corruptas	186	603	224	616	539	709	7
y	226	603	231	616	539	709	7
la	233	603	240	616	539	709	7
yux-	243	603	261	616	539	709	7
taposición	77	616	118	629	539	709	7
de	120	616	130	629	539	709	7
miseria	132	616	161	629	539	709	7
extrema	163	616	195	629	539	709	7
(hambre,	197	616	234	629	539	709	7
epide-	236	616	261	629	539	709	7
209	263	649	275	657	539	709	7
URVIO,	114	664	136	672	539	709	7
Revista	138	664	158	672	539	709	7
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	7
de	211	664	218	672	539	709	7
Estudios	220	664	245	672	539	709	7
de	247	664	254	672	539	709	7
Seguridad	256	664	286	672	539	709	7
No.	288	664	299	672	539	709	7
24	300	664	308	672	539	709	7
•	310	664	314	672	539	709	7
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	7
2019	366	664	382	672	539	709	7
•	384	664	387	672	539	709	7
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	7
ISSN	210	673	223	681	539	709	7
1390-4299	225	673	259	681	539	709	7
(en	261	673	270	681	539	709	7
línea)	272	673	288	681	539	709	7
y	290	673	293	681	539	709	7
1390-3691	295	673	328	681	539	709	7
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	8
sobre	112	49	128	57	539	709	8
la	130	49	135	57	539	709	8
guerra	137	49	157	57	539	709	8
asimétrica	158	49	188	57	539	709	8
a	190	49	194	57	539	709	8
través	196	49	213	57	539	709	8
de	215	49	223	57	539	709	8
la	225	49	230	57	539	709	8
historia	232	49	366	57	539	709	8
Todo	91	80	112	94	539	709	8
ha	115	80	125	94	539	709	8
quedado	129	80	163	94	539	709	8
reducido	167	80	202	94	539	709	8
a	206	80	210	94	539	709	8
un	214	80	225	94	539	709	8
montón	228	80	261	94	539	709	8
de	77	94	86	107	539	709	8
papel	90	94	111	107	539	709	8
mojado	115	94	145	107	539	709	8
y,	149	94	155	107	539	709	8
así,	159	94	172	107	539	709	8
esta	175	94	190	107	539	709	8
“asimetría	194	94	234	107	539	709	8
de	238	94	247	107	539	709	8
las	251	94	261	107	539	709	8
legitimidades”	77	107	134	120	539	709	8
ha	137	107	146	120	539	709	8
sido	149	107	166	120	539	709	8
instrumentalizada	168	107	241	120	539	709	8
para	244	107	261	120	539	709	8
contraponer	77	120	126	134	539	709	8
la	130	120	137	134	539	709	8
idea	141	120	157	134	539	709	8
de	161	120	171	134	539	709	8
una	175	120	190	134	539	709	8
guerra	194	120	219	134	539	709	8
justa	223	120	242	134	539	709	8
con	246	120	261	134	539	709	8
la	77	134	83	147	539	709	8
de	87	134	96	147	539	709	8
una	100	134	115	147	539	709	8
guerra	118	134	144	147	539	709	8
santa,	147	134	171	147	539	709	8
punto	174	134	199	147	539	709	8
culminante	202	134	248	147	539	709	8
de	251	134	261	147	539	709	8
la	77	147	83	161	539	709	8
“simetría	87	147	123	161	539	709	8
de	126	147	136	161	539	709	8
las	139	147	150	161	539	709	8
asimetrías”.	153	147	199	161	539	709	8
Tortura	203	147	233	161	539	709	8
de	237	147	246	161	539	709	8
re-	250	147	261	161	539	709	8
henes,	77	161	102	174	539	709	8
decapitaciones,	104	161	165	174	539	709	8
ataques	168	161	198	174	539	709	8
a	200	161	205	174	539	709	8
embajadas,	207	161	251	174	539	709	8
el	254	161	261	174	539	709	8
choque	77	174	106	187	539	709	8
de	109	174	119	187	539	709	8
un	122	174	133	187	539	709	8
avión	136	174	158	187	539	709	8
contra	161	174	187	187	539	709	8
un	190	174	201	187	539	709	8
edificio	204	174	234	187	539	709	8
o	237	174	242	187	539	709	8
una	246	174	261	187	539	709	8
escabechina,	77	187	127	201	539	709	8
en	130	187	140	201	539	709	8
una	143	187	158	201	539	709	8
concurrida	161	187	205	201	539	709	8
calle,	208	187	229	201	539	709	8
con	232	187	247	201	539	709	8
un	250	187	261	201	539	709	8
camión…	77	201	117	214	539	709	8
No	120	201	133	214	539	709	8
son	135	201	149	214	539	709	8
solo	152	201	168	214	539	709	8
métodos	171	201	205	214	539	709	8
atípicos,	208	201	241	214	539	709	8
sino	244	201	261	214	539	709	8
difíciles	77	214	107	228	539	709	8
de	111	214	120	228	539	709	8
responder,	124	214	165	228	539	709	8
porque	169	214	197	228	539	709	8
sus	201	214	213	228	539	709	8
efectos	216	214	243	228	539	709	8
son	247	214	261	228	539	709	8
desproporcionados	77	228	153	241	539	709	8
(con	159	228	177	241	539	709	8
todas	183	228	205	241	539	709	8
las	211	228	221	241	539	709	8
implica-	227	228	261	241	539	709	8
ciones	77	241	102	254	539	709	8
morales	106	241	137	254	539	709	8
que	141	241	156	254	539	709	8
conlleva	160	241	193	254	539	709	8
concluir	197	241	230	254	539	709	8
qué	234	241	249	254	539	709	8
es	253	241	261	254	539	709	8
proporcionado	77	254	136	268	539	709	8
en	139	254	149	268	539	709	8
una	151	254	167	268	539	709	8
guerra).	169	254	201	268	539	709	8
Dinamitan,	203	254	250	268	539	709	8
lo	253	254	261	268	539	709	8
reiteramos,	77	268	121	281	539	709	8
la	125	268	132	281	539	709	8
voluntad	136	268	171	281	539	709	8
política	175	268	205	281	539	709	8
y	209	268	213	281	539	709	8
de	217	268	227	281	539	709	8
comba-	230	268	261	281	539	709	8
te	77	281	84	295	539	709	8
del	88	281	100	295	539	709	8
enemigo	104	281	138	295	539	709	8
más	142	281	158	295	539	709	8
fuerte.	162	281	188	295	539	709	8
Enfrentarse	192	281	238	295	539	709	8
a	242	281	246	295	539	709	8
un	250	281	261	295	539	709	8
adversario	77	295	117	308	539	709	8
difuso,	120	295	148	308	539	709	8
camuflado	151	295	193	308	539	709	8
entre	196	295	216	308	539	709	8
civiles,	219	295	246	308	539	709	8
sin	249	295	261	308	539	709	8
campo	77	308	104	321	539	709	8
de	106	308	116	321	539	709	8
batalla	119	308	145	321	539	709	8
definido	148	308	181	321	539	709	8
y	184	308	189	321	539	709	8
durante	191	308	223	321	539	709	8
un	225	308	236	321	539	709	8
tiem-	239	308	261	321	539	709	8
po	77	321	87	335	539	709	8
muy	90	321	108	335	539	709	8
impreciso,	111	321	153	335	539	709	8
aunque	156	321	186	335	539	709	8
prolongado,	189	321	238	335	539	709	8
rom-	241	321	261	335	539	709	8
pe	77	335	86	348	539	709	8
con	90	335	105	348	539	709	8
los	109	335	120	348	539	709	8
esquemas	124	335	162	348	539	709	8
mentales	166	335	201	348	539	709	8
de	205	335	215	348	539	709	8
las	219	335	229	348	539	709	8
fuerzas	233	335	261	348	539	709	8
militares	77	348	111	361	539	709	8
profesionales.	114	348	169	361	539	709	8
Se	91	362	100	375	539	709	8
menciona	104	362	143	375	539	709	8
camuflaje	147	362	185	375	539	709	8
e	189	362	193	375	539	709	8
indefinición	197	362	245	375	539	709	8
del	249	362	261	375	539	709	8
frente	77	375	99	388	539	709	8
porque	103	375	131	388	539	709	8
otro	134	375	150	388	539	709	8
gran	153	375	171	388	539	709	8
elemento	174	375	210	388	539	709	8
que	213	375	228	388	539	709	8
dota	231	375	248	388	539	709	8
de	251	375	261	388	539	709	8
identidad	77	388	114	402	539	709	8
al	117	388	124	402	539	709	8
conflicto	127	388	162	402	539	709	8
asimétrico	165	388	206	402	539	709	8
es	209	388	216	402	539	709	8
la	219	388	226	402	539	709	8
elección	229	388	261	402	539	709	8
del	77	402	88	415	539	709	8
terreno.	91	402	122	415	539	709	8
El	124	402	133	415	539	709	8
contendiente	136	402	187	415	539	709	8
no	190	402	200	415	539	709	8
estatal	203	402	227	415	539	709	8
siempre	230	402	261	415	539	709	8
procurará	77	415	115	428	539	709	8
enfrentarse	118	415	162	428	539	709	8
en	165	415	175	428	539	709	8
lugares	179	415	206	428	539	709	8
donde	210	415	235	428	539	709	8
la	238	415	245	428	539	709	8
su-	249	415	261	428	539	709	8
perioridad	77	429	117	442	539	709	8
tecnológica	121	429	165	442	539	709	8
del	168	429	180	442	539	709	8
contrario	183	429	220	442	539	709	8
pueda	223	429	247	442	539	709	8
ser	250	429	261	442	539	709	8
anulada:	77	442	110	455	539	709	8
zonas	112	442	134	455	539	709	8
remotas	136	442	167	455	539	709	8
y	169	442	174	455	539	709	8
de	176	442	185	455	539	709	8
difícil	187	442	210	455	539	709	8
acceso,	212	442	239	455	539	709	8
exce-	241	442	261	455	539	709	8
so	77	455	85	469	539	709	8
de	88	455	97	469	539	709	8
vegetación,	100	455	145	469	539	709	8
áreas	148	455	167	469	539	709	8
altamente	170	455	208	469	539	709	8
urbanizadas,	212	455	261	469	539	709	8
entre	77	469	97	482	539	709	8
la	100	469	107	482	539	709	8
población	111	469	150	482	539	709	8
civil	154	469	170	482	539	709	8
o	174	469	179	482	539	709	8
mimetizándose	183	469	242	482	539	709	8
con	246	469	261	482	539	709	8
masas	77	482	100	495	539	709	8
de	102	482	111	495	539	709	8
refugiados.	114	482	157	495	539	709	8
Aunque	159	482	190	495	539	709	8
los	193	482	203	495	539	709	8
ejércitos	206	482	238	495	539	709	8
regu-	240	482	261	495	539	709	8
lares,	77	496	96	509	539	709	8
en	100	496	109	509	539	709	8
operaciones	113	496	159	509	539	709	8
convencionales,	162	496	224	509	539	709	8
intentan	227	496	261	509	539	709	8
eludir	77	509	100	522	539	709	8
la	102	509	109	522	539	709	8
lucha	112	509	133	522	539	709	8
en	136	509	145	522	539	709	8
las	148	509	158	522	539	709	8
ciudades,	161	509	197	522	539	709	8
en	200	509	209	522	539	709	8
estas	212	509	230	522	539	709	8
guerras	233	509	261	522	539	709	8
casi	77	522	91	536	539	709	8
nunca	93	522	117	536	539	709	8
existe	119	522	141	536	539	709	8
esa	143	522	155	536	539	709	8
opción,	157	522	187	536	539	709	8
pues	189	522	207	536	539	709	8
las	209	522	219	536	539	709	8
fuerzas	221	522	248	536	539	709	8
no	250	522	261	536	539	709	8
estatales	77	536	108	549	539	709	8
sitúan	111	536	135	549	539	709	8
aquí	137	536	154	549	539	709	8
sus	157	536	169	549	539	709	8
centros	171	536	199	549	539	709	8
de	202	536	211	549	539	709	8
gravedad.	214	536	251	549	539	709	8
El	91	549	99	562	539	709	8
ritmo	103	549	126	562	539	709	8
de	129	549	139	562	539	709	8
desarrollo	143	549	182	562	539	709	8
de	186	549	195	562	539	709	8
la	199	549	206	562	539	709	8
contienda	210	549	250	562	539	709	8
es	253	549	261	562	539	709	8
otro	77	563	93	576	539	709	8
aspecto	96	563	126	576	539	709	8
vital	128	563	145	576	539	709	8
para	148	563	165	576	539	709	8
dilucidar	168	563	204	576	539	709	8
qué	206	563	221	576	539	709	8
es	224	563	231	576	539	709	8
la	234	563	241	576	539	709	8
gue-	243	563	261	576	539	709	8
rra	77	576	88	589	539	709	8
asimétrica.	92	576	136	589	539	709	8
Sugerente	140	576	180	589	539	709	8
resulta	185	576	211	589	539	709	8
la	216	576	222	589	539	709	8
observa-	227	576	261	589	539	709	8
ción	77	589	94	603	539	709	8
de	96	589	106	603	539	709	8
Münkler,	108	589	146	603	539	709	8
quien	148	589	171	603	539	709	8
asegura	173	589	203	603	539	709	8
que	205	589	220	603	539	709	8
esa	222	589	234	603	539	709	8
forma	237	589	261	603	539	709	8
de	77	603	86	616	539	709	8
lucha	90	603	112	616	539	709	8
se	116	603	124	616	539	709	8
basa	128	603	145	616	539	709	8
en	149	603	159	616	539	709	8
las	163	603	173	616	539	709	8
distintas	177	603	211	616	539	709	8
velocidades	215	603	261	616	539	709	8
con	77	616	91	629	539	709	8
las	94	616	104	629	539	709	8
que	107	616	122	629	539	709	8
las	124	616	134	629	539	709	8
partes	137	616	161	629	539	709	8
se	164	616	171	629	539	709	8
combaten.	174	616	216	629	539	709	8
María	408	49	425	57	539	709	8
Gajate	427	49	447	57	539	709	8
Bajo	449	49	462	57	539	709	8
La	292	80	301	92	539	709	8
asimetría	306	80	339	92	539	709	8
de	343	80	352	92	539	709	8
la	357	80	363	92	539	709	8
fuerza	367	80	389	92	539	709	8
radica	394	80	416	92	539	709	8
en	421	80	429	92	539	709	8
una	434	80	448	92	539	709	8
capacidad	292	92	328	104	539	709	8
de	332	92	341	104	539	709	8
aceleración	345	92	385	104	539	709	8
que	389	92	402	104	539	709	8
supera	406	92	430	104	539	709	8
a	434	92	438	104	539	709	8
la	442	92	448	104	539	709	8
del	292	103	303	115	539	709	8
enemigo,	306	103	340	115	539	709	8
mientras	343	103	374	115	539	709	8
que	378	103	391	115	539	709	8
la	394	103	400	115	539	709	8
asimetría	403	103	436	115	539	709	8
de	439	103	448	115	539	709	8
la	292	115	298	127	539	709	8
debilidad	302	115	336	127	539	709	8
se	340	115	346	127	539	709	8
basa	350	115	366	127	539	709	8
en	369	115	378	127	539	709	8
una	382	115	395	127	539	709	8
disposición	399	115	440	127	539	709	8
y	444	115	448	127	539	709	8
una	292	126	306	138	539	709	8
habilidad	309	126	343	138	539	709	8
para	347	126	363	138	539	709	8
disminuir	366	126	402	138	539	709	8
el	405	126	412	138	539	709	8
ritmo	415	126	436	138	539	709	8
de	439	126	448	138	539	709	8
la	292	137	298	149	539	709	8
guerra.	300	137	326	149	539	709	8
Por	328	137	340	149	539	709	8
lo	342	137	349	149	539	709	8
general,	351	137	380	149	539	709	8
esta	382	137	395	149	539	709	8
estrategia	397	137	431	149	539	709	8
aca-	433	137	448	149	539	709	8
rrea	292	149	306	161	539	709	8
un	309	149	319	161	539	709	8
aumento	322	149	354	161	539	709	8
considerable	358	149	403	161	539	709	8
de	406	149	415	161	539	709	8
víctimas	418	149	448	161	539	709	8
en	292	160	301	172	539	709	8
el	303	160	309	172	539	709	8
propio	312	160	336	172	539	709	8
bando	338	160	361	172	539	709	8
(Münkler	364	160	399	172	539	709	8
2005).	401	160	426	172	539	709	8
Münkler,	278	186	314	199	539	709	8
contra	319	186	344	199	539	709	8
una	348	186	363	199	539	709	8
postura	367	186	397	199	539	709	8
bastante	401	186	433	199	539	709	8
exten-	438	186	462	199	539	709	8
dida,	278	199	298	213	539	709	8
mantiene	300	199	337	213	539	709	8
cierto	340	199	363	213	539	709	8
tono	366	199	384	213	539	709	8
esperanzador	387	199	438	213	539	709	8
en	441	199	451	213	539	709	8
su	453	199	462	213	539	709	8
análisis,	278	213	308	226	539	709	8
pues	311	213	329	226	539	709	8
reconoce	331	213	366	226	539	709	8
que	368	213	383	226	539	709	8
el	385	213	392	226	539	709	8
ritmo	394	213	416	226	539	709	8
de	419	213	428	226	539	709	8
desarro-	430	213	462	226	539	709	8
llo	278	226	288	240	539	709	8
de	290	226	300	240	539	709	8
toda	302	226	319	240	539	709	8
guerra,	322	226	349	240	539	709	8
pese	351	226	368	240	539	709	8
al	370	226	377	240	539	709	8
caos	379	226	396	240	539	709	8
que	398	226	413	240	539	709	8
acarrea,	415	226	445	240	539	709	8
está	447	226	462	240	539	709	8
sujeto	278	240	301	253	539	709	8
a	304	240	308	253	539	709	8
control	311	240	339	253	539	709	8
humano.	342	240	378	253	539	709	8
Por	381	240	394	253	539	709	8
otro	397	240	413	253	539	709	8
lado,	416	240	436	253	539	709	8
la	438	240	445	253	539	709	8
ori-	448	240	462	253	539	709	8
ginal	278	253	297	266	539	709	8
referencia	300	253	338	266	539	709	8
a	341	253	345	266	539	709	8
una	348	253	363	266	539	709	8
“mentalidad	366	253	414	266	539	709	8
posheroica”	417	253	462	266	539	709	8
occidental	278	266	318	280	539	709	8
es	321	266	328	280	539	709	8
muy	331	266	349	280	539	709	8
oportuna:	352	266	392	280	539	709	8
el	394	266	401	280	539	709	8
valor	404	266	424	280	539	709	8
del	426	266	438	280	539	709	8
sacri-	441	266	462	280	539	709	8
ficio	278	280	295	293	539	709	8
para	299	280	316	293	539	709	8
nosotros	319	280	353	293	539	709	8
ya	356	280	365	293	539	709	8
no	368	280	379	293	539	709	8
constituye	383	280	423	293	539	709	8
un	427	280	437	293	539	709	8
ideal.	441	280	462	293	539	709	8
Pero	278	293	295	307	539	709	8
lejos	299	293	316	307	539	709	8
de	319	293	329	307	539	709	8
entender	332	293	367	307	539	709	8
esto	370	293	386	307	539	709	8
como	389	293	411	307	539	709	8
una	414	293	429	307	539	709	8
atadura	433	293	462	307	539	709	8
o	278	307	283	320	539	709	8
debilidad	287	307	324	320	539	709	8
impuesta	328	307	364	320	539	709	8
por	368	307	382	320	539	709	8
la	386	307	393	320	539	709	8
opinión	397	307	429	320	539	709	8
pública	433	307	462	320	539	709	8
en	278	320	287	333	539	709	8
el	291	320	297	333	539	709	8
modo	301	320	324	333	539	709	8
de	328	320	337	333	539	709	8
guerrear,	341	320	375	333	539	709	8
se	378	320	386	333	539	709	8
presenta	389	320	422	333	539	709	8
como	425	320	448	333	539	709	8
un	451	320	462	333	539	709	8
logro	278	333	298	347	539	709	8
cultural.	301	333	334	347	539	709	8
La	336	333	346	347	539	709	8
consecuencia	349	333	400	347	539	709	8
es	403	333	411	347	539	709	8
preocupante	413	333	462	347	539	709	8
porque	278	347	306	360	539	709	8
lleva	309	347	327	360	539	709	8
a	331	347	335	360	539	709	8
las	338	347	348	360	539	709	8
democracias	352	347	400	360	539	709	8
a	404	347	408	360	539	709	8
confiar	411	347	439	360	539	709	8
en	442	347	452	360	539	709	8
el	455	347	462	360	539	709	8
desarrollo	278	360	316	374	539	709	8
tecnológico	319	360	365	374	539	709	8
y	368	360	373	374	539	709	8
en	376	360	385	374	539	709	8
los	388	360	399	374	539	709	8
servicios	402	360	435	374	539	709	8
de	438	360	448	374	539	709	8
in-	451	360	462	374	539	709	8
teligencia,	278	374	318	387	539	709	8
así	320	374	330	387	539	709	8
como	332	374	355	387	539	709	8
asumir	357	374	384	387	539	709	8
sus	387	374	399	387	539	709	8
costos.	401	374	427	387	539	709	8
A	292	387	299	400	539	709	8
diferencia	303	387	343	400	539	709	8
de	347	387	357	400	539	709	8
las	361	387	371	400	539	709	8
fuerzas	376	387	404	400	539	709	8
regulares,	408	387	446	400	539	709	8
los	451	387	462	400	539	709	8
actores	278	400	305	414	539	709	8
no	310	400	321	414	539	709	8
estatales	326	400	358	414	539	709	8
que	363	400	378	414	539	709	8
practican	383	400	420	414	539	709	8
la	425	400	432	414	539	709	8
guerra	437	400	462	414	539	709	8
se	278	414	285	427	539	709	8
valen	290	414	311	427	539	709	8
de	315	414	325	427	539	709	8
un	329	414	340	427	539	709	8
armamento	345	414	391	427	539	709	8
bastante	396	414	429	427	539	709	8
asequi-	434	414	462	427	539	709	8
ble	278	427	290	441	539	709	8
–aunque	293	427	328	441	539	709	8
también	331	427	364	441	539	709	8
pueden	367	427	397	441	539	709	8
disponer	400	427	435	441	539	709	8
de	438	427	448	441	539	709	8
los	451	427	462	441	539	709	8
suministros	278	441	324	454	539	709	8
de	326	441	336	454	539	709	8
algunos	338	441	369	454	539	709	8
aliados	371	441	399	454	539	709	8
poderosos,	401	441	444	454	539	709	8
ten-	446	441	462	454	539	709	8
dentes	278	454	304	467	539	709	8
a	306	454	310	467	539	709	8
actuar	312	454	337	467	539	709	8
en	339	454	349	467	539	709	8
la	351	454	358	467	539	709	8
sombra	360	454	390	467	539	709	8
para	392	454	410	467	539	709	8
evadir	412	454	436	467	539	709	8
la	439	454	446	467	539	709	8
res-	448	454	462	467	539	709	8
ponsabilidad	278	467	330	481	539	709	8
de	333	467	342	481	539	709	8
posibles	345	467	377	481	539	709	8
crímenes	380	467	416	481	539	709	8
de	419	467	428	481	539	709	8
guerra–	431	467	462	481	539	709	8
al	278	481	285	494	539	709	8
tiempo	288	481	317	494	539	709	8
que	320	481	335	494	539	709	8
privatizan	339	481	379	494	539	709	8
sus	382	481	394	494	539	709	8
beneficios,	398	481	440	494	539	709	8
pero	444	481	462	494	539	709	8
nacionalizan	278	494	328	508	539	709	8
los	332	494	343	508	539	709	8
gastos.	348	494	374	508	539	709	8
La	378	494	388	508	539	709	8
población	392	494	433	508	539	709	8
civil	437	494	453	508	539	709	8
y	457	494	462	508	539	709	8
los	278	508	289	521	539	709	8
recursos	291	508	324	521	539	709	8
naturales	327	508	363	521	539	709	8
(petróleo,	365	508	405	521	539	709	8
diamantes…)	407	508	462	521	539	709	8
de	278	521	287	534	539	709	8
esos	291	521	307	534	539	709	8
países	310	521	334	534	539	709	8
son	337	521	351	534	539	709	8
sus	354	521	367	534	539	709	8
presas,	370	521	397	534	539	709	8
víctimas	400	521	433	534	539	709	8
de	437	521	446	534	539	709	8
sus	450	521	462	534	539	709	8
constantes	278	534	320	548	539	709	8
rapiñas	322	534	351	548	539	709	8
y	354	534	358	548	539	709	8
del	361	534	373	548	539	709	8
miedo.	376	534	404	548	539	709	8
La	406	534	416	548	539	709	8
guerra	419	534	445	548	539	709	8
pri-	447	534	462	548	539	709	8
vada	278	548	296	561	539	709	8
es,	300	548	310	561	539	709	8
por	314	548	328	561	539	709	8
tanto,	331	548	355	561	539	709	8
una	359	548	374	561	539	709	8
de	378	548	388	561	539	709	8
las	391	548	402	561	539	709	8
grandes	405	548	436	561	539	709	8
lacras	440	548	462	561	539	709	8
del	278	561	290	575	539	709	8
tercer	293	561	315	575	539	709	8
mundo.	318	561	350	575	539	709	8
En	292	575	304	588	539	709	8
el	309	575	315	588	539	709	8
escenario	320	575	357	588	539	709	8
de	362	575	372	588	539	709	8
la	377	575	383	588	539	709	8
guerra	388	575	414	588	539	709	8
asimétrica,	419	575	462	588	539	709	8
los	278	588	289	601	539	709	8
indicadores	293	588	339	601	539	709	8
tradicionales	344	588	394	601	539	709	8
de	399	588	408	601	539	709	8
victoria	412	588	443	601	539	709	8
han	447	588	462	601	539	709	8
perdido	278	601	309	615	539	709	8
su	312	601	321	615	539	709	8
validez	325	601	352	615	539	709	8
porque	355	601	384	615	539	709	8
no	387	601	398	615	539	709	8
es	401	601	409	615	539	709	8
la	412	601	419	615	539	709	8
capacidad	422	601	462	615	539	709	8
bélica	278	615	301	628	539	709	8
lo	304	615	312	628	539	709	8
que	315	615	329	628	539	709	8
determina	332	615	374	628	539	709	8
su	377	615	385	628	539	709	8
resolución,	388	615	433	628	539	709	8
sino	436	615	452	628	539	709	8
el	455	615	462	628	539	709	8
210	263	649	275	657	539	709	8
URVIO,	114	664	136	672	539	709	8
Revista	138	664	158	672	539	709	8
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	8
de	211	664	218	672	539	709	8
Estudios	220	664	245	672	539	709	8
de	247	664	254	672	539	709	8
Seguridad	256	664	286	672	539	709	8
No.	288	664	299	672	539	709	8
24	300	664	308	672	539	709	8
•	310	664	314	672	539	709	8
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	8
2019	366	664	382	672	539	709	8
•	384	664	387	672	539	709	8
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	8
ISSN	210	673	223	681	539	709	8
1390-4299	225	673	259	681	539	709	8
(en	261	673	270	681	539	709	8
línea)	272	673	288	681	539	709	8
y	290	673	293	681	539	709	8
1390-3691	295	673	328	681	539	709	8
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	9
sobre	112	49	128	57	539	709	9
la	130	49	135	57	539	709	9
guerra	137	49	157	57	539	709	9
asimétrica	158	49	188	57	539	709	9
a	190	49	194	57	539	709	9
través	196	49	213	57	539	709	9
de	215	49	223	57	539	709	9
la	225	49	230	57	539	709	9
historia	232	49	366	57	539	709	9
María	408	49	425	57	539	709	9
Gajate	427	49	447	57	539	709	9
Bajo	449	49	462	57	539	709	9
no	278	80	288	93	539	709	9
parece	292	80	318	93	539	709	9
fácil	321	80	338	93	539	709	9
concluir	342	80	375	93	539	709	9
que	379	80	394	93	539	709	9
exista	397	80	420	93	539	709	9
algo	423	80	440	93	539	709	9
nue-	444	80	462	93	539	709	9
vo	278	94	287	107	539	709	9
bajo	292	94	309	107	539	709	9
el	313	94	320	107	539	709	9
sol.	324	94	338	107	539	709	9
Está	342	94	359	107	539	709	9
descontada	363	94	408	107	539	709	9
la	412	94	419	107	539	709	9
necesidad	423	94	462	107	539	709	9
de	278	107	287	120	539	709	9
salvar	291	107	313	120	539	709	9
distancias,	317	107	358	120	539	709	9
hacer	361	107	383	120	539	709	9
matizaciones,	386	107	441	120	539	709	9
pero	444	107	462	120	539	709	9
no	278	120	288	134	539	709	9
puede	291	120	316	134	539	709	9
obviarse	319	120	351	134	539	709	9
esa	354	120	366	134	539	709	9
familiaridad	369	120	418	134	539	709	9
con	421	120	436	134	539	709	9
varios	439	120	462	134	539	709	9
elementos	278	134	318	147	539	709	9
de	321	134	330	147	539	709	9
los	333	134	344	147	539	709	9
perfilados	347	134	386	147	539	709	9
al	388	134	395	147	539	709	9
definir	398	134	425	147	539	709	9
la	427	134	434	147	539	709	9
guerra	437	134	462	147	539	709	9
asimétrica.	278	147	321	160	539	709	9
Esto	325	147	343	160	539	709	9
es,	347	147	357	160	539	709	9
a	361	147	366	160	539	709	9
grandes	370	147	400	160	539	709	9
rasgos,	405	147	431	160	539	709	9
lo	436	147	443	160	539	709	9
que	447	147	462	160	539	709	9
se	278	161	285	174	539	709	9
conocía	290	161	321	174	539	709	9
como	325	161	348	174	539	709	9
guerra	352	161	378	174	539	709	9
irregular	382	161	416	174	539	709	9
–quizás	421	161	451	174	539	709	9
la	455	161	462	174	539	709	9
expresión/categoría	278	174	356	187	539	709	9
analítica	363	174	396	187	539	709	9
más	404	174	420	187	539	709	9
inclusiva	427	174	462	187	539	709	9
de	278	187	287	201	539	709	9
entre	292	187	312	201	539	709	9
las	317	187	327	201	539	709	9
manejadas;	331	187	376	201	539	709	9
la	380	187	387	201	539	709	9
guerra	392	187	417	201	539	709	9
asimétrica	421	187	462	201	539	709	9
se	278	201	285	214	539	709	9
puede	290	201	315	214	539	709	9
contemplar	320	201	366	214	539	709	9
como	371	201	394	214	539	709	9
una	399	201	414	214	539	709	9
modalidad	419	201	462	214	539	709	9
de	278	214	287	227	539	709	9
guerra	292	214	318	227	539	709	9
irregular–	322	214	362	227	539	709	9
o	366	214	372	227	539	709	9
de	376	214	386	227	539	709	9
guerrillas.	391	214	430	227	539	709	9
En	435	214	446	227	539	709	9
un	451	214	462	227	539	709	9
término	278	228	310	241	539	709	9
a	314	228	318	241	539	709	9
la	321	228	328	241	539	709	9
nueva	331	228	355	241	539	709	9
usanza,	358	228	388	241	539	709	9
claro	391	228	411	241	539	709	9
que	414	228	429	241	539	709	9
sí,	432	228	441	241	539	709	9
pero	444	228	462	241	539	709	9
con	278	241	293	254	539	709	9
muchísimos	296	241	345	254	539	709	9
años	348	241	366	254	539	709	9
de	370	241	379	254	539	709	9
historia	382	241	413	254	539	709	9
a	416	241	420	254	539	709	9
sus	423	241	436	254	539	709	9
espal-	439	241	462	254	539	709	9
das:	278	254	293	268	539	709	9
David	296	254	321	268	539	709	9
contra	324	254	350	268	539	709	9
Goliat,	352	254	381	268	539	709	9
Troya,	383	254	408	268	539	709	9
la	411	254	418	268	539	709	9
batalla	421	254	447	268	539	709	9
del	450	254	462	268	539	709	9
bosque	278	268	306	281	539	709	9
de	309	268	318	281	539	709	9
Teutoburgo,	320	268	371	281	539	709	9
los	373	268	384	281	539	709	9
