Nutr	197	20	206	27	595	794	1
Hosp	208	20	220	27	595	794	1
2016;	221	20	236	27	595	794	1
33(Supl.	237	20	257	27	595	794	1
4):44-48	259	20	280	27	595	794	1
ISSN	284	20	295	27	595	794	1
0212-1611	297	20	325	27	595	794	1
-	327	20	329	27	595	794	1
CODEN	331	20	348	27	595	794	1
NUHOEQ	350	20	370	27	595	794	1
S.V.R.	374	20	387	27	595	794	1
318	389	20	399	27	595	794	1
Nutrición	244	32	351	59	595	794	1
Hospitalaria	227	56	368	82	595	794	1
Enfermedad	57	147	124	164	595	794	1
celíaca	127	147	166	164	595	794	1
y	170	147	176	164	595	794	1
nuevas	179	147	219	164	595	794	1
patologías	222	147	279	164	595	794	1
relacionadas	283	147	353	164	595	794	1
con	357	147	377	164	595	794	1
el	380	147	390	164	595	794	1
gluten	394	147	428	164	595	794	1
Celiac	57	164	86	179	595	794	1
disease	89	164	126	179	595	794	1
and	129	164	146	179	595	794	1
new	150	164	170	179	595	794	1
diseases	173	164	215	179	595	794	1
related	218	164	251	179	595	794	1
to	254	164	263	179	595	794	1
gluten	267	164	296	179	595	794	1
Ana	57	187	70	198	595	794	1
Isabel	73	187	93	198	595	794	1
Jiménez	96	187	125	198	595	794	1
Ortega	127	187	151	198	595	794	1
1	151	188	154	194	595	794	1
,	154	187	156	198	595	794	1
Rosa	158	187	176	198	595	794	1
María	178	187	198	198	595	794	1
Martínez	201	187	231	198	595	794	1
García	233	187	256	198	595	794	1
2	256	188	259	194	595	794	1
,	259	187	261	198	595	794	1
María	263	187	283	198	595	794	1
José	285	187	302	198	595	794	1
Quiles	304	187	326	198	595	794	1
Blanco	329	187	352	198	595	794	1
1	352	188	355	194	595	794	1
,	355	187	358	198	595	794	1
Jamil	360	187	379	198	595	794	1
Abdel	381	187	401	198	595	794	1
Majid	403	187	422	198	595	794	1
Abu	424	187	438	198	595	794	1
Naji	441	187	454	198	595	794	1
1	454	188	457	194	595	794	1
y	57	199	60	210	595	794	1
María	63	199	83	210	595	794	1
José	85	199	102	210	595	794	1
González	104	199	136	210	595	794	1
Iglesias	138	199	164	210	595	794	1
3	164	200	167	206	595	794	1
Unidad	59	217	78	226	595	794	1
de	80	217	87	226	595	794	1
Gastroenterología	89	217	139	226	595	794	1
Pediátrica.	141	217	171	226	595	794	1
Hospital	172	217	195	226	595	794	1
San	197	217	208	226	595	794	1
Rafael.	209	217	229	226	595	794	1
Madrid.	231	217	252	226	595	794	1
2	254	217	256	223	595	794	1
Departamento	256	217	296	226	595	794	1
de	298	217	305	226	595	794	1
Enfermería,	307	217	339	226	595	794	1
Fisioterapia	341	217	373	226	595	794	1
y	375	217	378	226	595	794	1
Terapia	380	217	400	226	595	794	1
Ocupacional.	402	217	439	226	595	794	1
Facultad	441	217	465	226	595	794	1
de	466	217	473	226	595	794	1
Enfermería.	475	217	508	226	595	794	1
Universidad	57	227	89	236	595	794	1
de	91	227	98	236	595	794	1
Castilla-La	100	227	130	236	595	794	1
Mancha.	132	227	157	236	595	794	1
Cuenca.	158	227	181	236	595	794	1
3	183	227	185	233	595	794	1
Servicio	185	227	208	236	595	794	1
de	209	227	216	236	595	794	1
Pediatría.	218	227	245	236	595	794	1
Hospital	247	227	269	236	595	794	1
San	271	227	282	236	595	794	1
Rafael.	284	227	303	236	595	794	1
Madrid	305	227	325	236	595	794	1
1	57	217	59	223	595	794	1
Resumen	136	289	194	304	595	794	1
Palabras	57	378	81	386	595	794	1
clave:	83	378	99	386	595	794	1
Gluten.	57	392	74	399	595	794	1
Celíaca.	76	392	96	399	595	794	1
Alergia.	57	400	76	407	595	794	1
Sensibilidad.	77	400	108	407	595	794	1
Trigo.	57	408	70	415	595	794	1
Abstract	136	445	187	459	595	794	1
Key	57	523	67	532	595	794	1
words:	69	523	88	532	595	794	1
Gluten.	57	537	74	545	595	794	1
Celiac.	76	537	93	545	595	794	1
Allergy.	94	537	112	545	595	794	1
Sensitivity.	57	545	83	553	595	794	1
Wheat.	84	545	101	553	595	794	1
Correspondencia:	378	692	464	704	595	794	1
Jiménez	57	712	80	721	595	794	1
Ortega	82	712	101	721	595	794	1
AI,	103	712	110	721	595	794	1
Martínez	112	712	136	721	595	794	1
García	138	712	156	721	595	794	1
RM,	158	712	169	721	595	794	1
Quiles	171	712	188	721	595	794	1
Blanco	190	712	210	721	595	794	1
MJ,	211	712	222	721	595	794	1
Majid	224	712	239	721	595	794	1
Abu	241	712	252	721	595	794	1
Naji	254	712	264	721	595	794	1
JA,	266	712	276	721	595	794	1
González	277	712	302	721	595	794	1
Iglesias	304	712	325	721	595	794	1
MJ.	327	712	338	721	595	794	1
Enfermedad	57	721	91	730	595	794	1
celíaca	93	721	113	730	595	794	1
y	114	721	117	730	595	794	1
nuevas	119	721	139	730	595	794	1
patologías	141	721	170	730	595	794	1
relacionadas	172	721	208	730	595	794	1
con	209	721	220	730	595	794	1
el	222	721	227	730	595	794	1
gluten.	228	721	248	730	595	794	1
Nutr	249	721	261	730	595	794	1
Hosp	263	721	278	730	595	794	1
2016;33(Supl.	279	721	320	730	595	794	1
4):44-48	321	721	347	730	595	794	1
DOI:http://dx.dpi.org/10.20960/nh.345	57	733	168	742	595	794	1
Ana	383	706	394	715	595	794	1
Isabel	396	706	413	715	595	794	1
Jiménez	415	706	438	715	595	794	1
Ortega.	440	706	461	715	595	794	1
Unidad	462	706	482	715	595	794	1
de	484	706	491	715	595	794	1
Gastroenterología	383	715	433	724	595	794	1
Pediátrica.	435	715	465	724	595	794	1
Hospital	383	724	406	733	595	794	1
San	408	724	419	733	595	794	1
Rafael.	420	724	440	733	595	794	1
C/	442	724	448	733	595	794	1
Serrano,	450	724	474	733	595	794	1
199.	476	724	489	733	595	794	1
28016	491	724	510	733	595	794	1
Madrid	512	724	531	733	595	794	1
e-mail:	383	733	403	742	595	794	1
aisabel.jimenezo@salud.madrid.org	405	733	506	742	595	794	1
ENFERMEDAD	57	40	107	52	595	794	2
CELÍACA	110	40	141	52	595	794	2
Y	143	40	147	52	595	794	2
NUEVAS	149	40	178	52	595	794	2
PATOLOGÍAS	181	40	226	52	595	794	2
RELACIONADAS	229	40	286	52	595	794	2
CON	288	40	304	52	595	794	2
EL	307	40	315	52	595	794	2
GLUTEN	318	40	347	52	595	794	2
INTRODUCCIÓN	57	82	136	94	595	794	2
En	65	107	74	118	595	794	2
los	76	107	86	118	595	794	2
últimos	88	107	114	118	595	794	2
años	116	107	133	118	595	794	2
la	135	107	141	118	595	794	2
enfermedad	143	107	185	118	595	794	2
celíaca	187	107	212	118	595	794	2
(EC)	214	107	228	118	595	794	2
y	230	107	234	118	595	794	2
las	236	107	246	118	595	794	2
patologías	248	107	284	118	595	794	2
relacionadas	57	119	102	130	595	794	2
con	105	119	118	130	595	794	2
el	121	119	127	130	595	794	2
gluten	129	119	152	130	595	794	2
son	154	119	167	130	595	794	2
un	170	119	179	130	595	794	2
tema	182	119	200	130	595	794	2
de	202	119	211	130	595	794	2
gran	214	119	230	130	595	794	2
preocupación,	233	119	284	130	595	794	2
pero	57	131	72	142	595	794	2
muchas	74	131	102	142	595	794	2
veces	104	131	124	142	595	794	2
se	126	131	134	142	595	794	2
entremezclan	136	131	182	142	595	794	2
los	184	131	194	142	595	794	2
términos	196	131	226	142	595	794	2
que	228	131	241	142	595	794	2
hacen	243	131	264	142	595	794	2
refe-	266	131	283	142	595	794	2
rencia	57	143	79	154	595	794	2
a	81	143	86	154	595	794	2
ellas	88	143	104	154	595	794	2
de	107	143	116	154	595	794	2
forma	119	143	139	154	595	794	2
equívoca.	142	143	176	154	595	794	2
El	178	143	185	154	595	794	2
objetivo	187	143	215	154	595	794	2
de	217	143	226	154	595	794	2
este	229	143	244	154	595	794	2
artículo	247	143	273	154	595	794	2
es	276	143	284	154	595	794	2
aclarar	57	155	81	166	595	794	2
los	84	155	94	166	595	794	2
conceptos	97	155	133	166	595	794	2
utilizados,	136	155	171	166	595	794	2
así	173	155	183	166	595	794	2
como	186	155	206	166	595	794	2
actualizar	208	155	242	166	595	794	2
los	245	155	255	166	595	794	2
últimos	258	155	283	166	595	794	2
conocimientos	57	167	108	178	595	794	2
en	110	167	119	178	595	794	2
relación	121	167	149	178	595	794	2
con	151	167	164	178	595	794	2
estas	166	167	185	178	595	794	2
patologías.	188	167	226	178	595	794	2
Aunque	65	179	92	190	595	794	2
son	95	179	107	190	595	794	2
patologías	110	179	146	190	595	794	2
de	148	179	157	190	595	794	2
las	159	179	169	190	595	794	2
que	171	179	185	190	595	794	2
se	187	179	195	190	595	794	2
ha	198	179	206	190	595	794	2
tratado	209	179	233	190	595	794	2
mucho	236	179	260	190	595	794	2
en	262	179	271	190	595	794	2
los	273	179	283	190	595	794	2
últimos	57	191	83	202	595	794	2
años,	85	191	105	202	595	794	2
las	107	191	117	202	595	794	2
primeras	120	191	152	202	595	794	2
descripciones	154	191	204	202	595	794	2
de	206	191	215	202	595	794	2
la	218	191	224	202	595	794	2
EC	227	191	236	202	595	794	2
proceden	239	191	273	202	595	794	2
ya	275	191	283	202	595	794	2
de	57	203	65	214	595	794	2
Arateus	68	203	95	214	595	794	2
de	98	203	107	214	595	794	2
Capadocia,	110	203	150	214	595	794	2
en	152	203	161	214	595	794	2
la	164	203	170	214	595	794	2
segunda	173	203	203	214	595	794	2
mitad	206	203	226	214	595	794	2
del	229	203	240	214	595	794	2
siglo	242	203	259	214	595	794	2
ii	262	206	264	214	595	794	2
a.	267	203	274	214	595	794	2
C.	276	203	284	214	595	794	2
El	57	215	63	226	595	794	2
término	66	215	93	226	595	794	2
“afección	96	215	129	226	595	794	2
celíaca”	132	215	161	226	595	794	2
fue	163	215	175	226	595	794	2
acuñado	177	215	208	226	595	794	2
por	211	215	222	226	595	794	2
Samuel	225	215	252	226	595	794	2
Gee	255	215	269	226	595	794	2
por	272	215	283	226	595	794	2
primera	57	227	84	238	595	794	2
vez	86	227	98	238	595	794	2
en	100	227	109	238	595	794	2
el	111	227	117	238	595	794	2
año	120	227	133	238	595	794	2
1888	135	227	154	238	595	794	2
(1).	157	227	168	238	595	794	2
ENFERMEDAD	57	262	127	274	595	794	2
CELÍACA	130	262	174	274	595	794	2
Según	65	287	87	298	595	794	2
la	89	287	95	298	595	794	2
última	97	287	119	298	595	794	2
definición	121	287	155	298	595	794	2
de	157	287	165	298	595	794	2
la	167	287	173	298	595	794	2
European	175	287	208	298	595	794	2
Society	210	287	235	298	595	794	2
for	237	287	247	298	595	794	2
Paediatric	249	287	284	298	595	794	2
Gastroenterology	57	299	116	310	595	794	2
Hepatology	119	299	158	310	595	794	2
and	161	299	174	310	595	794	2
Nutrition	177	299	206	310	595	794	2
(ESPGHAN)	209	299	248	310	595	794	2
(2),	251	299	263	310	595	794	2
la	265	299	271	310	595	794	2
EC	274	299	283	310	595	794	2
se	57	311	65	322	595	794	2
caracteriza	67	311	106	322	595	794	2
por:	108	311	122	322	595	794	2
1.Una	65	323	91	334	595	794	2
combinación	95	323	142	334	595	794	2
variable	146	323	175	334	595	794	2
de	178	323	187	334	595	794	2
manifestaciones	191	323	252	334	595	794	2
clínicas	256	323	284	334	595	794	2
dependientes	77	335	124	346	595	794	2
del	127	335	137	346	595	794	2
gluten	140	335	162	346	595	794	2
y	164	335	168	346	595	794	2
otras	170	335	188	346	595	794	2
proteínas	190	335	223	346	595	794	2
similares.	225	335	259	346	595	794	2
2.Anticuerpos	65	347	120	358	595	794	2
específicos	123	347	163	358	595	794	2
en	166	347	175	358	595	794	2
sangre:	178	347	205	358	595	794	2
antitransglutaminasa	207	347	283	358	595	794	2
tisular	77	359	98	370	595	794	2
(ATGt-2),	101	359	132	370	595	794	2
antiendomisio	134	359	184	370	595	794	2
(EMA)	186	359	207	370	595	794	2
y	209	359	213	370	595	794	2
antigliadina	216	359	256	370	595	794	2
deami-	258	359	283	370	595	794	2
dada	77	371	94	382	595	794	2
(DGP),	96	371	119	382	595	794	2
entre	121	371	139	382	595	794	2
otros.	141	371	161	382	595	794	2
3.Haplotipos	65	383	114	394	595	794	2
característicos:	117	383	172	394	595	794	2
personas	174	383	207	394	595	794	2
que	210	383	223	394	595	794	2
tienen	226	383	248	394	595	794	2
genes	251	383	272	394	595	794	2
de	275	383	284	394	595	794	2
HLA	77	395	91	406	595	794	2
tipo	94	395	107	406	595	794	2
DQ2	109	395	125	406	595	794	2
y	127	395	131	406	595	794	2
DQ8.	133	395	152	406	595	794	2
4.Enteropatía,	65	407	119	418	595	794	2
ya	120	407	128	418	595	794	2
sea	130	407	143	418	595	794	2
por	145	407	156	418	595	794	2
síntomas	158	407	189	418	595	794	2
digestivos	191	407	226	418	595	794	2
o	228	407	232	418	595	794	2
por	234	407	246	418	595	794	2
afectación	248	407	283	418	595	794	2
intestinal	77	419	109	430	595	794	2
anatomopatológica.	111	419	180	430	595	794	2
El	65	431	72	442	595	794	2
gluten	74	431	97	442	595	794	2
es	100	431	108	442	595	794	2
una	111	431	124	442	595	794	2
fracción	127	431	156	442	595	794	2
de	159	431	168	442	595	794	2
las	171	431	181	442	595	794	2
proteínas	184	431	217	442	595	794	2
de	220	431	229	442	595	794	2
los	232	431	242	442	595	794	2
granos	245	431	270	442	595	794	2
del	273	431	283	442	595	794	2
trigo.	57	443	75	454	595	794	2
Las	76	443	89	454	595	794	2
proteínas	91	443	123	454	595	794	2
existentes	125	443	160	454	595	794	2
en	162	443	171	454	595	794	2
el	173	443	179	454	595	794	2
endosperma	181	443	225	454	595	794	2
del	227	443	237	454	595	794	2
trigo	239	443	255	454	595	794	2
se	257	443	265	454	595	794	2
pue-	267	443	283	454	595	794	2
