Gac	253	44	265	52	612	811	1
Sanit.	266	44	283	52	612	811	1
2015;29(5):370–374	285	44	348	52	612	811	1
Original	40	76	77	87	612	811	1
breve	80	76	105	87	612	811	1
Algo	40	94	69	110	612	811	1
no	73	94	89	110	612	811	1
estamos	93	94	146	110	612	811	1
haciendo	149	94	208	110	612	811	1
bien	212	94	240	110	612	811	1
cuando	243	94	290	110	612	811	1
informamos	294	94	372	110	612	811	1
a	376	94	383	110	612	811	1
los/las	386	94	427	110	612	811	1
pacientes	40	111	102	127	612	811	1
tras	105	111	130	127	612	811	1
un	133	111	150	127	612	811	1
evento	153	111	197	127	612	811	1
adverso	201	111	251	127	612	811	1
José	40	136	61	149	612	811	1
Joaquín	63	136	102	149	612	811	1
Mira	105	136	128	149	612	811	1
a,b,∗,1	128	136	154	144	612	811	1
y	157	136	163	149	612	811	1
Susana	166	136	201	149	612	811	1
Lorenzo	204	136	244	149	612	811	1
c	244	136	248	144	612	811	1
,	248	136	251	149	612	811	1
en	254	136	266	149	612	811	1
nombre	269	136	309	149	612	811	1
del	311	136	327	149	612	811	1
Grupo	330	136	361	149	612	811	1
de	364	136	376	149	612	811	1
Investigación	379	136	446	149	612	811	1
en	449	136	461	149	612	811	1
Segundas	464	136	512	149	612	811	1
Víctimas	515	136	559	149	612	811	1
a	40	155	43	160	612	811	1
Departamento	44	156	87	163	612	811	1
de	88	156	95	163	612	811	1
Psicología	97	156	126	163	612	811	1
de	127	156	134	163	612	811	1
la	136	156	141	163	612	811	1
Salud,	143	156	160	163	612	811	1
Alicante-Sant	162	156	201	163	612	811	1
Joan,	203	156	217	163	612	811	1
Alicante,	219	156	244	163	612	811	1
España	246	156	267	163	612	811	1
Universidad	45	165	80	172	612	811	1
Miguel	81	165	101	172	612	811	1
Hernández,	103	165	136	172	612	811	1
Elche	138	165	153	172	612	811	1
Alicante,	155	165	180	172	612	811	1
España	182	165	203	172	612	811	1
c	40	172	43	177	612	811	1
Unidad	44	174	65	180	612	811	1
de	67	174	74	180	612	811	1
Calidad,	76	174	99	180	612	811	1
Hospital	101	174	125	180	612	811	1
Universitario	127	174	165	180	612	811	1
Fundación	166	174	197	180	612	811	1
Alcorcón,	198	174	225	180	612	811	1
Madrid,	227	174	250	180	612	811	1
España	251	174	272	180	612	811	1
b	40	164	43	169	612	811	1
información	40	204	105	212	612	811	1
del	109	204	125	212	612	811	1
artículo	130	204	174	212	612	811	1
r	207	204	212	212	612	811	1
e	216	204	221	212	612	811	1
s	225	204	229	212	612	811	1
u	233	204	239	212	612	811	1
m	243	204	250	212	612	811	1
e	254	204	259	212	612	811	1
n	263	204	268	212	612	811	1
Historia	40	225	64	231	612	811	1
del	65	225	74	231	612	811	1
artículo:	76	225	100	231	612	811	1
Recibido	40	232	67	240	612	811	1
el	68	232	74	240	612	811	1
6	75	232	79	240	612	811	1
de	81	232	88	240	612	811	1
febrero	90	232	112	240	612	811	1
de	114	232	121	240	612	811	1
2015	123	232	138	240	612	811	1
Aceptado	40	241	69	249	612	811	1
el	71	241	76	249	612	811	1
17	78	241	86	249	612	811	1
de	87	241	95	249	612	811	1
abril	96	241	110	249	612	811	1
de	112	241	119	249	612	811	1
2015	121	241	136	249	612	811	1
On-line	40	251	62	257	612	811	1
el	64	250	69	257	612	811	1
28	71	250	79	257	612	811	1
de	80	250	88	257	612	811	1
mayo	89	250	106	257	612	811	1
de	108	250	115	257	612	811	1
2015	117	250	132	257	612	811	1
©	274	339	280	347	612	811	1
2015	282	339	299	347	612	811	1
SESPAS.	301	339	328	347	612	811	1
Publicado	330	339	363	347	612	811	1
por	365	339	377	347	612	811	1
Elsevier	379	339	406	347	612	811	1
España,	408	339	434	347	612	811	1
S.L.U.	436	339	454	347	612	811	1
Todos	456	339	476	347	612	811	1
los	478	339	488	347	612	811	1
derechos	490	339	521	347	612	811	1
reservados.	523	339	561	347	612	811	1
Palabras	40	271	65	277	612	811	1
clave:	67	271	84	277	612	811	1
Seguridad	40	278	71	286	612	811	1
del	73	278	82	286	612	811	1
paciente	84	278	110	286	612	811	1
Gestión	40	287	64	294	612	811	1
y	65	287	69	294	612	811	1
organización	71	287	110	294	612	811	1
Eventos	40	295	64	303	612	811	1
adversos	66	295	93	303	612	811	1
Pacientes	40	304	69	311	612	811	1
Something	206	374	255	383	612	811	1
is	257	374	264	383	612	811	1
wrong	267	374	296	383	612	811	1
in	298	374	307	383	612	811	1
the	310	374	325	383	612	811	1
way	327	374	345	383	612	811	1
we	347	374	360	383	612	811	1
inform	363	374	394	383	612	811	1
patients	397	374	434	383	612	811	1
of	436	374	445	383	612	811	1
an	447	374	459	383	612	811	1
adverse	461	374	495	383	612	811	1
event	498	374	523	383	612	811	1
a	207	392	212	400	612	811	1
b	216	392	221	400	612	811	1
s	225	392	229	400	612	811	1
t	233	392	237	400	612	811	1
r	241	392	246	400	612	811	1
a	250	392	255	400	612	811	1
c	259	392	264	400	612	811	1
t	268	392	272	400	612	811	1
Keywords:	40	413	71	419	612	811	1
Patient	40	420	62	428	612	811	1
safety	64	420	82	428	612	811	1
Organization	40	429	80	437	612	811	1
and	82	429	93	437	612	811	1
administration	95	429	140	437	612	811	1
management	40	437	81	445	612	811	1
Adverse	40	446	65	454	612	811	1
events	67	446	87	454	612	811	1
Patients	40	455	65	462	612	811	1
©	319	518	325	527	612	811	1
2015	326	518	344	527	612	811	1
SESPAS.	346	518	372	527	612	811	1
Published	374	518	408	527	612	811	1
by	410	518	418	527	612	811	1
Elsevier	420	518	447	527	612	811	1
España,	449	518	475	527	612	811	1
S.L.U.	477	518	495	527	612	811	1
All	497	518	506	527	612	811	1
rights	508	518	528	527	612	811	1
reserved.	530	518	561	527	612	811	1
Introducción	310	572	362	580	612	811	1
∗	45	616	49	621	612	811	1
Autor	53	615	70	623	612	811	1
para	72	615	85	623	612	811	1
correspondencia.	87	615	139	623	612	811	1
Correo	52	625	72	631	612	811	1
electrónico:	73	625	107	631	612	811	1
jose.mira@umh.es	109	623	164	631	612	811	1
(J.J.	166	623	176	631	612	811	1
Mira).	177	623	196	631	612	811	1
1	47	632	50	637	612	811	1
Coautores	52	632	83	640	612	811	1
del	86	632	96	640	612	811	1
Grupo	99	632	118	640	612	811	1
de	121	632	129	640	612	811	1
Investigación	132	632	172	640	612	811	1
en	175	632	183	640	612	811	1
Segundas	186	632	215	640	612	811	1
Víctimas:	218	632	247	640	612	811	1
Irene	250	632	266	640	612	811	1
Carrillo	269	632	292	640	612	811	1
(Universidad	40	641	80	648	612	811	1
Miguel	83	641	104	648	612	811	1
Hernández,	107	641	142	648	612	811	1
Elche),	145	641	165	648	612	811	1
Lena	169	641	183	648	612	811	1
Ferrús	186	641	205	648	612	811	1
(Consorci	208	641	237	648	612	811	1
Sanitari	240	641	264	648	612	811	1
Integral,	267	641	292	648	612	811	1
Barcelona),	40	649	74	657	612	811	1
Pastora	76	649	98	657	612	811	1
Pérez-Pérez	100	649	136	657	612	811	1
(Observatorio	137	649	179	657	612	811	1
para	181	649	194	657	612	811	1
la	196	649	201	657	612	811	1
Seguridad	202	649	233	657	612	811	1
del	234	649	244	657	612	811	1
Paciente,	245	649	272	657	612	811	1
Agen-	274	649	292	657	612	811	1
cia	40	658	49	665	612	811	1
de	50	658	58	665	612	811	1
Calidad	59	658	81	665	612	811	1
Sanitaria	83	658	109	665	612	811	1
de	111	658	118	665	612	811	1
Andalucía,	119	658	151	665	612	811	1
Sevilla),	152	658	176	665	612	811	1
Fuencisla	177	658	206	665	612	811	1
Iglesias	207	658	229	665	612	811	1
(Servicio	230	658	257	665	612	811	1
de	258	658	265	665	612	811	1
Salud	267	658	283	665	612	811	1
de	285	658	292	665	612	811	1
Castilla	40	666	63	674	612	811	1
La	64	666	70	674	612	811	1
Mancha	71	666	96	674	612	811	1
(SESCAM),	97	666	129	674	612	811	1
Toledo),	130	666	154	674	612	811	1
Carmen	155	666	179	674	612	811	1
Silvestre	180	666	206	674	612	811	1
(Atención	207	666	237	674	612	811	1
Primaria	238	666	264	674	612	811	1
Comarca	265	666	292	674	612	811	1
Donostia,	40	675	69	682	612	811	1
Donostia),	70	675	101	682	612	811	1
Guadalupe	102	675	135	682	612	811	1
Olivera	136	675	158	682	612	811	1
(Servicio	160	675	186	682	612	811	1
Madrileño	187	675	219	682	612	811	1
de	220	675	227	682	612	811	1
Salud,	228	675	247	682	612	811	1
Madrid),	248	675	274	682	612	811	1
Elena	275	675	292	682	612	811	1
Zavala	40	683	60	691	612	811	1
(Hospital	61	683	89	691	612	811	1
Universitario	90	683	130	691	612	811	1
Donostia,	131	683	160	691	612	811	1
Donostia),	161	683	192	691	612	811	1
José	193	683	205	691	612	811	1
Ángel	206	683	223	691	612	811	1
Maderuelo-Fernández	224	683	292	691	612	811	1
(Gerencia	40	692	70	700	612	811	1
de	71	692	78	700	612	811	1
Atención	79	692	107	700	612	811	1
Primaria	108	692	134	700	612	811	1
de	135	692	142	700	612	811	1
Salamanca,	143	692	177	700	612	811	1
Castilla	178	692	201	700	612	811	1
y	202	692	205	700	612	811	1
León	206	692	221	700	612	811	1
Health	222	692	242	700	612	811	1
Service	243	692	265	700	612	811	1
(SACYL),	266	692	292	700	612	811	1
Salamanca)	40	701	75	708	612	811	1
y	77	701	80	708	612	811	1
Pilar	81	701	95	708	612	811	1
Astier	96	701	114	708	612	811	1
(Medicina	115	701	146	708	612	811	1
de	147	701	155	708	612	811	1
Familia	156	701	178	708	612	811	1
y	179	701	183	708	612	811	1
Comunitaria,	184	701	223	708	612	811	1
Centro	225	701	245	708	612	811	1
de	246	701	254	708	612	811	1
Salud	255	701	271	708	612	811	1
Caspe,	273	701	292	708	612	811	1
Sector	40	709	60	717	612	811	1
Alcañiz,	61	709	85	717	612	811	1
Servicio	87	709	111	717	612	811	1
Aragonés	113	709	141	717	612	811	1
de	143	709	150	717	612	811	1
Salud,	152	709	170	717	612	811	1
Zaragoza).	172	709	203	717	612	811	1
Alrededor	322	592	360	601	612	811	1
del	362	592	374	601	612	811	1
9,2%	377	592	393	601	612	811	1
de	396	592	405	601	612	811	1
los/as	407	592	429	601	612	811	1
pacientes	432	592	468	601	612	811	1
hospitalizados/as	470	592	536	601	612	811	1
en	539	592	548	601	612	811	1
los	551	592	561	601	612	811	1
países	310	602	333	612	612	811	1
con	335	602	349	612	612	811	1
modelos	350	602	383	612	612	811	1
sanitarios	384	602	421	612	612	811	1
similares	423	602	458	612	612	811	1
al	459	602	466	612	612	811	1
nuestro	467	602	497	612	612	811	1
sufren	498	602	522	612	612	811	1
un	524	602	534	612	612	811	1
evento	535	602	561	612	612	811	1
adverso	310	613	340	622	612	811	1
(EA)	344	613	360	622	612	811	1
1	360	612	364	619	612	811	1
,	364	613	366	622	612	811	1
cifra	370	613	387	622	612	811	1
muy	391	613	408	622	612	811	1
similar	412	613	439	622	612	811	1
a	443	613	447	622	612	811	1
la	451	613	458	622	612	811	1
encontrada	462	613	505	622	612	811	1
en	509	613	518	622	612	811	1
el	522	613	529	622	612	811	1
estudio	533	613	561	622	612	811	1
ENEAS.	310	623	337	633	612	811	1
Un	339	623	350	633	612	811	1
7%	351	623	361	633	612	811	1
de	363	623	372	633	612	811	1
estos	374	623	394	633	612	811	1
EA	395	623	405	633	612	811	1
tienen	407	623	431	633	612	811	1
consecuencias	433	623	488	633	612	811	1
graves	489	623	514	633	612	811	1
y	516	623	520	633	612	811	1
en	522	623	531	633	612	811	1
un	533	623	543	633	612	811	1
7,4%	545	623	561	633	612	811	1
de	310	634	319	643	612	811	1
los	321	634	332	643	612	811	1
casos	334	634	355	643	612	811	1
el/la	357	634	373	643	612	811	1
paciente	376	634	408	643	612	811	1
fallece.	410	634	437	643	612	811	1
El	439	634	446	643	612	811	1
estudio	448	634	477	643	612	811	1
de	479	634	488	643	612	811	1
Vries	490	634	510	643	612	811	1
et	512	634	519	643	612	811	1
al	521	634	528	643	612	811	1
1	528	633	532	640	612	811	1
apuntó	534	634	561	643	612	811	1
que	310	644	324	654	612	811	1
un	326	644	336	654	612	811	1
43,5%	338	644	360	654	612	811	1
de	362	644	371	654	612	811	1
los	373	644	384	654	612	811	1
EA	386	644	396	654	612	811	1
eran	398	644	415	654	612	811	1
evitables.	417	644	454	654	612	811	1
En	322	655	332	664	612	811	1
el	334	655	340	664	612	811	1
caso	342	655	359	664	612	811	1
de	361	655	370	664	612	811	1
atención	372	655	405	664	612	811	1
primaria	407	655	440	664	612	811	1
(AP)	443	655	459	664	612	811	1
se	461	655	469	664	612	811	1
dispone	471	655	501	664	612	811	1
de	503	655	512	664	612	811	1
menos	514	655	540	664	612	811	1
estu-	542	655	561	664	612	811	1
dios.	310	665	328	674	612	811	1
En	331	665	340	674	612	811	1
España,	343	665	372	674	612	811	1
el	375	665	382	674	612	811	1
estudio	384	665	413	674	612	811	1
APEAS	416	665	440	674	612	811	1
encontró	443	665	477	674	612	811	1
