Gac	253	45	265	52	612	811	1
Sanit.	266	45	283	52	612	811	1
2015;29(3):184–189	285	45	348	52	612	811	1
Original	40	77	77	87	612	811	1
Tendencias	40	96	113	110	612	811	1
en	116	96	132	110	612	811	1
el	135	96	147	110	612	811	1
consumo	150	96	209	110	612	811	1
de	213	96	228	110	612	811	1
alcohol	232	96	278	110	612	811	1
en	282	96	298	110	612	811	1
los	301	96	320	110	612	811	1
adolescentes	323	96	406	110	612	811	1
escolarizados	40	113	127	127	612	811	1
españoles	130	113	194	127	612	811	1
a	197	113	204	127	612	811	1
lo	208	113	220	127	612	811	1
largo	224	113	256	127	612	811	1
de	260	113	275	127	612	811	1
la	279	113	290	127	612	811	1
primera	294	113	345	127	612	811	1
década	349	113	394	127	612	811	1
del	398	113	417	127	612	811	1
siglo	421	113	451	127	612	811	1
xxi	455	113	474	124	612	811	1
Inmaculada	40	138	99	149	612	811	1
Sánchez-Queija	102	138	181	149	612	811	1
a,∗	181	137	191	144	612	811	1
,	192	138	194	149	612	811	1
Carmen	200	138	239	149	612	811	1
Moreno	242	138	282	149	612	811	1
a	282	137	286	144	612	811	1
,	286	138	289	149	612	811	1
Francisco	294	138	342	149	612	811	1
Rivera	344	138	376	149	612	811	1
b	376	137	381	144	612	811	1
y	384	138	390	149	612	811	1
Pilar	393	138	416	149	612	811	1
Ramos	419	138	452	149	612	811	1
a	452	137	456	144	612	811	1
a	40	156	43	160	612	811	1
b	40	164	43	169	612	811	1
Departamento	44	156	87	163	612	811	1
de	88	156	95	163	612	811	1
Psicología	97	156	126	163	612	811	1
Evolutiva	127	156	155	163	612	811	1
y	156	156	160	163	612	811	1
de	161	156	168	163	612	811	1
la	170	156	175	163	612	811	1
Educación,	177	156	208	163	612	811	1
Universidad	210	156	245	163	612	811	1
de	247	156	254	163	612	811	1
Sevilla,	255	156	276	163	612	811	1
Sevilla,	277	156	298	163	612	811	1
España	299	156	320	163	612	811	1
Departamento	45	165	87	172	612	811	1
de	88	165	95	172	612	811	1
Psicología	97	165	126	172	612	811	1
Experimental,	128	165	168	172	612	811	1
Universidad	169	165	204	172	612	811	1
de	206	165	213	172	612	811	1
Sevilla,	215	165	235	172	612	811	1
Sevilla,	237	165	257	172	612	811	1
España	259	165	280	172	612	811	1
información	40	196	105	203	612	811	1
del	109	196	125	203	612	811	1
artículo	130	196	174	203	612	811	1
r	207	196	212	203	612	811	1
e	216	196	221	203	612	811	1
s	225	196	229	203	612	811	1
u	233	196	239	203	612	811	1
m	243	196	250	203	612	811	1
e	254	196	259	203	612	811	1
n	263	196	268	203	612	811	1
Historia	40	216	64	223	612	811	1
del	65	216	74	223	612	811	1
artículo:	76	216	100	223	612	811	1
Recibido	40	225	67	231	612	811	1
el	68	225	74	231	612	811	1
18	75	225	83	231	612	811	1
de	85	225	92	231	612	811	1
septiembre	94	225	128	231	612	811	1
de	130	225	138	231	612	811	1
2014	139	225	155	231	612	811	1
Aceptado	40	233	69	240	612	811	1
el	71	233	76	240	612	811	1
21	78	233	86	240	612	811	1
de	87	233	95	240	612	811	1
enero	96	233	114	240	612	811	1
de	115	233	123	240	612	811	1
2015	124	233	140	240	612	811	1
On-line	40	242	62	249	612	811	1
el	64	242	69	249	612	811	1
11	71	242	79	249	612	811	1
de	80	242	88	249	612	811	1
abril	89	242	103	249	612	811	1
de	105	242	112	249	612	811	1
2015	114	242	129	249	612	811	1
Palabras	40	262	65	269	612	811	1
clave:	67	262	84	269	612	811	1
Consumo	40	271	69	277	612	811	1
de	71	271	78	277	612	811	1
alcohol	80	271	102	277	612	811	1
Intoxicación	40	279	78	286	612	811	1
alcohólica	80	279	110	286	612	811	1
Adolescencia	40	288	80	294	612	811	1
Tendencias	40	296	75	303	612	811	1
Epidemiología	40	305	84	311	612	811	1
©	274	371	280	378	612	811	1
2014	282	371	299	378	612	811	1
SESPAS.	301	371	328	378	612	811	1
Publicado	330	371	363	378	612	811	1
por	365	371	377	378	612	811	1
Elsevier	379	371	406	378	612	811	1
España,	408	371	434	378	612	811	1
S.L.U.	436	371	454	378	612	811	1
Todos	456	371	476	378	612	811	1
los	478	371	488	378	612	811	1
derechos	490	371	521	378	612	811	1
reservados.	523	371	561	378	612	811	1
Alcohol	206	405	240	414	612	811	1
consumption	242	405	302	414	612	811	1
trends	305	405	334	414	612	811	1
among	336	405	367	414	612	811	1
Spanish	370	405	405	414	612	811	1
school-aged	407	405	462	414	612	811	1
adolescents	464	405	517	414	612	811	1
in	519	405	528	414	612	811	1
the	531	405	545	414	612	811	1
first	206	416	224	425	612	811	1
decade	226	416	258	425	612	811	1
of	260	416	269	425	612	811	1
the	272	416	286	425	612	811	1
21	289	416	300	425	612	811	1
st	300	415	305	422	612	811	1
century	308	416	343	425	612	811	1
a	207	434	212	442	612	811	1
b	216	434	221	442	612	811	1
s	225	434	229	442	612	811	1
t	233	434	237	442	612	811	1
r	241	434	246	442	612	811	1
a	250	434	255	442	612	811	1
c	259	434	264	442	612	811	1
t	268	434	272	442	612	811	1
Keywords:	40	455	71	461	612	811	1
Alcohol	40	463	63	470	612	811	1
consumption	65	463	105	470	612	811	1
Alcoholic	40	472	69	479	612	811	1
intoxication	70	472	107	479	612	811	1
Adolescence	40	481	78	487	612	811	1
Trends	40	489	61	496	612	811	1
Epidemiology	40	498	82	504	612	811	1
©	319	600	325	607	612	811	1
2014	326	600	344	607	612	811	1
SESPAS.	346	600	372	607	612	811	1
Published	374	600	408	607	612	811	1
by	410	600	418	607	612	811	1
Elsevier	420	600	447	607	612	811	1
España,	449	600	475	607	612	811	1
S.L.U.	477	600	495	607	612	811	1
All	497	600	506	607	612	811	1
rights	508	600	528	607	612	811	1
reserved.	530	600	561	607	612	811	1
Introducción	310	644	362	653	612	811	1
∗	45	693	49	699	612	811	1
Autor	53	693	70	700	612	811	1
para	72	693	85	700	612	811	1
correspondencia.	87	693	139	700	612	811	1
Correos	53	702	75	708	612	811	1
electrónicos:	76	702	113	708	612	811	1
queija@us.es,	115	702	155	708	612	811	1
isqueija@gmail.com,	157	702	219	708	612	811	1
queija@psi.uned.es	221	702	279	708	612	811	1
(I.	40	710	46	717	612	811	1
Sánchez-Queija).	48	710	100	717	612	811	1
El	322	665	329	674	612	811	1
alcohol	333	665	361	674	612	811	1
es	365	665	373	674	612	811	1
la	377	665	384	674	612	811	1
droga	388	665	410	674	612	811	1
más	414	665	430	674	612	811	1
consumida	434	665	476	674	612	811	1
por	480	665	493	674	612	811	1
los	497	665	508	674	612	811	1
adolescentes	512	665	561	674	612	811	1
españoles	310	676	347	684	612	811	1
1,2	347	675	356	681	612	811	1
.	357	676	359	684	612	811	1
En	361	676	371	684	612	811	1
2010,	373	676	394	684	612	811	1
un	397	676	407	684	612	811	1
47,7%	409	676	431	684	612	811	1
de	433	676	443	684	612	811	1
los	445	676	456	684	612	811	1
adolescentes	459	676	508	684	612	811	1
entre	510	676	530	684	612	811	1
13	533	676	542	684	612	811	1
y	545	676	549	684	612	811	1
17	552	676	561	684	612	811	1
años	310	686	328	694	612	811	1
de	331	686	340	694	612	811	1
edad	343	686	361	694	612	811	1
dijeron	364	686	391	694	612	811	1
no	394	686	404	694	612	811	1
beber	407	686	429	694	612	811	1
alcohol	432	686	459	694	612	811	1
2	459	685	463	691	612	811	1
y	466	686	471	694	612	811	1
el	474	686	480	694	612	811	1
89,1%	483	686	505	694	612	811	1
de	508	686	517	694	612	811	1
los	520	686	531	694	612	811	1
adoles-	534	686	561	694	612	811	1
centes	310	697	334	705	612	811	1
de	337	697	346	705	612	811	1
17	348	697	358	705	612	811	1
y	360	697	364	705	612	811	1
18	367	697	376	705	612	811	1
años	378	697	396	705	612	811	1
de	398	697	407	705	612	811	1
edad	410	697	428	705	612	811	1
lo	430	697	438	705	612	811	1
había	440	697	461	705	612	811	1
probado	463	697	495	705	612	811	1
alguna	497	697	522	705	612	811	1
vez	524	697	537	705	612	811	1
3	537	695	541	702	612	811	1
.	542	697	543	705	612	811	1
Este	546	697	561	705	612	811	1
consumo	310	707	345	715	612	811	1
se	346	707	354	715	612	811	1
entiende	356	707	390	715	612	811	1
entre	392	707	412	715	612	811	1
los	414	707	424	715	612	811	1
propios	426	707	455	715	612	811	1
jóvenes	457	707	486	715	612	811	1
como	488	707	509	715	612	811	1
una	510	707	525	715	612	811	1
conducta	526	707	561	715	612	811	1
http://dx.doi.org/10.1016/j.gaceta.2015.01.004	41	729	183	735	612	811	1
0213-9111/©	40	737	81	744	612	811	1
2014	83	737	98	744	612	811	1
SESPAS.	100	737	124	744	612	811	1
Publicado	126	737	155	744	612	811	1
por	157	737	168	744	612	811	1
Elsevier	169	737	193	744	612	811	1
España,	195	737	218	744	612	811	1
S.L.U.	220	737	236	744	612	811	1
Todos	238	737	256	744	612	811	1
los	257	737	266	744	612	811	1
derechos	268	737	295	744	612	811	1
reservados.	297	737	332	744	612	811	1
I.	231	45	234	52	612	811	2
Sánchez-Queija	236	45	281	52	612	811	2
et	283	45	288	52	612	811	2
al	290	45	295	52	612	811	2
/	297	45	299	52	612	811	2
Gac	301	45	312	52	612	811	2
Sanit.	313	45	330	52	612	811	2
2015;29(3):184–189	331	45	393	52	612	811	2
185	561	45	573	52	612	811	2
Tabla	51	64	68	70	612	811	2
1	70	64	74	70	612	811	2
Descripción	51	72	87	79	612	811	2
de	89	72	96	79	612	811	2
la	98	72	103	79	612	811	2
muestra	105	72	130	79	612	811	2
en	132	72	139	79	612	811	2
las	141	72	149	79	612	811	2
tres	151	72	163	79	612	811	2
ediciones	164	72	193	79	612	811	2
(2002,	195	72	214	79	612	811	2
2006	216	72	231	79	612	811	2
y	233	72	236	79	612	811	2
2010)	238	72	256	79	612	811	2
del	258	72	267	79	612	811	2
estudio	269	72	291	79	612	811	2
HBSC	293	72	309	79	612	811	2
(Health	311	72	333	79	612	811	2
Behavior	334	72	360	79	612	811	2
in	362	72	368	79	612	811	2
School-aged	369	72	405	79	612	811	2
Children)	406	72	433	79	612	811	2
por	435	72	446	79	612	811	2
sexo	447	72	461	79	612	811	2
y	463	72	466	79	612	811	2
edad	468	72	483	79	612	811	2
Edad	57	87	72	93	612	811	2
Sexo	156	87	171	93	612	811	2
2002	239	87	254	93	612	811	2
N	239	96	244	102	612	811	2
(%)	245	96	254	102	612	811	2
2006	340	87	355	93	612	811	2
N	340	96	345	102	612	811	2
(%)	347	96	356	102	612	811	2
2010	441	87	457	93	612	811	2
N	441	96	446	102	612	811	2
(%)	448	96	457	102	612	811	2
Total	542	87	558	93	612	811	2
N	542	96	547	102	612	811	2
15-16	57	109	75	115	612	811	2
años	77	109	91	115	612	811	2
Chico	156	109	173	115	612	811	2
Chica	156	117	173	124	612	811	2
Chico	156	126	173	132	612	811	2
Chica	156	134	173	141	612	811	2
1785	237	109	252	115	612	811	2
(47,82)	254	109	276	115	612	811	2
1947	237	117	252	124	612	811	2
(52,17)	254	117	276	124	612	811	2
1611	237	126	252	132	612	811	2
(47,79)	254	126	276	132	612	811	2
1760	237	134	252	141	612	811	2
(52,21)	254	134	276	141	612	811	2
7103	239	143	254	149	612	811	2
2801	340	109	355	115	612	811	2
(48,86)	357	109	379	115	612	811	2
2932	340	117	355	124	612	811	2
(51,14)	357	117	379	124	612	811	2
2065	340	126	355	132	612	811	2
(43,84)	357	126	379	132	612	811	2
2645	340	134	355	141	612	811	2
(56,16)	357	134	379	141	612	811	2
10.443	340	143	361	149	612	811	2
a	361	142	363	147	612	811	2
1670	440	109	455	115	612	811	2
(47,95)	457	109	478	115	612	811	2
1813	440	117	455	124	612	811	2
(52,05)	457	117	478	124	612	811	2
1100	440	126	455	132	612	811	2
(51,4)	457	126	474	132	612	811	2
1040	440	134	455	141	612	811	2
(48,6)	457	134	474	141	612	811	2
5623	441	143	457	149	612	811	2
6256	542	109	558	115	612	811	2
6692	542	117	558	124	612	811	2
4776	542	126	558	132	612	811	2
5445	542	134	558	141	612	811	2
23.169	542	143	563	149	612	811	2
17-18	57	126	75	132	612	811	2
años	77	126	91	132	612	811	2
Total	57	143	73	149	612	811	2
a	57	155	60	160	612	811	2
Hubo	63	156	80	163	612	811	2
más	81	156	94	163	612	811	2
efectivos	95	156	122	163	612	811	2
en	124	156	131	163	612	811	2
la	133	156	138	163	612	811	2
muestra	140	156	165	163	612	811	2
de	166	156	174	163	612	811	2
2006	175	156	190	163	612	811	2
porque	192	156	214	163	612	811	2
en	215	156	223	163	612	811	2
esa	224	156	234	163	612	811	2
edición	235	156	258	163	612	811	2
el	259	156	265	163	612	811	2
muestreo	266	156	295	163	612	811	2
fue	297	156	306	163	612	811	2
representativo	308	156	352	163	612	811	2
no	354	156	361	163	612	811	2
solo	363	156	375	163	612	811	2
para	377	156	390	163	612	811	2
el	392	156	397	163	612	811	2
conjunto	399	156	426	163	612	811	2
de	427	156	435	163	612	811	2
la	436	156	442	163	612	811	2
nación,	443	156	465	163	612	811	2
sino	466	156	479	163	612	811	2
también	481	156	506	163	612	811	2
para	507	156	521	163	612	811	2
cada	522	156	536	163	612	811	2
comunidad	538	156	572	163	612	811	2
autónoma.	51	165	84	171	612	811	2
normalizada,	51	187	101	195	612	811	2
como	104	187	125	195	612	811	2
un	127	187	137	195	612	811	2
rasgo	140	187	161	195	612	811	2
característico	164	187	215	195	612	811	2
de	217	187	227	195	612	811	2
su	229	187	238	195	612	811	2
grupo	241	187	263	195	612	811	2
de	266	187	275	195	612	811	2
edad	278	187	297	195	612	811	2
4	297	186	300	192	612	811	2
.	301	187	303	195	612	811	2
Sin	51	197	63	206	612	811	2
embargo,	65	197	101	206	612	811	2
el	103	197	110	206	612	811	2
cerebro	112	197	141	206	612	811	2
del	143	197	155	206	612	811	2
adolescente	157	197	202	206	612	811	2
está	204	197	219	206	612	811	2
aún	222	197	236	206	612	811	2
en	238	197	247	206	612	811	2
pleno	249	197	271	206	612	811	2
proceso	273	197	303	206	612	811	2
de	51	208	61	216	612	811	2
maduración	63	208	109	216	612	811	2
y	111	208	116	216	612	811	2
desarrollo	118	208	157	216	612	811	2
5	157	207	160	213	612	811	2
,	161	208	163	216	612	811	2
hecho	165	208	188	216	612	811	2
que	191	208	205	216	612	811	2
lo	207	208	215	216	612	811	2
hace	217	208	235	216	612	811	2
más	237	208	253	216	612	811	2
vulnerable	255	208	296	216	612	811	2
a	298	208	303	216	612	811	2
los	51	218	62	226	612	811	2
efectos	64	218	91	226	612	811	2
adictivos	93	218	127	226	612	811	2
del	129	218	141	226	612	811	2
alcohol	143	218	171	226	612	811	2
y	173	218	178	226	612	811	2
otras	180	218	199	226	612	811	2
drogas	201	218	226	226	612	811	2
6–8	226	217	237	223	612	811	2
.	238	218	240	226	612	811	2
Esta	63	229	79	237	612	811	2
conocida	82	229	117	237	612	811	2
vulnerabilidad	120	229	176	237	612	811	2
ha	179	229	188	237	612	811	2
derivado	192	229	225	237	612	811	2
en	229	229	238	237	612	811	2
una	242	229	256	237	612	811	2
importante	260	229	303	237	612	811	2
preocupación	51	239	103	247	612	811	2
social	106	239	127	247	612	811	2
y	130	239	135	247	612	811	2
política	138	239	166	247	612	811	2
sobre	169	239	190	247	612	811	2
el	193	239	200	247	612	811	2
consumo	202	239	237	247	612	811	2
de	240	239	249	247	612	811	2
alcohol	252	239	280	247	612	811	2
entre	283	239	303	247	612	811	2
los	51	250	62	258	612	811	2
menores,	65	250	100	258	612	811	2
que	103	250	117	258	612	811	2
a	120	250	124	258	612	811	2
su	127	250	136	258	612	811	2
vez	139	250	152	258	612	811	2
ha	155	250	164	258	612	811	2
supuesto	167	250	202	258	612	811	2
la	204	250	211	258	612	811	2
realización	214	250	256	258	612	811	2
de	259	250	268	258	612	811	2
estudios	271	250	303	258	612	811	2
epidemiológicos	51	260	114	268	612	811	2
sobre	116	260	137	268	612	811	2
el	140	260	147	268	612	811	2
consumo	149	260	184	268	612	811	2
de	186	260	196	268	612	811	2
alcohol	198	260	226	268	612	811	2
en	228	260	238	268	612	811	2
los	240	260	251	268	612	811	2
adolescentes	254	260	303	268	612	811	2
y	51	271	56	279	612	811	2
los	59	271	69	279	612	811	2
cambios	72	271	104	279	612	811	2
que	106	271	121	279	612	811	2
van	123	271	137	279	612	811	2
produciéndose	140	271	196	279	612	811	2
en	199	271	209	279	612	811	2
sus	211	271	224	279	612	811	2
patrones.	226	271	262	279	612	811	2
El	265	271	272	279	612	811	2
estudio	275	271	303	279	612	811	2
Health	51	281	75	289	612	811	2
Behaviour	78	281	115	289	612	811	2
in	117	281	124	289	612	811	2
School-aged	126	281	171	289	612	811	2
Children	173	281	204	289	612	811	2
(HBSC)	206	281	233	289	612	811	2
9	233	280	236	286	612	811	2
ha	238	281	247	289	612	811	2
mostrado	250	281	286	289	612	811	2
que	289	281	303	289	612	811	2
el	51	292	58	300	612	811	2
consumo	60	292	94	300	612	811	2
de	96	292	105	300	612	811	2
alcohol	107	292	134	300	612	811	2
mensual	136	292	168	300	612	811	2
disminuyó	170	292	210	300	612	811	2
entre	212	292	232	300	612	811	2
1998	234	292	253	300	612	811	2
y	254	292	259	300	612	811	2
2006	260	292	280	300	612	811	2
en	281	292	290	300	612	811	2
los	292	292	303	300	612	811	2
países	51	302	75	310	612	811	2
del	77	302	89	310	612	811	2
norte	92	302	112	310	612	811	2
de	115	302	124	310	612	811	2
Europa,	126	302	155	310	612	811	2
mientras	158	302	192	310	612	811	2
aumentaba	194	302	237	310	612	811	2
en	240	302	249	310	612	811	2
los	252	302	262	310	612	811	2
países	265	302	288	310	612	811	2
del	291	302	303	310	612	811	2
este	51	312	67	321	612	811	2
de	68	312	78	321	612	811	2
Europa.	79	312	108	321	612	811	2
Más	110	312	125	321	612	811	2
recientemente	127	312	183	321	612	811	2
se	184	312	192	321	612	811	2
mostró	194	312	221	321	612	811	2
que	222	312	237	321	612	811	2
en	238	312	248	321	612	811	2
los	249	312	260	321	612	811	2
adolescen-	262	312	303	321	612	811	2
tes	51	323	62	331	612	811	2
daneses	65	323	95	331	612	811	2
de	97	323	107	331	612	811	2
15	109	323	119	331	612	811	2
años	121	323	139	331	612	811	2
de	141	323	150	331	612	811	2
edad	153	323	171	331	612	811	2
habían	173	323	199	331	612	811	2
aumentado	202	323	245	331	612	811	2
el	247	323	254	331	612	811	2
consumo	256	323	291	331	612	811	2
de	293	323	303	331	612	811	2
alcohol	51	333	79	342	612	811	2
y	81	333	86	342	612	811	2
la	88	333	95	342	612	811	2
embriaguez	97	333	142	342	612	811	2
entre	145	333	165	342	612	811	2
1998	167	333	187	342	612	811	2
y	189	333	193	342	612	811	2
2002,	196	333	217	342	612	811	2
y	219	333	224	342	612	811	2
a	226	333	230	342	612	811	2
partir	233	333	255	342	612	811	2
de	257	333	266	342	612	811	2
entonces	269	333	303	342	612	811	2
comenzaron	51	344	99	352	612	811	2
a	101	344	106	352	612	811	2
descender	108	344	147	352	612	811	2
hasta	150	344	170	352	612	811	2
2010	173	344	192	352	612	811	2
10	192	343	199	349	612	811	2
.	200	344	202	352	612	811	2
En	205	344	214	352	612	811	2
España,	217	344	246	352	612	811	2
entre	249	344	269	352	612	811	2
los	271	344	282	352	612	811	2
años	285	344	303	352	612	811	2
2002	51	354	70	362	612	811	2
y	74	354	78	362	612	811	2
2010,	81	354	102	362	612	811	2
con	106	354	119	362	612	811	2
una	122	354	137	362	612	811	2
muestra	140	354	171	362	612	811	2
de	175	354	184	362	612	811	2
adolescentes	187	354	236	362	612	811	2
escolarizados	239	354	290	362	612	811	2
de	293	354	303	362	612	811	2
14	51	365	61	373	612	811	2
a	63	365	67	373	612	811	2
18	69	365	79	373	612	811	2
años	81	365	98	373	612	811	2
de	100	365	109	373	612	811	2
edad,	111	365	132	373	612	811	2
la	134	365	141	373	612	811	2
encuesta	142	365	176	373	612	811	2
ESTUDES	178	365	213	373	612	811	2
1	213	363	216	370	612	811	2
encontró	219	365	253	373	612	811	2
prevalencias	255	365	303	373	612	811	2
de	51	375	61	383	612	811	2
consumo	63	375	97	383	612	811	2
muy	100	375	117	383	612	811	2
similares	119	375	154	383	612	811	2
a	156	375	160	383	612	811	2
lo	162	375	170	383	612	811	2
largo	172	375	191	383	612	811	2
de	193	375	203	383	612	811	2
ese	205	375	217	383	612	811	2
periodo.	219	375	251	383	612	811	2
Sin	253	375	265	383	612	811	2
embargo,	267	375	303	383	612	811	2
este	51	386	67	394	612	811	2
mismo	70	386	96	394	612	811	2
estudio	99	386	127	394	612	811	2
encuentra	130	386	169	394	612	811	2
una	172	386	186	394	612	811	2
clara	189	386	208	394	612	811	2
tendencia	211	386	248	394	612	811	2
al	251	386	258	394	612	811	2
alza	261	386	276	394	612	811	2
de	280	386	289	394	612	811	2
los	292	386	303	394	612	811	2
episodios	51	396	87	404	612	811	2
de	90	396	99	404	612	811	2
embriaguez	101	396	146	404	612	811	2
experimentados	148	396	210	404	612	811	2
por	213	396	226	404	612	811	2
los	228	396	239	404	612	811	2
jóvenes	241	396	270	404	612	811	2
durante	273	396	303	404	612	811	2
dichos	51	407	76	415	612	811	2
años.	78	407	98	415	612	811	2
Teniendo	63	417	99	425	612	811	2
en	102	417	111	425	612	811	2
cuenta	115	417	141	425	612	811	2
la	144	417	151	425	612	811	2
importancia	154	417	200	425	612	811	2
de	204	417	213	425	612	811	2
conocer	217	417	247	425	612	811	2
los	250	417	261	425	612	811	2
diferentes	264	417	303	425	612	811	2
patrones	51	427	85	436	612	811	2
de	88	427	97	436	612	811	2
consumo	100	427	135	436	612	811	2
en	137	427	147	436	612	811	2
función	150	427	179	436	612	811	2
de	181	427	191	436	612	811	2