den	57	455	70	466	595	794	2
clasificar	73	455	104	466	595	794	2
en	107	455	116	466	595	794	2
4	118	455	123	466	595	794	2
fracciones,	126	455	165	466	595	794	2
según	167	455	189	466	595	794	2
su	191	455	200	466	595	794	2
solubilidad:	202	455	243	466	595	794	2
albúminas,	245	455	284	466	595	794	2
globulinas,	57	467	96	478	595	794	2
gliadinas	98	467	131	478	595	794	2
y	133	467	137	478	595	794	2
gluteninas.	140	467	180	478	595	794	2
Estas	182	467	202	478	595	794	2
gliadinas	205	467	237	478	595	794	2
y	240	467	243	478	595	794	2
gluteninas	246	467	283	478	595	794	2
del	57	479	67	490	595	794	2
trigo	70	479	86	490	595	794	2
son	89	479	102	490	595	794	2
las	104	479	114	490	595	794	2
prolaminas,	117	479	159	490	595	794	2
equivalentes	161	479	206	490	595	794	2
a	209	479	213	490	595	794	2
sus	216	479	228	490	595	794	2
homólogas	231	479	270	490	595	794	2
del	273	479	283	490	595	794	2
centeno	57	491	84	502	595	794	2
(secalina),	86	491	121	502	595	794	2
cebada	123	491	148	502	595	794	2
(hordeína)	150	491	184	502	595	794	2
y	186	491	190	502	595	794	2
avena	192	491	212	502	595	794	2
(avenina).	214	491	248	502	595	794	2
El	249	491	255	502	595	794	2
término	257	491	284	502	595	794	2
45	529	40	539	52	595	794	2
gluten	312	83	333	94	595	794	2
se	335	83	344	94	595	794	2
utiliza	346	83	366	94	595	794	2
para	368	83	383	94	595	794	2
hacer	385	83	405	94	595	794	2
referencia	407	83	442	94	595	794	2
a	444	83	448	94	595	794	2
todas	450	83	469	94	595	794	2
las	471	83	481	94	595	794	2
prolaminas,	483	83	524	94	595	794	2
que	526	83	539	94	595	794	2
se	312	95	320	106	595	794	2
caracterizan	322	95	365	106	595	794	2
por	367	95	379	106	595	794	2
tener	381	95	399	106	595	794	2
elevados	401	95	432	106	595	794	2
residuos	434	95	464	106	595	794	2
de	466	95	475	106	595	794	2
prolina	477	95	501	106	595	794	2
y	503	95	507	106	595	794	2
glutami-	509	95	539	106	595	794	2
na,	312	107	323	118	595	794	2
capaces	325	107	355	118	595	794	2
de	358	107	367	118	595	794	2
estimular	369	107	402	118	595	794	2
la	405	107	411	118	595	794	2
respuesta	414	107	449	118	595	794	2
inmune	452	107	479	118	595	794	2
en	481	107	490	118	595	794	2
las	493	107	503	118	595	794	2
personas	506	107	539	118	595	794	2
con	312	119	325	130	595	794	2
EC	327	119	337	130	595	794	2
(3).	339	119	351	130	595	794	2
Aunque	320	131	347	142	595	794	2
recientemente	350	131	401	142	595	794	2
se	403	131	411	142	595	794	2
está	414	131	429	142	595	794	2
investigando	431	131	476	142	595	794	2
la	478	131	484	142	595	794	2
toxicidad	487	131	518	142	595	794	2
de	521	131	530	142	595	794	2
la	532	131	538	142	595	794	2
avena	312	143	333	154	595	794	2
para	335	143	351	154	595	794	2
las	353	143	363	154	595	794	2
personas	365	143	398	154	595	794	2
con	400	143	413	154	595	794	2
EC,	415	143	427	154	595	794	2
ya	429	143	437	154	595	794	2
que	439	143	452	154	595	794	2
hay	455	143	467	154	595	794	2
personas	469	143	502	154	595	794	2
que	504	143	517	154	595	794	2
pare-	519	143	539	154	595	794	2
cen	312	155	325	166	595	794	2
tolerarla,	327	155	358	166	595	794	2
esto	361	155	375	166	595	794	2
depende	378	155	408	166	595	794	2
también	411	155	440	166	595	794	2
de	442	155	451	166	595	794	2
la	454	155	460	166	595	794	2
cepa	462	155	479	166	595	794	2
del	482	155	492	166	595	794	2
cereal	495	155	517	166	595	794	2
y	519	155	523	166	595	794	2
aún	525	155	539	166	595	794	2
se	312	167	320	178	595	794	2
precisan	322	167	352	178	595	794	2
más	355	167	370	178	595	794	2
estudios	372	167	402	178	595	794	2
a	404	167	408	178	595	794	2
largo	411	167	428	178	595	794	2
plazo	431	167	449	178	595	794	2
(3).	451	167	463	178	595	794	2
El	320	179	327	190	595	794	2
gluten	330	179	352	190	595	794	2
se	355	179	363	190	595	794	2
encuentra	366	179	403	190	595	794	2
por	406	179	417	190	595	794	2
tanto	420	179	438	190	595	794	2
en	441	179	450	190	595	794	2
el	453	179	459	190	595	794	2
trigo,	462	179	481	190	595	794	2
centeno,	484	179	515	190	595	794	2
ceba-	518	179	538	190	595	794	2
da,	312	191	323	202	595	794	2
avena	326	191	347	202	595	794	2
y	350	191	354	202	595	794	2
todas	357	191	376	202	595	794	2
sus	379	191	392	202	595	794	2
variedades	395	191	434	202	595	794	2
e	437	191	441	202	595	794	2
híbridos.	444	191	476	202	595	794	2
No	478	191	488	202	595	794	2
se	491	191	499	202	595	794	2
encuentra	502	191	538	202	595	794	2
en	312	203	321	214	595	794	2
cereales	323	203	353	214	595	794	2
como	356	203	375	214	595	794	2
el	378	203	384	214	595	794	2
maíz,	387	203	406	214	595	794	2
arroz,	408	203	428	214	595	794	2
mijo	430	203	445	214	595	794	2
o	448	203	452	214	595	794	2
sorgo.	455	203	477	214	595	794	2
Este	479	203	494	214	595	794	2
conjunto	497	203	527	214	595	794	2
de	530	203	539	214	595	794	2
proteínas	312	215	345	226	595	794	2
otorgan	348	215	375	226	595	794	2
la	378	215	384	226	595	794	2
capacidad	387	215	423	226	595	794	2
espesante	426	215	462	226	595	794	2
y	465	215	469	226	595	794	2
la	472	215	478	226	595	794	2
elasticidad	481	215	519	226	595	794	2
a	521	215	526	226	595	794	2
las	529	215	539	226	595	794	2
harinas	312	227	338	238	595	794	2
que	341	227	354	238	595	794	2
las	357	227	367	238	595	794	2
contienen,	370	227	407	238	595	794	2
y	409	227	413	238	595	794	2
por	416	227	428	238	595	794	2
estas	430	227	449	238	595	794	2
propiedades	452	227	496	238	595	794	2
también	499	227	528	238	595	794	2
se	530	227	539	238	595	794	2
ha	312	239	321	250	595	794	2
utilizado	323	239	352	250	595	794	2
el	354	239	360	250	595	794	2
gluten	363	239	384	250	595	794	2
en	387	239	396	250	595	794	2
muchos	398	239	426	250	595	794	2
productos	428	239	463	250	595	794	2
manufacturados	466	239	523	250	595	794	2
(4).	525	239	537	250	595	794	2
La	320	251	329	262	595	794	2
prevalencia	331	251	371	262	595	794	2
de	373	251	382	262	595	794	2
la	384	251	390	262	595	794	2
EC	392	251	402	262	595	794	2
se	404	251	412	262	595	794	2
sitúa	414	251	431	262	595	794	2
en	433	251	441	262	595	794	2
torno	443	251	462	262	595	794	2
al	464	251	470	262	595	794	2
1%	472	251	484	262	595	794	2
de	486	251	495	262	595	794	2
la	497	251	503	262	595	794	2
población	505	251	539	262	595	794	2
mundial	312	263	340	274	595	794	2
y	342	263	345	274	595	794	2
se	347	263	356	274	595	794	2
cree	358	263	373	274	595	794	2
que	375	263	388	274	595	794	2
se	390	263	398	274	595	794	2
encuentra	400	263	435	274	595	794	2
infradiagnosticada	437	263	501	274	595	794	2
(se	503	263	513	274	595	794	2
estima	515	263	539	274	595	794	2
que	312	275	325	286	595	794	2
existen	327	275	352	286	595	794	2
5-10	355	275	372	286	595	794	2
casos	375	275	395	286	595	794	2
sin	398	275	408	286	595	794	2
diagnosticar	410	275	453	286	595	794	2
por	455	275	467	286	595	794	2
cada	469	275	486	286	595	794	2
caso	489	275	505	286	595	794	2
diagnos-	508	275	539	286	595	794	2
ticado)	312	287	335	298	595	794	2
(5).	338	287	349	298	595	794	2
Aunque	351	287	378	298	595	794	2
puede	380	287	402	298	595	794	2
presentarse	404	287	446	298	595	794	2
a	448	287	452	298	595	794	2
cualquier	454	287	487	298	595	794	2
edad,	489	287	509	298	595	794	2
hay	511	287	523	298	595	794	2
una	525	287	539	298	595	794	2
mayor	312	299	334	310	595	794	2
incidencia	336	299	372	310	595	794	2
de	374	299	383	310	595	794	2
casos	385	299	406	310	595	794	2
en	408	299	417	310	595	794	2
la	420	299	426	310	595	794	2
primera	428	299	456	310	595	794	2
y	458	299	462	310	595	794	2
cuarta	464	299	487	310	595	794	2
décadas	489	299	519	310	595	794	2
de	521	299	530	310	595	794	2
la	532	299	539	310	595	794	2
vida.	312	311	329	322	595	794	2
Afecta	331	311	354	322	595	794	2
más	357	311	372	322	595	794	2
a	375	311	379	322	595	794	2
mujeres	382	311	411	322	595	794	2
que	414	311	427	322	595	794	2
a	430	311	435	322	595	794	2
hombres	438	311	469	322	595	794	2
en	472	311	481	322	595	794	2
una	484	311	497	322	595	794	2
proporción	500	311	539	322	595	794	2
2-3:1	312	323	332	334	595	794	2
aproximadamente.	334	323	400	334	595	794	2
MANIFESTACIONES	312	358	408	370	595	794	2
CLÍNICAS	411	358	458	370	595	794	2
Las	320	383	333	394	595	794	2
manifestaciones	336	383	396	394	595	794	2
clínicas	399	383	426	394	595	794	2
de	429	383	438	394	595	794	2
la	441	383	447	394	595	794	2
EC	450	383	460	394	595	794	2
se	463	383	472	394	595	794	2
pueden	475	383	502	394	595	794	2
dividir	505	383	527	394	595	794	2
en	530	383	538	394	595	794	2
manifestaciones	312	395	368	406	595	794	2
digestivas	370	395	404	406	595	794	2
y	406	395	410	406	595	794	2
extradigestivas,	412	395	466	406	595	794	2
ya	467	395	475	406	595	794	2
que,	477	395	492	406	595	794	2
como	494	395	513	406	595	794	2
hemos	515	395	538	406	595	794	2
comentado,	312	407	353	418	595	794	2
es	354	407	362	418	595	794	2
una	364	407	377	418	595	794	2
patología	379	407	410	418	595	794	2
sistémica.	412	407	447	418	595	794	2
Por	449	407	461	418	595	794	2
otro	462	407	476	418	595	794	2
lado,	478	407	495	418	595	794	2
es	496	407	504	418	595	794	2
útil	506	407	516	418	595	794	2
dividir	518	407	539	418	595	794	2
su	312	419	320	430	595	794	2
presentación	323	419	368	430	595	794	2
en	371	419	379	430	595	794	2
grupos	382	419	406	430	595	794	2
de	409	419	417	430	595	794	2
edad,	420	419	440	430	595	794	2
ya	442	419	450	430	595	794	2
que	452	419	465	430	595	794	2
es	468	419	476	430	595	794	2
muy	479	419	494	430	595	794	2
diferente	496	419	527	430	595	794	2
en	530	419	539	430	595	794	2
función	312	431	338	442	595	794	2
del	340	431	351	442	595	794	2
momento	353	431	387	442	595	794	2
vital	389	431	403	442	595	794	2
en	406	431	414	442	595	794	2
el	417	431	423	442	595	794	2
que	425	431	439	442	595	794	2
se	441	431	449	442	595	794	2
presente	452	431	482	442	595	794	2
(6-10).	485	431	510	442	595	794	2
De	512	431	521	442	595	794	2
esta	524	431	539	442	595	794	2
manera,	312	443	341	454	595	794	2
las	343	443	353	454	595	794	2
manifestaciones	356	443	413	454	595	794	2
clínicas	416	443	442	454	595	794	2
más	445	443	460	454	595	794	2
relevantes	463	443	499	454	595	794	2
en	501	443	510	454	595	794	2
función	513	443	539	454	595	794	2
de	312	455	321	466	595	794	2
la	323	455	329	466	595	794	2
localización	331	455	372	466	595	794	2
y	374	455	378	466	595	794	2
del	380	455	391	466	595	794	2
grupo	393	455	414	466	595	794	2
de	416	455	425	466	595	794	2
edad	427	455	445	466	595	794	2
se	447	455	455	466	595	794	2
exponen	458	455	487	466	595	794	2
en	490	455	498	466	595	794	2
la	501	455	507	466	595	794	2
tabla	509	455	527	466	595	794	2
I.	529	455	533	466	595	794	2
Una	320	467	334	478	595	794	2
entidad	336	467	362	478	595	794	2
aparte,	365	467	389	478	595	794	2
relacionada	392	467	432	478	595	794	2
con	435	467	447	478	595	794	2
el	450	467	456	478	595	794	2
gluten,	458	467	482	478	595	794	2
es	485	467	493	478	595	794	2
la	495	467	501	478	595	794	2
dermatitis	504	467	539	478	595	794	2
herpetiforme.	312	479	360	490	595	794	2
Es	363	479	371	490	595	794	2
la	374	479	380	490	595	794	2
manifestación	383	479	433	490	595	794	2
cutánea	436	479	465	490	595	794	2
más	468	479	483	490	595	794	2
frecuentemen-	486	479	539	490	595	794	2
te	312	491	319	502	595	794	2
asociada	321	491	353	502	595	794	2
a	356	491	360	502	595	794	2
EC	363	491	373	502	595	794	2
(aparece	376	491	407	502	595	794	2
aproximadamente	409	491	473	502	595	794	2
en	476	491	485	502	595	794	2
el	488	491	494	502	595	794	2
25%	497	491	514	502	595	794	2
de	517	491	526	502	595	794	2
los	528	491	538	502	595	794	2
Tabla	147	534	173	546	595	794	2
I.	175	534	181	546	595	794	2
Manifestaciones	184	534	270	546	595	794	2
clínicas	274	534	312	546	595	794	2
de	315	534	329	546	595	794	2
la	332	534	341	546	595	794	2
enfermedad	344	534	408	546	595	794	2
celíaca	412	534	448	546	595	794	2
Niños	186	550	211	561	595	794	2
Digestivas	80	566	112	576	595	794	2
Extradigestivas	73	630	120	640	595	794	2
–	140	565	156	578	595	794	2
Diarrea	151	567	174	577	595	794	2
–	140	577	156	590	595	794	2
Anorexia	151	579	178	589	595	794	2
–	140	589	156	602	595	794	2
Vómitos	151	591	176	601	595	794	2
–	140	601	156	614	595	794	2
Dolor	151	603	167	613	595	794	2
y	169	603	173	613	595	794	2
distensión	175	603	207	613	595	794	2
abdominal	209	603	242	613	595	794	2
–	140	613	156	626	595	794	2
Defectos	151	615	178	625	595	794	2
del	181	615	190	625	595	794	2
esmalte	192	615	217	625	595	794	2
dental	219	615	239	625	595	794	2
–	140	629	156	642	595	794	2
Irritabilidad	151	631	186	641	595	794	2
–	140	641	156	654	595	794	2
Apatía	151	643	171	653	595	794	2
–	140	653	156	666	595	794	2
