Nutr	198	20	208	27	595	794	1
Hosp	209	20	221	27	595	794	1
2016;	223	20	238	27	595	794	1
33(Supl.	239	20	259	27	595	794	1
4):8-11	260	20	279	27	595	794	1
ISSN	282	20	294	27	595	794	1
0212-1611	295	20	324	27	595	794	1
-	325	20	327	27	595	794	1
CODEN	329	20	346	27	595	794	1
NUHOEQ	348	20	369	27	595	794	1
S.V.R.	372	20	386	27	595	794	1
318	387	20	397	27	595	794	1
Nutrición	244	32	351	59	595	794	1
Hospitalaria	227	56	368	82	595	794	1
Los	57	147	76	164	595	794	1
mil	80	147	97	164	595	794	1
primeros	100	147	149	164	595	794	1
días	153	147	176	164	595	794	1
de	179	147	193	164	595	794	1
vida	197	147	219	164	595	794	1
y	223	147	229	164	595	794	1
la	233	147	242	164	595	794	1
prevención	246	147	307	164	595	794	1
de	310	147	324	164	595	794	1
la	328	147	337	164	595	794	1
enfermedad	341	147	407	164	595	794	1
en	411	147	425	164	595	794	1
el	428	147	438	164	595	794	1
adulto	442	147	476	164	595	794	1
Nutrition	57	164	98	179	595	794	1
in	101	164	109	179	595	794	1
early	113	164	136	179	595	794	1
life	139	164	153	179	595	794	1
and	157	164	174	179	595	794	1
the	177	164	193	179	595	794	1
programming	196	164	260	179	595	794	1
of	264	164	273	179	595	794	1
adult	276	164	300	179	595	794	1
disease:	303	164	342	179	595	794	1
the	345	164	360	179	595	794	1
fi	363	164	369	179	595	794	1
rst	369	164	382	179	595	794	1
1000	385	164	410	179	595	794	1
days	413	164	435	179	595	794	1
José	57	187	73	198	595	794	1
Manuel	76	187	102	198	595	794	1
Moreno	104	187	131	198	595	794	1
Villares	133	187	158	198	595	794	1
Servicio	57	205	79	214	595	794	1
de	81	205	88	214	595	794	1
Pediatría.	90	205	116	214	595	794	1
Unidad	118	205	137	214	595	794	1
de	139	205	146	214	595	794	1
Nutrición	148	205	173	214	595	794	1
Clínica.	175	205	196	214	595	794	1
Hospital	198	205	220	214	595	794	1
12	222	205	230	214	595	794	1
de	232	205	239	214	595	794	1
Octubre.	241	205	265	214	595	794	1
Universidad	266	205	299	214	595	794	1
Complutense	301	205	338	214	595	794	1
de	340	205	347	214	595	794	1
Madrid.	349	205	371	214	595	794	1
Madrid	372	205	392	214	595	794	1
Resumen	136	289	194	304	595	794	1
Palabras	57	354	81	362	595	794	1
clave:	83	354	99	362	595	794	1
Programación.	57	368	93	375	595	794	1
Enfermedad	57	376	87	383	595	794	1
cardiovascular.	57	384	94	391	595	794	1
Diabetes.	57	392	80	399	595	794	1
Alimentación.	57	400	90	407	595	794	1
Lactancia	57	408	81	415	595	794	1
materna.	82	408	104	415	595	794	1
Abstract	136	446	187	460	595	794	1
Key	57	500	67	509	595	794	1
words:	69	500	88	509	595	794	1
Programming.	57	514	92	522	595	794	1
Cardiovascular	57	522	93	530	595	794	1
disease.	57	530	77	538	595	794	1
Diabetes.	79	530	102	538	595	794	1
Feeding.	57	538	78	546	595	794	1
Breastfeeding.	57	546	93	554	595	794	1
Correspondencia:	378	683	464	695	595	794	1
Moreno	57	712	78	721	595	794	1
Villares	80	712	100	721	595	794	1
JM.	102	712	113	721	595	794	1
Los	114	712	124	721	595	794	1
mil	126	712	135	721	595	794	1
primeros	137	712	162	721	595	794	1
días	163	712	175	721	595	794	1
de	177	712	184	721	595	794	1
vida	186	712	197	721	595	794	1
y	199	712	202	721	595	794	1
la	204	712	209	721	595	794	1
prevención	211	712	242	721	595	794	1
de	244	712	250	721	595	794	1
la	252	712	257	721	595	794	1
enfermedad	259	712	293	721	595	794	1
en	295	712	302	721	595	794	1
el	304	712	309	721	595	794	1
adulto.	311	712	330	721	595	794	1
Nutr	332	712	344	721	595	794	1
Hosp	57	721	71	730	595	794	1
2016;33(Supl.	73	721	113	730	595	794	1
4):8-11	115	721	136	730	595	794	1
DOI:http://dx.dpi.org/10.20960/nh.337	57	733	168	742	595	794	1
Correspondencia:	383	697	433	706	595	794	1
José	435	697	448	706	595	794	1
Manuel	450	697	471	706	595	794	1
Moreno	472	697	494	706	595	794	1
Villares.	496	697	518	706	595	794	1
Servicio	383	706	406	715	595	794	1
de	407	706	414	715	595	794	1
Pediatría.	416	706	443	715	595	794	1
Hospital	445	706	467	715	595	794	1
Universitario	469	706	504	715	595	794	1
12	383	715	391	724	595	794	1
de	393	715	400	724	595	794	1
Octubre.	402	715	426	724	595	794	1
Carretera	428	715	454	724	595	794	1
de	456	715	463	724	595	794	1
Andalucía,	465	715	494	724	595	794	1
km.	496	715	507	724	595	794	1
5,400.	508	715	527	724	595	794	1
28041	383	724	403	733	595	794	1
Madrid	404	724	424	733	595	794	1
e-mail:	383	733	403	742	595	794	1
josemanuel.moreno@salud.madrid.org	405	733	515	742	595	794	1
LOS	57	40	71	52	595	794	2
MIL	74	40	87	52	595	794	2
PRIMEROS	89	40	127	52	595	794	2
DÍAS	130	40	147	52	595	794	2
DE	149	40	159	52	595	794	2
VIDA	161	40	178	52	595	794	2
Y	180	40	184	52	595	794	2
LA	187	40	196	52	595	794	2
PREVENCIÓN	198	40	245	52	595	794	2
DE	247	40	257	52	595	794	2
LA	260	40	269	52	595	794	2
ENFERMEDAD	271	40	322	52	595	794	2
EN	324	40	334	52	595	794	2
EL	336	40	345	52	595	794	2
ADULTO	347	40	376	52	595	794	2
9	534	40	539	52	595	794	2
INTRODUCCIÓN	57	82	136	94	595	794	2
La	65	107	74	118	595	794	2
investigación	77	107	124	118	595	794	2
en	127	107	136	118	595	794	2
las	138	107	149	118	595	794	2
últimas	152	107	178	118	595	794	2
décadas	181	107	211	118	595	794	2
ha	214	107	223	118	595	794	2
identificado	226	107	267	118	595	794	2
que	270	107	284	118	595	794	2
existe	57	119	78	130	595	794	2
una	82	119	96	130	595	794	2
asociación	99	119	139	130	595	794	2
entre	142	119	161	130	595	794	2
eventos	165	119	194	130	595	794	2
que	197	119	211	130	595	794	2
ocurren	214	119	243	130	595	794	2
en	246	119	255	130	595	794	2
etapas	259	119	284	130	595	794	2
tempranas	57	131	96	142	595	794	2
de	99	131	107	142	595	794	2
la	110	131	117	142	595	794	2
vida	120	131	134	142	595	794	2
(los	137	131	150	142	595	794	2
1.000	153	131	175	142	595	794	2
primeros	178	131	210	142	595	794	2
días)	213	131	231	142	595	794	2
y	234	131	237	142	595	794	2
el	240	131	246	142	595	794	2
riesgo	249	131	272	142	595	794	2
de	275	131	284	142	595	794	2
enfermar	57	143	89	154	595	794	2
a	92	143	96	154	595	794	2
lo	98	143	105	154	595	794	2
largo	107	143	125	154	595	794	2
de	127	143	136	154	595	794	2
la	138	143	145	154	595	794	2
vida	147	143	162	154	595	794	2
(1).	164	143	176	154	595	794	2
Estos	178	143	197	154	595	794	2
factores	199	143	228	154	595	794	2
hacen	231	143	253	154	595	794	2
relación	255	143	283	154	595	794	2
tanto	57	155	75	166	595	794	2
al	78	155	84	166	595	794	2
ambiente	87	155	121	166	595	794	2
materno	124	155	154	166	595	794	2
–influyen	157	155	190	166	595	794	2
en	193	155	202	166	595	794	2
el	204	155	211	166	595	794	2
crecimiento	214	155	256	166	595	794	2
y	259	155	263	166	595	794	2
en	265	155	274	166	595	794	2
el	277	155	283	166	595	794	2
desarrollo	57	167	92	178	595	794	2
de	95	167	104	178	595	794	2
los	107	167	117	178	595	794	2
órganos	120	167	148	178	595	794	2
y	151	167	155	178	595	794	2
tejidos	158	167	181	178	595	794	2
fetales,	184	167	210	178	595	794	2
pero	213	167	229	178	595	794	2
también	232	167	261	178	595	794	2
en	264	167	272	178	595	794	2
su	275	167	284	178	595	794	2
función–,	57	179	92	190	595	794	2
como	95	179	115	190	595	794	2
a	118	179	122	190	595	794	2
los	126	179	136	190	595	794	2
primeros	139	179	172	190	595	794	2
años	175	179	193	190	595	794	2
en	196	179	205	190	595	794	2
la	208	179	215	190	595	794	2
vida	218	179	233	190	595	794	2
del	236	179	247	190	595	794	2
niño,	250	179	269	190	595	794	2
por	272	179	284	190	595	794	2
ejemplo,	57	191	88	202	595	794	2
su	90	191	98	202	595	794	2
alimentación.	101	191	149	202	595	794	2
Enfermedades	151	191	203	202	595	794	2
como	206	191	226	202	595	794	2
la	228	191	234	202	595	794	2
diabetes	237	191	268	202	595	794	2
tipo	270	191	283	202	595	794	2
2,	57	203	64	214	595	794	2
la	66	203	72	214	595	794	2
enfermedad	74	203	117	214	595	794	2
coronaria	119	203	153	214	595	794	2
o	155	203	159	214	595	794	2
la	161	203	167	214	595	794	2
cerebrovascular,	170	203	228	214	595	794	2
la	230	203	236	214	595	794	2
osteoporosis	238	203	283	214	595	794	2
o	57	215	61	226	595	794	2
la	64	215	70	226	595	794	2
hipertensión	73	215	119	226	595	794	2
arterial,	122	215	151	226	595	794	2