una	480	665	494	674	612	811	1
incidencia	497	665	536	674	612	811	1
de	539	665	548	674	612	811	1
EA	551	665	561	674	612	811	1
del	310	675	322	685	612	811	1
0,8%	324	675	341	685	612	811	1
considerando	343	675	395	685	612	811	1
el	397	675	404	685	612	811	1
total	407	675	424	685	612	811	1
de	427	675	436	685	612	811	1
consultas,	439	675	477	685	612	811	1
lo	479	675	486	685	612	811	1
que	489	675	503	685	612	811	1
equivale	506	675	538	685	612	811	1
a	540	675	545	685	612	811	1
que	547	675	561	685	612	811	1
un	310	686	320	695	612	811	1
6%	323	686	333	695	612	811	1
del	336	686	348	695	612	811	1
conjunto	351	686	385	695	612	811	1
de	388	686	397	695	612	811	1
los/as	400	686	422	695	612	811	1
pacientes	425	686	461	695	612	811	1
atendidos/as	465	686	513	695	612	811	1
en	516	686	525	695	612	811	1
atención	529	686	561	695	612	811	1
primaria	310	696	343	706	612	811	1
sufren	345	696	369	706	612	811	1
un	371	696	381	706	612	811	1
EA,	382	696	395	706	612	811	1
un	396	696	406	706	612	811	1
5,9%	408	696	425	706	612	811	1
con	427	696	440	706	612	811	1
consecuencias	442	696	497	706	612	811	1
graves	498	696	523	706	612	811	1
y	525	696	530	706	612	811	1
el	531	696	538	706	612	811	1
64,3%	540	696	561	706	612	811	1
evitables.	310	707	346	716	612	811	1
http://dx.doi.org/10.1016/j.gaceta.2015.04.004	41	728	183	735	612	811	1
0213-9111/©	40	736	81	744	612	811	1
2015	83	736	98	744	612	811	1
SESPAS.	100	736	124	744	612	811	1
Publicado	126	736	155	744	612	811	1
por	157	736	168	744	612	811	1
Elsevier	169	736	193	744	612	811	1
España,	195	736	218	744	612	811	1
S.L.U.	220	736	236	744	612	811	1
Todos	238	736	256	744	612	811	1
los	257	736	266	744	612	811	1
derechos	268	736	295	744	612	811	1
reservados.	297	736	332	744	612	811	1
371	561	44	573	52	612	811	2
J.J.	236	45	243	52	612	811	2
Mira,	244	45	260	52	612	811	2
S.	261	45	266	52	612	811	2
Lorenzo	268	45	291	52	612	811	2
/	292	45	294	52	612	811	2
Gac	296	45	307	52	612	811	2
Sanit.	309	45	325	52	612	811	2
2015;29(5):370–374	327	45	388	52	612	811	2
Tabla	51	64	68	70	612	811	2
1	70	64	74	70	612	811	2
Percepción	51	71	85	79	612	811	2
de	86	71	94	79	612	811	2
directivos/as	95	71	134	79	612	811	2
y	136	71	140	79	612	811	2
profesionales	141	71	182	79	612	811	2
sobre	184	71	200	79	612	811	2
cómo	202	71	219	79	612	811	2
se	221	71	227	79	612	811	2
informa	229	71	253	79	612	811	2
en	255	71	262	79	612	811	2
sus	264	71	274	79	612	811	2
centros	275	71	298	79	612	811	2
a	300	71	303	79	612	811	2
un/a	305	71	318	79	612	811	2
paciente	320	71	346	79	612	811	2
que	348	71	359	79	612	811	2
sufre	361	71	376	79	612	811	2
un	378	71	386	79	612	811	2
evento	387	71	408	79	612	811	2
adverso	410	71	434	79	612	811	2
Dirección	305	86	334	93	612	811	2
a	334	85	336	91	612	811	2
Profesionales	446	86	486	93	612	811	2
En	57	100	65	108	612	811	2
nuestro	67	100	90	108	612	811	2
centro.	92	100	113	108	612	811	2
.	114	103	117	107	612	811	2
.	118	103	120	107	612	811	2
Sí	254	100	260	108	612	811	2
N	254	109	259	116	612	811	2
(%)	261	109	270	116	612	811	2
No	303	100	312	108	612	811	2
N	303	109	308	116	612	811	2
(%)	310	109	319	116	612	811	2
Total	351	100	367	108	612	811	2
N	351	109	356	116	612	811	2
(%)	358	109	367	116	612	811	2
Sí	399	100	405	108	612	811	2
N	399	109	404	116	612	811	2
(%)	406	109	415	116	612	811	2
No	449	100	457	108	612	811	2
N	449	109	453	116	612	811	2
(%)	455	109	464	116	612	811	2
Total	497	100	512	108	612	811	2
N	497	109	501	116	612	811	2
(%)	503	109	512	116	612	811	2
p	545	100	549	108	612	811	2
Se	57	122	64	129	612	811	2
informa	66	122	90	129	612	811	2
al/a	92	122	103	129	612	811	2
la	105	122	110	129	612	811	2
paciente	112	122	138	129	612	811	2
tras	139	122	151	129	612	811	2
un	153	122	161	129	612	811	2
sufrir	162	122	179	129	612	811	2
un	181	122	189	129	612	811	2
EA	190	122	198	129	612	811	2
Se	57	130	64	138	612	811	2
pide	66	130	79	138	612	811	2
disculpas	81	130	109	138	612	811	2
al/a	111	130	122	138	612	811	2
la	124	130	129	138	612	811	2
paciente	131	130	157	138	612	811	2
tras	159	130	170	138	612	811	2
sufrir	172	130	188	138	612	811	2
un	190	130	198	138	612	811	2
EA	200	130	208	138	612	811	2
Se	57	139	64	146	612	811	2
sabe	66	139	80	146	612	811	2
quién	81	139	99	146	612	811	2
debe	100	139	115	146	612	811	2
informar	117	139	144	146	612	811	2
al/a	145	139	156	146	612	811	2
la	158	139	164	146	612	811	2
paciente	165	139	191	146	612	811	2
tras	193	139	205	146	612	811	2
sufrir	206	139	223	146	612	811	2
un	224	139	232	146	612	811	2
EA	234	139	242	146	612	811	2
112	254	122	266	129	612	811	2
(27,9)	267	122	285	129	612	811	2
136	254	130	266	138	612	811	2
(33,5%)	267	130	290	138	612	811	2
79	258	139	266	146	612	811	2
(19,5)	267	139	285	146	612	811	2
294	303	122	315	129	612	811	2
(72,1)	317	122	335	129	612	811	2
270	303	130	315	138	612	811	2
(66,5)	317	130	335	138	612	811	2
327	303	139	315	146	612	811	2
(80,5)	317	139	335	146	612	811	2
406	351	122	363	129	612	811	2
(100)	365	122	381	129	612	811	2
406	351	130	363	138	612	811	2
(100)	365	130	381	138	612	811	2
406	351	139	363	146	612	811	2
(100)	365	139	381	146	612	811	2
386	399	122	411	129	612	811	2
(35,9)	413	122	431	129	612	811	2
176	399	130	411	138	612	811	2
(16,2%)	413	130	435	138	612	811	2
185	399	139	411	146	612	811	2
(17,0)	413	139	431	146	612	811	2
701	449	122	460	129	612	811	2
(64,1)	462	122	480	129	612	811	2
911	449	130	460	138	612	811	2
(83,8)	462	130	480	138	612	811	2
902	449	139	460	146	612	811	2
(83)	462	139	474	146	612	811	2
1087	497	122	512	129	612	811	2
(100)	514	122	530	129	612	811	2
1087	497	130	512	138	612	811	2
(100)	514	130	530	138	612	811	2
1087	497	139	512	146	612	811	2
(100)	514	139	530	146	612	811	2
<0,01	545	122	561	129	612	811	2
<0,001	545	130	565	138	612	811	2
0,31	548	139	561	146	612	811	2
a	57	152	60	157	612	811	2
Dirección	63	152	92	160	612	811	2
incluye	94	152	116	160	612	811	2
directivos/as	118	152	157	160	612	811	2
y	158	152	162	160	612	811	2
responsables	164	152	203	160	612	811	2
de	205	152	212	160	612	811	2
seguridad	214	152	244	160	612	811	2
de	246	152	253	160	612	811	2
los	255	152	263	160	612	811	2
centros.	265	152	289	160	612	811	2
Los/as	63	175	87	184	612	811	2
pacientes	90	175	126	184	612	811	2
(o	130	175	137	184	612	811	2
sus	141	175	153	184	612	811	2
allegados/as)	157	175	206	184	612	811	2
que	210	175	224	184	612	811	2
sufren	227	175	251	184	612	811	2
EA	255	175	265	184	612	811	2
tienen	268	175	293	184	612	811	2
la	296	175	303	184	612	811	2
necesidad,	51	185	91	195	612	811	2
y	93	185	97	195	612	811	2
el	99	185	106	195	612	811	2
derecho,	108	185	140	195	612	811	2
a	142	185	146	195	612	811	2
saber	148	185	169	195	612	811	2
qué,	170	185	186	195	612	811	2
cómo,	188	185	211	195	612	811	2
cuándo,	213	185	243	195	612	811	2
por	244	185	258	195	612	811	2
qué	259	185	273	195	612	811	2
ocurrió	275	185	303	195	612	811	2
y	51	196	56	205	612	811	2
las	57	196	68	205	612	811	2
medidas	70	196	102	205	612	811	2
que	104	196	118	205	612	811	2
se	120	196	128	205	612	811	2
han	129	196	144	205	612	811	2
adoptado	145	196	181	205	612	811	2
para	183	196	200	205	612	811	2
evitar	202	196	224	205	612	811	2
que	225	196	240	205	612	811	2
se	241	196	249	205	612	811	2
repita.	251	196	276	205	612	811	2
Habla-	277	196	303	205	612	811	2
mos	51	206	67	216	612	811	2
de	69	206	78	216	612	811	2
comunicación	80	206	133	216	612	811	2
franca	135	206	158	216	612	811	2
(open	160	206	181	216	612	811	2
disclosure	182	207	219	216	612	811	2
2,3	219	205	227	212	612	811	2
)	228	206	231	216	612	811	2
para	232	206	249	216	612	811	2
referirnos	251	206	289	216	612	811	2
a	290	206	294	216	612	811	2
la	296	206	303	216	612	811	2
comunicación	51	217	105	226	612	811	2
abierta	106	217	133	226	612	811	2
y	134	217	139	226	612	811	2
sincera–incluyendo	140	217	215	226	612	811	2
una	216	217	231	226	612	811	2
disculpa–que	232	217	283	226	612	811	2
debe	284	217	303	226	612	811	2
producirse	51	227	92	237	612	811	2
tras	94	227	109	237	612	811	2
sufrir	111	227	131	237	612	811	2
un	134	227	144	237	612	811	2
EA	146	227	156	237	612	811	2
un	158	227	168	237	612	811	2
paciente.	170	227	204	237	612	811	2
En	63	238	73	247	612	811	2
el	74	238	81	247	612	811	2
estudio	83	238	111	247	612	811	2
nacional	113	238	145	247	612	811	2
sobre	147	238	168	247	612	811	2
acciones	169	238	202	247	612	811	2
para	203	238	220	247	612	811	2
minimizar	222	238	262	247	612	811	2
el	263	238	270	247	612	811	2
impacto	272	238	303	247	612	811	2
de	51	248	61	258	612	811	2
los	63	248	74	258	612	811	2
EA	76	248	87	258	612	811	2
en	89	248	98	258	612	811	2
profesionales	101	248	152	258	612	811	2
4,5	152	247	160	254	612	811	2
(segundas	163	248	202	258	612	811	2
víctimas)	205	248	240	258	612	811	2
nos	242	248	256	258	612	811	2
planteamos	258	248	303	258	612	811	2
analizar	51	258	82	268	612	811	2
qué	85	258	99	268	612	811	2
actuaciones	102	258	147	268	612	811	2
se	150	258	158	268	612	811	2
realizan	161	258	191	268	612	811	2
en	194	258	204	268	612	811	2
los	207	258	218	268	612	811	2
hospitales	221	258	260	268	612	811	2
y	263	258	267	268	612	811	2
en	270	258	280	268	612	811	2
aten-	283	258	303	268	612	811	2
ción	51	269	67	278	612	811	2
primaria	69	269	102	278	612	811	2
para	103	269	120	278	612	811	2
asegurar	122	269	154	278	612	811	2
una	156	269	170	278	612	811	2
comunicación	172	269	225	278	612	811	2
franca	226	269	250	278	612	811	2
con	251	269	265	278	612	811	2
pacientes	267	269	303	278	612	811	2
víctima	51	279	80	289	612	811	2
de	82	279	91	289	612	811	2
un	93	279	103	289	612	811	2
EA.	105	279	117	289	612	811	2
Método	51	303	82	311	612	811	2
Estudio	63	323	92	332	612	811	2
observacional	93	323	146	332	612	811	2
basado	148	323	174	332	612	811	2
en	176	323	186	332	612	811	2
dos	187	323	201	332	612	811	2
encuestas	202	323	240	332	612	811	2
anónimas	241	323	279	332	612	811	2
online	280	324	303	332	612	811	2
a	51	333	56	343	612	811	2
una	57	333	72	343	612	811	2
muestra	73	333	105	343	612	811	2
de	107	333	116	343	612	811	2
conveniencia	118	333	168	343	612	811	2
de	170	333	179	343	612	811	2
633	181	333	195	343	612	811	2
directivos/as	197	333	245	343	612	811	2
y	247	333	252	343	612	811	2
responsables	253	333	303	343	612	811	2
de	51	344	61	353	612	811	2
seguridad	63	344	101	353	612	811	2
de	104	344	113	353	612	811	2
los/las	116	344	140	353	612	811	2
paciente	143	344	176	353	612	811	2
(colectivo	178	344	216	353	612	811	2
de	219	344	228	353	612	811	2
dirección),	231	344	271	353	612	811	2
y	274	344	278	353	612	811	2
a	281	344	286	353	612	811	2
una	288	344	303	353	612	811	2
muestra	51	354	83	364	612	811	2
al	85	354	92	364	612	811	2
azar	95	354	111	364	612	811	2
de	114	354	123	364	612	811	2
1340	126	354	145	364	612	811	2
médicos/as	148	354	191	364	612	811	2
y	193	354	198	364	612	811	2
enfermeros/as,	201	354	257	364	612	811	2
selecciona-	260	354	303	364	612	811	2
dos/as	51	365	75	374	612	811	2
entre	78	365	98	374	612	811	2
las	101	365	112	374	612	811	2
plantillas	114	365	150	374	612	811	2
de	152	365	162	374	612	811	2
199	164	365	179	374	612	811	2
hospitales	182	365	220	374	612	811	2
y	223	365	228	374	612	811	2
178	230	365	245	374	612	811	2
áreas	248	365	268	374	612	811	2
de	270	365	280	374	612	811	2
salud	282	365	303	374	612	811	2
de	51	375	61	385	612	811	2
ocho	64	375	82	385	612	811	2
comunidades	85	375	136	385	612	811	2
autónomas	139	375	182	385	612	811	2
(Andalucía,	185	375	228	385	612	811	2
Aragón,	231	375	260	385	612	811	2
Castilla-La	263	375	303	385	612	811	2
Mancha,	51	386	84	395	612	811	2
Castilla-León,	87	386	138	395	612	811	2
Cataluña,	141	386	176	395	612	811	2
Comunidad	179	386	223	395	612	811	2
Valenciana,	226	386	270	395	612	811	2
Madrid,	273	386	303	395	612	811	2
País	51	396	66	406	612	811	2
Vasco).	69	396	96	406	612	811	2
Estas	98	396	117	406	612	811	2
comunidades	120	396	171	406	612	811	2
autónomas	173	396	215	406	612	811	2
suponían	218	396	253	406	612	811	2