Tristeza	151	655	175	665	595	794	2
–	140	665	156	678	595	794	2
Introversión	151	667	187	677	595	794	2
–	140	677	156	690	595	794	2
Malnutrición	151	679	190	689	595	794	2
–	140	689	156	702	595	794	2
Hipotrofia	151	691	181	701	595	794	2
muscular	183	691	212	701	595	794	2
–	140	701	156	714	595	794	2
Retraso	151	703	175	713	595	794	2
ponderoestatural	177	703	230	713	595	794	2
–	140	713	156	726	595	794	2
Anemia	151	715	175	725	595	794	2
ferropénica	177	715	213	725	595	794	2
[	57	758	60	774	595	794	2
Nutr	60	763	74	773	595	794	2
Hosp	76	763	92	773	595	794	2
2016;33(Supl.	94	763	140	773	595	794	2
4):44-48	142	763	171	773	595	794	2
]	171	758	174	774	595	794	2
Adolescentes	298	550	356	561	595	794	2
–	266	565	283	578	595	794	2
Frecuentemente	277	567	329	577	595	794	2
asintomáticos	331	567	375	577	595	794	2
–	266	577	283	590	595	794	2
Dolor	277	579	294	589	595	794	2
y	296	579	300	589	595	794	2
distensión	302	579	334	589	595	794	2
abdominal	336	579	369	589	595	794	2
–	266	589	283	602	595	794	2
Hábito	277	591	298	601	595	794	2
intestinal	300	591	328	601	595	794	2
irregular	330	591	357	601	595	794	2
–	266	601	283	614	595	794	2
Defectos	277	603	305	613	595	794	2
del	307	603	317	613	595	794	2
esmalte	319	603	344	613	595	794	2
dental	346	603	366	613	595	794	2
–	266	613	283	626	595	794	2
Aftas	277	615	294	625	595	794	2
orales	296	615	315	625	595	794	2
–	266	629	283	642	595	794	2
Cefalea	277	631	301	641	595	794	2
–	266	641	283	654	595	794	2
Artralgias	277	643	308	653	595	794	2
–	266	653	283	666	595	794	2
Irregularidades	277	655	325	665	595	794	2
menstruales	327	655	366	665	595	794	2
–	266	665	283	678	595	794	2
Retraso	277	667	302	677	595	794	2
puberal	304	667	328	677	595	794	2
–	266	677	283	690	595	794	2
Debilidad	277	679	307	689	595	794	2
muscular	309	679	338	689	595	794	2
–	266	689	283	702	595	794	2
Talla	277	691	292	701	595	794	2
baja	294	691	307	701	595	794	2
–	266	701	283	714	595	794	2
Anemia	277	703	301	713	595	794	2
ferropénica	304	703	339	713	595	794	2
–	266	713	283	726	595	794	2
Dermatitis	277	715	310	725	595	794	2
atópica	312	715	335	725	595	794	2
Adultos	449	550	481	561	595	794	2
–	396	565	412	578	595	794	2
Frecuentemente	407	567	458	577	595	794	2
asintomáticos	461	567	504	577	595	794	2
–	396	577	412	590	595	794	2
Dispepsia	407	579	437	589	595	794	2
–	396	589	412	602	595	794	2
Diarrea	407	591	430	601	595	794	2
crónica	432	591	455	601	595	794	2
–	396	601	412	614	595	794	2
Dolor	407	603	423	613	595	794	2
abdominal	426	603	458	613	595	794	2
crónico	461	603	484	613	595	794	2
–	396	613	412	626	595	794	2
Síndrome	407	615	437	625	595	794	2
de	439	615	447	625	595	794	2
intestino	449	615	476	625	595	794	2
irritable	478	615	502	625	595	794	2
–	396	629	412	642	595	794	2
Dolores	407	631	431	641	595	794	2
óseos	433	631	451	641	595	794	2
y	454	631	457	641	595	794	2
articulares	459	631	492	641	595	794	2
–	396	641	412	654	595	794	2
Osteoporosis	407	643	448	653	595	794	2
–	396	653	412	666	595	794	2
Infertilidad	407	655	440	665	595	794	2
y	442	655	445	665	595	794	2
abortos	447	655	471	665	595	794	2
–	396	665	412	678	595	794	2
Parestesias,	407	667	445	677	595	794	2
tetania	447	667	469	677	595	794	2
–	396	677	412	690	595	794	2
Ansiedad,	407	679	438	689	595	794	2
depresión	440	679	471	689	595	794	2
–	396	689	412	702	595	794	2
Epilepsia,	407	691	437	701	595	794	2
ataxia	439	691	457	701	595	794	2
–	396	701	412	714	595	794	2
Malnutrición	407	703	446	713	595	794	2
–	396	713	412	726	595	794	2
Hipertransaminasemia	407	715	478	725	595	794	2
–	396	725	412	738	595	794	2
Anemia	407	727	431	737	595	794	2
ferropénica	433	727	469	737	595	794	2
46	57	40	66	52	595	794	3
pacientes).	57	83	94	94	595	794	3
Se	95	83	104	94	595	794	3
caracteriza	106	83	143	94	595	794	3
por	145	83	156	94	595	794	3
la	158	83	164	94	595	794	3
existencia	166	83	200	94	595	794	3
de	202	83	210	94	595	794	3
lesiones	212	83	240	94	595	794	3
pruriginosas	242	83	284	94	595	794	3
en	57	95	65	106	595	794	3
superficies	67	95	104	106	595	794	3
de	105	95	114	106	595	794	3
extensión	115	95	148	106	595	794	3
de	149	95	158	106	595	794	3
codos	160	95	180	106	595	794	3
y	181	95	185	106	595	794	3
rodillas,	187	95	213	106	595	794	3
y	214	95	218	106	595	794	3
también	220	95	247	106	595	794	3
en	249	95	258	106	595	794	3
nalgas,	259	95	284	106	595	794	3
zona	57	107	73	118	595	794	3
sacra,	76	107	98	118	595	794	3
cara,	100	107	118	118	595	794	3
cuello,	121	107	144	118	595	794	3
tronco	146	107	169	118	595	794	3
y	171	107	175	118	595	794	3
a	178	107	182	118	595	794	3
veces	185	107	205	118	595	794	3
boca.	208	107	228	118	595	794	3
Aunque	230	107	257	118	595	794	3
menos	260	107	283	118	595	794	3
del	57	119	67	130	595	794	3
10%	70	119	86	130	595	794	3
de	89	119	97	130	595	794	3
los	100	119	110	130	595	794	3
casos	112	119	132	130	595	794	3
presentan	135	119	169	130	595	794	3
también	172	119	200	130	595	794	3
síntomas	203	119	234	130	595	794	3
digestivos,	236	119	273	130	595	794	3
se	275	119	283	130	595	794	3
debe	57	131	74	142	595	794	3
realizar	76	131	101	142	595	794	3
la	103	131	109	142	595	794	3
determinación	112	131	161	142	595	794	3
de	163	131	171	142	595	794	3
anticuerpos	174	131	214	142	595	794	3
ATGt-2.	216	131	242	142	595	794	3
También	244	131	273	142	595	794	3
se	275	131	283	142	595	794	3
caracteriza	57	143	94	154	595	794	3
por	96	143	107	154	595	794	3
la	109	143	115	154	595	794	3
detección	117	143	150	154	595	794	3
de	152	143	161	154	595	794	3
ATGt-3	162	143	187	154	595	794	3
en	188	143	197	154	595	794	3
piel	199	143	211	154	595	794	3
sana.	213	143	232	154	595	794	3
Su	233	143	242	154	595	794	3
tratamiento	244	143	283	154	595	794	3
es	57	155	65	166	595	794	3
igualmente	67	155	105	166	595	794	3
una	107	155	120	166	595	794	3
dieta	122	155	139	166	595	794	3
sin	141	155	151	166	595	794	3
gluten	154	155	175	166	595	794	3
(DSG)	177	155	197	166	595	794	3
y	199	155	203	166	595	794	3
dapsona	205	155	234	166	595	794	3
(11).	236	155	252	166	595	794	3
DIAGNÓSTICO	57	190	127	202	595	794	3
Para	65	215	81	226	595	794	3
el	83	215	89	226	595	794	3
diagnóstico	91	215	131	226	595	794	3
contamos	133	215	168	226	595	794	3
con	170	215	183	226	595	794	3
los	185	215	195	226	595	794	3
cuatro	197	215	219	226	595	794	3
pilares	221	215	244	226	595	794	3
básicos	246	215	273	226	595	794	3
de	275	215	283	226	595	794	3
la	57	227	63	238	595	794	3
definición	65	227	99	238	595	794	3
de	101	227	110	238	595	794	3
EC	113	227	122	238	595	794	3
(2):	124	227	135	238	595	794	3
–Clínica.	65	239	101	250	595	794	3
–Determinación	65	251	127	262	595	794	3
de	130	251	139	262	595	794	3
anticuerpos	141	251	183	262	595	794	3
específicos	186	251	226	262	595	794	3
en	229	251	237	262	595	794	3
suero	240	251	260	262	595	794	3
(entre	263	251	284	262	595	794	3
los	75	263	85	274	595	794	3
que	88	263	101	274	595	794	3
destacan	103	263	135	274	595	794	3
los	138	263	148	274	595	794	3
ATGt-2,	150	263	177	274	595	794	3
EMA,	179	263	198	274	595	794	3
DGP).	200	263	220	274	595	794	3
–Determinación	65	275	126	286	595	794	3
de	129	275	137	286	595	794	3
haplotipos	140	275	176	286	595	794	3
característicos:	178	275	232	286	595	794	3
genes	234	275	255	286	595	794	3
de	258	275	267	286	595	794	3
HLA	269	275	283	286	595	794	3
tipo	75	287	88	298	595	794	3
DQ2	91	287	106	298	595	794	3
y	109	287	112	298	595	794	3
DQ8.	115	287	133	298	595	794	3
–Biopsia	65	299	101	310	595	794	3
intestinal	103	299	134	310	595	794	3
para	137	299	152	310	595	794	3
estudiar	154	299	183	310	595	794	3
la	185	299	191	310	595	794	3
existencia	193	299	228	310	595	794	3
de	230	299	239	310	595	794	3
la	241	299	247	310	595	794	3
enteropa-	249	299	283	310	595	794	3
tía	75	311	84	322	595	794	3
característica	86	311	133	322	595	794	3
con	136	311	148	322	595	794	3
atrofia	151	311	173	322	595	794	3
de	175	311	184	322	595	794	3
las	186	311	196	322	595	794	3
vellosidades	199	311	242	322	595	794	3
(clasificado	244	311	283	322	595	794	3
según	75	323	97	334	595	794	3
el	99	323	106	334	595	794	3
grado	108	323	128	334	595	794	3
por	131	323	143	334	595	794	3
la	145	323	151	334	595	794	3
clasificación	154	323	197	334	595	794	3
de	200	323	209	334	595	794	3
Marsh),	212	323	239	334	595	794	3
aumento	241	323	272	334	595	794	3
de	275	323	283	334	595	794	3
los	75	335	85	346	595	794	3
linfocitos	88	335	119	346	595	794	3
intraepiteliales	121	335	172	346	595	794	3
(LIE)	175	335	190	346	595	794	3
gamma-delta...	192	335	246	346	595	794	3
Según	65	347	88	358	595	794	3
las	91	347	101	358	595	794	3
últimas	104	347	130	358	595	794	3
guías	132	347	152	358	595	794	3
de	154	347	163	358	595	794	3
la	166	347	172	358	595	794	3
ESPGHAN	175	347	210	358	595	794	3
(2),	213	347	225	358	595	794	3
existen	228	347	253	358	595	794	3
algunos	256	347	284	358	595	794	3
casos	57	359	78	370	595	794	3
en	81	359	90	370	595	794	3
los	93	359	103	370	595	794	3
que	106	359	119	370	595	794	3
se	123	359	131	370	595	794	3
podría	134	359	157	370	595	794	3
obviar	160	359	182	370	595	794	3
la	185	359	191	370	595	794	3
realización	194	359	233	370	595	794	3
de	236	359	245	370	595	794	3
la	248	359	254	370	595	794	3
biopsia	257	359	283	370	595	794	3
intestinal	57	371	88	382	595	794	3
para	90	371	106	382	595	794	3
el	108	371	114	382	595	794	3
diagnóstico.	116	371	159	382	595	794	3
Estos	161	371	180	382	595	794	3
casos	182	371	202	382	595	794	3
serían	204	371	225	382	595	794	3
aquellos	228	371	257	382	595	794	3
niños	259	371	278	382	595	794	3
y	280	371	283	382	595	794	3
adolescentes	57	383	103	394	595	794	3
que	105	383	119	394	595	794	3
cumplan	121	383	151	394	595	794	3
los	154	383	164	394	595	794	3
siguientes	166	383	202	394	595	794	3
criterios:	204	383	235	394	595	794	3
–Tener	65	395	94	406	595	794	3
síntomas	97	395	129	406	595	794	3
típicos	131	395	154	406	595	794	3
de	156	395	165	406	595	794	3
EC.	167	395	179	406	595	794	3
–Tener	65	407	94	418	595	794	3
valores	97	407	122	418	595	794	3
de	125	407	134	418	595	794	3
anticuerpos	136	407	178	418	595	794	3
ATGt-2	180	407	205	418	595	794	3
10	208	407	218	418	595	794	3
veces	220	407	241	418	595	794	3
por	243	407	255	418	595	794	3
encima	258	407	283	418	595	794	3
del	75	419	85	430	595	794	3
valor	88	419	105	430	595	794	3
normal.	107	419	134	430	595	794	3
–Tener	65	431	94	442	595	794	3
valores	97	431	122	442	595	794	3
positivos	124	431	155	442	595	794	3
de	157	431	166	442	595	794	3
EMA.	168	431	187	442	595	794	3
–Tener	65	443	94	454	595	794	3
los	97	443	107	454	595	794	3
genes	109	443	130	454	595	794	3
HLA-DQ2	133	443	166	454	595	794	3
y/o	169	443	179	454	595	794	3
DQ8	182	443	198	454	595	794	3
positivos.	200	443	233	454	595	794	3
En	65	455	74	466	595	794	3
niños	77	455	96	466	595	794	3
menores	98	455	129	466	595	794	3
de	132	455	140	466	595	794	3
2	143	455	148	466	595	794	3
años,	151	455	170	466	595	794	3
aquellos	172	455	201	466	595	794	3
que	204	455	217	466	595	794	3
no	220	455	228	466	595	794	3
cumplen	231	455	261	466	595	794	3
todos	264	455	283	466	595	794	3
los	57	467	67	478	595	794	3
criterios	69	467	97	478	595	794	3
o	100	467	104	478	595	794	3
si	107	467	112	478	595	794	3
se	115	467	123	478	595	794	3
tiene	126	467	143	478	595	794	3
alguna	145	467	169	478	595	794	3
duda	171	467	189	478	595	794	3
en	191	467	200	478	595	794	3
el	203	467	209	478	595	794	3
diagnóstico,	211	467	253	478	595	794	3
se	256	467	264	478	595	794	3
debe	266	467	284	478	595	794	3
realizar	57	479	81	490	595	794	3
siempre	83	479	111	490	595	794	3
la	113	479	119	490	595	794	3
biopsia	121	479	145	490	595	794	3
intestinal	147	479	177	490	595	794	3
antes	179	479	198	490	595	794	3
de	200	479	208	490	595	794	3
establecer	210	479	246	490	595	794	3
la	248	479	254	490	595	794	3
DSG	255	479	271	490	595	794	3
(2).	272	479	284	490	595	794	3
También	65	491	96	502	595	794	3
se	98	491	107	502	595	794	3
debe	109	491	127	502	595	794	3
realizar	130	491	156	502	595	794	3
en	159	491	168	502	595	794	3
el	171	491	177	502	595	794	3
adulto,	180	491	204	502	595	794	3
ya	207	491	215	502	595	794	3
que	217	491	231	502	595	794	3
el	234	491	240	502	595	794	3
diagnóstico	243	491	284	502	595	794	3
en	57	503	65	514	595	794	3
su	68	503	76	514	595	794	3
caso	79	503	95	514	595	794	3
es	98	503	106	514	595	794	3
más	108	503	123	514	595	794	3
complicado,	126	503	168	514	595	794	3
tanto	170	503	188	514	595	794	3
por	191	503	202	514	595	794	3
los	205	503	215	514	595	794	3
síntomas	217	503	249	514	595	794	3
(como	251	503	273	514	595	794	3
se	275	503	283	514	595	794	3