entre	153	215	172	226	595	794	2
otras,	176	215	197	226	595	794	2
pueden	199	215	227	226	595	794	2
verse	230	215	249	226	595	794	2
influidas	253	215	283	226	595	794	2
por	57	227	68	238	595	794	2
estas	71	227	91	238	595	794	2
condiciones	94	227	137	238	595	794	2
que	140	227	153	238	595	794	2
ocurren	156	227	184	238	595	794	2
durante	187	227	214	238	595	794	2
esos	217	227	234	238	595	794	2
periodos	237	227	268	238	595	794	2
crí-	271	227	283	238	595	794	2
ticos	57	239	74	250	595	794	2
del	77	239	88	250	595	794	2
desarrollo	91	239	127	250	595	794	2
(2).	131	239	143	250	595	794	2
Se	145	239	155	250	595	794	2
han	158	239	171	250	595	794	2
convertido	174	239	213	250	595	794	2
así	216	239	226	250	595	794	2
en	229	239	238	250	595	794	2
el	241	239	247	250	595	794	2
punto	251	239	271	250	595	794	2
de	274	239	283	250	595	794	2
arranque	57	251	90	262	595	794	2
de	93	251	102	262	595	794	2
estrategias	105	251	146	262	595	794	2
encaminadas	149	251	198	262	595	794	2
a	201	251	205	262	595	794	2
cambiar	208	251	238	262	595	794	2
la	241	251	248	262	595	794	2
carga	251	251	271	262	595	794	2
de	274	251	283	262	595	794	2
las	57	263	67	274	595	794	2
enfermedades	69	263	121	274	595	794	2
no	123	263	132	274	595	794	2
transmisibles,	134	263	184	274	595	794	2
concretándose	186	263	239	274	595	794	2
por	241	263	253	274	595	794	2
ejemplo	255	263	283	274	595	794	2
en	57	275	66	286	595	794	2
la	68	275	75	286	595	794	2
promoción	78	275	116	286	595	794	2
de	119	275	128	286	595	794	2
la	131	275	137	286	595	794	2
lactancia	140	275	172	286	595	794	2
materna	175	275	205	286	595	794	2
o	208	275	213	286	595	794	2
en	215	275	224	286	595	794	2
la	227	275	233	286	595	794	2
atención	236	275	267	286	595	794	2
a	270	275	275	286	595	794	2
la	277	275	284	286	595	794	2
alimentación	57	287	103	298	595	794	2
de	105	287	114	298	595	794	2
la	117	287	123	298	595	794	2
embarazada	125	287	170	298	595	794	2
(3).	172	287	184	298	595	794	2
EL	57	322	69	334	595	794	2
CONCEPTO	72	322	129	334	595	794	2
DE	132	322	146	334	595	794	2
PROGRAMACIÓN	148	322	233	334	595	794	2
METABÓLICA	57	334	122	346	595	794	2
TEMPRANA	125	334	182	346	595	794	2
Se	65	359	74	370	595	794	2
conoce	76	359	101	370	595	794	2
como	103	359	123	370	595	794	2
“programación”	124	359	180	370	595	794	2
el	181	359	187	370	595	794	2
proceso	189	359	217	370	595	794	2
por	219	359	231	370	595	794	2
el	233	359	239	370	595	794	2
que	241	359	254	370	595	794	2
la	256	359	262	370	595	794	2
expo-	264	359	284	370	595	794	2
sición	57	371	77	382	595	794	2
a	79	371	84	382	595	794	2
estímulos	86	371	120	382	595	794	2
o	122	371	126	382	595	794	2
agresiones	129	371	167	382	595	794	2
ambientales	170	371	212	382	595	794	2
específicas	215	371	254	382	595	794	2
durante	256	371	283	382	595	794	2
fases	57	383	76	394	595	794	2
críticas	78	383	104	394	595	794	2
del	107	383	117	394	595	794	2
desarrollo	120	383	155	394	595	794	2
puede	158	383	180	394	595	794	2
desencadenar	183	383	233	394	595	794	2
adaptaciones	236	383	284	394	595	794	2
que	57	395	70	406	595	794	2
producen	72	395	105	406	595	794	2
cambios	108	395	137	406	595	794	2
permanentes	140	395	186	406	595	794	2
en	188	395	197	406	595	794	2
la	200	395	206	406	595	794	2
fisiología	208	395	239	406	595	794	2
del	241	395	252	406	595	794	2
organis-	254	395	283	406	595	794	2
mo,	57	407	70	418	595	794	2
encaminadas	72	407	118	418	595	794	2
inicialmente	120	407	162	418	595	794	2
a	164	407	168	418	595	794	2
garantizar	170	407	204	418	595	794	2
su	206	407	215	418	595	794	2
supervivencia,	217	407	266	418	595	794	2
pero	268	407	283	418	595	794	2
que	57	419	70	430	595	794	2
dejan	73	419	92	430	595	794	2
memoria	95	419	126	430	595	794	2
permanente.	129	419	175	430	595	794	2
Esa	177	419	190	430	595	794	2
programación	192	419	242	430	595	794	2
es	245	419	253	430	595	794	2
fruto	256	419	272	430	595	794	2
de	275	419	284	430	595	794	2
la	57	431	63	442	595	794	2
plasticidad	65	431	103	442	595	794	2
de	105	431	114	442	595	794	2
las	116	431	126	442	595	794	2
células	128	431	153	442	595	794	2
y	155	431	159	442	595	794	2
de	161	431	170	442	595	794	2
los	172	431	182	442	595	794	2
tejidos	184	431	207	442	595	794	2
durante	209	431	236	442	595	794	2
el	238	431	245	442	595	794	2
desarrollo,	247	431	284	442	595	794	2
y	57	443	60	454	595	794	2
es	63	443	71	454	595	794	2
lo	74	443	80	454	595	794	2
que	83	443	96	454	595	794	2
permite	98	443	125	454	595	794	2
al	128	443	134	454	595	794	2
organismo	136	443	173	454	595	794	2
responder	176	443	212	454	595	794	2
a	214	443	219	454	595	794	2
los	221	443	231	454	595	794	2
cambios	234	443	263	454	595	794	2
en	266	443	275	454	595	794	2
el	277	443	283	454	595	794	2
ambiente	57	455	89	466	595	794	2
que	92	455	105	466	595	794	2
le	107	455	114	466	595	794	2
rodea	116	455	136	466	595	794	2
(4).	138	455	150	466	595	794	2
Esos	65	467	82	478	595	794	2
estímulos	84	467	117	478	595	794	2
o	119	467	124	478	595	794	2
agresiones	126	467	164	478	595	794	2
pueden	166	467	192	478	595	794	2
ser	194	467	205	478	595	794	2
de	207	467	216	478	595	794	2
diversa	218	467	243	478	595	794	2
naturaleza,	245	467	284	478	595	794	2
por	57	479	68	490	595	794	2
ejemplo,	71	479	103	490	595	794	2
tóxicos,	105	479	133	490	595	794	2
infecciones,	136	479	179	490	595	794	2
el	182	479	188	490	595	794	2
tabaquismo	191	479	234	490	595	794	2
materno	237	479	267	490	595	794	2
o	270	479	274	490	595	794	2
el	277	479	283	490	595	794	2
estrés	57	491	78	502	595	794	2
psicológico,	80	491	121	502	595	794	2
pero	123	491	139	502	595	794	2
fundamentalmente	141	491	206	502	595	794	2
se	208	491	216	502	595	794	2
refiere	218	491	241	502	595	794	2
al	243	491	249	502	595	794	2
ambiente	251	491	283	502	595	794	2
nutricional	57	503	94	514	595	794	2
que	97	503	110	514	595	794	2
rodea	113	503	133	514	595	794	2
esos	136	503	153	514	595	794	2
primeros	155	503	187	514	595	794	2
años	190	503	207	514	595	794	2
de	210	503	219	514	595	794	2
la	221	503	228	514	595	794	2
vida.	230	503	247	514	595	794	2
La	250	503	258	514	595	794	2
sensi-	261	503	283	514	595	794	2
bilidad	57	515	80	526	595	794	2
y,	82	515	88	526	595	794	2
por	90	515	102	526	595	794	2
tanto,	104	515	125	526	595	794	2
las	127	515	137	526	595	794	2
repercusiones,	140	515	192	526	595	794	2
son	194	515	207	526	595	794	2
mayores	209	515	239	526	595	794	2
cuanto	242	515	266	526	595	794	2
más	268	515	283	526	595	794	2
precozmente	57	527	102	538	595	794	2
aparece	104	527	133	538	595	794	2
ese	135	527	147	538	595	794	2
estímulo,	150	527	182	538	595	794	2
pues	184	527	201	538	595	794	2
se	203	527	211	538	595	794	2
trata	213	527	229	538	595	794	2
de	232	527	240	538	595	794	2
periodos	242	527	273	538	595	794	2
de	275	527	283	538	595	794	2
mayor	57	539	79	550	595	794	2
crecimiento	81	539	122	550	595	794	2
y	125	539	128	550	595	794	2
maduración,	131	539	175	550	595	794	2
así	177	539	187	550	595	794	2
como	189	539	209	550	595	794	2
cuanto	211	539	235	550	595	794	2
más	238	539	253	550	595	794	2
larga	255	539	273	550	595	794	2
es	275	539	283	550	595	794	2
su	57	551	65	562	595	794	2
duración.	67	551	100	562	595	794	2
Puede	65	563	87	574	595	794	2
decirse	89	563	115	574	595	794	2
que	117	563	130	574	595	794	2
la	132	563	138	574	595	794	2
aparición	140	563	172	574	595	794	2
de	174	563	182	574	595	794	2
una	184	563	197	574	595	794	2
enfermedad	199	563	241	574	595	794	2
no	243	563	252	574	595	794	2
transmi-	254	563	284	574	595	794	2
sible	57	575	73	586	595	794	2
es	75	575	83	586	595	794	2
fruto	85	575	102	586	595	794	2
de	104	575	113	586	595	794	2
la	115	575	121	586	595	794	2
interacción	123	575	162	586	595	794	2
de	164	575	173	586	595	794	2
aspectos	175	575	206	586	595	794	2
genéticos	208	575	242	586	595	794	2
y	244	575	248	586	595	794	2
estilos	250	575	273	586	595	794	2
de	275	575	283	586	595	794	2
vida	57	587	71	598	595	794	2
a	74	587	78	598	595	794	2
lo	81	587	87	598	595	794	2
largo	89	587	107	598	595	794	2
del	110	587	120	598	595	794	2