mongoles	387	268	426	281	539	709	9
y	428	268	433	281	539	709	9
los	435	268	446	281	539	709	9
na-	449	268	462	281	539	709	9
cientes	278	281	305	294	539	709	9
EE.	308	281	323	294	539	709	9
UU	326	281	342	294	539	709	9
recurrieron	345	281	390	294	539	709	9
a	393	281	397	294	539	709	9
ella	401	281	414	294	539	709	9
en	417	281	427	294	539	709	9
diversos	430	281	462	294	539	709	9
momentos.	278	294	323	308	539	709	9
Sin	292	308	305	321	539	709	9
ánimo	308	308	334	321	539	709	9
de	337	308	347	321	539	709	9
ser	350	308	361	321	539	709	9
exhaustivos,	364	308	413	321	539	709	9
recordemos	416	308	462	321	539	709	9
que	278	321	293	335	539	709	9
el	297	321	304	335	539	709	9
caudillo	309	321	341	335	539	709	9
lusitano	345	321	378	335	539	709	9
Viriato	382	321	411	335	539	709	9
ya	415	321	424	335	539	709	9
la	429	321	436	335	539	709	9
había	440	321	462	335	539	709	9
practicado	278	335	320	348	539	709	9
contra	325	335	351	348	539	709	9
las	356	335	367	348	539	709	9
legiones	372	335	404	348	539	709	9
romanas.	410	335	447	348	539	709	9
La	452	335	462	348	539	709	9
victoria	278	348	308	361	539	709	9
del	311	348	324	361	539	709	9
Imperio	327	348	359	361	539	709	9
fue	363	348	375	361	539	709	9
pírrica,	379	348	408	361	539	709	9
y	411	348	416	361	539	709	9
con	419	348	434	361	539	709	9
ella	437	348	451	361	539	709	9
se	455	348	462	361	539	709	9
tambaleó	278	361	315	375	539	709	9
el	319	361	325	375	539	709	9
principio	329	361	366	375	539	709	9
de	370	361	379	375	539	709	9
que	383	361	397	375	539	709	9
el	401	361	408	375	539	709	9
más	411	361	427	375	539	709	9
apto	431	361	449	375	539	709	9
de	453	361	462	375	539	709	9
los	278	375	289	388	539	709	9
contendientes	291	375	347	388	539	709	9
era	349	375	361	388	539	709	9
siempre	363	375	395	388	539	709	9
el	397	375	404	388	539	709	9
más	406	375	422	388	539	709	9
fuerte.	424	375	450	388	539	709	9
La	452	375	462	388	539	709	9
misma	278	388	305	402	539	709	9
jugada	307	388	333	402	539	709	9
se	335	388	343	402	539	709	9
repetiría	345	388	379	402	539	709	9
en	381	388	390	402	539	709	9
muchísimas	393	388	440	402	539	709	9
otras	443	388	462	402	539	709	9
ocasiones	278	402	316	415	539	709	9
(Paret	319	402	343	415	539	709	9
1986;	346	402	370	415	539	709	9
Black	373	402	396	415	539	709	9
1997).	399	402	426	415	539	709	9
Ho	430	402	443	415	539	709	9
Chi	447	402	462	415	539	709	9
Minh	278	415	301	428	539	709	9
recurrió,	304	415	338	428	539	709	9
por	342	415	355	428	539	709	9
ejemplo,	359	415	393	428	539	709	9
a	396	415	401	428	539	709	9
la	404	415	411	428	539	709	9
metáfora	414	415	449	428	539	709	9
de	453	415	462	428	539	709	9
la	278	428	285	442	539	709	9
lucha	288	428	310	442	539	709	9
entre	313	428	334	442	539	709	9
un	337	428	348	442	539	709	9
tigre	351	428	369	442	539	709	9
y	373	428	377	442	539	709	9
un	381	428	392	442	539	709	9
elefante	395	428	426	442	539	709	9
para	429	428	447	442	539	709	9
ex-	450	428	462	442	539	709	9
plicar	278	442	300	455	539	709	9
su	303	442	312	455	539	709	9
guerra.	315	442	343	455	539	709	9
De	346	442	358	455	539	709	9
hecho,	361	442	388	455	539	709	9
se	391	442	398	455	539	709	9
argumenta	401	442	444	455	539	709	9
que	447	442	462	455	539	709	9
Vietnam	278	455	313	469	539	709	9
constituye	315	455	357	469	539	709	9
el	359	455	366	469	539	709	9
ejemplo	369	455	401	469	539	709	9
más	403	455	419	469	539	709	9
emblemá-	422	455	462	469	539	709	9
tico	278	469	293	482	539	709	9
de	296	469	305	482	539	709	9
conflicto	308	469	344	482	539	709	9
asimétrico	347	469	388	482	539	709	9
(Metz	391	469	415	482	539	709	9
2007).	418	469	445	482	539	709	9
Los	448	469	462	482	539	709	9
estadounidenses	278	482	343	495	539	709	9
fueron	347	482	374	495	539	709	9
incapaces	378	482	416	495	539	709	9
de	420	482	430	495	539	709	9
separar	434	482	462	495	539	709	9
al	278	495	285	509	539	709	9
movimiento	288	495	337	509	539	709	9
insurgente	341	495	383	509	539	709	9
de	386	495	396	509	539	709	9
la	399	495	406	509	539	709	9
población	409	495	449	509	539	709	9
en	452	495	462	509	539	709	9
su	278	509	287	522	539	709	9
conjunto	289	509	326	522	539	709	9
y	329	509	333	522	539	709	9
tampoco	336	509	372	522	539	709	9
pudieron	374	509	411	522	539	709	9
lidiar	414	509	435	522	539	709	9
con	438	509	453	522	539	709	9
el	455	509	462	522	539	709	9
hecho	278	522	302	536	539	709	9
de	306	522	315	536	539	709	9
que	319	522	333	536	539	709	9
fuera	337	522	357	536	539	709	9
una	360	522	376	536	539	709	9
lucha	379	522	401	536	539	709	9
televisada.	404	522	446	536	539	709	9
No	449	522	462	536	539	709	9
supieron,	278	536	315	549	539	709	9
en	318	536	327	549	539	709	9
definitiva,	330	536	370	549	539	709	9
adaptarse	372	536	410	549	539	709	9
a	412	536	416	549	539	709	9
esta	419	536	434	549	539	709	9
moda-	436	536	462	549	539	709	9
lidad	278	549	298	562	539	709	9
de	301	549	310	562	539	709	9
pelea.	313	549	336	562	539	709	9
Volvamos	292	562	331	576	539	709	9
ahora	334	562	357	576	539	709	9
al	360	562	367	576	539	709	9
razonamiento	370	562	425	576	539	709	9
original:	428	562	462	576	539	709	9
esa	278	576	290	589	539	709	9
guerrilla	292	576	325	589	539	709	9
actúa	328	576	349	589	539	709	9
contra	351	576	377	589	539	709	9
un	379	576	390	589	539	709	9
ejército	393	576	422	589	539	709	9
regular,	425	576	455	589	539	709	9
o	457	576	462	589	539	709	9
lo	278	589	285	603	539	709	9
que	289	589	304	603	539	709	9
es	307	589	315	603	539	709	9
lo	318	589	326	603	539	709	9
mismo,	329	589	359	603	539	709	9
contra	363	589	389	603	539	709	9
la	392	589	399	603	539	709	9
institución	402	589	446	603	539	709	9
de-	449	589	462	603	539	709	9
fensiva	278	603	305	616	539	709	9
propia	308	603	334	616	539	709	9
de	337	603	347	616	539	709	9
un	349	603	360	616	539	709	9
Estado	363	603	390	616	539	709	9
nación	393	603	421	616	539	709	9
soberano.	423	603	462	616	539	709	9
Ambos	278	616	306	629	539	709	9
conceptos,	311	616	354	629	539	709	9
ejército	359	616	389	629	539	709	9
regular	394	616	422	629	539	709	9
y	427	616	432	629	539	709	9
guerra	437	616	462	629	539	709	9
ingenio	77	80	107	94	539	709	9
para	109	80	127	94	539	709	9
emplear	129	80	161	94	539	709	9
esta.	164	80	181	94	539	709	9
Los	184	80	198	94	539	709	9
conflictos	201	80	239	94	539	709	9
en	242	80	252	94	539	709	9
el	254	80	261	94	539	709	9
mundo	77	94	106	107	539	709	9
han	109	94	124	107	539	709	9
pasado	127	94	155	107	539	709	9
de	157	94	167	107	539	709	9
un	170	94	181	107	539	709	9
88,2	183	94	202	107	539	709	9
%	205	94	214	107	539	709	9
de	216	94	226	107	539	709	9
efectivi-	229	94	261	107	539	709	9
dad	77	107	91	120	539	709	9
para	94	107	111	120	539	709	9
el	113	107	120	120	539	709	9
contendiente	122	107	175	120	539	709	9
fuerte,	177	107	203	120	539	709	9
en	206	107	215	120	539	709	9
1800,	218	107	241	120	539	709	9
a	243	107	248	120	539	709	9
un	250	107	261	120	539	709	9
48,8	77	120	95	134	539	709	9
%	98	120	106	134	539	709	9
en	109	120	119	134	539	709	9
el	121	120	128	134	539	709	9
año	131	120	145	134	539	709	9
2000	148	120	169	134	539	709	9
(Arreguín-Toft	172	120	231	134	539	709	9
2005).	234	120	261	134	539	709	9
El	77	134	85	147	539	709	9
ratón	88	134	109	147	539	709	9
va	112	134	121	147	539	709	9
ganando	123	134	158	147	539	709	9
la	161	134	167	147	539	709	9
partida	170	134	199	147	539	709	9
frente	201	134	225	147	539	709	9
al	227	134	234	147	539	709	9
gato.	237	134	257	147	539	709	9
¿Ya	77	173	95	186	539	709	9
no	98	173	111	186	539	709	9
se	114	173	125	186	539	709	9
hacen	128	173	158	186	539	709	9
guerras	161	173	200	186	539	709	9
como	203	173	231	186	539	709	9
las	234	173	247	186	539	709	9
de	77	186	89	199	539	709	9
antes?	92	186	125	199	539	709	9
La	77	214	87	227	539	709	9
guerra	89	214	114	227	539	709	9
carece	117	214	141	227	539	709	9
de	144	214	153	227	539	709	9
un	156	214	167	227	539	709	9
carácter	169	214	200	227	539	709	9
estático.	203	214	235	227	539	709	9
Clau-	238	214	261	227	539	709	9
sewitz,	77	227	104	241	539	709	9
el	107	227	114	241	539	709	9
muy	118	227	136	241	539	709	9
citado	140	227	164	241	539	709	9
militar	168	227	195	241	539	709	9
prusiano,	199	227	237	241	539	709	9
reco-	241	227	261	241	539	709	9
nocía	77	241	98	254	539	709	9
en	101	241	111	254	539	709	9
el	114	241	121	254	539	709	9
siglo	124	241	142	254	539	709	9
xix	145	241	158	254	539	709	9
que	161	241	176	254	539	709	9
la	179	241	185	254	539	709	9
esencia	188	241	217	254	539	709	9
de	220	241	229	254	539	709	9
esta	232	241	247	254	539	709	9
no	250	241	261	254	539	709	9
cambiaba,	77	254	118	267	539	709	9
aunque	120	254	150	267	539	709	9
ofrecía	152	254	179	267	539	709	9
dos	182	254	196	267	539	709	9
definiciones	198	254	246	267	539	709	9
del	249	254	261	267	539	709	9
fenómeno:	77	267	120	281	539	709	9
la	125	267	131	281	539	709	9
Guerra	136	267	165	281	539	709	9
con	169	267	184	281	539	709	9
mayúscula,	189	267	234	281	539	709	9
como	238	267	261	281	539	709	9
mera	77	281	97	294	539	709	9
continuación	102	281	155	294	539	709	9
de	160	281	170	294	539	709	9
la	175	281	181	294	539	709	9
política	187	281	217	294	539	709	9
por	222	281	236	294	539	709	9
otros	241	281	261	294	539	709	9
medios;	77	294	108	308	539	709	9
y	112	294	117	308	539	709	9
la	121	294	128	308	539	709	9
guerra	132	294	157	308	539	709	9
como	161	294	184	308	539	709	9
acto	188	294	205	308	539	709	9
de	209	294	218	308	539	709	9
violencia,	222	294	261	308	539	709	9
cuyo	77	308	96	321	539	709	9
objetivo	98	308	131	321	539	709	9
es	133	308	140	321	539	709	9
obligar	143	308	171	321	539	709	9
al	173	308	180	321	539	709	9
oponente	182	308	220	321	539	709	9
a	222	308	227	321	539	709	9
cumplir	229	308	261	321	539	709	9
con	77	321	91	334	539	709	9
la	94	321	101	334	539	709	9
voluntad	103	321	139	334	539	709	9
propia	142	321	168	334	539	709	9
(Clausewitz	171	321	218	334	539	709	9
2002,	221	321	244	334	539	709	9
19-	247	321	261	334	539	709	9
27).	77	334	93	348	539	709	9
En	97	334	108	348	539	709	9
suma,	112	334	136	348	539	709	9
un	139	334	150	348	539	709	9
instrumento	153	334	203	348	539	709	9
al	207	334	214	348	539	709	9
servicio	217	334	248	348	539	709	9
de	251	334	261	348	539	709	9
un	77	348	87	361	539	709	9
Estado,	90	348	120	361	539	709	9
que	123	348	137	361	539	709	9
modifica	140	348	175	361	539	709	9
sus	178	348	190	361	539	709	9
formas.	193	348	223	361	539	709	9
Si	91	361	98	375	539	709	9
la	102	361	109	375	539	709	9
Guerra	112	361	141	375	539	709	9
Fría	145	361	160	375	539	709	9
fue	164	361	176	375	539	709	9
el	180	361	187	375	539	709	9
conflicto	190	361	226	375	539	709	9
simétri-	230	361	261	375	539	709	9
co	77	375	86	388	539	709	9
por	91	375	104	388	539	709	9
excelencia	109	375	150	388	539	709	9
–pese	154	375	177	388	539	709	9
a	181	375	186	388	539	709	9
los	190	375	201	388	539	709	9
esfuerzos	206	375	242	388	539	709	9
por	247	375	261	388	539	709	9
acabar	77	388	102	401	539	709	9
con	106	388	120	401	539	709	9
esa	124	388	136	401	539	709	9
paridad	139	388	170	401	539	709	9
destructiva:	173	388	220	401	539	709	9
estrategia	223	388	261	401	539	709	9
offset,	77	401	98	415	539	709	9
guerra	103	401	128	415	539	709	9
de	132	401	142	415	539	709	9
las	146	401	157	415	539	709	9
galaxias…–,	161	401	210	415	539	709	9
el	215	401	221	415	539	709	9
contexto	226	401	261	415	539	709	9
estratégico	77	415	119	428	539	709	9
posterior	123	415	159	428	539	709	9
se	163	415	170	428	539	709	9
define	174	415	199	428	539	709	9
por	202	415	216	428	539	709	9
lo	220	415	228	428	539	709	9
contra-	232	415	261	428	539	709	9
rio.	77	428	90	442	539	709	9
Emergen	93	428	129	442	539	709	9
infinidad	132	428	169	442	539	709	9
de	172	428	181	442	539	709	9
actores	184	428	212	442	539	709	9
no	215	428	225	442	539	709	9
estatales	228	428	261	442	539	709	9
que	77	442	91	455	539	709	9
menosprecian	94	442	150	455	539	709	9
la	152	442	159	455	539	709	9
normativa	161	442	203	455	539	709	9
internacional.	205	442	261	455	539	709	9
Por	77	455	90	468	539	709	9
un	93	455	104	468	539	709	9
lado,	107	455	127	468	539	709	9
tenemos	130	455	164	468	539	709	9
a	167	455	171	468	539	709	9
un	174	455	185	468	539	709	9
sujeto	188	455	211	468	539	709	9
que	214	455	229	468	539	709	9
emplea	232	455	261	468	539	709	9
armas	77	468	100	482	539	709	9
de	103	468	112	482	539	709	9
alta	115	468	129	482	539	709	9
precisión	131	468	168	482	539	709	9
y	170	468	175	482	539	709	9
que	177	468	192	482	539	709	9
persigue,	194	468	230	482	539	709	9
en	233	468	242	482	539	709	9
teo-	245	468	261	482	539	709	9
ría,	77	482	90	495	539	709	9
reducir	92	482	121	495	539	709	9
al	124	482	131	495	539	709	9
mínimo	134	482	166	495	539	709	9
los	169	482	180	495	539	709	9
daños	183	482	207	495	539	709	9
innecesarios.	210	482	261	495	539	709	9
Pero	77	495	94	508	539	709	9
por	99	495	113	508	539	709	9
el	117	495	124	508	539	709	9
otro,	128	495	148	508	539	709	9
existe	152	495	174	508	539	709	9
un	179	495	190	508	539	709	9
elemento	194	495	231	508	539	709	9
difuso	236	495	261	508	539	709	9
que	77	509	91	522	539	709	9
busca	94	509	116	522	539	709	9
prevalecer	118	509	159	522	539	709	9
causando	161	509	198	522	539	709	9
un	201	509	212	522	539	709	9
elevado	214	509	244	522	539	709	9
nú-	247	509	261	522	539	709	9
mero	77	522	97	535	539	709	9
de	100	522	110	535	539	709	9
bajas	113	522	133	535	539	709	9
y	135	522	140	535	539	709	9
esquivando	143	522	189	535	539	709	9
su	191	522	200	535	539	709	9
identificación.	203	522	261	535	539	709	9
Por	77	535	90	549	539	709	9
consiguiente,	93	535	146	549	539	709	9
el	149	535	156	549	539	709	9
quid	158	535	177	549	539	709	9
de	179	535	189	549	539	709	9
esta	192	535	207	549	539	709	9
lucha	209	535	231	549	539	709	9
está	234	535	249	549	539	709	9
en	251	535	261	549	539	709	9
que	77	549	91	562	539	709	9
el	94	549	100	562	539	709	9
combatiente	103	549	153	562	539	709	9
inferior,	155	549	187	562	539	709	9
por	190	549	204	562	539	709	9
lo	206	549	214	562	539	709	9
general,	216	549	247	562	539	709	9
lo-	250	549	261	562	539	709	9
gra	77	562	89	575	539	709	9
derrotar	93	562	125	575	539	709	9
al	129	562	136	575	539	709	9
enemigo	139	562	174	575	539	709	9
por	177	562	191	575	539	709	9
la	195	562	202	575	539	709	9
sencilla	205	562	235	575	539	709	9
razón	239	562	261	575	539	709	9
de	77	576	86	589	539	709	9
que	89	576	103	589	539	709	9
no	106	576	117	589	539	709	9
le	119	576	126	589	539	709	9
permite	129	576	160	589	539	709	9
ganar.	163	576	187	589	539	709	9
Mientras	91	589	127	602	539	709	9
que	131	589	146	602	539	709	9
entre	150	589	170	602	539	709	9
los	175	589	186	602	539	709	9
estudiosos	190	589	231	602	539	709	9
anglo-	235	589	261	602	539	709	9
sajones	77	602	105	616	539	709	9
persisten	110	602	146	616	539	709	9
las	151	602	161	616	539	709	9
referencias	167	602	209	616	539	709	9
genéricas	215	602	251	616	539	709	9
a	257	602	261	616	539	709	9
“nuevas	77	616	107	629	539	709	9
guerras”,	110	616	145	629	539	709	9
desde	148	616	171	629	539	709	9
un	174	616	185	629	539	709	9
enfoque	187	616	220	629	539	709	9
histórico,	223	616	261	629	539	709	9
211	263	649	275	657	539	709	9
URVIO,	114	664	136	672	539	709	9
Revista	138	664	158	672	539	709	9
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	9
de	211	664	218	672	539	709	9
Estudios	220	664	245	672	539	709	9
de	247	664	254	672	539	709	9
Seguridad	256	664	286	672	539	709	9
No.	288	664	299	672	539	709	9
24	300	664	308	672	539	709	9
•	310	664	314	672	539	709	9
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	9
2019	366	664	382	672	539	709	9
•	384	664	387	672	539	709	9
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	9
ISSN	210	673	223	681	539	709	9
1390-4299	225	673	259	681	539	709	9
(en	261	673	270	681	539	709	9
línea)	272	673	288	681	539	709	9
y	290	673	293	681	539	709	9
1390-3691	295	673	328	681	539	709	9
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	10
sobre	112	49	128	57	539	709	10
la	130	49	135	57	539	709	10
guerra	137	49	157	57	539	709	10
asimétrica	158	49	188	57	539	709	10
a	190	49	194	57	539	709	10
través	196	49	213	57	539	709	10
de	215	49	223	57	539	709	10
la	225	49	230	57	539	709	10
historia	232	49	366	57	539	709	10
María	408	49	425	57	539	709	10
Gajate	427	49	447	57	539	709	10
Bajo	449	49	462	57	539	709	10
La	292	80	302	93	539	709	10
forma	307	80	331	93	539	709	10
de	335	80	345	93	539	709	10
hacer	349	80	371	93	539	709	10
la	375	80	382	93	539	709	10
guerra	387	80	412	93	539	709	10
también	417	80	450	93	539	709	10
se	455	80	462	93	539	709	10
ha	278	94	287	107	539	709	10
modificado	290	94	336	107	539	709	10
por	339	94	353	107	539	709	10
la	356	94	363	107	539	709	10
imposición	365	94	410	107	539	709	10
del	413	94	425	107	539	709	10
signo	428	94	450	107	539	709	10
de	453	94	462	107	539	709	10
los	278	107	289	120	539	709	10
tiempos.	292	107	326	120	539	709	10
La	329	107	339	120	539	709	10
lucha	342	107	364	120	539	709	10
guerrillera	367	107	408	120	539	709	10
ha	410	107	420	120	539	709	10
dejado	423	107	450	120	539	709	10
de	453	107	462	120	539	709	10
funcionar	278	120	317	134	539	709	10
como	322	120	344	134	539	709	10
táctica	349	120	375	134	539	709	10
subsidiaria	380	120	422	134	539	709	10
de	427	120	437	134	539	709	10
com-	441	120	462	134	539	709	10
bate,	278	134	297	147	539	709	10
para	301	134	319	147	539	709	10
convertirse	322	134	366	147	539	709	10
en	370	134	380	147	539	709	10
protagonista,	384	134	437	147	539	709	10
sobre	441	134	462	147	539	709	10
todo,	278	147	299	160	539	709	10
de	304	147	314	160	539	709	10
los	318	147	329	160	539	709	10
conflictos	334	147	373	160	539	709	10
alimentados	378	147	427	160	539	709	10
por	432	147	446	160	539	709	10
ese	450	147	462	160	539	709	10
potentísimo	278	160	326	174	539	709	10
motor	329	160	354	174	539	709	10
de	356	160	366	174	539	709	10
la	368	160	375	174	539	709	10
historia	377	160	408	174	539	709	10
contemporá-	410	160	462	174	539	709	10
nea	278	174	292	187	539	709	10
que	295	174	310	187	539	709	10
es	313	174	320	187	539	709	10
la	324	174	330	187	539	709	10
voluntad	334	174	370	187	539	709	10
de	373	174	382	187	539	709	10
autodeterminación	385	174	462	187	539	709	10
de	278	187	287	201	539	709	10
los	290	187	302	201	539	709	10
pueblos.	305	187	339	201	539	709	10
Abundan	342	187	379	201	539	709	10
los	383	187	394	201	539	709	10
casos	397	187	417	201	539	709	10
de	420	187	430	201	539	709	10
guerras	433	187	462	201	539	709	10
de	278	201	287	214	539	709	10
liberación	291	201	331	214	539	709	10
contra	335	201	360	214	539	709	10
ejércitos	364	201	397	214	539	709	10
extranjeros.	401	201	447	214	539	709	10
Lo	451	201	462	214	539	709	10
sucedido	278	214	313	227	539	709	10
tras	316	214	330	227	539	709	10
la	333	214	340	227	539	709	10
Segunda	342	214	377	227	539	709	10
Guerra	379	214	408	227	539	709	10
Mundial	410	214	445	227	539	709	10
nos	448	214	462	227	539	709	10
enseña	278	227	305	241	539	709	10
que	308	227	322	241	539	709	10
los	325	227	336	241	539	709	10
“conquistadores”	339	227	407	241	539	709	10
perdían	410	227	441	241	539	709	10
estas	444	227	462	241	539	709	10
conflagraciones	278	241	340	254	539	709	10
de	346	241	356	254	539	709	10
forma	363	241	387	254	539	709	10
sistemática:	393	241	440	254	539	709	10
vol-	447	241	462	254	539	709	10
vamos	278	254	303	268	539	709	10
a	307	254	311	268	539	709	10
Vietnam	315	254	350	268	539	709	10
y	353	254	358	268	539	709	10
a	362	254	366	268	539	709	10
Afganistán	370	254	413	268	539	709	10
en	416	254	426	268	539	709	10
la	430	254	437	268	539	709	10
lucha	440	254	462	268	539	709	10
antisoviética,	278	268	330	281	539	709	10
primero,	334	268	369	281	539	709	10
y	373	268	378	281	539	709	10
antiestadounidense,	382	268	462	281	539	709	10
más	278	281	294	294	539	709	10
tarde.	296	281	319	294	539	709	10
La	292	294	302	308	539	709	10
conclusión	305	294	348	308	539	709	10
es,	351	294	361	308	539	709	10
sin	363	294	375	308	539	709	10
embargo,	378	294	415	308	539	709	10
a	418	294	422	308	539	709	10
la	425	294	432	308	539	709	10
inversa	434	294	462	308	539	709	10
en	278	308	287	321	539	709	10
el	290	308	296	321	539	709	10
periodo	299	308	330	321	539	709	10
que	332	308	347	321	539	709	10
precede	349	308	380	321	539	709	10
a	382	308	386	321	539	709	10
la	388	308	395	321	539	709	10
Segunda	397	308	431	321	539	709	10
Guerra	434	308	462	321	539	709	10
Mundial,	278	321	315	335	539	709	10
sobre	318	321	339	335	539	709	10
todo	342	321	360	335	539	709	10
si	363	321	369	335	539	709	10
nos	371	321	385	335	539	709	10
retrotraemos	388	321	439	335	539	709	10
hasta	442	321	462	335	539	709	10
la	278	335	285	348	539	709	10
famosa	288	335	317	348	539	709	10
era	320	335	332	348	539	709	10
de	336	335	346	348	539	709	10
los	349	335	360	348	539	709	10
imperialismos.	364	335	423	348	539	709	10
Es	427	335	436	348	539	709	10
decir,	440	335	462	348	539	709	10
los	278	348	289	361	539	709	10
invasores	291	348	328	361	539	709	10
sí	330	348	336	361	539	709	10
triunfan,	339	348	375	361	539	709	10
aunque	377	348	407	361	539	709	10
ello	410	348	424	361	539	709	10
no	427	348	437	361	539	709	10
impi-	440	348	462	361	539	709	10
de	278	361	287	375	539	709	10
que	290	361	305	375	539	709	10
asistamos	307	361	345	375	539	709	10
al	348	361	355	375	539	709	10
desarrollo	358	361	397	375	539	709	10
de	400	361	409	375	539	709	10
varios	412	361	435	375	539	709	10
episo-	438	361	462	375	539	709	10
dios	278	375	294	388	539	709	10
calamitosos	297	375	343	388	539	709	10
para	345	375	363	388	539	709	10
los	365	375	376	388	539	709	10
occidentales,	378	375	430	388	539	709	10
sobre	432	375	453	388	539	709	10
el	455	375	462	388	539	709	10
terreno	278	388	307	402	539	709	10
de	309	388	318	402	539	709	10
batalla	321	388	347	402	539	709	10
(smallwars).	349	388	397	402	539	709	10
Fueron	399	388	428	402	539	709	10
muy	430	388	448	402	539	709	10
so-	450	388	462	402	539	709	10
nadas	278	402	301	415	539	709	10
algunas	303	402	333	415	539	709	10
debacles	335	402	368	415	539	709	10
como	371	402	393	415	539	709	10
la	396	402	403	415	539	709	10
de	405	402	414	415	539	709	10
Isandlwana	417	402	462	415	539	709	10
(1879),	278	415	308	428	539	709	10
en	311	415	321	428	539	709	10
la	324	415	330	428	539	709	10
cual	333	415	350	428	539	709	10
los	353	415	364	428	539	709	10
ingleses	367	415	397	428	539	709	10
fueron	400	415	427	428	539	709	10
derrota-	430	415	462	428	539	709	10
dos	278	428	292	442	539	709	10
por	294	428	308	442	539	709	10
unos	310	428	330	442	539	709	10
desarrapados	332	428	384	442	539	709	10
zulúes.	387	428	414	442	539	709	10
Cinco	416	428	441	442	539	709	10
años	444	428	462	442	539	709	10
después,	278	442	312	455	539	709	10
en	315	442	325	455	539	709	10
Sudán,	328	442	356	455	539	709	10
la	360	442	367	455	539	709	10
historia	370	442	400	455	539	709	10
se	404	442	411	455	539	709	10
repitió	415	442	441	455	539	709	10
ante	445	442	462	455	539	709	10
las	278	455	288	469	539	709	10
tropas	291	455	316	469	539	709	10
de	319	455	328	469	539	709	10
El	331	455	340	469	539	709	10
Mahdi.	343	455	373	469	539	709	10
También	375	455	411	469	539	709	10
los	414	455	425	469	539	709	10
italianos	428	455	462	469	539	709	10
experimentaron	278	469	342	482	539	709	10
un	345	469	356	482	539	709	10
monumental	360	469	412	482	539	709	10
tropiezo	416	469	449	482	539	709	10
en	452	469	462	482	539	709	10
Adua	278	482	299	495	539	709	10
(1896).	303	482	333	495	539	709	10
En	337	482	348	495	539	709	10
el	352	482	359	495	539	709	10
caso	362	482	379	495	539	709	10
español,	383	482	416	495	539	709	10
no	420	482	430	495	539	709	10
está	434	482	449	495	539	709	10
de	453	482	462	495	539	709	10
más	278	495	294	509	539	709	10
recordar	296	495	329	509	539	709	10
el	331	495	338	509	539	709	10
ejemplo	340	495	373	509	539	709	10
de	375	495	384	509	539	709	10
Annual	387	495	417	509	539	709	10
(1921).	419	495	449	509	539	709	10
Ni	451	495	462	509	539	709	10
siquiera	278	509	309	522	539	709	10
volvemos	312	509	350	522	539	709	10
a	353	509	357	522	539	709	10
saltar	360	509	381	522	539	709	10
de	384	509	394	522	539	709	10
continente	397	509	440	522	539	709	10
y	443	509	448	522	539	709	10
re-	451	509	462	522	539	709	10
trocedemos	278	522	324	536	539	709	10
un	328	522	338	536	539	709	10
poco	342	522	361	536	539	709	10
en	365	522	375	536	539	709	10
el	378	522	385	536	539	709	10
tiempo:	388	522	419	536	539	709	10
el	423	522	430	536	539	709	10
famoso	433	522	462	536	539	709	10
general	278	536	307	549	539	709	10
Custer	309	536	336	549	539	709	10
se	338	536	345	549	539	709	10
libró	347	536	366	549	539	709	10
de	369	536	378	549	539	709	10
sufrir	380	536	402	549	539	709	10
un	404	536	415	549	539	709	10
fuerte	417	536	440	549	539	709	10
revés	442	536	462	549	539	709	10
ante	278	549	295	562	539	709	10
los	297	549	308	562	539	709	10
indios	311	549	336	562	539	709	10
del	338	549	350	562	539	709	10
sioux	352	549	373	562	539	709	10
Caballo	376	549	407	562	539	709	10
Loco	410	549	430	562	539	709	10
en	432	549	442	562	539	709	10
Litt-	444	549	462	562	539	709	10
le	278	562	284	576	539	709	10
Big	288	562	301	576	539	709	10
Horn	304	562	325	576	539	709	10
(1876).	329	562	359	576	539	709	10
De	363	562	375	576	539	709	10
manera	379	562	409	576	539	709	10
excepcional,	413	562	462	576	539	709	10
diminutas	278	576	319	589	539	709	10
partidas	322	576	354	589	539	709	10
de	357	576	366	589	539	709	10
europeos	369	576	405	589	539	709	10
se	408	576	416	589	539	709	10