comentó	57	515	87	526	595	794	3
previamente,	89	515	134	526	595	794	3
es	135	515	143	526	595	794	3
frecuente	145	515	178	526	595	794	3
que	180	515	193	526	595	794	3
estén	194	515	213	526	595	794	3
asintomáticos	215	515	263	526	595	794	3
o	265	515	269	526	595	794	3
con	271	515	284	526	595	794	3
predominio	57	527	96	538	595	794	3
de	98	527	107	538	595	794	3
síntomas	109	527	140	538	595	794	3
extradigestivos	142	527	194	538	595	794	3
o	196	527	201	538	595	794	3
más	203	527	218	538	595	794	3
atípicos)	220	527	249	538	595	794	3
como	251	527	270	538	595	794	3
por	272	527	284	538	595	794	3
la	57	539	63	550	595	794	3
detección	65	539	99	550	595	794	3
de	102	539	111	550	595	794	3
anticuerpos	113	539	154	550	595	794	3
(pueden	157	539	185	550	595	794	3
ser	188	539	199	550	595	794	3
negativos	201	539	235	550	595	794	3
y	237	539	241	550	595	794	3
sus	244	539	256	550	595	794	3
valores	258	539	283	550	595	794	3
solo	57	551	71	562	595	794	3
se	73	551	82	562	595	794	3
correlacionan	84	551	132	562	595	794	3
con	134	551	147	562	595	794	3
el	149	551	155	562	595	794	3
grado	158	551	178	562	595	794	3
de	181	551	189	562	595	794	3
lesión	192	551	212	562	595	794	3
intestinal	215	551	246	562	595	794	3
cuando	249	551	275	562	595	794	3
la	277	551	283	562	595	794	3
lesión	57	563	77	574	595	794	3
es	80	563	88	574	595	794	3
grave).	91	563	115	574	595	794	3
Por	118	563	130	574	595	794	3
otro	132	563	146	574	595	794	3
lado,	149	563	166	574	595	794	3
hay	169	563	181	574	595	794	3
que	184	563	197	574	595	794	3
tener	200	563	218	574	595	794	3
en	221	563	230	574	595	794	3
cuenta	232	563	256	574	595	794	3
que	259	563	272	574	595	794	3
en	275	563	284	574	595	794	3
adultos	57	575	82	586	595	794	3
con	84	575	97	586	595	794	3
EC	99	575	108	586	595	794	3
es	110	575	119	586	595	794	3
más	121	575	136	586	595	794	3
frecuente	138	575	171	586	595	794	3
la	173	575	179	586	595	794	3
detección	181	575	215	586	595	794	3
de	217	575	225	586	595	794	3
lesiones	227	575	256	586	595	794	3
de	258	575	267	586	595	794	3
bajo	269	575	283	586	595	794	3
grado	57	587	77	598	595	794	3
en	79	587	88	598	595	794	3
la	91	587	97	598	595	794	3
biopsia	99	587	124	598	595	794	3
intestinal	126	587	158	598	595	794	3
(lo	161	587	169	598	595	794	3
que	171	587	185	598	595	794	3
se	187	587	195	598	595	794	3
conoce	198	587	223	598	595	794	3
como	225	587	245	598	595	794	3
Marsh	247	587	270	598	595	794	3
1	272	587	277	598	595	794	3
o	279	587	284	598	595	794	3
aumento	57	599	88	610	595	794	3
de	90	599	99	610	595	794	3
los	101	599	111	610	595	794	3
LIE)	114	599	126	610	595	794	3
(12).	129	599	145	610	595	794	3
TRATAMIENTO	57	634	128	646	595	794	3
El	65	659	71	670	595	794	3
tratamiento,	73	659	115	670	595	794	3
una	117	659	130	670	595	794	3
vez	132	659	143	670	595	794	3
establecido	145	659	185	670	595	794	3
adecuadamente	187	659	243	670	595	794	3
el	245	659	251	670	595	794	3
diagnós-	253	659	283	670	595	794	3
tico,	57	671	72	682	595	794	3
consistiría	73	671	108	682	595	794	3
en	110	671	119	682	595	794	3
una	121	671	134	682	595	794	3
DSG	136	671	151	682	595	794	3
estricta	153	671	179	682	595	794	3
y	181	671	184	682	595	794	3
de	186	671	195	682	595	794	3
por	197	671	208	682	595	794	3
vida.	210	671	227	682	595	794	3
Existen	228	671	253	682	595	794	3
listas	255	671	273	682	595	794	3
de	275	671	283	682	595	794	3
alimentos	57	683	91	694	595	794	3
sin	94	683	104	694	595	794	3
gluten	107	683	129	694	595	794	3
elaboradas	131	683	170	694	595	794	3
por	173	683	185	694	595	794	3
las	187	683	197	694	595	794	3
diferentes	200	683	235	694	595	794	3
asociaciones	238	683	284	694	595	794	3
de	57	695	66	706	595	794	3
celíacos,	69	695	100	706	595	794	3
que	103	695	116	706	595	794	3
son	119	695	132	706	595	794	3
los	135	695	146	706	595	794	3
documentos	148	695	193	706	595	794	3
más	196	695	211	706	595	794	3
fiables	214	695	238	706	595	794	3
al	241	695	247	706	595	794	3
respecto.	250	695	284	706	595	794	3
De	57	707	66	718	595	794	3
cualquier	69	707	101	718	595	794	3
manera	104	707	130	718	595	794	3
es	133	707	141	718	595	794	3
importante	143	707	181	718	595	794	3
leer	184	707	197	718	595	794	3
siempre	199	707	228	718	595	794	3
los	230	707	240	718	595	794	3
etiquetados	243	707	283	718	595	794	3
de	57	719	65	730	595	794	3
los	68	719	78	730	595	794	3
productos	80	719	115	730	595	794	3
que	118	719	131	730	595	794	3
se	134	719	142	730	595	794	3
consumen.	144	719	183	730	595	794	3
En	185	719	194	730	595	794	3
España	197	719	223	730	595	794	3
la	225	719	231	730	595	794	3
regulación	234	719	270	730	595	794	3
del	273	719	283	730	595	794	3
etiquetado	57	731	93	742	595	794	3
alimentario	95	731	133	742	595	794	3
está	135	731	150	742	595	794	3
recogida	152	731	182	742	595	794	3
en	184	731	192	742	595	794	3
el	194	731	200	742	595	794	3
RD	202	731	212	742	595	794	3
1334/1999	214	731	255	742	595	794	3
(modifi-	257	731	283	742	595	794	3
A.	448	40	455	52	595	794	3
I.	457	40	462	52	595	794	3
Jiménez	464	40	493	52	595	794	3
Ortega	495	40	519	52	595	794	3
et	521	40	528	52	595	794	3
al.	530	40	539	52	595	794	3
cado	312	83	329	94	595	794	3
por	331	83	342	94	595	794	3
RD	344	83	355	94	595	794	3
1245/2008)	357	83	400	94	595	794	3
y	402	83	406	94	595	794	3
establece	408	83	441	94	595	794	3
que	443	83	457	94	595	794	3
aquellos	459	83	488	94	595	794	3
alimentos	490	83	524	94	595	794	3
que	526	83	539	94	595	794	3
se	312	95	320	106	595	794	3
sabe	323	95	340	106	595	794	3
que	343	95	357	106	595	794	3
provocan	360	95	393	106	595	794	3
con	395	95	409	106	595	794	3
mayor	411	95	434	106	595	794	3
frecuencia	437	95	475	106	595	794	3
hipersensibilidad	478	95	539	106	595	794	3
(entre	312	107	332	118	595	794	3
ellos	335	107	351	118	595	794	3
el	353	107	359	118	595	794	3
gluten),	362	107	388	118	595	794	3
siempre	390	107	418	118	595	794	3
deben	421	107	443	118	595	794	3
declararse.	445	107	484	118	595	794	3
En	320	119	329	130	595	794	3
la	332	119	338	130	595	794	3
Unión	341	119	361	130	595	794	3
Europea,	364	119	395	130	595	794	3
el	397	119	404	130	595	794	3
Reglamento	406	119	449	130	595	794	3
de	451	119	460	130	595	794	3
la	463	119	469	130	595	794	3
Comisión	471	119	504	130	595	794	3
41/2009	507	119	539	130	595	794	3
sobre	312	131	332	142	595	794	3
la	335	131	342	142	595	794	3
composición	345	131	391	142	595	794	3
y	394	131	398	142	595	794	3
etiquetado	401	131	440	142	595	794	3
de	443	131	452	142	595	794	3
productos	455	131	491	142	595	794	3
alimenticios	495	131	538	142	595	794	3
apropiados	312	143	352	154	595	794	3
para	354	143	370	154	595	794	3
personas	373	143	406	154	595	794	3
con	409	143	422	154	595	794	3
intolerancia	425	143	467	154	595	794	3
al	470	143	476	154	595	794	3
gluten	479	143	501	154	595	794	3
define	504	143	526	154	595	794	3
las	529	143	539	154	595	794	3
cantidades	312	155	350	166	595	794	3
máximas	352	155	384	166	595	794	3
permitidas	386	155	423	166	595	794	3
para	425	155	441	166	595	794	3
que	443	155	457	166	595	794	3
un	459	155	468	166	595	794	3
alimento	470	155	500	166	595	794	3
sea	502	155	515	166	595	794	3
consi-	517	155	539	166	595	794	3
derado	312	167	336	178	595	794	3
apto	338	167	354	178	595	794	3
para	356	167	372	178	595	794	3
personas	374	167	406	178	595	794	3
celíacas.	408	167	439	178	595	794	3
De	441	167	450	178	595	794	3
este	452	167	467	178	595	794	3
modo,	469	167	492	178	595	794	3
el	493	167	499	178	595	794	3
etiquetado	502	167	539	178	595	794	3
tiene	312	179	329	190	595	794	3
que	331	179	345	190	595	794	3
atenerse	347	179	378	190	595	794	3
a	380	179	384	190	595	794	3
las	387	179	397	190	595	794	3
siguientes	399	179	435	190	595	794	3
normas:	437	179	466	190	595	794	3
–Productos	320	191	366	202	595	794	3
que	368	191	381	202	595	794	3
se	384	191	392	202	595	794	3
elaboran	395	191	425	202	595	794	3
específicamente	428	191	485	202	595	794	3
para	488	191	504	202	595	794	3
personas	506	191	539	202	595	794	3
con	330	203	343	214	595	794	3
EC:	345	203	358	214	595	794	3
-Contenido	330	215	374	226	595	794	3
muy	377	215	392	226	595	794	3
bajo	394	215	409	226	595	794	3
en	412	215	420	226	595	794	3
gluten:	423	215	447	226	595	794	3
contienen	450	215	484	226	595	794	3
menos	487	215	510	226	595	794	3
de	513	215	522	226	595	794	3
100	524	215	539	226	595	794	3
mg/kg	339	227	361	238	595	794	3
(	364	227	372	238	595	794	3
100	374	227	389	238	595	794	3
ppm).	391	227	411	238	595	794	3
-Sin	330	239	350	250	595	794	3
gluten:	352	239	376	250	595	794	3
contienen	378	239	413	250	595	794	3
menos	415	239	439	250	595	794	3
de	441	239	450	250	595	794	3
20	452	239	462	250	595	794	3
mg/kg	464	239	487	250	595	794	3
(	489	239	498	250	595	794	3
20	500	239	510	250	595	794	3
ppm).	512	239	532	250	595	794	3
–Productos	320	251	366	262	595	794	3
convencionales	368	251	422	262	595	794	3
del	424	251	434	262	595	794	3
mercado:	436	251	469	262	595	794	3
podrán	471	251	496	262	595	794	3
poner	498	251	518	262	595	794	3
en	520	251	528	262	595	794	3
su	530	251	539	262	595	794	3
etiquetado	330	263	367	274	595	794	3
que	370	263	383	274	595	794	3
son	386	263	398	274	595	794	3
sin	401	263	411	274	595	794	3
gluten	414	263	435	274	595	794	3
cuando	438	263	464	274	595	794	3
contienen	467	263	501	274	595	794	3
menos	504	263	527	274	595	794	3
de	530	263	539	274	595	794	3
20	330	275	340	286	595	794	3
mg/kg	342	275	365	286	595	794	3
(	367	275	376	286	595	794	3
20	378	275	388	286	595	794	3
ppm).	390	275	410	286	595	794	3
Algunos	320	287	347	298	595	794	3
estudios	349	287	377	298	595	794	3
han	379	287	392	298	595	794	3
tratado	393	287	417	298	595	794	3
de	418	287	427	298	595	794	3
determinar	429	287	465	298	595	794	3
cuál	467	287	481	298	595	794	3
es	482	287	490	298	595	794	3
la	492	287	498	298	595	794	3
cantidad	500	287	528	298	595	794	3
de	530	287	539	298	595	794	3
gluten	312	299	333	310	595	794	3
tolerable	334	299	363	310	595	794	3
para	365	299	380	310	595	794	3
una	382	299	395	310	595	794	3
persona	396	299	423	310	595	794	3
con	425	299	437	310	595	794	3
EC.	439	299	451	310	595	794	3
Sin	452	299	463	310	595	794	3
poderse	465	299	492	310	595	794	3
establecer	494	299	528	310	595	794	3
un	530	299	539	310	595	794	3
límite	312	311	330	322	595	794	3
claro,	332	311	351	322	595	794	3
ya	352	311	360	322	595	794	3
que	362	311	375	322	595	794	3
existe	377	311	397	322	595	794	3
una	399	311	412	322	595	794	3
susceptibilidad	414	311	463	322	595	794	3
individual,	465	311	499	322	595	794	3
parece	501	311	524	322	595	794	3
que	526	311	539	322	595	794	3
el	312	323	318	334	595	794	3
consumo	319	323	350	334	595	794	3
de	352	323	361	334	595	794	3
cantidades	362	323	399	334	595	794	3
menores	401	323	430	334	595	794	3
a	432	323	436	334	595	794	3
10	438	323	447	334	595	794	3
mg	449	323	460	334	595	794	3
al	462	323	468	334	595	794	3
día	470	323	480	334	595	794	3
de	482	323	490	334	595	794	3
gluten	492	323	513	334	595	794	3
es	514	323	522	334	595	794	3
muy	524	323	539	334	595	794	3
poco	312	335	328	346	595	794	3
probable	330	335	360	346	595	794	3
que	362	335	374	346	595	794	3
causen	376	335	401	346	595	794	3
daño	403	335	419	346	595	794	3
intestinal	421	335	451	346	595	794	3
y	453	335	457	346	595	794	3
otros	459	335	476	346	595	794	3
problemas	478	335	513	346	595	794	3
deriva-	515	335	539	346	595	794	3
dos	312	347	324	358	595	794	3
del	326	347	336	358	595	794	3
consumo	339	347	370	358	595	794	3
de	372	347	381	358	595	794	3
gluten	383	347	404	358	595	794	3
en	406	347	414	358	595	794	3
personas	417	347	448	358	595	794	3
con	450	347	462	358	595	794	3
EC	465	347	474	358	595	794	3
(13).	476	347	492	358	595	794	3
Sin	494	347	504	358	595	794	3
embargo,	507	347	539	358	595	794	3
hay	312	359	324	370	595	794	3
que	326	359	339	370	595	794	3
tener	341	359	358	370	595	794	3
en	360	359	369	370	595	794	3
cuenta	371	359	393	370	595	794	3
que	396	359	408	370	595	794	3
10	410	359	420	370	595	794	3
mg	422	359	433	370	595	794	3
de	435	359	443	370	595	794	3
gluten	445	359	466	370	595	794	3
es	468	359	476	370	595	794	3
una	478	359	491	370	595	794	3
cantidad	493	359	522	370	595	794	3
muy	524	359	539	370	595	794	3
pequeña	312	371	342	382	595	794	3
(un	344	371	355	382	595	794	3
plato	357	371	374	382	595	794	3
de	376	371	385	382	595	794	3
pasta	387	371	406	382	595	794	3
contiene	408	371	438	382	595	794	3
aproximadamente	440	371	502	382	595	794	3
7.000	504	371	525	382	595	794	3
mg	527	371	539	382	595	794	3
de	312	383	320	394	595	794	3
gluten	323	383	344	394	595	794	3
y	346	383	350	394	595	794	3