el	255	396	262	406	612	811	2
76%	264	396	279	406	612	811	2
de	281	396	290	406	612	811	2
las	292	396	303	406	612	811	2
altas	51	407	69	416	612	811	2
hospitalarias	71	407	119	416	612	811	2
y	121	407	125	416	612	811	2
el	127	407	134	416	612	811	2
75%	135	407	150	416	612	811	2
de	151	407	161	416	612	811	2
las	162	407	173	416	612	811	2
consultas	174	407	210	416	612	811	2
en	211	407	221	416	612	811	2
atención	222	407	255	416	612	811	2
primaria	257	407	290	416	612	811	2
del	291	407	303	416	612	811	2
año	51	417	65	427	612	811	2
2013.	67	417	88	427	612	811	2
El	90	417	97	427	612	811	2
tamaño	99	417	128	427	612	811	2
de	130	417	140	427	612	811	2
las	142	417	152	427	612	811	2
muestras	154	417	189	427	612	811	2
fue	191	417	203	427	612	811	2
calculado	205	417	241	427	612	811	2
para	243	417	260	427	612	811	2
p	262	417	267	427	612	811	2
=	269	417	273	427	612	811	2
q	274	417	279	427	612	811	2
=	281	417	285	427	612	811	2
0,50	286	417	303	427	612	811	2
(error:	51	428	76	437	612	811	2
3%;	79	428	92	437	612	811	2
␣:	94	431	103	435	612	811	2
0,05;	105	428	124	437	612	811	2
tasa	127	428	142	437	612	811	2
de	145	428	154	437	612	811	2
rechazo:	156	428	189	437	612	811	2
20%).	191	428	211	437	612	811	2
Se	213	428	222	437	612	811	2
realizaron	225	428	263	437	612	811	2
hasta	265	428	286	437	612	811	2
tres	288	428	303	437	612	811	2
recuerdos.	51	438	91	447	612	811	2
Las	63	448	75	458	612	811	2
preguntas	78	448	116	458	612	811	2
al	119	448	126	458	612	811	2
colectivo	128	448	163	458	612	811	2
de	165	448	175	458	612	811	2
dirección	177	448	213	458	612	811	2
recogían	215	448	248	458	612	811	2
una	251	448	265	458	612	811	2
selección	268	448	303	458	612	811	2
de	51	459	61	468	612	811	2
las	65	459	75	468	612	811	2
acciones	80	459	112	468	612	811	2
más	116	459	132	468	612	811	2
recomendadas	136	459	192	468	612	811	2
sobre	196	459	217	468	612	811	2
comunicación	221	459	275	468	612	811	2
franca	279	459	303	468	612	811	2
empleadas	51	469	92	479	612	811	2
en	95	469	105	479	612	811	2
otros	108	469	127	479	612	811	2
estudios	130	469	162	479	612	811	2
fuera	165	469	185	479	612	811	2
de	188	469	197	479	612	811	2
España	200	469	227	479	612	811	2
2,3	227	468	236	476	612	811	2
.	236	469	238	479	612	811	2
Para	241	469	258	479	612	811	2
conocer	261	469	291	479	612	811	2
su	294	469	303	479	612	811	2
nivel	51	480	70	489	612	811	2
de	72	480	82	489	612	811	2
implantación	84	480	135	489	612	811	2
se	137	480	145	489	612	811	2
empleó	147	480	176	489	612	811	2
una	178	480	192	489	612	811	2
escala	195	480	218	489	612	811	2
de	220	480	229	489	612	811	2
respuesta	232	480	269	489	612	811	2
de	271	480	280	489	612	811	2
cinco	283	480	303	489	612	811	2
pasos	51	490	73	500	612	811	2
tipo	75	490	90	500	612	811	2
Likert	92	490	114	500	612	811	2
(ninguna,	117	490	153	500	612	811	2
escasa,	155	490	181	500	612	811	2
media,	184	490	209	500	612	811	2
alta	212	490	226	500	612	811	2
y	228	490	232	500	612	811	2
muy	235	490	252	500	612	811	2
alta).	254	490	273	500	612	811	2
Al	276	490	283	500	612	811	2
con-	286	490	303	500	612	811	2
junto	51	501	72	510	612	811	2
de	75	501	84	510	612	811	2
profesionales	88	501	139	510	612	811	2
se	142	501	150	510	612	811	2
les	153	501	164	510	612	811	2
preguntó	167	501	202	510	612	811	2
por	206	501	219	510	612	811	2
la	222	501	229	510	612	811	2
comunicación	232	501	286	510	612	811	2
con	289	501	303	510	612	811	2
los/las	51	511	76	521	612	811	2
pacientes	77	511	114	521	612	811	2
y	116	511	120	521	612	811	2
si	122	511	128	521	612	811	2
habían	130	511	156	521	612	811	2
recibido	158	511	189	521	612	811	2
entrenamiento	191	511	248	521	612	811	2
para	250	511	267	521	612	811	2
informar	269	511	303	521	612	811	2
tras	51	522	66	531	612	811	2
un	68	522	78	531	612	811	2
EA.	79	522	91	531	612	811	2
Las	93	522	105	531	612	811	2
relaciones	107	522	146	531	612	811	2
entre	148	522	168	531	612	811	2
variables	170	522	204	531	612	811	2
se	206	522	214	531	612	811	2
analizaron	216	522	256	531	612	811	2
mediante	258	522	294	531	612	811	2
la	296	522	303	531	612	811	2
prueba	51	532	78	542	612	811	2
de	80	532	89	542	612	811	2
ji	91	532	96	542	612	811	2
al	99	532	105	542	612	811	2
cuadrado.	107	532	145	542	612	811	2
El	63	543	70	552	612	811	2
periodo	73	543	102	552	612	811	2
de	105	543	114	552	612	811	2
estudio	116	543	145	552	612	811	2
fue	147	543	159	552	612	811	2
de	162	543	171	552	612	811	2
febrero	173	543	201	552	612	811	2
a	203	543	208	552	612	811	2
julio	210	543	227	552	612	811	2
de	230	543	239	552	612	811	2
2014.	241	543	263	552	612	811	2
El	265	543	272	552	612	811	2
estudio	275	543	303	552	612	811	2
contó	51	553	73	563	612	811	2
con	75	553	89	563	612	811	2
el	91	553	98	563	612	811	2
informe	100	553	131	563	612	811	2
favorable	133	553	169	563	612	811	2
de	171	553	180	563	612	811	2
los	183	553	194	563	612	811	2
Comités	196	553	227	563	612	811	2
de	229	553	239	563	612	811	2
Ética	241	553	260	563	612	811	2
de	262	553	271	563	612	811	2
Investi-	274	553	303	563	612	811	2
gación	51	564	76	573	612	811	2
Clínica	78	564	104	573	612	811	2
en	106	564	116	573	612	811	2
Atención	118	564	152	573	612	811	2
Primaria	154	564	187	573	612	811	2
de	189	564	199	573	612	811	2
Valencia	201	564	233	573	612	811	2
(CEIC	236	564	256	573	612	811	2
APCV)	258	564	282	573	612	811	2
y	284	564	289	573	612	811	2
del	291	564	303	573	612	811	2
Hospital	51	574	83	583	612	811	2
Universitario	85	574	135	583	612	811	2
Fundación	137	574	177	583	612	811	2
Alcorcón	179	574	213	583	612	811	2
(CEIC	215	574	235	583	612	811	2
HUFA).	237	574	264	583	612	811	2
Resultados	51	598	95	606	612	811	2
Contestaron	63	618	110	627	612	811	2
a	112	618	116	627	612	811	2
la	119	618	126	627	612	811	2
encuesta	128	618	162	627	612	811	2
406	164	618	179	627	612	811	2
personas	181	618	215	627	612	811	2
del	218	618	229	627	612	811	2
colectivo	232	618	266	627	612	811	2
de	268	618	278	627	612	811	2
direc-	280	618	303	627	612	811	2
ción	51	628	67	637	612	811	2
(tasa	72	628	90	637	612	811	2
de	95	628	104	637	612	811	2
respuesta:	109	628	149	637	612	811	2
64,1%)	153	628	178	637	612	811	2
y	182	628	187	637	612	811	2
1087	191	628	210	637	612	811	2
profesionales	215	628	266	637	612	811	2
(tasa	270	628	289	637	612	811	2
de	293	628	303	637	612	811	2
respuesta:	51	638	91	648	612	811	2
81,1%).	93	638	120	648	612	811	2
Algo	63	649	80	658	612	811	2
más	82	649	97	658	612	811	2
de	98	649	108	658	612	811	2
una	109	649	123	658	612	811	2
cuarta	124	649	148	658	612	811	2
parte	150	649	170	658	612	811	2
de	171	649	180	658	612	811	2
los/las	181	649	206	658	612	811	2
directivos/as	207	649	255	658	612	811	2
(112;	257	649	277	658	612	811	2
27,9%)	278	649	303	658	612	811	2
y	51	659	56	669	612	811	2
un	58	659	68	669	612	811	2
tercio	70	659	92	669	612	811	2
de	94	659	104	669	612	811	2
los/las	106	659	130	669	612	811	2
profesionales	132	659	183	669	612	811	2
(386;	185	659	206	669	612	811	2
35,9%)	208	659	232	669	612	811	2
consideraron	235	659	284	669	612	811	2
que,	287	659	303	669	612	811	2
en	51	670	61	679	612	811	2
su	62	670	71	679	612	811	2
centro,	72	670	98	679	612	811	2
tras	100	670	114	679	612	811	2
un	115	670	125	679	612	811	2
EA	127	670	137	679	612	811	2
se	138	670	146	679	612	811	2
informaba	147	670	187	679	612	811	2
al/a	188	670	202	679	612	811	2
la	203	670	210	679	612	811	2
paciente	211	670	244	679	612	811	2
o	245	670	250	679	612	811	2
sus	251	670	264	679	612	811	2
familiares	265	670	303	679	612	811	2
(tabla	51	680	73	690	612	811	2
1).	76	680	85	690	612	811	2
Un	88	680	99	690	612	811	2
mayor	101	680	126	690	612	811	2
número	128	680	158	690	612	811	2
de	160	680	170	690	612	811	2
directivos/as	172	680	221	690	612	811	2
de	223	680	232	690	612	811	2
atención	235	680	267	690	612	811	2
primaria	270	680	303	690	612	811	2
(116,	51	691	71	700	612	811	2
54%)	75	691	93	700	612	811	2
que	97	691	111	700	612	811	2
de	115	691	125	700	612	811	2
hospitales	129	691	168	700	612	811	2
(20,	172	691	186	700	612	811	2
11,7%)	191	691	215	700	612	811	2
dijeron	219	691	247	700	612	811	2
que	251	691	265	700	612	811	2
se	269	691	278	700	612	811	2
pedía	282	691	303	700	612	811	2
disculpas	51	701	87	711	612	811	2
al/a	88	701	102	711	612	811	2
la	104	701	111	711	612	811	2
paciente	112	701	145	711	612	811	2
tras	147	701	161	711	612	811	2
un	163	701	173	711	612	811	2
EA.	174	701	186	711	612	811	2
Setenta	188	701	217	711	612	811	2
y	218	701	223	711	612	811	2
cuatro	225	701	249	711	612	811	2
(13,6%)	251	701	278	711	612	811	2
médi-	280	701	303	711	612	811	2
cos/as	51	712	75	721	612	811	2
y	76	712	81	721	612	811	2
84	83	712	92	721	612	811	2
(17%)	94	712	115	721	612	811	2
enfermeros/as	117	712	172	721	612	811	2
informaron	174	712	217	721	612	811	2
de	219	712	228	721	612	811	2
que	230	712	244	721	612	811	2
en	246	712	256	721	612	811	2
su	258	712	266	721	612	811	2
centro	268	712	293	721	612	811	2
se	295	712	303	721	612	811	2
pedían	51	722	77	732	612	811	2
disculpas	80	722	115	732	612	811	2
al/a	118	722	132	732	612	811	2
la	135	722	141	732	612	811	2
paciente	144	722	177	732	612	811	2
tras	179	722	194	732	612	811	2
un	196	722	206	732	612	811	2
EA.	209	722	221	732	612	811	2
Sólo	224	722	240	732	612	811	2
30	243	722	252	732	612	811	2
(7,4%)	255	722	278	732	612	811	2
direc-	280	722	303	732	612	811	2
tivos/as	51	733	81	742	612	811	2
afirmaron	84	733	121	742	612	811	2
contar	124	733	149	742	612	811	2
con	152	733	166	742	612	811	2
un	168	733	178	742	612	811	2
protocolo	181	733	218	742	612	811	2
de	221	733	230	742	612	811	2
qué	233	733	247	742	612	811	2
hacer	250	733	271	742	612	811	2
y	274	733	279	742	612	811	2
cómo	282	733	303	742	612	811	2
informar	51	743	85	753	612	811	2
a	87	743	91	753	612	811	2
los/las	93	743	117	753	612	811	2
pacientes	119	743	155	753	612	811	2
tras	156	743	171	753	612	811	2
un	173	743	183	753	612	811	2
EA.	184	743	196	753	612	811	2
Una	198	743	213	753	612	811	2
pequeña	215	743	248	753	612	811	2
proporción	250	743	292	753	612	811	2
de	293	743	303	753	612	811	2
profesionales	321	175	372	184	612	811	2
(92	374	175	387	184	612	811	2
[17,4%]	390	175	417	184	612	811	2
médicos/as	420	175	462	184	612	811	2
y	465	175	470	184	612	811	2
93	472	175	482	184	612	811	2
[19,1%]	484	175	512	184	612	811	2
enfermeros/as)	515	175	572	184	612	811	2
dijo	321	185	335	195	612	811	2
haber	337	185	358	195	612	811	2
recibido	360	185	391	195	612	811	2
formación	392	185	431	195	612	811	2
sobre	432	185	453	195	612	811	2
cómo	455	185	476	195	612	811	2
debe	477	185	495	195	612	811	2
informarse	496	185	538	195	612	811	2
a	540	185	544	195	612	811	2
un/una	545	185	572	195	612	811	2
paciente	321	196	353	205	612	811	2
tras	355	196	369	205	612	811	2
un	371	196	381	205	612	811	2
EA.	383	196	395	205	612	811	2
Entre	396	196	417	205	612	811	2
los/las	418	196	443	205	612	811	2
profesionales,	444	196	497	205	612	811	2
161	499	196	513	205	612	811	2
(18,4%)	515	196	542	205	612	811	2
afirma-	544	196	572	205	612	811	2
ron	321	206	334	216	612	811	2
conocer	336	206	366	216	612	811	2
algún	369	206	390	216	612	811	2
caso	392	206	409	216	612	811	2
en	411	206	421	216	612	811	2
que	423	206	437	216	612	811	2
la	439	206	446	216	612	811	2
información	449	206	495	216	612	811	2
había	497	206	518	216	612	811	2
terminado	521	206	561	216	612	811	2
en	563	206	572	216	612	811	2
demanda.	321	217	358	226	612	811	2
A	360	217	366	226	612	811	2
juicio	368	217	389	226	612	811	2
de	391	217	400	226	612	811	2
177	402	217	417	226	612	811	2
(43,6%)	419	217	447	226	612	811	2
directivos/as,	449	217	499	226	612	811	2
la	501	217	508	226	612	811	2
póliza	510	217	533	226	612	811	2
de	535	217	545	226	612	811	2
seguro	547	217	572	226	612	811	2
de	321	227	330	237	612	811	2
la	332	227	339	237	612	811	2
institución	341	227	382	237	612	811	2
ofrecía	383	227	409	237	612	811	2
a	411	227	416	237	612	811	2
los/las	418	227	442	237	612	811	2
profesionales	444	227	495	237	612	811	2