las	194	427	204	436	612	811	2
bebidas	207	427	236	436	612	811	2
alcohólicas,	239	427	283	436	612	811	2
y	286	427	291	436	612	811	2
de	293	427	303	436	612	811	2
poder	51	438	74	446	612	811	2
focalizar	77	438	109	446	612	811	2
mejor	112	438	135	446	612	811	2
las	138	438	149	446	612	811	2
decisiones	152	438	191	446	612	811	2
sobre	194	438	215	446	612	811	2
salud	218	438	239	446	612	811	2
pública	242	438	270	446	612	811	2
a	273	438	277	446	612	811	2
adop-	280	438	303	446	612	811	2
tar,	51	448	64	457	612	811	2
el	66	448	73	457	612	811	2
objetivo	75	448	106	457	612	811	2
del	109	448	120	457	612	811	2
presente	122	448	156	457	612	811	2
trabajo	158	448	185	457	612	811	2
es	187	448	195	457	612	811	2
conocer,	197	448	230	457	612	811	2
en	232	448	241	457	612	811	2
una	243	448	258	457	612	811	2
muestra	260	448	291	457	612	811	2
de	293	448	303	457	612	811	2
adolescentes	51	459	100	467	612	811	2
representativa	102	459	157	467	612	811	2
de	159	459	168	467	612	811	2
la	170	459	177	467	612	811	2
población	179	459	216	467	612	811	2
española	218	459	252	467	612	811	2
escolarizada,	254	459	303	467	612	811	2
cómo	51	469	72	478	612	811	2
ha	74	469	83	478	612	811	2
evolucionado	85	469	136	478	612	811	2
el	138	469	145	478	612	811	2
patrón	146	469	172	478	612	811	2
de	173	469	183	478	612	811	2
consumo	184	469	219	478	612	811	2
general,	221	469	251	478	612	811	2
el	253	469	259	478	612	811	2
de	261	469	270	478	612	811	2
diferen-	272	469	303	478	612	811	2
tes	51	480	62	488	612	811	2
bebidas	64	480	93	488	612	811	2
alcohólicas	95	480	137	488	612	811	2
y	139	480	144	488	612	811	2
el	145	480	152	488	612	811	2
de	154	480	163	488	612	811	2
episodios	165	480	201	488	612	811	2
de	203	480	212	488	612	811	2
embriaguez	214	480	259	488	612	811	2
en	260	480	270	488	612	811	2
diversas	271	480	303	488	612	811	2
cohortes	51	490	84	498	612	811	2
de	86	490	95	498	612	811	2
adolescentes	97	490	146	498	612	811	2
estudiadas	148	490	188	498	612	811	2
durante	190	490	220	498	612	811	2
la	222	490	229	498	612	811	2
primera	230	490	261	498	612	811	2
década	263	490	289	498	612	811	2
del	291	490	303	498	612	811	2
siglo	51	501	69	509	612	811	2
xxi.	71	501	85	507	612	811	2
Métodos	51	535	86	543	612	811	2
El	63	556	70	564	612	811	2
estudio	73	556	101	564	612	811	2
HBSC,	104	556	126	564	612	811	2
estudio	129	556	157	564	612	811	2
colaborador	159	556	205	564	612	811	2
de	208	556	217	564	612	811	2
la	220	556	226	564	612	811	2
Organización	229	556	279	564	612	811	2
Mun-	282	556	303	564	612	811	2
dial	51	567	65	575	612	811	2
de	71	567	80	575	612	811	2
la	85	567	92	575	612	811	2
Salud,	98	567	121	575	612	811	2
recoge	126	567	151	575	612	811	2
datos	156	567	177	575	612	811	2
cada	183	567	200	575	612	811	2
4	205	567	210	575	612	811	2
años	216	567	233	575	612	811	2
de	239	567	248	575	612	811	2
la	253	567	260	575	612	811	2
población	265	567	303	575	612	811	2
adolescente	51	577	97	585	612	811	2
escolarizada	98	577	146	585	612	811	2
en	147	577	157	585	612	811	2
más	159	577	175	585	612	811	2
de	177	577	186	585	612	811	2
40	188	577	197	585	612	811	2
países.	199	577	225	585	612	811	2
En	227	577	236	585	612	811	2
España,	238	577	267	585	612	811	2
los	269	577	280	585	612	811	2
datos	282	577	303	585	612	811	2
son	51	587	65	596	612	811	2
representativos	66	587	126	596	612	811	2
del	127	587	139	596	612	811	2
conjunto	140	587	175	596	612	811	2
de	176	587	185	596	612	811	2
los	187	587	198	596	612	811	2
escolares	199	587	234	596	612	811	2
españoles	236	587	273	596	612	811	2
de	275	587	284	596	612	811	2
11	286	587	295	596	612	811	2
a	298	587	303	596	612	811	2
18	51	598	61	606	612	811	2
años	63	598	81	606	612	811	2
de	83	598	92	606	612	811	2
edad.	94	598	115	606	612	811	2
La	63	608	72	617	612	811	2
muestra	74	608	105	617	612	811	2
se	107	608	115	617	612	811	2
seleccionó	117	608	157	617	612	811	2
siguiendo	159	608	196	617	612	811	2
un	198	608	208	617	612	811	2
muestreo	211	608	247	617	612	811	2
aleatorio	249	608	283	617	612	811	2
poli-	285	608	303	617	612	811	2
etápico	51	619	79	627	612	811	2
estratificado	83	619	130	627	612	811	2
por	134	619	147	627	612	811	2
conglomerados	151	619	209	627	612	811	2
(edad,	213	619	236	627	612	811	2
zona	240	619	258	627	612	811	2
geográfica,	262	619	303	627	612	811	2
hábitat	51	629	78	637	612	811	2
y	80	629	85	637	612	811	2
titularidad	87	629	127	637	612	811	2
del	129	629	141	637	612	811	2
centro	143	629	168	637	612	811	2
educativo),	169	629	212	637	612	811	2
y	214	629	218	637	612	811	2
analizando	220	629	262	637	612	811	2
como	264	629	285	637	612	811	2
uni-	287	629	303	637	612	811	2
dades	51	640	73	648	612	811	2
muestrales	77	640	119	648	612	811	2
las	123	640	133	648	612	811	2
aulas,	137	640	158	648	612	811	2
elegidas	162	640	193	648	612	811	2
aleatoriamente	197	640	254	648	612	811	2
a	258	640	262	648	612	811	2
partir	266	640	287	648	612	811	2
del	291	640	303	648	612	811	2
censo	51	650	73	658	612	811	2
aportado	76	650	110	658	612	811	2
por	112	650	125	658	612	811	2
el	128	650	135	658	612	811	2
Ministerio	137	650	177	658	612	811	2
de	179	650	189	658	612	811	2
Educación	191	650	230	658	612	811	2
y	233	650	237	658	612	811	2
Ciencia.	240	650	269	658	612	811	2
Se	272	650	281	658	612	811	2
estu-	283	650	303	658	612	811	2
diaron	51	661	76	669	612	811	2
272	78	661	92	669	612	811	2
(edición	94	661	125	669	612	811	2
2002),	127	661	151	669	612	811	2
377	153	661	167	669	612	811	2
(edición	169	661	200	669	612	811	2
2006)	201	661	224	669	612	811	2
y	225	661	230	669	612	811	2
135	232	661	246	669	612	811	2
(edición	248	661	279	669	612	811	2
2010)	281	661	303	669	612	811	2
centros	51	671	79	679	612	811	2
educativos,	81	671	124	679	612	811	2
con	125	671	139	679	612	811	2
una	140	671	155	679	612	811	2
muestra	156	671	188	679	612	811	2
global	189	671	212	679	612	811	2
de	214	671	223	679	612	811	2
46.593	224	671	250	679	612	811	2
adolescentes.	252	671	303	679	612	811	2
El	51	682	58	690	612	811	2
error	61	682	81	690	612	811	2
de	84	682	93	690	612	811	2
precisión	96	682	131	690	612	811	2
estimado	134	682	169	690	612	811	2
fue	172	682	185	690	612	811	2
de	188	682	197	690	612	811	2
aproximadamente	200	682	270	690	612	811	2
un	273	682	283	690	612	811	2
1,1%	286	682	303	690	612	811	2
en	51	692	61	700	612	811	2
cada	64	692	81	700	612	811	2
edición.	85	692	115	700	612	811	2
Los	118	692	131	700	612	811	2
datos	134	692	155	700	612	811	2
técnicos	158	692	189	700	612	811	2
de	193	692	202	700	612	811	2
las	205	692	216	700	612	811	2
distintas	219	692	252	700	612	811	2
ediciones	255	692	291	700	612	811	2
se	295	692	303	700	612	811	2
encuentran	51	703	95	711	612	811	2
en	98	703	107	711	612	811	2
los	111	703	122	711	612	811	2
informes	125	703	159	711	612	811	2
del	162	703	174	711	612	811	2
estudio	177	703	206	711	612	811	2
HBSC	209	703	229	711	612	811	2
de	233	703	242	711	612	811	2
los	245	703	256	711	612	811	2
respectivos	260	703	303	711	612	811	2
años	51	713	69	721	612	811	2
11–13	69	712	87	718	612	811	2
.	87	713	89	721	612	811	2
Dado	63	723	83	732	612	811	2
el	85	723	92	732	612	811	2
bajo	94	723	110	732	612	811	2
consumo	112	723	147	732	612	811	2
de	149	723	158	732	612	811	2
alcohol	160	723	187	732	612	811	2
encontrado	189	723	233	732	612	811	2
entre	235	723	255	732	612	811	2
los	257	723	268	732	612	811	2
menores	270	723	303	732	612	811	2
de	51	734	61	742	612	811	2
15	62	734	72	742	612	811	2
años	74	734	92	742	612	811	2
2	92	733	95	739	612	811	2
,	96	734	98	742	612	811	2
se	99	734	108	742	612	811	2
decidió	109	734	137	742	612	811	2
seleccionar	139	734	182	742	612	811	2
para	184	734	201	742	612	811	2
este	202	734	218	742	612	811	2
trabajo	220	734	247	742	612	811	2
los	249	734	260	742	612	811	2
adolescen-	262	734	303	742	612	811	2
tes	51	744	62	753	612	811	2
de	64	744	73	753	612	811	2
15	74	744	84	753	612	811	2
a	85	744	89	753	612	811	2
18	91	744	100	753	612	811	2
años	101	744	119	753	612	811	2
de	120	744	130	753	612	811	2
edad,	131	744	151	753	612	811	2
tramo	153	744	176	753	612	811	2
que	177	744	191	753	612	811	2
coincide	192	744	224	753	612	811	2
con	226	744	239	753	612	811	2
los	240	744	251	753	612	811	2
considerados	253	744	303	753	612	811	2
en	321	187	330	195	612	811	2
otros	332	187	351	195	612	811	2
estudios	353	187	385	195	612	811	2
de	387	187	396	195	612	811	2
prevalencia	398	187	442	195	612	811	2
13	442	186	449	192	612	811	2
.	450	187	451	195	612	811	2
La	453	187	462	195	612	811	2
muestra	463	187	495	195	612	811	2
definitiva	496	187	533	195	612	811	2
en	534	187	544	195	612	811	2
las	546	187	556	195	612	811	2
tres	558	187	572	195	612	811	2
ediciones	321	197	357	206	612	811	2
del	359	197	370	206	612	811	2
estudio	372	197	401	206	612	811	2
(2002,	403	197	427	206	612	811	2
2006	429	197	448	206	612	811	2
y	450	197	454	206	612	811	2
2010)	456	197	479	206	612	811	2
se	481	197	489	206	612	811	2
describe	491	197	523	206	612	811	2
en	525	197	534	206	612	811	2
la	536	197	543	206	612	811	2
tabla	545	197	564	206	612	811	2
1.	566	197	572	206	612	811	2
Se	333	208	341	216	612	811	2
utilizaron	344	208	381	216	612	811	2
las	383	208	394	216	612	811	2
preguntas	396	208	434	216	612	811	2
referidas	437	208	470	216	612	811	2
al	473	208	479	216	612	811	2
consumo	482	208	517	216	612	811	2
de	519	208	528	216	612	811	2
alcohol	531	208	558	216	612	811	2
del	560	208	572	216	612	811	2
cuestionario	321	218	368	226	612	811	2
HBSC,	370	218	392	226	612	811	2
aprobado	395	218	431	226	612	811	2
por	433	218	446	226	612	811	2
el	448	218	455	226	612	811	2
comité	457	218	483	226	612	811	2
de	485	218	494	226	612	811	2
ética	496	218	515	226	612	811	2
de	517	218	526	226	612	811	2
la	528	218	535	226	612	811	2
Universi-	537	218	572	226	612	811	2
dad	321	229	335	237	612	811	2
de	337	229	346	237	612	811	2
Sevilla.	349	229	376	237	612	811	2
La	378	229	386	237	612	811	2
frecuencia	389	229	428	237	612	811	2
de	431	229	440	237	612	811	2
consumo	442	229	477	237	612	811	2
de	479	229	488	237	612	811	2
alcohol	491	229	518	237	612	811	2
se	521	229	529	237	612	811	2
evaluó	531	229	556	237	612	811	2
con	559	229	572	237	612	811	2
la	321	239	327	247	612	811	2
pregunta	331	239	365	247	612	811	2
«¿Con	369	242	390	248	612	811	2
qué	394	239	407	247	612	811	2
frecuencia	410	239	448	247	612	811	2
bebes	451	239	472	247	612	811	2
algo	475	239	490	247	612	811	2
de	494	239	502	247	612	811	2
alcohol,	505	239	534	247	612	811	2
como	537	239	557	247	612	811	2
por	560	239	572	247	612	811	2
ejemplo	321	250	350	258	612	811	2
cerveza,	352	250	381	258	612	811	2
vino	383	250	399	258	612	811	2
o	401	250	406	258	612	811	2
licores	408	250	432	258	612	811	2
como	434	250	454	258	612	811	2
la	456	250	463	258	612	811	2
ginebra	465	250	492	258	612	811	2
o	495	250	499	258	612	811	2
el	501	250	508	258	612	811	2
whisky	510	250	536	258	612	811	2
(tomados	538	250	572	258	612	811	2
solos	321	260	339	268	612	811	2
o	342	260	346	268	612	811	2
combinados	349	260	393	268	612	811	2
con	396	260	409	268	612	811	2
refresco,	412	260	442	268	612	811	2
por	445	260	457	268	612	811	2
ejemplo	460	260	489	268	612	811	2
“un	492	260	505	268	612	811	2
cubata”)?	508	260	544	268	612	811	2
Cuenta	547	260	572	268	612	811	2
incluso	321	271	346	279	612	811	2
aquellas	349	271	379	279	612	811	2
veces	381	271	401	279	612	811	2
en	403	271	412	279	612	811	2
que	415	271	428	279	612	811	2
sólo	430	271	445	279	612	811	2
bebes	447	271	468	279	612	811	2
una	470	271	484	279	612	811	2
pequeña	487	271	518	279	612	811	2
cantidad».	520	271	558	279	612	811	2
Las	560	271	572	279	612	811	2
categorías	321	281	360	289	612	811	2
de	361	281	371	289	612	811	2
respuesta	373	281	410	289	612	811	2
fueron	411	281	437	289	612	811	2
«todos	439	284	462	290	612	811	2
los	464	281	474	289	612	811	2
días»,	476	281	496	289	612	811	2
«todas	498	284	521	290	612	811	2
las	523	281	533	289	612	811	2
semanas»,	535	281	572	289	612	811	2
«todos	321	294	344	301	612	811	2
los	346	292	356	300	612	811	2
meses»,	358	292	386	300	612	811	2
«rara	388	294	407	301	612	811	2
vez»	409	292	425	300	612	811	2
y	427	292	431	300	612	811	2
«nunca».	433	294	465	301	612	811	2
Para	467	292	484	300	612	811	2
recoger	486	292	515	300	612	811	2
la	517	292	524	300	612	811	2
información	526	292	572	300	612	811	2
sobre	321	302	342	310	612	811	2
los	345	302	356	310	612	811	2
episodios	359	302	395	310	612	811	2
de	398	302	407	310	612	811	2
embriaguez	411	302	456	310	612	811	2
se	459	302	467	310	612	811	2
preguntó	470	302	505	310	612	811	2
«¿Alguna	508	305	541	311	612	811	2
vez	545	302	557	310	612	811	2
has	560	302	572	310	612	811	2
bebido	321	312	345	321	612	811	2
tanto	348	312	367	321	612	811	2
alcohol	370	312	396	321	612	811	2
que	399	312	412	321	612	811	2
te	415	312	422	321	612	811	2
has	425	312	437	321	612	811	2
llegado	440	312	466	321	612	811	2
a	469	312	473	321	612	811	2
emborrachar?»,	476	312	533	321	612	811	2
con	536	312	549	321	612	811	2
cinco	552	312	572	321	612	811	2
opciones	321	323	355	331	612	811	2
de	357	323	366	331	612	811	2
respuesta:	368	323	408	331	612	811	2
«no,	410	326	425	332	612	811	2
nunca»,	427	323	455	331	612	811	2
«sí,	457	326	468	332	612	811	2
una	470	323	484	331	612	811	2
vez»,	486	323	504	331	612	811	2
«sí,	506	326	517	332	612	811	2
2-3	519	323	532	331	612	811	2
veces»,	534	323	559	331	612	811	2
«sí,	561	326	572	332	612	811	2
4-10	321	333	338	342	612	811	2
veces»	340	333	363	342	612	811	2
y	365	333	369	342	612	811	2
«sí,	372	336	383	343	612	811	2
más	385	333	400	342	612	811	2
de	402	333	411	342	612	811	2
10	413	333	422	342	612	811	2
veces».	424	333	449	342	612	811	2
Las	333	344	345	352	612	811	2
opciones	346	344	380	352	612	811	2
de	382	344	391	352	612	811	2
respuesta	392	344	429	352	612	811	2
de	431	344	440	352	612	811	2
ambas	441	344	466	352	612	811	2
preguntas	467	344	506	352	612	811	2
se	507	344	515	352	612	811	2
dicotomizaron	517	344	572	352	612	811	2
para	321	354	338	362	612	811	2
concentrar	339	354	381	362	612	811	2
en	382	354	392	362	612	811	2
un	393	354	403	362	612	811	2
mismo	405	354	431	362	612	811	2
grupo	433	354	455	362	612	811	2
a	457	354	461	362	612	811	2
aquellos	463	354	495	362	612	811	2
adolescentes	496	354	545	362	612	811	2
con	547	354	561	362	612	811	2
un	562	354	572	362	612	811	2
patrón	321	365	346	373	612	811	2
de	348	365	357	373	612	811	2
consumo	359	365	394	373	612	811	2
que	396	365	410	373	612	811	2
pudiera	412	365	441	373	612	811	2
ser	443	365	455	373	612	811	2
problemático	456	365	507	373	612	811	2
10	507	363	515	370	612	811	2
.	515	365	517	373	612	811	2
De	519	365	529	373	612	811	2
este	531	365	546	373	612	811	2
modo,	548	365	572	373	612	811	2
el	321	375	328	383	612	811	2
consumo	329	375	364	383	612	811	2
de	366	375	375	383	612	811	2
alcohol	377	375	404	383	612	811	2
se	406	375	414	383	612	811	2
dividió	416	375	442	383	612	811	2
en	444	375	453	383	612	811	2
frecuente	455	375	491	383	612	811	2
(consumo	493	375	531	383	612	811	2
semanal	532	375	564	383	612	811	2
o	568	375	572	383	612	811	2
diario)	321	386	346	394	612	811	2
y	349	386	353	394	612	811	2
esporádico	356	386	397	394	612	811	2
o	400	386	405	394	612	811	2
nulo	407	386	424	394	612	811	2
(consumirlo	427	386	473	394	612	811	2
todos	476	386	497	394	612	811	2
los	500	386	510	394	612	811	2
meses,	513	386	539	394	612	811	2
rara	541	386	557	394	612	811	2
vez	559	386	572	394	612	811	2
o	321	396	325	404	612	811	2
nunca),	328	396	356	404	612	811	2
y	358	396	363	404	612	811	2
la	365	396	372	404	612	811	2
prevalencia	374	396	418	404	612	811	2
de	421	396	430	404	612	811	2
episodios	432	396	468	404	612	811	2
de	470	396	480	404	612	811	2
embriaguez	482	396	527	404	612	811	2
en	529	396	539	404	612	811	2
cuatro	541	396	565	404	612	811	2
o	568	396	572	404	612	811	2
más	321	407	336	415	612	811	2
veces	339	407	359	415	612	811	2
en	361	407	371	415	612	811	2
la	373	407	380	415	612	811	2
vida	382	407	398	415	612	811	2
frente	400	407	423	415	612	811	2
a	425	407	429	415	612	811	2
dos	431	407	445	415	612	811	2
o	447	407	452	415	612	811	2
tres	454	407	468	415	612	811	2
veces,	470	407	493	415	612	811	2
alguna	495	407	521	415	612	811	2
vez	523	407	536	415	612	811	2
y	538	407	542	415	612	811	2
nunca.	544	407	570	415	612	811	2
Se	333	417	341	425	612	811	2
han	344	417	358	425	612	811	2
realizado	361	417	396	425	612	811	2
análisis	399	417	428	425	612	811	2
de	430	417	440	425	612	811	2
regresión	442	417	478	425	612	811	2
logística,	481	417	515	425	612	811	2
analizando	517	417	559	425	612	811	2
las	562	417	572	425	612	811	2
odds	321	427	338	436	612	811	2
ratio	339	427	357	436	612	811	2
y	358	427	363	436	612	811	2
los	364	427	375	436	612	811	2
intervalos	376	427	414	436	612	811	2
de	416	427	425	436	612	811	2
confianza	426	427	463	436	612	811	2
del	464	427	476	436	612	811	2
95%.	478	427	494	436	612	811	2
En	496	427	505	436	612	811	2
el	507	427	514	436	612	811	2
contraste	515	427	551	436	612	811	2
entre	552	427	572	436	612	811	2
las	321	438	331	446	612	811	2
variables	333	438	367	446	612	811	2
de	369	438	378	446	612	811	2
consumo	380	438	414	446	612	811	2
de	416	438	425	446	612	811	2
alcohol	427	438	455	446	612	811	2
y	456	438	461	446	612	811	2
sexo	462	438	480	446	612	811	2
se	481	438	489	446	612	811	2
han	491	438	505	446	612	811	2
realizado	507	438	542	446	612	811	2
análisis	544	438	572	446	612	811	2
de	321	448	330	457	612	811	2
ji	333	448	338	457	612	811	2
al	341	448	348	457	612	811	2
cuadrado,	351	448	389	457	612	811	2
usando	392	448	419	457	612	811	2
un	422	448	432	457	612	811	2
nivel	435	448	454	457	612	811	2
de	457	448	467	457	612	811	2
significación	470	448	518	457	612	811	2
inferior	521	448	549	457	612	811	2
al	552	448	559	457	612	811	2
5%	562	448	572	457	612	811	2
(p	321	459	329	467	612	811	2
<0,05).	331	459	357	467	612	811	2
Los	359	459	371	467	612	811	2
análisis	373	459	402	467	612	811	2
estadísticos	404	459	448	467	612	811	2
se	450	459	458	467	612	811	2
realizaron	461	459	499	467	612	811	2
con	501	459	515	467	612	811	2
la	517	459	524	467	612	811	2
versión	526	459	554	467	612	811	2
21.0	556	459	572	467	612	811	2
del	321	469	332	478	612	811	2
programa	335	469	372	478	612	811	2
SPSS.	374	469	394	478	612	811	2
Resultados	321	493	364	501	612	811	2
En	333	514	342	522	612	811	2
primer	345	514	371	522	612	811	2
lugar	373	514	393	522	612	811	2
se	395	514	403	522	612	811	2
presenta	406	514	439	522	612	811	2
la	441	514	448	522	612	811	2
frecuencia	450	514	490	522	612	811	2
máxima	492	514	524	522	612	811	2
de	526	514	535	522	612	811	2
consumo	538	514	572	522	612	811	2
de	321	525	330	533	612	811	2
alcohol,	334	525	364	533	612	811	2
variable	368	525	398	533	612	811	2
que	402	525	416	533	612	811	2
surge	420	525	441	533	612	811	2
de	445	525	454	533	612	811	2
la	458	525	465	533	612	811	2
combinación	469	525	518	533	612	811	2
de	522	525	532	533	612	811	2
las	535	525	546	533	612	811	2
varia-	550	525	572	533	612	811	2
bles	321	535	336	543	612	811	2
frecuencia	340	535	380	543	612	811	2
de	383	535	393	543	612	811	2
consumo	397	535	431	543	612	811	2
de	435	535	445	543	612	811	2
cerveza,	448	535	479	543	612	811	2
vino	483	535	500	543	612	811	2
y	504	535	508	543	612	811	2
licores.	512	535	539	543	612	811	2
En	543	535	553	543	612	811	2
esta	557	535	572	543	612	811	2
nueva	321	546	344	554	612	811	2
variable	347	546	377	554	612	811	2
cada	380	546	398	554	612	811	2
participante	401	546	447	554	612	811	2
tiene	450	546	469	554	612	811	2
asignado	472	546	506	554	612	811	2
el	509	546	516	554	612	811	2
valor	519	546	538	554	612	811	2
máximo	541	546	572	554	612	811	2
de	321	556	330	564	612	811	2
consumo	332	556	367	564	612	811	2
que	369	556	384	564	612	811	2
haya	386	556	404	564	612	811	2
indicado,	406	556	441	564	612	811	2
independientemente	444	556	524	564	612	811	2
de	526	556	535	564	612	811	2
la	537	556	544	564	612	811	2
bebida	547	556	572	564	612	811	2
alcohólica	321	567	359	575	612	811	2
de	362	567	372	575	612	811	2
la	375	567	381	575	612	811	2
que	385	567	399	575	612	811	2