una	352	383	365	394	595	794	3
rebanada	368	383	400	394	595	794	3
de	402	383	411	394	595	794	3
pan	413	383	426	394	595	794	3
1.000	428	383	450	394	595	794	3
mg),	452	383	467	394	595	794	3
por	469	383	481	394	595	794	3
lo	483	383	489	394	595	794	3
que	491	383	504	394	595	794	3
se	507	383	515	394	595	794	3
deben	517	383	538	394	595	794	3
extremar	312	395	342	406	595	794	3
las	344	395	353	406	595	794	3
precauciones	355	395	400	406	595	794	3
en	402	395	411	406	595	794	3
la	413	395	419	406	595	794	3
dieta	421	395	437	406	595	794	3
de	439	395	447	406	595	794	3
cualquier	449	395	480	406	595	794	3
manera.	482	395	510	406	595	794	3
Además,	320	407	352	418	595	794	3
hay	355	407	367	418	595	794	3
que	370	407	384	418	595	794	3
considerar	387	407	425	418	595	794	3
el	428	407	434	418	595	794	3
riesgo	437	407	459	418	595	794	3
de	462	407	471	418	595	794	3
contaminación	474	407	527	418	595	794	3
de	530	407	539	418	595	794	3
alimentos	312	419	346	430	595	794	3
sin	349	419	359	430	595	794	3
gluten	362	419	384	430	595	794	3
por	386	419	398	430	595	794	3
gluten,	400	419	425	430	595	794	3
el	427	419	433	430	595	794	3
cual	436	419	451	430	595	794	3
puede	453	419	475	430	595	794	3
proceder	478	419	509	430	595	794	3
de	512	419	521	430	595	794	3
muy	523	419	538	430	595	794	3
diversas	312	431	341	442	595	794	3
fuentes	343	431	369	442	595	794	3
(Tabla	372	431	393	442	595	794	3
II).	395	431	403	442	595	794	3
Por	320	443	332	454	595	794	3
todo	335	443	350	454	595	794	3
ello,	352	443	367	454	595	794	3
el	369	443	375	454	595	794	3
seguimiento	377	443	420	454	595	794	3
de	423	443	432	454	595	794	3
una	434	443	447	454	595	794	3
DSG	449	443	465	454	595	794	3
implica	467	443	493	454	595	794	3
una	495	443	508	454	595	794	3
serie	510	443	528	454	595	794	3
de	530	443	539	454	595	794	3
problemas	312	455	349	466	595	794	3
que	351	455	364	466	595	794	3
hay	366	455	379	466	595	794	3
que	381	455	394	466	595	794	3
considerar	396	455	433	466	595	794	3
a	436	455	440	466	595	794	3
la	442	455	448	466	595	794	3
hora	450	455	466	466	595	794	3
de	468	455	477	466	595	794	3
prescribirla,	479	455	521	466	595	794	3
para	523	455	539	466	595	794	3
aconsejar	312	467	346	478	595	794	3
adecuadamente	348	467	405	478	595	794	3
a	407	467	412	478	595	794	3
un	414	467	423	478	595	794	3
paciente	425	467	455	478	595	794	3
con	458	467	470	478	595	794	3
EC.	473	467	485	478	595	794	3
Además	320	479	349	490	595	794	3
de	351	479	360	490	595	794	3
la	362	479	368	490	595	794	3
DSG,	370	479	388	490	595	794	3
en	389	479	398	490	595	794	3
algunas	400	479	428	490	595	794	3
ocasiones,	430	479	467	490	595	794	3
como	469	479	488	490	595	794	3
consecuencia	490	479	538	490	595	794	3
de	312	491	321	502	595	794	3
la	323	491	329	502	595	794	3
malnutrición	331	491	375	502	595	794	3
derivada	377	491	407	502	595	794	3
de	409	491	418	502	595	794	3
la	420	491	426	502	595	794	3
EC	429	491	438	502	595	794	3
no	440	491	449	502	595	794	3
tratada,	451	491	479	502	595	794	3
existen	481	491	505	502	595	794	3
deficien-	508	491	539	502	595	794	3
cias	312	503	326	514	595	794	3
de	328	503	337	514	595	794	3
micronutrientes	339	503	394	514	595	794	3
y	397	503	400	514	595	794	3
es	403	503	411	514	595	794	3
necesario	413	503	447	514	595	794	3
suplementar	450	503	494	514	595	794	3
con	496	503	509	514	595	794	3
algunas	511	503	539	514	595	794	3
vitaminas	312	515	345	526	595	794	3
o	348	515	352	526	595	794	3
minerales	354	515	389	526	595	794	3
(14).	391	515	408	526	595	794	3
Tabla	335	553	361	565	595	794	3
II.	363	553	372	565	595	794	3
Fuentes	375	553	418	565	595	794	3
de	421	553	435	565	595	794	3
contaminación	438	553	515	565	595	794	3
de	401	565	414	577	595	794	3
gluten	417	565	450	577	595	794	3
–Manos	316	581	347	591	595	794	3
–Superficies	316	593	360	603	595	794	3
de	363	593	370	603	595	794	3
trabajo	373	593	394	603	595	794	3
(mesas,	397	593	422	603	595	794	3
encimeras...)	423	593	465	603	595	794	3
–Utensilios	316	605	356	615	595	794	3
de	358	605	366	615	595	794	3
cocina	368	605	388	615	595	794	3
(ollas,	391	605	409	615	595	794	3
sartenes,	411	605	440	615	595	794	3
cubiertos,	442	605	474	615	595	794	3
vasos,	475	605	495	615	595	794	3
tablas	497	605	516	615	595	794	3
para	518	605	533	615	595	794	3
cortar...)	325	617	352	627	595	794	3
–Productos	316	629	357	639	595	794	3
con	359	629	371	639	595	794	3
gluten	373	629	393	639	595	794	3
que	395	629	407	639	595	794	3
sueltan	409	629	432	639	595	794	3
polvo	434	629	451	639	595	794	3
(supermercado,	453	629	503	639	595	794	3
lugares	504	629	528	639	595	794	3
de	325	641	333	651	595	794	3
almacenamiento…)	335	641	399	651	595	794	3
–Aceites	316	653	348	663	595	794	3
y	350	653	354	663	595	794	3
aguas	356	653	375	663	595	794	3
de	377	653	385	663	595	794	3
cocción	387	653	411	663	595	794	3
–Electrodomésticos	316	665	383	675	595	794	3
(tostadora,	385	665	419	675	595	794	3
microondas,	421	665	460	675	595	794	3
horno...)	462	665	489	675	595	794	3
–Paños,	316	677	347	687	595	794	3
bayetas	349	677	373	687	595	794	3
y	375	677	379	687	595	794	3
estropajos	381	677	414	687	595	794	3
–Ropa	316	689	341	699	595	794	3
–Bares,	316	701	346	711	595	794	3
restaurantes,	347	701	389	711	595	794	3
comedores	391	701	426	711	595	794	3
escolares...	428	701	465	711	595	794	3
(si	467	701	474	711	595	794	3
no	476	701	484	711	595	794	3
tienen	486	701	506	711	595	794	3
precaución	325	713	360	723	595	794	3
en	362	713	370	723	595	794	3
el	372	713	378	723	595	794	3
cocinado	380	713	409	723	595	794	3
y	411	713	414	723	595	794	3
almacenamiento	416	713	469	723	595	794	3
de	471	713	479	723	595	794	3
los	481	713	490	723	595	794	3
alimentos	492	713	523	723	595	794	3
sin	325	725	334	735	595	794	3
gluten)	337	725	358	735	595	794	3
[	421	758	425	774	595	794	3
Nutr	425	763	438	773	595	794	3
Hosp	440	763	456	773	595	794	3
2016;33(Supl.	458	763	505	773	595	794	3
4):44-48	506	763	535	773	595	794	3
]	535	758	539	774	595	794	3
ENFERMEDAD	57	40	107	52	595	794	4
CELÍACA	110	40	141	52	595	794	4
Y	143	40	147	52	595	794	4
NUEVAS	149	40	178	52	595	794	4
PATOLOGÍAS	181	40	226	52	595	794	4
RELACIONADAS	229	40	286	52	595	794	4
CON	288	40	304	52	595	794	4
EL	307	40	315	52	595	794	4
GLUTEN	318	40	347	52	595	794	4
Con	65	83	79	94	595	794	4
todo	82	83	97	94	595	794	4
ello,	100	83	114	94	595	794	4
el	116	83	122	94	595	794	4
establecimiento	125	83	180	94	595	794	4
de	183	83	191	94	595	794	4
una	194	83	207	94	595	794	4
DSG	210	83	225	94	595	794	4
conlleva	228	83	256	94	595	794	4
la	259	83	265	94	595	794	4
des-	268	83	283	94	595	794	4
aparición	57	95	89	106	595	794	4
de	92	95	101	106	595	794	4
los	103	95	113	106	595	794	4
síntomas,	116	95	150	106	595	794	4
anticuerpos	153	95	194	106	595	794	4
y	197	95	201	106	595	794	4
enteropatía	203	95	243	106	595	794	4
propios	246	95	272	106	595	794	4
de	275	95	283	106	595	794	4
la	57	107	63	118	595	794	4
EC	65	107	75	118	595	794	4
en	78	107	87	118	595	794	4
un	89	107	98	118	595	794	4
periodo	101	107	127	118	595	794	4
más	130	107	145	118	595	794	4
o	148	107	152	118	595	794	4
menos	155	107	178	118	595	794	4
largo	181	107	199	118	595	794	4
de	201	107	210	118	595	794	4
tiempo,	213	107	239	118	595	794	4
tendiendo	242	107	277	118	595	794	4
a	279	107	284	118	595	794	4
ser	57	119	68	130	595	794	4
más	70	119	85	130	595	794	4
rápida	87	119	109	130	595	794	4
esta	111	119	126	130	595	794	4
recuperación	128	119	174	130	595	794	4
en	176	119	184	130	595	794	4
niños	186	119	205	130	595	794	4
que	207	119	220	130	595	794	4
en	222	119	231	130	595	794	4
adultos,	233	119	261	130	595	794	4
en	263	119	271	130	595	794	4
los	273	119	283	130	595	794	4
que	57	131	70	142	595	794	4
puede	72	131	94	142	595	794	4
tardar	96	131	117	142	595	794	4
años.	120	131	139	142	595	794	4
Existen	65	143	90	154	595	794	4
algunas	92	143	119	154	595	794	4
nuevas	121	143	145	154	595	794	4
estrategias	147	143	185	154	595	794	4
para	187	143	202	154	595	794	4
el	204	143	210	154	595	794	4
tratamiento	212	143	251	154	595	794	4
de	253	143	262	154	595	794	4
la	264	143	270	154	595	794	4
EC,	272	143	284	154	595	794	4
pero	57	155	73	166	595	794	4
actualmente	75	155	119	166	595	794	4
se	122	155	130	166	595	794	4
encuentran	133	155	174	166	595	794	4
aún	176	155	190	166	595	794	4
en	192	155	201	166	595	794	4
fase	204	155	219	166	595	794	4
de	222	155	230	166	595	794	4
estudio,	233	155	261	166	595	794	4
como	264	155	284	166	595	794	4
son	57	167	69	178	595	794	4
la	71	167	77	178	595	794	4
producción	79	167	118	178	595	794	4
de	120	167	129	178	595	794	4
trigo	131	167	147	178	595	794	4
modificado	149	167	187	178	595	794	4
para	189	167	205	178	595	794	4
que	207	167	220	178	595	794	4
tenga	222	167	242	178	595	794	4
menos	244	167	267	178	595	794	4
glu-	269	167	283	178	595	794	4
ten,	57	179	70	190	595	794	4
enzimas	72	179	100	190	595	794	4
que	102	179	115	190	595	794	4
digieran	117	179	145	190	595	794	4
la	147	179	153	190	595	794	4
prolamina	155	179	190	190	595	794	4
antes	192	179	211	190	595	794	4
de	213	179	221	190	595	794	4
llegar	223	179	242	190	595	794	4
al	244	179	250	190	595	794	4
intestino,	252	179	284	190	595	794	4
utilizar	57	191	79	202	595	794	4
antagonistas	81	191	125	202	595	794	4
de	127	191	136	202	595	794	4
zonulinas	138	191	171	202	595	794	4
(para	172	191	190	202	595	794	4
disminuir	192	191	224	202	595	794	4
la	226	191	232	202	595	794	4
permeabilidad	234	191	283	202	595	794	4
intestinal)...	57	203	98	214	595	794	4
(15,16).	100	203	128	214	595	794	4
47	529	40	539	52	595	794	4
el	312	83	318	94	595	794	4
cereal	321	83	342	94	595	794	4
se	345	83	353	94	595	794	4
puede	355	83	377	94	595	794	4
dar	380	83	391	94	595	794	4
por	394	83	406	94	595	794	4
vía	408	83	418	94	595	794	4
digestiva	421	83	452	94	595	794	4
(con	454	83	469	94	595	794	4
síntomas	472	83	504	94	595	794	4
cutáneos	506	83	538	94	595	794	4
como	312	95	331	106	595	794	4
urticaria	334	95	363	106	595	794	4
o	365	95	369	106	595	794	4
rash,	372	95	390	106	595	794	4
respiratorios	392	95	436	106	595	794	4
como	438	95	458	106	595	794	4
rinorrea,	461	95	490	106	595	794	4
estornudos	493	95	532	106	595	794	4
o	534	95	539	106	595	794	4
broncoespasmo,	312	107	370	118	595	794	4
y	372	107	375	118	595	794	4
digestivos	377	107	412	118	595	794	4
como	414	107	434	118	595	794	4
diarrea,	436	107	462	118	595	794	4
vómitos...),	464	107	503	118	595	794	4
respirato-	505	107	539	118	595	794	4
ria	312	119	321	130	595	794	4
(lo	323	119	331	130	595	794	4
que	334	119	347	130	595	794	4
se	349	119	357	130	595	794	4
conoce	360	119	385	130	595	794	4
como	387	119	407	130	595	794	4
“asma	409	119	432	130	595	794	4
del	434	119	444	130	595	794	4
panadero”,	447	119	486	130	595	794	4
predominando	488	119	539	130	595	794	4
la	312	131	318	142	595	794	4
rinitis	320	131	339	142	595	794	4
y	341	131	345	142	595	794	4
los	347	131	357	142	595	794	4
síntomas	359	131	391	142	595	794	4
respiratorios)	393	131	439	142	595	794	4
o	441	131	445	142	595	794	4
cutánea	447	131	475	142	595	794	4
(predominando	477	131	530	142	595	794	4
la	532	131	539	142	595	794	4
urticaria,	312	143	343	154	595	794	4
erupciones,	345	143	386	154	595	794	4
rash	388	143	403	154	595	794	4
cutáneo...).	406	143	446	154	595	794	4
Su	320	155	330	166	595	794	4
prevalencia	332	155	372	166	595	794	4
se	375	155	383	166	595	794	4
estima	385	155	409	166	595	794	4
en	411	155	420	166	595	794	4
torno	422	155	440	166	595	794	4
al	443	155	449	166	595	794	4
0,1%.	451	155	473	166	595	794	4
Se	320	167	329	178	595	794	4
diagnostica	331	167	371	178	595	794	4
como	373	167	392	178	595	794	4
otras	394	167	411	178	595	794	4
alergias	413	167	440	178	595	794	4
por	442	167	453	178	595	794	4
medio	456	167	477	178	595	794	4
de	479	167	488	178	595	794	4
determinación	490	167	539	178	595	794	4
de	312	179	320	190	595	794	4
IgE	322	179	333	190	595	794	4
específica	335	179	369	190	595	794	4
en	371	179	379	190	595	794	4
sangre	381	179	405	190	595	794	4
(RAST),	407	179	432	190	595	794	4
pruebas	433	179	461	190	595	794	4
cutáneas	463	179	494	190	595	794	4
(“prick	496	179	518	190	595	794	4
test”)	520	179	538	190	595	794	4
o	312	191	316	202	595	794	4
pruebas	318	191	346	202	595	794	4
de	348	191	356	202	595	794	4
provocación	358	191	399	202	595	794	4
con	401	191	413	202	595	794	4
el	415	191	421	202	595	794	4
alérgeno,	423	191	455	202	595	794	4
en	457	191	465	202	595	794	4
este	467	191	481	202	595	794	4
caso	483	191	499	202	595	794	4
con	501	191	514	202	595	794	4
el	516	191	522	202	595	794	4
trigo	523	191	539	202	595	794	4