tiempo,	123	587	150	598	595	794	2
pero	152	587	168	598	595	794	2
también	170	587	199	598	595	794	2
de	202	587	210	598	595	794	2
lo	213	587	219	598	595	794	2
que	222	587	235	598	595	794	2
se	238	587	246	598	595	794	2
denomina	249	587	284	598	595	794	2
“programación	57	599	109	610	595	794	2
metabólica”	111	599	153	610	595	794	2
(Fig.	155	599	171	610	595	794	2
1).	173	599	182	610	595	794	2
PROGRAMACIÓN	57	634	141	646	595	794	2
NUTRICIONAL	144	634	214	646	595	794	2
DURANTE	216	634	265	646	595	794	2
EL	57	646	69	658	595	794	2
PERIODO	72	646	118	658	595	794	2
FETAL	121	646	152	658	595	794	2
Los	65	671	78	682	595	794	2
primeros	80	671	111	682	595	794	2
datos	114	671	133	682	595	794	2
que	136	671	149	682	595	794	2
señalaban	152	671	188	682	595	794	2
la	191	671	197	682	595	794	2
relación	200	671	227	682	595	794	2
entre	230	671	248	682	595	794	2
ambiente	251	671	284	682	595	794	2
intrauterino	57	683	98	694	595	794	2
y	101	683	105	694	595	794	2
salud	108	683	127	694	595	794	2
en	130	683	139	694	595	794	2
años	142	683	159	694	595	794	2
posteriores	162	683	202	694	595	794	2
proceden	205	683	238	694	595	794	2
de	241	683	250	694	595	794	2
estudios	253	683	283	694	595	794	2
epidemiológicos	57	695	116	706	595	794	2
observacionales.	119	695	180	706	595	794	2
En	183	695	192	706	595	794	2
ellos	195	695	211	706	595	794	2
se	214	695	223	706	595	794	2
encontró	226	695	258	706	595	794	2
que	261	695	274	706	595	794	2
el	277	695	284	706	595	794	2
menor	57	707	80	718	595	794	2
peso	82	707	100	718	595	794	2
al	102	707	109	718	595	794	2
nacimiento	111	707	151	718	595	794	2
se	154	707	162	718	595	794	2
asociaba	165	707	197	718	595	794	2
a	200	707	204	718	595	794	2
un	207	707	216	718	595	794	2
riesgo	218	707	240	718	595	794	2
aumentado	243	707	283	718	595	794	2
de	57	719	65	730	595	794	2
sufrir	68	719	86	730	595	794	2
enfermedad	89	719	131	730	595	794	2
coronaria	134	719	167	730	595	794	2
(5,6).	169	719	188	730	595	794	2
Esta	190	719	205	730	595	794	2
asociación	208	719	245	730	595	794	2
entre	248	719	266	730	595	794	2
bajo	269	719	283	730	595	794	2
peso	57	731	74	742	595	794	2
al	76	731	82	742	595	794	2
nacimiento	84	731	123	742	595	794	2
y	125	731	128	742	595	794	2
riesgo	131	731	152	742	595	794	2
de	154	731	163	742	595	794	2
enfermedad	165	731	207	742	595	794	2
se	209	731	218	742	595	794	2
demostró	220	731	253	742	595	794	2
también	255	731	283	742	595	794	2
[	57	758	60	774	595	794	2
Nutr	60	763	74	773	595	794	2
Hosp	76	763	92	773	595	794	2
2016;33(Supl.	94	763	140	773	595	794	2
4):8-11	142	763	166	773	595	794	2
]	166	758	170	774	595	794	2
SPN	342	96	354	105	595	794	2
ENT	419	95	432	105	595	794	2
Variación	333	130	364	140	595	794	2
genética	334	140	363	150	595	794	2
Obesidad	414	120	437	128	595	794	2
Diabetes	415	128	436	136	595	794	2
Hipertensión	410	136	441	144	595	794	2
Cardiovascular	407	144	444	152	595	794	2
etc.	421	152	430	160	595	794	2
Estilo	485	130	504	140	595	794	2
de	506	130	514	140	595	794	2
vida	492	140	507	150	595	794	2
Developmental	330	173	366	181	595	794	2
Origins	368	173	385	181	595	794	2
of	387	173	391	181	595	794	2
Health	325	181	341	189	595	794	2
and	343	181	352	189	595	794	2
Disease	354	181	373	189	595	794	2
(DOHaD)	375	181	396	189	595	794	2
Programación	401	198	449	209	595	794	2
precoz	414	208	437	218	595	794	2
Koletzko	379	232	400	240	595	794	2
B	402	232	405	240	595	794	2
et	407	232	412	240	595	794	2
al.	413	232	419	240	595	794	2
Am	420	232	429	240	595	794	2
J	430	232	433	240	595	794	2
Clin	435	232	444	240	595	794	2
Nutr	446	232	456	240	595	794	2
2011;94(Supl.):S1749-S1753.	458	232	535	240	595	794	2
Figura	312	253	336	263	595	794	2
1.	338	253	345	263	595	794	2
Esquema	312	267	338	276	595	794	2
explicativo	340	267	369	276	595	794	2
del	371	267	379	276	595	794	2
origen	381	267	399	276	595	794	2
de	401	267	408	276	595	794	2
las	410	267	418	276	595	794	2
enfermedades	420	267	460	276	595	794	2
no	462	267	469	276	595	794	2
transmisibles.	471	267	510	276	595	794	2
ENT:	312	277	325	286	595	794	2
Enfermedades	326	277	367	286	595	794	2
no	369	277	376	286	595	794	2
transmisibles;	378	277	417	286	595	794	2
SPN:	419	277	433	286	595	794	2
polimorfismos	434	277	474	286	595	794	2
de	476	277	483	286	595	794	2
nucleótido	485	277	514	286	595	794	2
único.	516	277	533	286	595	794	2
para	312	321	328	332	595	794	2
la	330	321	336	332	595	794	2
hipertensión	338	321	381	332	595	794	2
arterial,	383	321	410	332	595	794	2
el	412	321	418	332	595	794	2
síndrome	420	321	453	332	595	794	2
de	455	321	464	332	595	794	2
resistencia	466	321	504	332	595	794	2
insulínica	506	321	539	332	595	794	2
y	312	333	316	344	595	794	2
la	318	333	324	344	595	794	2
diabetes	326	333	356	344	595	794	2
tipo	359	333	372	344	595	794	2
2	374	333	379	344	595	794	2
(7).	381	333	393	344	595	794	2
En	320	345	329	356	595	794	2
presencia	332	345	367	356	595	794	2
de	370	345	379	356	595	794	2
desnutrición	381	345	425	356	595	794	2
el	428	345	434	356	595	794	2
feto	437	345	451	356	595	794	2
responde	453	345	487	356	595	794	2
con	489	345	502	356	595	794	2
una	505	345	518	356	595	794	2
serie	521	345	539	356	595	794	2
de	312	357	321	368	595	794	2
adaptaciones,	324	357	375	368	595	794	2
que	378	357	391	368	595	794	2
incluyen	394	357	425	368	595	794	2
la	428	357	434	368	595	794	2
redistribución	437	357	487	368	595	794	2
de	490	357	499	368	595	794	2
la	502	357	508	368	595	794	2
energía	511	357	538	368	595	794	2
para	312	369	328	380	595	794	2
el	330	369	336	380	595	794	2
desarrollo	338	369	373	380	595	794	2
del	375	369	386	380	595	794	2
cerebro,	388	369	417	380	595	794	2
del	419	369	430	380	595	794	2
corazón	432	369	460	380	595	794	2
y	462	369	466	380	595	794	2
de	468	369	476	380	595	794	2
la	479	369	485	380	595	794	2
glándula	487	369	517	380	595	794	2
adre-	519	369	538	380	595	794	2
nal,	312	381	325	392	595	794	2
reduciendo	327	381	366	392	595	794	2
el	368	381	374	392	595	794	2
flujo	376	381	391	392	595	794	2
sanguíneo	393	381	430	392	595	794	2
a	432	381	436	392	595	794	2
otros	438	381	456	392	595	794	2
órganos	458	381	487	392	595	794	2
y	489	381	492	392	595	794	2
produciendo	495	381	539	392	595	794	2
cambios	312	393	342	404	595	794	2
permanentes	345	393	393	404	595	794	2
en	396	393	405	404	595	794	2
la	408	393	414	404	595	794	2
presión	417	393	444	404	595	794	2
arterial	447	393	473	404	595	794	2
y	476	393	480	404	595	794	2
el	483	393	489	404	595	794	2
metabolismo	492	393	539	404	595	794	2
(8).	312	405	324	416	595	794	2
Este	326	405	342	416	595	794	2
mecanismo,	345	405	389	416	595	794	2
la	392	405	398	416	595	794	2
teoría	401	405	421	416	595	794	2
del	424	405	435	416	595	794	2
“fenotipo	438	405	471	416	595	794	2
ahorrador”	474	405	513	416	595	794	2
(thrifty	515	405	538	417	595	794	2
phenotype	312	417	349	429	595	794	2
hypothesis),	352	417	395	429	595	794	2
explicaría	398	417	432	428	595	794	2
la	435	417	441	428	595	794	2
relación	444	417	472	428	595	794	2
entre	475	417	494	428	595	794	2
crecimiento	497	417	539	428	595	794	2
intrauterino	312	429	353	440	595	794	2
retardado	356	429	390	440	595	794	2
y	393	429	397	440	595	794	2
el	399	429	405	440	595	794	2
mayor	408	429	430	440	595	794	2
riesgo	433	429	455	440	595	794	2
de	457	429	466	440	595	794	2
obesidad,	468	429	503	440	595	794	2
hiperten-	506	429	539	440	595	794	2
sión,	312	441	329	452	595	794	2
osteopenia,	331	441	372	452	595	794	2
diabetes	374	441	405	452	595	794	2
y	407	441	410	452	595	794	2
enfermedad	413	441	456	452	595	794	2
cardiovascular	458	441	510	452	595	794	2
(Fig.	512	441	528	452	595	794	2
2).	529	441	539	452	595	794	2
En	312	453	321	464	595	794	2
la	323	453	329	464	595	794	2
base	331	453	349	464	595	794	2
de	351	453	360	464	595	794	2
esas	362	453	378	464	595	794	2
modificaciones	381	453	434	464	595	794	2
podría	437	453	459	464	595	794	2
estar	461	453	479	464	595	794	2
la	481	453	488	464	595	794	2
remodelación	490	453	538	464	595	794	2
vascular,	312	465	344	476	595	794	2