asesoramiento	496	227	552	237	612	811	2
legal	554	227	572	237	612	811	2
desde	321	238	343	247	612	811	2
el	345	238	352	247	612	811	2
primer	354	238	380	247	612	811	2
momento	382	238	420	247	612	811	2
tras	422	238	436	247	612	811	2
un	438	238	448	247	612	811	2
EA	450	238	460	247	612	811	2
con	462	238	476	247	612	811	2
consecuencias	478	238	533	247	612	811	2
graves.	535	238	562	247	612	811	2
Del	333	248	345	258	612	811	2
total	348	248	366	258	612	811	2
del	368	248	380	258	612	811	2
colectivo	382	248	416	258	612	811	2
de	419	248	428	258	612	811	2
dirección,	430	248	468	258	612	811	2
53	470	248	480	258	612	811	2
(13%)	482	248	503	258	612	811	2
dijeron	505	248	533	258	612	811	2
que	535	248	549	258	612	811	2
en	552	248	561	258	612	811	2
su	564	248	572	258	612	811	2
centro	321	258	345	268	612	811	2
contaban	347	258	382	268	612	811	2
con	384	258	397	268	612	811	2
el/la	399	258	416	268	612	811	2
paciente	417	258	450	268	612	811	2
para	451	258	468	268	612	811	2
analizar	470	258	500	268	612	811	2
lo	502	258	509	268	612	811	2
sucedido	511	258	545	268	612	811	2
y	547	258	551	268	612	811	2
estu-	553	258	572	268	612	811	2
diar	321	269	336	278	612	811	2
cómo	339	269	360	278	612	811	2
evitar	363	269	385	278	612	811	2
que	388	269	402	278	612	811	2
se	405	269	413	278	612	811	2
repitiera	416	269	448	278	612	811	2
el	451	269	458	278	612	811	2
EA	461	269	471	278	612	811	2
en	474	269	483	278	612	811	2
el	486	269	493	278	612	811	2
futuro,	496	269	522	278	612	811	2
y	525	269	529	278	612	811	2
79	532	269	542	278	612	811	2
(19,5%)	545	269	572	278	612	811	2
afirmaron	321	279	359	289	612	811	2
tener	361	279	381	289	612	811	2
un	383	279	393	289	612	811	2
canal	396	279	416	289	612	811	2
de	418	279	427	289	612	811	2
comunicación	430	279	483	289	612	811	2
para	485	279	502	289	612	811	2
que	504	279	519	289	612	811	2
el/la	521	279	537	289	612	811	2
paciente	540	279	572	289	612	811	2
pudiera	321	290	350	299	612	811	2
expresar	352	290	385	299	612	811	2
en	387	290	397	299	612	811	2
los	399	290	410	299	612	811	2
días	412	290	427	299	612	811	2
siguientes	429	290	468	299	612	811	2
al	470	290	477	299	612	811	2
EA	479	290	489	299	612	811	2
sus	491	290	504	299	612	811	2
preocupaciones	506	290	566	299	612	811	2
y	568	290	572	299	612	811	2
dudas.	321	300	346	310	612	811	2
La	333	311	341	320	612	811	2
tabla	342	311	361	320	612	811	2
2	363	311	368	320	612	811	2
muestra	369	311	400	320	612	811	2
las	402	311	412	320	612	811	2
actuaciones	414	311	459	320	612	811	2
para	460	311	477	320	612	811	2
una	478	311	493	320	612	811	2
comunicación	494	311	547	320	612	811	2
franca	549	311	572	320	612	811	2
que	321	321	335	331	612	811	2
se	337	321	345	331	612	811	2
llevan	347	321	370	331	612	811	2
a	372	321	377	331	612	811	2
cabo	379	321	396	331	612	811	2
en	399	321	408	331	612	811	2
atención	410	321	443	331	612	811	2
primaria	445	321	478	331	612	811	2
y	480	321	485	331	612	811	2
en	487	321	496	331	612	811	2
los	498	321	509	331	612	811	2
hospitales.	511	321	552	331	612	811	2
Discusión	321	357	360	365	612	811	2
A	333	377	338	386	612	811	2
la	341	377	348	386	612	811	2
vista	351	377	369	386	612	811	2
de	372	377	381	386	612	811	2
estos	384	377	404	386	612	811	2
resultados,	407	377	448	386	612	811	2
algo	452	377	467	386	612	811	2
no	471	377	480	386	612	811	2
estamos	483	377	515	386	612	811	2
haciendo	518	377	553	386	612	811	2
bien	556	377	572	386	612	811	2
cuando	321	387	349	397	612	811	2
se	350	387	358	397	612	811	2
informa	360	387	391	397	612	811	2
a	392	387	397	397	612	811	2
un/una	398	387	426	397	612	811	2
paciente	427	387	460	397	612	811	2
tras	462	387	476	397	612	811	2
un	478	387	488	397	612	811	2
EA.	490	387	502	397	612	811	2
Existen	504	387	531	397	612	811	2
importan-	533	387	572	397	612	811	2
tes	321	398	332	407	612	811	2
carencias	335	398	370	407	612	811	2
en	373	398	383	407	612	811	2
la	386	398	392	407	612	811	2
forma	395	398	418	407	612	811	2
en	421	398	431	407	612	811	2
que	434	398	448	407	612	811	2
se	451	398	459	407	612	811	2
planifica,	462	398	496	407	612	811	2
organiza	499	398	532	407	612	811	2
y	535	398	540	407	612	811	2
asegura	543	398	572	407	612	811	2
que	321	408	335	418	612	811	2
quien	337	408	359	418	612	811	2
sufre	361	408	380	418	612	811	2
un	382	408	392	418	612	811	2
EA	394	408	404	418	612	811	2
reciba	406	408	429	418	612	811	2
una	431	408	445	418	612	811	2
disculpa	447	408	479	418	612	811	2
junto	481	408	501	418	612	811	2
a	503	408	508	418	612	811	2
una	509	408	524	418	612	811	2
información	526	408	572	418	612	811	2
abierta	321	419	347	428	612	811	2
y	350	419	354	428	612	811	2
honesta	356	419	386	428	612	811	2
de	388	419	398	428	612	811	2
lo	400	419	407	428	612	811	2
sucedido,	409	419	445	428	612	811	2
así	447	419	458	428	612	811	2
como	460	419	481	428	612	811	2
de	483	419	492	428	612	811	2
lo	494	419	501	428	612	811	2
que	503	419	518	428	612	811	2
puede	520	419	543	428	612	811	2
pasar	545	419	566	428	612	811	2
a	568	419	572	428	612	811	2
partir	321	429	342	439	612	811	2
de	344	429	354	439	612	811	2
ese	356	429	368	439	612	811	2
momento.	370	429	409	439	612	811	2
Llevamos	333	440	369	449	612	811	2
años	371	440	388	449	612	811	2
estudiando	391	440	433	449	612	811	2
la	435	440	442	449	612	811	2
frecuencia,	444	440	486	449	612	811	2
las	488	440	498	449	612	811	2
causas	501	440	526	449	612	811	2
y	528	440	532	449	612	811	2
las	534	440	545	449	612	811	2
conse-	547	440	572	449	612	811	2
cuencias	321	450	354	460	612	811	2
de	356	450	365	460	612	811	2
los	368	450	378	460	612	811	2
EA	381	450	391	460	612	811	2
como	393	450	414	460	612	811	2
para	417	450	434	460	612	811	2
no	436	450	446	460	612	811	2
haber	448	450	470	460	612	811	2
caído	473	450	493	460	612	811	2
en	495	450	505	460	612	811	2
la	507	450	514	460	612	811	2
cuenta	516	450	542	460	612	811	2
de	544	450	554	460	612	811	2
que,	556	450	572	460	612	811	2
tras	321	461	335	470	612	811	2
producirse,	337	461	380	470	612	811	2
hay	383	461	396	470	612	811	2
al	399	461	405	470	612	811	2
menos	408	461	433	470	612	811	2
un/una	435	461	463	470	612	811	2
paciente	465	461	497	470	612	811	2
que	500	461	514	470	612	811	2
requiere	516	461	548	470	612	811	2
infor-	550	461	572	470	612	811	2
mación	321	471	349	481	612	811	2
y	350	471	355	481	612	811	2
una	356	471	370	481	612	811	2
disculpa.	371	471	405	481	612	811	2
Existe	406	471	429	481	612	811	2
consenso	431	471	466	481	612	811	2
sobre	467	471	488	481	612	811	2
qué	489	471	503	481	612	811	2
conviene	504	471	539	481	612	811	2
hacer	540	471	561	481	612	811	2
6,7	561	470	570	477	612	811	2
.	570	471	572	481	612	811	2
Sin	321	482	333	491	612	811	2
embargo,	335	482	371	491	612	811	2
estas	374	482	393	491	612	811	2
recomendaciones	396	482	462	491	612	811	2
no	465	482	475	491	612	811	2
están	478	482	498	491	612	811	2
incorporadas	501	482	551	491	612	811	2
en	553	482	563	491	612	811	2
la	565	482	572	491	612	811	2
forma	321	492	344	501	612	811	2
de	346	492	355	501	612	811	2
proceder	357	492	391	501	612	811	2
de	393	492	402	501	612	811	2
la	404	492	411	501	612	811	2
mayoría	413	492	445	501	612	811	2
de	447	492	456	501	612	811	2
nuestros	458	492	491	501	612	811	2
centros.	493	492	523	501	612	811	2
La	333	502	341	512	612	811	2
frecuencia	343	502	382	512	612	811	2
con	384	502	398	512	612	811	2
que	399	502	413	512	612	811	2
se	415	502	423	512	612	811	2
informa	425	502	455	512	612	811	2
tras	457	502	471	512	612	811	2
un	473	502	483	512	612	811	2
EA	484	502	494	512	612	811	2
en	496	502	505	512	612	811	2
España	507	502	534	512	612	811	2
no	536	502	545	512	612	811	2
parece	547	502	572	512	612	811	2
muy	321	513	338	522	612	811	2
diferente	341	513	375	522	612	811	2
a	378	513	382	522	612	811	2
la	385	513	392	522	612	811	2
encontrada	395	513	438	522	612	811	2
en	440	513	450	522	612	811	2
otros	453	513	472	522	612	811	2
países	475	513	498	522	612	811	2
8,9	498	512	507	519	612	811	2
,	508	513	509	522	612	811	2
aunque	512	513	541	522	612	811	2
nuestra	543	513	572	522	612	811	2
cifra	321	523	338	533	612	811	2
cuadruplica	339	523	384	533	612	811	2
la	386	523	393	533	612	811	2
de	394	523	404	533	612	811	2
estudios	405	523	437	533	612	811	2
publicados	439	523	480	533	612	811	2
hace	482	523	500	533	612	811	2
20	502	523	511	533	612	811	2
años,	513	523	533	533	612	811	2
en	534	523	544	533	612	811	2
los	545	523	556	533	612	811	2
que	558	523	572	533	612	811	2
la	321	534	327	543	612	811	2
proporción	330	534	372	543	612	811	2
de	374	534	383	543	612	811	2
pacientes	385	534	422	543	612	811	2
informados	424	534	467	543	612	811	2
era	469	534	481	543	612	811	2
del	483	534	495	543	612	811	2
6%	497	534	507	543	612	811	2
10	507	533	514	540	612	811	2
.	515	534	517	543	612	811	2
La	333	544	341	554	612	811	2
conferencia	343	544	387	554	612	811	2
de	389	544	398	554	612	811	2
consenso	400	544	435	554	612	811	2
celebrada	437	544	474	554	612	811	2
en	475	544	485	554	612	811	2
2013	486	544	506	554	612	811	2
11	506	543	513	550	612	811	2
sugirió	515	544	541	554	612	811	2
algunas	543	544	572	554	612	811	2
actuaciones	321	555	366	564	612	811	2
para	367	555	384	564	612	811	2
que	386	555	400	564	612	811	2
los/las	402	555	426	564	612	811	2
pacientes	428	555	465	564	612	811	2
fueran	466	555	491	564	612	811	2
correctamente	493	555	549	564	612	811	2
infor-	550	555	572	564	612	811	2
mados/as	321	565	357	575	612	811	2
tras	359	565	374	575	612	811	2
un	376	565	386	575	612	811	2
EA.	389	565	401	575	612	811	2
El	403	565	411	575	612	811	2
estudio	413	565	441	575	612	811	2
nacional	444	565	476	575	612	811	2
sobre	479	565	500	575	612	811	2
segundas	502	565	538	575	612	811	2
víctimas	540	565	572	575	612	811	2
que	321	576	335	585	612	811	2
hemos	338	576	363	585	612	811	2
llevado	366	576	394	585	612	811	2
a	397	576	401	585	612	811	2
cabo	404	576	422	585	612	811	2
4,5	422	575	430	582	612	811	2
invita	434	576	456	585	612	811	2
a	459	576	463	585	612	811	2
reflexionar	466	576	507	585	612	811	2
sobre	510	576	531	585	612	811	2
qué	534	576	548	585	612	811	2
hace-	551	576	572	585	612	811	2
mos	321	586	337	596	612	811	2
y	339	586	344	596	612	811	2
qué	346	586	360	596	612	811	2
deberíamos	363	586	407	596	612	811	2
hacer.	410	586	433	596	612	811	2
En	435	586	445	596	612	811	2
este	447	586	463	596	612	811	2
caso,	465	586	484	596	612	811	2
vemos	486	586	511	596	612	811	2
que	513	586	528	596	612	811	2
la	530	586	537	596	612	811	2
ausencia	539	586	572	596	612	811	2
de	321	597	330	606	612	811	2
una	333	597	347	606	612	811	2
guía	350	597	367	606	612	811	2
sobre	370	597	391	606	612	811	2
cómo	394	597	415	606	612	811	2
informar	418	597	452	606	612	811	2
perjudica	455	597	491	606	612	811	2
a	494	597	498	606	612	811	2
los/las	501	597	525	606	612	811	2
pacientes	528	597	565	606	612	811	2
y	568	597	572	606	612	811	2
deja	321	607	337	617	612	811	2
desasistidos	339	607	385	617	612	811	2
a	387	607	391	617	612	811	2
los/las	393	607	418	617	612	811	2
profesionales.	420	607	473	617	612	811	2
Sabemos	333	618	367	627	612	811	2
que	371	618	385	627	612	811	2
los/las	389	618	414	627	612	811	2
profesionales	418	618	469	627	612	811	2
tienen	473	618	497	627	612	811	2
miedo	502	618	526	627	612	811	2
a	530	618	534	627	612	811	2
informar	539	618	572	627	612	811	2
(hasta	321	628	344	637	612	811	2
el	350	628	356	637	612	811	2
74%	362	628	377	637	612	811	2
12	377	627	384	634	612	811	2
)	384	628	387	637	612	811	2
por	393	628	406	637	612	811	2
las	411	628	422	637	612	811	2
consecuencias	427	628	481	637	612	811	2
legales	487	628	513	637	612	811	2
que	518	628	532	637	612	811	2
pudieran	538	628	572	637	612	811	2
derivarse	321	638	356	648	612	811	2
6,7	356	637	365	645	612	811	2
.	365	638	367	648	612	811	2
Lo	369	638	378	648	612	811	2
que	380	638	394	648	612	811	2
hemos	396	638	421	648	612	811	2
llamado	423	638	454	648	612	811	2
«efecto	456	642	483	649	612	811	2
bumerán»	485	638	523	648	612	811	2
justifica	525	638	555	648	612	811	2