atrevieron,	419	576	462	589	539	709	10
al	278	589	285	603	539	709	10
abandonar	289	589	331	603	539	709	10
sus	335	589	348	603	539	709	10
prácticas	351	589	386	603	539	709	10
convencionales,	390	589	454	603	539	709	10
a	458	589	462	603	539	709	10
sacar	278	603	297	616	539	709	10
provecho	300	603	337	616	539	709	10
del	340	603	353	616	539	709	10
factor	356	603	379	616	539	709	10
sorpresa	382	603	414	616	539	709	10
para	417	603	435	616	539	709	10
some-	438	603	462	616	539	709	10
ter	278	616	289	629	539	709	10
a	292	616	296	629	539	709	10
unos	300	616	319	629	539	709	10
ejércitos	322	616	355	629	539	709	10
irregulares	359	616	400	629	539	709	10
capaces	403	616	433	629	539	709	10
de	437	616	446	629	539	709	10
lle-	449	616	462	629	539	709	10
irregular,	77	80	113	94	539	709	10
adquieren	116	80	156	94	539	709	10
su	160	80	168	94	539	709	10
plena	172	80	194	94	539	709	10
significación	197	80	248	94	539	709	10
–y	251	80	261	94	539	709	10
nada	77	94	96	107	539	709	10
tiene	99	94	118	107	539	709	10
de	121	94	131	107	539	709	10
sorprendente–	133	94	191	107	539	709	10
en	194	94	204	107	539	709	10
el	207	94	213	107	539	709	10
inicio	216	94	239	107	539	709	10
de	242	94	251	107	539	709	10
la	254	94	261	107	539	709	10
Contemporaneidad,	77	107	158	120	539	709	10
con	161	107	176	120	539	709	10
la	180	107	186	120	539	709	10
Revolución	190	107	236	120	539	709	10
Fran-	239	107	261	120	539	709	10
cesa	77	120	93	134	539	709	10
y	97	120	102	134	539	709	10
las	106	120	117	134	539	709	10
guerras	121	120	150	134	539	709	10
napoleónicas,	155	120	210	134	539	709	10
el	214	120	221	134	539	709	10
primero;	226	120	261	134	539	709	10
y	77	134	81	147	539	709	10
con	85	134	100	147	539	709	10
la	105	134	111	147	539	709	10
Guerra	116	134	144	147	539	709	10
de	149	134	158	147	539	709	10
Independencia	162	134	222	147	539	709	10
española	226	134	261	147	539	709	10
(1808-1814),	77	147	131	161	539	709	10
el	135	147	142	161	539	709	10
segundo.	146	147	182	161	539	709	10
Por	187	147	200	161	539	709	10
decirlo	204	147	232	161	539	709	10
de	236	147	246	161	539	709	10
un	250	147	261	161	539	709	10
modo	77	161	100	174	539	709	10
sencillo:	105	161	138	174	539	709	10
es	142	161	150	174	539	709	10
entonces	154	161	190	174	539	709	10
cuando	194	161	224	174	539	709	10
surge	228	161	249	174	539	709	10
la	254	161	261	174	539	709	10
necesidad	77	174	116	187	539	709	10
intelectual	119	174	161	187	539	709	10
de	164	174	174	187	539	709	10
ponerle	177	174	208	187	539	709	10
nombre	211	174	243	187	539	709	10
a	246	174	251	187	539	709	10
la	254	174	261	187	539	709	10
institución	77	187	120	201	539	709	10
y	123	187	127	201	539	709	10
también	130	187	163	201	539	709	10
al	166	187	173	201	539	709	10
fenómeno.	175	187	219	201	539	709	10
Guerrilleros	91	201	138	214	539	709	10
como	141	201	163	214	539	709	10
El	167	201	175	214	539	709	10
Empecinado,	178	201	231	214	539	709	10
el	234	201	241	214	539	709	10
cura	244	201	261	214	539	709	10
Merino	77	214	106	228	539	709	10
y	109	214	113	228	539	709	10
Julián	116	214	139	228	539	709	10
Sánchez	142	214	174	228	539	709	10
se	176	214	184	228	539	709	10
las	186	214	196	228	539	709	10
ingeniaron	199	214	241	228	539	709	10
para	244	214	261	228	539	709	10
enloquecer	77	228	120	241	539	709	10
y	123	228	128	241	539	709	10
minar	132	228	156	241	539	709	10
materialmente	160	228	217	241	539	709	10
al	221	228	227	241	539	709	10
porten-	231	228	261	241	539	709	10
toso	77	241	93	254	539	709	10
ejército	98	241	127	254	539	709	10
napoleónico.	132	241	183	254	539	709	10
Semejante	188	241	229	254	539	709	10
hazaña	234	241	261	254	539	709	10
condujo	77	254	109	268	539	709	10
a	112	254	116	268	539	709	10
que	119	254	133	268	539	709	10
este	136	254	151	268	539	709	10
conflicto	153	254	188	268	539	709	10
sirviese,	191	254	221	268	539	709	10
a	224	254	228	268	539	709	10
lo	231	254	238	268	539	709	10
largo	241	254	261	268	539	709	10
de	77	268	86	281	539	709	10
varias	89	268	111	281	539	709	10
décadas,	113	268	146	281	539	709	10
como	149	268	171	281	539	709	10
gran	174	268	192	281	539	709	10
marco	194	268	219	281	539	709	10
epistemo-	222	268	261	281	539	709	10
lógico	77	281	100	295	539	709	10
para	103	281	120	295	539	709	10
el	122	281	129	295	539	709	10
análisis	131	281	159	295	539	709	10
de	162	281	171	295	539	709	10
la	174	281	180	295	539	709	10
guerra	183	281	208	295	539	709	10
irregular.	210	281	245	295	539	709	10
No	248	281	261	295	539	709	10
obstante,	77	295	112	308	539	709	10
en	114	295	124	308	539	709	10
un	126	295	137	308	539	709	10
examen	139	295	169	308	539	709	10
histórico	171	295	205	308	539	709	10
honesto,	207	295	241	308	539	709	10
con-	243	295	261	308	539	709	10
viene	77	308	97	321	539	709	10
detallar	101	308	130	321	539	709	10
los	134	308	144	321	539	709	10
parámetros	148	308	192	321	539	709	10
concretos	196	308	233	321	539	709	10
en	237	308	246	321	539	709	10
los	250	308	261	321	539	709	10
que	77	321	91	335	539	709	10
se	94	321	102	335	539	709	10
desarrolló	105	321	143	335	539	709	10
la	146	321	153	335	539	709	10
Guerra	156	321	184	335	539	709	10
de	187	321	197	335	539	709	10
Independencia.	200	321	261	335	539	709	10
En	77	335	88	348	539	709	10
primer	91	335	118	348	539	709	10
lugar,	120	335	142	348	539	709	10
consistió	145	335	179	348	539	709	10
en	182	335	191	348	539	709	10
una	194	335	209	348	539	709	10
lucha	212	335	233	348	539	709	10
contra	236	335	261	348	539	709	10
un	77	348	87	361	539	709	10
invasor	91	348	119	361	539	709	10
extranjero	123	348	162	361	539	709	10
y,	166	348	172	361	539	709	10
además,	176	348	208	361	539	709	10
se	211	348	219	361	539	709	10
desarrolló	222	348	261	361	539	709	10
en	77	362	86	375	539	709	10
el	89	362	96	375	539	709	10
medio	99	362	124	375	539	709	10
rural,	127	362	148	375	539	709	10
en	151	362	161	375	539	709	10
espacios	164	362	196	375	539	709	10
abiertos	199	362	230	375	539	709	10
que	233	362	247	375	539	709	10
fa-	250	362	261	375	539	709	10
cilitaron	77	375	109	388	539	709	10
el	113	375	120	388	539	709	10
enmascaramiento	123	375	192	388	539	709	10
estratégico	196	375	237	388	539	709	10
en	241	375	250	388	539	709	10
la	254	375	261	388	539	709	10
naturaleza.	77	388	119	402	539	709	10
No	121	388	134	402	539	709	10
solo	136	388	152	402	539	709	10
el	154	388	161	402	539	709	10
individuo,	163	388	204	402	539	709	10
la	206	388	212	402	539	709	10
guerrilla,	214	388	249	402	539	709	10
en	251	388	261	402	539	709	10
conjunto,	77	402	115	415	539	709	10
consiguió	118	402	156	415	539	709	10
ser	159	402	170	415	539	709	10
inaprensible.	174	402	224	415	539	709	10
Por	227	402	241	415	539	709	10
últi-	244	402	261	415	539	709	10
mo,	77	415	92	428	539	709	10
otro	94	415	111	428	539	709	10
factor	113	415	136	428	539	709	10
a	138	415	142	428	539	709	10
valorar:	144	415	174	428	539	709	10
no	176	415	186	428	539	709	10
se	188	415	196	428	539	709	10
pretendía	198	415	235	428	539	709	10
ganar,	237	415	261	428	539	709	10
sino	77	429	93	442	539	709	10
coadyuvar	95	429	135	442	539	709	10
a	138	429	142	442	539	709	10
la	144	429	151	442	539	709	10
victoria	153	429	183	442	539	709	10
de	185	429	194	442	539	709	10
los	197	429	207	442	539	709	10
ejércitos	210	429	242	442	539	709	10
alia-	244	429	261	442	539	709	10
dos	77	442	90	455	539	709	10
español	93	442	122	455	539	709	10
y	125	442	129	455	539	709	10
británico	132	442	167	455	539	709	10
(Álvarez	170	442	202	455	539	709	10
Junco	204	442	227	455	539	709	10
2007).	230	442	256	455	539	709	10
De	91	455	103	469	539	709	10
manera	107	455	137	469	539	709	10
inevitable,	140	455	182	469	539	709	10
esta	186	455	201	469	539	709	10
modalidad	204	455	248	469	539	709	10
de	251	455	261	469	539	709	10
guerra	77	469	102	482	539	709	10
evoluciona	104	469	148	482	539	709	10
poco	150	469	170	482	539	709	10
a	173	469	177	482	539	709	10
poco,	179	469	202	482	539	709	10
y	204	469	209	482	539	709	10
es	211	469	219	482	539	709	10
aquí	221	469	239	482	539	709	10
don-	241	469	261	482	539	709	10
de	77	482	86	495	539	709	10
se	88	482	96	495	539	709	10
originan	98	482	132	495	539	709	10
las	135	482	145	495	539	709	10
complicaciones:	147	482	212	495	539	709	10
los	214	482	225	495	539	709	10
cambios	228	482	261	495	539	709	10
se	77	496	84	509	539	709	10
explican	86	496	119	509	539	709	10
por	121	496	135	509	539	709	10
los	137	496	148	509	539	709	10
avances	150	496	181	509	539	709	10
tecnológicos	183	496	233	509	539	709	10
(en	235	496	248	509	539	709	10
los	250	496	261	509	539	709	10
medios	77	509	105	522	539	709	10
de	108	509	117	522	539	709	10
visión,	120	509	146	522	539	709	10
desarrollo	149	509	188	522	539	709	10
de	191	509	200	522	539	709	10
la	203	509	209	522	539	709	10
aeronáutica,	212	509	261	522	539	709	10
drones…).	77	522	120	536	539	709	10
Así,	124	522	139	536	539	709	10
del	142	522	154	536	539	709	10
ocultamiento	158	522	212	536	539	709	10
en	215	522	225	536	539	709	10
la	229	522	235	536	539	709	10
natu-	239	522	261	536	539	709	10
raleza	77	536	99	549	539	709	10
se	104	536	112	549	539	709	10
transitó	117	536	148	549	539	709	10
al	153	536	160	549	539	709	10
enmascaramiento	165	536	235	549	539	709	10
entre	240	536	261	549	539	709	10
la	77	549	83	562	539	709	10
población.	87	549	130	562	539	709	10
Surgió	133	549	160	562	539	709	10
lo	163	549	171	562	539	709	10
que	175	549	190	562	539	709	10
se	193	549	201	562	539	709	10
bautizó	205	549	234	562	539	709	10
como	238	549	261	562	539	709	10
guerrilla	77	563	110	576	539	709	10
urbana.	113	563	144	576	539	709	10
Actuaron	147	563	184	576	539	709	10
de	187	563	197	576	539	709	10
este	200	563	214	576	539	709	10
modo,	217	563	244	576	539	709	10
por	247	563	261	576	539	709	10
ejemplo,	77	576	111	589	539	709	10
las	114	576	124	589	539	709	10
Fuerzas	126	576	157	589	539	709	10
Armadas	159	576	194	589	539	709	10
Revolucionarias	197	576	261	589	539	709	10
de	77	589	86	603	539	709	10
Colombia	89	589	130	603	539	709	10
(FARC)	133	589	165	603	539	709	10
y	168	589	172	603	539	709	10
el	175	589	182	603	539	709	10
Ejército	185	589	216	603	539	709	10
de	219	589	229	603	539	709	10
Libera-	232	589	261	603	539	709	10
ción	77	603	94	616	539	709	10
Nacional	97	603	134	616	539	709	10
(ELN)	137	603	164	616	539	709	10
en	168	603	177	616	539	709	10
Colombia;	181	603	224	616	539	709	10
también	227	603	261	616	539	709	10
los	77	616	88	629	539	709	10
talibanes	90	616	126	629	539	709	10
de	128	616	138	629	539	709	10
Afganistán.	140	616	186	629	539	709	10
212	263	649	275	657	539	709	10
URVIO,	114	664	136	672	539	709	10
Revista	138	664	158	672	539	709	10
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	10
de	211	664	218	672	539	709	10
Estudios	220	664	245	672	539	709	10
de	247	664	254	672	539	709	10
Seguridad	256	664	286	672	539	709	10
No.	288	664	299	672	539	709	10
24	300	664	308	672	539	709	10
•	310	664	314	672	539	709	10
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	10
2019	366	664	382	672	539	709	10
•	384	664	387	672	539	709	10
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	10
ISSN	210	673	223	681	539	709	10
1390-4299	225	673	259	681	539	709	10
(en	261	673	270	681	539	709	10
línea)	272	673	288	681	539	709	10
y	290	673	293	681	539	709	10
1390-3691	295	673	328	681	539	709	10
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	11
sobre	112	49	128	57	539	709	11
la	130	49	135	57	539	709	11
guerra	137	49	157	57	539	709	11
asimétrica	158	49	188	57	539	709	11
a	190	49	194	57	539	709	11
través	196	49	213	57	539	709	11
de	215	49	223	57	539	709	11
la	225	49	230	57	539	709	11
historia	232	49	366	57	539	709	11
María	408	49	425	57	539	709	11
Gajate	427	49	447	57	539	709	11
Bajo	449	49	462	57	539	709	11
ataques	278	80	308	93	539	709	11
terroristas	311	80	350	93	539	709	11
de	353	80	363	93	539	709	11
la	366	80	373	93	539	709	11
guerrilla.	376	80	412	93	539	709	11
Se	415	80	424	93	539	709	11
inicia	427	80	449	93	539	709	11
así	452	80	462	93	539	709	11
una	278	94	293	107	539	709	11
segunda	296	94	329	107	539	709	11
fase	332	94	347	107	539	709	11
de	350	94	359	107	539	709	11
una	362	94	377	107	539	709	11
guerra	380	94	406	107	539	709	11
convencional	409	94	462	107	539	709	11
civil/intraestatal	278	107	342	120	539	709	11
internacionalizada	345	107	418	120	539	709	11
(Vega	421	107	443	120	539	709	11
Fer-	446	107	462	120	539	709	11
nández	278	120	307	134	539	709	11
2014,	310	120	334	134	539	709	11
63).	338	120	354	134	539	709	11
El	358	120	367	134	539	709	11
escenario	371	120	408	134	539	709	11
de	412	120	421	134	539	709	11
la	425	120	432	134	539	709	11
batalla	436	120	462	134	539	709	11
se	278	134	285	147	539	709	11
transforma	289	134	333	147	539	709	11
en	337	134	346	147	539	709	11
algo	350	134	367	147	539	709	11
tan	370	134	383	147	539	709	11
ambiguo	387	134	423	147	539	709	11
que,	426	134	444	147	539	709	11
con	447	134	462	147	539	709	11
mucho,	278	147	309	160	539	709	11
los	313	147	324	160	539	709	11
guerrilleros	329	147	374	160	539	709	11
efectúan	379	147	412	160	539	709	11
ataques	417	147	447	160	539	709	11
te-	451	147	462	160	539	709	11
rroristas	278	160	310	174	539	709	11
puntuales	314	160	353	174	539	709	11
contra	357	160	383	174	539	709	11
EE.	386	160	401	174	539	709	11
UU.,	405	160	426	174	539	709	11
Francia,	430	160	462	174	539	709	11
Mali,	278	174	299	187	539	709	11
etc.,	302	174	319	187	539	709	11
pero	322	174	340	187	539	709	11
no	343	174	354	187	539	709	11
pasan	357	174	379	187	539	709	11
de	382	174	392	187	539	709	11
constituir	395	174	434	187	539	709	11
golpes	437	174	462	187	539	709	11
de	278	187	287	201	539	709	11
mano	292	187	315	201	539	709	11
en	320	187	330	201	539	709	11
la	335	187	341	201	539	709	11
retaguardia	346	187	391	201	539	709	11
enemiga,	396	187	432	201	539	709	11
nunca	437	187	462	201	539	709	11
maniobras	278	201	320	214	539	709	11
estratégicas.	323	201	370	214	539	709	11
En	292	214	304	227	539	709	11
las	306	214	316	227	539	709	11
democracias	319	214	368	227	539	709	11
occidentales	371	214	420	227	539	709	11
existe	422	214	444	227	539	709	11
una	447	214	462	227	539	709	11
notable	278	227	308	241	539	709	11
reticencia	310	227	349	241	539	709	11
al	351	227	358	241	539	709	11
empleo	360	227	390	241	539	709	11
de	392	227	402	241	539	709	11
muchos	404	227	436	241	539	709	11
solda-	438	227	462	241	539	709	11
dos	278	241	292	254	539	709	11
en	294	241	304	254	539	709	11
campaña,	307	241	346	254	539	709	11
pero	348	241	366	254	539	709	11
no	369	241	380	254	539	709	11
ocurre	383	241	408	254	539	709	11
lo	411	241	419	254	539	709	11
mismo	422	241	450	254	539	709	11
en	452	241	462	254	539	709	11
el	278	254	285	268	539	709	11
bando	288	254	313	268	539	709	11
contrario	317	254	354	268	539	709	11
(Liang	357	254	383	268	539	709	11
y	387	254	391	268	539	709	11
Xiaughui	395	254	432	268	539	709	11
2000).	435	254	462	268	539	709	11
Hay	278	268	295	281	539	709	11
un	299	268	310	281	539	709	11
gran	313	268	331	281	539	709	11
número	335	268	367	281	539	709	11
de	370	268	380	281	539	709	11
personas	383	268	418	281	539	709	11
dispuestas	422	268	462	281	539	709	11
a	278	281	282	294	539	709	11
convertirse	285	281	329	294	539	709	11
en	333	281	342	294	539	709	11
combatientes	346	281	399	294	539	709	11
sin	403	281	414	294	539	709	11
paga	417	281	436	294	539	709	11
y	439	281	444	294	539	709	11
dis-	447	281	462	294	539	709	11
puestas	278	294	307	308	539	709	11
a	310	294	314	308	539	709	11
morir	317	294	340	308	539	709	11
ya	343	294	352	308	539	709	11
sea	355	294	367	308	539	709	11
por	370	294	384	308	539	709	11
una	387	294	402	308	539	709	11
causa	405	294	426	308	539	709	11
política,	429	294	462	308	539	709	11
por	278	308	292	321	539	709	11
una	295	308	310	321	539	709	11
religión	313	308	344	321	539	709	11
o	347	308	352	321	539	709	11
por	355	308	369	321	539	709	11
la	372	308	379	321	539	709	11
defensa	382	308	412	321	539	709	11
de	415	308	425	321	539	709	11
su	428	308	437	321	539	709	11
etnia.	440	308	462	321	539	709	11
Por	278	321	292	335	539	709	11
la	295	321	302	335	539	709	11
vía	305	321	316	335	539	709	11
militar	320	321	347	335	539	709	11
jamás	350	321	373	335	539	709	11
conseguirán	376	321	425	335	539	709	11
sus	428	321	440	335	539	709	11
fines	443	321	462	335	539	709	11
–por	278	335	297	348	539	709	11
cierto,	301	335	326	348	539	709	11
la	330	335	337	348	539	709	11
abrumadora	340	335	389	348	539	709	11
superioridad	393	335	444	348	539	709	11
tec-	447	335	462	348	539	709	11
nológica	278	348	312	361	539	709	11
norteamericana	316	348	379	361	539	709	11
enlaza	383	348	407	361	539	709	11
con	411	348	426	361	539	709	11
otra	430	348	446	361	539	709	11
in-	450	348	462	361	539	709	11
vención	278	361	309	375	539	709	11
intelectual	312	361	354	375	539	709	11
de	356	361	365	375	539	709	11
moda:	368	361	393	375	539	709	11
la	395	361	402	375	539	709	11
Revolución	404	361	450	375	539	709	11
en	452	361	462	375	539	709	11
los	278	375	289	388	539	709	11
Asuntos	293	375	325	388	539	709	11
Militares	329	375	365	388	539	709	11
(Colom	369	375	400	388	539	709	11
Piella	404	375	426	388	539	709	11
2008)–.	430	375	462	388	539	709	11
Así,	278	388	293	402	539	709	11
para	296	388	313	402	539	709	11
ellos	315	388	333	402	539	709	11
la	336	388	343	402	539	709	11
guerra	345	388	371	402	539	709	11
es	373	388	381	402	539	709	11
una	383	388	398	402	539	709	11
cuestión	401	388	435	402	539	709	11
de	437	388	447	402	539	709	11
vo-	449	388	462	402	539	709	11
luntad	278	402	304	415	539	709	11
y	307	402	312	415	539	709	11
se	315	402	322	415	539	709	11
aprovechan	326	402	372	415	539	709	11
de	375	402	384	415	539	709	11
que	387	402	402	415	539	709	11
la	405	402	412	415	539	709	11
derrota	415	402	444	415	539	709	11
psi-	447	402	462	415	539	709	11
cológica	278	415	311	428	539	709	11
es	315	415	322	428	539	709	11
muchísimo	326	415	372	428	539	709	11
más	376	415	392	428	539	709	11
dañina	396	415	423	428	539	709	11
y	428	415	432	428	539	709	11
persis-	436	415	462	428	539	709	11
tente	278	428	298	442	539	709	11
que	300	428	315	442	539	709	11
un	317	428	328	442	539	709	11
infortunio	330	428	372	442	539	709	11
en	374	428	384	442	539	709	11
el	386	428	393	442	539	709	11
campo	395	428	422	442	539	709	11
de	424	428	434	442	539	709	11
batalla	436	428	462	442	539	709	11
(sirva	278	442	300	455	539	709	11
como	304	442	326	455	539	709	11
ejemplo	330	442	363	455	539	709	11
el	367	442	374	455	539	709	11
desencanto	378	442	423	455	539	709	11
noventa-	427	442	462	455	539	709	11
yochista	278	455	311	469	539	709	11
en	313	455	323	469	539	709	11
España).	326	455	361	469	539	709	11
En	364	455	375	469	539	709	11
otras	378	455	397	469	539	709	11
palabras,	400	455	436	469	539	709	11
hacen	439	455	462	469	539	709	11
de	278	469	287	482	539	709	11
la	291	469	297	482	539	709	11
manipulación	301	469	357	482	539	709	11
de	360	469	369	482	539	709	11
la	373	469	380	482	539	709	11
opinión	383	469	415	482	539	709	11
pública	418	469	448	482	539	709	11
un	451	469	462	482	539	709	11
instrumento	278	482	328	495	539	709	11
estratégico	330	482	373	495	539	709	11
de	376	482	385	495	539	709	11
la	388	482	395	495	539	709	11
guerra.	397	482	425	495	539	709	11
El	292	495	301	509	539	709	11
desgaste	303	495	336	509	539	709	11
que,	338	495	356	509	539	709	11
además,	358	495	391	509	539	709	11
unas	393	495	412	509	539	709	11
hostilidades	414	495	462	509	539	709	11
tan	278	509	291	522	539	709	11
dilatadas	295	509	331	522	539	709	11
en	335	509	345	522	539	709	11
el	349	509	356	522	539	709	11
tiempo	360	509	389	522	539	709	11
ejercen	393	509	422	522	539	709	11
sobre	426	509	447	522	539	709	11
las	452	509	462	522	539	709	11
masas	278	522	301	536	539	709	11
posee	304	522	326	536	539	709	11
una	329	522	344	536	539	709	11
enorme	347	522	378	536	539	709	11
capacidad	380	522	420	536	539	709	11
de	423	522	432	536	539	709	11
influjo	435	522	462	536	539	709	11
en	278	536	287	549	539	709	11
la	290	536	296	549	539	709	11
relación	299	536	330	549	539	709	11
sociedad	333	536	367	549	539	709	11
civil-autoridades.	369	536	439	549	539	709	11
Figu-	441	536	462	549	539	709	11
ra,	278	549	288	562	539	709	11
de	291	549	301	562	539	709	11
hecho,	304	549	330	562	539	709	11
en	333	549	343	562	539	709	11
la	346	549	353	562	539	709	11
génesis	356	549	384	562	539	709	11
de	387	549	396	562	539	709	11
comportamien-	399	549	462	562	539	709	11
tos	278	562	290	576	539	709	11
relacionados	294	562	344	576	539	709	11
con	348	562	363	576	539	709	11
la	367	562	374	576	539	709	11
legitimación	378	562	428	576	539	709	11
pública	432	562	462	576	539	709	11
de	278	576	287	589	539	709	11
los	291	576	302	589	539	709	11
gobernantes	305	576	354	589	539	709	11
en	357	576	367	589	539	709	11
situaciones	370	576	414	589	539	709	11
de	417	576	427	589	539	709	11
extrema	430	576	462	589	539	709	11
tensión:	278	589	310	603	539	709	11
los	315	589	326	603	539	709	11
fenómenos	331	589	376	603	539	709	11
rally	381	589	398	602	539	709	11
round	403	589	426	602	539	709	11
the	431	589	443	602	539	709	11
flag	448	589	462	602	539	709	11
y	278	603	282	616	539	709	11
rally	287	603	304	616	539	709	11
out	308	603	320	616	539	709	11
the	324	603	336	616	539	709	11
flag	340	603	354	616	539	709	11
(Groeling	358	603	397	616	539	709	11
y	401	603	406	616	539	709	11
Baum	410	603	434	616	539	709	11
2008;	438	603	462	616	539	709	11
Baum	278	616	302	629	539	709	11
y	305	616	309	629	539	709	11
Potter	312	616	336	629	539	709	11
2008).	339	616	366	629	539	709	11
varles	77	80	99	94	539	709	11
a	102	80	106	94	539	709	11
la	109	80	115	94	539	709	11
extenuación.	118	80	169	94	539	709	11
Fue	172	80	187	94	539	709	11
el	190	80	196	94	539	709	11
caso	199	80	216	94	539	709	11
del	219	80	231	94	539	709	11
militar	234	80	261	94	539	709	11
portugués	77	94	117	107	539	709	11
Mouzinho	121	94	164	107	539	709	11
de	168	94	178	107	539	709	11
Albuquerque	182	94	235	107	539	709	11
en	240	94	249	107	539	709	11
la	254	94	261	107	539	709	11
emboscada	77	107	121	120	539	709	11
de	123	107	132	120	539	709	11
Chaimite	135	107	173	120	539	709	11
(Mozambique	175	107	232	120	539	709	11
1895).	234	107	261	120	539	709	11
Después	91	120	125	134	539	709	11
de	129	120	138	134	539	709	11
la	142	120	149	134	539	709	11
Segunda	153	120	187	134	539	709	11
Guerra	191	120	219	134	539	709	11
Mundial,	223	120	261	134	539	709	11
encontramos	77	134	129	147	539	709	11
a	132	134	136	147	539	709	11
la	139	134	146	147	539	709	11
guerrilla	150	134	183	147	539	709	11
desempeñando	186	134	247	147	539	709	11
un	250	134	261	147	539	709	11
rol	77	147	88	161	539	709	11
protagonista	91	147	141	161	539	709	11
contra	144	147	170	161	539	709	11
la	173	147	180	161	539	709	11
opresión	183	147	218	161	539	709	11
de	221	147	230	161	539	709	11
autori-	233	147	261	161	539	709	11
dades	77	161	99	174	539	709	11
nacionales	103	161	145	174	539	709	11
consideradas	148	161	200	174	539	709	11
injustas.	203	161	237	174	539	709	11
Estas	240	161	261	174	539	709	11
guerras	77	174	105	187	539	709	11
fueron	109	174	136	187	539	709	11
perdidas,	140	174	177	187	539	709	11
en	181	174	191	187	539	709	11
su	195	174	203	187	539	709	11
mayoría,	208	174	243	187	539	709	11
por	247	174	261	187	539	709	11
los	77	187	88	201	539	709	11
correspondientes	93	187	161	201	539	709	11
ejércitos	166	187	199	201	539	709	11
de	204	187	213	201	539	709	11
liberación,	218	187	261	201	539	709	11
aunque	77	201	106	214	539	709	11
cabe	112	201	130	214	539	709	11
mencionar	135	201	178	214	539	709	11
las	183	201	193	214	539	709	11
excepciones	199	201	246	214	539	709	11
de	251	201	261	214	539	709	11
China	77	214	102	228	539	709	11
en	107	214	117	228	539	709	11
1949,	122	214	145	228	539	709	11
Cuba,	151	214	175	228	539	709	11
10	181	214	191	228	539	709	11
años	196	214	215	228	539	709	11
después	220	214	251	228	539	709	11
y	256	214	261	228	539	709	11
Nicaragua,	77	228	120	241	539	709	11
en	124	228	134	241	539	709	11
1979	137	228	158	241	539	709	11
(Zedong	162	228	196	241	539	709	11
1976;	200	228	224	241	539	709	11
Guevara	227	228	261	241	539	709	11
2003).	77	241	104	254	539	709	11
La	91	254	101	268	539	709	11
lucha	103	254	125	268	539	709	11
de	127	254	136	268	539	709	11
guerrillas	138	254	175	268	539	709	11
ha	177	254	186	268	539	709	11
evolucionado,	188	254	245	268	539	709	11
por	247	254	261	268	539	709	11
supuesto,	77	268	115	281	539	709	11
desde	117	268	139	281	539	709	11
la	141	268	148	281	539	709	11
perspectiva	150	268	195	281	539	709	11
táctica.	197	268	226	281	539	709	11
Siempre	228	268	261	281	539	709	11
requiere	77	281	109	295	539	709	11
muchísimo	112	281	158	295	539	709	11
esfuerzo	161	281	194	295	539	709	11
inventar	197	281	230	295	539	709	11
nuevas	234	281	261	295	539	709	11
argucias,	77	295	111	308	539	709	11
así	117	295	128	308	539	709	11
como	134	295	156	308	539	709	11
diseñar	162	295	191	308	539	709	11
estrategias	197	295	238	308	539	709	11
para	244	295	261	308	539	709	11
aplastar	77	308	107	321	539	709	11
al	113	308	120	321	539	709	11
contrincante.	125	308	179	321	539	709	11
La	185	308	195	321	539	709	11
innovación	201	308	245	321	539	709	11
en	251	308	261	321	539	709	11
materia	77	321	107	335	539	709	11
bélica	110	321	133	335	539	709	11
es	136	321	143	335	539	709	11
crucial	146	321	173	335	539	709	11
para	176	321	193	335	539	709	11
decidir	196	321	224	335	539	709	11
la	227	321	234	335	539	709	11