fundamentalmente	346	465	414	476	595	794	2
mediante	416	465	450	476	595	794	2
cambios	452	465	483	476	595	794	2
en	485	465	494	476	595	794	2
el	497	465	503	476	595	794	2
endotelio	506	465	539	476	595	794	2
y	312	477	316	488	595	794	2
en	318	477	327	488	595	794	2
su	330	477	338	488	595	794	2
función	341	477	367	488	595	794	2
(9).	370	477	382	488	595	794	2
Similares	320	489	353	500	595	794	2
resultados	356	489	393	500	595	794	2
se	395	489	404	500	595	794	2
obtuvieron	406	489	444	500	595	794	2
con	446	489	459	500	595	794	2
el	462	489	468	500	595	794	2
seguimiento	471	489	514	500	595	794	2
de	517	489	526	500	595	794	2
los	529	489	539	500	595	794	2
niños	312	501	330	512	595	794	2
nacidos	332	501	359	512	595	794	2
durante	361	501	388	512	595	794	2
el	390	501	396	512	595	794	2
periodo	398	501	424	512	595	794	2
de	426	501	434	512	595	794	2
la	436	501	442	512	595	794	2
gran	444	501	460	512	595	794	2
hambruna	462	501	498	512	595	794	2
ocurrida	500	501	528	512	595	794	2
en	530	501	539	512	595	794	2
el	312	513	318	524	595	794	2
invierno	320	513	348	524	595	794	2
de	350	513	359	524	595	794	2
1944-1945	361	513	402	524	595	794	2
en	405	513	413	524	595	794	2
Holanda	415	513	444	524	595	794	2
o	446	513	451	524	595	794	2
en	453	513	461	524	595	794	2
el	464	513	470	524	595	794	2
sitio	472	513	486	524	595	794	2
de	488	513	497	524	595	794	2
Leningrado	499	513	539	524	595	794	2
MALNUTRICIÓN	380	573	432	583	595	794	2
MATERNA	434	573	468	583	595	794	2
MENOR	377	599	401	609	595	794	2
DESARROLLO	404	599	449	609	595	794	2
FETAL	451	599	471	609	595	794	2
Programación	360	629	394	637	595	794	2
anormal	396	629	416	637	595	794	2
de	417	629	423	637	595	794	2
diversas	425	629	445	637	595	794	2
vías	447	629	457	637	595	794	2
metabólicas	458	629	488	637	595	794	2
Manifestación	328	656	376	666	595	794	2
precoz	378	656	401	666	595	794	2
Manifestación	448	656	496	666	595	794	2
tardía	499	656	518	666	595	794	2
Aumento	333	682	355	689	595	794	2
de	357	682	363	689	595	794	2
la	365	682	369	689	595	794	2
morbilidad	371	682	397	689	595	794	2
perinatal	354	690	375	697	595	794	2
Aumento	445	682	467	690	595	794	2
de	468	682	474	690	595	794	2
la	476	682	480	690	595	794	2
morbimortalidad	482	682	522	690	595	794	2
cardiovascular	445	690	480	698	595	794	2
en	482	690	488	698	595	794	2
la	490	690	494	698	595	794	2
vida	496	690	506	698	595	794	2
adulta	507	690	522	698	595	794	2
Figura	312	720	336	729	595	794	2
2.	338	720	345	729	595	794	2
Hipótesis	312	733	337	742	595	794	2
del	339	733	348	742	595	794	2
fenotipo	350	733	372	742	595	794	2
ahorrador	374	733	401	742	595	794	2
en	403	733	410	742	595	794	2
niños	412	733	427	742	595	794	2
con	429	733	439	742	595	794	2
crecimiento	441	733	474	742	595	794	2
intrauterino	476	733	508	742	595	794	2
retardado.	510	733	539	742	595	794	2
10	57	40	66	52	595	794	3
durante	57	83	84	94	595	794	3
la	87	83	93	94	595	794	3
II	95	83	99	94	595	794	3
Guerra	102	83	126	94	595	794	3
Mundial.	129	83	159	94	595	794	3
Las	162	83	174	94	595	794	3
madres	177	83	203	94	595	794	3
que	206	83	219	94	595	794	3
sufrieron	222	83	253	94	595	794	3
hambre	256	83	283	94	595	794	3
durante	57	95	84	106	595	794	3
la	86	95	93	106	595	794	3
gestación	95	95	129	106	595	794	3
dieron	132	95	154	106	595	794	3
a	157	95	161	106	595	794	3
luz	163	95	173	106	595	794	3
a	176	95	180	106	595	794	3
recién	183	95	205	106	595	794	3
nacidos	207	95	234	106	595	794	3
de	237	95	246	106	595	794	3
diferentes	249	95	284	106	595	794	3
pesos	57	107	77	118	595	794	3
y	80	107	84	118	595	794	3
tamaños	86	107	117	118	595	794	3
y	120	107	123	118	595	794	3
que,	126	107	142	118	595	794	3
en	144	107	153	118	595	794	3
el	155	107	161	118	595	794	3
seguimiento	164	107	207	118	595	794	3
a	210	107	214	118	595	794	3
lo	217	107	223	118	595	794	3
largo	225	107	243	118	595	794	3
de	246	107	254	118	595	794	3
toda	257	107	272	118	595	794	3
su	275	107	283	118	595	794	3
vida,	57	119	73	130	595	794	3
experimentaron	76	119	131	130	595	794	3
tasas	133	119	152	130	595	794	3
muy	155	119	170	130	595	794	3
diferentes	173	119	208	130	595	794	3
de	210	119	219	130	595	794	3
enfermedades	222	119	272	130	595	794	3
no	275	119	284	130	595	794	3
transmisibles.	57	131	106	142	595	794	3
Otros	108	131	127	142	595	794	3
estudios	129	131	158	142	595	794	3
posteriores	161	131	200	142	595	794	3
(p.	202	131	211	142	595	794	3
ej.,	213	131	224	142	595	794	3
el	226	131	232	142	595	794	3
proyecto	235	131	265	142	595	794	3
Viva)	267	131	283	142	595	794	3
no	57	143	65	154	595	794	3
hicieron	68	143	96	154	595	794	3
más	98	143	113	154	595	794	3
que	116	143	129	154	595	794	3
confirmar	131	143	165	154	595	794	3
estos	167	143	186	154	595	794	3
resultados.	188	143	227	154	595	794	3
La	65	155	74	166	595	794	3
investigación	77	155	124	166	595	794	3
en	126	155	135	166	595	794	3
los	138	155	148	166	595	794	3
últimos	151	155	177	166	595	794	3
años	180	155	197	166	595	794	3
se	200	155	208	166	595	794	3
ha	211	155	220	166	595	794	3
dirigido	223	155	249	166	595	794	3
a	252	155	256	166	595	794	3
buscar	259	155	284	166	595	794	3
una	57	167	70	178	595	794	3
explicación	73	167	112	178	595	794	3
fisiológica	115	167	150	178	595	794	3
a	153	167	157	178	595	794	3
estos	160	167	179	178	595	794	3
cambios,	182	167	214	178	595	794	3
fundamentalmente	216	167	284	178	595	794	3
mediante	57	179	89	190	595	794	3
la	92	179	98	190	595	794	3
experimentación	101	179	159	190	595	794	3
animal.	162	179	187	190	595	794	3
Los	190	179	202	190	595	794	3
cambios	205	179	234	190	595	794	3
epigenéticos,	237	179	284	190	595	794	3
es	57	191	65	202	595	794	3
decir,	68	191	87	202	595	794	3
los	89	191	99	202	595	794	3
cambios	102	191	131	202	595	794	3
heredables	134	191	173	202	595	794	3
en	176	191	185	202	595	794	3
el	187	191	193	202	595	794	3
fenotipo	196	191	225	202	595	794	3
que	227	191	240	202	595	794	3
no	243	191	252	202	595	794	3
incluyen	254	191	284	202	595	794	3
modificaciones	57	203	109	214	595	794	3
genéticas,	112	203	148	214	595	794	3
sino	150	203	164	214	595	794	3
en	167	203	175	214	595	794	3
la	178	203	184	214	595	794	3
expresión	186	203	220	214	595	794	3
de	222	203	231	214	595	794	3
los	233	203	243	214	595	794	3
genes	245	203	267	214	595	794	3
fun-	269	203	283	214	595	794	3
damentalmente	57	215	113	226	595	794	3
a	115	215	120	226	595	794	3
través	122	215	144	226	595	794	3
de	147	215	156	226	595	794	3
dos	158	215	171	226	595	794	3
mecanismos	174	215	219	226	595	794	3
(la	222	215	230	226	595	794	3
metilación	233	215	270	226	595	794	3
del	273	215	283	226	595	794	3
ADN	57	227	72	238	595	794	3
y	74	227	78	238	595	794	3
la	80	227	86	238	595	794	3
modificación	88	227	132	238	595	794	3
de	134	227	143	238	595	794	3
las	145	227	154	238	595	794	3
histonas),	156	227	190	238	595	794	3
estarían	191	227	219	238	595	794	3
en	221	227	230	238	595	794	3
la	232	227	238	238	595	794	3
base	240	227	256	238	595	794	3
de	258	227	267	238	595	794	3
este	269	227	284	238	595	794	3
proceso	57	239	85	250	595	794	3
y	88	239	91	250	595	794	3
explicarían	94	239	132	250	595	794	3
asimismo	135	239	169	250	595	794	3
su	172	239	180	250	595	794	3
transmisibilidad	183	239	239	250	595	794	3
a	242	239	246	250	595	794	3
sucesivas	249	239	283	250	595	794	3
generaciones	57	251	104	262	595	794	3
(10).	106	251	123	262	595	794	3
También	65	263	95	274	595	794	3
más	97	263	111	274	595	794	3
recientemente	113	263	163	274	595	794	3
se	165	263	173	274	595	794	3
apunta	175	263	199	274	595	794	3
a	201	263	205	274	595	794	3
que	207	263	220	274	595	794	3
los	222	263	232	274	595	794	3
prematuros,	234	263	276	274	595	794	3
al	278	263	284	274	595	794	3
igual	57	275	74	286	595	794	3
que	76	275	89	286	595	794	3
los	91	275	101	286	595	794	3
nacidos	103	275	131	286	595	794	3
con	133	275	146	286	595	794	3
un	148	275	157	286	595	794	3
bajo	159	275	174	286	595	794	3
peso,	176	275	195	286	595	794	3
tienen	197	275	219	286	595	794	3
un	221	275	230	286	595	794	3