este	557	638	572	648	612	811	2
miedo:	321	649	348	658	612	811	2
obligación	350	649	389	658	612	811	2
legal	391	649	409	658	612	811	2
de	411	649	421	658	612	811	2
informar,	423	649	458	658	612	811	2
compromiso	460	649	508	658	612	811	2
ético	510	649	529	658	612	811	2
de	531	649	540	658	612	811	2
hacerlo,	542	649	572	658	612	811	2
convencimiento	321	659	382	669	612	811	2
de	384	659	393	669	612	811	2
que	395	659	410	669	612	811	2
es	412	659	420	669	612	811	2
lo	422	659	429	669	612	811	2
correcto,	431	659	465	669	612	811	2
pero	467	659	484	669	612	811	2
miedo	486	659	510	669	612	811	2
razonable	512	659	550	669	612	811	2
a	552	659	556	669	612	811	2
que	558	659	572	669	612	811	2
esa	321	670	333	679	612	811	2
información	335	670	382	679	612	811	2
sea	384	670	396	679	612	811	2
utilizada	399	670	432	679	612	811	2
en	434	670	444	679	612	811	2
su	446	670	454	679	612	811	2
contra.	457	670	483	679	612	811	2
Aunque	485	670	515	679	612	811	2
se	517	670	525	679	612	811	2
ha	528	670	537	679	612	811	2
sugerido	539	670	572	679	612	811	2
que	321	680	335	690	612	811	2
la	337	680	344	690	612	811	2
información	346	680	393	690	612	811	2
reduce	395	680	421	690	612	811	2
la	423	680	430	690	612	811	2
probabilidad	432	680	480	690	612	811	2
de	483	680	492	690	612	811	2
un	494	680	504	690	612	811	2
litigio	506	680	529	690	612	811	2
3	529	679	532	686	612	811	2
,	533	680	535	690	612	811	2
no	537	680	546	690	612	811	2
puede	549	680	572	690	612	811	2
descartarse	321	691	364	700	612	811	2
que	368	691	382	700	612	811	2
termine	385	691	415	700	612	811	2
convirtiéndose	419	691	475	700	612	811	2
en	479	691	488	700	612	811	2
una	491	691	506	700	612	811	2
demanda	509	691	544	700	612	811	2
contra	548	691	572	700	612	811	2
el/la	321	701	337	711	612	811	2
profesional,	339	701	384	711	612	811	2
la	386	701	393	711	612	811	2
institución	395	701	436	711	612	811	2
o	438	701	443	711	612	811	2
ambos	445	701	470	711	612	811	2
13	470	700	477	707	612	811	2
.	478	701	480	711	612	811	2
Pacientes	333	712	369	721	612	811	2
y	372	712	376	721	612	811	2
profesionales	379	712	430	721	612	811	2
coinciden	433	712	470	721	612	811	2
al	474	712	480	721	612	811	2
señalar	483	712	511	721	612	811	2
que	514	712	528	721	612	811	2
tras	531	712	546	721	612	811	2
un	549	712	559	721	612	811	2
EA	562	712	572	721	612	811	2
debe	321	722	339	732	612	811	2
facilitarse	342	722	379	732	612	811	2
información	382	722	428	732	612	811	2
franca	431	722	455	732	612	811	2
y	458	722	462	732	612	811	2
una	465	722	479	732	612	811	2
disculpa,	482	722	516	732	612	811	2
pero	518	722	536	732	612	811	2
para	538	722	555	732	612	811	2
que	558	722	572	732	612	811	2
esta	321	733	336	742	612	811	2
comunicación	338	733	391	742	612	811	2
se	393	733	401	742	612	811	2
produzca	403	733	438	742	612	811	2
se	440	733	448	742	612	811	2
requieren	450	733	487	742	612	811	2
unas	488	733	506	742	612	811	2
condiciones	508	733	554	742	612	811	2
ade-	555	733	572	742	612	811	2
cuadas.	321	743	349	753	612	811	2
372	759	40	766	52	811	612	3
Tabla	60	152	77	159	811	612	3
2	79	152	83	159	811	612	3
Percepción	60	160	93	168	811	612	3
de	95	160	102	168	811	612	3
los/as	104	160	122	168	811	612	3
directivos/as	123	160	162	168	811	612	3
y	164	160	167	168	811	612	3
responsables	169	160	209	168	811	612	3
de	210	160	218	168	811	612	3
seguridad	219	160	249	168	811	612	3
sobre	251	160	268	168	811	612	3
el	269	160	275	168	811	612	3
grado	277	160	294	168	811	612	3
de	296	160	303	168	811	612	3
implantación	305	160	345	168	811	612	3
de	347	160	354	168	811	612	3
diversas	356	160	381	168	811	612	3
actuaciones	383	160	419	168	811	612	3
relacionadas	420	160	459	168	811	612	3
con	460	160	471	168	811	612	3
la	473	160	478	168	811	612	3
comunicación	480	160	523	168	811	612	3
honesta	524	160	548	168	811	612	3
y	550	160	554	168	811	612	3
abierta.	555	160	578	168	811	612	3
Diferencias	580	160	614	168	811	612	3
entre	616	160	632	168	811	612	3
ámbitos	634	160	658	168	811	612	3
asistenciales	660	160	698	168	811	612	3
Atención	297	175	325	182	811	612	3
primaria	326	175	353	182	811	612	3
(N	312	183	319	191	811	612	3
=	320	183	324	191	811	612	3
214)	325	183	339	191	811	612	3
Baja	207	197	220	205	811	612	3
implantación	207	206	247	213	811	612	3
N	207	214	212	222	811	612	3
(%)	213	214	222	222	811	612	3
Alta	276	197	288	205	811	612	3
implantación	276	206	316	213	811	612	3
N	318	206	323	213	811	612	3
(%)	276	214	285	222	811	612	3
Muy	345	197	359	205	811	612	3
alta	360	197	372	205	811	612	3
implantación	345	206	385	213	811	612	3
N	387	206	392	213	811	612	3
(%)	345	214	354	222	811	612	3
Total	414	197	429	205	811	612	3
Baja	465	197	478	205	811	612	3
implantación	465	206	505	213	811	612	3
N	465	214	470	222	811	612	3
(%)	471	214	480	222	811	612	3
Alta	534	197	546	205	811	612	3
implantación	534	206	574	213	811	612	3
N	576	206	581	213	811	612	3
(%)	534	214	543	222	811	612	3
177	207	228	218	235	811	612	3
(82,7)	220	228	238	235	811	612	3
34	276	228	284	235	811	612	3
(15,9)	285	228	303	235	811	612	3
3	345	228	349	235	811	612	3
(1,4)	350	228	365	235	811	612	3
214	414	228	426	235	811	612	3
(100)	427	228	444	235	811	612	3
150	465	228	476	235	811	612	3
(78,2)	478	228	496	235	811	612	3
35	534	228	542	235	811	612	3
(18,2)	543	228	561	235	811	612	3
7	607	228	611	235	811	612	3
(3,6)	612	228	626	235	811	612	3
192	672	228	684	235	811	612	3
(100)	685	228	702	235	811	612	3
0,27	727	228	740	235	811	612	3
206	207	245	218	252	811	612	3
(96,3)	220	245	238	252	811	612	3
8	280	245	284	252	811	612	3
(3,7)	285	245	299	252	811	612	3
0	345	245	349	252	811	612	3
(0)	350	245	359	252	811	612	3
214	414	245	426	252	811	612	3
(100)	427	245	444	252	811	612	3
159	465	245	476	252	811	612	3
(82,8)	478	245	496	252	811	612	3
30	534	245	542	252	811	612	3
(15,6)	543	245	561	252	811	612	3
3	607	245	611	252	811	612	3
(1,6)	612	245	626	252	811	612	3
192	672	245	684	252	811	612	3
(100)	685	245	702	252	811	612	3
<0,01	723	245	740	252	811	612	3
196	207	279	218	287	811	612	3
(91,6)	220	279	238	287	811	612	3
17	276	279	284	287	811	612	3
(7,9)	285	279	299	287	811	612	3
1	345	279	349	287	811	612	3
(0,5)	350	279	365	287	811	612	3
214	414	279	426	287	811	612	3
(100)	427	279	444	287	811	612	3
180	465	279	476	287	811	612	3
(93,8)	478	279	496	287	811	612	3
10	534	279	542	287	811	612	3
(5,2)	543	279	557	287	811	612	3
2	607	279	611	287	811	612	3
(1)	612	279	621	287	811	612	3
192	672	279	684	287	811	612	3
(100)	685	279	702	287	811	612	3
0,67	727	279	740	287	811	612	3
174	207	296	218	304	811	612	3
(81,3)	220	296	238	304	811	612	3
34	276	296	284	304	811	612	3
(15,9)	285	296	303	304	811	612	3
6	345	296	349	304	811	612	3
(2,8)	350	296	365	304	811	612	3
214	414	296	426	304	811	612	3
(100)	427	296	444	304	811	612	3
65	469	296	476	304	811	612	3
(33,8)	478	296	496	304	811	612	3
61	534	296	542	304	811	612	3
(31,8)	543	296	561	304	811	612	3
66	603	296	611	304	811	612	3
(34,4)	612	296	630	304	811	612	3
192	672	296	684	304	811	612	3
(100)	685	296	702	304	811	612	3
<0,01	723	296	740	304	811	612	3
190	207	313	218	321	811	612	3
(88,4)	220	313	238	321	811	612	3
23	276	313	284	321	811	612	3
(10,7)	285	313	303	321	811	612	3
2	345	313	349	321	811	612	3
(0,9)	350	313	365	321	811	612	3
214	414	313	426	321	811	612	3
(100)	427	313	444	321	811	612	3
138	465	313	476	321	811	612	3
(71,8)	478	313	496	321	811	612	3
46	534	313	542	321	811	612	3
(24)	543	313	556	321	811	612	3
8	607	313	611	321	811	612	3
(4,2)	612	313	626	321	811	612	3
192	672	313	684	321	811	612	3
(100)	685	313	702	321	811	612	3
<0,01	723	313	740	321	811	612	3
185	207	339	218	347	811	612	3
(86,4)	220	339	238	347	811	612	3
28	276	339	284	347	811	612	3
(13,1)	285	339	303	347	811	612	3
1	345	339	349	347	811	612	3
(0,5)	350	339	365	347	811	612	3
214	414	339	426	347	811	612	3
(100)	427	339	444	347	811	612	3
142	465	339	476	347	811	612	3
(74,0)	478	339	496	347	811	612	3
43	534	339	542	347	811	612	3
(22,4)	543	339	561	347	811	612	3
7	607	339	611	347	811	612	3
(3,6)	612	339	626	347	811	612	3
192	672	339	684	347	811	612	3
(100)	685	339	702	347	811	612	3
<0,01	723	339	740	347	811	612	3
178	207	365	218	372	811	612	3
(83,1)	220	365	238	372	811	612	3
35	276	365	284	372	811	612	3
(16,4)	285	365	303	372	811	612	3
1	345	365	349	372	811	612	3
(0,5)	350	365	365	372	811	612	3
214	414	365	426	372	811	612	3
(100)	427	365	444	372	811	612	3
175	465	365	476	372	811	612	3
(91,1)	478	365	496	372	811	612	3
13	534	365	542	372	811	612	3
(6,8)	543	365	557	372	811	612	3
4	607	365	611	372	811	612	3
(2,1)	612	365	626	372	811	612	3
192	672	365	684	372	811	612	3
(100)	685	365	702	372	811	612	3
<0,01	723	365	740	372	811	612	3
Baja	60	420	73	428	811	612	3
implantación:	74	420	117	428	811	612	3
puntuaciones	119	420	160	428	811	612	3
1,	162	420	167	428	811	612	3
2	169	420	173	428	811	612	3
o	174	420	178	428	811	612	3
3	180	420	183	428	811	612	3
en	185	420	193	428	811	612	3
la	194	420	200	428	811	612	3
escala	201	420	220	428	811	612	3
de	222	420	229	428	811	612	3
respuesta	231	420	260	428	811	612	3
Likert	262	420	279	428	811	612	3
empleada.	281	420	313	428	811	612	3
Alta	60	429	72	437	811	612	3
implantación:	74	429	116	437	811	612	3
puntuación	118	429	153	437	811	612	3
4	155	429	158	437	811	612	3
(alta)	160	429	176	437	811	612	3
en	178	429	185	437	811	612	3
la	187	429	193	437	811	612	3
escala	194	429	213	437	811	612	3
de	214	429	222	437	811	612	3
respuesta	223	429	253	437	811	612	3
Likert	255	429	272	437	811	612	3
empleada.	274	429	305	437	811	612	3
Muy	60	438	74	445	811	612	3
alta	75	438	87	445	811	612	3
implantación:	88	438	131	445	811	612	3
puntuación	133	438	167	445	811	612	3
5	169	438	173	445	811	612	3
(muy	175	438	191	445	811	612	3
alta)	193	438	206	445	811	612	3
en	208	438	215	445	811	612	3
la	217	438	223	445	811	612	3
escala	224	438	243	445	811	612	3
de	244	438	252	445	811	612	3
respuesta	253	438	283	445	811	612	3
Likert	285	438	302	445	811	612	3
empleada.	304	438	335	445	811	612	3
Muy	603	197	617	205	811	612	3
alta	618	197	630	205	811	612	3
implantación	603	206	643	213	811	612	3
N	645	206	650	213	811	612	3
(%)	603	214	612	222	811	612	3
Total	672	197	688	205	811	612	3
p	723	197	727	205	811	612	3
J.J.	759	225	765	232	811	612	3
Mira,	759	233	765	249	811	612	3
S.	759	251	765	255	811	612	3
Lorenzo	759	257	765	280	811	612	3
/	759	282	765	284	811	612	3
Gac	759	285	765	296	811	612	3
Sanit.	759	298	765	314	811	612	3
2015;29(5):370–374	759	316	765	377	811	612	3
Está	66	228	78	235	811	612	3
definido	80	228	105	235	811	612	3
quién	107	228	124	235	811	612	3
debe	126	228	141	235	811	612	3
informar	142	228	169	235	811	612	3
al/a	171	228	182	235	811	612	3
la	72	236	78	244	811	612	3
paciente	79	236	105	244	811	612	3
Está	66	245	78	252	811	612	3
definido	80	245	105	252	811	612	3
el	107	245	113	252	811	612	3
papel	114	245	131	252	811	612	3
de	133	245	140	252	811	612	3
la	142	245	147	252	811	612	3
dirección	149	245	177	252	811	612	3
del	72	253	82	261	811	612	3
servicio	83	253	107	261	811	612	3
médico,	109	253	133	261	811	612	3
el/la	134	253	148	261	811	612	3
supervisor/a	72	262	110	269	811	612	3
de	112	262	119	269	811	612	3
enfermería,	121	262	156	269	811	612	3
la	158	262	163	269	811	612	3
dirección	72	270	100	278	811	612	3
médica	102	270	124	278	811	612	3
y	126	270	130	278	811	612	3
la	131	270	137	278	811	612	3
de	138	270	146	278	811	612	3
enfermería	147	270	181	278	811	612	3
Contamos	66	279	96	287	811	612	3
con	98	279	109	287	811	612	3
un	111	279	119	287	811	612	3
protocolo	120	279	150	287	811	612	3
sobre	151	279	168	287	811	612	3
qué,	170	279	183	287	811	612	3
cómo,	72	288	91	295	811	612	3
cuándo	92	288	115	295	811	612	3
y	116	288	120	295	811	612	3
quién	122	288	139	295	811	612	3
informar	141	288	168	295	811	612	3
El/la	66	296	79	304	811	612	3
paciente	81	296	107	304	811	612	3
puede	109	296	128	304	811	612	3
acceder	129	296	153	304	811	612	3
a	154	296	158	304	811	612	3