(siempre	312	203	342	214	595	794	4
de	344	203	353	214	595	794	4
forma	355	203	375	214	595	794	4
controlada	378	203	414	214	595	794	4
en	416	203	425	214	595	794	4
un	427	203	436	214	595	794	4
centro	438	203	460	214	595	794	4
sanitario,	462	203	494	214	595	794	4
por	496	203	507	214	595	794	4
el	509	203	515	214	595	794	4
riesgo	518	203	539	214	595	794	4
que	312	215	325	226	595	794	4
puede	327	215	348	226	595	794	4
existir	351	215	371	226	595	794	4
de	373	215	382	226	595	794	4
reacción	384	215	413	226	595	794	4
anafiláctica).	415	215	459	226	595	794	4
El	320	227	327	238	595	794	4
tratamiento	329	227	369	238	595	794	4
sería	372	227	389	238	595	794	4
igualmente	391	227	430	238	595	794	4
una	432	227	446	238	595	794	4
dieta	448	227	465	238	595	794	4
sin	468	227	478	238	595	794	4
trigo.	480	227	498	238	595	794	4
PREVENCIÓN	57	238	123	250	595	794	4
Se	65	263	75	274	595	794	4
están	78	263	98	274	595	794	4
estudiando	102	263	142	274	595	794	4
también	146	263	176	274	595	794	4
estrategias	179	263	220	274	595	794	4
para	224	263	240	274	595	794	4
prevenir	244	263	274	274	595	794	4
el	277	263	284	274	595	794	4
desarrollo	57	275	92	286	595	794	4
de	95	275	104	286	595	794	4
la	107	275	113	286	595	794	4
EC.	116	275	128	286	595	794	4
Hasta	130	275	151	286	595	794	4
la	153	275	160	286	595	794	4
fecha,	162	275	185	286	595	794	4
los	187	275	197	286	595	794	4
dos	200	275	213	286	595	794	4
estudios	216	275	246	286	595	794	4
más	249	275	264	286	595	794	4
rele-	267	275	283	286	595	794	4
vantes	57	287	80	298	595	794	4
y	82	287	86	298	595	794	4
multicéntricos	88	287	138	298	595	794	4
llevados	141	287	169	298	595	794	4
a	172	287	176	298	595	794	4
cabo	178	287	195	298	595	794	4
en	198	287	207	298	595	794	4
este	209	287	224	298	595	794	4
sentido	226	287	252	298	595	794	4
(Prevent	254	287	283	298	595	794	4
CD	57	299	67	310	595	794	4
y	70	299	74	310	595	794	4
Celiprev)	77	299	108	310	595	794	4
han	110	299	124	310	595	794	4
investigado	126	299	167	310	595	794	4
a	169	299	174	310	595	794	4
familiares	176	299	211	310	595	794	4
de	214	299	223	310	595	794	4
primer	226	299	249	310	595	794	4
grado	252	299	272	310	595	794	4
de	275	299	284	310	595	794	4
pacientes	57	311	91	322	595	794	4
con	93	311	105	322	595	794	4
EC	107	311	117	322	595	794	4
y	119	311	123	322	595	794	4
genéticamente	125	311	177	322	595	794	4
susceptibles	179	311	223	322	595	794	4
a	225	311	229	322	595	794	4
padecerla.	231	311	268	322	595	794	4
Han	270	311	284	322	595	794	4
valorado	57	323	87	334	595	794	4
la	89	323	95	334	595	794	4
lactancia	97	323	129	334	595	794	4
materna	131	323	161	334	595	794	4
como	163	323	183	334	595	794	4
factor	185	323	205	334	595	794	4
protector,	208	323	241	334	595	794	4
así	243	323	253	334	595	794	4
como	256	323	275	334	595	794	4
el	277	323	284	334	595	794	4
momento	57	335	90	346	595	794	4
de	92	335	101	346	595	794	4
introducción	103	335	146	346	595	794	4
del	148	335	158	346	595	794	4
gluten	160	335	182	346	595	794	4
en	184	335	193	346	595	794	4
la	195	335	201	346	595	794	4
dieta.	203	335	222	346	595	794	4
Las	224	335	236	346	595	794	4
conclusiones	238	335	284	346	595	794	4
obtenidas	57	347	91	358	595	794	4
han	93	347	107	358	595	794	4
sido	109	347	123	358	595	794	4
que	125	347	139	358	595	794	4
ni	141	347	147	358	595	794	4
la	149	347	155	358	595	794	4
lactancia	157	347	189	358	595	794	4
materna	191	347	221	358	595	794	4
ni	223	347	229	358	595	794	4
el	231	347	238	358	595	794	4
retraso	240	347	265	358	595	794	4
en	267	347	275	358	595	794	4
la	278	347	284	358	595	794	4
introducción	57	359	101	370	595	794	4
del	103	359	114	370	595	794	4
gluten	116	359	138	370	595	794	4
previenen	141	359	176	370	595	794	4
del	178	359	189	370	595	794	4
desarrollo	191	359	226	370	595	794	4
de	229	359	238	370	595	794	4
EC	240	359	250	370	595	794	4
(17,18).	252	359	281	370	595	794	4
SENSIBILIDAD	57	394	127	406	595	794	4
AL	130	394	143	406	595	794	4
GLUTEN	145	394	186	406	595	794	4
NO	189	394	204	406	595	794	4
CELÍACA	207	394	251	406	595	794	4
Se	65	419	74	430	595	794	4
define	77	419	99	430	595	794	4
como	102	419	121	430	595	794	4
aquella	124	419	149	430	595	794	4
patología	152	419	184	430	595	794	4
en	187	419	196	430	595	794	4
la	199	419	205	430	595	794	4
que	208	419	221	430	595	794	4
hay	223	419	236	430	595	794	4
evidencia	239	419	272	430	595	794	4
de	275	419	284	430	595	794	4
que	57	431	70	442	595	794	4
los	73	431	83	442	595	794	4
síntomas	86	431	119	442	595	794	4
y	122	431	126	442	595	794	4
signos	129	431	152	442	595	794	4
están	155	431	175	442	595	794	4
causados	178	431	213	442	595	794	4
por	216	431	227	442	595	794	4
el	230	431	237	442	595	794	4
gluten,	240	431	265	442	595	794	4
pero	267	431	284	442	595	794	4
se	57	443	65	454	595	794	4
ha	68	443	77	454	595	794	4
descartado	79	443	119	454	595	794	4
la	122	443	128	454	595	794	4
EC	131	443	141	454	595	794	4
y	144	443	148	454	595	794	4
la	151	443	157	454	595	794	4
alergia	160	443	184	454	595	794	4
al	187	443	193	454	595	794	4
trigo	196	443	212	454	595	794	4
como	215	443	235	454	595	794	4
causa	237	443	259	454	595	794	4
de	262	443	270	454	595	794	4
los	273	443	283	454	595	794	4
mismos.	57	455	87	466	595	794	4
La	65	467	74	478	595	794	4
clínica	77	467	99	478	595	794	4
es	102	467	110	478	595	794	4
indistinguible	113	467	160	478	595	794	4
de	163	467	172	478	595	794	4
la	175	467	181	478	595	794	4
EC,	184	467	196	478	595	794	4
aunque	198	467	225	478	595	794	4
predominan	228	467	270	478	595	794	4
las	273	467	283	478	595	794	4
manifestaciones	57	479	114	490	595	794	4
extradigestivas,	116	479	170	490	595	794	4
entre	172	479	190	490	595	794	4
las	192	479	202	490	595	794	4
que	204	479	217	490	595	794	4
destacan:	219	479	253	490	595	794	4
erupcio-	254	479	284	490	595	794	4
nes	57	491	69	502	595	794	4
cutáneas,	71	491	106	502	595	794	4
fatiga,	107	491	129	502	595	794	4
migrañas,	131	491	166	502	595	794	4
depresión,	167	491	204	502	595	794	4
anemia,	206	491	234	502	595	794	4
trastornos	236	491	271	502	595	794	4
del	273	491	283	502	595	794	4
equilibrio,	57	503	91	514	595	794	4
dolores	93	503	119	514	595	794	4
articulares,	121	503	160	514	595	794	4
fibromialgia...	162	503	211	514	595	794	4
Su	65	515	74	526	595	794	4
incidencia	76	515	110	526	595	794	4
es	112	515	120	526	595	794	4
desconocida.	121	515	166	526	595	794	4
Se	167	515	176	526	595	794	4
estima	178	515	201	526	595	794	4
que	202	515	215	526	595	794	4
afecta	217	515	238	526	595	794	4
en	239	515	248	526	595	794	4
torno	250	515	267	526	595	794	4
a	269	515	273	526	595	794	4
un	275	515	283	526	595	794	4
0,5-6%	57	527	83	538	595	794	4
de	85	527	94	538	595	794	4
la	96	527	101	538	595	794	4
población	103	527	136	538	595	794	4
adulta.	138	527	161	538	595	794	4
Se	163	527	171	538	595	794	4
carece	173	527	196	538	595	794	4
de	198	527	207	538	595	794	4
datos	208	527	227	538	595	794	4
fiables	229	527	251	538	595	794	4
en	253	527	262	538	595	794	4
niños.	263	527	284	538	595	794	4
Para	65	539	81	550	595	794	4
establecer	84	539	121	550	595	794	4
el	124	539	130	550	595	794	4
diagnóstico,	132	539	175	550	595	794	4
lo	178	539	184	550	595	794	4
más	186	539	201	550	595	794	4
relevante	204	539	237	550	595	794	4
es	239	539	247	550	595	794	4
la	250	539	256	550	595	794	4
clínica,	259	539	284	550	595	794	4
que	57	551	70	562	595	794	4
ha	73	551	82	562	595	794	4
de	85	551	94	562	595	794	4
mejorar	97	551	125	562	595	794	4
con	128	551	141	562	595	794	4
una	144	551	157	562	595	794	4
DSG	160	551	176	562	595	794	4
y	179	551	182	562	595	794	4
empeorar	185	551	220	562	595	794	4
al	223	551	229	562	595	794	4
reintroducir	232	551	274	562	595	794	4
el	277	551	283	562	595	794	4
gluten	57	563	78	574	595	794	4
en	80	563	89	574	595	794	4
la	91	563	97	574	595	794	4
dieta.	99	563	119	574	595	794	4
También	120	563	149	574	595	794	4
puede	151	563	173	574	595	794	4
haber	175	563	195	574	595	794	4
elevación	197	563	230	574	595	794	4
de	232	563	240	574	595	794	4
anticuerpos	242	563	283	574	595	794	4
antigliadina	57	575	98	586	595	794	4
en	101	575	110	586	595	794	4
sangre,	113	575	140	586	595	794	4
las	142	575	152	586	595	794	4
alteraciones	155	575	199	586	595	794	4
en	202	575	211	586	595	794	4
la	213	575	220	586	595	794	4
biopsia	222	575	248	586	595	794	4
intestinal	251	575	283	586	595	794	4
suelen	57	587	81	598	595	794	4
ser	84	587	95	598	595	794	4
inexistentes	98	587	142	598	595	794	4
o	145	587	149	598	595	794	4
de	152	587	161	598	595	794	4
bajo	164	587	180	598	595	794	4
grado	183	587	204	598	595	794	4
y	207	587	211	598	595	794	4
solo	214	587	228	598	595	794	4
el	232	587	238	598	595	794	4
50%	241	587	258	598	595	794	4
de	261	587	270	598	595	794	4
los	273	587	284	598	595	794	4
afectados	57	599	91	610	595	794	4
presenta	93	599	124	610	595	794	4
los	127	599	137	610	595	794	4
genes	139	599	160	610	595	794	4
de	163	599	172	610	595	794	4
susceptibilidad	174	599	226	610	595	794	4
a	229	599	233	610	595	794	4
EC	236	599	245	610	595	794	4
(HLA-DQ2	248	599	283	610	595	794	4
o	57	611	61	622	595	794	4
DQ8)	63	611	81	622	595	794	4
(19).	84	611	100	622	595	794	4
El	65	623	71	634	595	794	4
tratamiento	74	623	114	634	595	794	4
es	117	623	125	634	595	794	4
una	128	623	141	634	595	794	4
DSG	143	623	159	634	595	794	4
estricta	161	623	187	634	595	794	4
y	190	623	194	634	595	794	4
de	196	623	205	634	595	794	4
por	207	623	219	634	595	794	4
vida	222	623	236	634	595	794	4
o	238	623	243	634	595	794	4
a	245	623	249	634	595	794	4
veces	252	623	272	634	595	794	4
de	275	623	283	634	595	794	4
forma	57	635	77	646	595	794	4
transitoria,	80	635	117	646	595	794	4
ya	119	635	127	646	595	794	4
que	129	635	142	646	595	794	4
hay	145	635	157	646	595	794	4
individuos	159	635	194	646	595	794	4
que	197	635	210	646	595	794	4
pueden	212	635	238	646	595	794	4
beneficiarse	241	635	283	646	595	794	4
de	57	647	65	658	595	794	4
intervenciones	68	647	119	658	595	794	4
temporales	121	647	161	658	595	794	4
(20).	163	647	179	658	595	794	4
ALERGIA	57	682	101	694	595	794	4
AL	103	682	116	694	595	794	4
TRIGO	119	682	151	694	595	794	4
Es	65	707	74	718	595	794	4
una	77	707	90	718	595	794	4
reacción	94	707	125	718	595	794	4
de	128	707	137	718	595	794	4
hipersensibilidad	140	707	202	718	595	794	4
al	205	707	212	718	595	794	4
trigo,	215	707	234	718	595	794	4
mediada	237	707	268	718	595	794	4
por	272	707	283	718	595	794	4
inmunoglobulina	57	719	115	730	595	794	4
E	117	719	122	730	595	794	4
(IgE).	124	719	142	730	595	794	4
Los	144	719	156	730	595	794	4
síntomas	159	719	191	730	595	794	4
se	193	719	201	730	595	794	4
desencadenan	204	719	255	730	595	794	4
al	258	719	264	730	595	794	4
poco	266	719	283	730	595	794	4
tiempo	57	731	81	742	595	794	4
(minutos-horas)	83	731	138	742	595	794	4
tras	140	731	153	742	595	794	4
la	155	731	162	742	595	794	4
exposición	164	731	201	742	595	794	4
al	203	731	209	742	595	794	4
trigo.	211	731	229	742	595	794	4
El	230	731	237	742	595	794	4
contacto	239	731	269	742	595	794	4
con	271	731	284	742	595	794	4
[	57	758	60	774	595	794	4
Nutr	60	763	74	773	595	794	4
Hosp	76	763	92	773	595	794	4
2016;33(Supl.	94	763	140	773	595	794	4
4):44-48	142	763	171	773	595	794	4
]	171	758	174	774	595	794	4
OTROS	312	264	347	276	595	794	4
PROBLEMAS	350	264	414	276	595	794	4
RELACIONADOS	416	264	497	276	595	794	4
CON	312	276	334	288	595	794	4
EL	337	276	350	288	595	794	4
GLUTEN	352	276	393	288	595	794	4
Si	320	300	327	312	595	794	4
bien	330	300	346	312	595	794	4
el	349	300	356	312	595	794	4
gluten	359	300	382	312	595	794	4
no	385	300	394	312	595	794	4
es	397	300	405	312	595	794	4
una	409	300	422	312	595	794	4
proteína	425	300	455	312	595	794	4
indispensable	459	300	509	312	595	794	4
para	513	300	529	312	595	794	4
la	532	300	538	312	595	794	4
nutrición	312	312	343	324	595	794	4
y	346	312	350	324	595	794	4
puede	353	312	375	324	595	794	4
ser	378	312	390	324	595	794	4
sustituida	393	312	428	324	595	794	4
por	431	312	442	324	595	794	4
otras,	445	312	466	324	595	794	4
existe	469	312	490	324	595	794	4
una	493	312	506	324	595	794	4
serie	509	312	527	324	595	794	4
de	530	312	538	324	595	794	4
patologías	312	324	349	336	595	794	4
cuyo	351	324	368	336	595	794	4
padecimiento	371	324	419	336	595	794	4
se	422	324	430	336	595	794	4
ha	433	324	442	336	595	794	4
relacionado	445	324	486	336	595	794	4
con	489	324	502	336	595	794	4
el	505	324	511	336	595	794	4
gluten,	514	324	539	336	595	794	4
sin	312	336	322	348	595	794	4
que	324	336	337	348	595	794	4
exista	339	336	360	348	595	794	4