riesgo	232	275	254	286	595	794	3
aumen-	256	275	283	286	595	794	3
tado	57	287	72	298	595	794	3
de	74	287	83	298	595	794	3
enfermedad	86	287	128	298	595	794	3
cardiometabólica	130	287	191	298	595	794	3
en	193	287	202	298	595	794	3
la	204	287	210	298	595	794	3
edad	213	287	230	298	595	794	3
adulta	232	287	254	298	595	794	3
(11).	256	287	273	298	595	794	3
PROGRAMACIÓN	57	322	141	334	595	794	3
NUTRICIONAL	144	322	214	334	595	794	3
DURANTE	216	322	265	334	595	794	3
LA	57	334	69	346	595	794	3
INFANCIA	72	334	119	346	595	794	3
El	65	359	72	370	595	794	3
efecto	75	359	97	370	595	794	3
de	100	359	109	370	595	794	3
la	112	359	118	370	595	794	3
nutrición	121	359	153	370	595	794	3
temprana	156	359	191	370	595	794	3
sobre	194	359	214	370	595	794	3
variables	217	359	249	370	595	794	3
de	252	359	261	370	595	794	3
salud	264	359	284	370	595	794	3
a	57	371	61	382	595	794	3
largo	64	371	81	382	595	794	3
plazo	84	371	103	382	595	794	3
no	105	371	114	382	595	794	3
ocurre	117	371	140	382	595	794	3
solo	142	371	157	382	595	794	3
durante	159	371	187	382	595	794	3
el	189	371	196	382	595	794	3
periodo	198	371	225	382	595	794	3
embrionario-fe-	227	371	283	382	595	794	3
tal,	57	383	68	394	595	794	3
sino	70	383	85	394	595	794	3
que	87	383	101	394	595	794	3
se	103	383	111	394	595	794	3
prolonga	114	383	145	394	595	794	3
en	148	383	157	394	595	794	3
los	159	383	169	394	595	794	3
primeros	172	383	204	394	595	794	3
años	206	383	223	394	595	794	3
de	226	383	235	394	595	794	3
vida.	237	383	254	394	595	794	3
Así,	256	383	269	394	595	794	3
por	272	383	283	394	595	794	3
ejemplo,	57	395	87	406	595	794	3
la	89	395	95	406	595	794	3
ganancia	98	395	130	406	595	794	3
de	133	395	141	406	595	794	3
peso	144	395	161	406	595	794	3
en	164	395	172	406	595	794	3
el	175	395	181	406	595	794	3
primer	184	395	207	406	595	794	3
año	209	395	222	406	595	794	3
se	225	395	233	406	595	794	3
relaciona	236	395	268	406	595	794	3
con	271	395	283	406	595	794	3
el	57	407	63	418	595	794	3
riesgo	66	407	87	418	595	794	3
de	90	407	99	418	595	794	3
desarrollar	102	407	139	418	595	794	3
obesidad	142	407	174	418	595	794	3
o	177	407	181	418	595	794	3
intolerancia	184	407	225	418	595	794	3
hidrocarbonada	228	407	284	418	595	794	3
años	57	419	74	430	595	794	3
más	77	419	92	430	595	794	3
tarde.	95	419	116	430	595	794	3
Se	119	419	128	430	595	794	3
conocen	131	419	161	430	595	794	3
bien	164	419	180	430	595	794	3
los	183	419	193	430	595	794	3
efectos	196	419	222	430	595	794	3
sobre	225	419	245	430	595	794	3
la	248	419	254	430	595	794	3
salud	257	419	276	430	595	794	3
a	279	419	284	430	595	794	3
largo	57	431	74	442	595	794	3
plazo	76	431	95	442	595	794	3
que	97	431	110	442	595	794	3
tiene	112	431	129	442	595	794	3
la	131	431	137	442	595	794	3
lactancia	140	431	171	442	595	794	3
materna,	173	431	205	442	595	794	3
tanto	206	431	224	442	595	794	3
sobre	226	431	246	442	595	794	3
la	248	431	254	442	595	794	3
preven-	256	431	283	442	595	794	3
ción	57	443	71	454	595	794	3
de	73	443	82	454	595	794	3
enfermedades	84	443	134	454	595	794	3
autoinmunes	135	443	180	454	595	794	3
como	182	443	202	454	595	794	3
metabólicas	203	443	245	454	595	794	3
(12),	247	443	263	454	595	794	3
y	265	443	269	454	595	794	3
que	271	443	284	454	595	794	3
cuadrarían	57	455	95	466	595	794	3
bien	98	455	113	466	595	794	3
en	116	455	124	466	595	794	3
el	127	455	133	466	595	794	3
esquema	136	455	169	466	595	794	3
de	172	455	181	466	595	794	3
la	183	455	189	466	595	794	3
programación	192	455	242	466	595	794	3
metabólica	244	455	284	466	595	794	3
precoz.	57	467	82	478	595	794	3
A	65	479	70	490	595	794	3
pesar	73	479	93	490	595	794	3
de	96	479	104	490	595	794	3
las	107	479	117	490	595	794	3
dificultades	120	479	161	490	595	794	3
metodológicas	164	479	216	490	595	794	3
que	218	479	232	490	595	794	3
entraña,	235	479	264	490	595	794	3
pue-	267	479	283	490	595	794	3
de	57	491	66	502	595	794	3
afirmarse	69	491	103	502	595	794	3
que	106	491	119	502	595	794	3
existen	123	491	148	502	595	794	3
datos	151	491	171	502	595	794	3
científicos	174	491	211	502	595	794	3
relevantes,	214	491	254	502	595	794	3
aunque	257	491	284	502	595	794	3
limitados,	57	503	91	514	595	794	3
que	93	503	106	514	595	794	3
apuntan	109	503	138	514	595	794	3
a	141	503	145	514	595	794	3
que	148	503	161	514	595	794	3
la	163	503	169	514	595	794	3
ventana	172	503	200	514	595	794	3
de	203	503	211	514	595	794	3
oportunidad	214	503	256	514	595	794	3
para	259	503	275	514	595	794	3
la	278	503	284	514	595	794	3
programación	57	515	105	526	595	794	3
metabólica	108	515	146	526	595	794	3
se	149	515	157	526	595	794	3
extiende	159	515	189	526	595	794	3
más	191	515	206	526	595	794	3
allá	209	515	221	526	595	794	3
del	223	515	234	526	595	794	3
nacimiento.	236	515	277	526	595	794	3
No	65	527	75	538	595	794	3
solo	77	527	91	538	595	794	3
influyen	94	527	121	538	595	794	3
el	123	527	130	538	595	794	3
tipo	132	527	145	538	595	794	3
y	147	527	151	538	595	794	3
la	153	527	159	538	595	794	3
duración	162	527	192	538	595	794	3
de	195	527	203	538	595	794	3
la	206	527	212	538	595	794	3
lactancia,	214	527	248	538	595	794	3
sino	250	527	264	538	595	794	3
tam-	267	527	283	538	595	794	3
bién	57	539	72	550	595	794	3
el	74	539	81	550	595	794	3
momento	83	539	117	550	595	794	3
de	120	539	128	550	595	794	3
la	131	539	137	550	595	794	3
introducción	140	539	183	550	595	794	3
de	186	539	195	550	595	794	3
la	198	539	204	550	595	794	3
alimentación	206	539	251	550	595	794	3
comple-	254	539	283	550	595	794	3
mentaria	57	551	88	562	595	794	3
y	90	551	93	562	595	794	3
sus	95	551	107	562	595	794	3
características.	109	551	162	562	595	794	3
La	164	551	173	562	595	794	3
introducción	175	551	217	562	595	794	3
de	219	551	228	562	595	794	3
otros	230	551	248	562	595	794	3
alimentos	250	551	283	562	595	794	3
en	57	563	66	574	595	794	3
la	68	563	75	574	595	794	3
dieta	78	563	95	574	595	794	3
antes	98	563	118	574	595	794	3
de	121	563	130	574	595	794	3
los	133	563	143	574	595	794	3
4	146	563	151	574	595	794	3
meses	154	563	177	574	595	794	3
se	180	563	189	574	595	794	3
asocia	191	563	215	574	595	794	3
a	218	563	222	574	595	794	3
un	225	563	234	574	595	794	3
IMC	237	563	251	574	595	794	3
superior	254	563	283	574	595	794	3
ya	57	575	65	586	595	794	3
desde	67	575	89	586	595	794	3
niños	92	575	111	586	595	794	3
(13).	114	575	130	586	595	794	3
También	132	575	162	586	595	794	3
una	165	575	179	586	595	794	3
ingesta	181	575	207	586	595	794	3
proteica	210	575	239	586	595	794	3
mayor	241	575	264	586	595	794	3
a	266	575	271	586	595	794	3
los	273	575	283	586	595	794	3
12	57	587	66	598	595	794	3
meses	70	587	94	598	595	794	3
se	97	587	105	598	595	794	3
asocia	108	587	132	598	595	794	3
a	135	587	139	598	595	794	3
un	142	587	152	598	595	794	3
IMC	155	587	169	598	595	794	3
o	172	587	176	598	595	794	3
una	180	587	193	598	595	794	3
adiposidad	196	587	236	598	595	794	3
mayor	239	587	262	598	595	794	3
en	265	587	274	598	595	794	3
la	277	587	283	598	595	794	3
infancia	57	599	84	610	595	794	3
(14,15).	87	599	115	610	595	794	3
RIESGO	57	634	95	646	595	794	3
DE	98	634	112	646	595	794	3
ENFERMEDAD	115	634	185	646	595	794	3
A	188	634	195	646	595	794	3
LO	198	634	212	646	595	794	3
LARGO	214	634	250	646	595	794	3
DE	57	646	71	658	595	794	3
LA	73	646	86	658	595	794	3
VIDA	89	646	112	658	595	794	3
Los	65	671	78	682	595	794	3
datos	81	671	101	682	595	794	3
científicos	104	671	141	682	595	794	3
más	144	671	159	682	595	794	3
sólidos	162	671	187	682	595	794	3
son	190	671	203	682	595	794	3
los	206	671	217	682	595	794	3
que	220	671	233	682	595	794	3
relacionan	236	671	274	682	595	794	3
la	277	671	283	682	595	794	3
alimentación	57	683	104	694	595	794	3
durante	107	683	135	694	595	794	3
el	138	683	144	694	595	794	3
embarazo	147	683	183	694	595	794	3
y	186	683	190	694	595	794	3
el	193	683	199	694	595	794	3
riesgo	202	683	225	694	595	794	3
de	228	683	236	694	595	794	3
enfermedad	239	683	284	694	595	794	3