parta	402	567	422	575	612	811	2
este	425	567	441	575	612	811	2
valor.	444	567	465	575	612	811	2
En	468	567	478	575	612	811	2
las	481	567	492	575	612	811	2
tres	495	567	509	575	612	811	2
ediciones	512	567	548	575	612	811	2
dicen	551	567	572	575	612	811	2
beber	321	577	342	585	612	811	2
alcohol	346	577	374	585	612	811	2
con	377	577	391	585	612	811	2
frecuencia	394	577	434	585	612	811	2
en	437	577	447	585	612	811	2
torno	450	577	471	585	612	811	2
al	474	577	481	585	612	811	2
24%	485	577	500	585	612	811	2
de	503	577	512	585	612	811	2
los	516	577	527	585	612	811	2
chicos	530	577	554	585	612	811	2
y	557	577	562	585	612	811	2
el	565	577	572	585	612	811	2
19%	321	587	335	596	612	811	2
de	338	587	347	596	612	811	2
las	350	587	360	596	612	811	2
chicas	363	587	386	596	612	811	2
de	389	587	398	596	612	811	2
15-16	401	587	423	596	612	811	2
años	426	587	443	596	612	811	2
(figura	446	587	471	596	612	811	2
1	474	587	479	596	612	811	2
y	481	587	486	596	612	811	2
tabla	488	587	507	596	612	811	2
2).	510	587	520	596	612	811	2
Sin	522	587	534	596	612	811	2
embargo,	537	587	572	596	612	811	2
en	321	598	330	606	612	811	2
los	333	598	344	606	612	811	2
chicos	347	598	370	606	612	811	2
y	373	598	378	606	612	811	2
chicas	381	598	404	606	612	811	2
de	407	598	416	606	612	811	2
17-18	419	598	442	606	612	811	2
años	444	598	462	606	612	811	2
se	465	598	473	606	612	811	2
registra	476	598	505	606	612	811	2
una	508	598	522	606	612	811	2
disminución	525	598	572	606	612	811	2
en	321	608	330	617	612	811	2
la	333	608	340	617	612	811	2
frecuencia	342	608	382	617	612	811	2
máxima	385	608	416	617	612	811	2
de	419	608	428	617	612	811	2
consumo	431	608	465	617	612	811	2
de	468	608	477	617	612	811	2
alcohol	480	608	508	617	612	811	2
en	511	608	520	617	612	811	2
la	523	608	530	617	612	811	2
edición	532	608	560	617	612	811	2
de	563	608	572	617	612	811	2
2010.	321	619	342	627	612	811	2
A	344	619	349	627	612	811	2
pesar	351	619	372	627	612	811	2
de	374	619	383	627	612	811	2
esta	385	619	400	627	612	811	2
disminución,	402	619	451	627	612	811	2
las	453	619	464	627	612	811	2
tendencias	466	619	507	627	612	811	2
relacionadas	509	619	557	627	612	811	2
con	559	619	572	627	612	811	2
la	321	629	327	637	612	811	2
edad	330	629	349	637	612	811	2
y	351	629	356	637	612	811	2
el	358	629	365	637	612	811	2
sexo	367	629	385	637	612	811	2
son	387	629	401	637	612	811	2
las	403	629	414	637	612	811	2
mismas	416	629	446	637	612	811	2
que	448	629	462	637	612	811	2
en	465	629	474	637	612	811	2
ediciones	477	629	513	637	612	811	2
anteriores.	515	629	556	637	612	811	2
Así,	559	629	572	637	612	811	2
los	321	640	332	648	612	811	2
porcentajes	335	640	379	648	612	811	2
de	383	640	392	648	612	811	2
escolares	395	640	430	648	612	811	2
de	434	640	443	648	612	811	2
17-18	446	640	469	648	612	811	2
años	472	640	490	648	612	811	2
que	493	640	507	648	612	811	2
consumen	511	640	550	648	612	811	2
alco-	553	640	572	648	612	811	2
hol	321	650	333	658	612	811	2
semanalmente	335	650	392	658	612	811	2
o	394	650	399	658	612	811	2
a	401	650	405	658	612	811	2
diario	407	650	430	658	612	811	2
en	432	650	441	658	612	811	2
2010	444	650	463	658	612	811	2
continúa	465	650	499	658	612	811	2
siendo	501	650	526	658	612	811	2
superior	529	650	561	658	612	811	2
en	563	650	572	658	612	811	2
comparación	321	661	370	669	612	811	2
con	372	661	385	669	612	811	2
los	387	661	398	669	612	811	2
adolescentes	400	661	449	669	612	811	2
de	450	661	459	669	612	811	2
15-16	461	661	484	669	612	811	2
años	485	661	503	669	612	811	2
de	505	661	514	669	612	811	2
edad.	516	661	536	669	612	811	2
Se	538	661	546	669	612	811	2
obser-	548	661	572	669	612	811	2
van	321	671	335	679	612	811	2
también	336	671	368	679	612	811	2
diferencias	369	671	411	679	612	811	2
en	412	671	422	679	612	811	2
cuanto	423	671	449	679	612	811	2
al	451	671	458	679	612	811	2
sexo,	459	671	478	679	612	811	2
de	480	671	489	679	612	811	2
forma	491	671	513	679	612	811	2
que	515	671	529	679	612	811	2
analizando	531	671	572	679	612	811	2
todos	321	682	342	690	612	811	2
los	343	682	354	690	612	811	2
datos	355	682	376	690	612	811	2
en	377	682	387	690	612	811	2
conjunto	388	682	422	690	612	811	2
los	423	682	434	690	612	811	2
chicos	435	682	459	690	612	811	2
consumen	460	682	500	690	612	811	2
con	501	682	515	690	612	811	2
más	516	682	531	690	612	811	2
frecuencia	533	682	572	690	612	811	2
que	321	692	335	700	612	811	2
las	337	692	347	700	612	811	2
chicas	350	692	373	700	612	811	2
de	375	692	384	700	612	811	2
su	386	692	395	700	612	811	2
misma	397	692	423	700	612	811	2
edad	425	692	444	700	612	811	2
(␹	446	692	454	700	612	811	2
2	454	691	458	697	612	811	2
=	459	692	464	700	612	811	2
147,09;	465	692	494	700	612	811	2
p	496	692	501	700	612	811	2
<0,001).	503	692	534	700	612	811	2
Para	333	703	349	711	612	811	2
conocer	352	703	382	711	612	811	2
las	385	703	396	711	612	811	2
tendencias	398	703	440	711	612	811	2
en	442	703	452	711	612	811	2
las	455	703	465	711	612	811	2
tres	468	703	482	711	612	811	2
ediciones	485	703	521	711	612	811	2
(2002-2006-	524	703	572	711	612	811	2
2010)	321	713	343	721	612	811	2
de	347	713	356	721	612	811	2
la	361	713	367	721	612	811	2
frecuencia	372	713	411	721	612	811	2
de	415	713	425	721	612	811	2
consumo	429	713	464	721	612	811	2
de	468	713	477	721	612	811	2
alcohol,	481	713	511	721	612	811	2
controlando	515	713	561	721	612	811	2
la	565	713	572	721	612	811	2
influencia	321	723	358	732	612	811	2
de	361	723	370	732	612	811	2
la	373	723	379	732	612	811	2
edad	382	723	400	732	612	811	2
y	403	723	407	732	612	811	2
el	410	723	416	732	612	811	2
sexo,	419	723	438	732	612	811	2
se	440	723	449	732	612	811	2
realizaron	451	723	490	732	612	811	2
cuatro	492	723	516	732	612	811	2
ecuaciones	519	723	561	732	612	811	2
de	563	723	572	732	612	811	2
regresión	321	734	357	742	612	811	2
logística,	359	734	392	742	612	811	2
la	394	734	401	742	612	811	2
primera	403	734	433	742	612	811	2
sobre	435	734	456	742	612	811	2
la	458	734	465	742	612	811	2
variable	467	734	498	742	612	811	2
frecuencia	500	734	539	742	612	811	2
máxima	541	734	572	742	612	811	2
de	321	744	330	753	612	811	2
consumo	332	744	367	753	612	811	2
de	369	744	378	753	612	811	2
alcohol,	380	744	410	753	612	811	2
en	412	744	421	753	612	811	2
las	423	744	434	753	612	811	2
que	436	744	450	753	612	811	2
se	452	744	460	753	612	811	2
introduce	462	744	499	753	612	811	2
la	501	744	508	753	612	811	2
edad	510	744	529	753	612	811	2
y	531	744	535	753	612	811	2
el	537	744	544	753	612	811	2
sexo,	546	744	566	753	612	811	2
y	568	744	572	753	612	811	2
186	40	45	52	52	612	811	3
I.	220	45	224	52	612	811	3
Sánchez-Queija	225	45	270	52	612	811	3
et	272	45	278	52	612	811	3
al	279	45	285	52	612	811	3
/	286	45	288	52	612	811	3
Gac	290	45	301	52	612	811	3
Sanit.	303	45	319	52	612	811	3
2015;29(3):184–189	321	45	382	52	612	811	3
50%	50	65	62	69	612	811	3
45%	50	77	62	82	612	811	3
40%	50	89	62	94	612	811	3
35%	50	102	62	106	612	811	3
30%	50	114	62	118	612	811	3
Chico	247	112	262	117	612	811	3
15-16	264	112	279	117	612	811	3
25%	50	126	62	131	612	811	3
Chico	247	125	262	129	612	811	3
17-18	264	125	279	129	612	811	3
20%	50	138	62	143	612	811	3
Chica	247	137	262	141	612	811	3
15-16	264	137	279	141	612	811	3
15%	50	151	62	155	612	811	3
Chica	247	149	262	154	612	811	3
17-18	264	149	279	154	612	811	3
10%	50	163	62	167	612	811	3
5%	53	175	62	180	612	811	3
0%	53	187	62	192	612	811	3
2002	85	196	99	201	612	811	3
2006	136	196	150	201	612	811	3
2010	187	196	200	201	612	811	3
Figura	40	212	61	219	612	811	3
1.	64	212	69	219	612	811	3
Tendencias	72	212	107	219	612	811	3
en	109	212	117	219	612	811	3
la	119	212	125	219	612	811	3
frecuencia	127	212	159	219	612	811	3
máxima	162	212	187	219	612	811	3
de	189	212	197	219	612	811	3
consumo	199	212	227	219	612	811	3
semanal	230	212	255	219	612	811	3
o	258	212	261	219	612	811	3
diario	264	212	282	219	612	811	3
de	285	212	292	219	612	811	3
bebidas	40	221	64	227	612	811	3
alcohólicas	65	221	99	227	612	811	3
en	100	221	107	227	612	811	3
la	108	221	114	227	612	811	3
población	115	221	145	227	612	811	3
adolescente	146	221	182	227	612	811	3
escolarizada	183	221	221	227	612	811	3
española	222	221	249	227	612	811	3
en	250	221	258	227	612	811	3
2002,	259	221	276	227	612	811	3
2006	277	221	292	227	612	811	3
y	40	230	44	236	612	811	3
2010,	46	230	63	236	612	811	3
diferenciando	64	230	106	236	612	811	3
por	108	230	119	236	612	811	3
sexo	120	230	134	236	612	811	3
y	136	230	139	236	612	811	3
edad.	141	230	157	236	612	811	3
finalmente	40	253	82	261	612	811	3
las	84	253	94	261	612	811	3
ediciones	97	253	133	261	612	811	3
del	135	253	146	261	612	811	3
estudio.	149	253	179	261	612	811	3
Los	181	253	193	261	612	811	3
resultados	195	253	235	261	612	811	3
muestran	237	253	274	261	612	811	3
que,	276	253	292	261	612	811	3
tras	40	263	55	271	612	811	3
controlar	57	263	92	271	612	811	3
las	95	263	105	271	612	811	3
variables	107	263	142	271	612	811	3
sexo	144	263	161	271	612	811	3
y	164	263	168	271	612	811	3
edad,	171	263	191	271	612	811	3
no	194	263	203	271	612	811	3
se	206	263	214	271	612	811	3
encuentra	216	263	254	271	612	811	3
variación	257	263	292	271	612	811	3
en	40	274	50	282	612	811	3
la	52	274	58	282	612	811	3
frecuencia	60	274	100	282	612	811	3
máxima	101	274	132	282	612	811	3
de	134	274	143	282	612	811	3
consumo	145	274	180	282	612	811	3
de	182	274	191	282	612	811	3
alcohol	192	274	220	282	612	811	3
entre	222	274	242	282	612	811	3
2002	244	274	263	282	612	811	3
y	265	274	269	282	612	811	3
2006,	271	274	292	282	612	811	3
aunque	40	284	69	292	612	811	3
sí	71	284	77	292	612	811	3
un	79	284	89	292	612	811	3
descenso	91	284	126	292	612	811	3
entre	128	284	148	292	612	811	3
2002	150	284	170	292	612	811	3
y	172	284	176	292	612	811	3
2010	178	284	197	292	612	811	3
(tabla	199	284	222	292	612	811	3
3).	224	284	233	292	612	811	3
A	52	295	58	303	612	811	3
continuación	61	295	111	303	612	811	3
se	115	295	123	303	612	811	3
detalla	126	295	152	303	612	811	3
la	156	295	162	303	612	811	3
evolución	166	295	203	303	612	811	3
en	207	295	216	303	612	811	3
el	220	295	226	303	612	811	3
consumo	230	295	265	303	612	811	3
de	268	295	278	303	612	811	3
los	281	295	292	303	612	811	3
tres	40	305	55	313	612	811	3
tipos	57	305	76	313	612	811	3
de	78	305	87	313	612	811	3
bebidas	89	305	118	313	612	811	3
alcohólicas	120	305	162	313	612	811	3
analizadas:	164	305	207	313	612	811	3
cerveza,	209	305	240	313	612	811	3
vino	242	305	259	313	612	811	3
y	260	305	265	313	612	811	3
licores	267	305	292	313	612	811	3
(tabla	40	316	62	324	612	811	3
2).	64	316	74	324	612	811	3
Para	75	316	92	324	612	811	3
empezar,	93	316	129	324	612	811	3
la	130	316	137	324	612	811	3
frecuencia	138	316	178	324	612	811	3
de	179	316	189	324	612	811	3
consumo	190	316	225	324	612	811	3
de	226	316	236	324	612	811	3
cerveza	237	316	266	324	612	811	3
(véase	268	316	292	324	612	811	3
fig.	310	64	322	73	612	811	3
I	323	64	326	71	612	811	3
en	328	64	337	73	612	811	3
el	339	64	346	73	612	811	3
material	348	64	380	73	612	811	3
suplementario	382	64	437	73	612	811	3
disponible	439	64	479	73	612	811	3
online)	481	64	507	73	612	811	3
es	509	64	517	73	612	811	3
claramente	519	64	561	73	612	811	3
mayor	310	75	335	83	612	811	3
en	337	75	347	83	612	811	3
los	349	75	360	83	612	811	3
chicos	363	75	387	83	612	811	3
en	389	75	399	83	612	811	3
comparación	401	75	451	83	612	811	3
con	453	75	467	83	612	811	3
las	470	75	480	83	612	811	3
chicas.	483	75	508	83	612	811	3
Respecto	511	75	545	83	612	811	3
a	548	75	552	83	612	811	3
la	555	75	561	83	612	811	3
evolución	310	85	347	94	612	811	3
en	350	85	359	94	612	811	3
las	361	85	372	94	612	811	3
diferentes	374	85	413	94	612	811	3
ediciones	415	85	451	94	612	811	3
del	454	85	466	94	612	811	3
estudio,	468	85	498	94	612	811	3
la	501	85	508	94	612	811	3
frecuencia	510	85	550	94	612	811	3
de	552	85	561	94	612	811	3
consumo	310	96	345	104	612	811	3
de	347	96	356	104	612	811	3
cerveza	358	96	387	104	612	811	3
aumenta	389	96	423	104	612	811	3
de	425	96	434	104	612	811	3
manera	436	96	465	104	612	811	3
clara	467	96	486	104	612	811	3
en	488	96	497	104	612	811	3
las	499	96	510	104	612	811	3
chicas	512	96	535	104	612	811	3
de	537	96	546	104	612	811	3
15-	548	96	561	104	612	811	3
16	310	106	320	114	612	811	3
años	322	106	340	114	612	811	3
de	342	106	352	114	612	811	3
edad.	354	106	375	114	612	811	3
En	377	106	387	114	612	811	3
las	390	106	400	114	612	811	3
dos	403	106	416	114	612	811	3
primeras	419	106	453	114	612	811	3
ediciones	455	106	491	114	612	811	3
del	494	106	506	114	612	811	3
estudio	508	106	537	114	612	811	3
(2002	539	106	561	114	612	811	3
y	310	117	314	125	612	811	3
2006)	317	117	339	125	612	811	3
también	341	117	373	125	612	811	3
se	375	117	383	125	612	811	3
encontró	385	117	420	125	612	811	3
un	422	117	432	125	612	811	3
aumento	434	117	468	125	612	811	3
de	470	117	480	125	612	811	3
la	482	117	489	125	612	811	3
frecuencia	491	117	531	125	612	811	3
de	533	117	542	125	612	811	3
con-	544	117	561	125	612	811	3
sumo	310	127	331	135	612	811	3
de	333	127	343	135	612	811	3
cerveza	345	127	374	135	612	811	3
en	376	127	386	135	612	811	3
los	388	127	399	135	612	811	3
chicos	402	127	425	135	612	811	3
de	428	127	437	135	612	811	3
17-18	439	127	462	135	612	811	3
años,	464	127	484	135	612	811	3
que	487	127	501	135	612	811	3
se	503	127	511	135	612	811	3
estabiliza	514	127	550	135	612	811	3
en	552	127	561	135	612	811	3
2010.	310	138	331	146	612	811	3
Sin	333	138	345	146	612	811	3
embargo,	347	138	383	146	612	811	3
en	385	138	394	146	612	811	3
esta	396	138	412	146	612	811	3
última	414	138	439	146	612	811	3
edición	441	138	469	146	612	811	3
del	471	138	483	146	612	811	3
estudio	485	138	513	146	612	811	3
la	515	138	522	146	612	811	3
población	524	138	561	146	612	811	3
de	310	148	319	156	612	811	3
mayor	321	148	346	156	612	811	3
riesgo	348	148	371	156	612	811	3
para	373	148	390	156	612	811	3
el	392	148	399	156	612	811	3
consumo	401	148	436	156	612	811	3
de	438	148	447	156	612	811	3
cerveza	449	148	478	156	612	811	3
continúa	480	148	514	156	612	811	3
siendo	516	148	541	156	612	811	3
la	543	148	550	156	612	811	3
de	552	148	561	156	612	811	3
los	310	159	321	167	612	811	3
chicos	323	159	347	167	612	811	3
de	348	159	358	167	612	811	3
17-18	360	159	382	167	612	811	3
años,	384	159	404	167	612	811	3
ya	406	159	414	167	612	811	3
que	416	159	431	167	612	811	3
un	432	159	442	167	612	811	3
28,2%	444	159	466	167	612	811	3
la	468	159	475	167	612	811	3
consume	476	159	511	167	612	811	3
cada	513	159	530	167	612	811	3
semana	532	159	561	167	612	811	3
o	310	169	315	177	612	811	3
diariamente.	317	169	366	177	612	811	3
Controlando	369	169	416	177	612	811	3
por	419	169	432	177	612	811	3
sexo	435	169	452	177	612	811	3
y	455	169	459	177	612	811	3
edad,	462	169	483	177	612	811	3
se	485	169	494	177	612	811	3
encuentra	496	169	535	177	612	811	3
que	538	169	552	177	612	811	3
la	555	169	561	177	612	811	3
frecuencia	310	179	350	188	612	811	3
de	352	179	361	188	612	811	3
consumo	363	179	398	188	612	811	3
de	401	179	410	188	612	811	3
cerveza	412	179	441	188	612	811	3
aumenta	443	179	477	188	612	811	3
en	479	179	489	188	612	811	3
las	491	179	502	188	612	811	3
ediciones	504	179	540	188	612	811	3
2006	542	179	561	188	612	811	3
y	310	190	314	198	612	811	3
2010	317	190	336	198	612	811	3
(tabla	338	190	360	198	612	811	3
3).	362	190	372	198	612	811	3
En	322	200	332	209	612	811	3
cuanto	334	200	360	209	612	811	3
al	362	200	368	209	612	811	3
consumo	370	200	405	209	612	811	3
de	407	200	416	209	612	811	3
vino	418	200	435	209	612	811	3
(véase	437	200	461	209	612	811	3
fig.	463	200	475	209	612	811	3
II	477	200	482	207	612	811	3
en	483	200	493	209	612	811	3
el	495	200	502	209	612	811	3
material	504	200	536	209	612	811	3
suple-	538	200	561	209	612	811	3
mentario	310	211	345	219	612	811	3
disponible	347	211	387	219	612	811	3
online),	389	211	416	219	612	811	3
en	418	211	427	219	612	811	3
los	429	211	440	219	612	811	3
dos	442	211	455	219	612	811	3
grupos	457	211	483	219	612	811	3
de	485	211	495	219	612	811	3
edad	497	211	515	219	612	811	3
y	517	211	521	219	612	811	3
en	523	211	533	219	612	811	3
las	535	211	545	219	612	811	3
tres	547	211	561	219	612	811	3
ediciones	310	221	346	230	612	811	3
los	348	221	359	230	612	811	3
chicos	361	221	385	230	612	811	3
beben	387	221	411	230	612	811	3
vino	413	221	429	230	612	811	3
con	432	221	445	230	612	811	3
más	447	221	463	230	612	811	3
frecuencia	465	221	505	230	612	811	3
que	507	221	521	230	612	811	3
las	523	221	534	230	612	811	3
chicas,	536	221	561	230	612	811	3
y	310	232	314	240	612	811	3
los	317	232	328	240	612	811	3
chicos	330	232	354	240	612	811	3
y	357	232	361	240	612	811	3
chicas	364	232	387	240	612	811	3
de	390	232	399	240	612	811	3
17-18	401	232	424	240	612	811	3
años	427	232	444	240	612	811	3
más	447	232	462	240	612	811	3
que	465	232	479	240	612	811	3
los	482	232	493	240	612	811	3
de	495	232	504	240	612	811	3
15-16	507	232	529	240	612	811	3
años	532	232	550	240	612	811	3
de	552	232	561	240	612	811	3
edad.	310	242	330	250	612	811	3
Con	333	242	348	250	612	811	3
respecto	350	242	383	250	612	811	3
a	385	242	389	250	612	811	3
la	392	242	398	250	612	811	3
tendencia,	401	242	440	250	612	811	3
se	443	242	451	250	612	811	3
observa	453	242	483	250	612	811	3
una	486	242	500	250	612	811	3
disminución	502	242	550	250	612	811	3
de	552	242	561	250	612	811	3
la	310	253	317	261	612	811	3
frecuencia	319	253	358	261	612	811	3
de	361	253	370	261	612	811	3
consumo	372	253	407	261	612	811	3
de	409	253	418	261	612	811	3
vino,	420	253	439	261	612	811	3
especialmente	441	253	496	261	612	811	3
en	499	253	508	261	612	811	3
la	510	253	517	261	612	811	3
última	519	253	544	261	612	811	3
edi-	546	253	561	261	612	811	3
ción	310	263	326	271	612	811	3
del	328	263	340	271	612	811	3
estudio.	342	263	372	271	612	811	3
Controlando	374	263	421	271	612	811	3
la	423	263	430	271	612	811	3
edad	432	263	451	271	612	811	3
y	453	263	457	271	612	811	3
el	459	263	466	271	612	811	3
sexo	468	263	485	271	612	811	3
de	487	263	497	271	612	811	3
los	498	263	509	271	612	811	3
participantes	511	263	561	271	612	811	3
se	310	274	318	282	612	811	3
encuentra	320	274	359	282	612	811	3
una	361	274	375	282	612	811	3
estabilidad	378	274	420	282	612	811	3
en	422	274	431	282	612	811	3
la	434	274	440	282	612	811	3
frecuencia	443	274	482	282	612	811	3
de	484	274	494	282	612	811	3
consumo	496	274	531	282	612	811	3
de	533	274	542	282	612	811	3
vino	545	274	561	282	612	811	3
entre	310	284	330	292	612	811	3
2002	332	284	351	292	612	811	3
y	353	284	358	292	612	811	3
2006,	360	284	381	292	612	811	3
y	383	284	388	292	612	811	3
una	390	284	404	292	612	811	3
disminución	406	284	454	292	612	811	3
entre	456	284	476	292	612	811	3
2002	478	284	497	292	612	811	3
y	499	284	504	292	612	811	3
2010	506	284	525	292	612	811	3
(tabla	527	284	549	292	612	811	3
3).	551	284	561	292	612	811	3
Respecto	322	295	356	303	612	811	3
a	358	295	362	303	612	811	3
los	364	295	375	303	612	811	3
licores	377	295	402	303	612	811	3
(véase	404	295	428	303	612	811	3
fig.	430	295	441	303	612	811	3
III	443	294	450	301	612	811	3
en	452	295	462	303	612	811	3
el	463	295	470	303	612	811	3
material	472	295	504	303	612	811	3
suplementario	506	295	561	303	612	811	3
disponible	310	305	350	313	612	811	3
online),	352	305	380	313	612	811	3
en	382	305	391	313	612	811	3
líneas	393	305	416	313	612	811	3
generales	418	305	454	313	612	811	3
los	457	305	468	313	612	811	3
beben	470	305	493	313	612	811	3
con	495	305	509	313	612	811	3
más	511	305	527	313	612	811	3
frecuen-	529	305	561	313	612	811	3
cia	310	315	321	324	612	811	3
los	324	315	335	324	612	811	3
chicos	339	315	363	324	612	811	3
que	367	315	381	324	612	811	3
las	384	315	395	324	612	811	3
chicas,	399	315	424	324	612	811	3
con	428	315	441	324	612	811	3
la	445	315	452	324	612	811	3
excepción	456	315	494	324	612	811	3
de	498	315	507	324	612	811	3
las	511	315	521	324	612	811	3