una	362	336	375	348	595	794	4
base	377	336	394	348	595	794	4
científica	396	336	428	348	595	794	4
suficiente	430	336	464	348	595	794	4
para	466	336	482	348	595	794	4
afirmarlo,	484	336	517	348	595	794	4
como	519	336	539	348	595	794	4
la	312	348	318	360	595	794	4
obesidad,	320	348	355	360	595	794	4
el	357	348	363	360	595	794	4
autismo...	365	348	400	360	595	794	4
Hay	320	360	333	372	595	794	4
que	336	360	349	372	595	794	4
tener	352	360	370	372	595	794	4
en	373	360	381	372	595	794	4
cuenta	384	360	408	372	595	794	4
que	411	360	424	372	595	794	4
existen	426	360	451	372	595	794	4
otra	454	360	467	372	595	794	4
serie	470	360	487	372	595	794	4
de	490	360	498	372	595	794	4
sustancias	501	360	539	372	595	794	4
en	312	372	321	384	595	794	4
los	323	372	333	384	595	794	4
alimentos	335	372	369	384	595	794	4
que	372	372	385	384	595	794	4
pueden	387	372	413	384	595	794	4
ser	416	372	427	384	595	794	4
las	429	372	439	384	595	794	4
causantes	441	372	477	384	595	794	4
de	479	372	488	384	595	794	4
determinados	490	372	539	384	595	794	4
síntomas	312	384	344	396	595	794	4
que	346	384	359	396	595	794	4
se	361	384	369	396	595	794	4
asocian	371	384	398	396	595	794	4
al	400	384	406	396	595	794	4
gluten,	408	384	433	396	595	794	4
como	434	384	454	396	595	794	4
son	456	384	468	396	595	794	4
los	470	384	480	396	595	794	4
FODMAP	482	384	514	396	595	794	4
(oligo-	516	384	539	396	595	794	4
sacáridos,	312	396	348	408	595	794	4
disacáridos,	350	396	393	408	595	794	4
monosacáridos	396	396	449	408	595	794	4
y	452	396	456	408	595	794	4
polioles	458	396	485	408	595	794	4
fermentables),	488	396	539	408	595	794	4
la	312	408	318	420	595	794	4
fructosa,	320	408	351	420	595	794	4
la	353	408	359	420	595	794	4
lactosa,	362	408	389	420	595	794	4
la	391	408	397	420	595	794	4
horceína,	400	408	432	420	595	794	4
la	434	408	441	420	595	794	4
histamina...	443	408	484	420	595	794	4
Por	320	420	332	432	595	794	4
ello,	335	420	349	432	595	794	4
antes	351	420	371	432	595	794	4
de	373	420	382	432	595	794	4
retirar	384	420	405	432	595	794	4
el	408	420	414	432	595	794	4
gluten	416	420	438	432	595	794	4
de	440	420	449	432	595	794	4
la	452	420	458	432	595	794	4
dieta	460	420	477	432	595	794	4
es	480	420	488	432	595	794	4
indispensable	490	420	539	432	595	794	4
descartar	312	432	346	444	595	794	4
la	349	432	355	444	595	794	4
existencia	358	432	393	444	595	794	4
o	396	432	401	444	595	794	4
no	403	432	412	444	595	794	4
de	415	432	424	444	595	794	4
EC	427	432	436	444	595	794	4
y	439	432	443	444	595	794	4
realizar	446	432	472	444	595	794	4
el	475	432	481	444	595	794	4
protocolo	484	432	517	444	595	794	4
diag-	520	432	539	444	595	794	4
nóstico	312	444	337	456	595	794	4
adecuado.	339	444	376	456	595	794	4
RIESGO	312	480	350	492	595	794	4
NUTRICIONAL	353	480	423	492	595	794	4
El	320	504	327	515	595	794	4
padecimiento	329	504	376	515	595	794	4
de	379	504	388	515	595	794	4
enfermedad	390	504	433	515	595	794	4
celíaca,	435	504	462	515	595	794	4
o	465	504	469	515	595	794	4
de	471	504	480	515	595	794	4
otras	483	504	500	515	595	794	4
patologías	503	504	539	515	595	794	4
relacionadas,	312	516	358	527	595	794	4
al	359	516	365	527	595	794	4
condicionar	368	516	407	527	595	794	4
cambios	409	516	438	527	595	794	4
en	441	516	449	527	595	794	4
la	451	516	457	527	595	794	4
alimentación	459	516	503	527	595	794	4
del	505	516	516	527	595	794	4
indivi-	518	516	539	527	595	794	4
duo	312	528	325	539	595	794	4
afectado,	327	528	358	539	595	794	4
puede	360	528	381	539	595	794	4
asociarse	383	528	415	539	595	794	4
con	417	528	430	539	595	794	4
desequilibrios	432	528	478	539	595	794	4
nutricionales	480	528	524	539	595	794	4
que	525	528	538	539	595	794	4
es	312	540	320	551	595	794	4
necesario	322	540	356	551	595	794	4
vigilar	359	540	379	551	595	794	4
e	382	540	386	551	595	794	4
intentar	388	540	415	551	595	794	4
resolver.	417	540	446	551	595	794	4
Por	449	540	460	551	595	794	4
ello	463	540	475	551	595	794	4
los	477	540	487	551	595	794	4
pacientes	490	540	523	551	595	794	4
con	526	540	539	551	595	794	4
esta	312	552	326	563	595	794	4
problemática	328	552	372	563	595	794	4
necesitan	374	552	407	563	595	794	4
un	409	552	418	563	595	794	4
asesoramiento	420	552	470	563	595	794	4
nutricional	472	552	507	563	595	794	4
especial.	509	552	539	563	595	794	4
CONCLUSIONES	312	587	393	599	595	794	4
La	320	611	329	622	595	794	4
EC	331	611	340	622	595	794	4
es	342	611	350	622	595	794	4
una	352	611	366	622	595	794	4
enfermedad	368	611	410	622	595	794	4
autoinmune	412	611	453	622	595	794	4
multisistémica	455	611	505	622	595	794	4
con	507	611	520	622	595	794	4
base	522	611	539	622	595	794	4
genética.	312	623	344	634	595	794	4
Tiene	346	623	365	634	595	794	4
una	367	623	381	634	595	794	4
prevalencia	383	623	423	634	595	794	4
muy	426	623	441	634	595	794	4
elevada	443	623	470	634	595	794	4
(1%)	472	623	489	634	595	794	4
y	491	623	495	634	595	794	4
su	497	623	506	634	595	794	4
espectro	508	623	539	634	595	794	4
clínico	312	635	334	646	595	794	4
es	336	635	345	646	595	794	4
muy	347	635	362	646	595	794	4
amplio,	364	635	390	646	595	794	4
con	392	635	405	646	595	794	4
síntomas	407	635	439	646	595	794	4
digestivos	441	635	476	646	595	794	4
y	478	635	482	646	595	794	4
extradigestivos.	484	635	539	646	595	794	4
Existen	320	647	345	658	595	794	4
casos	347	647	367	658	595	794	4
seleccionados	369	647	418	658	595	794	4
en	420	647	429	658	595	794	4
los	431	647	441	658	595	794	4
que	443	647	456	658	595	794	4
el	458	647	464	658	595	794	4
diagnóstico	466	647	506	658	595	794	4
definitivo	508	647	539	658	595	794	4
no	312	659	320	670	595	794	4
requiere	322	659	351	670	595	794	4
biopsia	353	659	378	670	595	794	4
intestinal,	380	659	414	670	595	794	4
pero	416	659	431	670	595	794	4
en	433	659	442	670	595	794	4
el	444	659	450	670	595	794	4
resto	452	659	470	670	595	794	4
de	472	659	480	670	595	794	4
casos	482	659	503	670	595	794	4
o	505	659	509	670	595	794	4
si	511	659	516	670	595	794	4
existe	518	659	539	670	595	794	4
alguna	312	671	335	682	595	794	4
duda	338	671	355	682	595	794	4
diagnóstica,	358	671	400	682	595	794	4
es	402	671	411	682	595	794	4
necesario	413	671	447	682	595	794	4
realizarla.	449	671	483	682	595	794	4
Hay	320	683	333	694	595	794	4
que	336	683	349	694	595	794	4
diferenciarla	352	683	396	694	595	794	4
de	398	683	407	694	595	794	4
la	410	683	416	694	595	794	4
sensibilidad	419	683	460	694	595	794	4
al	463	683	469	694	595	794	4
gluten	472	683	494	694	595	794	4
no	496	683	505	694	595	794	4
celíaca	508	683	532	694	595	794	4
y	535	683	539	694	595	794	4
de	312	695	321	706	595	794	4
la	323	695	329	706	595	794	4
alergia	331	695	355	706	595	794	4
al	357	695	364	706	595	794	4
trigo.	366	695	384	706	595	794	4
Actualmente,	320	707	368	718	595	794	4
el	371	707	377	718	595	794	4
único	380	707	399	719	595	794	4
tratamiento	402	707	443	719	595	794	4
de	446	707	455	718	595	794	4
todas	458	707	477	718	595	794	4
estas	480	707	499	718	595	794	4
patologías	502	707	539	718	595	794	4
consiste	312	719	341	730	595	794	4
en	343	719	352	730	595	794	4
una	354	719	367	730	595	794	4
dieta	369	719	387	730	595	794	4
estricta	389	719	415	730	595	794	4
sin	417	719	427	730	595	794	4
gluten,	429	719	453	730	595	794	4
o	455	719	460	730	595	794	4
sin	462	719	472	730	595	794	4
trigo	474	719	490	730	595	794	4
en	492	719	501	730	595	794	4
el	503	719	509	730	595	794	4
caso	511	719	528	730	595	794	4
de	530	719	539	730	595	794	4
la	312	731	318	742	595	794	4
alergia	320	731	344	742	595	794	4
al	346	731	352	742	595	794	4
trigo.	355	731	373	742	595	794	4
48	57	40	66	52	595	794	5
BIBLIOGRAFÍA	57	82	128	94	595	794	5
1.	61	107	67	116	595	794	5
Blanco	71	107	90	116	595	794	5
Quirós	92	107	110	116	595	794	5
A.	111	107	117	116	595	794	5
Evolución	119	107	145	116	595	794	5
histórica	147	107	171	116	595	794	5
de	173	107	180	116	595	794	5
los	181	107	189	116	595	794	5
conocimientos	191	107	232	116	595	794	5
sobre	233	107	249	116	595	794	5
la	251	107	256	116	595	794	5
enferme-	257	107	283	116	595	794	5
dad	71	116	81	125	595	794	5
celiaca.	83	116	105	125	595	794	5
En:	106	116	115	125	595	794	5
Enfermedad	117	116	151	125	595	794	5
celiaca.	152	116	174	125	595	794	5
Introducción	175	116	210	125	595	794	5
al	212	116	217	125	595	794	5
conocimiento	218	116	256	125	595	794	5
actual	258	116	275	125	595	794	5
de	276	116	283	125	595	794	5
la	71	125	76	134	595	794	5
enfermedad	78	125	112	134	595	794	5
celiaca.	114	125	135	134	595	794	5
Madrid:	137	125	158	134	595	794	5
Ergon;	160	125	178	134	595	794	5
2011.	180	125	197	134	595	794	5
p.1-25.	199	125	221	134	595	794	5
2.	61	134	67	143	595	794	5
Husby	71	134	88	143	595	794	5
S,	90	134	95	143	595	794	5
Koletzko	97	134	120	143	595	794	5
S,	122	134	128	143	595	794	5
Korponay-Szabó	129	134	175	143	595	794	5
IR,	176	134	184	143	595	794	5
et	185	134	190	143	595	794	5
al.	192	134	199	143	595	794	5
European	200	134	226	143	595	794	5
Society	228	134	248	143	595	794	5
for	250	134	257	143	595	794	5
Pediatric	259	134	283	143	595	794	5
Gastroenterology,	71	143	121	152	595	794	5
Hepatology,	123	143	156	152	595	794	5
and	158	143	168	152	595	794	5
Nutrition	170	143	195	152	595	794	5
guidelines	197	143	226	152	595	794	5
for	228	143	235	152	595	794	5
the	238	143	247	152	595	794	5
diagnosis	249	143	276	152	595	794	5
of	278	143	283	152	595	794	5
coeliac	71	152	91	161	595	794	5
disease.	92	152	116	161	595	794	5
J	117	152	121	161	595	794	5
Pediatr	123	152	142	161	595	794	5
Gastroenterol	144	152	182	161	595	794	5
Nutr	184	152	196	161	595	794	5
2012;54(1):136-60.	198	152	256	161	595	794	5
3.	61	161	67	170	595	794	5
Calvo	71	161	86	170	595	794	5
Romero	88	161	110	170	595	794	5
MC.	113	161	124	170	595	794	5
La	126	161	133	170	595	794	5
dieta	135	161	149	170	595	794	5
sin	151	161	159	170	595	794	5
gluten.	161	161	181	170	595	794	5
En:	183	161	192	170	595	794	5
Enfermedad	194	161	228	170	595	794	5
celiaca.	230	161	252	170	595	794	5
Presente	253	161	278	170	595	794	5
y	281	161	284	170	595	794	5
futuro.	71	170	89	179	595	794	5
Madrid:	91	170	113	179	595	794	5
Ergon;	114	170	132	179	595	794	5
2013.	134	170	152	179	595	794	5
p.	153	170	159	179	595	794	5
121-5.	160	170	180	179	595	794	5
4.	61	179	67	188	595	794	5
Chirdo	71	179	89	188	595	794	5
FG.	91	179	101	188	595	794	5
Proteínas	102	179	129	188	595	794	5
tóxicas	131	179	150	188	595	794	5
de	152	179	159	188	595	794	5
los	161	179	169	188	595	794	5
cereales.	171	179	197	188	595	794	5
En:	198	179	207	188	595	794	5
Enfermedad	209	179	243	188	595	794	5
celiaca.	245	179	267	188	595	794	5
Intro-	268	179	283	188	595	794	5
ducción	71	188	93	197	595	794	5
al	96	188	101	197	595	794	5
conocimiento	103	188	141	197	595	794	5
actual	144	188	161	197	595	794	5
de	163	188	170	197	595	794	5
la	173	188	178	197	595	794	5
enfermedad	180	188	215	197	595	794	5
celiaca.	217	188	239	197	595	794	5
Madrid:	241	188	263	197	595	794	5
Ergon;	265	188	284	197	595	794	5
2011.	71	197	88	206	595	794	5
p.157-70.	90	197	119	206	595	794	5
5.	61	206	67	215	595	794	5
Román	71	206	91	215	595	794	5
Riechmann	92	206	123	215	595	794	5
E,	125	206	130	215	595	794	5
Cilleruelo	132	206	157	215	595	794	5
Pascual	159	206	180	215	595	794	5
ML,	182	206	193	215	595	794	5
Gutiérrez	194	206	219	215	595	794	5
Junquera	220	206	247	215	595	794	5
C.	248	206	254	215	595	794	5
Epidemio-	255	206	284	215	595	794	5
logía	71	215	84	224	595	794	5
de	86	215	93	224	595	794	5
la	96	215	100	224	595	794	5
enfermedad	103	215	137	224	595	794	5
celiaca.	139	215	160	224	595	794	5
En:	162	215	171	224	595	794	5
Enfermedad	173	215	207	224	595	794	5
celiaca.	210	215	231	224	595	794	5
Presente	233	215	258	224	595	794	5
y	260	215	263	224	595	794	5
futuro.	265	215	284	224	595	794	5
Madrid:	71	224	92	233	595	794	5
Ergon;	94	224	112	233	595	794	5
2013.	114	224	132	233	595	794	5
p.	133	224	139	233	595	794	5
29-32.	140	224	160	233	595	794	5
6.	61	233	67	242	595	794	5
Argüelles	71	233	98	242	595	794	5
Martín	100	233	118	242	595	794	5
F,	121	233	125	242	595	794	5
Quero	127	233	144	242	595	794	5
Acosta	146	233	166	242	595	794	5
L.	168	233	173	242	595	794	5
Manifestaciones	175	233	222	242	595	794	5
clásicas	225	233	248	242	595	794	5
de	250	233	257	242	595	794	5
la	259	233	264	242	595	794	5
enfer-	266	233	283	242	595	794	5
medad	71	242	90	251	595	794	5
celiaca.	93	242	115	251	595	794	5
En:	117	242	126	251	595	794	5
Enfermedad	128	242	162	251	595	794	5
celiaca.	164	242	186	251	595	794	5