cardiovascular,	57	695	110	706	595	794	3
síndrome	111	695	144	706	595	794	3
metabólico	146	695	185	706	595	794	3
o	187	695	192	706	595	794	3
diabetes	194	695	224	706	595	794	3
tipo	226	695	239	706	595	794	3
2.	241	695	248	706	595	794	3
Este	250	695	265	706	595	794	3
ries-	267	695	283	706	595	794	3
go	57	707	66	718	595	794	3
no	69	707	77	718	595	794	3
es	80	707	89	718	595	794	3
fruto	92	707	109	718	595	794	3
solo	112	707	126	718	595	794	3
de	129	707	138	718	595	794	3
una	141	707	155	718	595	794	3
interacción	158	707	198	718	595	794	3
puntual,	201	707	231	718	595	794	3
sino	234	707	248	718	595	794	3
el	251	707	258	718	595	794	3
efecto	261	707	283	718	595	794	3
acumulativo	57	719	100	730	595	794	3
de	103	719	111	730	595	794	3
repetidas	114	719	147	730	595	794	3
exposiciones	150	719	196	730	595	794	3
a	198	719	202	730	595	794	3
lo	205	719	211	730	595	794	3
largo	214	719	232	730	595	794	3
de	234	719	243	730	595	794	3
un	245	719	254	730	595	794	3
periodo	257	719	283	730	595	794	3
prolongado	57	731	97	742	595	794	3
de	100	731	108	742	595	794	3
tiempo	111	731	135	742	595	794	3
o	138	731	142	742	595	794	3
a	145	731	149	742	595	794	3
lo	151	731	158	742	595	794	3
largo	160	731	178	742	595	794	3
de	181	731	189	742	595	794	3
toda	192	731	208	742	595	794	3
la	210	731	216	742	595	794	3
vida.	219	731	236	742	595	794	3
La	238	731	247	742	595	794	3
predispo-	249	731	283	742	595	794	3
J.	465	40	471	52	595	794	3
M.	473	40	482	52	595	794	3
Moreno	484	40	511	52	595	794	3
Villares	513	40	539	52	595	794	3
sición	312	83	333	94	595	794	3
genética	336	83	367	94	595	794	3
se	370	83	379	94	595	794	3
ve	382	83	390	94	595	794	3
modificada	393	83	433	94	595	794	3
por	436	83	448	94	595	794	3
la	451	83	457	94	595	794	3
exposición	460	83	499	94	595	794	3
a	502	83	506	94	595	794	3
factores	509	83	538	94	595	794	3
nutricionales	312	95	358	106	595	794	3
y	361	95	365	106	595	794	3
no	368	95	377	106	595	794	3
nutricionales,	380	95	429	106	595	794	3
que	431	95	445	106	595	794	3
condicionan	448	95	491	106	595	794	3
la	494	95	501	106	595	794	3
expresión	504	95	539	106	595	794	3
de	312	107	321	118	595	794	3
esos	323	107	340	118	595	794	3
genes.	342	107	367	118	595	794	3
La	320	119	329	130	595	794	3
expresión	332	119	366	130	595	794	3
de	369	119	378	130	595	794	3
la	380	119	386	130	595	794	3
enfermedad	389	119	432	130	595	794	3
ocurre	435	119	458	130	595	794	3
sobre	461	119	480	130	595	794	3
todo	483	119	499	130	595	794	3
cuando	502	119	528	130	595	794	3
se	530	119	539	130	595	794	3
produce	312	131	341	142	595	794	3
un	343	131	352	142	595	794	3
desencuentro	355	131	403	142	595	794	3
entre	406	131	424	142	595	794	3
el	427	131	433	142	595	794	3
ambiente	436	131	469	142	595	794	3
prenatal	471	131	500	142	595	794	3
y	503	131	507	142	595	794	3
la	509	131	516	142	595	794	3
expe-	518	131	538	142	595	794	3
riencia	312	143	336	154	595	794	3
posnatal.	338	143	371	154	595	794	3
Un	373	143	383	154	595	794	3
ejemplo	386	143	414	154	595	794	3
claro	416	143	434	154	595	794	3
lo	436	143	443	154	595	794	3
tenemos	445	143	476	154	595	794	3
en	479	143	488	154	595	794	3
el	490	143	496	154	595	794	3
riesgo	499	143	521	154	595	794	3
muy	524	143	539	154	595	794	3
aumentado	312	155	352	166	595	794	3
para	354	155	370	166	595	794	3
intolerancia	373	155	414	166	595	794	3
hidrocarbonada	416	155	472	166	595	794	3
que	474	155	488	166	595	794	3
experimentan	490	155	539	166	595	794	3
los	312	167	322	178	595	794	3
sujetos	325	167	350	178	595	794	3
con	353	167	366	178	595	794	3
bajo	368	167	383	178	595	794	3
peso	386	167	403	178	595	794	3
al	406	167	412	178	595	794	3
nacimiento,	415	167	456	178	595	794	3
que	459	167	472	178	595	794	3
presentan	475	167	510	178	595	794	3
un	513	167	522	178	595	794	3
IMC	525	167	539	178	595	794	3
elevado	312	179	339	190	595	794	3
a	341	179	345	190	595	794	3
los	348	179	358	190	595	794	3
dos	360	179	373	190	595	794	3
años	375	179	392	190	595	794	3
de	395	179	403	190	595	794	3
edad.	406	179	425	190	595	794	3
Esta	320	191	336	202	595	794	3
impronta,	339	191	375	202	595	794	3
que	378	191	392	202	595	794	3
hace	395	191	413	202	595	794	3
manifestarse	416	191	464	202	595	794	3
o	468	191	472	202	595	794	3
no	475	191	484	202	595	794	3
determinadas	488	191	539	202	595	794	3
características	312	203	363	214	595	794	3
genéticas	365	203	399	214	595	794	3
(epigenética),	401	203	448	214	595	794	3
pasan	450	203	471	214	595	794	3
a	473	203	477	214	595	794	3
las	480	203	489	214	595	794	3
generaciones	492	203	539	214	595	794	3
siguientes,	312	215	350	226	595	794	3
con	352	215	365	226	595	794	3
las	367	215	377	226	595	794	3
consecuencias	380	215	432	226	595	794	3
que	434	215	448	226	595	794	3
sobre	450	215	470	226	595	794	3
la	472	215	478	226	595	794	3
salud	481	215	500	226	595	794	3
pública	502	215	527	226	595	794	3
de	530	215	539	226	595	794	3
las	312	227	322	238	595	794	3
poblaciones	324	227	366	238	595	794	3
pueda	369	227	390	238	595	794	3
tener	393	227	411	238	595	794	3
(16).	413	227	430	238	595	794	3
CONCLUSIONES	312	262	393	274	595	794	3
Los	320	287	333	298	595	794	3
datos	335	287	354	298	595	794	3
científicos	357	287	392	298	595	794	3
procedentes	394	287	438	298	595	794	3
tanto	440	287	458	298	595	794	3
de	460	287	469	298	595	794	3
estudios	471	287	501	298	595	794	3
epidemio-	503	287	539	298	595	794	3
lógicos	312	299	337	310	595	794	3
como	339	299	359	310	595	794	3
experimentales	362	299	416	310	595	794	3
demuestran	419	299	461	310	595	794	3
con	464	299	477	310	595	794	3
fuerza	480	299	501	310	595	794	3
suficiente	504	299	538	310	595	794	3
la	312	311	318	322	595	794	3
influencia	321	311	355	322	595	794	3
de	358	311	367	322	595	794	3
los	370	311	380	322	595	794	3
factores	383	311	412	322	595	794	3
nutricionales	415	311	460	322	595	794	3
durante	463	311	491	322	595	794	3
las	494	311	504	322	595	794	3
primeras	507	311	538	322	595	794	3
etapas	312	323	335	334	595	794	3
de	338	323	346	334	595	794	3
la	349	323	355	334	595	794	3
vida	357	323	372	334	595	794	3
(los	374	323	386	334	595	794	3
1.000	389	323	410	334	595	794	3
primeros	413	323	444	334	595	794	3
días)	446	323	463	334	595	794	3
en	465	323	474	334	595	794	3
la	477	323	483	334	595	794	3
salud	485	323	504	334	595	794	3
posterior.	506	323	539	334	595	794	3
Este	312	335	327	346	595	794	3
hecho	329	335	351	346	595	794	3
tiene	354	335	371	346	595	794	3
un	373	335	382	346	595	794	3
gran	385	335	401	346	595	794	3
impacto	403	335	432	346	595	794	3
en	434	335	443	346	595	794	3
la	446	335	452	346	595	794	3
salud	454	335	473	346	595	794	3
pública,	476	335	504	346	595	794	3
ya	506	335	514	346	595	794	3
que	516	335	530	346	595	794	3
el	532	335	538	346	595	794	3
embarazo	312	347	346	358	595	794	3
y	348	347	352	358	595	794	3
el	354	347	360	358	595	794	3
periodo	362	347	387	358	595	794	3
de	389	347	398	358	595	794	3
lactante	400	347	427	358	595	794	3
y	429	347	433	358	595	794	3
niño	435	347	450	358	595	794	3
pequeño	452	347	482	358	595	794	3
constituyen	484	347	523	358	595	794	3
una	525	347	538	358	595	794	3
ventana	312	359	340	370	595	794	3
de	342	359	351	370	595	794	3
oportunidad	353	359	395	370	595	794	3
para	398	359	413	370	595	794	3
adquirir	416	359	443	370	595	794	3
hábitos	445	359	471	370	595	794	3
de	473	359	482	370	595	794	3
vida	484	359	499	370	595	794	3
saludables	501	359	539	370	595	794	3
que	312	371	325	382	595	794	3
perdurarán	327	371	366	382	595	794	3
toda	369	371	384	382	595	794	3
la	386	371	393	382	595	794	3
vida	395	371	409	382	595	794	3
(Fig.	412	371	427	382	595	794	3
3).	429	371	438	382	595	794	3
CONCLUSIONES	402	425	448	434	595	794	3
•La	318	439	333	448	595	794	3
nutrición	336	439	360	448	595	794	3
ha	362	439	369	448	595	794	3
demostrado	372	439	405	448	595	794	3
ser	407	439	416	448	595	794	3
uno	418	439	429	448	595	794	3
de	431	439	438	448	595	794	3
los	440	439	448	448	595	794	3
factores	451	439	474	448	595	794	3
de	476	439	483	448	595	794	3
mayor	485	439	502	448	595	794	3