chicas	525	315	548	324	612	811	3
de	552	315	561	324	612	811	3
Tabla	40	336	58	343	612	811	3
2	59	336	63	343	612	811	3
Tendencia	40	345	72	352	612	811	3
en	74	345	81	352	612	811	3
la	84	345	89	352	612	811	3
prevalencia	91	345	127	352	612	811	3
de	129	345	137	352	612	811	3
consumo	139	345	167	352	612	811	3
de	169	345	176	352	612	811	3
alcohol	179	345	201	352	612	811	3
frecuente	203	345	232	352	612	811	3
(cerveza,	234	345	262	352	612	811	3
vino,	264	345	279	352	612	811	3
licores	281	345	301	352	612	811	3
y	303	345	307	352	612	811	3
frecuencia	309	345	341	352	612	811	3
máxima	343	345	368	352	612	811	3
de	371	345	378	352	612	811	3
todos	380	345	397	352	612	811	3
los	399	345	408	352	612	811	3
tipos	410	345	426	352	612	811	3
de	428	345	435	352	612	811	3
alcohol)	438	345	462	352	612	811	3
y	464	345	468	352	612	811	3
de	470	345	478	352	612	811	3
cuatro	480	345	500	352	612	811	3
o	502	345	506	352	612	811	3
más	508	345	521	352	612	811	3
episodios	523	345	552	352	612	811	3
de	554	345	561	352	612	811	3
embriaguez	40	354	76	360	612	811	3
en	78	354	86	360	612	811	3
la	87	354	93	360	612	811	3
población	94	354	124	360	612	811	3
adolescente	126	354	162	360	612	811	3
escolarizada	164	354	201	360	612	811	3
española	203	354	230	360	612	811	3
en	232	354	239	360	612	811	3
2002,	241	354	258	360	612	811	3
2006	259	354	275	360	612	811	3
y	276	354	280	360	612	811	3
2010	282	354	297	360	612	811	3
Porcentaje	188	368	220	375	612	811	3
(%)	222	368	231	375	612	811	3
a	231	367	233	372	612	811	3
Sexo	46	382	61	389	612	811	3
2002	291	368	306	375	612	811	3
vs	308	368	314	375	612	811	3
2006	316	368	331	375	612	811	3
2002	437	368	453	375	612	811	3
vs	454	368	461	375	612	811	3
2010	462	368	478	375	612	811	3
Edad	95	382	110	389	612	811	3
(años)	112	382	131	389	612	811	3
2002	159	382	175	389	612	811	3
2006	203	382	218	389	612	811	3
2010	247	382	262	389	612	811	3
OR	291	382	300	389	612	811	3
(IC95%)	301	382	324	389	612	811	3
15-16	95	404	113	411	612	811	3
17-18	95	413	113	419	612	811	3
15-16	95	421	113	428	612	811	3
17-18	95	430	113	436	612	811	3
14,3	159	404	172	411	612	811	3
25,9	159	413	172	419	612	811	3
3,5	163	421	172	428	612	811	3
10,5	159	430	172	436	612	811	3
15,8	203	404	216	411	612	811	3
30,3	203	413	216	419	612	811	3
5,6	207	421	216	428	612	811	3
12,9	203	430	216	436	612	811	3
13,4	247	404	260	411	612	811	3
28,2	247	413	260	419	612	811	3
7,4	251	421	260	428	612	811	3
11,7	247	430	260	436	612	811	3
1,18	291	404	304	411	612	811	3
(0,944-1,324)	306	404	347	411	612	811	3
1,245	291	413	308	419	612	811	3
(1,074-1,442)	309	413	351	419	612	811	3
1,598	291	421	308	428	612	811	3
(1,195-2,137)	309	421	351	428	612	811	3
1,266	291	430	308	436	612	811	3
(1,045-1,534)	309	430	351	436	612	811	3
0,196	391	404	408	411	612	811	3
0,004	391	413	408	419	612	811	3
0,001	391	421	408	428	612	811	3
0,016	391	430	408	436	612	811	3
0,928	437	404	454	411	612	811	3
(0,764-1,128)	456	404	497	411	612	811	3
1,124	437	413	454	419	612	811	3
(0,946-1,337)	456	413	497	419	612	811	3
2,177	437	421	454	428	612	811	3
(1,614-2,936)	456	421	497	428	612	811	3
1,136	437	430	454	436	612	811	3
(0,891-1,450)	456	430	497	436	612	811	3
0,453	538	404	555	411	612	811	3
0,184	538	413	555	419	612	811	3
<	532	421	535	428	612	811	3
0,001	538	421	554	428	612	811	3
0,304	538	430	554	436	612	811	3
15-16	95	447	113	453	612	811	3
17-18	95	455	113	462	612	811	3
15-16	95	464	113	471	612	811	3
17-18	95	473	113	479	612	811	3
8,6	163	447	172	453	612	811	3
13,2	159	455	172	462	612	811	3
3,9	163	464	172	471	612	811	3
10,2	159	473	172	479	612	811	3
6,2	207	447	216	453	612	811	3
12,5	203	455	216	462	612	811	3
4,1	207	464	216	471	612	811	3
11,2	203	473	216	479	612	811	3
4,8	251	447	260	453	612	811	3
6,2	251	455	260	462	612	811	3
3,1	251	464	260	471	612	811	3
4,2	251	473	260	479	612	811	3
0,707	291	447	308	453	612	811	3
(0,562-0,890)	309	447	351	453	612	811	3
0,945	291	455	308	462	612	811	3
(0,776-1,151)	309	455	351	462	612	811	3
1,054	291	464	308	471	612	811	3
(0,782-1,421)	309	464	351	471	612	811	3
1,109	291	473	308	479	612	811	3
(909-1,352)	309	473	345	479	612	811	3
0,003	391	447	408	453	612	811	3
0,575	391	455	408	462	612	811	3
0,729	391	464	408	471	612	811	3
0,309	391	473	408	479	612	811	3
0,541	437	447	454	453	612	811	3
(0,408-0,716)	456	447	497	453	612	811	3
0,439	437	455	454	462	612	811	3
(0,330-0,584)	456	455	497	462	612	811	3
0,783	437	464	454	471	612	811	3
(0,549-1,117)	456	464	497	471	612	811	3
0,382	437	473	454	479	612	811	3
(0,271-0,539)	456	473	497	479	612	811	3
<	532	447	535	453	612	811	3
0,001	538	447	554	453	612	811	3
<	532	455	535	462	612	811	3
0,001	538	455	554	462	612	811	3
0,177	538	464	555	471	612	811	3
<	532	473	535	479	612	811	3
0,001	538	473	554	479	612	811	3
15-16	95	490	113	496	612	811	3
17-18	95	498	113	505	612	811	3
15-16	95	507	113	513	612	811	3
Chicas	46	507	66	513	612	811	3
17-18	95	515	113	522	612	811	3
Frecuencia	46	524	78	531	612	811	3
máxima	79	524	103	531	612	811	3
15-16	95	533	113	539	612	811	3
Chicos	46	533	66	539	612	811	3
17-18	95	541	113	548	612	811	3
15-16	95	550	113	556	612	811	3
Chicas	46	550	66	556	612	811	3
17-18	95	558	113	565	612	811	3
Embriaguez	46	567	81	573	612	811	3
15-16	95	575	113	582	612	811	3
Chicos	46	575	66	582	612	811	3
17-18	95	584	113	591	612	811	3
15-16	95	593	113	599	612	811	3
Chicas	46	593	66	599	612	811	3
17-18	95	601	113	608	612	811	3
18,2	159	490	172	496	612	811	3
37,4	159	498	172	505	612	811	3
16,4	159	507	172	513	612	811	3
26,2	159	515	172	522	612	811	3
17,3	203	490	216	496	612	811	3
33,3	203	498	216	505	612	811	3
16,2	203	507	216	513	612	811	3
27,7	203	515	216	522	612	811	3
14,2	247	490	260	496	612	811	3
26,5	247	498	260	505	612	811	3
15,4	247	507	260	513	612	811	3
18,9	247	515	260	522	612	811	3
0,944	291	490	308	496	612	811	3
(0,807-1,104)	309	490	351	496	612	811	3
0,838	291	498	308	505	612	811	3
(0,731-0,962)	309	498	351	505	612	811	3
0,981	291	507	308	513	612	811	3
(0,839-1,147)	309	507	351	513	612	811	3
1,083	291	515	308	522	612	811	3
(0,945-1,242)	309	515	351	522	612	811	3
0,471	391	490	408	496	612	811	3
0,012	391	498	408	505	612	811	3
0,807	391	507	408	513	612	811	3
0,252	391	515	408	522	612	811	3
0,746	437	490	454	496	612	811	3
(0,620-0,896)	456	490	497	496	612	811	3
0,603	437	498	454	505	612	811	3
(0,509-0,714)	456	498	497	505	612	811	3
0,927	437	507	454	513	612	811	3
(0,777-1,105)	456	507	497	513	612	811	3
0,659	437	515	454	522	612	811	3
(0,546-0,796)	456	515	497	522	612	811	3
0,002	538	490	554	496	612	811	3
<	532	498	535	505	612	811	3
0,001	538	498	554	505	612	811	3
0,396	538	507	555	513	612	811	3
<	532	515	535	522	612	811	3
0,001	538	515	554	522	612	811	3
24,8	159	533	172	539	612	811	3
46,5	159	541	172	548	612	811	3
18,6	159	550	172	556	612	811	3
33,6	159	558	172	565	612	811	3
25,1	203	533	216	539	612	811	3
46,5	203	541	216	548	612	811	3
19,5	203	550	216	556	612	811	3
37	205	558	212	565	612	811	3
22,9	247	533	260	539	612	811	3
42,1	247	541	260	548	612	811	3
20,8	247	550	260	556	612	811	3
27,8	247	558	260	565	612	811	3
1,014	291	533	308	539	612	811	3
(0,883-1,165)	309	533	351	539	612	811	3
0,999	291	541	308	548	612	811	3
(0,876-1,139)	309	541	351	548	612	811	3
1,061	291	550	308	556	612	811	3
(0,916-1,230)	309	550	351	556	612	811	3
1,160	291	558	308	565	612	811	3
(1,022-1,317)	309	558	351	565	612	811	3
0,841	391	533	408	539	612	811	3
0,990	391	541	408	548	612	811	3
0,429	391	550	408	556	612	811	3
0,022	391	558	408	565	612	811	3
0,898	437	533	454	539	612	811	3
(0,767-1,051)	456	533	497	539	612	811	3
0,835	437	541	454	548	612	811	3
(0,715-0,974)	456	541	497	548	612	811	3
1,149	437	550	454	556	612	811	3
(0,978-1,350)	456	550	497	556	612	811	3
0,761	437	558	454	565	612	811	3
(0,643-0,900)	456	558	497	565	612	811	3
0,092	538	533	554	539	612	811	3
0,001	538	541	554	548	612	811	3
0,818	538	550	555	556	612	811	3
0,001	538	558	554	565	612	811	3
13,4	159	575	172	582	612	811	3
32,6	159	584	172	591	612	811	3
11,6	159	593	172	599	612	811	3
20,7	159	601	172	608	612	811	3
18,8	203	575	216	582	612	811	3
36,2	203	584	216	591	612	811	3
12,9	203	593	216	599	612	811	3
27,3	203	601	216	608	612	811	3
18,1	247	575	260	582	612	811	3
41,4	247	584	260	591	612	811	3
18,6	247	593	260	599	612	811	3
29	249	601	256	608	612	811	3
1,491	291	575	308	582	612	811	3
(1,262-1,763)	309	575	351	582	612	811	3
1,175	291	584	308	591	612	811	3
(1,023-1,349)	309	584	351	591	612	811	3
1,123	291	593	308	599	612	811	3
(0,942-1,340)	309	593	351	599	612	811	3
1,440	291	601	308	608	612	811	3
(1,247-1,663)	309	601	351	608	612	811	3
<	386	575	389	582	612	811	3
0,001	391	575	408	582	612	811	3
0,022	391	584	408	591	612	811	3
0,196	391	593	408	599	612	811	3
<	386	601	389	608	612	811	3
0,001	391	601	408	608	612	811	3
1,428	437	575	454	582	612	811	3
(1,186-1,718)	456	575	497	582	612	811	3
1,461	437	584	454	591	612	811	3
(1,246-1,714)	456	584	497	591	612	811	3
1,742	437	593	454	599	612	811	3
(1,451-2,091)	456	593	497	599	612	811	3
1,567	437	601	454	608	612	811	3
(1,313-1,871)	456	601	497	608	612	811	3
Cerveza	46	395	69	402	612	811	3
Chicos	46	404	66	411	612	811	3
Chicas	46	421	66	428	612	811	3
Vino	46	438	60	445	612	811	3
Chicos	46	447	66	453	612	811	3
Chicas	46	464	66	471	612	811	3
Licores	46	481	66	488	612	811	3
Chicos	46	490	66	496	612	811	3
p	387	382	391	389	612	811	3
OR	437	382	446	389	612	811	3
(IC95%)	448	382	471	389	612	811	3
p	534	382	538	389	612	811	3
<	532	575	535	582	612	811	3
<	532	584	535	591	612	811	3
<	532	593	535	599	612	811	3
<	532	601	535	608	612	811	3
0,001	538	575	554	582	612	811	3
0,001	538	584	554	591	612	811	3
0,001	538	593	554	599	612	811	3
0,001	538	601	554	608	612	811	3
OR:	40	614	52	621	612	811	3
odds	53	614	67	621	612	811	3
ratio;	69	614	85	621	612	811	3
IC95%:	86	614	106	621	612	811	3
intervalo	108	614	136	621	612	811	3
de	137	614	145	621	612	811	3
confianza	146	614	176	621	612	811	3
del	177	614	187	621	612	811	3
95%.	188	614	202	621	612	811	3
a	46	623	49	627	612	811	3
Porcentaje	52	623	85	630	612	811	3
de	86	623	94	630	612	811	3
participantes	95	623	136	630	612	811	3
que	137	623	149	630	612	811	3
consume	150	623	178	630	612	811	3
alcohol	179	623	202	630	612	811	3
frecuentemente	203	623	252	630	612	811	3
(diario	253	623	274	630	612	811	3
y	275	623	279	630	612	811	3
semanal)	281	623	309	630	612	811	3
o	310	623	314	630	612	811	3
que	316	623	327	630	612	811	3
ha	329	623	336	630	612	811	3
tenido	338	623	358	630	612	811	3
cuatro	359	623	379	630	612	811	3
o	380	623	384	630	612	811	3
más	386	623	398	630	612	811	3
episodios	400	623	429	630	612	811	3
de	430	623	438	630	612	811	3
embriaguez	440	623	476	630	612	811	3
en	477	623	485	630	612	811	3
la	486	623	492	630	612	811	3
vida.	493	623	508	630	612	811	3
Tabla	40	646	58	652	612	811	3
3	59	646	63	652	612	811	3
Odds	40	654	55	661	612	811	3
ratio	56	654	70	661	612	811	3
y	72	654	75	661	612	811	3
significación	77	654	115	661	612	811	3
estadística	117	654	149	661	612	811	3
de	150	654	158	661	612	811	3
los	159	654	168	661	612	811	3
contrastes	169	654	201	661	612	811	3
por	202	654	213	661	612	811	3
edición	214	654	237	661	612	811	3
(2002	238	654	256	661	612	811	3
vs	257	654	263	661	612	811	3
2006	265	654	280	661	612	811	3
y	282	654	285	661	612	811	3
2002	287	654	302	661	612	811	3
vs	304	654	310	661	612	811	3
2010),	311	654	330	661	612	811	3
controlando	332	654	369	661	612	811	3
la	370	654	376	661	612	811	3
influencia	377	654	407	661	612	811	3
del	409	654	418	661	612	811	3
sexo	420	654	434	661	612	811	3
y	435	654	439	661	612	811	3
de	440	654	448	661	612	811	3
la	449	654	454	661	612	811	3
edad	456	654	471	661	612	811	3
en	472	654	480	661	612	811	3
la	481	654	487	661	612	811	3
prevalencia	488	654	523	661	612	811	3
de	525	654	532	661	612	811	3
consumo	534	654	561	661	612	811	3
de	40	663	48	669	612	811	3
alcohol	50	663	72	669	612	811	3
frecuente	73	663	102	669	612	811	3
(cerveza,	104	663	131	669	612	811	3
vino,	133	663	148	669	612	811	3
licores	149	663	169	669	612	811	3
y	171	663	175	669	612	811	3
frecuencia	176	663	208	669	612	811	3
máxima	210	663	235	669	612	811	3
de	236	663	244	669	612	811	3
todos	245	663	262	669	612	811	3
los	264	663	273	669	612	811	3
tipos	274	663	289	669	612	811	3
de	291	663	299	669	612	811	3
alcohol)	300	663	325	669	612	811	3
y	326	663	330	669	612	811	3
de	332	663	339	669	612	811	3
cuatro	341	663	360	669	612	811	3
o	362	663	366	669	612	811	3
más	367	663	380	669	612	811	3
episodios	382	663	410	669	612	811	3
de	412	663	420	669	612	811	3
embriaguez	421	663	457	669	612	811	3
2002	232	677	247	684	612	811	3
vs	249	677	255	684	612	811	3
2006	257	677	272	684	612	811	3
OR	173	686	182	693	612	811	3
(IC95%)	184	686	207	693	612	811	3
Cerveza	46	699	70	706	612	811	3
Vino	46	708	61	714	612	811	3
Licores	46	716	68	723	612	811	3
Frecuencia	46	725	79	731	612	811	3
máxima	81	725	106	731	612	811	3
Embriaguez	46	733	83	740	612	811	3
1,246	173	699	190	706	612	811	3
(1,138-1,365)	192	699	233	706	612	811	3
0,949	173	708	190	714	612	811	3
(0,850-1,061)	192	708	233	714	612	811	3
0,954	173	716	190	723	612	811	3
(0,887-1,026)	192	716	233	723	612	811	3
1,058	173	725	190	731	612	811	3
(0,989-1,132)	192	725	233	731	612	811	3
1,298	173	733	190	740	612	811	3
(1,202-1,401)	192	733	233	740	612	811	3
OR:	40	746	52	753	612	811	3
odds	53	746	67	753	612	811	3
ratio;	69	746	85	753	612	811	3
IC95%:	86	746	106	753	612	811	3
intervalo	108	746	136	753	612	811	3
de	137	746	145	753	612	811	3
confianza	146	746	176	753	612	811	3
del	177	746	187	753	612	811	3
95%.	188	746	202	753	612	811	3
2002	463	677	478	684	612	811	3
vs	480	677	486	684	612	811	3
2010	488	677	503	684	612	811	3
p	309	686	313	693	612	811	3
<	307	699	311	706	612	811	3
0,001	313	699	330	706	612	811	3
0,359	313	708	330	714	612	811	3
0,203	313	716	330	723	612	811	3
0,101	313	725	330	731	612	811	3
<	307	733	311	740	612	811	3
0,001	313	733	330	740	612	811	3
OR	398	686	407	693	612	811	3
(IC95%)	409	686	432	693	612	811	3
1,163	398	699	415	706	612	811	3
(1,046-1,293)	417	699	458	706	612	811	3
0,502	398	708	415	714	612	811	3
(0,431-0,586)	417	708	458	714	612	811	3
0,725	398	716	415	723	612	811	3
(0,663-0,792)	417	716	458	723	612	811	3
0,903	398	725	415	731	612	811	3
(0,834-0,978)	417	725	458	731	612	811	3
1,544	398	733	415	740	612	811	3
(1,415–1,684)	417	733	459	740	612	811	3
p	534	686	538	693	612	811	3
0,005	538	699	554	706	612	811	3
<	532	708	535	714	612	811	3
0,001	538	708	554	714	612	811	3
<	532	716	535	723	612	811	3
0,001	538	716	554	723	612	811	3
0,012	538	725	554	731	612	811	3
<	532	733	535	740	612	811	3
0,001	538	733	554	740	612	811	3
I.	231	45	234	52	612	811	4
Sánchez-Queija	236	45	281	52	612	811	4
et	283	45	288	52	612	811	4
al	290	45	295	52	612	811	4
/	297	45	299	52	612	811	4
Gac	301	45	312	52	612	811	4
Sanit.	313	45	330	52	612	811	4
2015;29(3):184–189	331	45	393	52	612	811	4
45%	60	65	72	69	612	811	4
40%	60	79	72	84	612	811	4
35%	60	93	72	98	612	811	4
30%	60	107	72	112	612	811	4
Chico	259	114	274	118	612	811	4
15-16	276	114	291	118	612	811	4
25%	60	121	72	125	612	811	4
Chico	259	126	274	131	612	811	4
17-18	276	126	291	131	612	811	4
20%	60	135	72	139	612	811	4
Chica	259	139	274	143	612	811	4
15-16	276	139	291	143	612	811	4
15%	60	149	72	153	612	811	4
Chica	259	151	274	155	612	811	4
17-18	276	151	291	155	612	811	4
10%	60	162	72	167	612	811	4
5%	63	176	72	181	612	811	4
0%	63	190	72	195	612	811	4
2002	96	199	110	204	612	811	4
2006	148	199	162	204	612	811	4
2010	201	199	214	204	612	811	4
Figura	51	215	72	222	612	811	4
2.	74	215	80	222	612	811	4
Tendencias	83	215	117	222	612	811	4
en	120	215	127	222	612	811	4
haber	130	215	147	222	612	811	4
tenido	150	215	170	222	612	811	4
cuatro	172	215	192	222	612	811	4
o	194	215	198	222	612	811	4
más	200	215	213	222	612	811	4
episodios	215	215	244	222	612	811	4
de	247	215	254	222	612	811	4
embriaguez	257	215	293	222	612	811	4
en	295	215	303	222	612	811	4
la	51	224	57	230	612	811	4
vida	59	224	72	230	612	811	4
en	74	224	82	230	612	811	4
la	84	224	90	230	612	811	4
población	92	224	122	230	612	811	4
adolescente	125	224	161	230	612	811	4
escolarizada	163	224	201	230	612	811	4
española	203	224	230	230	612	811	4
en	233	224	240	230	612	811	4
2002,	243	224	260	230	612	811	4
2006	262	224	277	230	612	811	4
y	280	224	283	230	612	811	4
2010,	286	224	303	230	612	811	4
diferenciando	51	233	93	239	612	811	4
por	95	233	106	239	612	811	4
sexo	107	233	121	239	612	811	4
y	123	233	126	239	612	811	4
edad.	128	233	144	239	612	811	4
15-16	51	251	74	259	612	811	4
años	77	251	95	259	612	811	4
en	98	251	107	259	612	811	4
la	110	251	117	259	612	811	4
edición	120	251	148	259	612	811	4
2010,	151	251	172	259	612	811	4
que	175	251	189	259	612	811	4
beben	193	251	216	259	612	811	4
licores	219	251	244	259	612	811	4
destilados	247	251	286	259	612	811	4
fre-	289	251	303	259	612	811	4
cuentemente	51	261	102	269	612	811	4
en	104	261	113	269	612	811	4
un	115	261	125	269	612	811	4
porcentaje	127	261	168	269	612	811	4
algo	170	261	186	269	612	811	4
mayor	188	261	213	269	612	811	4
que	215	261	229	269	612	811	4
ellos.	231	261	251	269	612	811	4
Asimismo,	253	261	293	269	612	811	4
se	295	261	303	269	612	811	4
aprecian	51	272	84	280	612	811	4
diferencias	86	272	128	280	612	811	4
por	131	272	144	280	612	811	4
edad:	146	272	167	280	612	811	4
los	170	272	181	280	612	811	4
escolares	183	272	218	280	612	811	4
de	220	272	230	280	612	811	4
17-18	232	272	255	280	612	811	4
años	257	272	275	280	612	811	4
consu-	277	272	303	280	612	811	4
men	51	282	68	290	612	811	4
estos	71	282	91	290	612	811	4
licores	94	282	119	290	612	811	4
con	122	282	135	290	612	811	4
más	138	282	154	290	612	811	4
frecuencia	157	282	197	290	612	811	4
que	200	282	214	290	612	811	4
los	217	282	228	290	612	811	4
de	231	282	240	290	612	811	4
15-16	243	282	265	290	612	811	4
años.	268	282	288	290	612	811	4
Sin	291	282	303	290	612	811	4
embargo,	51	293	87	301	612	811	4
estas	89	293	108	301	612	811	4
diferencias	110	293	152	301	612	811	4
se	154	293	162	301	612	811	4
van	165	293	178	301	612	811	4
acortando	181	293	219	301	612	811	4
en	221	293	231	301	612	811	4
las	233	293	243	301	612	811	4
últimas	245	293	274	301	612	811	4
edicio-	276	293	303	301	612	811	4
nes,	51	303	66	311	612	811	4
ya	68	303	77	311	612	811	4
que	79	303	93	311	612	811	4
ha	95	303	104	311	612	811	4
disminuido	106	303	149	311	612	811	4
el	151	303	158	311	612	811	4
consumo	160	303	194	311	612	811	4
frecuente	196	303	232	311	612	811	4
de	234	303	243	311	612	811	4
estos	245	303	265	311	612	811	4
licores	267	303	292	311	612	811	4
en	293	303	303	311	612	811	4
los	51	313	62	322	612	811	4
adolescentes	65	313	113	322	612	811	4
de	116	313	125	322	612	811	4
17-18	128	313	150	322	612	811	4
años,	153	313	172	322	612	811	4
especialmente	175	313	230	322	612	811	4
en	232	313	242	322	612	811	4
la	244	313	251	322	612	811	4
edición	253	313	281	322	612	811	4
2010	284	313	303	322	612	811	4
(tabla	51	324	73	332	612	811	4
2).	76	324	86	332	612	811	4
A	89	324	95	332	612	811	4
pesar	98	324	119	332	612	811	4
de	122	324	131	332	612	811	4
esta	134	324	150	332	612	811	4
disminución,	153	324	202	332	612	811	4
de	206	324	215	332	612	811	4
nuevo	218	324	242	332	612	811	4
destacan	245	324	279	332	612	811	4
como	282	324	303	332	612	811	4
grupo	51	334	74	343	612	811	4
de	76	334	85	343	612	811	4
riesgo	87	334	110	343	612	811	4
los	112	334	122	343	612	811	4
chicos	124	334	148	343	612	811	4
de	150	334	159	343	612	811	4
17-18	161	334	183	343	612	811	4
años,	185	334	205	343	612	811	4
ya	207	334	216	343	612	811	4
que	217	334	232	343	612	811	4
un	233	334	243	343	612	811	4
26,5%	245	334	267	343	612	811	4
consume	268	334	303	343	612	811	4
licores	51	345	76	353	612	811	4
destilados	78	345	117	353	612	811	4
semanalmente	118	345	175	353	612	811	4
o	176	345	181	353	612	811	4
a	183	345	187	353	612	811	4
diario.	189	345	213	353	612	811	4
Controlando	215	345	262	353	612	811	4
la	264	345	271	353	612	811	4