Presente	188	242	213	251	595	794	5
y	216	242	218	251	595	794	5
futuro.	221	242	239	251	595	794	5
Madrid:	241	242	263	251	595	794	5
Ergon;	265	242	284	251	595	794	5
2013.	71	251	88	260	595	794	5
p.	90	251	95	260	595	794	5
13-6.	97	251	113	260	595	794	5
7.	61	260	67	269	595	794	5
Bousoño	71	260	95	269	595	794	5
García	96	260	114	269	595	794	5
C.	116	260	122	269	595	794	5
Manifestaciones	123	260	168	269	595	794	5
extra-digestivas	169	260	213	269	595	794	5
de	215	260	221	269	595	794	5
la	223	260	228	269	595	794	5
enfermedad	229	260	263	269	595	794	5
celiaca	264	260	283	269	595	794	5
en	71	269	78	278	595	794	5
la	80	269	85	278	595	794	5
infancia.	87	269	112	278	595	794	5
En:	114	269	123	278	595	794	5
Enfermedad	125	269	160	278	595	794	5
celiaca.	162	269	185	278	595	794	5
Presente	187	269	212	278	595	794	5
y	214	269	217	278	595	794	5
futuro.	220	269	239	278	595	794	5
Madrid:	241	269	263	278	595	794	5
Ergon;	265	269	284	278	595	794	5
2013.	71	278	88	287	595	794	5
p.	90	278	95	287	595	794	5
17-22.	97	278	117	287	595	794	5
8.	61	287	67	296	595	794	5
Esteve	71	287	89	296	595	794	5
Comas	91	287	110	296	595	794	5
M,	112	287	120	296	595	794	5
Carrasco	121	287	146	296	595	794	5
García	148	287	166	296	595	794	5
A,	167	287	173	296	595	794	5
Mariné	174	287	194	296	595	794	5
Guillem	196	287	217	296	595	794	5
M.	218	287	226	296	595	794	5
Peculiaridades	227	287	268	296	595	794	5
de	270	287	277	296	595	794	5
la	279	287	283	296	595	794	5
enfermedad	71	296	105	305	595	794	5
celiaca	107	296	126	305	595	794	5
en	128	296	135	305	595	794	5
el	137	296	142	305	595	794	5
adulto.	144	296	163	305	595	794	5
En:	164	296	173	305	595	794	5
Enfermedad	175	296	209	305	595	794	5
celiaca.	211	296	232	305	595	794	5
Presente	234	296	259	305	595	794	5
y	261	296	263	305	595	794	5
futuro.	265	296	284	305	595	794	5
Madrid:	71	305	92	314	595	794	5
Ergon;	94	305	112	314	595	794	5
2013;	114	305	132	314	595	794	5
p.	133	305	139	314	595	794	5
23-8.	141	305	157	314	595	794	5
9.	61	314	67	323	595	794	5
Calvo	71	314	86	323	595	794	5
Romero	88	314	110	323	595	794	5
C,	112	314	118	323	595	794	5
Marugán	119	314	145	323	595	794	5
Miguelsanz	146	314	178	323	595	794	5
JM.	180	314	191	323	595	794	5
Clínica	192	314	211	323	595	794	5
de	213	314	220	323	595	794	5
la	221	314	226	323	595	794	5
enfermedad	228	314	262	323	595	794	5
celiaca	264	314	283	323	595	794	5
en	71	323	78	332	595	794	5
niños.	80	323	97	332	595	794	5
En:	98	323	107	332	595	794	5
Enfermedad	109	323	143	332	595	794	5
celiaca.	145	323	166	332	595	794	5
Introducción	168	323	203	332	595	794	5
al	205	323	209	332	595	794	5
conocimiento	211	323	249	332	595	794	5
actual	251	323	268	332	595	794	5
de	270	323	277	332	595	794	5
la	279	323	283	332	595	794	5
enfermedad	71	332	105	341	595	794	5
celiaca.	107	332	128	341	595	794	5
Madrid:	130	332	152	341	595	794	5
Ergon;	153	332	171	341	595	794	5
2011.	173	332	191	341	595	794	5
p.	192	332	198	341	595	794	5
33-46.	199	332	219	341	595	794	5
A.	448	40	455	52	595	794	5
I.	457	40	462	52	595	794	5
Jiménez	464	40	493	52	595	794	5
Ortega	495	40	519	52	595	794	5
et	521	40	528	52	595	794	5
al.	530	40	539	52	595	794	5
10.	312	83	322	92	595	794	5
Zelnik	326	83	344	92	595	794	5
N,	346	83	353	92	595	794	5
Pacht	355	83	371	92	595	794	5
A,	374	83	380	92	595	794	5
Obeid	382	83	399	92	595	794	5
R,	402	83	408	92	595	794	5
Lerner	410	83	429	92	595	794	5
A.	431	83	437	92	595	794	5
Range	440	83	458	92	595	794	5
of	461	83	466	92	595	794	5
Neurologic	469	83	500	92	595	794	5
Disorders	503	83	531	92	595	794	5
in	534	83	539	92	595	794	5
Patients	326	92	349	101	595	794	5
With	350	92	363	101	595	794	5
Celiac	365	92	382	101	595	794	5
Disease.	384	92	408	101	595	794	5
Pediatrics	410	92	437	101	595	794	5
2004;113:1672-6.	439	92	494	101	595	794	5
11.	312	102	322	111	595	794	5
Pérez	326	102	341	111	595	794	5
Castrillón	343	102	369	111	595	794	5
JL.	370	102	379	111	595	794	5
Enfermedad	380	102	413	111	595	794	5
celiaca	415	102	434	111	595	794	5
y	436	102	439	111	595	794	5
morbilidad.	440	102	471	111	595	794	5
En:	472	102	481	111	595	794	5
Enfermedad	483	102	516	111	595	794	5
celiaca.	518	102	539	111	595	794	5
Introducción	326	111	360	120	595	794	5
al	362	111	367	120	595	794	5
conocimiento	368	111	405	120	595	794	5
actual	407	111	424	120	595	794	5
de	425	111	432	120	595	794	5
la	434	111	439	120	595	794	5
enfermedad	440	111	474	120	595	794	5
celiaca.	475	111	497	120	595	794	5
Madrid:	498	111	519	120	595	794	5
Ergon;	520	111	538	120	595	794	5
2011.	326	120	343	129	595	794	5
p.	345	120	350	129	595	794	5
65-76.	352	120	372	129	595	794	5
12.	312	129	322	139	595	794	5
Fernández	326	129	355	139	595	794	5
Salazar	358	129	378	139	595	794	5
L.	381	129	386	139	595	794	5
Enfermedad	388	129	422	139	595	794	5
celiaca	424	129	444	139	595	794	5
del	446	129	455	139	595	794	5
adulto.	457	129	476	139	595	794	5
Introducción	478	129	513	139	595	794	5
al	515	129	520	139	595	794	5
cono-	522	129	539	139	595	794	5
cimiento	326	138	350	148	595	794	5
actual	352	138	369	148	595	794	5
de	371	138	378	148	595	794	5
la	380	138	385	148	595	794	5
enfermedad	387	138	420	148	595	794	5
celiaca.	422	138	444	148	595	794	5
Madrid:	446	138	467	148	595	794	5
Ergon;	469	138	487	148	595	794	5
2011.	489	138	506	148	595	794	5
p.	508	138	513	148	595	794	5
47-63.	515	138	535	148	595	794	5
13.	312	148	322	157	595	794	5
Akobeng	326	148	351	157	595	794	5
AK,	352	148	362	157	595	794	5
Thomas	364	148	386	157	595	794	5
AG.	388	148	398	157	595	794	5
Systematic	400	148	431	157	595	794	5
review:	433	148	453	157	595	794	5
tolerable	454	148	479	157	595	794	5
amount	481	148	502	157	595	794	5
of	504	148	509	157	595	794	5
gluten	512	148	529	157	595	794	5
for	531	148	539	157	595	794	5
people	326	157	345	166	595	794	5
with	346	157	358	166	595	794	5
coeliac	360	157	379	166	595	794	5
disease.	381	157	404	166	595	794	5
Aliment	405	157	426	166	595	794	5
Pharmacol	428	157	458	166	595	794	5
Ther	459	157	472	166	595	794	5
2008;27(11):1044-52.	473	157	539	166	595	794	5
14.	312	167	322	176	595	794	5
Botero-López	326	167	365	176	595	794	5
JE,	367	167	376	176	595	794	5
Araya	378	167	395	176	595	794	5
M,	397	167	405	176	595	794	5
Parada	407	167	427	176	595	794	5
A,	430	167	436	176	595	794	5
et	438	167	443	176	595	794	5
al.	446	167	453	176	595	794	5
Micronutrient	455	167	494	176	595	794	5
deficiencies	496	167	531	176	595	794	5
in	533	167	538	176	595	794	5
patients	326	176	349	185	595	794	5
with	352	176	364	185	595	794	5
typical	366	176	385	185	595	794	5
and	387	176	398	185	595	794	5
atypical	400	176	423	185	595	794	5
celiac	425	176	442	185	595	794	5
disease.	444	176	468	185	595	794	5
J	471	176	474	185	595	794	5
Pediatr	476	176	497	185	595	794	5
Gastroenterol	499	176	538	185	595	794	5
Nutr	326	185	338	194	595	794	5
2011;53(3):265-70.	340	185	398	194	595	794	5
15.	312	194	322	203	595	794	5
Lindfors	326	194	349	203	595	794	5
K,	351	194	357	203	595	794	5
Lähdeaho	359	194	388	203	595	794	5
ML,	390	194	401	203	595	794	5
Kalliokoski	403	194	433	203	595	794	5
S,	435	194	441	203	595	794	5
Kurppa	443	194	464	203	595	794	5
K,	466	194	472	203	595	794	5
Collin	474	194	490	203	595	794	5
P,	492	194	497	203	595	794	5
Mäki	499	194	513	203	595	794	5
M,	515	194	522	203	595	794	5
et	524	194	530	203	595	794	5
al.	532	194	539	203	595	794	5
Future	326	203	345	212	595	794	5
treatment	347	203	375	212	595	794	5
strategies	378	203	407	212	595	794	5
for	409	203	417	212	595	794	5
celiac	420	203	436	212	595	794	5
disease.	439	203	463	212	595	794	5
Expert	465	203	484	212	595	794	5
Opin	486	203	500	212	595	794	5
Ther	502	203	515	212	595	794	5
Targets	517	203	538	212	595	794	5
2012;16(7):665-75.	326	212	384	221	595	794	5
16.	312	222	322	231	595	794	5
Sollid	326	222	342	231	595	794	5
LM,	345	222	356	231	595	794	5
Khosla	358	222	378	231	595	794	5
C.	381	222	387	231	595	794	5
Novel	390	222	406	231	595	794	5
therapies	409	222	436	231	595	794	5
for	439	222	447	231	595	794	5
coeliac	449	222	470	231	595	794	5
disease.	473	222	498	231	595	794	5
J	500	222	503	231	595	794	5
Intern	506	222	523	231	595	794	5
Med	526	222	539	231	595	794	5
2011;269(6):604-13.	326	231	388	240	595	794	5
17.	312	240	322	249	595	794	5
Vriezinga	326	240	352	249	595	794	5
SL,	353	240	362	249	595	794	5
Auricchio	363	240	389	249	595	794	5
R,	391	240	397	249	595	794	5
Bravi	398	240	412	249	595	794	5
E,	414	240	419	249	595	794	5
Castillejo	421	240	446	249	595	794	5
G,	448	240	454	249	595	794	5
Chmielewska	455	240	492	249	595	794	5
A,	494	240	500	249	595	794	5
Crespo	501	240	521	249	595	794	5
Esco-	522	240	538	249	595	794	5
bar	326	249	335	258	595	794	5
P,	337	249	342	258	595	794	5
et	343	249	349	258	595	794	5
al.	350	249	357	258	595	794	5
Randomized	359	249	393	258	595	794	5
feeding	395	249	416	258	595	794	5
intervention	418	249	451	258	595	794	5
in	453	249	458	258	595	794	5
infants	459	249	478	258	595	794	5
at	480	249	485	258	595	794	5
high	487	249	499	258	595	794	5
risk	501	249	511	258	595	794	5
for	513	249	521	258	595	794	5
celiac	522	249	539	258	595	794	5
disease.	326	258	349	267	595	794	5
N	351	258	355	267	595	794	5
Engl	357	258	369	267	595	794	5
J	371	258	375	267	595	794	5
Med	376	258	389	267	595	794	5
2014;371(14):1304-15.	391	258	460	267	595	794	5
18.	312	268	322	277	595	794	5
Lionetti	326	268	347	277	595	794	5
E,	349	268	354	277	595	794	5
Castellaneta	356	268	391	277	595	794	5
S,	393	268	399	277	595	794	5
Francavilla	401	268	431	277	595	794	5
R,	434	268	440	277	595	794	5
Pulvirenti	441	268	468	277	595	794	5
A,	469	268	475	277	595	794	5
Tonutti	477	268	496	277	595	794	5
E,	498	268	504	277	595	794	5
et	505	268	511	277	595	794	5
al.	513	268	520	277	595	794	5
Italian	522	268	539	277	595	794	5
Society	326	277	347	286	595	794	5
of	349	277	355	286	595	794	5
Pediatric	357	277	382	286	595	794	5
Gastroenterology,	385	277	436	286	595	794	5
Hepatology,	438	277	471	286	595	794	5
and	473	277	484	286	595	794	5
Nutrition.	486	277	513	286	595	794	5
Working	515	277	539	286	595	794	5
Group	326	286	343	295	595	794	5
on	345	286	352	295	595	794	5
Weaning	354	286	378	295	595	794	5
and	380	286	391	295	595	794	5
CD	393	286	401	295	595	794	5
Risk.	403	286	417	295	595	794	5
Introduction	419	286	452	295	595	794	5
of	454	286	460	295	595	794	5
gluten,	462	286	481	295	595	794	5
HLA	483	286	494	295	595	794	5
status,	496	286	515	295	595	794	5
and	517	286	528	295	595	794	5
the	530	286	539	295	595	794	5
risk	326	295	336	304	595	794	5
of	338	295	343	304	595	794	5
celiac	345	295	361	304	595	794	5
disease	363	295	385	304	595	794	5
in	387	295	392	304	595	794	5
children.	394	295	418	304	595	794	5
N	420	295	424	304	595	794	5
Engl	426	295	438	304	595	794	5
J	440	295	443	304	595	794	5
Med	445	295	458	304	595	794	5
2014;371(14):1295-303.	460	295	533	304	595	794	5
19.	312	304	322	313	595	794	5
García	326	304	344	313	595	794	5
Alonso	345	304	364	313	595	794	5
M,	366	304	373	313	595	794	5
Pérez	375	304	391	313	595	794	5
Grueso-Macías	392	304	435	313	595	794	5
MJ,	437	304	447	313	595	794	5
Lo	449	304	456	313	595	794	5
Iacono	457	304	476	313	595	794	5
O.	477	304	484	313	595	794	5
Sensibilidad	485	304	519	313	595	794	5
al	521	304	526	313	595	794	5
glu-	527	304	539	313	595	794	5
ten	326	313	335	322	595	794	5
no	337	313	344	322	595	794	5
celiaca.	346	313	367	322	595	794	5
En:	369	313	378	322	595	794	5
Enfermedad	380	313	414	322	595	794	5
celiaca.	415	313	437	322	595	794	5
Introducción	439	313	473	322	595	794	5
al	475	313	480	322	595	794	5
conocimiento	482	313	520	322	595	794	5
actual	522	313	539	322	595	794	5
de	326	322	333	331	595	794	5
la	335	322	340	331	595	794	5
enfermedad	342	322	376	331	595	794	5
celiaca.	378	322	399	331	595	794	5
Madrid:	401	322	422	331	595	794	5
Ergon;	424	322	442	331	595	794	5
2011.	444	322	461	331	595	794	5
p.	463	322	468	331	595	794	5
135-40.	470	322	494	331	595	794	5
20.	312	332	322	341	595	794	5
Lundin	326	332	345	341	595	794	5
KE.	346	332	356	341	595	794	5
Non-celiac	357	332	387	341	595	794	5
gluten	388	332	406	341	595	794	5
sensitivity	407	332	434	341	595	794	5
-	436	332	439	341	595	794	5
why	440	332	451	341	595	794	5
worry?	453	332	472	341	595	794	5
BMC	473	332	487	341	595	794	5
Med	489	332	501	341	595	794	5
2014;12:86.	503	332	539	341	595	794	5
[	421	758	425	774	595	794	5
Nutr	425	763	438	773	595	794	5
Hosp	440	763	456	773	595	794	5
2016;33(Supl.	458	763	505	773	595	794	5
4):44-48	506	763	535	773	595	794	5
]	535	758	539	774	595	794	5