influencia	505	439	532	448	595	794	3
en	326	448	333	457	595	794	3
el	335	448	340	457	595	794	3
desarrollo	342	448	370	457	595	794	3
correcto	372	448	395	457	595	794	3
del	397	448	405	457	595	794	3
niño.	407	448	421	457	595	794	3
•Esta	318	457	338	466	595	794	3
influencia	340	457	367	466	595	794	3
no	368	457	375	466	595	794	3
solo	377	457	388	466	595	794	3
es	390	457	396	466	595	794	3
importante	398	457	428	466	595	794	3
para	429	457	442	466	595	794	3
un	443	457	450	466	595	794	3
crecimiento	452	457	484	466	595	794	3
y	486	457	489	466	595	794	3
desarrollo	490	457	518	466	595	794	3
ade-	519	457	532	466	595	794	3
cuados	326	466	347	475	595	794	3
en	349	466	356	475	595	794	3
esta	358	466	369	475	595	794	3
etapa,	371	466	389	475	595	794	3
sino	390	466	402	475	595	794	3
también	404	466	427	475	595	794	3
para	429	466	441	475	595	794	3
la	443	466	448	475	595	794	3
prevención	450	466	481	475	595	794	3
de	483	466	490	475	595	794	3
enfermedades	491	466	532	475	595	794	3
en	326	475	333	484	595	794	3
edades	335	475	356	484	595	794	3
posteriores.	358	475	391	484	595	794	3
•Se	318	484	334	493	595	794	3
deben	336	484	353	493	595	794	3
desarrollar	355	484	385	493	595	794	3
programas	388	484	418	493	595	794	3
de	420	484	427	493	595	794	3
nutrición	429	484	454	493	595	794	3
temprana	456	484	483	493	595	794	3
con	485	484	495	493	595	794	3
recomenda-	497	484	532	493	595	794	3
ciones	326	493	345	502	595	794	3
claras	347	493	364	502	595	794	3
y	366	493	369	502	595	794	3
adoptar	371	493	392	502	595	794	3
estilos	394	493	412	502	595	794	3
de	414	493	421	502	595	794	3
vida	424	493	435	502	595	794	3
saludables	437	493	467	502	595	794	3
que	469	493	480	502	595	794	3
comiencen	482	493	513	502	595	794	3
desde	515	493	532	502	595	794	3
la	326	502	331	511	595	794	3
infancia,	333	502	357	511	595	794	3
y	359	502	362	511	595	794	3
persistan	364	502	390	511	595	794	3
en	391	502	398	511	595	794	3
la	400	502	405	511	595	794	3
edad	407	502	421	511	595	794	3
adulta.	423	502	442	511	595	794	3
Figura	312	529	336	538	595	794	3
3.	338	529	345	538	595	794	3
Conclusiones.	312	542	351	551	595	794	3
BIBLIOGRAFÍA	312	592	383	604	595	794	3
1.	316	615	322	624	595	794	3
Gluckman	326	615	354	624	595	794	3
PD,	356	615	366	624	595	794	3
Hanson	367	615	388	624	595	794	3
MA,	390	615	402	624	595	794	3
Low	403	615	414	624	595	794	3
FM.	416	615	427	624	595	794	3
The	428	615	438	624	595	794	3
role	440	615	451	624	595	794	3
of	452	615	458	624	595	794	3
developmental	459	615	500	624	595	794	3
plasticity	502	615	526	624	595	794	3
and	528	615	539	624	595	794	3
epigenetics	326	624	359	633	595	794	3
in	361	624	366	633	595	794	3
human	368	624	388	633	595	794	3
health.	390	624	409	633	595	794	3
Birth	411	624	425	633	595	794	3
Defects	427	624	448	633	595	794	3
Res	451	624	461	633	595	794	3
C	463	624	467	633	595	794	3
Embryo	470	624	491	633	595	794	3
Today	493	624	510	633	595	794	3
2011;93:	512	624	539	633	595	794	3
12-8.	326	633	342	642	595	794	3
2.	316	642	322	651	595	794	3
Langley-Evans	326	642	367	651	595	794	3
SC.	369	642	378	651	595	794	3
Nutrition	380	642	403	651	595	794	3
in	405	642	410	651	595	794	3
early	412	642	425	651	595	794	3
life	427	642	435	651	595	794	3
and	437	642	447	651	595	794	3
the	449	642	458	651	595	794	3
programming	459	642	497	651	595	794	3
of	499	642	504	651	595	794	3
adult	506	642	520	651	595	794	3
disea-	521	642	539	651	595	794	3
se:	326	651	334	660	595	794	3
a	336	651	339	660	595	794	3
review.	341	651	361	660	595	794	3
J	363	651	366	660	595	794	3
Human	368	651	388	660	595	794	3
Diet	390	651	401	660	595	794	3
2014;28(Supl.1):S1-S14.	403	651	475	660	595	794	3
3.	316	660	322	669	595	794	3
World	326	660	342	669	595	794	3
Health	344	660	362	669	595	794	3
Organization.	364	660	401	669	595	794	3
Proposed	403	660	430	669	595	794	3
global	432	660	448	669	595	794	3
targets	451	660	470	669	595	794	3
for	472	660	480	669	595	794	3
maternal,	482	660	508	669	595	794	3
infant	510	660	526	669	595	794	3
and	528	660	539	669	595	794	3
young	326	669	343	678	595	794	3
child	345	669	358	678	595	794	3
nutrition.	360	669	385	678	595	794	3
Geneva:	387	669	410	678	595	794	3
World	411	669	427	678	595	794	3
Health	429	669	447	678	595	794	3
Organization;	449	669	486	678	595	794	3
2012.	488	669	505	678	595	794	3
4.	316	678	322	687	595	794	3
Gluckman	326	678	354	687	595	794	3
PD,	356	678	366	687	595	794	3
Hanson	367	678	389	687	595	794	3
MA.	390	678	402	687	595	794	3
Living	403	678	419	687	595	794	3
with	421	678	433	687	595	794	3
the	434	678	443	687	595	794	3
past:	445	678	459	687	595	794	3
evolution,	460	678	487	687	595	794	3
development,	489	678	527	687	595	794	3
and	528	678	539	687	595	794	3
pattern	326	687	346	696	595	794	3
of	348	687	353	696	595	794	3
disease.	355	687	379	696	595	794	3
Science	380	687	402	696	595	794	3
2004;305:1733-6.	404	687	459	696	595	794	3
5.	316	696	322	705	595	794	3
Barker	326	696	345	705	595	794	3
DJ,	346	696	356	705	595	794	3
Osmond	357	696	380	705	595	794	3
C.	382	696	388	705	595	794	3
Death	390	696	406	705	595	794	3
rates	408	696	422	705	595	794	3
from	423	696	437	705	595	794	3
stroke	438	696	455	705	595	794	3
in	457	696	462	705	595	794	3
England	464	696	486	705	595	794	3
and	488	696	499	705	595	794	3
Wales	500	696	517	705	595	794	3
predic-	519	696	539	705	595	794	3
ted	326	705	335	714	595	794	3
from	337	705	350	714	595	794	3
past	352	705	364	714	595	794	3
maternal	366	705	391	714	595	794	3
mortality.	392	705	418	714	595	794	3
BMJ	420	705	433	714	595	794	3
1987;295:83-6.	435	705	481	714	595	794	3
6.	316	714	322	723	595	794	3
Barker	326	714	345	723	595	794	3
DJ,	347	714	357	723	595	794	3
Osmond	359	714	382	723	595	794	3
C,	385	714	391	723	595	794	3
Golding	393	714	414	723	595	794	3
J,	417	714	422	723	595	794	3
Kuh	424	714	435	723	595	794	3
D,	437	714	443	723	595	794	3
Wadsworth	445	714	477	723	595	794	3
ME.	479	714	490	723	595	794	3
Growth	492	714	513	723	595	794	3
in	515	714	520	723	595	794	3
utero,	522	714	539	723	595	794	3
blood	326	723	341	732	595	794	3
pressure	343	723	368	732	595	794	3
in	369	723	374	732	595	794	3
childhood	376	723	403	732	595	794	3
and	405	723	416	732	595	794	3
adult	417	723	431	732	595	794	3
life,	433	723	443	732	595	794	3
and	445	723	455	732	595	794	3
mortality	457	723	481	732	595	794	3
from	483	723	496	732	595	794	3
cardiovascular	498	723	539	732	595	794	3
disease.	326	732	349	741	595	794	3
BMJ	351	732	364	741	595	794	3
1989;298:564-7.	366	732	416	741	595	794	3
[	426	758	429	774	595	794	3
Nutr	429	763	442	773	595	794	3
Hosp	445	763	461	773	595	794	3
2016;33(Supl.	463	763	509	773	595	794	3
4):8-11	511	763	535	773	595	794	3
]	535	758	539	774	595	794	3
LOS	57	40	71	52	595	794	4
MIL	74	40	87	52	595	794	4
PRIMEROS	89	40	127	52	595	794	4
DÍAS	130	40	147	52	595	794	4
DE	149	40	159	52	595	794	4
VIDA	161	40	178	52	595	794	4
Y	180	40	184	52	595	794	4
LA	187	40	196	52	595	794	4
PREVENCIÓN	198	40	245	52	595	794	4
DE	247	40	257	52	595	794	4
LA	260	40	269	52	595	794	4
ENFERMEDAD	271	40	322	52	595	794	4
EN	324	40	334	52	595	794	4
EL	336	40	345	52	595	794	4
ADULTO	347	40	376	52	595	794	4
7.	61	83	67	92	595	794	4
Barker	71	83	89	92	595	794	4
DJ.	91	83	101	92	595	794	4
The	102	83	112	92	595	794	4
developmental	114	83	155	92	595	794	4
origins	156	83	175	92	595	794	4
of	177	83	182	92	595	794	4
well-being.	184	83	215	92	595	794	4
Philos	217	83	233	92	595	794	4
Trans	235	83	250	92	595	794	4
R	252	83	256	92	595	794	4
Soc	257	83	268	92	595	794	4
Lond	270	83	283	92	595	794	4
B	71	92	75	101	595	794	4
Boll	77	92	87	101	595	794	4
Sci	89	92	98	101	595	794	4
2004;359:1359-66.	100	92	158	101	595	794	4
8.	61	101	67	110	595	794	4
Harding	71	101	93	110	595	794	4
JE.	95	101	104	110	595	794	4
The	106	101	116	110	595	794	4
nutritional	119	101	147	110	595	794	4
basis	149	101	164	110	595	794	4
of	167	101	172	110	595	794	4
the	174	101	183	110	595	794	4
fetal	185	101	198	110	595	794	4