influen-	272	345	303	353	612	811	4
cia	51	355	62	363	612	811	4
de	64	355	73	363	612	811	4
la	75	355	82	363	612	811	4
edad	84	355	102	363	612	811	4
y	104	355	108	363	612	811	4
el	110	355	117	363	612	811	4
sexo	119	355	136	363	612	811	4
se	138	355	146	363	612	811	4
encuentra	148	355	187	363	612	811	4
una	188	355	203	363	612	811	4
estabilidad	204	355	246	363	612	811	4
en	248	355	258	363	612	811	4
el	259	355	266	363	612	811	4
consumo	268	355	303	363	612	811	4
frecuente	51	366	88	374	612	811	4
entre	90	366	110	374	612	811	4
2002	112	366	131	374	612	811	4
y	133	366	138	374	612	811	4
2006,	140	366	161	374	612	811	4
y	163	366	167	374	612	811	4
una	170	366	184	374	612	811	4
disminución	186	366	233	374	612	811	4
en	235	366	245	374	612	811	4
2010	247	366	266	374	612	811	4
(tabla	268	366	290	374	612	811	4
3).	292	366	302	374	612	811	4
Con	63	376	78	384	612	811	4
relación	81	376	112	384	612	811	4
a	115	376	119	384	612	811	4
la	122	376	129	384	612	811	4
prevalencia	132	376	176	384	612	811	4
de	180	376	189	384	612	811	4
los	192	376	203	384	612	811	4
episodios	206	376	242	384	612	811	4
de	245	376	255	384	612	811	4
embriaguez	258	376	303	384	612	811	4
(figura	51	387	77	395	612	811	4
2),	80	387	90	395	612	811	4
los	94	387	105	395	612	811	4
chicos	108	387	132	395	612	811	4
muestran	136	387	172	395	612	811	4
con	176	387	189	395	612	811	4
más	193	387	209	395	612	811	4
frecuencia	212	387	252	395	612	811	4
este	256	387	271	395	612	811	4
tipo	275	387	290	395	612	811	4
de	293	387	303	395	612	811	4
episodios	51	397	87	405	612	811	4
que	90	397	105	405	612	811	4
las	108	397	118	405	612	811	4
chicas,	121	397	147	405	612	811	4
exceptuando	150	397	199	405	612	811	4
el	202	397	209	405	612	811	4
caso	212	397	229	405	612	811	4
de	232	397	241	405	612	811	4
chicos	245	397	268	405	612	811	4
y	272	397	276	405	612	811	4
chicas	279	397	303	405	612	811	4
de	51	408	61	416	612	811	4
15-16	65	408	87	416	612	811	4
años	92	408	109	416	612	811	4
en	114	408	123	416	612	811	4
2010,	127	408	148	416	612	811	4
cuya	152	408	170	416	612	811	4
frecuencia	174	408	214	416	612	811	4
de	218	408	228	416	612	811	4
consumo	232	408	267	416	612	811	4
es	271	408	279	416	612	811	4
simi-	283	408	303	416	612	811	4
lar	51	418	61	426	612	811	4
(␹	65	418	73	426	612	811	4
2	73	417	77	423	612	811	4
=	79	418	83	426	612	811	4
0,15,	85	418	103	426	612	811	4
p	106	418	111	426	612	811	4
=	113	418	117	426	612	811	4
0,69).	118	418	140	426	612	811	4
En	143	418	153	426	612	811	4
las	156	418	167	426	612	811	4
comparaciones	170	418	228	426	612	811	4
entre	231	418	252	426	612	811	4
ediciones	255	418	291	426	612	811	4
se	295	418	303	426	612	811	4
encuentra	51	429	90	437	612	811	4
un	93	429	103	437	612	811	4
claro	106	429	125	437	612	811	4
patrón	128	429	154	437	612	811	4
al	157	429	164	437	612	811	4
alza	167	429	182	437	612	811	4
de	186	429	195	437	612	811	4
los	198	429	209	437	612	811	4
adolescentes	212	429	261	437	612	811	4
que	265	429	279	437	612	811	4
dicen	282	429	303	437	612	811	4
haberse	51	439	81	447	612	811	4
emborrachado	84	439	140	447	612	811	4
al	143	439	150	447	612	811	4
menos	153	439	179	447	612	811	4
cuatro	182	439	207	447	612	811	4
veces	210	439	231	447	612	811	4
en	234	439	244	447	612	811	4
su	247	439	256	447	612	811	4
vida,	259	439	277	447	612	811	4
desde	280	439	303	447	612	811	4
2002	51	449	70	458	612	811	4
a	73	449	77	458	612	811	4
2010.	80	449	101	458	612	811	4
Ahora	104	449	127	458	612	811	4
bien,	130	449	148	458	612	811	4
el	151	449	158	458	612	811	4
periodo	161	449	190	458	612	811	4
temporal	193	449	228	458	612	811	4
de	231	449	240	458	612	811	4
aumento	243	449	277	458	612	811	4
de	280	449	289	458	612	811	4
los	292	449	303	458	612	811	4
episodios	51	460	87	468	612	811	4
de	90	460	100	468	612	811	4
embriaguez	103	460	148	468	612	811	4
varía	151	460	170	468	612	811	4
en	173	460	182	468	612	811	4
función	185	460	214	468	612	811	4
del	217	460	229	468	612	811	4
sexo	232	460	249	468	612	811	4
y	252	460	257	468	612	811	4
de	260	460	269	468	612	811	4
la	272	460	279	468	612	811	4
edad,	282	460	303	468	612	811	4
como	51	470	72	479	612	811	4
puede	75	470	98	479	612	811	4
verse	101	470	121	479	612	811	4
en	124	470	133	479	612	811	4
la	136	470	143	479	612	811	4
tabla	145	470	164	479	612	811	4
2.	167	470	173	479	612	811	4
En	176	470	186	479	612	811	4
concreto,	188	470	224	479	612	811	4
en	226	470	235	479	612	811	4
los	238	470	249	479	612	811	4
chicos	251	470	275	479	612	811	4
de	278	470	287	479	612	811	4
15-	290	470	303	479	612	811	4
16	51	481	61	489	612	811	4
años	64	481	81	489	612	811	4
y	84	481	89	489	612	811	4
en	92	481	101	489	612	811	4
las	104	481	114	489	612	811	4
chicas	117	481	141	489	612	811	4
de	143	481	153	489	612	811	4
17-18	156	481	178	489	612	811	4
años	181	481	199	489	612	811	4
el	202	481	208	489	612	811	4
aumento	211	481	245	489	612	811	4
más	248	481	264	489	612	811	4
llamativo	267	481	303	489	612	811	4
se	51	491	59	499	612	811	4
encuentra	61	491	100	499	612	811	4
entre	102	491	122	499	612	811	4
las	125	491	135	499	612	811	4
ediciones	137	491	173	499	612	811	4
de	175	491	185	499	612	811	4
2002	187	491	206	499	612	811	4
y	208	491	213	499	612	811	4
2006.	215	491	236	499	612	811	4
En	238	491	248	499	612	811	4
el	250	491	257	499	612	811	4
resto	259	491	278	499	612	811	4
de	280	491	290	499	612	811	4
los	292	491	303	499	612	811	4
grupos,	51	502	79	510	612	811	4
el	82	502	88	510	612	811	4
aumento	91	502	125	510	612	811	4
más	127	502	143	510	612	811	4
llamativo	145	502	181	510	612	811	4
en	183	502	193	510	612	811	4
los	195	502	206	510	612	811	4
episodios	208	502	244	510	612	811	4
de	246	502	256	510	612	811	4
embriaguez	258	502	303	510	612	811	4
se	51	512	59	520	612	811	4
ha	61	512	70	520	612	811	4
retrasado	72	512	108	520	612	811	4
a	109	512	113	520	612	811	4
la	115	512	122	520	612	811	4
edición	123	512	151	520	612	811	4
2010.	153	512	174	520	612	811	4
En	175	512	185	520	612	811	4
esta	186	512	202	520	612	811	4
última,	203	512	230	520	612	811	4
destaca	232	512	260	520	612	811	4
el	262	512	269	520	612	811	4
alto	270	512	285	520	612	811	4
por-	286	512	303	520	612	811	4
centaje	51	523	79	531	612	811	4
de	82	523	91	531	612	811	4
chicos	93	523	117	531	612	811	4
de	120	523	129	531	612	811	4
17-18	132	523	154	531	612	811	4
años	157	523	175	531	612	811	4
(41,4%)	177	523	205	531	612	811	4
que	208	523	222	531	612	811	4
se	225	523	233	531	612	811	4
ha	235	523	245	531	612	811	4
emborrachado	247	523	303	531	612	811	4
al	51	533	58	541	612	811	4
menos	61	533	86	541	612	811	4
cuatro	89	533	114	541	612	811	4
veces	116	533	137	541	612	811	4
en	140	533	150	541	612	811	4
su	152	533	161	541	612	811	4
vida.	164	533	182	541	612	811	4
El	185	533	192	541	612	811	4
aumento	195	533	229	541	612	811	4
de	232	533	241	541	612	811	4
las	244	533	255	541	612	811	4
borracheras	257	533	303	541	612	811	4
experimentadas	51	544	113	552	612	811	4
en	116	544	125	552	612	811	4
las	128	544	139	552	612	811	4
diferentes	142	544	180	552	612	811	4
cohortes	183	544	216	552	612	811	4
analizadas	219	544	259	552	612	811	4
se	262	544	270	552	612	811	4
observa	273	544	303	552	612	811	4
incluso	51	554	79	562	612	811	4
controlando	81	554	127	562	612	811	4
la	129	554	136	562	612	811	4
influencia	138	554	176	562	612	811	4
de	178	554	187	562	612	811	4
la	189	554	196	562	612	811	4
edad	198	554	216	562	612	811	4
y	218	554	223	562	612	811	4
el	225	554	232	562	612	811	4
sexo	234	554	251	562	612	811	4
(tabla	253	554	275	562	612	811	4
3).	278	554	287	562	612	811	4
Discusión	51	577	90	585	612	811	4
El	63	598	70	606	612	811	4
presente	74	598	107	606	612	811	4
estudio	111	598	139	606	612	811	4
muestra	143	598	175	606	612	811	4
el	178	598	185	606	612	811	4
análisis	189	598	217	606	612	811	4
de	221	598	231	606	612	811	4
las	234	598	245	606	612	811	4
tendencias	248	598	290	606	612	811	4
de	293	598	303	606	612	811	4
consumo	51	608	86	617	612	811	4
de	88	608	98	617	612	811	4
diferentes	100	608	139	617	612	811	4
bebidas	141	608	170	617	612	811	4
alcohólicas	173	608	215	617	612	811	4
y	217	608	222	617	612	811	4
la	224	608	231	617	612	811	4
prevalencia	234	608	278	617	612	811	4
de	280	608	289	617	612	811	4
los	292	608	303	617	612	811	4
episodios	51	619	87	627	612	811	4
de	90	619	99	627	612	811	4
embriaguez	102	619	147	627	612	811	4
durante	149	619	180	627	612	811	4
la	182	619	189	627	612	811	4
primera	192	619	222	627	612	811	4
década	225	619	252	627	612	811	4
del	254	619	266	627	612	811	4
siglo	269	619	287	627	612	811	4
xxi.	289	619	303	625	612	811	4
Los	51	629	64	637	612	811	4
resultados	66	629	106	637	612	811	4
indican	108	629	137	637	612	811	4
que	139	629	153	637	612	811	4
los	156	629	167	637	612	811	4
adolescentes	169	629	218	637	612	811	4
escolarizados	221	629	272	637	612	811	4
de	275	629	284	637	612	811	4
15	286	629	296	637	612	811	4
a	298	629	303	637	612	811	4
18	51	640	61	648	612	811	4
años	63	640	81	648	612	811	4
de	83	640	92	648	612	811	4
edad	94	640	113	648	612	811	4
de	115	640	125	648	612	811	4
2010	127	640	146	648	612	811	4
consumen	148	640	188	648	612	811	4
con	190	640	203	648	612	811	4
menos	206	640	231	648	612	811	4
frecuencia	233	640	273	648	612	811	4
alcohol	275	640	303	648	612	811	4
semanalmente	51	650	108	658	612	811	4
o	111	650	115	658	612	811	4
a	118	650	122	658	612	811	4
diario	125	650	148	658	612	811	4
que	151	650	165	658	612	811	4
los	168	650	179	658	612	811	4
adolescentes	182	650	231	658	612	811	4
de	234	650	243	658	612	811	4
la	246	650	253	658	612	811	4
misma	255	650	281	658	612	811	4
edad	284	650	303	658	612	811	4
en	51	661	61	669	612	811	4
2002.	63	661	84	669	612	811	4
Sin	87	661	99	669	612	811	4
embargo,	101	661	137	669	612	811	4
en	139	661	149	669	612	811	4
paralelo	151	661	182	669	612	811	4
a	185	661	189	669	612	811	4
este	191	661	207	669	612	811	4
descenso	210	661	244	669	612	811	4
en	247	661	256	669	612	811	4
el	259	661	266	669	612	811	4
consumo	268	661	303	669	612	811	4
se	51	671	59	679	612	811	4
detecta	61	671	89	679	612	811	4
un	91	671	101	679	612	811	4
incremento	103	671	147	679	612	811	4
de	149	671	158	679	612	811	4
los	160	671	171	679	612	811	4
adolescentes	173	671	222	679	612	811	4
que	224	671	238	679	612	811	4
reconocen	240	671	279	679	612	811	4
haber	281	671	303	679	612	811	4
bebido	51	682	77	690	612	811	4
alcohol	79	682	107	690	612	811	4
hasta	109	682	130	690	612	811	4
llegar	132	682	153	690	612	811	4
a	155	682	159	690	612	811	4
emborracharse.	162	682	221	690	612	811	4
La	63	692	72	700	612	811	4
disminución	77	692	124	700	612	811	4
del	129	692	141	700	612	811	4
consumo	146	692	181	700	612	811	4
frecuente	186	692	223	700	612	811	4
(diario	228	692	253	700	612	811	4
y	258	692	263	700	612	811	4
semanal)	268	692	303	700	612	811	4
de	51	703	61	711	612	811	4
bebidas	64	703	94	711	612	811	4
alcohólicas	97	703	139	711	612	811	4
es	143	703	151	711	612	811	4
especialmente	155	703	210	711	612	811	4
llamativa	214	703	249	711	612	811	4
en	253	703	262	711	612	811	4
2010	266	703	285	711	612	811	4
con	289	703	303	711	612	811	4
respecto	51	713	84	721	612	811	4
al	87	713	93	721	612	811	4
consumo	96	713	131	721	612	811	4
de	134	713	143	721	612	811	4
vino	146	713	162	721	612	811	4
y	165	713	170	721	612	811	4
licores,	172	713	199	721	612	811	4
sobre	202	713	223	721	612	811	4
todo	226	713	243	721	612	811	4
en	246	713	255	721	612	811	4
los	258	713	269	721	612	811	4
chicos	272	713	295	721	612	811	4
y	298	713	303	721	612	811	4
las	51	723	62	732	612	811	4
chicas	64	723	88	732	612	811	4
de	91	723	100	732	612	811	4
17-18	103	723	125	732	612	811	4
años	128	723	146	732	612	811	4
de	148	723	158	732	612	811	4
edad,	160	723	181	732	612	811	4
que	184	723	198	732	612	811	4
son	200	723	214	732	612	811	4
el	217	723	223	732	612	811	4
grupo	226	723	249	732	612	811	4
que	251	723	266	732	612	811	4
consume	268	723	303	732	612	811	4
con	51	734	65	742	612	811	4
más	71	734	87	742	612	811	4
frecuencia.	93	734	135	742	612	811	4
Estos	141	734	161	742	612	811	4
resultados	167	734	206	742	612	811	4
podrían	213	734	242	742	612	811	4
estar	249	734	267	742	612	811	4
relacio-	274	734	303	742	612	811	4
nados	51	744	74	753	612	811	4
con	81	744	95	753	612	811	4
iniciativas	98	744	137	753	612	811	4
en	140	744	150	753	612	811	4
salud	153	744	174	753	612	811	4
pública	177	744	205	753	612	811	4
importantes	209	744	256	753	612	811	4
que	259	744	273	753	612	811	4
se	277	744	285	753	612	811	4
han	288	744	303	753	612	811	4
187	561	45	573	52	612	811	4
implementado	321	64	377	73	612	811	4
en	378	64	388	73	612	811	4
la	389	64	396	73	612	811	4
última	398	64	423	73	612	811	4
década	424	64	451	73	612	811	4
en	453	64	462	73	612	811	4
España.	464	64	493	73	612	811	4
En	494	64	504	73	612	811	4
concreto,	505	64	541	73	612	811	4
en	542	64	552	73	612	811	4
2006	553	64	572	73	612	811	4
se	321	75	329	83	612	811	4
produjo	330	75	360	83	612	811	4
un	362	75	372	83	612	811	4
importante	373	75	416	83	612	811	4
eco	417	75	430	83	612	811	4
mediático	432	75	470	83	612	811	4
del	471	75	483	83	612	811	4
fenómeno	484	75	523	83	612	811	4
denominado	524	75	572	83	612	811	4
«botellón»,	321	88	361	95	612	811	4
que	363	85	377	94	612	811	4
coincidió	379	85	414	94	612	811	4
con	415	85	429	94	612	811	4
la	430	85	437	94	612	811	4
Estrategia	439	85	477	94	612	811	4
Europea	478	85	510	94	612	811	4
sobre	511	85	532	94	612	811	4
Alcohol	534	85	563	94	612	811	4
14	563	84	570	90	612	811	4
.	570	85	572	94	612	811	4
La	321	96	329	104	612	811	4
coincidencia	332	96	380	104	612	811	4
de	382	96	392	104	612	811	4
ambos	394	96	420	104	612	811	4
15	420	95	427	101	612	811	4
llevó	430	96	449	104	612	811	4
al	451	96	458	104	612	811	4
gobierno	461	96	495	104	612	811	4
a	498	96	502	104	612	811	4
proponer	505	96	540	104	612	811	4
un	543	96	553	104	612	811	4
pro-	556	96	572	104	612	811	4
yecto	321	106	341	114	612	811	4
de	343	106	352	114	612	811	4
ley	354	106	366	114	612	811	4
sobre	367	106	388	114	612	811	4
medidas	390	106	422	114	612	811	4
sanitarias	424	106	461	114	612	811	4
para	463	106	480	114	612	811	4
la	481	106	488	114	612	811	4
protección	490	106	531	114	612	811	4
de	532	106	542	114	612	811	4
la	543	106	550	114	612	811	4
salud	552	106	572	114	612	811	4
y	321	117	325	125	612	811	4
la	328	117	334	125	612	811	4
prevención	337	117	380	125	612	811	4
del	382	117	394	125	612	811	4
consumo	396	117	431	125	612	811	4
de	434	117	443	125	612	811	4
bebidas	445	117	475	125	612	811	4
alcohólicas	477	117	519	125	612	811	4
por	522	117	535	125	612	811	4
menores,	537	117	572	125	612	811	4
que	321	127	335	135	612	811	4
aunque	339	127	367	135	612	811	4
no	371	127	381	135	612	811	4
llegó	384	127	403	135	612	811	4
a	406	127	411	135	612	811	4
aprobarse	414	127	452	135	612	811	4
generó	456	127	482	135	612	811	4
un	486	127	496	135	612	811	4
importante	500	127	543	135	612	811	4
debate	546	127	572	135	612	811	4
social	321	138	342	146	612	811	4
respecto	344	138	377	146	612	811	4
a	379	138	383	146	612	811	4
los	386	138	396	146	612	811	4
usos	398	138	416	146	612	811	4
y	418	138	422	146	612	811	4
las	424	138	435	146	612	811	4
costumbres	437	138	481	146	612	811	4
nacionales	483	138	524	146	612	811	4
en	526	138	535	146	612	811	4
cuanto	537	138	563	146	612	811	4
al	565	138	572	146	612	811	4
consumo	321	148	355	156	612	811	4
de	357	148	366	156	612	811	4
alcohol	368	148	396	156	612	811	4
por	398	148	411	156	612	811	4
parte	412	148	432	156	612	811	4
de	434	148	443	156	612	811	4
los	445	148	456	156	612	811	4
menores.	458	148	493	156	612	811	4
Quizás	495	148	520	156	612	811	4
el	522	148	529	156	612	811	4
eco	530	148	543	156	612	811	4
mediá-	545	148	572	156	612	811	4
tico	321	159	335	167	612	811	4
del	338	159	349	167	612	811	4
fenómeno	352	159	391	167	612	811	4
«botellón»,	393	161	434	168	612	811	4
o	437	159	441	167	612	811	4
quizás	444	159	468	167	612	811	4
las	471	159	482	167	612	811	4
agresivas	484	159	519	167	612	811	4
campañas	522	159	560	167	612	811	4
de	563	159	572	167	612	811	4
tráfico	321	169	345	177	612	811	4
sobre	347	169	368	177	612	811	4
los	370	169	381	177	612	811	4
efectos	383	169	410	177	612	811	4
del	412	169	423	177	612	811	4
alcohol,	425	169	455	177	612	811	4
o	457	169	461	177	612	811	4
puede	463	169	487	177	612	811	4
que	489	169	503	177	612	811	4
el	505	169	512	177	612	811	4
cada	513	169	531	177	612	811	4
vez	533	169	546	177	612	811	4
mayor	548	169	572	177	612	811	4
nivel	321	179	340	188	612	811	4
educativo	344	179	381	188	612	811	4
de	385	179	394	188	612	811	4
las	399	179	409	188	612	811	4
familias,	413	179	445	188	612	811	4
o	450	179	454	188	612	811	4
más	458	179	474	188	612	811	4
probablemente	478	179	537	188	612	811	4
la	541	179	547	188	612	811	4
suma	552	179	572	188	612	811	4
de	321	190	330	198	612	811	4
todos	334	190	355	198	612	811	4
estos	358	190	378	198	612	811	4
factores,	382	190	414	198	612	811	4
han	418	190	432	198	612	811	4
hecho	436	190	459	198	612	811	4
que	462	190	477	198	612	811	4
las	480	190	491	198	612	811	4
familias,	494	190	526	198	612	811	4
principales	530	190	572	198	612	811	4
promotoras	321	200	365	209	612	811	4
de	369	200	379	209	612	811	4
la	383	200	390	209	612	811	4
salud	394	200	414	209	612	811	4
de	418	200	428	209	612	811	4
sus	432	200	444	209	612	811	4
hijos	448	200	467	209	612	811	4
e	471	200	475	209	612	811	4
hijas	479	200	497	209	612	811	4
adolescentes	501	200	550	209	612	811	4
16	550	199	558	205	612	811	4
,	558	200	560	209	612	811	4
se	564	200	572	209	612	811	4
estén	321	211	341	219	612	811	4
implicando	344	211	387	219	612	811	4
más	390	211	406	219	612	811	4
en	409	211	419	219	612	811	4
la	422	211	428	219	612	811	4
monitorización	431	211	490	219	612	811	4
y	493	211	497	219	612	811	4
el	500	211	507	219	612	811	4
seguimiento	510	211	557	219	612	811	4
del	560	211	572	219	612	811	4
consumo	321	221	355	230	612	811	4
de	359	221	368	230	612	811	4
alcohol	372	221	400	230	612	811	4
en	403	221	412	230	612	811	4
chicos	416	221	440	230	612	811	4
y	443	221	448	230	612	811	4
chicas,	452	221	477	230	612	811	4
favoreciendo	481	221	530	230	612	811	4
un	534	221	544	230	612	811	4
menor	547	221	572	230	612	811	4
consumo	321	232	355	240	612	811	4
habitual	358	232	389	240	612	811	4
de	391	232	401	240	612	811	4
alcohol.	403	232	432	240	612	811	4
Esta	435	232	450	240	612	811	4
hipótesis	453	232	487	240	612	811	4
se	489	232	497	240	612	811	4
vería	500	232	519	240	612	811	4
reforzada	521	232	557	240	612	811	4
por	559	232	572	240	612	811	4
los	321	242	332	250	612	811	4
resultados	335	242	375	250	612	811	4
del	378	242	390	250	612	811	4
estudio	394	242	422	250	612	811	4
HBSC	426	242	446	250	612	811	4
en	450	242	459	250	612	811	4
Holanda,	463	242	496	250	612	811	4
que	500	242	514	250	612	811	4
han	518	242	532	250	612	811	4
mostrado	536	242	572	250	612	811	4
que	321	253	335	261	612	811	4
el	338	253	345	261	612	811	4
mayor	347	253	372	261	612	811	4
control	375	253	402	261	612	811	4
estricto	405	253	434	261	612	811	4
sobre	436	253	457	261	612	811	4
el	460	253	467	261	612	811	4
consumo	470	253	504	261	612	811	4
de	507	253	516	261	612	811	4
alcohol	519	253	547	261	612	811	4
en	550	253	559	261	612	811	4
las	562	253	572	261	612	811	4
prácticas	321	263	355	271	612	811	4
educativas	357	263	398	271	612	811	4
está	400	263	415	271	612	811	4
relacionado	417	263	462	271	612	811	4
con	464	263	478	271	612	811	4
su	480	263	488	271	612	811	4
disminución	490	263	538	271	612	811	4
17	538	262	545	268	612	811	4
.	546	263	548	271	612	811	4
Sin	333	274	345	282	612	811	4
embargo,	348	274	383	282	612	811	4
frente	387	274	410	282	612	811	4
a	413	274	417	282	612	811	4
estos	421	274	440	282	612	811	4
resultados	443	274	483	282	612	811	4
positivos	486	274	521	282	612	811	4
se	524	274	532	282	612	811	4
constatan	535	274	572	282	612	811	4
más	321	284	336	292	612	811	4
episodios	340	284	376	292	612	811	4
de	379	284	388	292	612	811	4
embriaguez.	391	284	438	292	612	811	4
Es	441	284	450	292	612	811	4
decir,	453	284	474	292	612	811	4
habría	477	284	501	292	612	811	4