su	159	296	166	304	811	612	3
historia	72	305	96	312	811	612	3
clínica	97	305	117	312	811	612	3
Existe	66	313	84	321	811	612	3
un	86	313	94	321	811	612	3
canal	95	313	112	321	811	612	3
abierto	113	313	135	321	811	612	3
en	137	313	144	321	811	612	3
los	146	313	154	321	811	612	3
días	156	313	168	321	811	612	3
siguientes	72	322	103	329	811	612	3
para	105	322	118	329	811	612	3
que	120	322	131	329	811	612	3
el/la	133	322	146	329	811	612	3
paciente	148	322	174	329	811	612	3
pueda	72	330	91	338	811	612	3
formular	93	330	120	338	811	612	3
preguntas	121	330	152	338	811	612	3
Se	66	339	73	347	811	612	3
ponen	74	339	94	347	811	612	3
en	95	339	103	347	811	612	3
marcha	105	339	127	347	811	612	3
los	129	339	138	347	811	612	3
procedimientos	72	347	120	355	811	612	3
para	122	347	135	355	811	612	3
compensar	137	347	171	355	811	612	3
al/a	172	347	183	355	811	612	3
la	72	356	78	364	811	612	3
paciente	79	356	105	364	811	612	3
El/la	66	365	79	372	811	612	3
paciente	81	365	107	372	811	612	3
o	109	365	112	372	811	612	3
algún	114	365	131	372	811	612	3
familiar	133	365	157	372	811	612	3
puede	158	365	177	372	811	612	3
participar,	72	373	104	381	811	612	3
en	105	373	113	381	811	612	3
algún	114	373	132	381	811	612	3
momento	133	373	163	381	811	612	3
de	165	373	172	381	811	612	3
la	174	373	179	381	811	612	3
investigación	72	382	113	389	811	612	3
sobre	114	382	131	389	811	612	3
el	133	382	138	389	811	612	3
incidente,	140	382	170	389	811	612	3
para	172	382	185	389	811	612	3
aclarar	72	390	93	398	811	612	3
con	95	390	106	398	811	612	3
detalle	107	390	128	398	811	612	3
qué	130	390	141	398	811	612	3
ha	143	390	150	398	811	612	3
podido	152	390	173	398	811	612	3
pasar	72	399	89	406	811	612	3
e	90	399	94	406	811	612	3
identificar	96	399	127	406	811	612	3
qué	129	399	140	406	811	612	3
hacer	142	399	158	406	811	612	3
para	160	399	174	406	811	612	3
que	72	407	84	415	811	612	3
no	85	407	93	415	811	612	3
vuelva	95	407	115	415	811	612	3
a	116	407	120	415	811	612	3
suceder	121	407	145	415	811	612	3
Hospitales	567	175	599	182	811	612	3
(N	570	183	577	191	811	612	3
=	578	183	582	191	811	612	3
192)	583	183	597	191	811	612	3
J.J.	236	45	243	52	612	811	4
Mira,	244	45	260	52	612	811	4
S.	261	45	266	52	612	811	4
Lorenzo	268	45	291	52	612	811	4
/	292	45	294	52	612	811	4
Gac	296	45	307	52	612	811	4
Sanit.	309	45	325	52	612	811	4
2015;29(5):370–374	327	45	388	52	612	811	4
La	63	63	72	73	612	811	4
carencia	74	63	106	73	612	811	4
de	109	63	118	73	612	811	4
un	121	63	131	73	612	811	4
marco	134	63	158	73	612	811	4
de	160	63	170	73	612	811	4
protección	172	63	213	73	612	811	4
jurídica	216	63	245	73	612	811	4
de	247	63	257	73	612	811	4
los/las	259	63	284	73	612	811	4
pro-	286	63	303	73	612	811	4
fesionales	51	74	89	83	612	811	4
es	93	74	101	83	612	811	4
una	105	74	119	83	612	811	4
necesidad	123	74	161	83	612	811	4
cada	164	74	182	83	612	811	4
día	186	74	197	83	612	811	4
más	201	74	217	83	612	811	4
evidente.	220	74	255	83	612	811	4
Este	259	74	275	83	612	811	4
marco	279	74	303	83	612	811	4
de	51	84	61	94	612	811	4
protección	63	84	104	94	612	811	4
debe	107	84	125	94	612	811	4
extenderse	128	84	170	94	612	811	4
también	173	84	205	94	612	811	4
a	207	84	212	94	612	811	4
los/las	214	84	239	94	612	811	4
responsables	241	84	291	94	612	811	4
de	293	84	303	94	612	811	4
calidad	51	94	79	104	612	811	4
o	82	94	87	104	612	811	4
de	90	94	99	104	612	811	4
la	102	94	109	104	612	811	4
seguridad	112	94	150	104	612	811	4
del	153	94	165	104	612	811	4
paciente	168	94	201	104	612	811	4
que	204	94	218	104	612	811	4
analizan	222	94	254	104	612	811	4
las	257	94	267	104	612	811	4
notifica-	271	94	303	104	612	811	4
ciones	51	105	75	114	612	811	4
de	79	105	88	114	612	811	4
incidentes	92	105	131	114	612	811	4
y	135	105	139	114	612	811	4
de	143	105	152	114	612	811	4
EA	155	105	166	114	612	811	4
11	166	104	173	111	612	811	4
.	173	105	175	114	612	811	4
Regular	179	105	208	114	612	811	4
la	211	105	218	114	612	811	4
protección	222	105	262	114	612	811	4
de	266	105	275	114	612	811	4
los/las	279	105	303	114	612	811	4
profesionales	51	115	102	125	612	811	4
que	105	115	119	125	612	811	4
informan	122	115	158	125	612	811	4
mediante	161	115	197	125	612	811	4
normas	200	115	229	125	612	811	4
concretas	231	115	268	125	612	811	4
(apology	271	117	303	125	612	811	4
laws),	51	127	73	135	612	811	4
o	76	126	81	135	612	811	4
de	84	126	94	135	612	811	4
quienes	97	126	127	135	612	811	4
tienen	130	126	154	135	612	811	4
acceso	158	126	183	135	612	811	4
a	186	126	190	135	612	811	4
las	193	126	204	135	612	811	4
notificaciones	207	126	260	135	612	811	4
(privilegio	263	126	303	135	612	811	4
cualificado),	51	136	98	146	612	811	4
impidiendo	99	136	143	146	612	811	4
que	145	136	159	146	612	811	4
esta	161	136	177	146	612	811	4
información	178	136	225	146	612	811	4
pueda	227	136	250	146	612	811	4
ser	252	136	264	146	612	811	4
empleada	265	136	303	146	612	811	4
posteriormente	51	147	111	156	612	811	4
como	113	147	135	156	612	811	4
prueba	137	147	164	156	612	811	4
para	167	147	184	156	612	811	4
una	187	147	201	156	612	811	4
demanda,	204	147	242	156	612	811	4
ha	245	147	254	156	612	811	4
sido	257	147	273	156	612	811	4
uno	276	147	291	156	612	811	4
de	293	147	303	156	612	811	4
los	51	157	62	167	612	811	4
caminos	64	157	96	167	612	811	4
elegidos	97	157	129	167	612	811	4
en	130	157	140	167	612	811	4
algunos	141	157	171	167	612	811	4
países	172	157	196	167	612	811	4
14,15	196	156	212	163	612	811	4
.	212	157	214	167	612	811	4
Otra	216	157	232	167	612	811	4
alternativa	234	157	275	167	612	811	4
son	277	157	290	167	612	811	4
los	292	157	303	167	612	811	4
mecanismos	51	168	99	177	612	811	4
de	100	168	109	177	612	811	4
arbitraje,	111	168	145	177	612	811	4
como	146	168	167	177	612	811	4
el	169	168	176	177	612	811	4
de	177	168	186	177	612	811	4
CONAMED	187	168	228	177	612	811	4
(Comisión	229	168	268	177	612	811	4
Nacional	269	168	303	177	612	811	4
de	51	178	61	188	612	811	4
Arbitraje	64	178	98	188	612	811	4
Médico)	102	178	133	188	612	811	4
en	136	178	146	188	612	811	4
México.	149	178	179	188	612	811	4
Este	183	178	199	188	612	811	4
estudio	202	178	230	188	612	811	4
no	234	178	244	188	612	811	4
permite	247	178	278	188	612	811	4
avan-	281	178	303	188	612	811	4
zar	51	189	63	198	612	811	4
en	67	189	76	198	612	811	4
ninguna	80	189	111	198	612	811	4
de	115	189	124	198	612	811	4
estas	128	189	147	198	612	811	4
direcciones,	151	189	196	198	612	811	4
pero	200	189	217	198	612	811	4
los	221	189	232	198	612	811	4
datos	236	189	256	198	612	811	4
que	260	189	274	198	612	811	4
aporta	278	189	303	198	612	811	4
arrojan	51	199	79	209	612	811	4
cifras	81	199	102	209	612	811	4
que	104	199	118	209	612	811	4
consideramos	120	199	173	209	612	811	4
merecen	175	199	208	209	612	811	4
atención	210	199	243	209	612	811	4
y	245	199	249	209	612	811	4
algún	251	199	273	209	612	811	4
replan-	275	199	303	209	612	811	4
teamiento.	51	210	92	219	612	811	4
El	63	220	70	230	612	811	4
estudio	73	220	101	230	612	811	4
tiene	103	220	122	230	612	811	4
algunas	124	220	154	230	612	811	4
limitaciones.	156	220	205	230	612	811	4
La	207	220	215	230	612	811	4
frecuencia	217	220	257	230	612	811	4
de	259	220	268	230	612	811	4
EA	271	220	281	230	612	811	4
no	283	220	293	230	612	811	4
se	295	220	303	230	612	811	4
ha	51	230	61	240	612	811	4
contrastado,	62	230	109	240	612	811	4
por	111	230	124	240	612	811	4
ejemplo,	126	230	159	240	612	811	4
con	160	230	174	240	612	811	4
el	175	230	182	240	612	811	4
número	184	230	214	240	612	811	4
de	216	230	225	240	612	811	4
pacientes	227	230	263	240	612	811	4
reinterve-	264	230	303	240	612	811	4
nidos.	51	241	74	250	612	811	4
Tampoco	76	241	111	250	612	811	4
conocemos	113	241	155	250	612	811	4
el	157	241	164	250	612	811	4
número	166	241	196	250	612	811	4
de	198	241	207	250	612	811	4
pacientes	209	241	245	250	612	811	4
correctamente	247	241	303	250	612	811	4
informados	51	251	95	261	612	811	4
tras	97	251	111	261	612	811	4
un	113	251	123	261	612	811	4
EA.	125	251	137	261	612	811	4
Es	139	251	147	261	612	811	4
posible,	149	251	178	261	612	811	4
como	180	251	201	261	612	811	4
sucede	203	251	229	261	612	811	4
en	231	251	241	261	612	811	4
estudios	242	251	274	261	612	811	4
simila-	276	251	303	261	612	811	4
res,	51	262	65	271	612	811	4
que	67	262	81	271	612	811	4
quienes	84	262	113	271	612	811	4
hayan	116	262	139	271	612	811	4
contestado	141	262	183	271	612	811	4
tengan	186	262	212	271	612	811	4
un	214	262	224	271	612	811	4
nivel	227	262	246	271	612	811	4
de	248	262	257	271	612	811	4
motivación	260	262	303	271	612	811	4
distinto	51	272	81	282	612	811	4
a	83	272	88	282	612	811	4
quienes	90	272	120	282	612	811	4
no	123	272	132	282	612	811	4
lo	135	272	142	282	612	811	4
han	145	272	159	282	612	811	4
hecho.	162	272	187	282	612	811	4
Estos/as	189	272	220	282	612	811	4
profesionales	223	272	274	282	612	811	4
es	276	272	284	282	612	811	4
más	287	272	303	282	612	811	4
probable	51	283	85	292	612	811	4
que	87	283	101	292	612	811	4
suelan	103	283	128	292	612	811	4
informar	129	283	163	292	612	811	4
a	165	283	169	292	612	811	4
los/las	171	283	195	292	612	811	4
pacientes,	197	283	235	292	612	811	4
por	237	283	250	292	612	811	4
lo	252	283	259	292	612	811	4
que	261	283	275	292	612	811	4
el	277	283	284	292	612	811	4
dato	286	283	303	292	612	811	4
aportado	51	293	86	303	612	811	4
puede	88	293	111	303	612	811	4
estar	113	293	132	303	612	811	4
sobrevalorado.	134	293	190	303	612	811	4
Editor	51	322	76	331	612	811	4
responsable	78	322	126	331	612	811	4
del	128	322	141	331	612	811	4
artículo	143	322	174	331	612	811	4
Pere	63	342	80	352	612	811	4
Godoy.	82	342	109	352	612	811	4
Declaración	51	371	99	380	612	811	4
de	101	371	110	380	612	811	4
transparencia	112	371	168	380	612	811	4
El	63	391	70	400	612	811	4
autor	73	391	93	400	612	811	4
principal	96	391	130	400	612	811	4
(garante	132	391	164	400	612	811	4
responsable	167	391	212	400	612	811	4
del	215	391	227	400	612	811	4
manuscrito)	229	391	275	400	612	811	4
afirma	278	391	303	400	612	811	4
que	51	401	65	411	612	811	4
este	67	401	83	411	612	811	4
manuscrito	85	401	128	411	612	811	4
es	130	401	139	411	612	811	4
un	141	401	151	411	612	811	4
reporte	153	401	181	411	612	811	4
honesto,	183	401	215	411	612	811	4
preciso	218	401	245	411	612	811	4
y	247	401	252	411	612	811	4
transparente	254	401	303	411	612	811	4
del	51	412	63	421	612	811	4
estudio	66	412	94	421	612	811	4
que	97	412	111	421	612	811	4
se	114	412	122	421	612	811	4
remite	125	412	150	421	612	811	4
a	153	412	157	421	612	811	4
Gaceta	160	412	186	421	612	811	4
Sanitaria,	189	412	224	421	612	811	4
que	227	412	241	421	612	811	4
no	244	412	254	421	612	811	4
se	257	412	265	421	612	811	4
han	267	412	282	421	612	811	4
omi-	285	412	303	421	612	811	4
tido	51	422	66	432	612	811	4
aspectos	69	422	102	432	612	811	4
importantes	104	422	151	432	612	811	4
del	153	422	165	432	612	811	4
estudio,	168	422	198	432	612	811	4
y	200	422	205	432	612	811	4
que	207	422	222	432	612	811	4
las	224	422	234	432	612	811	4
discrepancias	237	422	289	432	612	811	4
del	291	422	303	432	612	811	4
estudio	51	433	79	442	612	811	4
según	82	433	105	442	612	811	4
lo	107	433	114	442	612	811	4
previsto	117	433	148	442	612	811	4
(y,	150	433	160	442	612	811	4
si	162	433	168	442	612	811	4
son	171	433	184	442	612	811	4
relevantes,	186	433	228	442	612	811	4
registradas)	230	433	276	442	612	811	4
se	278	433	286	442	612	811	4
han	288	433	303	442	612	811	4
explicado.	51	443	90	453	612	811	4
373	561	44	573	52	612	811	4
primera	321	63	351	73	612	811	4
interpretación	353	63	408	73	612	811	4
de	410	63	419	73	612	811	4
su	421	63	430	73	612	811	4
significado.	432	63	475	73	612	811	4
Han	477	63	492	73	612	811	4
redactado	494	63	532	73	612	811	4
un	534	63	544	73	612	811	4
primer	546	63	572	73	612	811	4
borrador	321	74	354	83	612	811	4
del	356	74	368	83	612	811	4