origins	200	101	219	110	595	794	4
of	221	101	227	110	595	794	4
adult	229	101	243	110	595	794	4
disease.	245	101	269	110	595	794	4
Int	271	101	278	110	595	794	4
J	280	101	284	110	595	794	4
Epidemiol	71	110	98	119	595	794	4
2001;30:15-23.	100	110	147	119	595	794	4
9.	61	119	67	128	595	794	4
Visentin	71	119	93	128	595	794	4
S,	95	119	101	128	595	794	4
Grumolato	103	119	132	128	595	794	4
F,	134	119	139	128	595	794	4
Nardelli	141	119	162	128	595	794	4
GB,	164	119	174	128	595	794	4
Di	176	119	182	128	595	794	4
Camillo	184	119	205	128	595	794	4
B,	207	119	213	128	595	794	4
Grisan	215	119	233	128	595	794	4
E,	235	119	241	128	595	794	4
Cosmi	243	119	260	128	595	794	4
E.	263	119	268	128	595	794	4
Early	270	119	284	128	595	794	4
origins	71	128	90	137	595	794	4
of	91	128	97	137	595	794	4
adult	98	128	112	137	595	794	4
disease:	114	128	137	137	595	794	4
low	138	128	148	137	595	794	4
birth	150	128	162	137	595	794	4
weight	164	128	183	137	595	794	4
and	184	128	195	137	595	794	4
vascular	196	128	220	137	595	794	4
remodeling.	221	128	255	137	595	794	4
Atheroes-	256	128	283	137	595	794	4
clerosis	71	137	92	146	595	794	4
2014;237:391-9.	94	137	145	146	595	794	4
10.	57	146	67	155	595	794	4
Burdge	71	146	91	155	595	794	4
GC,	94	146	104	155	595	794	4
Hanson	106	146	127	155	595	794	4
MA,	129	146	141	155	595	794	4
Slater-Jefferies	143	146	186	155	595	794	4
JL,	188	146	197	155	595	794	4
Lillycrop	199	146	222	155	595	794	4
KA.	225	146	234	155	595	794	4
Epigenetic	236	146	266	155	595	794	4
regu-	268	146	283	155	595	794	4
lation	71	155	86	164	595	794	4
of	89	155	94	164	595	794	4
transcripction:	96	155	137	164	595	794	4
a	139	155	143	164	595	794	4
mechanism	145	155	178	164	595	794	4
for	180	155	188	164	595	794	4
inducing	190	155	214	164	595	794	4
variations	217	155	244	164	595	794	4
in	246	155	251	164	595	794	4
phenotype	254	155	283	164	595	794	4
(fetal	71	164	85	173	595	794	4
programming)	87	164	128	173	595	794	4
by	130	164	137	173	595	794	4
differences	139	164	171	173	595	794	4
in	173	164	178	173	595	794	4
nutrition	181	164	204	173	595	794	4
during	206	164	225	173	595	794	4
early	227	164	241	173	595	794	4
life?	243	164	255	173	595	794	4
Br	257	164	264	173	595	794	4
J	266	164	269	173	595	794	4
Nutr	271	164	284	173	595	794	4
2007;97:1036-46.	71	173	125	182	595	794	4
11.	57	182	67	191	595	794	4
Bayman	71	182	93	191	595	794	4
E,	95	182	100	191	595	794	4
Drake	102	182	118	191	595	794	4
AJ,	119	182	128	191	595	794	4
Piyasena	130	182	154	191	595	794	4
C.	156	182	162	191	595	794	4
Prematurity	163	182	195	191	595	794	4
and	197	182	207	191	595	794	4
programming	209	182	246	191	595	794	4
of	248	182	253	191	595	794	4
cardiovas-	254	182	283	191	595	794	4
cular	71	191	85	200	595	794	4
disease	87	191	108	200	595	794	4
risk:	110	191	122	200	595	794	4
a	124	191	127	200	595	794	4
future	129	191	146	200	595	794	4
challenge	148	191	175	200	595	794	4
for	177	191	185	200	595	794	4
public	187	191	203	200	595	794	4
health?	205	191	226	200	595	794	4
Arch	228	191	241	200	595	794	4
Dis	243	191	252	200	595	794	4
Child	254	191	268	200	595	794	4
Fetal	270	191	283	200	595	794	4
Neoantal	71	200	96	209	595	794	4
Ed	98	200	105	209	595	794	4
2014;99:F510-4.	107	200	157	209	595	794	4
[	57	758	60	774	595	794	4
Nutr	60	763	74	773	595	794	4
Hosp	76	763	92	773	595	794	4
2016;33(Supl.	94	763	140	773	595	794	4
4):8-11	142	763	166	773	595	794	4
]	166	758	170	774	595	794	4
11	529	40	539	52	595	794	4
12.	312	83	322	92	595	794	4
Section	326	83	347	92	595	794	4
of	348	83	353	92	595	794	4
Breastfeeding.	355	83	395	92	595	794	4
American	396	83	423	92	595	794	4
Academy	424	83	450	92	595	794	4
of	451	83	456	92	595	794	4
Pediatrics.	458	83	487	92	595	794	4
Breastfeeding	488	83	527	92	595	794	4
and	528	83	539	92	595	794	4
the	326	92	335	101	595	794	4
use	337	92	347	101	595	794	4
of	349	92	354	101	595	794	4
human	356	92	376	101	595	794	4
milk.	378	92	391	101	595	794	4
Pediatrics	393	92	420	101	595	794	4
2012;129:e827-41.	422	92	480	101	595	794	4
13.	312	101	322	110	595	794	4
Pearce	326	101	346	110	595	794	4
J,	348	101	353	110	595	794	4
Taylor	354	101	371	110	595	794	4
MA,	373	101	385	110	595	794	4
Langley	386	101	408	110	595	794	4
Evans	410	101	427	110	595	794	4
SC.	429	101	439	110	595	794	4
Timing	441	101	460	110	595	794	4
of	462	101	467	110	595	794	4
the	469	101	478	110	595	794	4
introduction	480	101	514	110	595	794	4
of	516	101	521	110	595	794	4
com-	524	101	538	110	595	794	4
plementary	326	110	358	119	595	794	4
feeing	360	110	378	119	595	794	4
and	380	110	390	119	595	794	4
risk	392	110	403	119	595	794	4
of	405	110	410	119	595	794	4
childhood	412	110	440	119	595	794	4
obesity:	442	110	464	119	595	794	4
a	466	110	469	119	595	794	4
systematic	472	110	502	119	595	794	4
review.	504	110	524	119	595	794	4
Int	526	110	533	119	595	794	4
J	535	110	539	119	595	794	4
Obes	326	119	340	128	595	794	4
(Lond)	342	119	360	128	595	794	4
2013;37:1295-306.	362	119	420	128	595	794	4
14.	312	128	322	137	595	794	4
Pearce	326	128	346	137	595	794	4
J,	348	128	353	137	595	794	4
Langley-Evans	355	128	396	137	595	794	4
SC.	399	128	409	137	595	794	4
The	410	128	421	137	595	794	4
types	423	128	438	137	595	794	4
of	440	128	446	137	595	794	4
food	448	128	460	137	595	794	4
introduced	463	128	493	137	595	794	4
during	495	128	513	137	595	794	4
comple-	515	128	539	137	595	794	4
mentary	326	137	349	146	595	794	4
deeding	351	137	374	146	595	794	4
and	376	137	386	146	595	794	4
the	389	137	397	146	595	794	4
risk	400	137	410	146	595	794	4
of	412	137	417	146	595	794	4
childhood	419	137	446	146	595	794	4
obesity:	449	137	470	146	595	794	4
a	472	137	476	146	595	794	4
systematic	478	137	508	146	595	794	4
review.	510	137	530	146	595	794	4
Int	532	137	539	146	595	794	4
J	326	146	329	155	595	794	4
Obes	331	146	346	155	595	794	4
(Lond)	348	146	365	155	595	794	4
2013;37:477-85.	367	146	418	155	595	794	4
15.	312	155	322	164	595	794	4
Koletzko	326	155	350	164	595	794	4
B,	352	155	357	164	595	794	4
von	359	155	369	164	595	794	4
Kries	371	155	385	164	595	794	4
R,	387	155	393	164	595	794	4
Closa	395	155	411	164	595	794	4
R,	413	155	419	164	595	794	4
Escribano	421	155	448	164	595	794	4
J,	451	155	456	164	595	794	4
Scaglioni	458	155	483	164	595	794	4
S,	485	155	491	164	595	794	4
Giovannini	493	155	522	164	595	794	4
M,	524	155	532	164	595	794	4
et	533	155	539	164	595	794	4
al.	326	164	333	173	595	794	4
Can	335	164	346	173	595	794	4
infant	348	164	364	173	595	794	4
feeding	367	164	388	173	595	794	4
choices	390	164	412	173	595	794	4
modulate	414	164	441	173	595	794	4
later	443	164	456	173	595	794	4
obesity	458	164	478	173	595	794	4
risk?	480	164	494	173	595	794	4
Am	496	164	506	173	595	794	4
J	508	164	511	173	595	794	4
Clin	513	164	524	173	595	794	4
Nutr	526	164	539	173	595	794	4
2009;89(Supl.1):S1502-S1508.	326	173	418	182	595	794	4
16.	312	182	322	191	595	794	4
Veenendaal	326	182	358	191	595	794	4
MV,	360	182	370	191	595	794	4
Painter	371	182	391	191	595	794	4
RC,	392	182	402	191	595	794	4
de	404	182	411	191	595	794	4
Rooij	412	182	426	191	595	794	4
SR,	427	182	437	191	595	794	4
Bossuyt	438	182	460	191	595	794	4
PM,	462	182	473	191	595	794	4
van	474	182	484	191	595	794	4
der	485	182	495	191	595	794	4
Post	496	182	508	191	595	794	4
JA,	510	182	519	191	595	794	4
Gluck-	520	182	538	191	595	794	4
man	326	191	338	200	595	794	4
PD,	340	191	350	200	595	794	4
et	351	191	357	200	595	794	4
al.	358	191	365	200	595	794	4
Transgenerational	366	191	416	200	595	794	4
effects	417	191	436	200	595	794	4
of	438	191	443	200	595	794	4
prenatal	444	191	467	200	595	794	4
exposure	469	191	494	200	595	794	4
to	496	191	501	200	595	794	4
the	503	191	512	200	595	794	4
1944-45	513	191	539	200	595	794	4
Dutch	326	200	343	209	595	794	4
famine.	344	200	366	209	595	794	4
Br	367	200	374	209	595	794	4
J	375	200	379	209	595	794	4
Obstet	381	200	399	209	595	794	4
Gynaecol	401	200	427	209	595	794	4
2013;120:548-53.	429	200	483	209	595	794	4