más	504	284	520	292	612	811	4
adolescentes	523	284	572	292	612	811	4
abstemios	321	295	360	303	612	811	4
o	362	295	367	303	612	811	4
que	369	295	383	303	612	811	4
beben	385	295	409	303	612	811	4
de	411	295	420	303	612	811	4
manera	423	295	452	303	612	811	4
muy	454	295	471	303	612	811	4
esporádica,	474	295	517	303	612	811	4
pero	519	295	536	303	612	811	4
entre	539	295	559	303	612	811	4
los	561	295	572	303	612	811	4
que	321	305	335	313	612	811	4
beben	337	305	360	313	612	811	4
habitualmente	362	305	418	313	612	811	4
habría	419	305	444	313	612	811	4
más	445	305	461	313	612	811	4
bebedores	463	305	502	313	612	811	4
que	504	305	518	313	612	811	4
se	520	305	528	313	612	811	4
embriagan.	529	305	572	313	612	811	4
Este	321	315	337	324	612	811	4
aumento	338	315	372	324	612	811	4
de	374	315	383	324	612	811	4
las	385	315	395	324	612	811	4
intoxicaciones	397	315	451	324	612	811	4
etílicas	453	315	480	324	612	811	4
se	481	315	489	324	612	811	4
confirma	491	315	525	324	612	811	4
en	527	315	536	324	612	811	4
los	538	315	548	324	612	811	4
resul-	550	315	572	324	612	811	4
tados	321	326	341	334	612	811	4
hallados	345	326	376	334	612	811	4
por	380	326	393	334	612	811	4
la	396	326	403	334	612	811	4
encuesta	406	326	440	334	612	811	4
ESTUDES	443	326	477	334	612	811	4
1	477	325	481	331	612	811	4
.	481	326	483	334	612	811	4
Parece,	486	326	513	334	612	811	4
por	517	326	530	334	612	811	4
tanto,	533	326	555	334	612	811	4
que	558	326	572	334	612	811	4
el	321	336	328	345	612	811	4
patrón	331	336	356	345	612	811	4
de	360	336	369	345	612	811	4
consumo	372	336	407	345	612	811	4
en	410	336	420	345	612	811	4
nuestros	423	336	456	345	612	811	4
adolescentes	459	336	508	345	612	811	4
está	511	336	527	345	612	811	4
cambiando	530	336	572	345	612	811	4
del	321	347	332	355	612	811	4
consumo	335	347	370	355	612	811	4
moderado	373	347	412	355	612	811	4
y	415	347	419	355	612	811	4
frecuente,	422	347	461	355	612	811	4
asociado	463	347	497	355	612	811	4
tradicionalmente	499	347	565	355	612	811	4
a	568	347	572	355	612	811	4
estilos	321	357	345	365	612	811	4
de	348	357	357	365	612	811	4
vida	359	357	375	365	612	811	4
mediterráneos,	378	357	435	365	612	811	4
a	438	357	442	365	612	811	4
un	444	357	454	365	612	811	4
menor	457	357	482	365	612	811	4
consumo	484	357	519	365	612	811	4
habitual	521	357	553	365	612	811	4
pero	555	357	572	365	612	811	4
con	321	368	334	376	612	811	4
atracones	336	368	373	376	612	811	4
los	375	368	386	376	612	811	4
fines	388	368	406	376	612	811	4
de	408	368	418	376	612	811	4
semana,	420	368	451	376	612	811	4
más	453	368	468	376	612	811	4
asociado	470	368	504	376	612	811	4
a	506	368	510	376	612	811	4
estilos	512	368	536	376	612	811	4
de	538	368	548	376	612	811	4
vida	550	368	566	376	612	811	4
y	568	368	572	376	612	811	4
patrones	321	378	354	386	612	811	4
de	356	378	365	386	612	811	4
consumo	367	378	402	386	612	811	4
del	404	378	416	386	612	811	4
norte	418	378	438	386	612	811	4
de	440	378	450	386	612	811	4
Europa.	451	378	480	386	612	811	4
Esta	482	378	498	386	612	811	4
ingestión	500	378	535	386	612	811	4
intensiva	537	378	572	386	612	811	4
de	321	389	330	397	612	811	4
alcohol	332	389	360	397	612	811	4
(binge	362	389	385	397	612	811	4
drinking)	387	389	421	397	612	811	4
que	423	389	437	397	612	811	4
lleva	439	389	457	397	612	811	4
a	459	389	463	397	612	811	4
los	465	389	476	397	612	811	4
episodios	478	389	514	397	612	811	4
de	516	389	525	397	612	811	4
embriaguez	527	389	572	397	612	811	4
tiene	321	399	340	407	612	811	4
como	342	399	363	407	612	811	4
características	365	399	419	407	612	811	4
no	421	399	431	407	612	811	4
sólo	433	399	448	407	612	811	4
que	450	399	464	407	612	811	4
se	466	399	474	407	612	811	4
da	476	399	486	407	612	811	4
generalmente	487	399	540	407	612	811	4
durante	542	399	572	407	612	811	4
los	321	410	332	418	612	811	4
fines	334	410	352	418	612	811	4
de	355	410	364	418	612	811	4
semana,	367	410	398	418	612	811	4
sino	401	410	416	418	612	811	4
también	419	410	451	418	612	811	4
que	453	410	467	418	612	811	4
se	470	410	478	418	612	811	4
produce	480	410	512	418	612	811	4
en	514	410	524	418	612	811	4
un	526	410	536	418	612	811	4
contexto	539	410	572	418	612	811	4
no	321	420	330	428	612	811	4
supervisado	333	420	379	428	612	811	4
por	381	420	394	428	612	811	4
adultos	396	420	425	428	612	811	4
y	427	420	432	428	612	811	4
en	434	420	443	428	612	811	4
compañía	446	420	483	428	612	811	4
del	485	420	497	428	612	811	4
grupo	499	420	522	428	612	811	4
de	524	420	534	428	612	811	4
iguales	536	420	563	428	612	811	4
18	563	419	570	425	612	811	4
.	570	420	572	428	612	811	4
Con	321	431	335	439	612	811	4
el	338	431	345	439	612	811	4
grupo	347	431	370	439	612	811	4
de	372	431	382	439	612	811	4
iguales	384	431	411	439	612	811	4
se	414	431	422	439	612	811	4
comparte,	424	431	463	439	612	811	4
entre	465	431	485	439	612	811	4
otras	488	431	507	439	612	811	4
cosas,	510	431	532	439	612	811	4
el	535	431	541	439	612	811	4
sentido	544	431	572	439	612	811	4
de	321	441	330	449	612	811	4
pertenencia	332	441	378	449	612	811	4
a	380	441	384	449	612	811	4
una	386	441	401	449	612	811	4
generación,	403	441	447	449	612	811	4
experiencias	449	441	497	449	612	811	4
vitales	500	441	524	449	612	811	4
y	527	441	531	449	612	811	4
cultura	534	441	561	449	612	811	4
de	563	441	572	449	612	811	4
grupo,	321	451	345	460	612	811	4
todos	348	451	369	460	612	811	4
ellos	372	451	390	460	612	811	4
factores	393	451	423	460	612	811	4
decisivos	426	451	461	460	612	811	4
a	464	451	468	460	612	811	4
la	471	451	478	460	612	811	4
hora	481	451	498	460	612	811	4
de	501	451	511	460	612	811	4
ir	514	451	520	460	612	811	4
dando	523	451	546	460	612	811	4
forma	549	451	572	460	612	811	4
al	321	462	327	470	612	811	4
propio	330	462	356	470	612	811	4
estilo	358	462	379	470	612	811	4
de	382	462	391	470	612	811	4
vida.	394	462	412	470	612	811	4
Lo	415	462	424	470	612	811	4
que	427	462	441	470	612	811	4
los	444	462	455	470	612	811	4
datos	457	462	478	470	612	811	4
parecen	481	462	511	470	612	811	4
mostrar	514	462	544	470	612	811	4
es	547	462	555	470	612	811	4
que	558	462	572	470	612	811	4
en	321	472	330	481	612	811	4
el	333	472	340	481	612	811	4
imaginario	343	472	384	481	612	811	4
de	387	472	396	481	612	811	4
los	399	472	410	481	612	811	4
jóvenes	413	472	442	481	612	811	4
4	442	471	445	477	612	811	4
de	449	472	458	481	612	811	4
los	461	472	472	481	612	811	4
inicios	475	472	499	481	612	811	4
del	502	472	514	481	612	811	4
siglo	517	472	535	481	612	811	4
xxi	538	472	549	479	612	811	4
se	552	472	560	481	612	811	4
ha	563	472	572	481	612	811	4
ido	321	483	333	491	612	811	4
normalizando	335	483	388	491	612	811	4
el	390	483	396	491	612	811	4
patrón	398	483	424	491	612	811	4
de	426	483	435	491	612	811	4
consumo	437	483	471	491	612	811	4
intensivo	473	483	509	491	612	811	4
de	510	483	520	491	612	811	4
alcohol	522	483	549	491	612	811	4
en	551	483	560	491	612	811	4
un	562	483	572	491	612	811	4
espacio	321	493	349	501	612	811	4
corto	351	493	371	501	612	811	4
de	373	493	382	501	612	811	4
tiempo.	384	493	413	501	612	811	4
No	414	493	425	501	612	811	4
debe	427	493	445	501	612	811	4
olvidarse	447	493	482	501	612	811	4
que	484	493	498	501	612	811	4
estos	500	493	519	501	612	811	4
cambios	521	493	553	501	612	811	4
en	554	493	564	501	612	811	4
el	565	493	572	501	612	811	4
patrón	321	504	346	512	612	811	4
de	348	504	358	512	612	811	4
consumo	360	504	395	512	612	811	4
adolescente	397	504	442	512	612	811	4
van	445	504	458	512	612	811	4
parejos	461	504	489	512	612	811	4
al	491	504	498	512	612	811	4
cambio	500	504	528	512	612	811	4
que	530	504	544	512	612	811	4
se	546	504	555	512	612	811	4
está	557	504	572	512	612	811	4
produciendo	321	514	369	522	612	811	4
en	371	514	380	522	612	811	4
el	381	514	388	522	612	811	4
global	390	514	413	522	612	811	4
de	414	514	424	522	612	811	4
la	425	514	432	522	612	811	4
población	433	514	471	522	612	811	4
española	472	514	506	522	612	811	4
19	506	513	513	519	612	811	4
,	514	514	516	522	612	811	4
especialmente	517	514	572	522	612	811	4
entre	321	525	341	533	612	811	4
la	343	525	350	533	612	811	4
población	352	525	389	533	612	811	4
joven,	391	525	414	533	612	811	4
en	416	525	426	533	612	811	4
la	428	525	435	533	612	811	4
que	437	525	451	533	612	811	4
el	453	525	460	533	612	811	4
consumo	462	525	496	533	612	811	4
promedio	499	525	536	533	612	811	4
de	538	525	547	533	612	811	4
riesgo	549	525	572	533	612	811	4
ha	321	535	330	543	612	811	4
descendido	332	535	376	543	612	811	4
a	378	535	382	543	612	811	4
la	384	535	391	543	612	811	4
vez	393	535	406	543	612	811	4
que	409	535	423	543	612	811	4
se	425	535	433	543	612	811	4
ha	435	535	445	543	612	811	4
incrementado	447	535	500	543	612	811	4
la	502	535	509	543	612	811	4
ingestión	511	535	547	543	612	811	4
inten-	549	535	572	543	612	811	4
siva	321	546	336	554	612	811	4
de	338	546	347	554	612	811	4
alcohol.	349	546	379	554	612	811	4
En	381	546	390	554	612	811	4
consecuencia,	392	546	445	554	612	811	4
lo	447	546	454	554	612	811	4
que	456	546	470	554	612	811	4
puede	472	546	496	554	612	811	4
estar	498	546	517	554	612	811	4
sucediendo	519	546	562	554	612	811	4
es	564	546	572	554	612	811	4
que	321	556	335	564	612	811	4
el	337	556	344	564	612	811	4
adolescente,	347	556	394	564	612	811	4
en	397	556	406	564	612	811	4
su	409	556	417	564	612	811	4
transición	420	556	458	564	612	811	4
al	461	556	467	564	612	811	4
mundo	470	556	497	564	612	811	4
adulto,	500	556	526	564	612	811	4
comienza	529	556	565	564	612	811	4
a	568	556	572	564	612	811	4
reproducir	321	567	361	575	612	811	4
los	364	567	375	575	612	811	4
patrones	378	567	412	575	612	811	4
de	415	567	424	575	612	811	4
consumo	427	567	462	575	612	811	4
que	465	567	479	575	612	811	4
observa	482	567	512	575	612	811	4
en	515	567	524	575	612	811	4
el	527	567	534	575	612	811	4
grupo	537	567	560	575	612	811	4
de	563	567	572	575	612	811	4
edad	321	577	339	585	612	811	4
al	341	577	348	585	612	811	4
cual	350	577	366	585	612	811	4
tendrá	368	577	393	585	612	811	4
que	395	577	409	585	612	811	4
incorporarse.	411	577	462	585	612	811	4
En	333	587	342	596	612	811	4
cuanto	346	587	372	596	612	811	4
a	375	587	379	596	612	811	4
los	382	587	393	596	612	811	4
efectos	396	587	423	596	612	811	4
de	426	587	436	596	612	811	4
este	439	587	454	596	612	811	4
consumo	458	587	492	596	612	811	4
intensivo	496	587	531	596	612	811	4
y	534	587	539	596	612	811	4
concen-	542	587	572	596	612	811	4
trado,	321	598	343	606	612	811	4
se	345	598	353	606	612	811	4
sabe	355	598	372	606	612	811	4
que,	375	598	391	606	612	811	4
a	393	598	397	606	612	811	4
pesar	399	598	420	606	612	811	4
de	422	598	431	606	612	811	4
que	433	598	448	606	612	811	4
las	450	598	460	606	612	811	4
cantidades	462	598	503	606	612	811	4
totales	505	598	531	606	612	811	4
de	533	598	543	606	612	811	4
alcohol	545	598	572	606	612	811	4
consumidas	321	608	366	617	612	811	4
en	368	608	377	617	612	811	4
el	379	608	386	617	612	811	4
fin	387	608	397	617	612	811	4
de	399	608	408	617	612	811	4
semana	410	608	439	617	612	811	4
puedan	441	608	469	617	612	811	4
ser	471	608	482	617	612	811	4
menores	484	608	517	617	612	811	4
que	519	608	533	617	612	811	4
las	534	608	545	617	612	811	4
consu-	546	608	572	617	612	811	4
midas	321	619	344	627	612	811	4
poco	346	619	364	627	612	811	4
a	366	619	370	627	612	811	4
poco	372	619	390	627	612	811	4
durante	392	619	422	627	612	811	4
la	424	619	430	627	612	811	4
semana,	432	619	464	627	612	811	4
el	465	619	472	627	612	811	4
atracón	474	619	503	627	612	811	4
tiene	504	619	524	627	612	811	4
importantes	525	619	572	627	612	811	4
efectos	321	629	348	637	612	811	4
negativos	352	629	389	637	612	811	4
20	389	628	396	634	612	811	4
.	396	629	398	637	612	811	4
No	402	629	413	637	612	811	4
obstante,	418	629	453	637	612	811	4
conviene	457	629	491	637	612	811	4
recordar	495	629	528	637	612	811	4
que,	532	629	548	637	612	811	4
com-	553	629	572	637	612	811	4
parando	321	640	352	648	612	811	4
los	356	640	367	648	612	811	4
datos	370	640	391	648	612	811	4
de	394	640	403	648	612	811	4
este	407	640	422	648	612	811	4
estudio	426	640	454	648	612	811	4
con	457	640	471	648	612	811	4
otros	474	640	494	648	612	811	4
internacionales,	497	640	558	648	612	811	4
los	561	640	572	648	612	811	4
episodios	321	650	357	658	612	811	4
de	360	650	369	658	612	811	4
embriaguez	372	650	417	658	612	811	4
de	420	650	429	658	612	811	4
los	432	650	443	658	612	811	4
adolescentes	445	650	494	658	612	811	4
españoles	497	650	535	658	612	811	4
de	538	650	547	658	612	811	4
15-16	550	650	572	658	612	811	4
años	321	661	338	669	612	811	4
de	341	661	350	669	612	811	4
edad	352	661	371	669	612	811	4
no	373	661	383	669	612	811	4
se	385	661	393	669	612	811	4
encuentran	396	661	439	669	612	811	4
entre	442	661	462	669	612	811	4
los	464	661	475	669	612	811	4
más	478	661	493	669	612	811	4
elevados	496	661	529	669	612	811	4
de	531	661	541	669	612	811	4
nuestro	543	661	572	669	612	811	4
contexto	321	671	354	679	612	811	4
21	354	670	361	676	612	811	4
.	362	671	364	679	612	811	4
Asimismo,	333	682	373	690	612	811	4
los	375	682	386	690	612	811	4
resultados	389	682	428	690	612	811	4
de	431	682	441	690	612	811	4
este	443	682	459	690	612	811	4
trabajo	461	682	489	690	612	811	4
evidencian	491	682	533	690	612	811	4
la	535	682	542	690	612	811	4
necesi-	545	682	572	690	612	811	4
dad	321	692	335	700	612	811	4
de	337	692	347	700	612	811	4
dirigir	349	692	373	700	612	811	4
los	376	692	386	700	612	811	4
esfuerzos	389	692	425	700	612	811	4
de	428	692	437	700	612	811	4
las	439	692	450	700	612	811	4
estrategias	452	692	494	700	612	811	4
de	496	692	506	700	612	811	4
prevención	508	692	551	700	612	811	4
en	553	692	563	700	612	811	4
el	565	692	572	700	612	811	4
consumo	321	703	355	711	612	811	4
de	358	703	367	711	612	811	4
alcohol	369	703	397	711	612	811	4
hacia	399	703	419	711	612	811	4
los	421	703	432	711	612	811	4
adolescentes	434	703	483	711	612	811	4
varones	485	703	515	711	612	811	4
de	517	703	526	711	612	811	4
17-18	528	703	551	711	612	811	4
años,	553	703	572	711	612	811	4
por	321	713	334	721	612	811	4
tratarse	337	713	366	721	612	811	4
de	369	713	378	721	612	811	4
la	381	713	388	721	612	811	4
población	391	713	428	721	612	811	4
estudiada	431	713	468	721	612	811	4
con	471	713	485	721	612	811	4
peores	487	713	513	721	612	811	4
indicadores	516	713	560	721	612	811	4
en	563	713	572	721	612	811	4
el	321	723	328	732	612	811	4
consumo	330	723	364	732	612	811	4
de	367	723	376	732	612	811	4
alcohol.	378	723	408	732	612	811	4
A	410	723	415	732	612	811	4
pesar	417	723	438	732	612	811	4
de	440	723	449	732	612	811	4
haber	452	723	473	732	612	811	4
disminuido	476	723	519	732	612	811	4
la	521	723	528	732	612	811	4
proporción	530	723	572	732	612	811	4
de	321	734	330	742	612	811	4
jóvenes	332	734	361	742	612	811	4
varones	363	734	393	742	612	811	4
de	395	734	404	742	612	811	4
esa	406	734	418	742	612	811	4
edad	420	734	439	742	612	811	4
en	440	734	450	742	612	811	4
estos	452	734	471	742	612	811	4
consumos,	473	734	513	742	612	811	4
los	515	734	526	742	612	811	4
porcentajes	528	734	572	742	612	811	4
aún	321	744	335	753	612	811	4
evidencian	338	744	379	753	612	811	4
el	382	744	389	753	612	811	4
riesgo	392	744	415	753	612	811	4
de	418	744	427	753	612	811	4
esta	430	744	445	753	612	811	4
población.	448	744	488	753	612	811	4
En	491	744	500	753	612	811	4
concreto,	503	744	538	753	612	811	4
el	541	744	548	753	612	811	4
28,2%	551	744	572	753	612	811	4
188	40	45	52	52	612	811	5
I.	220	45	224	52	612	811	5
Sánchez-Queija	225	45	270	52	612	811	5
et	272	45	278	52	612	811	5
al	279	45	285	52	612	811	5
/	286	45	288	52	612	811	5
Gac	290	45	301	52	612	811	5
Sanit.	303	45	319	52	612	811	5
2015;29(3):184–189	321	45	382	52	612	811	5
y	40	64	45	73	612	811	5
el	49	64	56	73	612	811	5
26,5%	60	64	82	73	612	811	5
consumen	86	64	125	73	612	811	5
al	129	64	136	73	612	811	5
menos	140	64	166	73	612	811	5
cada	170	64	187	73	612	811	5
semana	192	64	221	73	612	811	5
cerveza	225	64	254	73	612	811	5
y	258	64	263	73	612	811	5
licores	267	64	292	73	612	811	5
destilados,	40	75	81	83	612	811	5
respectivamente.	83	75	149	83	612	811	5
En	151	75	160	83	612	811	5
esta	163	75	178	83	612	811	5
línea,	180	75	201	83	612	811	5
el	203	75	210	83	612	811	5
41,4%	212	75	233	83	612	811	5
de	235	75	244	83	612	811	5
estos	247	75	266	83	612	811	5
chicos	268	75	292	83	612	811	5
dice	40	85	56	94	612	811	5
haber	58	85	80	94	612	811	5
bebido	82	85	108	94	612	811	5
tanto	110	85	131	94	612	811	5
alcohol	133	85	160	94	612	811	5
como	162	85	183	94	612	811	5
para	186	85	203	94	612	811	5
llegar	205	85	226	94	612	811	5
a	228	85	233	94	612	811	5
emborracharse	235	85	292	94	612	811	5
al	40	96	47	104	612	811	5
menos	49	96	74	104	612	811	5
cuatro	76	96	100	104	612	811	5
veces	102	96	123	104	612	811	5
en	124	96	134	104	612	811	5
su	135	96	144	104	612	811	5
vida.	145	96	164	104	612	811	5
Este	165	96	181	104	612	811	5
dato	182	96	199	104	612	811	5
es	201	96	209	104	612	811	5
aún	211	96	225	104	612	811	5
más	227	96	242	104	612	811	5
preocupante	244	96	292	104	612	811	5
si	40	106	47	114	612	811	5
se	49	106	57	114	612	811	5
tiene	59	106	78	114	612	811	5
en	80	106	89	114	612	811	5
cuenta	91	106	117	114	612	811	5
que	119	106	133	114	612	811	5
este	135	106	150	114	612	811	5
estudio,	152	106	183	114	612	811	5
a	184	106	189	114	612	811	5
diferencia	191	106	229	114	612	811	5
de	231	106	240	114	612	811	5
lo	242	106	249	114	612	811	5
que	251	106	265	114	612	811	5
ocurre	267	106	292	114	612	811	5
con	40	117	54	125	612	811	5
el	58	117	65	125	612	811	5
resto	69	117	88	125	612	811	5
de	92	117	101	125	612	811	5
los	105	117	116	125	612	811	5
tramos	120	117	147	125	612	811	5
de	151	117	160	125	612	811	5
edad	164	117	183	125	612	811	5
considerados	187	117	237	125	612	811	5
(los	241	117	255	125	612	811	5
menores	259	117	292	125	612	811	5
de	40	127	50	135	612	811	5
16	53	127	63	135	612	811	5
años),	67	127	89	135	612	811	5
no	93	127	103	135	612	811	5
es	107	127	115	135	612	811	5
representativo	118	127	174	135	612	811	5
de	178	127	187	135	612	811	5
todos	191	127	212	135	612	811	5
los	215	127	226	135	612	811	5
adolescentes	230	127	279	135	612	811	5
de	283	127	292	135	612	811	5
17-18	40	138	63	146	612	811	5
años,	67	138	86	146	612	811	5
sino	90	138	106	146	612	811	5
sólo	110	138	126	146	612	811	5
de	129	138	139	146	612	811	5
los	143	138	153	146	612	811	5
que	157	138	171	146	612	811	5
continúan	175	138	214	146	612	811	5
dentro	218	138	243	146	612	811	5
del	247	138	259	146	612	811	5
sistema	263	138	292	146	612	811	5
educativo,	40	148	80	156	612	811	5
ya	83	148	91	156	612	811	5
que	94	148	109	156	612	811	5
en	112	148	121	156	612	811	5
España	124	148	151	156	612	811	5
la	154	148	160	156	612	811	5
educación	163	148	202	156	612	811	5
obligatoria	205	148	246	156	612	811	5
acaba	249	148	271	156	612	811	5
a	274	148	278	156	612	811	5
los	281	148	292	156	612	811	5
16	40	159	50	167	612	811	5
años	54	159	71	167	612	811	5
de	75	159	84	167	612	811	5
edad.	88	159	108	167	612	811	5
De	112	159	122	167	612	811	5
hecho,	126	159	151	167	612	811	5
y	154	159	159	167	612	811	5
en	162	159	172	167	612	811	5
lo	175	159	182	167	612	811	5
que	186	159	200	167	612	811	5
atañe	204	159	225	167	612	811	5
a	228	159	233	167	612	811	5
las	236	159	247	167	612	811	5
diferencias	250	159	292	167	612	811	5
entre	40	169	61	177	612	811	5
ellos	64	169	82	177	612	811	5
y	85	169	89	177	612	811	5
ellas,	93	169	112	177	612	811	5
los	115	169	126	177	612	811	5
chicos	129	169	153	177	612	811	5
consumen	156	169	196	177	612	811	5
con	199	169	213	177	612	811	5
más	216	169	232	177	612	811	5
frecuencia	235	169	275	177	612	811	5
que	278	169	292	177	612	811	5
las	40	179	51	188	612	811	5
chicas	56	179	79	188	612	811	5
en	84	179	93	188	612	811	5
todas	98	179	118	188	612	811	5
las	123	179	134	188	612	811	5
ediciones,	138	179	176	188	612	811	5
exceptuando	181	179	230	188	612	811	5