suerte	237	321	261	335	539	709	11
de	77	335	86	348	539	709	11
los	89	335	100	348	539	709	11
combatientes.	103	335	159	348	539	709	11
Ahora	162	335	187	348	539	709	11
bien,	190	335	210	348	539	709	11
con	213	335	228	348	539	709	11
certeza,	231	335	261	348	539	709	11
el	77	348	83	361	539	709	11
elemento	86	348	123	361	539	709	11
con	125	348	140	361	539	709	11
mayor	142	348	168	361	539	709	11
trascendencia	170	348	224	361	539	709	11
histórica	226	348	261	361	539	709	11
en	77	362	86	375	539	709	11
este	89	362	104	375	539	709	11
sentido	107	362	136	375	539	709	11
y	139	362	144	375	539	709	11
también	146	362	180	375	539	709	11
el	183	362	189	375	539	709	11
más	192	362	208	375	539	709	11
espantoso	211	362	250	375	539	709	11
es	253	362	261	375	539	709	11
la	77	375	83	388	539	709	11
incorporación	87	375	143	388	539	709	11
a	146	375	151	388	539	709	11
la	154	375	161	388	539	709	11
lucha	164	375	186	388	539	709	11
de	189	375	198	388	539	709	11
acciones	201	375	235	388	539	709	11
terro-	238	375	261	388	539	709	11
ristas	77	388	97	402	539	709	11
con	101	388	115	402	539	709	11
carácter	119	388	150	402	539	709	11
indiscriminado.	154	388	217	402	539	709	11
Algo	221	388	240	402	539	709	11
que,	243	388	261	402	539	709	11
dicho	77	402	99	415	539	709	11
sea	102	402	114	415	539	709	11
de	117	402	127	415	539	709	11
paso,	130	402	151	415	539	709	11
ya	154	402	163	415	539	709	11
practicaron	166	402	212	415	539	709	11
algunas	215	402	245	415	539	709	11
co-	248	402	261	415	539	709	11
rrientes	77	415	107	428	539	709	11
anarquistas	111	415	155	428	539	709	11
a	159	415	164	428	539	709	11
caballo	168	415	196	428	539	709	11
entre	200	415	220	428	539	709	11
los	224	415	235	428	539	709	11
siglos	239	415	261	428	539	709	11
xix	77	429	90	442	539	709	11
y	93	429	97	442	539	709	11
xx.	100	429	113	442	539	709	11
Asimismo,	116	429	159	442	539	709	11
la	162	429	168	442	539	709	11
Primera	171	429	203	442	539	709	11
Guerra	206	429	234	442	539	709	11
Mun-	237	429	261	442	539	709	11
dial	77	442	91	455	539	709	11
tuvo	94	442	112	455	539	709	11
como	114	442	136	455	539	709	11
detonante	139	442	179	455	539	709	11
un	181	442	192	455	539	709	11
atentado,	194	442	232	455	539	709	11
en	234	442	244	455	539	709	11
esta	246	442	261	455	539	709	11
ocasión,	77	455	109	469	539	709	11
selectivo	112	455	146	469	539	709	11
(Sarajevo).	149	455	191	469	539	709	11
Hemos	91	469	120	482	539	709	11
llegado,	125	469	156	482	539	709	11
en	161	469	171	482	539	709	11
efecto,	176	469	202	482	539	709	11
a	207	469	211	482	539	709	11
la	216	469	223	482	539	709	11
estación	228	469	261	482	539	709	11
final	77	482	94	495	539	709	11
del	100	482	112	495	539	709	11
trayecto.	118	482	152	495	539	709	11
En	158	482	170	495	539	709	11
la	175	482	182	495	539	709	11
actualidad,	188	482	232	495	539	709	11
varios	237	482	261	495	539	709	11
ejércitos	77	496	110	509	539	709	11
regulares	113	496	149	509	539	709	11
han	153	496	168	509	539	709	11
de	172	496	181	509	539	709	11
hacer	185	496	206	509	539	709	11
frente	210	496	234	509	539	709	11
a	238	496	242	509	539	709	11
una	246	496	261	509	539	709	11
rebeldía	77	509	108	522	539	709	11
amiga	113	509	137	522	539	709	11
del	141	509	153	522	539	709	11
terrorismo.	157	509	202	522	539	709	11
Es	206	509	216	522	539	709	11
a	220	509	224	522	539	709	11
este	229	509	244	522	539	709	11
en-	248	509	261	522	539	709	11
frentamiento	77	522	129	536	539	709	11
al	136	522	143	536	539	709	11
que	150	522	164	536	539	709	11
Occidente	171	522	213	536	539	709	11
denomina	220	522	261	536	539	709	11
como	77	536	99	549	539	709	11
guerra	103	536	128	549	539	709	11
asimétrica.	131	536	175	549	539	709	11
La	178	536	188	549	539	709	11
guerra	191	536	217	549	539	709	11
asimétrica	220	536	261	549	539	709	11
por	77	549	90	562	539	709	11
tanto	94	549	116	562	539	709	11
es	120	549	127	562	539	709	11
–en	131	549	146	562	539	709	11
su	150	549	158	562	539	709	11
acepción	162	549	198	562	539	709	11
evidentemente	202	549	261	562	539	709	11
menos	77	563	103	576	539	709	11
laxa–	105	563	126	576	539	709	11
una	129	563	144	576	539	709	11
guerra	146	563	172	576	539	709	11
de	174	563	184	576	539	709	11
contrainsurgencia.	186	563	261	576	539	709	11
Cuando	77	576	109	589	539	709	11
algún	113	576	135	589	539	709	11
Estado	138	576	166	589	539	709	11
o	169	576	174	589	539	709	11
coalición	178	576	214	589	539	709	11
decide	217	576	243	589	539	709	11
res-	246	576	261	589	539	709	11
paldar	77	589	102	603	539	709	11
al	105	589	112	603	539	709	11
bando	114	589	140	603	539	709	11
gubernamental	143	589	203	603	539	709	11
de	206	589	216	603	539	709	11
un	219	589	230	603	539	709	11
país	233	589	248	603	539	709	11
en	251	589	261	603	539	709	11
proceso	77	603	107	616	539	709	11
de	111	603	120	616	539	709	11
descomposición	123	603	188	616	539	709	11
y	191	603	196	616	539	709	11
ocuparlo	199	603	235	616	539	709	11
como	238	603	261	616	539	709	11
potencia	77	616	111	629	539	709	11
interviniente,	116	616	170	629	539	709	11
suele	175	616	194	629	539	709	11
ser	199	616	210	629	539	709	11
sometido	215	616	252	629	539	709	11
a	257	616	261	629	539	709	11
213	263	649	275	657	539	709	11
URVIO,	114	664	136	672	539	709	11
Revista	138	664	158	672	539	709	11
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	11
de	211	664	218	672	539	709	11
Estudios	220	664	245	672	539	709	11
de	247	664	254	672	539	709	11
Seguridad	256	664	286	672	539	709	11
No.	288	664	299	672	539	709	11
24	300	664	308	672	539	709	11
•	310	664	314	672	539	709	11
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	11
2019	366	664	382	672	539	709	11
•	384	664	387	672	539	709	11
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	11
ISSN	210	673	223	681	539	709	11
1390-4299	225	673	259	681	539	709	11
(en	261	673	270	681	539	709	11
línea)	272	673	288	681	539	709	11
y	290	673	293	681	539	709	11
1390-3691	295	673	328	681	539	709	11
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	12
sobre	112	49	128	57	539	709	12
la	130	49	135	57	539	709	12
guerra	137	49	157	57	539	709	12
asimétrica	158	49	188	57	539	709	12
a	190	49	194	57	539	709	12
través	196	49	213	57	539	709	12
de	215	49	223	57	539	709	12
la	225	49	230	57	539	709	12
historia	232	49	366	57	539	709	12
María	408	49	425	57	539	709	12
Gajate	427	49	447	57	539	709	12
Bajo	449	49	462	57	539	709	12
la	278	80	285	93	539	709	12
batalla	287	80	314	93	539	709	12
convencional.	317	80	373	93	539	709	12
En	375	80	387	93	539	709	12
su	390	80	399	93	539	709	12
lugar,	401	80	424	93	539	709	12
prefieren	426	80	462	93	539	709	12
entender	278	94	313	107	539	709	12
la	316	94	323	107	539	709	12
guerra	326	94	352	107	539	709	12
como	355	94	378	107	539	709	12
un	381	94	391	107	539	709	12
continuum,	395	94	439	107	539	709	12
en	443	94	452	107	539	709	12
el	455	94	462	107	539	709	12
que	278	107	293	120	539	709	12
las	298	107	308	120	539	709	12
operaciones	313	107	360	120	539	709	12
resultan	365	107	397	120	539	709	12
distinguibles	402	107	453	120	539	709	12
a	458	107	462	120	539	709	12
efectos	278	120	305	134	539	709	12
analíticos,	308	120	348	134	539	709	12
pero	351	120	369	134	539	709	12
conforman	371	120	416	134	539	709	12
un	418	120	429	134	539	709	12
proceso	431	120	462	134	539	709	12
único.	278	134	303	147	539	709	12
Por	306	134	320	147	539	709	12
otro	323	134	340	147	539	709	12
lado,	343	134	363	147	539	709	12
el	366	134	372	147	539	709	12
que	376	134	390	147	539	709	12
la	393	134	400	147	539	709	12
ciudad	403	134	430	147	539	709	12
aparez-	433	134	462	147	539	709	12
ca	278	147	286	160	539	709	12
como	289	147	312	160	539	709	12
marco	315	147	340	160	539	709	12
recurrente	343	147	384	160	539	709	12
de	387	147	397	160	539	709	12
la	400	147	407	160	539	709	12
acción	410	147	436	160	539	709	12
bélica	439	147	462	160	539	709	12
asimétrica	278	160	318	174	539	709	12
–pensemos	323	160	368	174	539	709	12
en	373	160	382	174	539	709	12
Sarajevo,	387	160	423	174	539	709	12
Alepo	428	160	452	174	539	709	12
o	457	160	462	174	539	709	12
Grozny–	278	174	313	187	539	709	12
poco	316	174	336	187	539	709	12
tiene	339	174	359	187	539	709	12
de	362	174	371	187	539	709	12
excepcional,	374	174	423	187	539	709	12
a	426	174	430	187	539	709	12
sabien-	433	174	462	187	539	709	12
das	278	187	291	201	539	709	12
de	293	187	303	201	539	709	12
que	305	187	320	201	539	709	12
durante	322	187	354	201	539	709	12
la	356	187	363	201	539	709	12
pasada	366	187	392	201	539	709	12
centuria	395	187	428	201	539	709	12
se	430	187	438	201	539	709	12
regis-	440	187	462	201	539	709	12
tró	278	201	290	214	539	709	12
un	292	201	303	214	539	709	12
espectacular	305	201	353	214	539	709	12
proceso	356	201	386	214	539	709	12
de	388	201	398	214	539	709	12
crecimiento	400	201	448	214	539	709	12
ur-	450	201	462	214	539	709	12
bano.	278	214	300	227	539	709	12
En	304	214	315	227	539	709	12
cualquier	318	214	356	227	539	709	12
caso,	359	214	379	227	539	709	12
se	382	214	389	227	539	709	12
puede	393	214	417	227	539	709	12
argüir	420	214	444	227	539	709	12
que	447	214	462	227	539	709	12
fueron	278	227	304	241	539	709	12
cuantiosas	309	227	351	241	539	709	12
las	355	227	366	241	539	709	12
guerras	370	227	399	241	539	709	12
de	404	227	413	241	539	709	12
asedio	418	227	443	241	539	709	12
du-	448	227	462	241	539	709	12
rante	278	241	298	254	539	709	12
el	301	241	308	254	539	709	12
Medievo	311	241	346	254	539	709	12
e,	349	241	356	254	539	709	12
incluso,	359	241	391	254	539	709	12
en	393	241	403	254	539	709	12
una	406	241	421	254	539	709	12
guerra	424	241	450	254	539	709	12
de	453	241	462	254	539	709	12
movimientos,	278	254	333	268	539	709	12
como	336	254	359	268	539	709	12
lo	361	254	369	268	539	709	12
fue	372	254	384	268	539	709	12
la	387	254	394	268	539	709	12
Segunda	397	254	431	268	539	709	12
Guerra	434	254	462	268	539	709	12
Mundial,	278	268	315	281	539	709	12
no	319	268	329	281	539	709	12
faltaron	333	268	364	281	539	709	12
cercos	367	268	392	281	539	709	12
(Stalingrado	395	268	445	281	539	709	12
nos	448	268	462	281	539	709	12
viene	278	281	299	294	539	709	12
a	301	281	306	294	539	709	12
la	308	281	315	294	539	709	12
mente).	318	281	349	294	539	709	12
La	292	294	302	308	539	709	12
guerra	304	294	330	308	539	709	12
de	332	294	341	308	539	709	12
información	343	294	393	308	539	709	12
ha	395	294	405	308	539	709	12
existido	407	294	438	308	539	709	12
siem-	440	294	462	308	539	709	12
pre.	278	308	293	321	539	709	12
La	296	308	306	321	539	709	12
Leyenda	309	308	343	321	539	709	12
Negra	346	308	370	321	539	709	12
flaco	373	308	392	321	539	709	12
favor	395	308	415	321	539	709	12
le	418	308	425	321	539	709	12
hizo	428	308	445	321	539	709	12
a	448	308	452	321	539	709	12
la	455	308	462	321	539	709	12
política	278	321	308	335	539	709	12
exterior	310	321	341	335	539	709	12
de	343	321	353	335	539	709	12
Felipe	355	321	379	335	539	709	12
II;	382	321	391	335	539	709	12
del	394	321	406	335	539	709	12
mismo	408	321	436	335	539	709	12
modo	438	321	462	335	539	709	12
que	278	335	293	348	539	709	12
el	295	335	302	348	539	709	12
empleo	305	335	334	348	539	709	12
masivo	337	335	365	348	539	709	12
de	368	335	377	348	539	709	12
la	380	335	387	348	539	709	12
propaganda	390	335	437	348	539	709	12
resul-	440	335	462	348	539	709	12
tó	278	348	286	361	539	709	12
paradigmático	290	348	348	361	539	709	12
durante	352	348	383	361	539	709	12
la	387	348	394	361	539	709	12
Primera	398	348	430	361	539	709	12
Guerra	434	348	462	361	539	709	12
Mundial.	278	361	315	375	539	709	12
Es	319	361	328	375	539	709	12
verdad	332	361	359	375	539	709	12
que	363	361	377	375	539	709	12
los	381	361	392	375	539	709	12
instrumentos	396	361	449	375	539	709	12
de	453	361	462	375	539	709	12
espionaje	278	375	315	388	539	709	12
son	318	375	332	388	539	709	12
ahora	335	375	357	388	539	709	12
muchísimo	360	375	405	388	539	709	12
más	408	375	424	388	539	709	12
sofistica-	427	375	462	388	539	709	12
dos.	278	388	294	402	539	709	12
Debemos	297	388	335	402	539	709	12
reconocer	338	388	378	402	539	709	12
la	380	388	387	402	539	709	12
fuerza	390	388	414	402	539	709	12
impactante	417	388	462	402	539	709	12
de	278	402	287	415	539	709	12
la	291	402	298	415	539	709	12
televisión.	302	402	343	415	539	709	12
Pensemos	347	402	386	415	539	709	12
en	390	402	399	415	539	709	12
la	403	402	410	415	539	709	12
Intifada,	414	402	448	415	539	709	12
en	452	402	462	415	539	709	12
cómo	278	415	300	428	539	709	12
niños	303	415	325	428	539	709	12
lanzando	328	415	365	428	539	709	12
piedras	368	415	396	428	539	709	12
contra	399	415	425	428	539	709	12
soldados	428	415	462	428	539	709	12
muy	278	428	296	442	539	709	12
bien	300	428	318	442	539	709	12
pertrechados	322	428	374	442	539	709	12
son	378	428	392	442	539	709	12
instrumentaliza-	396	428	462	442	539	709	12
dos	278	442	292	455	539	709	12
para	295	442	312	455	539	709	12
exhibir	316	442	344	455	539	709	12
la	348	442	355	455	539	709	12
desigualdad	358	442	405	455	539	709	12
en	409	442	419	455	539	709	12
las	422	442	432	455	539	709	12
condi-	436	442	462	455	539	709	12
ciones	278	455	303	469	539	709	12
de	306	455	316	469	539	709	12
esa	320	455	331	469	539	709	12
lucha,	335	455	359	469	539	709	12
y	363	455	368	469	539	709	12
en	371	455	381	469	539	709	12
el	384	455	391	469	539	709	12
reciente	395	455	426	469	539	709	12
ejemplo	430	455	462	469	539	709	12
de	278	469	287	482	539	709	12
Omran,	293	469	325	482	539	709	12
el	330	469	337	482	539	709	12
niño	342	469	361	482	539	709	12
sirio	366	469	384	482	539	709	12
rescatado	389	469	426	482	539	709	12
tras	432	469	446	482	539	709	12
un	451	469	462	482	539	709	12
bombardeo	278	482	324	495	539	709	12
¿ruso	327	482	348	495	539	709	12
o	352	482	357	495	539	709	12
de	360	482	370	495	539	709	12
Bashar	374	482	400	495	539	709	12
al	404	482	411	495	539	709	12
Asad?	414	482	437	495	539	709	12
Tam-	440	482	462	495	539	709	12
bién,	278	495	298	509	539	709	12
el	302	495	308	509	539	709	12
poder	312	495	335	509	539	709	12
divulgativo	339	495	384	509	539	709	12
de	387	495	397	509	539	709	12
internet;	400	495	435	509	539	709	12
todas,	438	495	462	509	539	709	12
herramientas	278	509	330	522	539	709	12
de	334	509	343	522	539	709	12
manipulación	347	509	403	522	539	709	12
de	406	509	416	522	539	709	12
la	420	509	426	522	539	709	12
opinión	430	509	462	522	539	709	12
pública.	278	522	310	536	539	709	12
Otra	292	536	311	549	539	709	12
expresión	315	536	353	549	539	709	12
a	356	536	360	549	539	709	12
añadir	364	536	389	549	539	709	12
al	393	536	399	549	539	709	12
listado	403	536	429	549	539	709	12
ya	433	536	442	549	539	709	12
pro-	445	536	462	549	539	709	12
fuso,	278	549	297	562	539	709	12
para	301	549	318	562	539	709	12
definir	321	549	348	562	539	709	12
este	351	549	366	562	539	709	12
tipo	370	549	386	562	539	709	12
de	389	549	399	562	539	709	12
conflictos	402	549	441	562	539	709	12
es	444	549	452	562	539	709	12
la	455	549	462	562	539	709	12
guerra	278	562	303	576	539	709	12
de	308	562	318	576	539	709	12
baja	322	562	339	576	539	709	12
intensidad.	343	562	388	576	539	709	12
Tan	393	562	408	576	539	709	12
extraordina-	413	562	462	576	539	709	12
riamente	278	576	314	589	539	709	12
baja	317	576	333	589	539	709	12
–síntoma	337	576	375	589	539	709	12
inequívoco	378	576	423	589	539	709	12
de	426	576	436	589	539	709	12
quién	439	576	462	589	539	709	12
lleva	278	589	296	603	539	709	12
la	300	589	307	603	539	709	12
batuta–	311	589	342	603	539	709	12
que	347	589	361	603	539	709	12
no	366	589	376	603	539	709	12
falta	381	589	398	603	539	709	12
quien	402	589	425	603	539	709	12
rechaza,	430	589	462	603	539	709	12
con	278	603	293	616	539	709	12
cierta	296	603	318	616	539	709	12
lógica,	322	603	348	616	539	709	12
que	351	603	366	616	539	709	12
nos	370	603	384	616	539	709	12
hallemos	387	603	423	616	539	709	12
ante	426	603	443	616	539	709	12
una	447	603	462	616	539	709	12
guerra.	278	616	306	629	539	709	12
Conviene	91	80	130	94	539	709	12
enfatizar	132	80	167	94	539	709	12
que,	169	80	186	94	539	709	12
entre	188	80	209	94	539	709	12
los	211	80	222	94	539	709	12
detracto-	224	80	261	94	539	709	12
res	77	94	87	107	539	709	12
del	90	94	102	107	539	709	12
presunto	104	94	139	107	539	709	12
carácter	141	94	173	107	539	709	12
novedoso	175	94	213	107	539	709	12
de	215	94	224	107	539	709	12
la	226	94	233	107	539	709	12
guerra	235	94	261	107	539	709	12
asimétrica,	77	107	120	120	539	709	12
es	122	107	130	120	539	709	12
lugar	132	107	153	120	539	709	12
común	155	107	183	120	539	709	12
subrayar	186	107	220	120	539	709	12
cierto	222	107	245	120	539	709	12
en-	248	107	261	120	539	709	12
simismamiento	77	120	138	134	539	709	12
estadounidense	141	120	202	134	539	709	12
y	205	120	209	134	539	709	12
desviaciones	211	120	261	134	539	709	12
etnocéntricas	77	134	130	147	539	709	12
(Fatjó	135	134	158	147	539	709	12
y	164	134	168	147	539	709	12
Colom	173	134	202	147	539	709	12
Piella	207	134	229	147	539	709	12
2008).	234	134	261	147	539	709	12
Sus	77	147	90	161	539	709	12
teóricos	93	147	125	161	539	709	12
se	128	147	135	161	539	709	12
muestran	139	147	176	161	539	709	12
incapaces	179	147	217	161	539	709	12
de	221	147	230	161	539	709	12
ofrecer	233	147	261	161	539	709	12
referencias	77	161	119	174	539	709	12
a	121	161	125	174	539	709	12
la	127	161	134	174	539	709	12
guerra	137	161	162	174	539	709	12
de	164	161	174	174	539	709	12
guerrillas,	176	161	215	174	539	709	12
más	217	161	233	174	539	709	12
allá	235	161	249	174	539	709	12
de	251	161	261	174	539	709	12
Vietnam.	77	174	114	187	539	709	12
Constituye	118	174	162	187	539	709	12
una	166	174	181	187	539	709	12
aberración	184	174	227	187	539	709	12
esa	230	174	242	187	539	709	12
sor-	245	174	261	187	539	709	12
presa	77	187	97	201	539	709	12
ante	101	187	118	201	539	709	12
el	122	187	128	201	539	709	12
protagonismo	132	187	188	201	539	709	12
actual	192	187	216	201	539	709	12
de	220	187	229	201	539	709	12
actores	233	187	261	201	539	709	12
no	77	201	87	214	539	709	12
estatales	90	201	123	214	539	709	12
en	126	201	136	214	539	709	12
los	139	201	150	214	539	709	12
conflictos,	154	201	195	214	539	709	12
pues	199	201	217	214	539	709	12
se	220	201	228	214	539	709	12
pueden	231	201	261	214	539	709	12
mencionar	77	214	120	228	539	709	12
casos	122	214	143	228	539	709	12
que	145	214	160	228	539	709	12
van	163	214	177	228	539	709	12
desde	180	214	202	228	539	709	12
la	205	214	211	228	539	709	12
lucha	214	214	236	228	539	709	12
de	238	214	248	228	539	709	12
las	251	214	261	228	539	709	12
tribus	77	228	100	241	539	709	12
galas	104	228	123	241	539	709	12
contra	128	228	154	241	539	709	12
César	158	228	180	241	539	709	12
hasta	185	228	205	241	539	709	12
las	210	228	220	241	539	709	12
actuacio-	224	228	261	241	539	709	12
nes	77	241	90	254	539	709	12
del	93	241	105	254	539	709	12
FLN	108	241	128	254	539	709	12
argelino.	131	241	166	254	539	709	12
Sin	170	241	183	254	539	709	12
duda,	186	241	209	254	539	709	12
esta	212	241	227	254	539	709	12
falta	231	241	248	254	539	709	12
de	251	241	261	254	539	709	12
perspectiva	77	254	121	268	539	709	12
histórica	124	254	159	268	539	709	12
es	162	254	169	268	539	709	12
censurable.	172	254	217	268	539	709	12
A	220	254	227	268	539	709	12
lo	230	254	238	268	539	709	12
largo	241	254	261	268	539	709	12
de	77	268	86	281	539	709	12
la	89	268	96	281	539	709	12
historia	99	268	129	281	539	709	12
abundan	132	268	167	281	539	709	12
las	170	268	180	281	539	709	12
ocasiones	183	268	221	281	539	709	12
en	224	268	233	281	539	709	12
que	236	268	251	281	539	709	12
la	254	268	261	281	539	709	12
superioridad	77	281	127	295	539	709	12
organizativa,	132	281	183	295	539	709	12
logística	188	281	221	295	539	709	12
y	226	281	230	295	539	709	12
opera-	235	281	261	295	539	709	12
cional	77	295	101	308	539	709	12
sirve	104	295	122	308	539	709	12
de	125	295	134	308	539	709	12
poco	137	295	156	308	539	709	12
ante	159	295	176	308	539	709	12
fallos	179	295	200	308	539	709	12
reiterados,	202	295	244	308	539	709	12
por	247	295	261	308	539	709	12
ejemplo,	77	308	111	321	539	709	12
la	114	308	120	321	539	709	12
ausencia	123	308	156	321	539	709	12
de	159	308	168	321	539	709	12
un	170	308	181	321	539	709	12
objetivo	183	308	216	321	539	709	12
estratégico	218	308	261	321	539	709	12
claro	77	321	96	335	539	709	12
o	98	321	103	335	539	709	12
la	106	321	113	335	539	709	12
falta	115	321	132	335	539	709	12
de	134	321	144	335	539	709	12
continuidad	146	321	195	335	539	709	12
en	198	321	207	335	539	709	12
la	210	321	217	335	539	709	12
acción	219	321	245	335	539	709	12
po-	247	321	261	335	539	709	12
lítica	77	335	96	348	539	709	12
y	100	335	104	348	539	709	12
militar,	108	335	137	348	539	709	12
el	141	335	147	348	539	709	12
desconocimiento	151	335	220	348	539	709	12
del	223	335	235	348	539	709	12
terre-	239	335	261	348	539	709	12
no,	77	348	90	361	539	709	12
la	93	348	100	361	539	709	12
ignorancia	104	348	146	361	539	709	12
de	149	348	159	361	539	709	12
la	162	348	169	361	539	709	12
cultura	173	348	201	361	539	709	12
del	205	348	217	361	539	709	12
adversario	220	348	261	361	539	709	12
o	77	362	82	375	539	709	12
la	84	362	91	375	539	709	12
carencia	94	362	126	375	539	709	12
de	129	362	138	375	539	709	12
apoyo	141	362	165	375	539	709	12
entre	168	362	188	375	539	709	12
la	191	362	198	375	539	709	12
sociedad	200	362	235	375	539	709	12
civil.	238	362	257	375	539	709	12
Las	91	375	104	388	539	709	12
masacres	107	375	143	388	539	709	12
de	146	375	155	388	539	709	12
civiles,	158	375	185	388	539	709	12
del	188	375	200	388	539	709	12
mismo	204	375	231	388	539	709	12
modo,	234	375	261	388	539	709	12
se	77	388	84	402	539	709	12
han	87	388	102	402	539	709	12
registrado	104	388	144	402	539	709	12
desde	146	388	169	402	539	709	12
las	171	388	182	402	539	709	12
guerras	184	388	213	402	539	709	12
del	215	388	227	402	539	709	12
Pelopo-	230	388	261	402	539	709	12
neso	77	402	95	415	539	709	12
hasta	99	402	119	415	539	709	12
las	123	402	134	415	539	709	12
de	138	402	147	415	539	709	12
la	151	402	158	415	539	709	12
independencia	162	402	221	415	539	709	12
de	225	402	234	415	539	709	12
Amé-	238	402	261	415	539	709	12
rica,	77	415	94	428	539	709	12
pasando	97	415	130	428	539	709	12
por	134	415	148	428	539	709	12
las	151	415	161	428	539	709	12
Cruzadas.	164	415	204	428	539	709	12
No	208	415	221	428	539	709	12
obstante,	224	415	261	428	539	709	12
debemos	77	429	112	442	539	709	12
reconocer	116	429	155	442	539	709	12
que	158	429	173	442	539	709	12
la	176	429	183	442	539	709	12
tendencia	187	429	226	442	539	709	12
actual	229	429	253	442	539	709	12
y	256	429	261	442	539	709	12
notoria	77	442	106	455	539	709	12
es	110	442	118	455	539	709	12
que	122	442	136	455	539	709	12
agudizan.	152	442	191	455	539	709	12
La	195	442	205	455	539	709	12
privatización	209	442	261	455	539	709	12
de	77	455	86	469	539	709	12
la	90	455	96	469	539	709	12
guerra,	100	455	128	469	539	709	12
otro	132	455	149	469	539	709	12
espinoso	152	455	187	469	539	709	12
punto	191	455	215	469	539	709	12
de	219	455	228	469	539	709	12
debate,	232	455	261	469	539	709	12
tampoco	77	469	112	482	539	709	12
se	116	469	123	482	539	709	12
presenta	127	469	161	482	539	709	12
como	165	469	187	482	539	709	12
un	191	469	202	482	539	709	12
aspecto	206	469	236	482	539	709	12
igno-	239	469	261	482	539	709	12
rado	77	482	95	495	539	709	12
hasta	98	482	118	495	539	709	12
ahora.	121	482	146	495	539	709	12
Así	149	482	162	495	539	709	12
actuaron	165	482	200	495	539	709	12
ya	203	482	212	495	539	709	12
los	215	482	226	495	539	709	12
célebres	230	482	261	495	539	709	12
condotieros	77	496	124	509	539	709	12
italianos	127	496	160	509	539	709	12
y	163	496	168	509	539	709	12
Roger	171	496	195	509	539	709	12
de	198	496	207	509	539	709	12
Flor,	210	496	229	509	539	709	12
con	232	496	247	509	539	709	12
los	250	496	261	509	539	709	12
almogávares,	77	509	128	522	539	709	12
en	132	509	142	522	539	709	12
el	146	509	153	522	539	709	12
siglo	157	509	175	522	539	709	12
xiii.	179	509	196	522	539	709	12
Idéntica	200	509	233	522	539	709	12
aseve-	237	509	261	522	539	709	12
ración	77	522	102	536	539	709	12
resulta	105	522	131	536	539	709	12
válida,	134	522	160	536	539	709	12
unos	163	522	183	536	539	709	12
cuantos	186	522	217	536	539	709	12
siglos	220	522	242	536	539	709	12
más	245	522	261	536	539	709	12
tarde,	77	536	99	549	539	709	12
para	102	536	120	549	539	709	12
entender	123	536	158	549	539	709	12
el	161	536	168	549	539	709	12
comportamiento	171	536	239	549	539	709	12
de	242	536	251	549	539	709	12
la	254	536	261	549	539	709	12
Compañía	77	549	119	562	539	709	12
Inglesa	122	549	150	562	539	709	12
de	152	549	161	562	539	709	12
las	164	549	174	562	539	709	12
Indias	176	549	201	562	539	709	12
Orientales	203	549	245	562	539	709	12
y	247	549	252	562	539	709	12
la	254	549	261	562	539	709	12
actuación	77	563	115	576	539	709	12
de	118	563	128	576	539	709	12
los	131	563	142	576	539	709	12
señores	145	563	174	576	539	709	12
de	176	563	186	576	539	709	12
la	189	563	196	576	539	709	12
guerra,	199	563	227	576	539	709	12
en	229	563	239	576	539	709	12
Chi-	242	563	261	576	539	709	12
na,	77	576	89	589	539	709	12
en	92	576	101	589	539	709	12
pleno	104	576	127	589	539	709	12
siglo	129	576	148	589	539	709	12
xx.	150	576	163	589	539	709	12
Estos	91	589	112	603	539	709	12