original.	370	74	401	83	612	811	4
El	403	74	410	83	612	811	4
resto	412	74	431	83	612	811	4
de	433	74	443	83	612	811	4
los	444	74	455	83	612	811	4
colaboradores	457	74	511	83	612	811	4
han	513	74	527	83	612	811	4
coordinado	529	74	572	83	612	811	4
el	321	84	328	94	612	811	4
estudio	330	84	359	94	612	811	4
de	361	84	370	94	612	811	4
campo	373	84	399	94	612	811	4
en	401	84	411	94	612	811	4
sus	414	84	426	94	612	811	4
respectivas	429	84	471	94	612	811	4
comunidades	474	84	525	94	612	811	4
autónomas,	528	84	572	94	612	811	4
han	321	94	335	104	612	811	4
participado	337	94	380	104	612	811	4
en	382	94	392	104	612	811	4
la	394	94	400	104	612	811	4
interpretación	402	94	457	104	612	811	4
de	459	94	468	104	612	811	4
los	470	94	481	104	612	811	4
datos	482	94	503	104	612	811	4
y	505	94	510	104	612	811	4
han	511	94	526	104	612	811	4
aprobado	528	94	564	104	612	811	4
la	565	94	572	104	612	811	4
redacción	321	105	358	114	612	811	4
final.	360	105	379	114	612	811	4
Financiación	321	144	372	153	612	811	4
Estudio	333	164	361	174	612	811	4
financiado	365	164	405	174	612	811	4
por	409	164	422	174	612	811	4
el	426	164	433	174	612	811	4
FIS,	436	164	449	174	612	811	4
con	453	164	467	174	612	811	4
Fondos	471	164	498	174	612	811	4
Feder	502	164	523	174	612	811	4
(referencias	527	164	572	174	612	811	4
PI13/0473	321	175	360	184	612	811	4
y	362	175	366	184	612	811	4
PI13/01220).	368	175	417	184	612	811	4
Conflictos	321	214	361	223	612	811	4
de	363	214	372	223	612	811	4
intereses	374	214	411	223	612	811	4
Ninguno.	333	234	367	244	612	811	4
Agradecimientos	321	274	389	282	612	811	4
En	333	293	342	303	612	811	4
el	345	293	352	303	612	811	4
Grupo	355	293	378	303	612	811	4
de	381	293	390	303	612	811	4
Investigación	393	293	444	303	612	811	4
en	447	293	456	303	612	811	4
Segundas	459	293	495	303	612	811	4
Víctimas	497	293	531	303	612	811	4
participan	533	293	572	303	612	811	4
de	321	304	330	313	612	811	4
manera	333	304	362	313	612	811	4
activa	365	304	387	313	612	811	4
como	390	304	411	313	612	811	4
investigadores	414	304	470	313	612	811	4
y	473	304	477	313	612	811	4
han	480	304	494	313	612	811	4
colaborado	497	304	539	313	612	811	4
directa-	542	304	572	313	612	811	4
mente	321	314	345	324	612	811	4
en	347	314	356	324	612	811	4
este	358	314	373	324	612	811	4
estudio:	375	314	406	324	612	811	4
Roser	408	314	429	324	612	811	4
Anglès	431	314	456	324	612	811	4
(Instituto	458	314	494	324	612	811	4
Catalán	496	314	524	324	612	811	4
de	526	314	535	324	612	811	4
la	537	314	544	324	612	811	4
Salud);	545	314	572	324	612	811	4
Sara	321	325	337	334	612	811	4
Guila	339	325	359	334	612	811	4
Fidel	360	325	379	334	612	811	4
(Hospital	380	325	415	334	612	811	4
Universitari	416	325	462	334	612	811	4
Vall	463	325	478	334	612	811	4
d'Hebron);	479	325	521	334	612	811	4
Araceli	522	325	549	334	612	811	4
López	550	325	572	334	612	811	4
(Consorci	321	335	357	345	612	811	4
Integral	359	335	389	345	612	811	4
Catalunya);	391	335	435	345	612	811	4
Angélica	437	335	469	345	612	811	4
Bonilla	472	335	498	345	612	811	4
(Universidad	500	335	549	345	612	811	4
Com-	551	335	572	345	612	811	4
plutense	321	346	354	355	612	811	4
de	355	346	364	355	612	811	4
Madrid),	366	346	399	355	612	811	4
Clara	400	346	419	355	612	811	4
Crespillo,	421	346	456	355	612	811	4
Sira	458	346	472	355	612	811	4
Sanz,	474	346	493	355	612	811	4
María	495	346	517	355	612	811	4
Esther	518	346	543	355	612	811	4
Renilla,	544	346	572	355	612	811	4
Antonio	321	356	351	366	612	811	4
Ochando,	353	356	389	366	612	811	4
M	391	356	399	366	612	811	4
a	399	358	402	362	612	811	4
Magdalena	404	356	446	366	612	811	4
Martínez	448	356	483	366	612	811	4
y	484	356	489	366	612	811	4
Álvaro	491	356	516	366	612	811	4
García	518	356	542	366	612	811	4
(Hospi-	544	356	572	366	612	811	4
tal	321	367	331	376	612	811	4
Universitario	333	367	383	376	612	811	4
Fundación	386	367	425	376	612	811	4
Alcorcón);	428	367	468	376	612	811	4
Juan	470	367	487	376	612	811	4
José	490	367	505	376	612	811	4
Jurado	508	367	532	376	612	811	4
(Atención	535	367	572	376	612	811	4
Primaria	321	377	353	387	612	811	4
Madrid);	357	377	391	387	612	811	4
Ana	395	377	410	387	612	811	4
Jesús	414	377	433	387	612	811	4
Bustinduy,	438	377	478	387	612	811	4
Pedro	482	377	504	387	612	811	4
Orbegozo	508	377	545	387	612	811	4
y	549	377	553	387	612	811	4
Ana	557	377	572	387	612	811	4
Jesús	321	388	340	397	612	811	4
González	343	388	378	397	612	811	4
(Area	380	388	400	397	612	811	4
Sanitaria	403	388	437	397	612	811	4
Gipuzkoa);	439	388	481	397	612	811	4
Roberto	483	388	514	397	612	811	4
Nuño-Solinís	516	388	565	397	612	811	4
y	568	388	572	397	612	811	4
Carolina	321	398	352	407	612	811	4
Rodríguez-Pereira	356	398	425	407	612	811	4
(O	428	398	437	407	612	811	4
+	438	398	443	407	612	811	4
berri);	444	398	468	407	612	811	4
Elene	472	398	493	407	612	811	4
Oyarzabal	496	398	534	407	612	811	4
(Hospital	537	398	572	407	612	811	4
Donostia);	321	408	361	418	612	811	4
Mercedes	362	408	399	418	612	811	4
Guilabert	400	408	436	418	612	811	4
e	438	408	442	418	612	811	4
Isabel	444	408	466	418	612	811	4
María	467	408	489	418	612	811	4
Navarro	491	408	522	418	612	811	4
(Universidad	523	408	572	418	612	811	4
Miguel	321	419	347	428	612	811	4
Hernández,	351	419	394	428	612	811	4
Alicante);	398	419	435	428	612	811	4
Julián	438	419	460	428	612	811	4
Vitaller	464	419	492	428	612	811	4
(Inspección	495	419	539	428	612	811	4
Médica,	543	419	572	428	612	811	4
Elche);	321	429	347	439	612	811	4
María	351	429	374	439	612	811	4
Cristina	378	429	407	439	612	811	4
Nebot	411	429	434	439	612	811	4
(Consellería	438	429	484	439	612	811	4
de	488	429	497	439	612	811	4
Sanitat,	501	429	530	439	612	811	4
Valencia);	534	429	572	439	612	811	4
María	321	440	343	449	612	811	4
Jesús	347	440	366	449	612	811	4
Gutiérrez	370	440	406	449	612	811	4
y	410	440	415	449	612	811	4
Emilio	419	440	443	449	612	811	4
Ignacio	447	440	475	449	612	811	4
(Universidad	479	440	528	449	612	811	4
de	532	440	541	449	612	811	4
Cádiz);	545	440	572	449	612	811	4
María	321	450	343	460	612	811	4
Luisa	347	450	367	460	612	811	4
Torijano	371	450	403	460	612	811	4
(Servicio	407	450	440	460	612	811	4
de	444	450	453	460	612	811	4
Salud	458	450	479	460	612	811	4
de	483	450	492	460	612	811	4
Castilla-La	496	450	536	460	612	811	4
Mancha,	540	450	572	460	612	811	4
SESCAM);	321	461	358	470	612	811	4
y	360	461	364	470	612	811	4
Jesús	366	461	385	470	612	811	4
María	386	461	409	470	612	811	4
Palacio	410	461	437	470	612	811	4
(Centro	438	461	467	470	612	811	4
de	468	461	477	470	612	811	4
Salud	479	461	500	470	612	811	4
Muñoz	501	461	528	470	612	811	4
Fernández-	529	461	572	470	612	811	4
Ruiseñores,	321	471	364	481	612	811	4
Zaragoza).	367	471	406	481	612	811	4
¿Qué	61	498	82	506	612	811	4
se	85	498	94	506	612	811	4
sabe	97	498	117	506	612	811	4
sobre	119	498	143	506	612	811	4
el	145	498	153	506	612	811	4
tema?	156	498	181	506	612	811	4
Existen	73	517	101	525	612	811	4
normas	104	517	133	525	612	811	4
legales	136	517	162	525	612	811	4
y	166	517	170	525	612	811	4
principios	174	517	211	525	612	811	4
éticos	214	517	236	525	612	811	4
que	240	517	254	525	612	811	4
obligan	257	517	285	525	612	811	4
a	289	517	293	525	612	811	4
informar	61	527	94	534	612	811	4
en	97	527	106	534	612	811	4
forma	110	527	132	534	612	811	4
honesta	135	527	165	534	612	811	4
y	169	527	173	534	612	811	4
abierta	176	527	202	534	612	811	4
a	205	527	210	534	612	811	4
los/las	213	527	237	534	612	811	4
pacientes	240	527	276	534	612	811	4
que	279	527	293	534	612	811	4
sufren	61	536	85	544	612	811	4
un	87	536	96	544	612	811	4
evento	98	536	124	544	612	811	4
adverso.	125	536	158	544	612	811	4
Muchos/as	159	536	200	544	612	811	4
profesionales	201	536	252	544	612	811	4
temen	253	536	277	544	612	811	4
que	279	536	293	544	612	811	4
informar	61	546	94	553	612	811	4
tras	96	546	110	553	612	811	4
un	113	546	122	553	612	811	4
evento	125	546	150	553	612	811	4
adverso	153	546	183	553	612	811	4
pueda	185	546	209	553	612	811	4
facilitar	211	546	239	553	612	811	4
una	241	546	255	553	612	811	4
demanda	258	546	293	553	612	811	4
contra	61	555	85	563	612	811	4
ellos/as.	88	555	119	563	612	811	4
Se	122	555	131	563	612	811	4
han	134	555	149	563	612	811	4
concretado	152	555	194	563	612	811	4
recomendaciones	197	555	264	563	612	811	4
para	267	555	283	563	612	811	4
la	286	555	293	563	612	811	4
comunicación	61	565	114	572	612	811	4
con	116	565	130	572	612	811	4
los/las	132	565	156	572	612	811	4
pacientes	158	565	194	572	612	811	4
tras	196	565	210	572	612	811	4
un	213	565	222	572	612	811	4
evento	225	565	250	572	612	811	4
adverso.	252	565	285	572	612	811	4
¿Qué	61	583	82	591	612	811	4
aporta	85	583	113	591	612	811	4
el	115	583	123	591	612	811	4
estudio	126	583	157	591	612	811	4
realizado	160	583	198	591	612	811	4
a	201	583	206	591	612	811	4
la	208	583	216	591	612	811	4
literatura?	219	583	262	591	612	811	4
Pone	73	602	92	610	612	811	4
de	95	602	104	610	612	811	4
manifiesto	107	602	147	610	612	811	4
carencias	149	602	185	610	612	811	4
en	188	602	197	610	612	811	4
los	200	602	211	610	612	811	4
hospitales	214	602	252	610	612	811	4
y	255	602	259	610	612	811	4
en	262	602	271	610	612	811	4
aten-	274	602	293	610	612	811	4
ción	61	612	77	619	612	811	4
primaria	79	612	111	619	612	811	4
a	113	612	118	619	612	811	4
la	120	612	126	619	612	811	4
hora	129	612	146	619	612	811	4
de	148	612	157	619	612	811	4
estar	159	612	178	619	612	811	4
preparados	180	612	223	619	612	811	4
para	225	612	242	619	612	811	4
informar	244	612	277	619	612	811	4
tras	279	612	293	619	612	811	4
un	61	621	71	629	612	811	4
evento	73	621	99	629	612	811	4
adverso.	101	621	134	629	612	811	4
Es	136	621	145	629	612	811	4
necesario	147	621	183	629	612	811	4
contar	186	621	210	629	612	811	4
con	212	621	226	629	612	811	4
un	228	621	238	629	612	811	4
marco	240	621	264	629	612	811	4
de	266	621	275	629	612	811	4
pro-	278	621	293	629	612	811	4
tección	61	631	88	638	612	811	4
jurídica	90	631	118	638	612	811	4
para	119	631	136	638	612	811	4
que	137	631	151	638	612	811	4
los/las	153	631	177	638	612	811	4
profesionales	178	631	229	638	612	811	4
puedan	231	631	259	638	612	811	4
informar	260	631	293	638	612	811	4
a	61	640	66	648	612	811	4
los/las	69	640	93	648	612	811	4
pacientes	96	640	132	648	612	811	4
víctimas	135	640	166	648	612	811	4
de	169	640	179	648	612	811	4
un	182	640	191	648	612	811	4
evento	195	640	220	648	612	811	4
adverso	223	640	254	648	612	811	4
sin	257	640	268	648	612	811	4
temer	271	640	293	648	612	811	4
que	61	650	75	657	612	811	4
esa	78	650	91	657	612	811	4
misma	93	650	119	657	612	811	4
información	121	650	167	657	612	811	4
sea	169	650	182	657	612	811	4
utilizada	184	650	216	657	612	811	4
en	218	650	227	657	612	811	4
una	230	650	244	657	612	811	4
demanda	246	650	281	657	612	811	4
en	284	650	293	657	612	811	4
su	61	659	70	667	612	811	4
contra	72	659	96	667	612	811	4
o	98	659	103	667	612	811	4
de	105	659	115	667	612	811	4
la	117	659	124	667	612	811	4
propia	126	659	150	667	612	811	4
institución.	152	659	194	667	612	811	4
Contribuciones	51	713	112	721	612	811	4
de	114	713	124	721	612	811	4
autoría	126	713	155	721	612	811	4
J.J.	63	733	72	742	612	811	4
Mira	74	733	92	742	612	811	4
y	93	733	98	742	612	811	4
S.	99	733	105	742	612	811	4
Lorenzo	107	733	137	742	612	811	4
son	139	733	152	742	612	811	4
responsables	154	733	203	742	612	811	4
del	205	733	216	742	612	811	4
diseño	218	733	243	742	612	811	4
del	245	733	256	742	612	811	4
estudio	258	733	286	742	612	811	4
y	287	733	292	742	612	811	4
de	293	733	303	742	612	811	4
coordinar	51	743	88	753	612	811	4
su	89	743	98	753	612	811	4
ejecución.	99	743	138	753	612	811	4
Han	139	743	154	753	612	811	4
analizado	156	743	192	753	612	811	4
los	193	743	204	753	612	811	4
resultados	206	743	245	753	612	811	4
y	246	743	251	753	612	811	4