el	235	179	242	188	612	811	5
caso	246	179	263	188	612	811	5
de	268	179	277	188	612	811	5
las	281	179	292	188	612	811	5
chicas	40	190	64	198	612	811	5
de	68	190	77	198	612	811	5
15-16	81	190	103	198	612	811	5
años.	107	190	127	198	612	811	5
En	130	190	140	198	612	811	5
este	144	190	159	198	612	811	5
último	163	190	188	198	612	811	5
grupo,	192	190	217	198	612	811	5
la	220	190	227	198	612	811	5
tendencia	231	190	268	198	612	811	5
en	272	190	281	198	612	811	5
el	285	190	292	198	612	811	5
consumo	40	200	75	209	612	811	5
de	78	200	87	209	612	811	5
licores	90	200	115	209	612	811	5
y	117	200	122	209	612	811	5
de	124	200	133	209	612	811	5
borracheras	136	200	181	209	612	811	5
lleva	184	200	202	209	612	811	5
a	204	200	209	209	612	811	5
que	211	200	225	209	612	811	5
en	228	200	237	209	612	811	5
2010	240	200	259	209	612	811	5
no	262	200	271	209	612	811	5
haya	274	200	292	209	612	811	5
diferencias	40	211	82	219	612	811	5
estadísticamente	84	211	149	219	612	811	5
significativas	151	211	201	219	612	811	5
entre	203	211	223	219	612	811	5
unos	226	211	244	219	612	811	5
y	246	211	251	219	612	811	5
otras.	253	211	274	219	612	811	5
Esta	276	211	292	219	612	811	5
convergencia	40	221	91	230	612	811	5
de	94	221	104	230	612	811	5
sexo	107	221	125	230	612	811	5
en	128	221	137	230	612	811	5
dichas	141	221	165	230	612	811	5
edades	169	221	195	230	612	811	5
ya	199	221	208	230	612	811	5
se	211	221	219	230	612	811	5
ha	223	221	232	230	612	811	5
encontrado	236	221	279	230	612	811	5
en	283	221	292	230	612	811	5
otros	40	232	60	240	612	811	5
países	64	232	88	240	612	811	5
occidentales	92	232	139	240	612	811	5
22,23	139	231	155	237	612	811	5
y	160	232	164	240	612	811	5
puede	168	232	192	240	612	811	5
estar	196	232	215	240	612	811	5
relacionada	219	232	263	240	612	811	5
con	267	232	281	240	612	811	5
el	285	232	292	240	612	811	5
hecho	40	242	63	250	612	811	5
de	65	242	75	250	612	811	5
que	77	242	91	250	612	811	5
las	93	242	103	250	612	811	5
chicas	105	242	128	250	612	811	5
maduran	130	242	165	250	612	811	5
antes	167	242	187	250	612	811	5
que	189	242	203	250	612	811	5
los	205	242	216	250	612	811	5
chicos	218	242	242	250	612	811	5
y	244	242	248	250	612	811	5
comienzan	250	242	292	250	612	811	5
antes	40	253	61	261	612	811	5
a	63	253	67	261	612	811	5
experimentar	69	253	121	261	612	811	5
con	124	253	137	261	612	811	5
el	139	253	146	261	612	811	5
consumo	148	253	183	261	612	811	5
de	185	253	195	261	612	811	5
alcohol	197	253	224	261	612	811	5
en	226	253	236	261	612	811	5
las	238	253	248	261	612	811	5
sociedades	251	253	292	261	612	811	5
occidentales	40	263	88	271	612	811	5
donde	90	263	114	271	612	811	5
la	116	263	123	271	612	811	5
tradición	126	263	160	271	612	811	5
pesa	162	263	180	271	612	811	5
menos	182	263	207	271	612	811	5
y	210	263	214	271	612	811	5
las	217	263	227	271	612	811	5
políticas	229	263	262	271	612	811	5
de	264	263	273	271	612	811	5
pro-	276	263	292	271	612	811	5
moción	40	274	69	282	612	811	5
de	71	274	80	282	612	811	5
la	82	274	89	282	612	811	5
igualdad	91	274	124	282	612	811	5
tienen	126	274	150	282	612	811	5
ya	152	274	161	282	612	811	5
una	163	274	177	282	612	811	5
cierta	179	274	201	282	612	811	5
historia.	203	274	234	282	612	811	5
Sin	236	274	248	282	612	811	5
embargo,	250	274	286	282	612	811	5
a	288	274	292	282	612	811	5
los	40	284	51	292	612	811	5
17-18	53	284	76	292	612	811	5
años	78	284	96	292	612	811	5
de	98	284	107	292	612	811	5
edad,	110	284	130	292	612	811	5
cuando	132	284	160	292	612	811	5
chicos	162	284	186	292	612	811	5
y	188	284	193	292	612	811	5
chicas	195	284	219	292	612	811	5
han	221	284	235	292	612	811	5
alcanzado	237	284	275	292	612	811	5
una	278	284	292	292	612	811	5
madurez	40	295	74	303	612	811	5
similar,	76	295	105	303	612	811	5
los	107	295	118	303	612	811	5
patrones	120	295	153	303	612	811	5
sociales	156	295	185	303	612	811	5
asociados	187	295	224	303	612	811	5
tradicionalmente	226	295	292	303	612	811	5
a	40	305	45	313	612	811	5
la	47	305	54	313	612	811	5
masculinidad	56	305	107	313	612	811	5
podrían	109	305	139	313	612	811	5
explicar	141	305	171	313	612	811	5
las	173	305	184	313	612	811	5
diferencias	186	305	228	313	612	811	5
por	230	305	243	313	612	811	5
sexo.	245	305	264	313	612	811	5
Este	52	315	68	324	612	811	5
estudio	71	315	99	324	612	811	5
presenta	102	315	135	324	612	811	5
algunas	138	315	167	324	612	811	5
limitaciones	170	315	216	324	612	811	5
que	219	315	233	324	612	811	5
tienen	236	315	260	324	612	811	5
que	263	315	277	324	612	811	5
ver	280	315	292	324	612	811	5
con	40	326	54	334	612	811	5
la	57	326	64	334	612	811	5
edad	67	326	86	334	612	811	5
de	89	326	98	334	612	811	5
la	101	326	108	334	612	811	5
muestra	111	326	143	334	612	811	5
analizada,	146	326	184	334	612	811	5
que	187	326	202	334	612	811	5
sólo	205	326	220	334	612	811	5
llega	223	326	242	334	612	811	5
hasta	245	326	265	334	612	811	5
los	268	326	279	334	612	811	5
18	282	326	292	334	612	811	5
años;	40	336	61	345	612	811	5
el	65	336	72	345	612	811	5
método	75	336	105	345	612	811	5
de	109	336	118	345	612	811	5
estudio	122	336	150	345	612	811	5
transversal,	154	336	198	345	612	811	5
que	202	336	216	345	612	811	5
presenta	220	336	253	345	612	811	5
carencias	256	336	292	345	612	811	5
frente	40	347	63	355	612	811	5
a	66	347	70	355	612	811	5
los	72	347	83	355	612	811	5
estudios	85	347	117	355	612	811	5
longitudinales;	119	347	176	355	612	811	5
la	179	347	185	355	612	811	5
pérdida	188	347	217	355	612	811	5
de	219	347	228	355	612	811	5
participantes	230	347	281	355	612	811	5
de	283	347	292	355	612	811	5
17-18	40	357	63	365	612	811	5
años	65	357	83	365	612	811	5
de	84	357	94	365	612	811	5
edad	96	357	114	365	612	811	5
que	116	357	130	365	612	811	5
han	132	357	146	365	612	811	5
abandonado	148	357	195	365	612	811	5
el	197	357	204	365	612	811	5
sistema	206	357	235	365	612	811	5
educativo;	237	357	277	365	612	811	5
y	279	357	283	365	612	811	5
la	285	357	292	365	612	811	5
dicotomización	40	368	99	376	612	811	5
de	101	368	111	376	612	811	5
las	113	368	124	376	612	811	5
variables	126	368	160	376	612	811	5
dependientes,	163	368	216	376	612	811	5
que	219	368	233	376	612	811	5
aunque	235	368	264	376	612	811	5
facilita	266	368	292	376	612	811	5
la	40	378	47	386	612	811	5
comparabilidad	51	378	110	386	612	811	5
con	114	378	127	386	612	811	5
otros	131	378	151	386	612	811	5
estudios	154	378	186	386	612	811	5
y	189	378	194	386	612	811	5
es	197	378	205	386	612	811	5
una	209	378	223	386	612	811	5
práctica	227	378	257	386	612	811	5
habitual	261	378	292	386	612	811	5
en	40	389	50	397	612	811	5
investigaciones	53	389	112	397	612	811	5
en	115	389	124	397	612	811	5
el	128	389	135	397	612	811	5
ámbito	138	389	165	397	612	811	5
de	168	389	178	397	612	811	5
la	181	389	188	397	612	811	5
salud	191	389	211	397	612	811	5
pública	215	389	243	397	612	811	5
24,25	243	387	259	394	612	811	5
,	259	389	261	397	612	811	5
supone	264	389	292	397	612	811	5
una	40	399	55	407	612	811	5
pérdida	58	399	87	407	612	811	5
de	90	399	99	407	612	811	5
información.	103	399	151	407	612	811	5
Sin	154	399	166	407	612	811	5
embargo,	169	399	205	407	612	811	5
a	208	399	212	407	612	811	5
pesar	215	399	236	407	612	811	5
de	239	399	248	407	612	811	5
estas	251	399	270	407	612	811	5
limi-	273	399	292	407	612	811	5
taciones,	40	410	74	418	612	811	5
se	77	410	85	418	612	811	5
trata	87	410	105	418	612	811	5
de	108	410	117	418	612	811	5
un	120	410	130	418	612	811	5
estudio	133	410	161	418	612	811	5
con	163	410	177	418	612	811	5
importantes	180	410	227	418	612	811	5
fortalezas,	229	410	268	418	612	811	5
como	271	410	292	418	612	811	5
es	40	420	48	428	612	811	5
la	52	420	58	428	612	811	5
potencialidad	62	420	114	428	612	811	5
de	117	420	126	428	612	811	5
la	130	420	136	428	612	811	5
muestra	140	420	171	428	612	811	5
(más	174	420	193	428	612	811	5
de	196	420	206	428	612	811	5
23.000	209	420	235	428	612	811	5
adolescentes),	238	420	292	428	612	811	5
representativa	40	431	96	439	612	811	5
de	99	431	108	439	612	811	5
los	112	431	123	439	612	811	5
escolares	126	431	161	439	612	811	5
de	164	431	174	439	612	811	5
toda	177	431	194	439	612	811	5
España.	197	431	226	439	612	811	5
En	230	431	239	439	612	811	5
este	243	431	258	439	612	811	5
sentido,	262	431	292	439	612	811	5
el	40	441	47	449	612	811	5
estudio	50	441	78	449	612	811	5
presenta	81	441	114	449	612	811	5
resultados	116	441	156	449	612	811	5
que	159	441	173	449	612	811	5
ayudarían	175	441	213	449	612	811	5
a	216	441	220	449	612	811	5
entender	223	441	257	449	612	811	5
mejor	260	441	283	449	612	811	5
la	285	441	292	449	612	811	5
realidad	40	451	72	460	612	811	5
del	74	451	85	460	612	811	5
consumo	88	451	122	460	612	811	5
de	124	451	134	460	612	811	5
alcohol	136	451	163	460	612	811	5
en	166	451	175	460	612	811	5
la	177	451	184	460	612	811	5
adolescencia	186	451	235	460	612	811	5
a	237	451	241	460	612	811	5
lo	243	451	250	460	612	811	5
largo	252	451	272	460	612	811	5
de	274	451	283	460	612	811	5
la	285	451	292	460	612	811	5
primera	40	462	71	470	612	811	5
década	73	462	100	470	612	811	5
del	102	462	114	470	612	811	5
siglo	116	462	134	470	612	811	5
xxi.	136	462	149	468	612	811	5
¿Qué	50	516	72	524	612	811	5
se	74	516	84	524	612	811	5
sabe	86	516	106	524	612	811	5
sobre	108	516	132	524	612	811	5
el	135	516	142	524	612	811	5
tema?	145	516	170	524	612	811	5
Los	62	535	76	543	612	811	5
estudios	78	535	110	543	612	811	5
internacionales	112	535	169	543	612	811	5
sobre	171	535	193	543	612	811	5
consumo	195	535	230	543	612	811	5
de	232	535	241	543	612	811	5
alcohol	243	535	271	543	612	811	5
en	273	535	282	543	612	811	5
la	50	545	57	552	612	811	5
adolescencia	60	545	109	552	612	811	5
muestran	113	545	149	552	612	811	5
cambios	152	545	184	552	612	811	5
en	187	545	197	552	612	811	5
su	200	545	209	552	612	811	5
prevalencia	212	545	256	552	612	811	5
según	259	545	282	552	612	811	5
los	50	554	61	562	612	811	5
diferentes	65	554	103	562	612	811	5
países,	107	554	133	562	612	811	5
mientras	137	554	170	562	612	811	5
que	174	554	188	562	612	811	5
los	191	554	203	562	612	811	5
estudios	206	554	238	562	612	811	5
nacionales	242	554	282	562	612	811	5
advierten	50	564	86	571	612	811	5
del	87	564	99	571	612	811	5
aumento	101	564	134	571	612	811	5
de	136	564	145	571	612	811	5
episodios	147	564	184	571	612	811	5
de	185	564	195	571	612	811	5
embriaguez,	196	564	243	571	612	811	5
por	245	564	257	571	612	811	5
lo	259	564	266	571	612	811	5
que	268	564	282	571	612	811	5
se	50	573	59	581	612	811	5
hace	61	573	79	581	612	811	5
necesario	82	573	118	581	612	811	5
profundizar	120	573	164	581	612	811	5
en	166	573	175	581	612	811	5
el	178	573	185	581	612	811	5
análisis	187	573	215	581	612	811	5
de	218	573	227	581	612	811	5
la	230	573	236	581	612	811	5
prevalencia	239	573	282	581	612	811	5
de	50	583	60	590	612	811	5
consumo.	62	583	99	590	612	811	5
¿Qué	50	601	72	609	612	811	5
añade	74	601	100	609	612	811	5
el	102	601	110	609	612	811	5
estudio	112	601	144	609	612	811	5
realizado	146	601	185	609	612	811	5
a	188	601	193	609	612	811	5
la	195	601	203	609	612	811	5
literatura?	205	601	249	609	612	811	5
Nuestro	62	620	92	628	612	811	5
estudio	99	620	127	628	612	811	5
muestra	133	620	164	628	612	811	5
un	171	620	181	628	612	811	5
descenso	187	620	223	628	612	811	5
del	229	620	241	628	612	811	5
consumo	247	620	282	628	612	811	5
habitual	50	630	81	637	612	811	5
de	84	630	93	637	612	811	5
alcohol	96	630	123	637	612	811	5
a	126	630	131	637	612	811	5
lo	134	630	141	637	612	811	5
largo	143	630	163	637	612	811	5
de	166	630	175	637	612	811	5
la	178	630	185	637	612	811	5
primera	187	630	217	637	612	811	5
década	220	630	247	637	612	811	5
del	250	630	261	637	612	811	5
siglo	264	630	282	637	612	811	5
XXI,	50	639	66	647	612	811	5
mientras	72	639	105	647	612	811	5
se	110	639	119	647	612	811	5
constata	124	639	156	647	612	811	5
un	161	639	171	647	612	811	5
aumento	176	639	210	647	612	811	5
de	215	639	224	647	612	811	5
los	230	639	241	647	612	811	5
episodios	246	639	282	647	612	811	5
de	50	649	60	656	612	811	5
embriaguez.	64	649	110	656	612	811	5
Estos	114	649	135	656	612	811	5
datos	139	649	160	656	612	811	5
deben	164	649	187	656	612	811	5
servir	192	649	213	656	612	811	5
para	217	649	234	656	612	811	5
orientar	238	649	268	656	612	811	5
las	272	649	282	656	612	811	5
políticas	50	658	82	666	612	811	5
y	84	658	89	666	612	811	5
los	91	658	102	666	612	811	5
recursos	104	658	137	666	612	811	5
de	139	658	148	666	612	811	5
salud	151	658	171	666	612	811	5
pública	173	658	201	666	612	811	5
destinados	203	658	244	666	612	811	5
a	247	658	251	666	612	811	5
detener	254	658	282	666	612	811	5
el	50	668	57	675	612	811	5
aumento	59	668	93	675	612	811	5
del	95	668	107	675	612	811	5
consumo	109	668	144	675	612	811	5
de	146	668	155	675	612	811	5
alcohol	158	668	185	675	612	811	5
por	187	668	200	675	612	811	5
atracón.	202	668	233	675	612	811	5
Editora	40	723	70	731	612	811	5
responsable	72	723	120	731	612	811	5
del	122	723	135	731	612	811	5
artículo	137	723	168	731	612	811	5
Glòria	52	744	76	752	612	811	5
Pérez.	78	744	101	752	612	811	5
Financiación	310	64	361	73	612	811	5
El	322	85	329	94	612	811	5
estudio	333	85	361	94	612	811	5
HBSC	365	85	386	94	612	811	5
en	389	85	399	94	612	811	5
España	403	85	430	94	612	811	5
se	433	85	442	94	612	811	5
ha	445	85	455	94	612	811	5
financiado	459	85	499	94	612	811	5
gracias	502	85	529	94	612	811	5
a	533	85	537	94	612	811	5
suce-	541	85	561	94	612	811	5
sivos	310	96	329	104	612	811	5
convenios	333	96	372	104	612	811	5
de	376	96	385	104	612	811	5
colaboración	390	96	438	104	612	811	5
con	443	96	456	104	612	811	5
el	461	96	468	104	612	811	5
Ministerio	472	96	511	104	612	811	5
de	516	96	525	104	612	811	5
Sanidad,	529	96	561	104	612	811	5
Servicios	310	106	344	114	612	811	5
Sociales	348	106	379	114	612	811	5
e	383	106	387	114	612	811	5
Igualdad,	392	106	427	114	612	811	5
el	431	106	438	114	612	811	5
Ministerio	442	106	482	114	612	811	5
de	486	106	496	114	612	811	5
Sanidad	500	106	530	114	612	811	5
y	535	106	539	114	612	811	5
Polí-	544	106	561	114	612	811	5
tica	310	117	324	125	612	811	5
Social	327	117	349	125	612	811	5
(Sanidad,	353	117	388	125	612	811	5
Política	391	117	419	125	612	811	5
Social	423	117	445	125	612	811	5
e	448	117	453	125	612	811	5
Igualdad/Sanidad	456	117	522	125	612	811	5
y	525	117	530	125	612	811	5
Política	533	117	561	125	612	811	5
Social/Sanidad	310	127	365	135	612	811	5
y	370	127	375	135	612	811	5
Consumo),	379	127	420	135	612	811	5
y	424	127	429	135	612	811	5
la	434	127	440	135	612	811	5
Universidad	445	127	491	135	612	811	5
de	496	127	505	135	612	811	5
Sevilla.	509	127	536	135	612	811	5
Códi-	541	127	561	135	612	811	5
gos:	310	138	326	146	612	811	5
2053/0294,	330	138	374	146	612	811	5
0551/0294/2010,	378	138	444	146	612	811	5
1298/0294,	448	138	491	146	612	811	5
0551/0294/2009,	496	138	561	146	612	811	5
SI-039/08,	310	148	349	156	612	811	5
SI-084/07,	351	148	390	156	612	811	5
SI-080/06	392	148	430	156	612	811	5
y	432	148	436	156	612	811	5
SI-150/05.	438	148	477	156	612	811	5
Contribuciones	310	173	371	181	612	811	5
de	373	173	383	181	612	811	5
autoría	385	173	414	181	612	811	5
Los	322	194	334	202	612	811	5
cuatro	338	194	362	202	612	811	5
firmantes	366	194	402	202	612	811	5
se	406	194	414	202	612	811	5
reunieron	417	194	455	202	612	811	5
para	458	194	475	202	612	811	5
concretar	478	194	515	202	612	811	5
la	518	194	525	202	612	811	5
temática	528	194	561	202	612	811	5
y	310	204	314	212	612	811	5
los	318	204	329	212	612	811	5
análisis	333	204	361	212	612	811	5
estadísticos	365	204	409	212	612	811	5
a	413	204	417	212	612	811	5
aplicar.	421	204	448	212	612	811	5
Las	452	204	464	212	612	811	5
diferentes	468	204	506	212	612	811	5
versiones	510	204	546	212	612	811	5
del	550	204	561	212	612	811	5
manuscrito	310	215	353	223	612	811	5
han	357	215	371	223	612	811	5
sido	374	215	390	223	612	811	5
revisadas	394	215	429	223	612	811	5
por	433	215	446	223	612	811	5
todos	449	215	470	223	612	811	5
los	474	215	485	223	612	811	5
autores,	488	215	519	223	612	811	5
aportando	522	215	561	223	612	811	5
ideas,	310	225	332	233	612	811	5
realizando	334	225	374	233	612	811	5
rectificaciones,	377	225	434	233	612	811	5
comentando	436	225	484	233	612	811	5
bibliografía	487	225	530	233	612	811	5
e	533	225	537	233	612	811	5
inter-	540	225	561	233	612	811	5
pretando	310	236	345	244	612	811	5
los	346	236	357	244	612	811	5
resultados	359	236	398	244	612	811	5
obtenidos,	400	236	440	244	612	811	5
así	441	236	452	244	612	811	5
como	453	236	474	244	612	811	5
su	476	236	484	244	612	811	5
mejor	486	236	509	244	612	811	5
presentación.	510	236	561	244	612	811	5
En	310	246	320	254	612	811	5
concreto,	321	246	356	254	612	811	5
I.	358	246	362	253	612	811	5
Sánchez-Queija	364	246	423	254	612	811	5
ha	425	246	434	254	612	811	5
llevado	436	246	463	254	612	811	5
a	465	246	469	254	612	811	5
cabo	471	246	489	254	612	811	5
la	490	246	497	254	612	811	5
coordinación	498	246	548	254	612	811	5
del	550	246	561	254	612	811	5
trabajo.	310	257	339	265	612	811	5
Junto	341	257	361	265	612	811	5
a	364	257	368	265	612	811	5
ella,	370	257	385	265	612	811	5
P.	387	257	394	265	612	811	5
Ramos	396	257	422	265	612	811	5
ha	424	257	433	265	612	811	5
definido	435	257	467	265	612	811	5
la	469	257	476	265	612	811	5
introducción	478	257	526	265	612	811	5
teórica	529	257	555	265	612	811	5
y	557	257	561	265	612	811	5
C.	310	267	317	275	612	811	5
Moreno	319	267	349	275	612	811	5
la	351	267	358	275	612	811	5
discusión.	360	267	398	275	612	811	5
F.	400	267	406	275	612	811	5
Rivera	408	267	432	275	612	811	5
ha	434	267	443	275	612	811	5
participado	446	267	489	275	612	811	5
de	491	267	500	275	612	811	5
forma	503	267	525	275	612	811	5
especial-	527	267	561	275	612	811	5
mente	310	277	334	286	612	811	5
activa	336	277	358	286	612	811	5
en	360	277	369	286	612	811	5
el	371	277	377	286	612	811	5
análisis	379	277	407	286	612	811	5
de	409	277	418	286	612	811	5
los	419	277	430	286	612	811	5
datos.	432	277	454	286	612	811	5
P.	456	277	462	286	612	811	5
Ramos	464	277	489	286	612	811	5
e	491	277	495	286	612	811	5
I.	496	277	501	284	612	811	5
Sánchez-Queija	502	277	561	286	612	811	5
se	310	288	318	296	612	811	5
han	322	288	336	296	612	811	5
encargado	340	288	380	296	612	811	5
de	384	288	393	296	612	811	5
las	397	288	408	296	612	811	5
modificaciones	412	288	469	296	612	811	5
conceptuales	473	288	523	296	612	811	5
propues-	527	288	561	296	612	811	5
tas	310	298	321	307	612	811	5
por	324	298	337	307	612	811	5
los	340	298	351	307	612	811	5
revisores,	354	298	391	307	612	811	5
y	394	298	399	307	612	811	5
F.	402	298	408	307	612	811	5
Rivera	411	298	435	307	612	811	5
de	438	298	448	307	612	811	5
las	451	298	461	307	612	811	5
relativas	465	298	497	307	612	811	5
al	500	298	507	307	612	811	5
método	510	298	540	307	612	811	5
y	543	298	547	307	612	811	5
los	551	298	561	307	612	811	5
resultados.	310	309	351	317	612	811	5
Finalmente,	355	309	400	317	612	811	5
la	403	309	409	317	612	811	5
última	412	309	438	317	612	811	5
versión	441	309	469	317	612	811	5
del	472	309	484	317	612	811	5
manuscrito	487	309	530	317	612	811	5
ha	533	309	543	317	612	811	5
sido	546	309	561	317	612	811	5
minuciosamente	310	319	374	327	612	811	5
revisada	376	319	408	327	612	811	5
por	410	319	423	327	612	811	5
los	425	319	436	327	612	811	5
cuatro	438	319	462	327	612	811	5
autores.	464	319	495	327	612	811	5
Conflicto	310	344	346	352	612	811	5
de	348	344	358	352	612	811	5
intereses	360	344	396	352	612	811	5
Ninguno.	322	365	357	373	612	811	5
Anexo.	310	389	337	398	612	811	5
Material	342	389	376	398	612	811	5
adicional	378	389	415	398	612	811	5
Se	322	411	331	419	612	811	5
puede	333	411	356	419	612	811	5
consultar	359	411	394	419	612	811	5
material	396	411	428	419	612	811	5
adicional	431	411	465	419	612	811	5
a	468	411	472	419	612	811	5
este	474	411	490	419	612	811	5
artículo	492	411	521	419	612	811	5
en	523	411	533	419	612	811	5