críticos	116	589	145	603	539	709	12
recalcan,	150	589	185	603	539	709	12
asimismo,	189	589	230	603	539	709	12
que	234	589	249	603	539	709	12
es	253	589	261	603	539	709	12
un	77	603	87	616	539	709	12
equívoco	91	603	128	616	539	709	12
plantear	131	603	164	616	539	709	12
la	168	603	175	616	539	709	12
existencia	178	603	217	616	539	709	12
de	221	603	230	616	539	709	12
prácti-	234	603	261	616	539	709	12
cas	77	616	88	629	539	709	12
irregulares	92	616	133	629	539	709	12
como	137	616	159	629	539	709	12
una	163	616	178	629	539	709	12
simple	181	616	208	629	539	709	12
alternativa	211	616	253	629	539	709	12
a	257	616	261	629	539	709	12
214	263	649	275	657	539	709	12
URVIO,	114	664	136	672	539	709	12
Revista	138	664	158	672	539	709	12
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	12
de	211	664	218	672	539	709	12
Estudios	220	664	245	672	539	709	12
de	247	664	254	672	539	709	12
Seguridad	256	664	286	672	539	709	12
No.	288	664	299	672	539	709	12
24	300	664	308	672	539	709	12
•	310	664	314	672	539	709	12
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	12
2019	366	664	382	672	539	709	12
•	384	664	387	672	539	709	12
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	12
ISSN	210	673	223	681	539	709	12
1390-4299	225	673	259	681	539	709	12
(en	261	673	270	681	539	709	12
línea)	272	673	288	681	539	709	12
y	290	673	293	681	539	709	12
1390-3691	295	673	328	681	539	709	12
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	13
sobre	112	49	128	57	539	709	13
la	130	49	135	57	539	709	13
guerra	137	49	157	57	539	709	13
asimétrica	158	49	188	57	539	709	13
a	190	49	194	57	539	709	13
través	196	49	213	57	539	709	13
de	215	49	223	57	539	709	13
la	225	49	230	57	539	709	13
historia	232	49	366	57	539	709	13
María	408	49	425	57	539	709	13
Gajate	427	49	447	57	539	709	13
Bajo	449	49	462	57	539	709	13
mático.	278	80	308	93	539	709	13
No	311	80	324	93	539	709	13
lo	328	80	335	93	539	709	13
es	339	80	346	93	539	709	13
la	349	80	356	93	539	709	13
disparidad	360	80	402	93	539	709	13
estratégica,	405	80	449	93	539	709	13
de	453	80	462	93	539	709	13
recursos	278	94	310	107	539	709	13
u	313	94	318	107	539	709	13
operacional,	321	94	370	107	539	709	13
Tampoco	373	94	411	107	539	709	13
la	413	94	420	107	539	709	13
asimetría,	423	94	462	107	539	709	13
lo	278	107	285	120	539	709	13
que	288	107	303	120	539	709	13
implica	306	107	336	120	539	709	13
el	338	107	345	120	539	709	13
fin	348	107	359	120	539	709	13
de	361	107	371	120	539	709	13
las	373	107	384	120	539	709	13
guerras	386	107	415	120	539	709	13
convencio-	418	107	462	120	539	709	13
nales.	278	120	300	134	539	709	13
Para	304	120	321	134	539	709	13
ello,	324	120	341	134	539	709	13
los	344	120	355	134	539	709	13
insurgentes	359	120	404	134	539	709	13
juegan	407	120	434	134	539	709	13
con	437	120	452	134	539	709	13
la	455	120	462	134	539	709	13
velocidad,	278	134	319	147	539	709	13
la	323	134	329	147	539	709	13
intensidad	334	134	376	147	539	709	13
y	380	134	384	147	539	709	13
logran	388	134	414	147	539	709	13
convertirse	418	134	462	147	539	709	13
en	278	147	287	160	539	709	13
un	292	147	302	160	539	709	13
desafío	307	147	335	160	539	709	13
extremo	339	147	371	160	539	709	13
para	376	147	393	160	539	709	13
los	397	147	408	160	539	709	13
sistemas	412	147	445	160	539	709	13
na-	449	147	462	160	539	709	13
cionales	278	161	310	174	539	709	13
de	314	161	324	174	539	709	13
seguridad	328	161	367	174	539	709	13
y	371	161	376	174	539	709	13
defensa.	381	161	413	174	539	709	13
El	418	161	426	174	539	709	13
tiempo,	431	161	462	174	539	709	13
por	278	174	292	187	539	709	13
tanto,	296	174	319	187	539	709	13
se	323	174	331	187	539	709	13
emplea	335	174	363	187	539	709	13
como	367	174	390	187	539	709	13
formidable	394	174	438	187	539	709	13
arma	442	174	462	187	539	709	13
estratégica.	278	187	322	201	539	709	13
Desde	292	201	317	214	539	709	13
la	323	201	330	214	539	709	13
perspectiva	335	201	380	214	539	709	13
histórica,	386	201	423	214	539	709	13
una	429	201	444	214	539	709	13
vez	449	201	462	214	539	709	13
más,	278	214	296	227	539	709	13
esto	299	214	315	227	539	709	13
no	318	214	329	227	539	709	13
resulta	332	214	358	227	539	709	13
desconocido.	361	214	413	227	539	709	13
Un	416	214	429	227	539	709	13
aparato	432	214	462	227	539	709	13
militar	278	227	305	241	539	709	13
bien	308	227	325	241	539	709	13
equipado	328	227	365	241	539	709	13
y	368	227	372	241	539	709	13
con	375	227	390	241	539	709	13
suficiente	392	227	430	241	539	709	13
organi-	433	227	462	241	539	709	13
zación	278	241	304	254	539	709	13
tiende	307	241	332	254	539	709	13
a	335	241	339	254	539	709	13
acelerar	343	241	373	254	539	709	13
el	376	241	383	254	539	709	13
curso	386	241	408	254	539	709	13
de	411	241	421	254	539	709	13
la	424	241	431	254	539	709	13
guerra,	434	241	462	254	539	709	13
sabiendo	278	254	313	268	539	709	13
que	318	254	333	268	539	709	13
es	337	254	345	268	539	709	13
el	349	254	356	268	539	709	13
mejor	361	254	384	268	539	709	13
medio	389	254	414	268	539	709	13
para	419	254	436	268	539	709	13
hacer	441	254	462	268	539	709	13
valer	278	268	297	281	539	709	13
su	300	268	309	281	539	709	13
superioridad.	312	268	365	281	539	709	13
Ejemplos	368	268	405	281	539	709	13
de	408	268	418	281	539	709	13
ello	421	268	435	281	539	709	13
son	438	268	452	281	539	709	13
la	455	268	462	281	539	709	13
caballería	278	281	316	294	539	709	13
de	319	281	328	294	539	709	13
Murat,	332	281	360	294	539	709	13
que	363	281	378	294	539	709	13
perseguía	381	281	419	294	539	709	13
y	422	281	427	294	539	709	13
destruía	430	281	462	294	539	709	13
rápidamente	278	294	328	308	539	709	13
al	333	294	340	308	539	709	13
enemigo	345	294	379	308	539	709	13
vencido;	384	294	418	308	539	709	13
los	422	294	434	308	539	709	13
carros	438	294	462	308	539	709	13
de	278	308	287	321	539	709	13
combate	291	308	325	321	539	709	13
de	328	308	338	321	539	709	13
Guderian,	341	308	382	321	539	709	13
que,	386	308	403	321	539	709	13
con	407	308	421	321	539	709	13
pequeñas	425	308	462	321	539	709	13
explosiones,	278	321	326	335	539	709	13
abrían	331	321	356	335	539	709	13
brechas	361	321	391	335	539	709	13
profundas	396	321	436	335	539	709	13
en	441	321	451	335	539	709	13
el	455	321	462	335	539	709	13
frente	278	335	301	348	539	709	13
contrario,	304	335	344	348	539	709	13
así	347	335	358	348	539	709	13
como	361	335	384	348	539	709	13
los	387	335	398	348	539	709	13
cazabombarde-	401	335	462	348	539	709	13
ros	278	348	290	361	539	709	13
y	294	348	298	361	539	709	13
los	302	348	314	361	539	709	13
misiles	318	348	345	361	539	709	13
de	349	348	358	361	539	709	13
crucero	362	348	392	361	539	709	13
de	397	348	406	361	539	709	13
Schwarzkopf	410	348	462	361	539	709	13
la	312	361	319	375	539	709	13
Guerra	323	361	351	375	539	709	13
del	354	361	366	375	539	709	13
Golfo,	370	361	396	375	539	709	13
que	399	361	414	375	539	709	13
paralizaron	417	361	462	375	539	709	13
las	278	375	288	388	539	709	13
estructuras	293	375	336	388	539	709	13
de	341	375	351	388	539	709	13
mando	356	375	384	388	539	709	13
y	389	375	393	388	539	709	13
de	398	375	408	388	539	709	13
aprovisiona-	413	375	462	388	539	709	13
miento	278	388	307	402	539	709	13
iraquíes.	309	388	343	402	539	709	13
Ahora,	292	402	319	415	539	709	13
en	322	402	332	415	539	709	13
cambio,	334	402	367	415	539	709	13
la	369	402	376	415	539	709	13
lentitud	379	402	411	415	539	709	13
es	413	402	421	415	539	709	13
la	424	402	430	415	539	709	13
consig-	433	402	462	415	539	709	13
na.	278	415	290	428	539	709	13
Son	294	415	310	428	539	709	13
pocos	313	415	336	428	539	709	13
quienes	340	415	371	428	539	709	13
se	374	415	382	428	539	709	13
atreven	386	415	415	428	539	709	13
a	418	415	423	428	539	709	13
formular	426	415	462	428	539	709	13
medidas	278	428	311	442	539	709	13
para	315	428	333	442	539	709	13
acabar	337	428	363	442	539	709	13
con	367	428	382	442	539	709	13
la	386	428	393	442	539	709	13
proliferación	397	428	448	442	539	709	13
de	453	428	462	442	539	709	13
guerras	278	442	307	455	539	709	13
asimétricas.	311	442	357	455	539	709	13
Aunque	362	442	394	455	539	709	13
alguna	398	442	424	455	539	709	13
receta	428	442	452	455	539	709	13
sí	456	442	462	455	539	709	13
existe	278	455	300	469	539	709	13
(Cabrerizo	302	455	345	469	539	709	13
Calatrava	347	455	385	469	539	709	13
2002):	387	455	414	469	539	709	13
se	416	455	424	469	539	709	13
incide	426	455	450	469	539	709	13
en	452	455	462	469	539	709	13
la	278	469	285	482	539	709	13
necesidad	287	469	326	482	539	709	13
de	329	469	339	482	539	709	13
que	342	469	356	482	539	709	13
EE.	359	469	374	482	539	709	13
UU.	377	469	395	482	539	709	13
y	398	469	402	482	539	709	13
Europa	405	469	435	482	539	709	13
mues-	437	469	462	482	539	709	13
tren	278	482	294	495	539	709	13
precisión	298	482	334	495	539	709	13
y	338	482	342	495	539	709	13
claridad	346	482	378	495	539	709	13
a	382	482	386	495	539	709	13
la	390	482	397	495	539	709	13
hora	400	482	419	495	539	709	13
de	422	482	432	495	539	709	13
definir	435	482	462	495	539	709	13
las	278	495	288	509	539	709	13
metas.	291	495	317	509	539	709	13
Con	319	495	337	509	539	709	13
certeza,	340	495	370	509	539	709	13
la	373	495	379	509	539	709	13
historia	382	495	412	509	539	709	13
enseña	415	495	442	509	539	709	13
que,	445	495	462	509	539	709	13
en	278	509	287	522	539	709	13
este	290	509	305	522	539	709	13
tipo	308	509	325	522	539	709	13
de	328	509	337	522	539	709	13
enfrentamientos	340	509	406	522	539	709	13
en	408	509	418	522	539	709	13
particular,	421	509	462	522	539	709	13
replantearse	278	522	326	536	539	709	13
constantemente	328	522	392	536	539	709	13
los	394	522	405	536	539	709	13
objetivos	408	522	444	536	539	709	13
aca-	446	522	462	536	539	709	13
ba	278	536	287	549	539	709	13
siendo	291	536	317	549	539	709	13
nefasto.	320	536	351	549	539	709	13
Se	354	536	364	549	539	709	13
sabe	367	536	384	549	539	709	13
que	387	536	402	549	539	709	13
los	405	536	416	549	539	709	13
estadouni-	420	536	462	549	539	709	13
denses	278	549	304	562	539	709	13
cambiaron	308	549	351	562	539	709	13
sus	355	549	367	562	539	709	13
planes	371	549	396	562	539	709	13
en	400	549	410	562	539	709	13
Vietnam	413	549	448	562	539	709	13
en	452	549	462	562	539	709	13
infinitas	278	562	311	576	539	709	13
ocasiones.	314	562	354	576	539	709	13
Otro	358	562	378	576	539	709	13
ejemplo	381	562	414	576	539	709	13
es	417	562	424	576	539	709	13
el	428	562	435	576	539	709	13
de	438	562	448	576	539	709	13
los	451	562	462	576	539	709	13
atentados	278	576	316	589	539	709	13
de	319	576	329	589	539	709	13
Madrid	332	576	363	589	539	709	13
en	366	576	376	589	539	709	13
2004.	379	576	403	589	539	709	13
¿Qué	406	576	427	589	539	709	13
solucio-	430	576	462	589	539	709	13
nó,	278	589	291	603	539	709	13
desde	295	589	317	603	539	709	13
un	321	589	332	603	539	709	13
enfoque	336	589	368	603	539	709	13
internacional,	372	589	428	603	539	709	13
respon-	432	589	462	603	539	709	13
der	278	603	291	616	539	709	13
a	295	603	299	616	539	709	13
ellos	302	603	320	616	539	709	13
con	324	603	339	616	539	709	13
la	343	603	349	616	539	709	13
retirada	353	603	384	616	539	709	13
de	388	603	397	616	539	709	13
tropas	401	603	426	616	539	709	13
de	429	603	439	616	539	709	13
Irak?	443	603	462	616	539	709	13
Si	278	616	286	629	539	709	13
bien	290	616	307	629	539	709	13
constituyó	312	616	354	629	539	709	13
un	358	616	369	629	539	709	13
error	373	616	393	629	539	709	13
sostener	397	616	429	629	539	709	13
aquella	434	616	462	629	539	709	13
Hacia	77	80	105	93	539	709	13
la	108	80	117	93	539	709	13
búsqueda	120	80	170	93	539	709	13
de	173	80	186	93	539	709	13
una	189	80	209	93	539	709	13
solución	212	80	254	93	539	709	13
En	77	107	88	120	539	709	13
este	91	107	106	120	539	709	13
punto	109	107	133	120	539	709	13
cabe	136	107	154	120	539	709	13
preguntarse	157	107	204	120	539	709	13
si	207	107	213	120	539	709	13
es	216	107	223	120	539	709	13
justifica-	226	107	261	120	539	709	13
ble,	77	120	91	133	539	709	13
en	94	120	104	133	539	709	13
la	107	120	114	133	539	709	13
actualidad,	117	120	161	133	539	709	13
el	164	120	170	133	539	709	13
temor	173	120	198	133	539	709	13
ante	201	120	218	133	539	709	13
una	221	120	236	133	539	709	13
hipo-	239	120	261	133	539	709	13
tética	77	133	98	147	539	709	13
guerra	100	133	126	147	539	709	13
de	128	133	137	147	539	709	13
alta	140	133	154	147	539	709	13
intensidad.	156	133	201	147	539	709	13
Los	203	133	217	147	539	709	13
defensores	219	133	261	147	539	709	13
de	77	147	86	160	539	709	13
la	89	147	96	160	539	709	13
Revolución	99	147	145	160	539	709	13
en	148	147	158	160	539	709	13
los	161	147	172	160	539	709	13
Asuntos	175	147	208	160	539	709	13
Militares	211	147	247	160	539	709	13
no	250	147	261	160	539	709	13
parecen	77	160	108	173	539	709	13
compartirlo	112	160	160	173	539	709	13
y	164	160	168	173	539	709	13
preconizan	173	160	217	173	539	709	13
un	221	160	232	173	539	709	13
nuevo	236	160	261	173	539	709	13
tipo	77	174	93	187	539	709	13
de	96	174	106	187	539	709	13
pelea,	109	174	132	187	539	709	13
una	136	174	151	187	539	709	13
modalidad	154	174	198	187	539	709	13
con	201	174	216	187	539	709	13
tecnología	219	174	261	187	539	709	13
puntera	77	187	108	200	539	709	13
que	112	187	127	200	539	709	13
procura	130	187	162	200	539	709	13
minimizar	166	187	207	200	539	709	13
los	211	187	222	200	539	709	13
eufemís-	226	187	261	200	539	709	13
ticos	77	200	95	214	539	709	13
daños	101	200	125	214	539	709	13
colaterales.	131	200	175	214	539	709	13
Más	181	200	198	214	539	709	13
logística,	204	200	239	214	539	709	13
más	245	200	261	214	539	709	13
personal	77	214	110	227	539	709	13
de	113	214	123	227	539	709	13
apoyo.	126	214	152	227	539	709	13
Pero,	155	214	176	227	539	709	13
sobre	179	214	200	227	539	709	13
todo,	203	214	224	227	539	709	13
más	227	214	243	227	539	709	13
dis-	246	214	261	227	539	709	13
tancia,	77	227	103	240	539	709	13
drones	107	227	134	240	539	709	13
que	138	227	153	240	539	709	13
no	157	227	167	240	539	709	13
falten,	171	227	197	240	539	709	13
aunque	201	227	230	240	539	709	13
menos	234	227	261	240	539	709	13
combatientes.	77	241	133	254	539	709	13
Y,	136	241	143	254	539	709	13
rizando	147	241	177	254	539	709	13
el	180	241	187	254	539	709	13
rizo,	190	241	208	254	539	709	13
más	211	241	227	254	539	709	13
retórica	230	241	261	254	539	709	13
sobre	77	254	98	267	539	709	13
imprescindibles	102	254	165	267	539	709	13
“operaciones	169	254	220	267	539	709	13
quirúrgi-	224	254	261	267	539	709	13
cas”,	77	267	95	281	539	709	13
“armas	99	267	126	281	539	709	13
inteligentes”,	131	267	183	281	539	709	13
“conflictos	187	267	230	281	539	709	13
huma-	234	267	261	281	539	709	13
nitarios”…	77	281	121	294	539	709	13
Se	124	281	133	294	539	709	13
promete	136	281	170	294	539	709	13
una	173	281	188	294	539	709	13
guerra	191	281	216	294	539	709	13
que	219	281	234	294	539	709	13
ni	237	281	245	294	539	709	13
pa-	248	281	261	294	539	709	13
rece	77	294	92	307	539	709	13
guerra.	96	294	124	307	539	709	13
No	127	294	140	307	539	709	13
hay	143	294	158	307	539	709	13
sacrificio,	161	294	199	307	539	709	13
destrucción	202	294	249	307	539	709	13
ni	253	294	261	307	539	709	13
muertes	77	308	109	321	539	709	13
en	111	308	121	321	539	709	13
el	124	308	131	321	539	709	13
bando	133	308	159	321	539	709	13
propio;	162	308	191	321	539	709	13
solo	194	308	210	321	539	709	13
las	213	308	223	321	539	709	13
mínimas	226	308	261	321	539	709	13
de	77	321	86	334	539	709	13
civiles	89	321	113	334	539	709	13
en	116	321	125	334	539	709	13
el	128	321	135	334	539	709	13
contrario.	138	321	177	334	539	709	13
Pero	180	321	198	334	539	709	13
tampoco	201	321	236	334	539	709	13
nadie	239	321	261	334	539	709	13
dudará	77	334	105	348	539	709	13
ya	107	334	116	348	539	709	13
de	118	334	127	348	539	709	13
su	129	334	138	348	539	709	13
absoluta	140	334	174	348	539	709	13
necesidad.	176	334	217	348	539	709	13
Todo	219	334	240	348	539	709	13
muy	243	334	261	348	539	709	13
aséptico	77	348	109	361	539	709	13
ante	112	348	129	361	539	709	13
los	131	348	142	361	539	709	13
ojos	145	348	161	361	539	709	13
de	164	348	173	361	539	709	13
Occidente.	176	348	220	361	539	709	13
Desde	91	361	116	374	539	709	13
luego,	119	361	143	374	539	709	13
cuando	146	361	175	374	539	709	13
hay	178	361	192	374	539	709	13
víctimas,	195	361	231	374	539	709	13
se	233	361	241	374	539	709	13
pro-	244	361	261	374	539	709	13
cura	77	374	94	388	539	709	13
ocultarlas.	96	374	137	388	539	709	13
La	140	374	150	388	539	709	13
colaboración	152	374	204	388	539	709	13
de	206	374	216	388	539	709	13
los	218	374	229	388	539	709	13
medios	232	374	261	388	539	709	13
de	77	388	86	401	539	709	13
comunicación	88	388	146	401	539	709	13
masiva	148	388	175	401	539	709	13
en	178	388	187	401	539	709	13
este	190	388	205	401	539	709	13
punto	207	388	232	401	539	709	13
es	234	388	242	401	539	709	13
cru-	244	388	261	401	539	709	13
cial.	77	401	93	415	539	709	13
Quien	96	401	122	415	539	709	13
posee	126	401	148	415	539	709	13
su	151	401	160	415	539	709	13
control	163	401	193	415	539	709	13
ejerce	196	401	219	415	539	709	13
un	222	401	233	415	539	709	13
consi-	237	401	261	415	539	709	13
derable	77	415	106	428	539	709	13
monopolio	110	415	154	428	539	709	13
para	158	415	175	428	539	709	13
fijar	179	415	195	428	539	709	13
la	199	415	206	428	539	709	13
realidad	209	415	241	428	539	709	13
sus-	245	415	261	428	539	709	13
ceptible	77	428	108	441	539	709	13
de	110	428	120	441	539	709	13
convertirse	122	428	166	441	539	709	13
en	168	428	178	441	539	709	13
objeto	180	428	206	441	539	709	13
de	208	428	218	441	539	709	13
la	220	428	227	441	539	709	13
opinión	229	428	261	441	539	709	13
pública.	77	441	109	455	539	709	13
A	112	441	119	455	539	709	13
esto	122	441	138	455	539	709	13
se	141	441	149	455	539	709	13
le	152	441	159	455	539	709	13
conoce	162	441	190	455	539	709	13
como	193	441	216	455	539	709	13
la	219	441	226	455	539	709	13
función	229	441	261	455	539	709	13
agenda	77	455	104	468	539	709	13
setting	108	455	133	468	539	709	13
de	138	455	147	468	539	709	13
los	152	455	163	468	539	709	13
medios.	167	455	199	468	539	709	13
Nada	204	455	225	468	539	709	13
fácil	230	455	247	468	539	709	13
de	251	455	261	468	539	709	13
ejecutar,	77	468	110	482	539	709	13
por	114	468	128	482	539	709	13
fortuna	132	468	162	482	539	709	13
para	165	468	183	482	539	709	13
la	186	468	193	482	539	709	13
ciudadanía.	197	468	244	482	539	709	13
So-	247	468	261	482	539	709	13
bre	77	482	89	495	539	709	13
episodios	93	482	130	495	539	709	13
oscurísimos	134	482	181	495	539	709	13
de	185	482	195	495	539	709	13
la	199	482	205	495	539	709	13
lucha	209	482	231	495	539	709	13
contra	235	482	261	495	539	709	13
el	77	495	83	508	539	709	13
terrorismo,	86	495	131	508	539	709	13
como	135	495	157	508	539	709	13
el	160	495	167	508	539	709	13
de	170	495	180	508	539	709	13
las	183	495	193	508	539	709	13
torturas	196	495	228	508	539	709	13
en	231	495	241	508	539	709	13
Abu	244	495	261	508	539	709	13
Ghraib,	77	508	108	522	539	709	13
también	111	508	144	522	539	709	13
se	148	508	155	522	539	709	13
intenta	159	508	187	522	539	709	13
arrojar	190	508	217	522	539	709	13
un	220	508	231	522	539	709	13
manto	234	508	261	522	539	709	13
de	77	522	86	535	539	709	13
silencio,	89	522	122	535	539	709	13
aunque	124	522	154	535	539	709	13
con	157	522	172	535	539	709	13
enormes	174	522	208	535	539	709	13
dificultades.	211	522	260	535	539	709	13
El	91	535	99	549	539	709	13
ratón	104	535	126	549	539	709	13
de	131	535	141	549	539	709	13
esta	146	535	161	549	539	709	13
historia	166	535	196	549	539	709	13
–llámese	201	535	236	549	539	709	13
ISIS,	241	535	261	549	539	709	13
Partido	77	549	106	562	539	709	13
de	113	549	122	562	539	709	13
los	129	549	140	562	539	709	13
Trabajadores	147	549	198	562	539	709	13
de	205	549	214	562	539	709	13
Kurdistán	221	549	261	562	539	709	13
(PKK),	77	562	106	575	539	709	13
etc.–	108	562	128	575	539	709	13
se	130	562	137	575	539	709	13
toma,	140	562	163	575	539	709	13
no	165	562	176	575	539	709	13
obstante,	178	562	215	575	539	709	13
muy	217	562	236	575	539	709	13
en	238	562	248	575	539	709	13
se-	250	562	261	575	539	709	13
rio	77	575	88	589	539	709	13
la	90	575	97	589	539	709	13
tarea	99	575	119	589	539	709	13
de	121	575	130	589	539	709	13
desquiciar	133	575	173	589	539	709	13
al	176	575	183	589	539	709	13
gato,	185	575	205	589	539	709	13
al	207	575	214	589	539	709	13
extremo	216	575	249	589	539	709	13
de	251	575	261	589	539	709	13
que	77	589	91	602	539	709	13
hoy	93	589	108	602	539	709	13
día	111	589	123	602	539	709	13
la	125	589	132	602	539	709	13
faceta	134	589	157	602	539	709	13
más	159	589	175	602	539	709	13
novedosa	177	589	214	602	539	709	13
del	217	589	229	602	539	709	13
contro-	231	589	261	602	539	709	13
vertido	77	602	105	616	539	709	13
conflicto	108	602	144	616	539	709	13
asimétrico	147	602	188	616	539	709	13
es	191	602	199	616	539	709	13
ese	202	602	214	616	539	709	13
carácter	217	602	248	616	539	709	13
de	251	602	261	616	539	709	13
espectáculo	77	616	123	629	539	709	13
desenfrenado	125	616	178	629	539	709	13
y	181	616	185	629	539	709	13
terriblemente	188	616	242	629	539	709	13
dra-	244	616	261	629	539	709	13
215	263	649	275	657	539	709	13
URVIO,	114	664	136	672	539	709	13
Revista	138	664	158	672	539	709	13
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	13
de	211	664	218	672	539	709	13
Estudios	220	664	245	672	539	709	13
de	247	664	254	672	539	709	13
Seguridad	256	664	286	672	539	709	13
No.	288	664	299	672	539	709	13
24	300	664	308	672	539	709	13
•	310	664	314	672	539	709	13
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	13
2019	366	664	382	672	539	709	13
•	384	664	387	672	539	709	13
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	13
ISSN	210	673	223	681	539	709	13
1390-4299	225	673	259	681	539	709	13
(en	261	673	270	681	539	709	13
línea)	272	673	288	681	539	709	13
y	290	673	293	681	539	709	13
1390-3691	295	673	328	681	539	709	13
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	14
sobre	112	49	128	57	539	709	14
la	130	49	135	57	539	709	14
guerra	137	49	157	57	539	709	14
asimétrica	158	49	188	57	539	709	14
a	190	49	194	57	539	709	14
través	196	49	213	57	539	709	14
de	215	49	223	57	539	709	14
la	225	49	230	57	539	709	14
historia	232	49	366	57	539	709	14
María	408	49	425	57	539	709	14
Gajate	427	49	447	57	539	709	14
Bajo	449	49	462	57	539	709	14
gan	278	80	292	93	539	709	14
todo	296	80	315	93	539	709	14
lo	318	80	326	93	539	709	14
preciso	330	80	358	93	539	709	14
para	362	80	379	93	539	709	14
esquivar	383	80	417	93	539	709	14
represalias	420	80	462	93	539	709	14
que	278	94	293	107	539	709	14
conlleven	295	94	334	107	539	709	14
la	337	94	344	107	539	709	14
pérdida	346	94	377	107	539	709	14
de	380	94	389	107	539	709	14
su	392	94	401	107	539	709	14
ventaja	403	94	432	107	539	709	14
numé-	435	94	462	107	539	709	14
rica	278	107	293	120	539	709	14
o	296	107	301	120	539	709	14
tecnológica,	304	107	353	120	539	709	14
en	357	107	366	120	539	709	14
favor	369	107	390	120	539	709	14
del	393	107	406	120	539	709	14
medio	409	107	435	120	539	709	14
físico,	438	107	462	120	539	709	14
y	278	120	282	134	539	709	14
para	286	120	303	134	539	709	14
reducir	306	120	336	134	539	709	14
la	339	120	346	134	539	709	14
influencia	349	120	389	134	539	709	14
de	393	120	402	134	539	709	14
los	405	120	417	134	539	709	14
medios	420	120	449	134	539	709	14
de	452	120	462	134	539	709	14
comunicación.	278	134	339	147	539	709	14
El	342	134	351	147	539	709	14
soldado	354	134	386	147	539	709	14
regular	389	134	417	147	539	709	14
debe	420	134	440	147	539	709	14
tam-	443	134	462	147	539	709	14
bién	278	147	296	160	539	709	14
intentar	299	147	332	160	539	709	14
neutralizar	335	147	379	160	539	709	14
los	382	147	393	160	539	709	14
posibles	397	147	429	160	539	709	14
centros	432	147	462	160	539	709	14
de	278	160	287	174	539	709	14
gravedad	290	160	327	174	539	709	14
del	330	160	342	174	539	709	14
adversario,	345	160	389	174	539	709	14
pero	392	160	410	174	539	709	14
maximizan-	413	160	462	174	539	709	14
do	278	174	288	187	539	709	14
siempre	291	174	323	187	539	709	14
la	325	174	332	187	539	709	14
protección	335	174	379	187	539	709	14
propia.	381	174	410	187	539	709	14
Lo	413	174	424	187	539	709	14
enuncia-	426	174	462	187	539	709	14
do	278	187	288	201	539	709	14
se	292	187	300	201	539	709	14
sintetiza	303	187	337	201	539	709	14
en	341	187	350	201	539	709	14
tres	354	187	368	201	539	709	14
categorías	372	187	412	201	539	709	14
(la	416	187	426	201	539	709	14
llamada	430	187	462	201	539	709	14
three-block	278	201	321	214	539	709	14
war):	325	201	347	214	539	709	14
acciones	352	201	386	214	539	709	14
para	391	201	408	214	539	709	14
controlar	413	201	450	214	539	709	14
la	455	201	462	214	539	709	14
zona,	278	214	300	227	539	709	14
dotándola	304	214	346	227	539	709	14
de	350	214	360	227	539	709	14
seguridad;	364	214	407	227	539	709	14
acciones	411	214	445	227	539	709	14
so-	450	214	462	227	539	709	14
bre	278	227	291	241	539	709	14
la	294	227	301	241	539	709	14
información,	305	227	358	241	539	709	14
siempre	362	227	394	241	539	709	14
contrarrestando	397	227	462	241	539	709	14
la	278	241	285	254	539	709	14
propaganda	288	241	336	254	539	709	14