realizado	252	743	287	753	612	811	4
una	288	743	303	753	612	811	4
Bibliografía	321	511	368	519	612	811	4
1.	324	529	329	537	612	811	4
De	333	529	341	537	612	811	4
Vries	343	529	359	537	612	811	4
EN,	361	529	371	537	612	811	4
Ramrattan	374	529	406	537	612	811	4
MA,	408	529	420	537	612	811	4
Smorenburg	422	529	460	537	612	811	4
SM,	462	529	474	537	612	811	4
et	476	529	482	537	612	811	4
al.	484	529	491	537	612	811	4
The	493	529	505	537	612	811	4
incidence	507	529	536	537	612	811	4
and	538	529	550	537	612	811	4
nature	552	529	572	537	612	811	4
of	333	537	339	545	612	811	4
in-hospital	342	537	375	545	612	811	4
adverse	378	537	402	545	612	811	4
events:	405	537	427	545	612	811	4
a	430	537	434	545	612	811	4
systematic	437	537	470	545	612	811	4
review.	473	537	495	545	612	811	4
BMJ	498	537	511	545	612	811	4
Qual	514	537	528	545	612	811	4
Saf.	531	537	542	545	612	811	4
2008;17:	545	537	572	545	612	811	4
216–23.	333	545	357	553	612	811	4
2.	324	553	329	561	612	811	4
O'Connor	333	553	361	561	612	811	4
E,	363	553	368	561	612	811	4
Coates	370	553	390	561	612	811	4
HM,	392	553	405	561	612	811	4
Yardley	406	553	430	561	612	811	4
IE,	432	553	439	561	612	811	4
et	441	553	447	561	612	811	4
al.	448	553	455	561	612	811	4
Disclosure	457	553	489	561	612	811	4
of	491	553	497	561	612	811	4
patient	498	553	520	561	612	811	4
safety	522	553	540	561	612	811	4
incidents:	542	553	572	561	612	811	4
a	333	561	336	569	612	811	4
comprehensive	338	561	385	569	612	811	4
review.	386	561	409	569	612	811	4
Int	410	561	419	569	612	811	4
J	421	561	423	569	612	811	4
Qual	424	561	439	569	612	811	4
Health	440	561	461	569	612	811	4
Care.	462	561	477	569	612	811	4
2010;22:371–9.	479	561	528	569	612	811	4
3.	324	569	329	577	612	811	4
López	333	569	351	577	612	811	4
L,	353	569	357	577	612	811	4
Weissman	359	569	391	577	612	811	4
JS,	393	569	400	577	612	811	4
Schneider	402	569	433	577	612	811	4
E,	434	569	440	577	612	811	4
et	442	569	448	577	612	811	4
al.	450	569	457	577	612	811	4
Disclosure	459	569	490	577	612	811	4
of	492	569	498	577	612	811	4
hospital	500	569	525	577	612	811	4
adverse	527	569	550	577	612	811	4
events	552	569	572	577	612	811	4
and	333	577	344	585	612	811	4
its	346	577	353	585	612	811	4
association	355	577	388	585	612	811	4
with	390	577	404	585	612	811	4
patient's	406	577	432	585	612	811	4
ratings	433	577	455	585	612	811	4
of	456	577	462	585	612	811	4
the	464	577	473	585	612	811	4
quality	475	577	496	585	612	811	4
of	498	577	504	585	612	811	4
care.	505	577	520	585	612	811	4
Arch	521	577	535	585	612	811	4
Intern	537	577	556	585	612	811	4
Med.	557	577	572	585	612	811	4
2009;169:1888–94.	333	585	393	593	612	811	4
4.	324	593	329	601	612	811	4
Mira	333	593	347	601	612	811	4
JJ,	348	593	354	601	612	811	4
Lorenzo	355	593	380	601	612	811	4
S,	381	593	386	601	612	811	4
Carrillo	387	593	410	601	612	811	4
I,	411	593	415	601	612	811	4
et	416	593	422	601	612	811	4
al.	423	593	430	601	612	811	4
Interventions	431	593	472	601	612	811	4
in	474	593	480	601	612	811	4
organisations	502	593	543	601	612	811	4
to	544	593	550	601	612	811	4
reduce	551	593	572	601	612	811	4
the	333	601	343	609	612	811	4
impact	345	601	366	609	612	811	4
of	368	601	374	609	612	811	4
adverse	376	601	400	609	612	811	4
events	402	601	422	609	612	811	4
in	424	601	430	609	612	811	4
second	432	601	453	609	612	811	4
and	455	601	467	609	612	811	4
third	469	601	484	609	612	811	4
victims.	486	601	510	609	612	811	4
BMC	512	601	526	609	612	811	4
Health	528	601	548	609	612	811	4
Service	550	601	572	609	612	811	4
Research.	333	609	362	617	612	811	4
2015,	363	609	380	617	612	811	4
en	382	609	389	617	612	811	4
prensa.	391	609	413	617	612	811	4
5.	324	617	329	625	612	811	4
Mira	333	617	347	625	612	811	4
JJ,	349	617	355	625	612	811	4
Carrillo	357	617	379	625	612	811	4
I,	381	617	385	625	612	811	4
Lorenzo	387	617	411	625	612	811	4
S,	413	617	418	625	612	811	4
et	420	617	426	625	612	811	4
al.	428	617	435	625	612	811	4
The	437	617	448	625	612	811	4
Aftermath	450	617	482	625	612	811	4
of	484	617	490	625	612	811	4
Adverse	492	617	516	625	612	811	4
Events	518	617	538	625	612	811	4
in	540	617	546	625	612	811	4
Spanish	548	617	572	625	612	811	4
Primary	333	625	357	633	612	811	4
Care	359	625	373	633	612	811	4
and	375	625	386	633	612	811	4
Hospital	388	625	413	633	612	811	4
Health	415	625	436	633	612	811	4
Professionals.	438	625	479	633	612	811	4
BMC	481	625	495	633	612	811	4
Health	497	625	518	633	612	811	4
Service	519	625	541	633	612	811	4
Research.	543	625	572	633	612	811	4
2015;15:151.	333	633	374	641	612	811	4
6.	324	641	329	649	612	811	4
White	333	641	352	649	612	811	4
AA.	355	641	365	649	612	811	4
Gallagher	368	641	398	649	612	811	4
TH.	401	641	411	649	612	811	4
Medical	415	641	439	649	612	811	4
error	442	641	457	649	612	811	4
and	461	641	472	649	612	811	4
disclosure.	475	641	508	649	612	811	4
Handb	511	641	531	649	612	811	4
Clin	535	641	547	649	612	811	4
Neurol.	550	641	572	649	612	811	4
2013;118:107–17.	333	649	389	657	612	811	4
7.	324	657	329	665	612	811	4
Fallowfield	333	657	367	665	612	811	4
L.	368	657	373	665	612	811	4
Communication	374	657	423	665	612	811	4
with	424	657	438	665	612	811	4
patients	439	657	464	665	612	811	4
after	465	657	479	665	612	811	4
errors.	481	657	500	665	612	811	4
J	502	657	504	665	612	811	4
Health	505	657	525	665	612	811	4
Serv	526	657	540	665	612	811	4
Res	541	657	551	665	612	811	4
Policy.	552	657	572	665	612	811	4
2010;15	333	665	358	673	612	811	4
Suppl	360	665	377	673	612	811	4
1:56–9.	379	665	402	673	612	811	4
8.	324	673	329	680	612	811	4
Blendon	333	673	358	680	612	811	4
R,	359	673	365	680	612	811	4
DesRochies	367	673	401	680	612	811	4
C,	403	673	408	680	612	811	4
Brodie	410	673	430	680	612	811	4
M,	431	673	439	680	612	811	4
et	440	673	446	680	612	811	4
al.	448	673	455	680	612	811	4
Views	456	673	475	680	612	811	4
of	476	673	482	680	612	811	4
practicing	484	673	514	680	612	811	4
physicians	516	673	548	680	612	811	4
and	549	673	561	680	612	811	4
the	562	673	572	680	612	811	4
public	333	681	352	688	612	811	4
on	353	681	361	688	612	811	4
medical	363	681	387	688	612	811	4
errors.	389	681	409	688	612	811	4
N	410	681	415	688	612	811	4
Engl	417	681	430	688	612	811	4
J	432	681	434	688	612	811	4
Med.	435	681	451	688	612	811	4
2002;347:1933–40.	452	681	512	688	612	811	4
9.	324	689	329	696	612	811	4
Vincent	333	689	356	696	612	811	4
JL.	359	689	366	696	612	811	4
Information	369	689	406	696	612	811	4
in	409	689	415	696	612	811	4
the	418	689	428	696	612	811	4
ICU:	431	689	445	696	612	811	4
are	448	689	457	696	612	811	4
we	460	689	470	696	612	811	4
being	473	689	490	696	612	811	4
honest	493	689	513	696	612	811	4
with	517	689	531	696	612	811	4
our	534	689	544	696	612	811	4
patients	547	689	572	696	612	811	4
The	333	697	344	704	612	811	4
results	349	697	369	704	612	811	4
of	374	697	380	704	612	811	4
a	384	697	388	704	612	811	4
European	392	697	421	704	612	811	4
questionnaire.	426	697	470	704	612	811	4
Intensive	474	697	502	704	612	811	4
Care	507	697	520	704	612	811	4
Med.	525	697	540	704	612	811	4
1998;24:	545	697	572	704	612	811	4
1251–6.	333	705	357	712	612	811	4
10.	320	713	329	720	612	811	4
Mizrahi	333	713	356	720	612	811	4
T.	358	713	364	720	612	811	4
Managing	365	713	396	720	612	811	4
medical	398	713	422	720	612	811	4
mistakes:	424	713	453	720	612	811	4
ideology,	455	713	483	720	612	811	4
insularity	485	713	514	720	612	811	4
and	516	713	527	720	612	811	4
accountability	529	713	572	720	612	811	4
among	333	721	354	728	612	811	4
internists-in-training.	355	721	422	728	612	811	4
Soc	423	721	434	728	612	811	4
Sci	435	721	444	728	612	811	4
Med.	446	721	461	728	612	811	4
1984;19:135–46.	463	721	515	728	612	811	4
11.	320	729	329	736	612	811	4
Martín-Delgado	333	729	381	736	612	811	4
MC,	383	729	395	736	612	811	4
Fernández-Maillo	397	729	451	736	612	811	4
M,	453	729	461	736	612	811	4
Bañeres-Amella	463	729	511	736	612	811	4
J,	513	729	517	736	612	811	4
et	519	729	525	736	612	811	4
al.	527	729	534	736	612	811	4
Conferencia	536	729	572	736	612	811	4
de	333	737	340	744	612	811	4
consenso	341	737	369	744	612	811	4
sobre	371	737	387	744	612	811	4
información	389	737	426	744	612	811	4
de	427	737	434	744	612	811	4
eventos	436	737	459	744	612	811	4
adversos	460	737	487	744	612	811	4
a	488	737	492	744	612	811	4
pacientes	493	737	522	744	612	811	4
y	523	737	527	744	612	811	4
familiares.	528	737	560	744	612	811	4
Rev	561	737	572	744	612	811	4
Calid	333	745	348	752	612	811	4
Asist.	350	745	366	752	612	811	4
2013;28:381–9.	368	745	416	752	612	811	4
374	40	44	52	52	612	811	5
J.J.	225	45	232	52	612	811	5
Mira,	233	45	249	52	612	811	5
S.	251	45	255	52	612	811	5
Lorenzo	257	45	280	52	612	811	5
/	282	45	284	52	612	811	5
Gac	285	45	296	52	612	811	5
Sanit.	298	45	314	52	612	811	5
2015;29(5):370–374	316	45	377	52	612	811	5
12.	40	65	49	72	612	811	5
Gallagher	52	65	82	72	612	811	5
TH,	84	65	94	72	612	811	5
Waterman	96	65	129	72	612	811	5
A,	131	65	137	72	612	811	5
Garbutt	139	65	163	72	612	811	5
J,	165	65	169	72	612	811	5
et	171	65	177	72	612	811	5
al.	179	65	186	72	612	811	5
US	188	65	197	72	612	811	5
and	199	65	210	72	612	811	5
Canadian	212	65	241	72	612	811	5
physicians'	243	65	277	72	612	811	5
atti-	279	65	292	72	612	811	5
tudes	52	73	69	80	612	811	5
and	71	73	82	80	612	811	5
experiences	84	73	120	80	612	811	5
regarding	122	73	151	80	612	811	5
disclosing	153	73	183	80	612	811	5
errors	185	73	203	80	612	811	5
to	205	73	211	80	612	811	5
patients.	213	73	239	80	612	811	5
Arch	241	73	255	80	612	811	5
Intern	256	73	275	80	612	811	5
Med.	277	73	292	80	612	811	5
2006;166:1605–11.	52	81	112	88	612	811	5
13.	40	89	49	96	612	811	5
Mazor	52	89	72	96	612	811	5
KM,	74	89	86	96	612	811	5
Simon	87	89	107	96	612	811	5
SR,	108	89	117	96	612	811	5
Gurwitz	119	89	144	96	612	811	5
JH.	146	89	154	96	612	811	5
Communicating	156	89	205	96	612	811	5
with	206	89	220	96	612	811	5
patients	222	89	247	96	612	811	5
about	249	89	266	96	612	811	5
medical	268	89	292	96	612	811	5
errors	52	97	71	104	612	811	5
A	72	97	77	104	612	811	5
review	79	97	99	104	612	811	5
of	101	97	107	104	612	811	5
the	109	97	119	104	612	811	5
literature.	120	97	151	104	612	811	5
Arch	152	97	167	104	612	811	5
Intern	168	97	187	104	612	811	5
Med.	189	97	204	104	612	811	5
2004;164:1690–7.	206	97	262	104	612	811	5
14.	309	65	319	72	612	811	5
McDonnell	322	65	355	72	612	811	5
WM,	357	65	372	72	612	811	5
Guenther	374	65	403	72	612	811	5
E.	405	65	410	72	612	811	5
Narrative	412	65	441	72	612	811	5
review:	443	65	466	72	612	811	5
do	468	65	475	72	612	811	5
state	477	65	492	72	612	811	5
laws	494	65	508	72	612	811	5
make	510	65	527	72	612	811	5
it	529	65	533	72	612	811	5
easier	535	65	553	72	612	811	5
to	555	65	561	72	612	811	5
say	322	73	332	80	612	811	5
I'm	334	73	343	80	612	811	5
sorry.	345	73	362	80	612	811	5
Ann	364	73	376	80	612	811	5
Intern	378	73	397	80	612	811	5
Med.	399	73	414	80	612	811	5
2008;149:811–6.	415	73	468	80	612	811	5
15.	309	81	319	88	612	811	5
De	322	81	330	88	612	811	5
Wit	333	81	344	88	612	811	5
M,	347	81	354	88	612	811	5
Marks	357	81	376	88	612	811	5
C,	378	81	384	88	612	811	5
Natterman	386	81	419	88	612	811	5
J,	422	81	426	88	612	811	5
et	428	81	434	88	612	811	5
al.	437	81	443	88	612	811	5
Supporting	446	81	480	88	612	811	5
second	482	81	504	88	612	811	5
victims	506	81	529	88	612	811	5
of	531	81	537	88	612	811	5
patient	540	81	561	88	612	811	5
safety	322	89	340	96	612	811	5
events:	342	89	365	96	612	811	5
shouldn't	367	89	396	96	612	811	5
these	398	89	415	96	612	811	5
communications	417	89	468	96	612	811	5
be	470	89	478	96	612	811	5
covered	480	89	504	96	612	811	5
by	506	89	514	96	612	811	5
legal	516	89	531	96	612	811	5
privilege.	533	89	561	96	612	811	5
Law	322	97	334	104	612	811	5
Med	336	97	350	104	612	811	5
Ethics.	351	97	371	104	612	811	5
2013;41:852–8.	373	97	421	104	612	811	5