subversiva	340	241	381	254	539	709	14
y	385	241	389	254	539	709	14
acciones	393	241	427	254	539	709	14
sobre	430	241	452	254	539	709	14
la	455	241	462	254	539	709	14
población	278	254	319	268	539	709	14
civil,	322	254	342	268	539	709	14
colaborando	346	254	397	268	539	709	14
en	401	254	410	268	539	709	14
la	414	254	421	268	539	709	14
reorgani-	425	254	462	268	539	709	14
zación	278	268	304	281	539	709	14
de	308	268	317	281	539	709	14
la	321	268	328	281	539	709	14
vida	332	268	349	281	539	709	14
política,	353	268	386	281	539	709	14
económica	390	268	434	281	539	709	14
y	438	268	442	281	539	709	14
cul-	446	268	462	281	539	709	14
tural	278	281	297	294	539	709	14
del	300	281	312	294	539	709	14
país.	315	281	334	294	539	709	14
Sin	292	294	305	308	539	709	14
una	309	294	324	308	539	709	14
decidida	328	294	362	308	539	709	14
aceptación,	365	294	411	308	539	709	14
lamentable-	414	294	462	308	539	709	14
mente,	278	308	306	321	539	709	14
esta	308	308	323	321	539	709	14
apuesta	325	308	355	321	539	709	14
por	357	308	371	321	539	709	14
las	373	308	384	321	539	709	14
políticas	386	308	419	321	539	709	14
de	421	308	431	321	539	709	14
recons-	433	308	462	321	539	709	14
trucción	278	321	312	335	539	709	14
y	314	321	319	335	539	709	14
captación	322	321	360	335	539	709	14
de	363	321	373	335	539	709	14
voluntades	375	321	419	335	539	709	14
choca	421	321	445	335	539	709	14
con	447	321	462	335	539	709	14
el	278	335	285	348	539	709	14
peligroso	288	335	324	348	539	709	14
posicionamiento	327	335	395	348	539	709	14
de	398	335	407	348	539	709	14
algunos	411	335	441	348	539	709	14
ana-	445	335	462	348	539	709	14
listas,	278	348	300	361	539	709	14
más	302	348	318	361	539	709	14
centrados	320	348	359	361	539	709	14
en	361	348	371	361	539	709	14
aplicar	373	348	400	361	539	709	14
castigos	402	348	433	361	539	709	14
que	435	348	450	361	539	709	14
en	452	348	462	361	539	709	14
prevenir	278	361	311	375	539	709	14
la	314	361	320	375	539	709	14
insurgencia.	323	361	372	375	539	709	14
guerra,	77	80	105	94	539	709	14
fue	107	80	120	94	539	709	14
un	123	80	134	94	539	709	14
equívoco	137	80	173	94	539	709	14
mayor	176	80	201	94	539	709	14
retirarse	204	80	237	94	539	709	14
a	239	80	244	94	539	709	14
mi-	246	80	261	94	539	709	14
tad	77	94	89	107	539	709	14
de	92	94	101	107	539	709	14
la	103	94	110	107	539	709	14
partida.	112	94	143	107	539	709	14
Eso	146	94	160	107	539	709	14
envalentonó	162	94	212	107	539	709	14
a	214	94	218	107	539	709	14
Al	221	94	230	107	539	709	14
Qaeda,	232	94	261	107	539	709	14
al	77	107	83	120	539	709	14
tiempo	86	107	115	120	539	709	14
que	118	107	132	120	539	709	14
causó	135	107	158	120	539	709	14
un	160	107	171	120	539	709	14
profundo	174	107	212	120	539	709	14
daño	215	107	235	120	539	709	14
en	238	107	248	120	539	709	14
las	251	107	261	120	539	709	14
relaciones	77	120	116	134	539	709	14
hispano-estadounidenses.	119	120	221	134	539	709	14
Recordemos	91	134	141	147	539	709	14
que	146	134	161	147	539	709	14
jamás	165	134	189	147	539	709	14
se	193	134	201	147	539	709	14
debe	205	134	225	147	539	709	14
subesti-	229	134	261	147	539	709	14
mar	77	147	93	161	539	709	14
al	97	147	104	161	539	709	14
enemigo.	109	147	146	161	539	709	14
El	151	147	159	161	539	709	14
desprecio	164	147	202	161	539	709	14
hacia	207	147	228	161	539	709	14
“chini-	233	147	261	161	539	709	14
tos”	77	161	92	174	539	709	14
o	96	161	102	174	539	709	14
“moros”,	106	161	142	174	539	709	14
cuando	146	161	176	174	539	709	14
más,	180	161	199	174	539	709	14
sirve	203	161	222	174	539	709	14
para	226	161	244	174	539	709	14
en-	248	161	261	174	539	709	14
turbiar	77	174	105	187	539	709	14
el	110	174	116	187	539	709	14
juicio	121	174	144	187	539	709	14
(así	149	174	163	187	539	709	14
le	168	174	175	187	539	709	14
ocurrió	179	174	209	187	539	709	14
al	214	174	221	187	539	709	14
afamado	226	174	261	187	539	709	14
general	77	187	106	201	539	709	14
Silvestre	109	187	143	201	539	709	14
ante	146	187	164	201	539	709	14
el	167	187	173	201	539	709	14
caudillo	177	187	209	201	539	709	14
rifeño	212	187	237	201	539	709	14
Abd-	240	187	261	201	539	709	14
el-Krim),	77	201	115	214	539	709	14
lo	118	201	126	214	539	709	14
que	128	201	143	214	539	709	14
puede	146	201	171	214	539	709	14
traducirse	174	201	214	214	539	709	14
en	217	201	227	214	539	709	14
una	230	201	245	214	539	709	14
de-	248	201	261	214	539	709	14
ficiente	77	214	107	228	539	709	14
preparación	109	214	158	228	539	709	14
de	160	214	170	228	539	709	14
la	172	214	179	228	539	709	14
operación	181	214	222	228	539	709	14
y	224	214	229	228	539	709	14
una	231	214	247	228	539	709	14
in-	249	214	261	228	539	709	14
competente	77	228	125	241	539	709	14
ejecución.	128	228	170	241	539	709	14
Se	173	228	182	241	539	709	14
debe	185	228	205	241	539	709	14
(aquí	208	228	229	241	539	709	14
va	232	228	241	241	539	709	14
otra	244	228	261	241	539	709	14
regla	77	241	96	254	539	709	14
de	99	241	109	254	539	709	14
oro)	112	241	130	254	539	709	14
actuar	133	241	158	254	539	709	14
con	161	241	176	254	539	709	14
el	180	241	187	254	539	709	14
soporte	190	241	220	254	539	709	14
moral	224	241	248	254	539	709	14
de	251	241	261	254	539	709	14
la	77	254	83	268	539	709	14
opinión	87	254	120	268	539	709	14
pública	124	254	154	268	539	709	14
(determinar	158	254	207	268	539	709	14
el	211	254	218	268	539	709	14
cómo,	222	254	248	268	539	709	14
ya	252	254	261	268	539	709	14
se	77	268	84	281	539	709	14
habrá	88	268	111	281	539	709	14
deducido,	114	268	155	281	539	709	14
exige	158	268	179	281	539	709	14
mucha	182	268	210	281	539	709	14
menos	214	268	240	281	539	709	14
pul-	244	268	261	281	539	709	14
critud).	77	281	108	295	539	709	14
Los	111	281	125	295	539	709	14
medios	129	281	158	295	539	709	14
de	161	281	171	295	539	709	14
comunicación	174	281	233	295	539	709	14
deben	236	281	261	295	539	709	14
contemplarse	77	295	131	308	539	709	14
como	134	295	157	308	539	709	14
agentes	159	295	189	308	539	709	14
de	192	295	201	308	539	709	14
primer	204	295	232	308	539	709	14
orden,	234	295	261	308	539	709	14
desde	77	308	99	321	539	709	14
el	103	308	110	321	539	709	14
punto	114	308	139	321	539	709	14
de	142	308	152	321	539	709	14
vista	156	308	174	321	539	709	14
estratégico.	178	308	224	321	539	709	14
De	228	308	240	321	539	709	14
otro	244	308	261	321	539	709	14
modo,	77	321	103	335	539	709	14
resulta	109	321	136	335	539	709	14
inviable	141	321	173	335	539	709	14
un	178	321	189	335	539	709	14
esfuerzo	194	321	228	335	539	709	14
militar	233	321	261	335	539	709	14
sostenido	77	335	115	348	539	709	14
en	119	335	128	348	539	709	14
el	132	335	139	348	539	709	14
tiempo.	142	335	174	348	539	709	14
De	177	335	189	348	539	709	14
la	193	335	200	348	539	709	14
misma	203	335	230	348	539	709	14
forma,	233	335	261	348	539	709	14
es	77	348	84	361	539	709	14
primordial	90	348	134	361	539	709	14
separar	139	348	168	361	539	709	14
a	173	348	178	361	539	709	14
los	183	348	194	361	539	709	14
grupos	200	348	228	361	539	709	14
belige-	233	348	261	361	539	709	14
rantes	77	362	101	375	539	709	14
de	106	362	115	375	539	709	14
sus	120	362	132	375	539	709	14
fuentes	136	362	166	375	539	709	14
de	170	362	180	375	539	709	14
apoyo	184	362	209	375	539	709	14
autóctonas,	214	362	261	375	539	709	14
así	77	375	87	388	539	709	14
como	91	375	114	388	539	709	14
aislarlos	119	375	151	388	539	709	14
electrónica,	156	375	203	388	539	709	14
económica	207	375	252	388	539	709	14
y	256	375	261	388	539	709	14
físicamente.	77	388	126	402	539	709	14
En	130	388	142	402	539	709	14
este	146	388	161	402	539	709	14
proceso	165	388	197	402	539	709	14
de	201	388	210	402	539	709	14
asfixia,	215	388	242	402	539	709	14
por	247	388	261	402	539	709	14
supuesto,	77	402	115	415	539	709	14
los	119	402	130	415	539	709	14
servicios	133	402	168	415	539	709	14
de	171	402	181	415	539	709	14
inteligencia	184	402	232	415	539	709	14
tienen	235	402	261	415	539	709	14
que	77	415	91	428	539	709	14
asumir	94	415	122	428	539	709	14
un	125	415	136	428	539	709	14
rol	139	415	150	428	539	709	14
clave.	153	415	176	428	539	709	14
Es	91	429	100	442	539	709	14
crucial	103	429	131	442	539	709	14
también	134	429	168	442	539	709	14
prever	171	429	196	442	539	709	14
y	199	429	204	442	539	709	14
saber	206	429	227	442	539	709	14
contro-	230	429	261	442	539	709	14
lar	77	442	87	455	539	709	14
las	91	442	101	455	539	709	14
reacciones	105	442	147	455	539	709	14
del	150	442	163	455	539	709	14
enemigo.	166	442	204	455	539	709	14
Por	208	442	222	455	539	709	14
ejemplo,	225	442	261	455	539	709	14
fue	77	455	89	469	539	709	14
desmesurada	96	455	148	469	539	709	14
la	155	455	162	469	539	709	14
respuesta	168	455	206	469	539	709	14
serbia	212	455	236	469	539	709	14
con-	242	455	261	469	539	709	14
tra	77	469	88	482	539	709	14
los	92	469	103	482	539	709	14
kosovares.	107	469	148	482	539	709	14
El	152	469	161	482	539	709	14
revanchismo	165	469	217	482	539	709	14
loco	221	469	238	482	539	709	14
y	242	469	246	482	539	709	14
las	250	469	261	482	539	709	14
respuestas	77	482	118	495	539	709	14
precipitadas	122	482	171	495	539	709	14
no	176	482	186	495	539	709	14
logran	191	482	217	495	539	709	14
un	221	482	232	495	539	709	14
efecto	236	482	261	495	539	709	14
disuasorio;	77	496	121	509	539	709	14
la	124	496	131	509	539	709	14
historia	133	496	164	509	539	709	14
demuestra	167	496	209	509	539	709	14
que	212	496	227	509	539	709	14
estimu-	230	496	261	509	539	709	14
lan,	77	509	92	522	539	709	14
a	96	509	100	522	539	709	14
corto	104	509	126	522	539	709	14
y	130	509	134	522	539	709	14
mediano	138	509	174	522	539	709	14
plazo,	178	509	202	522	539	709	14
más	206	509	223	522	539	709	14
acciones	227	509	261	522	539	709	14
beligerantes.	77	522	128	536	539	709	14
Para	91	536	108	549	539	709	14
el	112	536	119	549	539	709	14
soldado	123	536	155	549	539	709	14
profesional,	159	536	207	549	539	709	14
las	212	536	222	549	539	709	14
sugeren-	226	536	261	549	539	709	14
cias	77	549	91	562	539	709	14
expuestas	96	549	134	562	539	709	14
acarrean	139	549	173	562	539	709	14
cambios	177	549	211	562	539	709	14
(Rodríguez	215	549	261	562	539	709	14
Alfaro	77	563	102	576	539	709	14
2009).	106	563	133	576	539	709	14
No	137	563	150	576	539	709	14
es	153	563	161	576	539	709	14
fácil	165	563	182	576	539	709	14
actualizar	185	563	225	576	539	709	14
concep-	228	563	261	576	539	709	14
tos	77	576	88	589	539	709	14
y	93	576	97	589	539	709	14
encontrar	102	576	141	589	539	709	14
principios	146	576	187	589	539	709	14
a	191	576	196	589	539	709	14
seguir	200	576	224	589	539	709	14
para	228	576	246	589	539	709	14
al-	250	576	261	589	539	709	14
canzar	77	589	103	603	539	709	14
la	105	589	112	603	539	709	14
victoria	115	589	146	603	539	709	14
en	148	589	158	603	539	709	14
la	160	589	167	603	539	709	14
lucha	170	589	192	603	539	709	14
asimétrica.	195	589	239	603	539	709	14
A	241	589	248	603	539	709	14
las	250	589	261	603	539	709	14
tropas	77	603	102	616	539	709	14
se	105	603	113	616	539	709	14
les	117	603	127	616	539	709	14
exige	131	603	151	616	539	709	14
que	155	603	170	616	539	709	14
eviten	174	603	199	616	539	709	14
la	202	603	209	616	539	709	14
destrucción	213	603	261	616	539	709	14
sistemática	77	616	121	629	539	709	14
de	124	616	134	629	539	709	14
las	136	616	147	629	539	709	14
fuerzas	149	616	178	629	539	709	14
adversarias,	180	616	227	629	539	709	14
que	230	616	245	629	539	709	14
ha-	248	616	261	629	539	709	14
Utilizan	292	387	321	399	539	709	14
nuestros	327	387	357	399	539	709	14
derechos	362	387	394	399	539	709	14
democráticos	400	387	448	399	539	709	14
no	292	399	302	411	539	709	14
solo	305	399	320	411	539	709	14
para	323	399	338	411	539	709	14
penetrar	342	399	372	411	539	709	14
[en	375	399	387	411	539	709	14
el	390	399	397	411	539	709	14
sistema]	400	399	429	411	539	709	14
sino	433	399	448	411	539	709	14
también	292	410	322	422	539	709	14
para	326	410	342	422	539	709	14
defenderse.	346	410	387	422	539	709	14
Si	391	410	398	422	539	709	14
los	402	410	412	422	539	709	14
tratamos	416	410	448	422	539	709	14
dentro	292	422	316	434	539	709	14
de	318	422	327	434	539	709	14
nuestras	329	422	358	434	539	709	14
leyes,	360	422	380	434	539	709	14
ganan	382	422	404	434	539	709	14
mucha	405	422	430	434	539	709	14
pro-	432	422	448	434	539	709	14
tección;	292	433	321	445	539	709	14
si	323	433	329	445	539	709	14
simplemente	331	433	378	445	539	709	14
los	380	433	390	445	539	709	14
derribamos,	393	433	436	445	539	709	14
las	439	433	448	445	539	709	14
noticias	292	444	320	456	539	709	14
de	323	444	332	456	539	709	14
la	335	444	341	456	539	709	14
televisión	344	444	379	456	539	709	14
pueden	382	444	409	456	539	709	14
hacer	412	444	431	456	539	709	14
que	435	444	448	456	539	709	14
parezcan	292	456	324	468	539	709	14
víctimas	326	456	356	468	539	709	14
(Lind	358	456	379	468	539	709	14
1989,	381	456	403	468	539	709	14
25-26).	405	456	433	468	539	709	14
4	433	456	435	463	539	709	14
A	278	480	284	493	539	709	14
tenor	288	480	310	493	539	709	14
de	313	480	323	493	539	709	14
estos	327	480	346	493	539	709	14
comentarios,	350	480	402	493	539	709	14
diríamos	406	480	441	493	539	709	14
que,	445	480	462	493	539	709	14
de	278	493	287	506	539	709	14
manera	289	493	319	506	539	709	14
soslayada,	321	493	361	506	539	709	14
Guantánamo	363	493	417	506	539	709	14
se	419	493	427	506	539	709	14
presenta	429	493	462	506	539	709	14
como	278	506	300	520	539	709	14
un	303	506	313	520	539	709	14
remedio.	316	506	351	520	539	709	14
Pero	353	506	371	520	539	709	14
se	373	506	381	520	539	709	14
avanza	383	506	410	520	539	709	14
así,	412	506	425	520	539	709	14
creemos,	427	506	462	520	539	709	14
hacia	278	520	299	533	539	709	14
la	303	520	310	533	539	709	14
deslegitimización	314	520	384	533	539	709	14
de	388	520	398	533	539	709	14
la	402	520	409	533	539	709	14
democracia.	413	520	462	533	539	709	14
Ello,	278	533	297	547	539	709	14
porque	299	533	328	547	539	709	14
ni	330	533	338	547	539	709	14
es	340	533	348	547	539	709	14
válido	350	533	374	547	539	709	14
el	376	533	383	547	539	709	14
sistema	385	533	415	547	539	709	14
penitencia-	417	533	462	547	539	709	14
rio	278	547	289	560	539	709	14
occidental	292	547	333	560	539	709	14
ni	337	547	345	560	539	709	14
aceptable	348	547	385	560	539	709	14
la	388	547	395	560	539	709	14
pena	398	547	418	560	539	709	14
de	421	547	430	560	539	709	14
muerte	433	547	462	560	539	709	14
(nuevos	278	560	309	573	539	709	14
mártires).	312	560	351	573	539	709	14
4	278	581	282	591	539	709	14
Se	284	581	291	591	539	709	14
ofrece	292	581	311	591	539	709	14
a	312	581	316	591	539	709	14
continuación	317	581	358	591	539	709	14
la	360	581	365	591	539	709	14
cita	367	581	378	591	539	709	14
original	379	581	403	591	539	709	14
de	405	581	412	591	539	709	14
Lind:	414	581	430	591	539	709	14
“They	432	581	450	591	539	709	14
use	452	581	462	591	539	709	14
our	278	590	288	600	539	709	14
democratic	291	590	325	600	539	709	14
rights	328	590	345	600	539	709	14
not	347	590	358	600	539	709	14
only	360	590	374	600	539	709	14
to	376	590	383	600	539	709	14
penetrate	385	590	414	600	539	709	14
but	416	590	427	600	539	709	14
also	429	590	441	600	539	709	14
to	443	590	450	600	539	709	14
de-	452	590	462	600	539	709	14
fend	278	600	292	610	539	709	14
themselves.	294	600	328	610	539	709	14
If	330	600	335	610	539	709	14
we	337	600	346	610	539	709	14
treat	348	600	362	610	539	709	14
them	364	600	380	610	539	709	14
within	382	600	402	610	539	709	14
our	404	600	415	610	539	709	14
laws,	417	600	432	610	539	709	14
they	434	600	447	610	539	709	14
gain	449	600	462	610	539	709	14
many	278	610	295	620	539	709	14
protections;	297	610	333	620	539	709	14
if	335	610	340	620	539	709	14
we	341	610	350	620	539	709	14
simply	352	610	372	620	539	709	14
shoot	374	610	391	620	539	709	14
them	393	610	409	620	539	709	14
down,	410	610	430	620	539	709	14
the	432	610	441	620	539	709	14
televi-	443	610	462	620	539	709	14
sion	278	619	291	629	539	709	14
news	293	619	308	629	539	709	14
can	310	619	320	629	539	709	14
easily	322	619	339	629	539	709	14
make	341	619	358	629	539	709	14
them	360	619	376	629	539	709	14
appear	378	619	398	629	539	709	14
to	400	619	406	629	539	709	14
be	408	619	415	629	539	709	14
the	417	619	427	629	539	709	14
victims”.	429	619	456	629	539	709	14
216	263	649	275	657	539	709	14
URVIO,	114	664	136	672	539	709	14
Revista	138	664	158	672	539	709	14
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	14
de	211	664	218	672	539	709	14
Estudios	220	664	245	672	539	709	14
de	247	664	254	672	539	709	14
Seguridad	256	664	286	672	539	709	14
No.	288	664	299	672	539	709	14
24	300	664	308	672	539	709	14
•	310	664	314	672	539	709	14
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	14
2019	366	664	382	672	539	709	14
•	384	664	387	672	539	709	14
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	14
ISSN	210	673	223	681	539	709	14
1390-4299	225	673	259	681	539	709	14
(en	261	673	270	681	539	709	14
línea)	272	673	288	681	539	709	14
y	290	673	293	681	539	709	14
1390-3691	295	673	328	681	539	709	14
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	15
sobre	112	49	128	57	539	709	15
la	130	49	135	57	539	709	15
guerra	137	49	157	57	539	709	15
asimétrica	158	49	188	57	539	709	15
a	190	49	194	57	539	709	15
través	196	49	213	57	539	709	15
de	215	49	223	57	539	709	15
la	225	49	230	57	539	709	15
historia	232	49	366	57	539	709	15
María	408	49	425	57	539	709	15
Gajate	427	49	447	57	539	709	15
Bajo	449	49	462	57	539	709	15
explotar	292	80	322	92	539	709	15
la	324	80	330	92	539	709	15
potencia	333	80	364	92	539	709	15
de	367	80	375	92	539	709	15
fuego	378	80	398	92	539	709	15
como	401	80	421	92	539	709	15
el	424	80	430	92	539	709	15
palo	432	80	448	92	539	709	15
largo	292	92	310	104	539	709	15
más	313	92	327	104	539	709	15
amistoso,	330	92	365	104	539	709	15
y	368	92	372	104	539	709	15
si	375	92	380	104	539	709	15
hacen	383	92	405	104	539	709	15
una	408	92	421	104	539	709	15
distin-	424	92	448	104	539	709	15
ción	292	103	308	115	539	709	15
clara	311	103	328	115	539	709	15
entre	331	103	349	115	539	709	15
el	352	103	358	115	539	709	15
reino	361	103	380	115	539	709	15
político	383	103	411	115	539	709	15
y	414	103	418	115	539	709	15
el	421	103	427	115	539	709	15
mili-	430	103	448	115	539	709	15
tar,	292	115	304	127	539	709	15
COIN	306	115	331	127	539	709	15
será	334	115	347	127	539	709	15
la	350	115	356	127	539	709	15
fuente	359	115	382	127	539	709	15
de	384	115	393	127	539	709	15
frustración	395	115	435	127	539	709	15
sin	437	115	448	127	539	709	15
fin	292	126	302	138	539	709	15
(Gray	304	126	325	138	539	709	15
2007,	328	126	349	138	539	709	15
49).	351	126	366	138	539	709	15
5	366	126	369	133	539	709	15
Conclusiones	77	80	143	93	539	709	15
La	77	110	87	123	539	709	15
guerra,	91	110	119	123	539	709	15
como	124	110	146	123	539	709	15
fenómeno	151	110	192	123	539	709	15
histórico,	196	110	234	123	539	709	15
posee	239	110	261	123	539	709	15
un	77	123	87	136	539	709	15
profundo	90	123	129	136	539	709	15
carácter	132	123	163	136	539	709	15
camaleónico.	166	123	218	136	539	709	15
Una	221	123	239	136	539	709	15
larga	242	123	261	136	539	709	15
nómina	77	136	108	150	539	709	15
de	111	136	121	150	539	709	15
autores	124	136	153	150	539	709	15
ha	156	136	166	150	539	709	15
explorado	169	136	209	150	539	709	15
su	212	136	221	150	539	709	15
naturale-	225	136	261	150	539	709	15
za.	77	150	87	163	539	709	15
Aturde,	91	150	121	163	539	709	15
en	125	150	134	163	539	709	15
algunas	138	150	168	163	539	709	15
ocasiones,	171	150	212	163	539	709	15
el	215	150	222	163	539	709	15
grado	225	150	248	163	539	709	15
de	251	150	261	163	539	709	15
abstracción	77	163	122	176	539	709	15
de	126	163	135	176	539	709	15
ciertas	139	163	165	176	539	709	15
publicaciones.	168	163	226	176	539	709	15
La	229	163	239	176	539	709	15
gue-	243	163	261	176	539	709	15
rra	77	177	88	190	539	709	15
asimétrica,	91	177	134	190	539	709	15
como	138	177	160	190	539	709	15
se	164	177	171	190	539	709	15
deduce	175	177	203	190	539	709	15
de	207	177	216	190	539	709	15
lo	219	177	227	190	539	709	15
expues-	230	177	261	190	539	709	15
to,	77	190	87	203	539	709	15
constituye	90	190	132	203	539	709	15
un	134	190	145	203	539	709	15
conflicto	148	190	183	203	539	709	15
violento,	186	190	222	203	539	709	15
en	224	190	234	203	539	709	15
el	237	190	243	203	539	709	15
que	246	190	261	203	539	709	15
existe	77	203	99	217	539	709	15
una	102	203	117	217	539	709	15
considerable	120	203	170	217	539	709	15
diferencia,	174	203	216	217	539	709	15
cuantitati-	219	203	261	217	539	709	15
va	77	217	85	230	539	709	15
y	89	217	93	230	539	709	15
cualitativa,	97	217	141	230	539	709	15
de	144	217	154	230	539	709	15
potencia	157	217	191	230	539	709	15
militar,	195	217	224	230	539	709	15
tecnoló-	228	217	261	230	539	709	15
gica,	77	230	95	243	539	709	15
diplomática	99	230	147	243	539	709	15
y/o	152	230	165	243	539	709	15
mediática.	170	230	211	243	539	709	15
Ello	216	230	232	243	539	709	15
fuerza	236	230	261	243	539	709	15
a	77	244	81	257	539	709	15
los	84	244	95	257	539	709	15
contendientes	99	244	155	257	539	709	15
a	159	244	163	257	539	709	15
recurrir	167	244	197	257	539	709	15
a	201	244	205	257	539	709	15
prácticas	209	244	244	257	539	709	15
atí-	247	244	261	257	539	709	15
picas,	77	257	99	270	539	709	15
que	102	257	117	270	539	709	15
no	121	257	131	270	539	709	15
nuevas,	134	257	164	270	539	709	15
tales	168	257	185	270	539	709	15
como	189	257	211	270	539	709	15
la	215	257	221	270	539	709	15
guerrilla,	225	257	261	270	539	709	15
la	77	270	83	284	539	709	15
contrainsurgencia,	87	270	162	284	539	709	15
el	165	270	172	284	539	709	15
terrorismo,	176	270	221	284	539	709	15
la	225	270	232	284	539	709	15
guerra	235	270	261	284	539	709	15
sucia,	77	284	99	297	539	709	15
etc.	102	284	117	297	539	709	15
En	120	284	132	297	539	709	15
otras	135	284	154	297	539	709	15
palabras,	158	284	193	297	539	709	15
aquí	196	284	214	297	539	709	15
resulta	217	284	244	297	539	709	15
útil	247	284	261	297	539	709	15
todo	77	297	95	310	539	709	15
aquello	99	297	128	310	539	709	15
que	131	297	146	310	539	709	15
permita	149	297	180	310	539	709	15
explotar	184	297	216	310	539	709	15
vulnerabi-	220	297	261	310	539	709	15
lidades	77	311	104	324	539	709	15
ajenas	107	311	131	324	539	709	15
y	134	311	138	324	539	709	15
ventajas	141	311	173	324	539	709	15
propias.	176	311	208	324	539	709	15
El	91	324	99	337	539	709	15
concepto	106	324	142	337	539	709	15
fue	149	324	161	337	539	709	15
acuñado	167	324	201	337	539	709	15
por	208	324	222	337	539	709	15
William	228	324	261	337	539	709	15
Lind,	77	337	99	351	539	709	15
en	103	337	113	351	539	709	15
1986	117	337	138	351	539	709	15
y,	143	337	149	351	539	709	15
desde	153	337	176	351	539	709	15
entonces,	180	337	218	351	539	709	15
ha	222	337	232	351	539	709	15
hecho	237	337	261	351	539	709	15
correr	77	351	100	364	539	709	15
ríos	103	351	118	364	539	709	15
de	121	351	131	364	539	709	15
tinta.	134	351	155	364	539	709	15
Su	158	351	168	364	539	709	15
llamada	171	351	203	364	539	709	15
a	206	351	210	364	539	709	15
la	213	351	220	364	539	709	15
reflexión,	223	351	261	364	539	709	15
en	77	364	86	377	539	709	15
el	90	364	96	377	539	709	15
contexto	100	364	135	377	539	709	15
de	139	364	148	377	539	709	15
la	152	364	158	377	539	709	15
conocida	162	364	198	377	539	709	15
Revolución	202	364	248	377	539	709	15
de	251	364	261	377	539	709	15
los	77	377	88	391	539	709	15
Asuntos	92	377	124	391	539	709	15
Militares	128	377	164	391	539	709	15
es,	168	377	178	391	539	709	15
sin	183	377	194	391	539	709	15
duda,	198	377	221	391	539	709	15
algo	225	377	242	391	539	709	15
que	246	377	261	391	539	709	15
la	77	391	83	404	539	709	15
comunidad	87	391	133	404	539	709	15
historiográfica	137	391	194	404	539	709	15
debe	198	391	217	404	539	709	15
agradecer.	221	391	261	404	539	709	15
Sin	77	404	90	418	539	709	15
embargo,	93	404	131	418	539	709	15
la	134	404	141	418	539	709	15
falta	144	404	161	418	539	709	15
de	164	404	174	418	539	709	15
acuerdo	177	404	209	418	539	709	15
entre	212	404	232	418	539	709	15
los	236	404	247	418	539	709	15
es-	250	404	261	418	539	709	15
tudiosos	77	418	110	431	539	709	15
es	114	418	122	431	539	709	15
notoria.	126	418	158	431	539	709	15
La	162	418	172	431	539	709	15
guerra	177	418	202	431	539	709	15
asimétrica	206	418	247	431	539	709	15
ha	251	418	261	431	539	709	15
sido	77	431	93	444	539	709	15
contemplada	95	431	148	444	539	709	15
con	150	431	165	444	539	709	15
escepticismo	167	431	218	444	539	709	15
por	220	431	234	444	539	709	15
buena	236	431	261	444	539	709	15
parte	77	444	97	458	539	709	15
de	100	444	110	458	539	709	15
ellos:	113	444	133	458	539	709	15
se	136	444	144	458	539	709	15
ha	147	444	157	458	539	709	15
subrayado	160	444	201	458	539	709	15
que	204	444	219	458	539	709	15
es	222	444	229	458	539	709	15
un	233	444	243	458	539	709	15
tér-	247	444	261	458	539	709	15
mino	77	458	98	471	539	709	15
engorroso,	101	458	143	471	539	709	15
poco	145	458	165	471	539	709	15
operativo	168	458	205	471	539	709	15
y	208	458	212	471	539	709	15
que	215	458	230	471	539	709	15
supone	232	458	261	471	539	709	15
renombrar	77	471	119	485	539	709	15
algo	122	471	139	485	539	709	15
presente	141	471	174	485	539	709	15
desde	177	471	199	485	539	709	15
la	202	471	209	485	539	709	15
Antigüedad.	211	471	261	485	539	709	15
Desde	91	485	115	498	539	709	15
una	119	485	133	498	539	709	15
óptica	137	485	161	498	539	709	15
más	164	485	180	498	539	709	15
actual,	183	485	209	498	539	709	15
que	212	485	226	498	539	709	15
no	229	485	240	498	539	709	15
que-	243	485	261	498	539	709	15
remos	77	498	100	511	539	709	15
obviar	103	498	127	511	539	709	15
porque	130	498	158	511	539	709	15
justifica	160	498	191	511	539	709	15
en	193	498	203	511	539	709	15
buena	205	498	229	511	539	709	15
medida	231	498	261	511	539	709	15
la	77	511	83	525	539	709	15
vigencia	87	511	119	525	539	709	15
del	123	511	135	525	539	709	15
tema,	139	511	161	525	539	709	15
llama	165	511	186	525	539	709	15
poderosamente	190	511	250	525	539	709	15
la	254	511	261	525	539	709	15
atención	77	525	110	538	539	709	15
que	112	525	127	538	539	709	15
el	129	525	136	538	539	709	15
mayor	137	525	163	538	539	709	15
poder	165	525	188	538	539	709	15
militar	190	525	216	538	539	709	15
de	218	525	228	538	539	709	15
la	229	525	236	538	539	709	15
histo-	238	525	261	538	539	709	15
ria,	77	538	89	552	539	709	15
el	91	538	98	552	539	709	15
de	100	538	109	552	539	709	15
EE.	111	538	126	552	539	709	15
UU.,	128	538	148	552	539	709	15
con	150	538	165	552	539	709	15
los	167	538	178	552	539	709	15
mayores	180	538	212	552	539	709	15
recursos	214	538	246	552	539	709	15
y	248	538	252	552	539	709	15
la	254	538	261	552	539	709	15
mejor	77	552	100	565	539	709	15
tecnología	102	552	143	565	539	709	15
del	145	552	157	565	539	709	15
planeta,	160	552	191	565	539	709	15
se	193	552	201	565	539	709	15
vea	203	552	216	565	539	709	15
a	218	552	223	565	539	709	15
sí	225	552	231	565	539	709	15
mismo	233	552	261	565	539	709	15
como	77	565	99	578	539	709	15
la	101	565	108	578	539	709	15
parte	110	565	131	578	539	709	15
más	133	565	149	578	539	709	15
débil	151	565	171	578	539	709	15
de	173	565	183	578	539	709	15
la	185	565	192	578	539	709	15
ecuación.	194	565	231	578	539	709	15
Entre	278	148	300	162	539	709	15
las	304	148	314	162	539	709	15
élites	318	148	338	162	539	709	15
gobernantes	341	148	390	162	539	709	15
de	394	148	403	162	539	709	15
Norteamérica	407	148	462	162	539	709	15
está	278	162	293	175	539	709	15
bien	296	162	314	175	539	709	15
implantada	317	162	362	175	539	709	15
la	366	162	372	175	539	709	15
idea	376	162	392	175	539	709	15
de	395	162	405	175	539	709	15
que	408	162	422	175	539	709	15
asistimos	426	162	462	175	539	709	15
a	278	175	282	189	539	709	15
un	286	175	297	189	539	709	15
“choque	301	175	334	189	539	709	15
de	338	175	347	189	539	709	15
civilizaciones”	351	175	407	189	539	709	15
(Taibo	411	175	438	189	539	709	15
Arias	442	175	462	189	539	709	15
2015,	278	189	301	202	539	709	15
562).	305	189	327	202	539	709	15
El	331	189	340	202	539	709	15
éxito	344	189	363	202	539	709	15
propagandístico	367	189	432	202	539	709	15
de	436	189	445	202	539	709	15
tan	449	189	462	202	539	709	15
grandilocuente	278	202	338	215	539	709	15
locución	341	202	375	215	539	709	15
reside	378	202	401	215	539	709	15
en	404	202	413	215	539	709	15
que	416	202	431	215	539	709	15
a	433	202	437	215	539	709	15
todos	440	202	462	215	539	709	15
nos	278	215	292	229	539	709	15
resulta	296	215	323	229	539	709	15
muy	327	215	346	229	539	709	15
familiar.	350	215	384	229	539	709	15
La	388	215	398	229	539	709	15
cristiandad,	403	215	450	229	539	709	15
se	455	215	462	229	539	709	15
afirma,	278	229	306	242	539	709	15
tiene	309	229	329	242	539	709	15
ante	332	229	349	242	539	709	15
sí	352	229	358	242	539	709	15
a	361	229	365	242	539	709	15
su	368	229	377	242	539	709	15
más	380	229	396	242	539	709	15
feroz	399	229	418	242	539	709	15
oponente:	421	229	462	242	539	709	15
el	278	242	285	256	539	709	15
islam.	288	242	312	256	539	709	15
Esa	315	242	329	256	539	709	15
asimetría	332	242	369	256	539	709	15
de	372	242	382	256	539	709	15
la	385	242	392	256	539	709	15
fe	395	242	402	256	539	709	15
o	406	242	411	256	539	709	15
del	414	242	426	256	539	709	15
nivel	430	242	449	256	539	709	15
de	453	242	462	256	539	709	15
compromiso	278	256	329	269	539	709	15
nos	333	256	347	269	539	709	15
aterroriza	352	256	390	269	539	709	15
(aunque	394	256	427	269	539	709	15
con	432	256	447	269	539	709	15
los	451	256	462	269	539	709	15
europeos,	278	269	316	282	539	709	15
pensando	319	269	357	282	539	709	15
en	360	269	369	282	539	709	15
términos	372	269	407	282	539	709	15
históricos,	410	269	451	282	539	709	15
ya	453	269	462	282	539	709	15
lo	278	282	285	296	539	709	15
hacía	289	282	310	296	539	709	15
en	314	282	323	296	539	709	15
tiempos	327	282	359	296	539	709	15
de	363	282	372	296	539	709	15
Barbarroja).	376	282	424	296	539	709	15
Nos	428	282	445	296	539	709	15
do-	448	282	462	296	539	709	15
mestica	278	296	308	309	539	709	15
para	310	296	328	309	539	709	15
que	330	296	345	309	539	709	15
así	347	296	357	309	539	709	15
entendamos	359	296	408	309	539	709	15
con	411	296	425	309	539	709	15
facilidad	428	296	462	309	539	709	15
la	278	309	285	323	539	709	15
justicia	287	309	316	323	539	709	15
de	318	309	328	323	539	709	15
la	330	309	337	323	539	709	15
guerra.	340	309	368	323	539	709	15
Ahora	292	323	317	336	539	709	15
bien,	319	323	339	336	539	709	15
debemos	342	323	378	336	539	709	15
preguntarnos	380	323	434	336	539	709	15
¿cómo	436	323	462	336	539	709	15
es	278	336	285	349	539	709	15
posible	291	336	320	349	539	709	15
combatir	326	336	362	349	539	709	15
a	369	336	373	349	539	709	15
quien	379	336	402	349	539	709	15
está	408	336	423	349	539	709	15
dispues-	429	336	462	349	539	709	15
to	278	349	286	363	539	709	15
a	290	349	295	363	539	709	15
inmolarse	299	349	338	363	539	709	15
en	342	349	352	363	539	709	15
defensa	356	349	386	363	539	709	15
de	390	349	400	363	539	709	15
su	404	349	413	363	539	709	15
causa?	417	349	441	363	539	709	15
Nos	446	349	462	363	539	709	15
convencemos	278	363	332	376	539	709	15
–o	336	363	347	376	539	709	15
nos	351	363	365	376	539	709	15
engañamos	370	363	415	376	539	709	15
a	419	363	423	376	539	709	15
nosotros	428	363	462	376	539	709	15
mismos–,	278	376	317	390	539	709	15
en	321	376	331	390	539	709	15
semejante	336	376	376	390	539	709	15
tesitura,	380	376	413	390	539	709	15
de	417	376	427	390	539	709	15
que	432	376	446	390	539	709	15
los	451	376	462	390	539	709	15
actores	278	390	305	403	539	709	15
no	309	390	320	403	539	709	15
estatales	324	390	356	403	539	709	15
no	360	390	371	403	539	709	15
tienen	375	390	400	403	539	709	15
nada	404	390	423	403	539	709	15
que	427	390	442	403	539	709	15
per-	446	390	462	403	539	709	15
der	278	403	291	416	539	709	15
(sus	294	403	309	416	539	709	15
vidas,	312	403	335	416	539	709	15
desde	338	403	361	416	539	709	15
luego).	364	403	391	416	539	709	15
Si	394	403	402	416	539	709	15
bien	405	403	423	416	539	709	15
todos	426	403	448	416	539	709	15
los	451	403	462	416	539	709	15
estudiosos	278	416	319	430	539	709	15
lo	321	416	329	430	539	709	15
mencionan,	331	416	379	430	539	709	15
quizás	381	416	406	430	539	709	15
no	408	416	418	430	539	709	15
han	421	416	436	430	539	709	15
hecho	438	416	462	430	539	709	15
suficiente	278	430	316	443	539	709	15
hincapié	318	430	353	443	539	709	15
en	355	430	365	443	539	709	15
dos	367	430	381	443	539	709	15
peculiaridades	384	430	441	443	539	709	15
de	443	430	453	443	539	709	15
la	455	430	462	443	539	709	15
lucha	278	443	300	457	539	709	15
asimétrica,	303	443	346	457	539	709	15
en	350	443	359	457	539	709	15
la	363	443	370	457	539	709	15
que	373	443	388	457	539	709	15
los	391	443	402	457	539	709	15
contendientes	406	443	462	457	539	709	15
irregulares	278	457	319	470	539	709	15
disponen	323	457	360	470	539	709	15
de	364	457	374	470	539	709	15
condiciones	378	457	425	470	539	709	15
ventajo-	429	457	462	470	539	709	15
sas	278	470	289	483	539	709	15
que	291	470	306	483	539	709	15
se	308	470	316	483	539	709	15
esmeran	318	470	352	483	539	709	15
en	354	470	364	483	539	709	15
explotar:	366	470	402	483	539	709	15
la	404	470	411	483	539	709	15
iniciativa	413	470	450	483	539	709	15
en	452	470	462	483	539	709	15
la	278	483	285	497	539	709	15
elección	287	483	320	497	539	709	15
del	322	483	334	497	539	709	15
terreno	337	483	366	497	539	709	15
de	368	483	378	497	539	709	15
batalla	380	483	407	497	539	709	15
y	409	483	414	497	539	709	15
la	416	483	423	497	539	709	15
iniciativa	425	483	462	497	539	709	15
a	278	497	282	510	539	709	15
la	284	497	291	510	539	709	15
hora	293	497	312	510	539	709	15
de	314	497	323	510	539	709	15
imprimir	326	497	363	510	539	709	15
cierto	365	497	388	510	539	709	15
ritmo	390	497	413	510	539	709	15
al	415	497	422	510	539	709	15
conflicto.	424	497	462	510	539	709	15
Aquí	278	510	298	524	539	709	15
sí	301	510	307	524	539	709	15
tienen	310	510	335	524	539	709	15
algo	338	510	355	524	539	709	15
que	358	510	373	524	539	709	15
perder,	376	510	404	524	539	709	15
desde	407	510	429	524	539	709	15
la	432	510	439	524	539	709	15
pers-	442	510	462	524	539	709	15
pectiva	278	524	306	537	539	709	15
estratégica.	310	524	355	537	539	709	15
No	359	524	372	537	539	709	15
solo	376	524	392	537	539	709	15
eso:	396	524	411	537	539	709	15
sobre	415	524	437	537	539	709	15
todo,	441	524	462	537	539	709	15
luchan	278	537	305	550	539	709	15
por	309	537	323	550	539	709	15
no	328	537	338	550	539	709	15
perder	342	537	368	550	539	709	15
su	372	537	381	550	539	709	15
identidad	385	537	424	550	539	709	15
cultural,	428	537	462	550	539	709	15
que	278	550	293	564	539	709	15
consideran	295	550	339	564	539	709	15
muy	341	550	360	564	539	709	15
amenazada.	362	550	409	564	539	709	15
5	278	571	282	581	539	709	15
Se	284	571	291	581	539	709	15
ofrece	293	571	312	581	539	709	15
a	314	571	317	581	539	709	15
continuación	319	571	360	581	539	709	15
la	362	571	367	581	539	709	15
cita	370	571	381	581	539	709	15
original	383	571	406	581	539	709	15
de	409	571	416	581	539	709	15
Gray:	418	571	435	581	539	709	15
“If	438	571	446	581	539	709	15
your	448	571	462	581	539	709	15
armed	278	581	297	591	539	709	15
forces	299	581	317	591	539	709	15
are	319	581	328	591	539	709	15
shaped	330	581	351	591	539	709	15
by	353	581	360	591	539	709	15
and	362	581	373	591	539	709	15
wedded	375	581	399	591	539	709	15
to	401	581	407	591	539	709	15
a	409	581	412	591	539	709	15
military	414	581	439	591	539	709	15
culture	440	581	462	591	539	709	15
of	278	590	284	600	539	709	15
rapid	286	590	302	600	539	709	15
maneuver	304	590	334	600	539	709	15
for	336	590	345	600	539	709	15
decisive	347	590	370	600	539	709	15
victory,	372	590	395	600	539	709	15
if	397	590	401	600	539	709	15
they	403	590	416	600	539	709	15
seek	418	590	431	600	539	709	15
to	433	590	439	600	539	709	15
exploit	441	590	462	600	539	709	15
firepower	278	600	307	610	539	709	15
as	310	600	315	610	539	709	15
the	318	600	328	610	539	709	15
longest	331	600	353	610	539	709	15
of	356	600	362	610	539	709	15
friendly	365	600	389	610	539	709	15
long	392	600	405	610	539	709	15
suits,	408	600	424	610	539	709	15
and	427	600	439	610	539	709	15
if	442	600	446	610	539	709	15
they	449	600	462	610	539	709	15
draw	278	610	293	620	539	709	15
a	295	610	298	620	539	709	15
sharp	301	610	317	620	539	709	15
distinction	319	610	353	620	539	709	15
between	355	610	380	620	539	709	15
the	382	610	392	620	539	709	15
political	394	610	419	620	539	709	15
and	421	610	433	620	539	709	15
the	435	610	445	620	539	709	15
mili-	447	610	462	620	539	709	15
tary	278	619	290	629	539	709	15
realms,	292	619	313	629	539	709	15
COIN	315	619	336	629	539	709	15
will	338	619	349	629	539	709	15
be	351	619	358	629	539	709	15
the	360	619	370	629	539	709	15
source	372	619	391	629	539	709	15
of	393	619	399	629	539	709	15
endless	401	619	423	629	539	709	15
frustration”.	425	619	462	629	539	709	15
Si	91	593	98	606	539	709	15
sus	101	593	112	606	539	709	15
fuerzas	116	593	141	606	539	709	15
armadas	144	593	174	606	539	709	15
están	178	593	196	606	539	709	15
conformadas	200	593	247	606	539	709	15
por	91	605	103	617	539	709	15
una	107	605	121	617	539	709	15
cultura	124	605	150	617	539	709	15
militar	153	605	178	617	539	709	15
de	182	605	190	617	539	709	15
rápida	194	605	217	617	539	709	15
manio-	220	605	247	617	539	709	15
bra	91	616	102	628	539	709	15
para	106	616	122	628	539	709	15
una	125	616	139	628	539	709	15
victoria	142	616	169	628	539	709	15
decisiva,	173	616	203	628	539	709	15
si	207	616	212	628	539	709	15
intentan	216	616	247	628	539	709	15
217	263	649	275	657	539	709	15
URVIO,	114	664	136	672	539	709	15
Revista	138	664	158	672	539	709	15
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	15
de	211	664	218	672	539	709	15
Estudios	220	664	245	672	539	709	15
de	247	664	254	672	539	709	15
Seguridad	256	664	286	672	539	709	15
No.	288	664	299	672	539	709	15
24	300	664	308	672	539	709	15
•	310	664	314	672	539	709	15
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	15
2019	366	664	382	672	539	709	15
•	384	664	387	672	539	709	15
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	15
ISSN	210	673	223	681	539	709	15
1390-4299	225	673	259	681	539	709	15
(en	261	673	270	681	539	709	15
línea)	272	673	288	681	539	709	15
y	290	673	293	681	539	709	15
1390-3691	295	673	328	681	539	709	15
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	16
sobre	112	49	128	57	539	709	16
la	130	49	135	57	539	709	16
guerra	137	49	157	57	539	709	16
asimétrica	158	49	188	57	539	709	16
a	190	49	194	57	539	709	16
través	196	49	213	57	539	709	16
de	215	49	223	57	539	709	16
la	225	49	230	57	539	709	16
historia	232	49	366	57	539	709	16
María	408	49	425	57	539	709	16
Gajate	427	49	447	57	539	709	16
Bajo	449	49	462	57	539	709	16
Arauz	278	80	301	94	539	709	16
Cantón,	304	80	338	94	539	709	16
José	341	80	357	94	539	709	16
Bernardino.	360	80	408	94	539	709	16
2013.	411	80	434	94	539	709	16
“Gue-	437	80	462	94	539	709	16
rra	292	94	303	107	539	709	16
asimétrica	308	94	349	107	539	709	16
y	353	94	358	107	539	709	16
proporcionalidad.	363	94	435	107	539	709	16
Retos	440	94	462	107	539	709	16
para	292	107	309	120	539	709	16
el	312	107	319	120	539	709	16
Derecho	322	107	357	120	539	709	16
Internacional	360	107	414	120	539	709	16
Humanita-	417	107	462	120	539	709	16
rio”.	292	120	310	134	539	709	16
Tesis	312	120	331	134	539	709	16
doctoral,	334	120	370	134	539	709	16
Universidad	373	120	422	134	539	709	16
Complu-	425	120	462	134	539	709	16
tense	292	134	312	147	539	709	16
de	315	134	325	147	539	709	16
Madrid.	327	134	360	147	539	709	16
Arreguín-Toft,	278	147	337	161	539	709	16
Iván.	339	147	359	161	539	709	16
2005.	361	147	385	161	539	709	16
How	387	147	406	160	539	709	16
the	408	147	420	160	539	709	16
weak	422	147	442	160	539	709	16
wins	444	147	462	160	539	709	16
wars.	292	161	312	174	539	709	16
A	315	161	321	174	539	709	16
theory	323	161	347	174	539	709	16
of	349	161	356	174	539	709	16
asymmetric	358	161	401	174	539	709	16
conflict.	403	161	434	174	539	709	16
Nueva	436	161	462	174	539	709	16
York:	292	174	313	187	539	709	16
Cambridge	316	174	361	187	539	709	16
University	364	174	406	187	539	709	16
Press.	408	174	431	187	539	709	16
Baum,	278	187	305	201	539	709	16
Matthew,	308	187	346	201	539	709	16
y	350	187	354	201	539	709	16
Philip	358	187	382	201	539	709	16
Potter.	386	187	412	201	539	709	16
2008.	415	187	439	201	539	709	16
“The	442	187	462	201	539	709	16
relationships	292	201	343	214	539	709	16
between	348	201	381	214	539	709	16
mass	386	201	406	214	539	709	16
media,	410	201	438	214	539	709	16
pub-	443	201	462	214	539	709	16
lic	292	214	301	227	539	709	16
opinion,	305	214	340	227	539	709	16
and	344	214	359	227	539	709	16
foreign	363	214	391	227	539	709	16
policy:	395	214	422	227	539	709	16
toward	426	214	454	227	539	709	16
a	458	214	462	227	539	709	16
theoretical	292	228	334	241	539	709	16
synthesis”.	340	228	382	241	539	709	16
Annual	388	228	417	241	539	709	16
Review	422	228	450	241	539	709	16
of	455	228	462	241	539	709	16
Political	292	241	324	254	539	709	16
Science	326	241	354	254	539	709	16
11:	357	241	370	254	539	709	16
39-65.	372	241	399	254	539	709	16
Black,	278	254	303	268	539	709	16
Jeremy.	305	254	335	268	539	709	16
1998.	337	254	361	268	539	709	16
War	363	254	380	268	539	709	16
and	382	254	397	268	539	709	16
the	400	254	411	268	539	709	16
world.	414	254	439	268	539	709	16
Mili-	441	254	462	268	539	709	16
tary	292	268	307	281	539	709	16
power	311	268	333	281	539	709	16
and	337	268	352	281	539	709	16
the	355	268	367	281	539	709	16
fate	370	268	384	281	539	709	16
of	388	268	395	281	539	709	16
continents.	398	268	440	281	539	709	16
New	443	268	462	281	539	709	16
Haven/	292	281	322	294	539	709	16
Londres:	325	281	360	294	539	709	16
Yale	363	281	379	294	539	709	16
University	382	281	423	294	539	709	16
Press.	426	281	448	294	539	709	16
Bunker,	278	295	309	308	539	709	16
Robert.	315	295	344	308	539	709	16
1996.	350	295	373	308	539	709	16
“Generations,	379	295	434	308	539	709	16
waves	439	295	462	308	539	709	16
and	292	308	307	321	539	709	16
epochs”.AirpowerJournal	309	308	405	321	539	709	16
10	407	308	417	321	539	709	16
(1):	419	308	434	321	539	709	16
18-28.	436	308	462	321	539	709	16
Cabrerizo	278	321	317	335	539	709	16
Calatrava,	320	321	361	335	539	709	16
Antonio.	363	321	399	335	539	709	16
2002.	402	321	426	335	539	709	16
“El	428	321	441	335	539	709	16
con-	444	321	462	335	539	709	16
flicto	292	335	313	348	539	709	16
asimétrico”.	316	335	364	348	539	709	16
Ponencia	367	335	403	348	539	709	16
presentada	406	335	449	348	539	709	16
en	452	335	462	348	539	709	16
el	292	348	299	361	539	709	16
Congreso	302	348	336	361	539	709	16
Nacional	339	348	374	361	539	709	16
de	377	348	386	361	539	709	16
Estudios	389	348	420	361	539	709	16
de	423	348	432	361	539	709	16
Seguri-	435	348	462	361	539	709	16
dad,	292	362	309	375	539	709	16
Universidad	312	362	361	375	539	709	16
de	363	362	373	375	539	709	16
Granada,	375	362	413	375	539	709	16
julio.	415	362	436	375	539	709	16
Clausewitz,	278	375	324	388	539	709	16
Carl	328	375	346	388	539	709	16
Von.	349	375	369	388	539	709	16
2002.	372	375	396	388	539	709	16
“De	400	375	416	388	539	709	16
la	420	375	427	388	539	709	16
guerra”,	430	375	462	388	539	709	16
http://lahaine.org/amauta/b2img/Clau-	292	388	462	402	539	709	16
sewitz%20Karl%20von%20%20De%20	292	402	462	415	539	709	16
la%20guerra.pdf	292	415	360	428	539	709	16
Colom	278	429	306	442	539	709	16
Piella,	311	429	336	442	539	709	16
Guillem.	341	429	377	442	539	709	16
2008.	382	429	406	442	539	709	16
Entre	411	429	432	442	539	709	16
Ares	437	429	453	442	539	709	16
y	458	429	462	442	539	709	16
Atenea.	292	442	321	455	539	709	16
El	324	442	332	455	539	709	16
debate	335	442	360	455	539	709	16
sobre	363	442	382	455	539	709	16
la	385	442	392	455	539	709	16
Revolución	395	442	437	455	539	709	16
en	440	442	449	455	539	709	16
los	452	442	462	455	539	709	16
Asuntos	292	455	322	468	539	709	16
Militares.	324	455	362	468	539	709	16
Madrid:	364	455	397	469	539	709	16
IUGM.	400	455	431	469	539	709	16
Colom	278	469	306	482	539	709	16
Piella,	309	469	333	482	539	709	16
Guillem.	335	469	371	482	539	709	16
2014.	374	469	397	482	539	709	16
“¿El	400	469	416	482	539	709	16
auge	418	469	437	482	539	709	16
de	439	469	449	482	539	709	16
los	451	469	462	482	539	709	16
conflictos	292	482	331	495	539	709	16
híbridos?”.	333	482	377	495	539	709	16
Boletín	379	482	406	495	539	709	16
electrónico	409	482	449	495	539	709	16
del	451	482	462	495	539	709	16
Instituto	292	496	325	509	539	709	16
Español	330	496	360	509	539	709	16
de	365	496	374	509	539	709	16
Estudios	379	496	411	509	539	709	16
Estratégicos.	416	496	462	509	539	709	16
http://www.ieee.es/Galerias/fichero/docs_	292	509	462	522	539	709	16
opinion/2014/DIEEEO1202014_Gue-	292	522	462	536	539	709	16
rrasHibridas_Guillem_Colom.pdf	292	536	431	549	539	709	16
Fatjó,	278	549	301	562	539	709	16
Pedro,	304	549	331	562	539	709	16
y	334	549	338	562	539	709	16
Guillem	341	549	375	562	539	709	16
Colom	378	549	407	562	539	709	16
Piella.	410	549	435	562	539	709	16
2008.	438	549	462	562	539	709	16
“La	292	563	306	576	539	709	16
guerra	315	563	341	576	539	709	16
asimétrica.	349	563	394	576	539	709	16
Olvidando	402	563	447	576	539	709	16
la	455	563	462	576	539	709	16
Historia”.	292	576	332	589	539	709	16
En	337	576	348	589	539	709	16
Los	353	576	366	589	539	709	16
desafíos	370	576	400	589	539	709	16
de	404	576	413	589	539	709	16
las	417	576	427	589	539	709	16
Fuerzas	432	576	462	589	539	709	16
Armadas	292	589	327	602	539	709	16
en	332	589	341	602	539	709	16
el	345	589	352	602	539	709	16
siglo	356	589	373	602	539	709	16
xxi	378	592	389	602	539	709	16
,	389	589	392	603	539	709	16
coordinado	396	589	443	603	539	709	16
por	448	589	462	603	539	709	16
Carlos	292	603	319	616	539	709	16
Cueto	321	603	347	616	539	709	16
Nogueras,	349	603	391	616	539	709	16
65-73.	394	603	421	616	539	709	16
Granada:	424	603	462	616	539	709	16
Comares.	292	616	331	630	539	709	16
Existe,	91	80	117	94	539	709	16
y	122	80	126	94	539	709	16
volvemos	131	80	168	94	539	709	16
al	173	80	180	94	539	709	16
punto	184	80	209	94	539	709	16
inicial,	213	80	240	94	539	709	16
otra	245	80	261	94	539	709	16
gran	77	94	94	107	539	709	16
asimetría	97	94	134	107	539	709	16
que	137	94	151	107	539	709	16
debería	154	94	184	107	539	709	16
jugar	187	94	207	107	539	709	16
a	210	94	214	107	539	709	16
nuestro	217	94	247	107	539	709	16
fa-	250	94	261	107	539	709	16
vor,	77	107	92	120	539	709	16
la	95	107	102	120	539	709	16
tecnológica.	106	107	154	120	539	709	16
Está	158	107	175	120	539	709	16
basada	178	107	205	120	539	709	16
en	209	107	218	120	539	709	16
la	222	107	229	120	539	709	16
noción	233	107	261	120	539	709	16
de	77	120	86	134	539	709	16
que	89	120	103	134	539	709	16
se	106	120	114	134	539	709	16
debe	116	120	135	134	539	709	16
explotar	138	120	170	134	539	709	16
al	173	120	180	134	539	709	16
máximo	182	120	215	134	539	709	16
la	218	120	225	134	539	709	16
tecnolo-	228	120	261	134	539	709	16
gía,	77	134	91	147	539	709	16
de	93	134	103	147	539	709	16
modo	105	134	129	147	539	709	16
que	131	134	146	147	539	709	16
un	148	134	159	147	539	709	16
ejército	161	134	191	147	539	709	16
nunca	193	134	218	147	539	709	16
se	221	134	228	147	539	709	16
preste	231	134	254	147	539	709	16
a	257	134	261	147	539	709	16
efectuar	77	147	108	161	539	709	16
una	111	147	127	161	539	709	16
guerra	130	147	155	161	539	709	16
por	158	147	172	161	539	709	16
debajo	175	147	202	161	539	709	16
de	205	147	214	161	539	709	16
su	217	147	226	161	539	709	16
nivel	229	147	248	161	539	709	16
de	251	147	261	161	539	709	16
desarrollo.	77	161	118	174	539	709	16
Dogma	121	161	152	174	539	709	16
al	155	161	162	174	539	709	16
que	165	161	180	174	539	709	16
nos	183	161	197	174	539	709	16
referimos	200	161	237	174	539	709	16
pági-	240	161	261	174	539	709	16
nas	77	174	90	187	539	709	16
atrás;	93	174	115	187	539	709	16
dogma	118	174	146	187	539	709	16
de	149	174	159	187	539	709	16
Occidente.	163	174	207	187	539	709	16
La	211	174	221	187	539	709	16
asimetría	224	174	261	187	539	709	16
de	77	187	86	201	539	709	16
la	89	187	95	201	539	709	16
fuerza,	98	187	125	201	539	709	16
diría	127	187	146	201	539	709	16
Münkler.	148	187	186	201	539	709	16
Pero,	188	187	209	201	539	709	16
recordémos-	211	187	261	201	539	709	16
lo,	77	201	87	214	539	709	16
esa	91	201	102	214	539	709	16
enorme	106	201	137	214	539	709	16
disparidad	140	201	183	214	539	709	16
es	186	201	194	214	539	709	16
precisamente	198	201	250	214	539	709	16
la	254	201	261	214	539	709	16
que	77	214	91	228	539	709	16
incita	96	214	118	228	539	709	16
a	123	214	127	228	539	709	16
los	132	214	143	228	539	709	16
adversarios	148	214	192	228	539	709	16
de	196	214	206	228	539	709	16
Occidente	210	214	252	228	539	709	16
a	257	214	261	228	539	709	16
escudarse	77	228	114	241	539	709	16
en	118	228	128	241	539	709	16
la	132	228	139	241	539	709	16
acción	143	228	168	241	539	709	16
asimétrica	172	228	213	241	539	709	16
(y	217	228	225	241	539	709	16
especta-	229	228	261	241	539	709	16
cular,	77	241	98	254	539	709	16
si	103	241	109	254	539	709	16
es	113	241	120	254	539	709	16
posible.	124	241	156	254	539	709	16
Aquí	160	241	179	254	539	709	16
sí	184	241	190	254	539	709	16
se	194	241	201	254	539	709	16
percibe	205	241	235	254	539	709	16
cierta	239	241	261	254	539	709	16
tendencia	77	254	116	268	539	709	16
novedosa).	118	254	161	268	539	709	16
¿Cuánto	91	268	125	281	539	709	16
más	129	268	145	281	539	709	16
decididamente	149	268	208	281	539	709	16
actúa	213	268	234	281	539	709	16
Occi-	238	268	261	281	539	709	16
dente,	77	281	102	295	539	709	16
más	106	281	121	295	539	709	16
desacelera	125	281	165	295	539	709	16
la	169	281	176	295	539	709	16
guerra	180	281	206	295	539	709	16
y	209	281	214	295	539	709	16
más	218	281	234	295	539	709	16
terror	238	281	261	295	539	709	16
ocasiona	77	295	111	308	539	709	16
el	115	295	121	308	539	709	16
enemigo?	125	295	163	308	539	709	16
¿Significa	167	295	205	308	539	709	16
esto	208	295	224	308	539	709	16
que,	228	295	245	308	539	709	16
sin	249	295	261	308	539	709	16
ese	77	308	88	321	539	709	16
desequilibrio	92	308	144	321	539	709	16
en	148	308	158	321	539	709	16
los	162	308	173	321	539	709	16
medios	177	308	206	321	539	709	16
de	210	308	220	321	539	709	16
combate,	224	308	261	321	539	709	16
tampoco	77	321	112	335	539	709	16
existirían,	117	321	157	335	539	709	16
o	162	321	167	335	539	709	16
al	172	321	179	335	539	709	16
menos	184	321	211	335	539	709	16
serían	216	321	240	335	539	709	16
me-	245	321	261	335	539	709	16
nos	77	335	91	348	539	709	16
numerosos,	94	335	140	348	539	709	16
los	144	335	155	348	539	709	16
conflictos	158	335	197	348	539	709	16
asimétricos	200	335	245	348	539	709	16
del	249	335	261	348	539	709	16
mundo	77	348	106	361	539	709	16
actual?	110	348	137	361	539	709	16
Ignoramos	141	348	184	361	539	709	16
la	187	348	194	361	539	709	16
respuesta	198	348	234	361	539	709	16
a	238	348	242	361	539	709	16
esta	246	348	261	361	539	709	16
inquietante	77	362	123	375	539	709	16
pregunta,	126	362	164	375	539	709	16
pero	168	362	186	375	539	709	16
sí	189	362	195	375	539	709	16
sabemos	199	362	232	375	539	709	16
que	236	362	251	375	539	709	16
la	254	362	261	375	539	709	16
RMA	77	375	99	388	539	709	16
(Revolution	102	375	146	388	539	709	16
in	149	375	157	388	539	709	16
Military	159	375	192	388	539	709	16
Affairs)	194	375	223	388	539	709	16
constitu-	225	375	261	388	539	709	16
ye	77	388	85	402	539	709	16
una	87	388	103	402	539	709	16
muy	105	388	123	402	539	709	16
lucrativa	125	388	160	402	539	709	16
industria.	162	388	200	402	539	709	16
No	202	388	215	402	539	709	16
sorprende-	218	388	261	402	539	709	16
ría,	77	402	90	415	539	709	16
por	92	402	106	415	539	709	16
tanto,	109	402	133	415	539	709	16
que	135	402	150	415	539	709	16
el	153	402	160	415	539	709	16
enemigo	162	402	197	415	539	709	16
fuerte	199	402	223	415	539	709	16
en	226	402	235	415	539	709	16
teoría	238	402	261	415	539	709	16
se	77	415	84	428	539	709	16
decantase	87	415	126	428	539	709	16
también	129	415	162	428	539	709	16
por	166	415	180	428	539	709	16
las	183	415	193	428	539	709	16
prácticas	196	415	231	428	539	709	16
asimé-	235	415	261	428	539	709	16
tricas.	77	429	100	442	539	709	16
Zarpazo	104	429	137	442	539	709	16
va,	141	429	152	442	539	709	16
zarpazo	156	429	187	442	539	709	16
viene	190	429	211	442	539	709	16
y	215	429	220	442	539	709	16
todo	224	429	243	442	539	709	16
ello	246	429	261	442	539	709	16
con	77	442	91	455	539	709	16
pausas,	94	442	123	455	539	709	16
que	125	442	140	455	539	709	16
el	143	442	149	455	539	709	16
ruido	152	442	174	455	539	709	16
no	177	442	187	455	539	709	16
sea	190	442	202	455	539	709	16
continuo	204	442	241	455	539	709	16
para	244	442	261	455	539	709	16
disimular	77	455	115	469	539	709	16
lo	118	455	126	469	539	709	16
que	129	455	143	469	539	709	16
parece	147	455	172	469	539	709	16
una	175	455	190	469	539	709	16
obviedad:	194	455	233	469	539	709	16
que	236	455	251	469	539	709	16
la	254	455	261	469	539	709	16
guerra	77	469	102	482	539	709	16
asimétrica	106	469	147	482	539	709	16
y	151	469	155	482	539	709	16
la	160	469	166	482	539	709	16
guerra	171	469	196	482	539	709	16
sin	200	469	212	482	539	709	16
víctimas	216	469	249	482	539	709	16
se	253	469	261	482	539	709	16
excluyen	77	482	111	495	539	709	16
mutuamente.	114	482	169	495	539	709	16
Bibliografía	77	522	136	534	539	709	16
Álvarez	77	549	106	562	539	709	16
Junco,	110	549	136	562	539	709	16
José.	140	549	159	562	539	709	16
2007.	163	549	186	562	539	709	16
“El	190	549	203	562	539	709	16
nacionalismo	207	549	261	562	539	709	16
español	91	562	121	576	539	709	16
como	126	562	149	576	539	709	16
mito	155	562	174	576	539	709	16
movilizador:	179	562	230	576	539	709	16
cuatro	235	562	261	576	539	709	16
guerras”.	91	576	126	589	539	709	16
En	130	576	141	589	539	709	16
Cultura	145	576	176	589	539	709	16
y	180	576	183	589	539	709	16
movilización	187	576	237	589	539	709	16
en	241	576	250	589	539	709	16
la	254	576	261	589	539	709	16
España	91	589	119	602	539	709	16
Contemporánea,	125	589	188	602	539	709	16
coordinado	195	589	241	603	539	709	16
por	247	589	261	603	539	709	16
Manuel	91	603	122	616	539	709	16
Pérez	129	603	149	616	539	709	16
Ledesma	156	603	191	616	539	709	16
y	198	603	203	616	539	709	16
Rafael	209	603	234	616	539	709	16
Cruz	241	603	261	616	539	709	16
Martínez,	91	616	130	629	539	709	16
35-67.	133	616	160	629	539	709	16
Madrid:	162	616	196	629	539	709	16
Alianza.	198	616	231	629	539	709	16
218	263	649	275	657	539	709	16
URVIO,	114	664	136	672	539	709	16
Revista	138	664	158	672	539	709	16
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	16
de	211	664	218	672	539	709	16
Estudios	220	664	245	672	539	709	16
de	247	664	254	672	539	709	16
Seguridad	256	664	286	672	539	709	16
No.	288	664	299	672	539	709	16
24	300	664	308	672	539	709	16
•	310	664	314	672	539	709	16
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	16
2019	366	664	382	672	539	709	16
•	384	664	387	672	539	709	16
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	16
ISSN	210	673	223	681	539	709	16
1390-4299	225	673	259	681	539	709	16
(en	261	673	270	681	539	709	16
línea)	272	673	288	681	539	709	16
y	290	673	293	681	539	709	16
1390-3691	295	673	328	681	539	709	16
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	17
sobre	112	49	128	57	539	709	17
la	130	49	135	57	539	709	17
guerra	137	49	157	57	539	709	17
asimétrica	158	49	188	57	539	709	17
a	190	49	194	57	539	709	17
través	196	49	213	57	539	709	17
de	215	49	223	57	539	709	17
la	225	49	230	57	539	709	17
historia	232	49	366	57	539	709	17
María	408	49	425	57	539	709	17
Gajate	427	49	447	57	539	709	17
Bajo	449	49	462	57	539	709	17
Mello,	278	80	304	93	539	709	17
Patrick	309	80	337	93	539	709	17
A.	342	80	351	93	539	709	17
2010.	356	80	380	93	539	709	17
“In	385	80	398	93	539	709	17
search	403	80	428	93	539	709	17
of	432	80	441	93	539	709	17
new	445	80	462	93	539	709	17
wars.	292	94	313	107	539	709	17
The	317	94	332	107	539	709	17
debate	336	94	362	107	539	709	17
about	366	94	389	107	539	709	17
a	393	94	398	107	539	709	17
transformation	402	94	462	107	539	709	17
of	292	107	300	120	539	709	17
Journal	367	107	395	120	539	709	17
of	399	107	406	120	539	709	17
International	411	107	462	120	539	709	17
Relations	292	120	327	133	539	709	17
20	330	120	340	134	539	709	17
(10):	343	120	363	134	539	709	17
1-13.	365	120	387	134	539	709	17
Metz,	278	134	301	147	539	709	17
Steven.	304	134	333	147	539	709	17
2007.	335	134	359	147	539	709	17
“New	362	134	385	147	539	709	17
challenges	388	134	429	147	539	709	17
and	431	134	446	147	539	709	17
old	449	134	462	147	539	709	17
concepts.	292	147	330	160	539	709	17
Understanding	333	147	393	160	539	709	17
21st	396	147	414	160	539	709	17
century	417	147	447	160	539	709	17
in-	450	147	462	160	539	709	17
surgency”.	292	160	334	174	539	709	17
Parameters	336	160	379	174	539	709	17
37	381	160	392	174	539	709	17
(4):	394	160	409	174	539	709	17
20-32.	411	160	438	174	539	709	17
Mulligan,	278	174	317	187	539	709	17
William.	320	174	355	187	539	709	17
2008.	358	174	381	187	539	709	17
“Total	384	174	409	187	539	709	17
war”.	411	174	433	187	539	709	17
War	435	174	451	187	539	709	17
in	454	174	462	187	539	709	17
History	292	187	320	200	539	709	17
15	323	187	333	201	539	709	17
(2):	336	187	351	201	539	709	17
211-221.	353	187	391	201	539	709	17
Münkler,	278	201	315	214	539	709	17
Herfried.	318	201	355	214	539	709	17
2005.	358	201	382	214	539	709	17
Viejas	385	201	408	214	539	709	17
y	410	201	414	214	539	709	17
nuevas	417	201	443	214	539	709	17
gue-	446	201	462	214	539	709	17
rras.	292	214	309	227	539	709	17
Asimetría	312	214	349	227	539	709	17
y	352	214	356	227	539	709	17
privatización	359	214	410	227	539	709	17
de	414	214	422	227	539	709	17
la	425	214	432	227	539	709	17
violen-	436	214	462	227	539	709	17
cia.	292	227	306	241	539	709	17
Madrid:	308	227	342	241	539	709	17
Siglo	344	227	364	241	539	709	17
xxi.	367	227	383	241	539	709	17
Paret,	278	241	301	254	539	709	17
Peter.	305	241	327	254	539	709	17
1991.	331	241	355	254	539	709	17
Creadores	359	241	396	254	539	709	17
de	400	241	409	254	539	709	17
la	413	241	420	254	539	709	17
Estrategia	424	241	462	254	539	709	17
Moderna.	292	254	330	267	539	709	17
Desde	334	254	357	267	539	709	17
Maquiavelo	361	254	408	267	539	709	17
a	412	254	417	267	539	709	17
la	421	254	428	267	539	709	17
era	432	254	444	267	539	709	17
nu-	448	254	462	267	539	709	17
clear.	292	268	313	281	539	709	17
Madrid:	315	268	348	281	539	709	17
Ministerio	351	268	393	281	539	709	17
de	396	268	406	281	539	709	17
Defensa.	408	268	443	281	539	709	17
Rodríguez	278	281	319	294	539	709	17
Alfaro,	324	281	351	294	539	709	17
José	356	281	372	294	539	709	17
Antonio.	376	281	412	294	539	709	17
2009.	416	281	440	294	539	709	17
“Las	444	281	462	294	539	709	17
Fuerzas	292	294	322	308	539	709	17
Armadas	326	294	361	308	539	709	17
en	365	294	375	308	539	709	17
los	378	294	390	308	539	709	17
conflictos	393	294	432	308	539	709	17
asimé-	436	294	462	308	539	709	17
tricos	292	308	314	321	539	709	17
y	317	308	322	321	539	709	17
las	325	308	335	321	539	709	17
operaciones	339	308	386	321	539	709	17
de	389	308	399	321	539	709	17
estabilización”.	402	308	462	321	539	709	17
En	292	321	304	335	539	709	17
Dos	307	321	322	334	539	709	17
décadas	325	321	354	334	539	709	17
de	358	321	366	334	539	709	17
postguerra	370	321	409	334	539	709	17
fría,	412	321	429	334	539	709	17
editado	432	321	462	335	539	709	17
por	292	335	306	348	539	709	17
Fernando	309	335	347	348	539	709	17
L.	350	335	359	348	539	709	17
Amérigo	361	335	396	348	539	709	17
Cuervo-Arango	399	335	462	348	539	709	17
y	292	348	297	361	539	709	17
Julio	299	348	318	361	539	709	17
Peñaranda,	320	348	364	361	539	709	17
19-36.	366	348	393	361	539	709	17
Madrid:	395	348	429	361	539	709	17
IUGM.	431	348	462	361	539	709	17
Rodríguez-Villasante	278	361	362	375	539	709	17
y	365	361	369	375	539	709	17
José	372	361	388	375	539	709	17
Luis	390	361	407	375	539	709	17
Prieto.	409	361	436	375	539	709	17
1995.	438	361	462	375	539	709	17
“Aplicación	292	375	338	388	539	709	17
del	347	375	359	388	539	709	17
derecho	368	375	400	388	539	709	17
internacional	409	375	462	388	539	709	17
humanitario	292	388	342	402	539	709	17
en	348	388	357	402	539	709	17
el	363	388	370	402	539	709	17
conflicto	375	388	411	402	539	709	17
de	416	388	426	402	539	709	17
Bosnia-	431	388	462	402	539	709	17
Herzegovina”.	292	402	349	415	539	709	17
Revista	352	402	379	415	539	709	17
Española	382	402	417	415	539	709	17
de	419	402	428	415	539	709	17
Derecho	431	402	462	415	539	709	17
Militar	292	415	321	428	539	709	17
65:	323	415	336	428	539	709	17
307-344.	339	415	377	428	539	709	17
Taibo	278	428	301	442	539	709	17
Arias,	306	428	329	442	539	709	17
Carlos.	335	428	364	442	539	709	17
2015.	369	428	393	442	539	709	17
“Problemas	399	428	445	442	539	709	17
ac-	450	428	462	442	539	709	17
tuales	292	442	315	455	539	709	17
de	320	442	330	455	539	709	17
las	335	442	345	455	539	709	17
relaciones	350	442	390	455	539	709	17
internacionales”.	395	442	462	455	539	709	17
En	292	455	304	469	539	709	17
Historia	307	455	339	468	539	709	17
de	342	455	351	468	539	709	17
las	354	455	364	468	539	709	17
Relaciones	367	455	406	468	539	709	17
Internaciona-	409	455	462	468	539	709	17
les	292	469	301	482	539	709	17
Contemporáneas,	305	469	371	482	539	709	17
coordinado	376	469	422	482	539	709	17
por	426	469	440	482	539	709	17
Juan	444	469	462	482	539	709	17
Carlos	292	482	318	495	539	709	17
Pereira,	321	482	351	495	539	709	17
551-564.	353	482	391	495	539	709	17
Madrid:	393	482	427	495	539	709	17
Akal.	429	482	450	495	539	709	17
Vega	278	495	297	509	539	709	17
Fernández,	301	495	346	509	539	709	17
Enrique.	350	495	385	509	539	709	17
2014.	389	495	413	509	539	709	17
“Asimetría,	417	495	462	509	539	709	17
disimetría	292	509	332	522	539	709	17
e	338	509	342	522	539	709	17
internacionalización	349	509	430	522	539	709	17
de	436	509	446	522	539	709	17
las	452	509	462	522	539	709	17
guerras	292	522	321	536	539	709	17
en	326	522	335	536	539	709	17
el	340	522	347	536	539	709	17
mundo	351	522	381	536	539	709	17
actual”.	386	522	416	536	539	709	17
En	421	522	433	536	539	709	17
David	437	522	462	535	539	709	17
contra	292	536	316	549	539	709	17
Goliat:	319	536	346	549	539	709	17
guerra	349	536	373	549	539	709	17
y	376	536	380	549	539	709	17
asimetría	383	536	419	549	539	709	17
en	422	536	431	549	539	709	17
la	434	536	441	549	539	709	17
edad	444	536	462	549	539	709	17
contemporánea,	292	549	352	562	539	709	17
editado	355	549	385	562	539	709	17
por	388	549	401	562	539	709	17
Daniel	404	549	431	562	539	709	17
Macías	434	549	462	562	539	709	17
Fernández	292	562	334	576	539	709	17
y	338	562	343	576	539	709	17
Fernando	347	562	386	576	539	709	17
Puell	390	562	411	576	539	709	17
de	415	562	425	576	539	709	17
la	429	562	436	576	539	709	17
Villa,	440	562	462	576	539	709	17
55-68.	292	576	319	589	539	709	17
Madrid:	322	576	355	589	539	709	17
IUGM.	357	576	389	589	539	709	17
Verstrynge,	278	589	323	603	539	709	17
Jorge,	327	589	351	603	539	709	17
y	355	589	359	603	539	709	17
Gema	363	589	388	603	539	709	17
Sánchez	392	589	424	603	539	709	17
Medero.	428	589	462	603	539	709	17
2005.	292	603	316	616	539	709	17
“Frente	318	603	348	616	539	709	17
al	351	603	358	616	539	709	17
imperio	361	603	392	616	539	709	17
(guerra	395	603	424	616	539	709	17
asimétri-	427	603	462	616	539	709	17
ca	292	616	300	629	539	709	17
y	303	616	308	629	539	709	17
guerra	311	616	336	629	539	709	17
total)”.	339	616	368	629	539	709	17
En	371	616	383	629	539	709	17
Geopolítica,	386	616	432	629	539	709	17
guerras	435	616	462	629	539	709	17
Gray,	77	80	98	94	539	709	17
Colin	101	80	125	94	539	709	17
S.	128	80	135	94	539	709	17
2007.	139	80	162	94	539	709	17
“Irregular	165	80	204	94	539	709	17
warfare.	207	80	240	94	539	709	17
One	243	80	261	94	539	709	17
nature,	91	94	119	107	539	709	17
many	122	94	145	107	539	709	17
characters”.	148	94	195	107	539	709	17
Strategic	198	94	230	107	539	709	17
Studies	234	94	261	107	539	709	17
Quarterly	91	107	128	120	539	709	17
1	131	107	136	120	539	709	17
(2)	139	107	151	120	539	709	17
35-57.	153	107	180	120	539	709	17
Groeling,	77	120	115	134	539	709	17
Tim,	120	120	140	134	539	709	17
y	146	120	151	134	539	709	17
Matthew	156	120	193	134	539	709	17
BAUM.	199	120	231	134	539	709	17
2008.	237	120	261	134	539	709	17
“Crossing	91	134	130	147	539	709	17
the	133	134	146	147	539	709	17
Water's	148	134	177	147	539	709	17
Edge:	180	134	203	147	539	709	17
Elite	205	134	224	147	539	709	17
rhetoric,	226	134	261	147	539	709	17
media	91	147	115	161	539	709	17
coverage,	120	147	157	161	539	709	17
and	162	147	177	161	539	709	17
rally-round-the-flag	181	147	261	161	539	709	17
phenomenon”.	91	161	151	174	539	709	17
The	155	161	169	174	539	709	17
Journal	174	161	203	174	539	709	17
of	207	161	214	174	539	709	17
Politics	219	161	246	174	539	709	17
70	250	161	261	174	539	709	17
(4):	91	174	105	187	539	709	17
1065-1085.	108	174	156	187	539	709	17
Guevara,	77	187	113	201	539	709	17
Ernesto.	117	187	150	201	539	709	17
2003.	154	187	178	201	539	709	17
“La	182	187	196	201	539	709	17
guerra	200	187	226	201	539	709	17
de	230	187	239	201	539	709	17
gue-	243	187	261	201	539	709	17
rrillas”,	91	201	120	214	539	709	17
http://www.itvalledelguadiana.	136	201	261	214	539	709	17
edu.mx/librosdigitales/Ernesto%20Gue-	91	214	261	228	539	709	17
vara%20%20La%20Guerra%20de%20	91	228	261	241	539	709	17
Guerrillas.pdf	91	241	147	254	539	709	17
Imlay,	77	254	101	268	539	709	17
Talbot.	104	254	133	268	539	709	17
2010.	136	254	159	268	539	709	17
“Total	162	254	188	268	539	709	17
war”.	191	254	212	268	539	709	17
The	215	254	229	268	539	709	17
Journal	232	254	261	268	539	709	17
of	91	268	98	281	539	709	17
Strategic	100	268	133	281	539	709	17
Studies	136	268	163	281	539	709	17
30	165	268	176	281	539	709	17
(3):	179	268	193	281	539	709	17
547-570.	196	268	233	281	539	709	17
Irani,	77	281	98	295	539	709	17
George.2007.	104	281	160	295	539	709	17
“Irregular	166	281	205	295	539	709	17
warfare	210	281	240	295	539	709	17
and	246	281	261	295	539	709	17
Non-State	91	295	132	308	539	709	17
combatants:	139	295	188	308	539	709	17
Israel	195	295	216	308	539	709	17
and	223	295	238	308	539	709	17
He-	245	295	261	308	539	709	17
zbollah”,	91	308	126	321	539	709	17
http://www.comw.org/rma/	149	308	261	321	539	709	17
fulltext/0710irani.pdf	91	321	179	335	539	709	17
Jensen,	77	335	105	348	539	709	17
Owen	108	335	133	348	539	709	17
E.	135	335	144	348	539	709	17
1994.	146	335	170	348	539	709	17
“Information	172	335	226	348	539	709	17
warfare:	229	335	261	348	539	709	17
Principles	91	348	130	361	539	709	17
of	135	348	143	361	539	709	17
Third-wave	148	348	194	361	539	709	17
war”.	199	348	220	361	539	709	17
Airpower	225	348	261	361	539	709	17
Journal	91	362	120	375	539	709	17
8	122	362	127	375	539	709	17
(4):	130	362	145	375	539	709	17
35-44.	147	362	174	375	539	709	17
Kühne,	77	375	105	388	539	709	17
Thomas	107	375	138	388	539	709	17
y	140	375	144	388	539	709	17
BenjaminZiemann.	146	375	221	388	539	709	17
2007.	223	375	245	388	539	709	17
“La	247	375	261	388	539	709	17
renovación	91	388	133	402	539	709	17
de	136	388	145	402	539	709	17
la	149	388	155	402	539	709	17
Historia	159	388	190	402	539	709	17
Militar:	193	388	223	402	539	709	17
coyuntu-	226	388	261	402	539	709	17
ras,	91	402	104	415	539	709	17
interpretaciones,	111	402	173	415	539	709	17
conceptos”.	180	402	224	415	539	709	17
Semata.	231	402	261	415	539	709	17
Ciencias	91	415	121	428	539	709	17
Sociales	123	415	150	428	539	709	17
y	152	415	156	428	539	709	17
Humanidades	157	415	209	428	539	709	17
19:	211	415	224	428	539	709	17
307-347.	225	415	261	428	539	709	17
Liang,	77	429	102	442	539	709	17
Qiao,	105	429	128	442	539	709	17
y	130	429	135	442	539	709	17
Wang	137	429	161	442	539	709	17
Xianghui.	163	429	203	442	539	709	17
2000.	206	429	229	442	539	709	17
La	232	429	242	442	539	709	17
gue-	245	429	261	442	539	709	17
rra	91	442	102	455	539	709	17
más	106	442	121	455	539	709	17
allá	124	442	139	455	539	709	17
de	142	442	151	455	539	709	17
las	154	442	164	455	539	709	17
reglas.	168	442	191	455	539	709	17
Evaluación	195	442	238	455	539	709	17
de	241	442	250	455	539	709	17
la	254	442	261	455	539	709	17
guerra	91	455	115	469	539	709	17
y	117	455	121	469	539	709	17
de	124	455	132	469	539	709	17
los	135	455	144	469	539	709	17
métodos	147	455	177	469	539	709	17
de	180	455	188	469	539	709	17
guerra	191	455	215	469	539	709	17
en	217	455	226	469	539	709	17
la	229	455	236	469	539	709	17
era	238	455	250	469	539	709	17
de	252	455	261	469	539	709	17
la	91	469	98	482	539	709	17
globalización.	101	469	154	482	539	709	17
Weinheim:	157	469	201	482	539	709	17
Small.	204	469	229	482	539	709	17
Lind,	77	482	99	495	539	709	17
William,	107	482	142	495	539	709	17
Keith	151	482	173	495	539	709	17
Nightengale,	181	482	233	495	539	709	17
John	241	482	261	495	539	709	17
Schmitt,	91	496	125	509	539	709	17
Joseph	130	496	157	509	539	709	17
Sutton	162	496	189	509	539	709	17
y	194	496	199	509	539	709	17
Gary	204	496	224	509	539	709	17
Wilson.	229	496	261	509	539	709	17
1989.	91	509	114	522	539	709	17
“The	117	509	137	522	539	709	17
changing	140	509	176	522	539	709	17
face	179	509	195	522	539	709	17
of	198	509	206	522	539	709	17
war:	209	509	226	522	539	709	17
into	229	509	245	522	539	709	17
the	248	509	261	522	539	709	17
fourth	91	522	116	536	539	709	17
generation”.	120	522	169	536	539	709	17
Marine	172	522	201	535	539	709	17
Corps	205	522	227	535	539	709	17
Gazzete	230	522	261	535	539	709	17
73:	91	536	104	549	539	709	17
22-26.	106	536	133	549	539	709	17
Macías	77	549	105	562	539	709	17
Fernández,	110	549	155	562	539	709	17
Daniel.	160	549	190	562	539	709	17
2014.	196	549	220	562	539	709	17
“Estudio	225	549	261	562	539	709	17
introductorio.	91	563	148	576	539	709	17
La	152	563	162	576	539	709	17
asimetría	165	563	202	576	539	709	17
en	206	563	215	576	539	709	17
clave	219	563	239	576	539	709	17
béli-	243	563	261	576	539	709	17
ca”.	91	576	105	589	539	709	17
En	109	576	120	589	539	709	17
David	123	576	148	589	539	709	17
contra	151	576	175	589	539	709	17
Goliat:	179	576	206	589	539	709	17
Guerra	209	576	237	589	539	709	17
y	240	576	244	589	539	709	17
asi-	247	576	261	589	539	709	17
metría	91	589	116	602	539	709	17
en	119	589	128	602	539	709	17
la	131	589	138	602	539	709	17
Edad	141	589	161	602	539	709	17
Contemporánea,	164	589	228	602	539	709	17
editado	231	589	261	603	539	709	17
por	91	603	105	616	539	709	17
Daniel	108	603	135	616	539	709	17
Macías	138	603	166	616	539	709	17
Fernández	170	603	211	616	539	709	17
y	214	603	219	616	539	709	17
Fernando	222	603	261	616	539	709	17
Puell	91	616	111	629	539	709	17
de	114	616	123	629	539	709	17
la	126	616	132	629	539	709	17
Villa,	135	616	157	629	539	709	17
7-18.	159	616	181	629	539	709	17
Madrid:	184	616	217	629	539	709	17
IUGM.	219	616	251	629	539	709	17
219	263	649	275	657	539	709	17
URVIO,	114	664	136	672	539	709	17
Revista	138	664	158	672	539	709	17
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	17
de	211	664	218	672	539	709	17
Estudios	220	664	245	672	539	709	17
de	247	664	254	672	539	709	17
Seguridad	256	664	286	672	539	709	17
No.	288	664	299	672	539	709	17
24	300	664	308	672	539	709	17
•	310	664	314	672	539	709	17
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	17
2019	366	664	382	672	539	709	17
•	384	664	387	672	539	709	17
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	17
ISSN	210	673	223	681	539	709	17
1390-4299	225	673	259	681	539	709	17
(en	261	673	270	681	539	709	17
línea)	272	673	288	681	539	709	17
y	290	673	293	681	539	709	17
1390-3691	295	673	328	681	539	709	17
Reflexiones	77	49	110	57	539	709	18
sobre	112	49	128	57	539	709	18
la	130	49	135	57	539	709	18
guerra	137	49	157	57	539	709	18
asimétrica	158	49	188	57	539	709	18
a	190	49	194	57	539	709	18
través	196	49	213	57	539	709	18
de	215	49	223	57	539	709	18
la	225	49	230	57	539	709	18
historia	232	49	366	57	539	709	18
María	408	49	425	57	539	709	18
Gajate	427	49	447	57	539	709	18
Bajo	449	49	462	57	539	709	18
ción	292	80	308	93	539	709	18
desde	310	80	330	93	539	709	18
la	332	80	340	93	539	709	18
antigüedad	342	80	385	93	539	709	18
al	388	80	395	93	539	709	18
presente,	397	80	430	93	539	709	18
editado	432	80	462	94	539	709	18
por	292	94	306	107	539	709	18
María	310	94	334	107	539	709	18
Gajate	338	94	364	107	539	709	18
y	368	94	373	107	539	709	18
Laura	377	94	400	107	539	709	18
González,	404	94	444	107	539	709	18
35-	448	94	462	107	539	709	18
54.	292	107	305	120	539	709	18
Madrid:	308	107	341	120	539	709	18
Ramón	344	107	373	120	539	709	18
Areces.	376	107	405	120	539	709	18
Zedong,	278	120	312	134	539	709	18
Mao.	316	120	337	134	539	709	18
1976.	340	120	364	134	539	709	18
Obras	368	120	391	134	539	709	18
escogidas	395	120	428	134	539	709	18
de	432	120	440	134	539	709	18
Mao	444	120	462	134	539	709	18
Zedong.	292	134	323	147	539	709	18
Sobre	326	134	347	147	539	709	18
la	350	134	358	147	539	709	18
guerra	361	134	385	147	539	709	18
prolongada.	388	134	434	147	539	709	18
Pekín:	437	134	462	147	539	709	18
Ediciones	292	147	331	161	539	709	18
en	334	147	343	161	539	709	18
Lenguas	346	147	379	161	539	709	18
Extranjeras.	382	147	429	161	539	709	18
y	91	80	95	93	539	709	18
resistencias,	97	80	141	93	539	709	18
editado	143	80	173	94	539	709	18
por	175	80	189	94	539	709	18
Jaime	192	80	214	94	539	709	18
Pastor	217	80	242	94	539	709	18
Ver-	244	80	261	94	539	709	18
dú,	91	94	104	107	539	709	18
189-212.	107	94	144	107	539	709	18
Madrid:	147	94	180	107	539	709	18
Trama.	182	94	211	107	539	709	18
Viñas,	77	107	102	120	539	709	18
Ángel,	106	107	133	120	539	709	18
y	137	107	142	120	539	709	18
Fernando	146	107	185	120	539	709	18
Puell	189	107	209	120	539	709	18
de	214	107	223	120	539	709	18
la	228	107	235	120	539	709	18
Villa.	239	107	261	120	539	709	18
2014.	91	120	114	134	539	709	18
La	118	120	128	134	539	709	18
historia	131	120	161	134	539	709	18
militar	164	120	191	134	539	709	18
hoy.	195	120	209	134	539	709	18
Investigacio-	213	120	261	134	539	709	18
nes	91	134	102	147	539	709	18
y	105	134	109	147	539	709	18
tendencias.	111	134	154	147	539	709	18
Madrid:	156	134	190	147	539	709	18
IUGM.	192	134	224	147	539	709	18
Viñas,	77	147	102	161	539	709	18
Ángel.	106	147	132	161	539	709	18
2016.	135	147	159	161	539	709	18
“El	162	147	175	161	539	709	18
rostro	179	147	202	161	539	709	18
cambiante	206	147	248	161	539	709	18
de	251	147	261	161	539	709	18
la	91	161	98	174	539	709	18
guerra”.	101	161	132	174	539	709	18
En	135	161	147	174	539	709	18
Guerra	150	161	177	174	539	709	18
y	180	161	184	174	539	709	18
tecnología.	187	161	228	174	539	709	18
Interac-	231	161	261	174	539	709	18
220	263	649	275	657	539	709	18
URVIO,	114	664	136	672	539	709	18
Revista	138	664	158	672	539	709	18
Latinoamericana	160	664	209	672	539	709	18
de	211	664	218	672	539	709	18
Estudios	220	664	245	672	539	709	18
de	247	664	254	672	539	709	18
Seguridad	256	664	286	672	539	709	18
No.	288	664	299	672	539	709	18
24	300	664	308	672	539	709	18
•	310	664	314	672	539	709	18
junio-noviembre	316	664	364	672	539	709	18
2019	366	664	382	672	539	709	18
•	384	664	387	672	539	709	18
pp.204-220	389	664	424	672	539	709	18
ISSN	210	673	223	681	539	709	18
1390-4299	225	673	259	681	539	709	18
(en	261	673	270	681	539	709	18
línea)	272	673	288	681	539	709	18
y	290	673	293	681	539	709	18
1390-3691	295	673	328	681	539	709	18