su	535	411	544	419	612	811	5
ver-	546	411	561	419	612	811	5
sión	310	421	326	429	612	811	5
electrónica	328	421	370	429	612	811	5
disponible	372	421	412	429	612	811	5
en	414	421	423	429	612	811	5
doi:10.1016/j.gaceta.2015.01.004.	426	421	554	429	612	811	5
Bibliografía	310	446	357	454	612	811	5
1.	313	465	319	472	612	811	5
ESTUDES.	322	465	351	472	612	811	5
Encuesta	354	465	381	472	612	811	5
estatal	384	465	405	472	612	811	5
sobre	408	465	425	472	612	811	5
uso	428	465	438	472	612	811	5
de	441	465	449	472	612	811	5
drogas	452	465	472	472	612	811	5
en	475	465	483	472	612	811	5
enseñanzas	486	465	521	472	612	811	5
secundarias.	524	465	561	472	612	811	5
2012/13,	322	473	349	480	612	811	5
España.	351	473	374	480	612	811	5
Ministerio	377	473	409	480	612	811	5
de	411	473	419	480	612	811	5
Sanidad,	421	473	447	480	612	811	5
Servicios	449	473	477	480	612	811	5
Sociales	479	473	503	480	612	811	5
e	506	473	509	480	612	811	5
Igualdad,	512	473	540	480	612	811	5
Secre-	542	473	561	480	612	811	5
taría	322	481	336	488	612	811	5
de	337	481	345	488	612	811	5
Estado	346	481	367	488	612	811	5
de	368	481	375	488	612	811	5
Servicios	377	481	404	488	612	811	5
Sociales	405	481	430	488	612	811	5
e	431	481	435	488	612	811	5
Igualdad,	436	481	464	488	612	811	5
Delegación	465	481	499	488	612	811	5
del	501	481	510	488	612	811	5
Gobierno	511	481	540	488	612	811	5
para	541	481	555	488	612	811	5
el	556	481	561	488	612	811	5
Plan	322	489	335	496	612	811	5
Nacional	337	489	364	496	612	811	5
sobre	365	489	382	496	612	811	5
Drogas.	384	489	407	496	612	811	5
(Consultado	408	489	445	496	612	811	5
el	447	489	452	496	612	811	5
01/07/2014.)	454	489	494	496	612	811	5
Disponible	495	489	528	496	612	811	5
en:	530	489	540	496	612	811	5
http://	542	489	561	496	612	811	5
www.pnsd.msc.es/Categoria2/observa/pdf/PresentESTUDES2012	322	497	519	504	612	811	5
2013.pdf	521	497	548	504	612	811	5
2.	313	505	319	512	612	811	5
Moreno	322	505	346	512	612	811	5
MC,	347	505	359	512	612	811	5
Ramos	361	505	381	512	612	811	5
P,	383	505	388	512	612	811	5
Rivera	390	505	409	512	612	811	5
F,	411	505	416	512	612	811	5
et	417	505	423	512	612	811	5
al.	425	505	432	512	612	811	5
Los	433	505	443	512	612	811	5
estilos	445	505	464	512	612	811	5
de	466	505	474	512	612	811	5
vida	475	505	488	512	612	811	5
y	490	505	493	512	612	811	5
la	495	505	500	512	612	811	5
salud	502	505	518	512	612	811	5
de	520	505	527	512	612	811	5
los	529	505	538	512	612	811	5
adoles-	539	505	561	512	612	811	5
centes	322	513	342	520	612	811	5
españoles	343	513	373	520	612	811	5
a	375	513	379	520	612	811	5
lo	380	513	386	520	612	811	5
largo	388	513	403	520	612	811	5
de	405	513	413	520	612	811	5
la	415	513	420	520	612	811	5
primera	422	513	446	520	612	811	5
década	448	513	469	520	612	811	5
del	471	513	481	520	612	811	5
milenio.	482	513	507	520	612	811	5
El	509	513	515	520	612	811	5
estudio	517	513	539	520	612	811	5
Health	541	513	561	520	612	811	5
Behaviour	322	521	353	528	612	811	5
in	354	521	360	528	612	811	5
School-aged	361	521	399	528	612	811	5
Children	400	521	426	528	612	811	5
(HBSC)	427	521	449	528	612	811	5
2002-2006-2010.	450	521	503	528	612	811	5
Madrid:	504	521	529	528	612	811	5
Ministerio	530	521	561	528	612	811	5
de	322	529	329	536	612	811	5
Sanidad,	332	529	357	536	612	811	5
Servicios	360	529	387	536	612	811	5
Sociales	389	529	413	536	612	811	5
e	416	529	419	536	612	811	5
Igualdad;	421	529	450	536	612	811	5
2013.	452	529	469	536	612	811	5
p.	471	529	477	536	612	811	5
228.	479	529	492	536	612	811	5
Disponible	494	529	527	536	612	811	5
en:	529	529	539	536	612	811	5
http://	542	529	561	536	612	811	5
www.msssi.gob.es/profesionales/saludPublica/prevPromocion/promocion/	322	537	549	544	612	811	5
saludJovenes/estudioHBSC/docs/Comparativo2010/Comparativo2002	322	545	533	552	612	811	5
2006	535	545	551	552	612	811	5
2010.pdf	322	553	349	560	612	811	5
3.	313	561	319	568	612	811	5
Moreno	322	561	346	568	612	811	5
MC,	348	561	359	568	612	811	5
Ramos	361	561	382	568	612	811	5
P,	384	561	389	568	612	811	5
Rivera	391	561	410	568	612	811	5
F,	412	561	417	568	612	811	5
et	419	561	425	568	612	811	5
al.	426	561	433	568	612	811	5
Las	435	561	445	568	612	811	5
conductas	447	561	478	568	612	811	5
relacionadas	479	561	518	568	612	811	5
con	520	561	531	568	612	811	5
la	532	561	538	568	612	811	5
salud	540	561	556	568	612	811	5
y	558	561	561	568	612	811	5
el	322	569	327	576	612	811	5
desarrollo	329	569	360	576	612	811	5
de	362	569	369	576	612	811	5
los	371	569	380	576	612	811	5
adolescentes	382	569	421	576	612	811	5
españoles.	423	569	454	576	612	811	5
Resultados	456	569	489	576	612	811	5
del	491	569	501	576	612	811	5
estudio	503	569	525	576	612	811	5
HBSC-2010	527	569	561	576	612	811	5
con	322	577	333	583	612	811	5
chicos	335	577	354	583	612	811	5
y	356	577	360	583	612	811	5
chicas	362	577	380	583	612	811	5
españoles	382	577	412	583	612	811	5
de	414	577	422	583	612	811	5
11	424	577	431	583	612	811	5
a	433	577	437	583	612	811	5
18	439	577	446	583	612	811	5
años.	448	577	464	583	612	811	5
Madrid:	466	577	491	583	612	811	5
Ministerio	493	577	524	583	612	811	5
de	526	577	534	583	612	811	5
Sanidad,	536	577	561	583	612	811	5
Servicios	322	585	349	591	612	811	5
Sociales	353	585	378	591	612	811	5
e	382	585	386	591	612	811	5
Igualdad;	390	585	419	591	612	811	5
2012.	423	585	440	591	612	811	5
p.	444	585	450	591	612	811	5
920.	454	585	467	591	612	811	5
Disponible	472	585	504	591	612	811	5
en:	509	585	519	591	612	811	5
http://www.	523	585	561	591	612	811	5
msssi.gob.es/profesionales/saludPublica/prevPromocion/promocion/	322	593	531	599	612	811	5
saludJovenes/docs/HBSC2010/ConsumoSustancias.pdf	322	601	486	607	612	811	5
4.	313	609	319	615	612	811	5
Pons	322	609	336	615	612	811	5
J,	339	609	342	615	612	811	5
Buelga	345	609	365	615	612	811	5
S.	368	609	373	615	612	811	5
Factores	375	609	401	615	612	811	5
asociados	403	609	432	615	612	811	5
al	435	609	440	615	612	811	5
consumo	443	609	470	615	612	811	5
juvenil	473	609	494	615	612	811	5
de	496	609	504	615	612	811	5
alcohol:	506	609	531	615	612	811	5
una	533	609	545	615	612	811	5
revi-	547	609	561	615	612	811	5
sión	322	617	335	623	612	811	5
desde	337	617	355	623	612	811	5
una	357	617	368	623	612	811	5
perspectiva	370	617	406	623	612	811	5
psicosocial	408	617	441	623	612	811	5
y	443	617	447	623	612	811	5
ecológica.	449	617	479	623	612	811	5
Psychosocial	481	617	520	623	612	811	5
Intervention.	522	617	561	623	612	811	5
2011;20:75–94.	322	625	370	631	612	811	5
5.	313	633	319	639	612	811	5
Steinberg	322	633	351	639	612	811	5
L.	353	633	357	639	612	811	5
Risk	359	633	372	639	612	811	5
taking	373	633	392	639	612	811	5
in	394	633	400	639	612	811	5
adolescence.	402	633	440	639	612	811	5
New	442	633	456	639	612	811	5
perspectives	457	633	496	639	612	811	5
from	497	633	512	639	612	811	5
brain	513	633	529	639	612	811	5
and	531	633	542	639	612	811	5
beha-	544	633	561	639	612	811	5
vioral	322	641	339	647	612	811	5
science.	341	641	365	647	612	811	5
Curr	367	641	380	647	612	811	5
Dir	382	641	391	647	612	811	5
Psychol	393	641	416	647	612	811	5
Sci.	418	641	428	647	612	811	5
2007;16:55–9.	430	641	474	647	612	811	5
6.	313	649	319	655	612	811	5
Spear	322	649	339	655	612	811	5
LP,	341	649	349	655	612	811	5
Varlinskaya	351	649	387	655	612	811	5
EI.	389	649	396	655	612	811	5
Adolescence	398	649	435	655	612	811	5
alcohol	437	649	459	655	612	811	5
sensitivity,	461	649	494	655	612	811	5
tolerance,	496	649	526	655	612	811	5
and	528	649	539	655	612	811	5
intake.	541	649	561	655	612	811	5
Recent	322	657	343	663	612	811	5
Dev	344	657	356	663	612	811	5
Alcohol.	358	657	382	663	612	811	5
2005;17:143–59.	384	657	436	663	612	811	5
7.	313	665	319	671	612	811	5
Thoma	322	665	343	671	612	811	5
RJ,	345	665	352	671	612	811	5
Monnig	354	665	378	671	612	811	5
MA,	380	665	392	671	612	811	5
Lysne	393	665	411	671	612	811	5
PA,	413	665	422	671	612	811	5
et	424	665	430	671	612	811	5
al.	432	665	439	671	612	811	5
Adolescent	440	665	474	671	612	811	5
substance	476	665	506	671	612	811	5
abuse:	508	665	528	671	612	811	5
the	530	665	540	671	612	811	5
effects	541	665	561	671	612	811	5
of	322	673	328	679	612	811	5
alcohol	330	673	352	679	612	811	5
and	353	673	365	679	612	811	5
marijuana	366	673	397	679	612	811	5
on	399	673	407	679	612	811	5
neuropsychological	408	673	468	679	612	811	5
performance.	470	673	510	679	612	811	5
Alcohol	512	673	535	679	612	811	5
Clin	536	673	548	679	612	811	5
Exp	550	673	561	679	612	811	5
Res.	322	681	334	687	612	811	5
2011;35:39–46.	336	681	384	687	612	811	5
8.	313	689	319	695	612	811	5
McQueeny	322	689	355	695	612	811	5
T,	356	689	361	695	612	811	5
Schweinsburg	363	689	406	695	612	811	5
B,	407	689	413	695	612	811	5
Schweinsburg	414	689	457	695	612	811	5
A,	459	689	464	695	612	811	5
et	466	689	472	695	612	811	5
al.	473	689	480	695	612	811	5
Altered	482	689	504	695	612	811	5
white	506	689	523	695	612	811	5
matter	525	689	545	695	612	811	5
inte-	547	689	561	695	612	811	5
grity	322	696	336	703	612	811	5
in	338	696	344	703	612	811	5
adolescent	346	696	378	703	612	811	5
binge	380	696	397	703	612	811	5
drinkers.	399	696	426	703	612	811	5
Alcohol	427	696	450	703	612	811	5
Clin	452	696	464	703	612	811	5
Exp	466	696	477	703	612	811	5
Res.	479	696	491	703	612	811	5
2009;33:1278–85.	493	696	549	703	612	811	5
9.	313	704	319	711	612	811	5
Simons-Morton	322	704	370	711	612	811	5
BG,	371	704	381	711	612	811	5
Farhat	382	704	402	711	612	811	5
T,	403	704	408	711	612	811	5
ter	409	704	418	711	612	811	5
Bogt	419	704	433	711	612	811	5
TFM,	434	704	448	711	612	811	5
et	449	704	455	711	612	811	5
al.	456	704	463	711	612	811	5
Gender	464	704	487	711	612	811	5
specific	488	704	511	711	612	811	5
trends	512	704	531	711	612	811	5
in	532	704	538	711	612	811	5
alcohol	539	704	561	711	612	811	5
use:	322	712	335	719	612	811	5
cross-cultural	336	712	378	719	612	811	5
comparisons	380	712	419	719	612	811	5
from	420	712	435	719	612	811	5
1998	436	712	452	719	612	811	5
to	453	712	459	719	612	811	5
2006	461	712	476	719	612	811	5
in	478	712	484	719	612	811	5
24	485	712	493	719	612	811	5
countries	494	712	523	719	612	811	5
and	524	712	536	719	612	811	5
regions.	537	712	561	719	612	811	5
Int	322	720	330	727	612	811	5
J	332	720	334	727	612	811	5
Public	336	720	355	727	612	811	5
Health.	356	720	378	727	612	811	5
2009;54:199–208.	380	720	436	727	612	811	5
10.	309	728	319	735	612	811	5
Andersen	322	728	351	735	612	811	5
A,	353	728	359	735	612	811	5
Rasmussen	360	728	394	735	612	811	5
M,	396	728	404	735	612	811	5
Bendtsen	405	728	434	735	612	811	5
P,	435	728	441	735	612	811	5
et	442	728	448	735	612	811	5
al.	450	728	457	735	612	811	5
Secular	459	728	481	735	612	811	5
trends	483	728	502	735	612	811	5
in	504	728	510	735	612	811	5
alcohol	512	728	534	735	612	811	5
drinking	536	728	561	735	612	811	5
among	322	736	343	743	612	811	5
Danish	345	736	366	743	612	811	5
15-year-olds:	368	736	409	743	612	811	5
comparable	411	736	447	743	612	811	5
representative	449	736	493	743	612	811	5
samples	495	736	520	743	612	811	5
from	521	736	536	743	612	811	5
1988	538	736	553	743	612	811	5
to	555	736	561	743	612	811	5
2010.	322	744	339	751	612	811	5
J	340	744	343	751	612	811	5
Res	344	744	355	751	612	811	5
Adolesc.	356	744	382	751	612	811	5
2013;24:748–56.	383	744	436	751	612	811	5
I.	231	45	234	52	612	811	6
Sánchez-Queija	236	45	281	52	612	811	6
et	283	45	288	52	612	811	6
al	290	45	295	52	612	811	6
/	297	45	299	52	612	811	6
Gac	301	45	312	52	612	811	6
Sanit.	313	45	330	52	612	811	6
2015;29(3):184–189	331	45	393	52	612	811	6
11.	51	66	60	72	612	811	6
Moreno	63	66	87	72	612	811	6
MC,	91	66	103	72	612	811	6
Muñoz	107	66	128	72	612	811	6
MV,	132	66	144	72	612	811	6
Pérez	148	66	164	72	612	811	6
P,	168	66	173	72	612	811	6
et	177	66	183	72	612	811	6
al.	187	66	194	72	612	811	6
Los	198	66	208	72	612	811	6
adolescentes	212	66	251	72	612	811	6
españoles	255	66	285	72	612	811	6
y	288	66	292	72	612	811	6
su	296	66	303	72	612	811	6
salud.	63	74	81	80	612	811	6
Un	84	74	93	80	612	811	6
análisis	97	74	119	80	612	811	6
de	123	74	130	80	612	811	6
chicos	133	74	152	80	612	811	6
y	156	74	159	80	612	811	6
chicas	163	74	181	80	612	811	6
de	185	74	192	80	612	811	6
11	196	74	203	80	612	811	6
a	207	74	210	80	612	811	6
17	213	74	221	80	612	811	6
años.	224	74	240	80	612	811	6
Madrid:	243	74	268	80	612	811	6
Ministerio	271	74	303	80	612	811	6
de	63	82	71	88	612	811	6
Sanidad,	74	82	99	88	612	811	6
Política	102	82	125	88	612	811	6
Social	128	82	146	88	612	811	6
e	149	82	152	88	612	811	6
Igualdad;	155	82	184	88	612	811	6
2005.	187	82	204	88	612	811	6
p.	207	82	212	88	612	811	6
636.	215	82	228	88	612	811	6
Disponible	231	82	264	88	612	811	6
en:	267	82	277	88	612	811	6
https://	280	82	303	88	612	811	6
www.msssi.gob.es/profesionales/saludPublica/prevPromocion/docs/adolesEsp	63	90	301	96	612	811	6
2002.pdf	63	98	90	104	612	811	6
12.	51	106	60	112	612	811	6
Moreno	63	106	87	112	612	811	6
MC,	88	106	100	112	612	811	6
Muñoz	101	106	122	112	612	811	6
MV,	123	106	136	112	612	811	6
Pérez	137	106	153	112	612	811	6
P,	155	106	160	112	612	811	6
et	161	106	167	112	612	811	6
al.	168	106	175	112	612	811	6
Desarrollo	176	106	208	112	612	811	6
adolescente	209	106	245	112	612	811	6
y	246	106	250	112	612	811	6
salud.	251	106	269	112	612	811	6
Resultados	270	106	303	112	612	811	6
del	63	114	73	120	612	811	6
estudio	75	114	97	120	612	811	6
HBSC-2006	99	114	133	120	612	811	6
con	135	114	146	120	612	811	6
chicos	148	114	167	120	612	811	6
y	169	114	173	120	612	811	6
chicas	175	114	193	120	612	811	6
españoles	195	114	225	120	612	811	6
de	227	114	234	120	612	811	6
11	236	114	244	120	612	811	6
a	246	114	249	120	612	811	6
17	251	114	259	120	612	811	6
años.	261	114	276	120	612	811	6
Madrid:	278	114	303	120	612	811	6
Ministerio	63	121	95	128	612	811	6
de	99	121	106	128	612	811	6
Sanidad	110	121	134	128	612	811	6
y	138	121	141	128	612	811	6
Consumo;	145	121	176	128	612	811	6
2008.	180	121	196	128	612	811	6
p.	200	121	206	128	612	811	6
2329.	209	121	226	128	612	811	6
Disponible	230	121	263	128	612	811	6
en:	266	121	276	128	612	811	6
https://	280	121	303	128	612	811	6
www.msssi.gob.es/profesionales/saludPublica/prevPromocion/promocion/	63	129	291	136	612	811	6
saludJovenes/estudioHBSC/nacional	63	137	172	144	612	811	6
hbsc.htm	175	137	203	144	612	811	6
13.	51	145	60	152	612	811	6
World	63	145	83	152	612	811	6
Health	84	145	104	152	612	811	6
Organization.	105	145	146	152	612	811	6
Global	147	145	167	152	612	811	6
status	168	145	186	152	612	811	6
report	187	145	206	152	612	811	6
on	207	145	215	152	612	811	6
alcohol	216	145	238	152	612	811	6
2004.	239	145	256	152	612	811	6
Geneva:	257	145	282	152	612	811	6
World	283	145	303	152	612	811	6
Health	63	153	84	160	612	811	6
Organization;	85	153	127	160	612	811	6
2004.	129	153	146	160	612	811	6
p.	147	153	153	160	612	811	6
94.	154	153	164	160	612	811	6
14.	51	161	60	168	612	811	6
Comunicación	63	161	107	168	612	811	6
de	108	161	116	168	612	811	6
la	117	161	122	168	612	811	6
Comisión	124	161	152	168	612	811	6
al	154	161	159	168	612	811	6
Consejo,	161	161	186	168	612	811	6
al	188	161	193	168	612	811	6
Parlamento	194	161	230	168	612	811	6
Europeo,	231	161	258	168	612	811	6
al	259	161	265	168	612	811	6
Comité	266	161	288	168	612	811	6
Eco-	289	161	303	168	612	811	6
nómico	63	169	86	176	612	811	6
y	88	169	91	176	612	811	6
Social	93	169	111	176	612	811	6
Europeo	112	169	137	176	612	811	6
y	139	169	142	176	612	811	6
al	144	169	149	176	612	811	6
Comité	151	169	173	176	612	811	6
de	174	169	182	176	612	811	6
las	183	169	191	176	612	811	6
Regiones.	193	169	222	176	612	811	6
Una	223	169	235	176	612	811	6
estrategia	237	169	267	176	612	811	6
de	268	169	276	176	612	811	6
la	277	169	283	176	612	811	6
Unión	284	169	303	176	612	811	6
Europea	63	177	88	184	612	811	6
para	90	177	104	184	612	811	6
ayudar	106	177	127	184	612	811	6
a	129	177	133	184	612	811	6
los	135	177	143	184	612	811	6
Estados	145	177	169	184	612	811	6
miembros	171	177	202	184	612	811	6
a	204	177	207	184	612	811	6
reducir	209	177	231	184	612	811	6
los	233	177	242	184	612	811	6
daños	244	177	262	184	612	811	6
relacionados	264	177	303	184	612	811	6
con	63	185	74	192	612	811	6
el	76	185	81	192	612	811	6
alcohol.	83	185	107	192	612	811	6
Bruselas,	108	185	135	192	612	811	6
24/10/2006.	137	185	174	192	612	811	6
COM	176	185	191	192	612	811	6
(2006).	192	185	214	192	612	811	6
625	216	185	227	192	612	811	6
p.	229	185	234	192	612	811	6
15.	51	193	60	200	612	811	6
Rodríguez-Martos	63	193	118	200	612	811	6
A.	121	193	127	200	612	811	6
¿Por	129	193	143	200	612	811	6
qué	145	193	157	200	612	811	6
es	159	193	165	200	612	811	6
tan	168	193	178	200	612	811	6
difícil	180	193	197	200	612	811	6
legislar	200	193	222	200	612	811	6
sobre	224	193	241	200	612	811	6
alcohol	243	193	265	200	612	811	6
en	268	193	275	200	612	811	6
España?	278	193	303	200	612	811	6
Adicciones.	63	201	98	208	612	811	6
2007;19:325–31.	99	201	152	208	612	811	6
16.	51	209	60	216	612	811	6
Jiménez-Iglesias	63	209	113	216	612	811	6
A,	116	209	122	216	612	811	6
Moreno	125	209	148	216	612	811	6
C,	151	209	157	216	612	811	6
Rivera	160	209	179	216	612	811	6
F,	182	209	187	216	612	811	6
et	190	209	196	216	612	811	6
al.	198	209	205	216	612	811	6
The	208	209	219	216	612	811	6
role	222	209	234	216	612	811	6
of	237	209	243	216	612	811	6
the	246	209	256	216	612	811	6
family	259	209	278	216	612	811	6
in	281	209	287	216	612	811	6
pro-	290	209	303	216	612	811	6
moting	63	217	85	224	612	811	6
responsible	88	217	123	224	612	811	6
substance	125	217	155	224	612	811	6
use	158	217	168	224	612	811	6
in	170	217	176	224	612	811	6
adolescence.	179	217	217	224	612	811	6
J	219	217	222	224	612	811	6
Child	224	217	240	224	612	811	6
Fam	242	217	255	224	612	811	6
Stud.	257	217	273	224	612	811	6
2013;22:	275	217	303	224	612	811	6
585–602.	63	225	92	232	612	811	6
17.	51	233	60	240	612	811	6
de	63	233	71	240	612	811	6
Looze	73	233	91	240	612	811	6
M,	94	233	101	240	612	811	6
Vermeulen-Smit	104	233	155	240	612	811	6
E,	157	233	163	240	612	811	6
ter	165	233	174	240	612	811	6
Bogt	177	233	191	240	612	811	6
TF,	193	233	202	240	612	811	6
et	205	233	210	240	612	811	6
al.	213	233	220	240	612	811	6
Trends	223	233	244	240	612	811	6
in	246	233	252	240	612	811	6
alcohol-specific	255	233	303	240	612	811	6
parenting	63	241	93	248	612	811	6
practices	95	241	122	248	612	811	6
and	124	241	136	248	612	811	6
adolescent	138	241	170	248	612	811	6
alcohol	172	241	194	248	612	811	6
use	196	241	207	248	612	811	6
between	209	241	235	248	612	811	6
2007	237	241	252	248	612	811	6
and	254	241	266	248	612	811	6
2011	268	241	283	248	612	811	6
in	285	241	291	248	612	811	6
the	293	241	303	248	612	811	6
Netherlands.	63	249	102	256	612	811	6
Int	104	249	112	256	612	811	6
J	114	249	116	256	612	811	6
Drug	118	249	133	256	612	811	6
Policy.	135	249	154	256	612	811	6
2014;25:133–41.	156	249	208	256	612	811	6
189	561	45	573	52	612	811	6
18.	320	66	329	72	612	811	6
Laespada	333	66	361	72	612	811	6
T,	364	66	369	72	612	811	6
Elzo	372	66	385	72	612	811	6
J.	388	66	391	72	612	811	6
Otras	394	66	411	72	612	811	6
dimensiones	414	66	453	72	612	811	6
del	456	66	465	72	612	811	6
consumo	468	66	496	72	612	811	6
adolescente	499	66	535	72	612	811	6
de	538	66	546	72	612	811	6
alcohol.	549	66	572	72	612	811	6
En:	333	74	343	80	612	811	6
Megías	346	74	367	80	612	811	6
E,	370	74	376	80	612	811	6
editor.	379	74	398	80	612	811	6
Adolescentes	401	74	441	80	612	811	6
ante	444	74	458	80	612	811	6
el	461	74	466	80	612	811	6
alcohol.	469	74	493	80	612	811	6
Barcelona:	496	74	528	80	612	811	6
Fundación	531	74	563	80	612	811	6
La	566	74	572	80	612	811	6
Caixa;	333	82	352	88	612	811	6
2007.	353	82	370	88	612	811	6
p.	372	82	378	88	612	811	6
52–78.	379	82	400	88	612	811	6
Disponible	402	82	435	88	612	811	6
en:	437	82	446	88	612	811	6
http://obrasociallacaixaes/deployedfiles/	448	82	572	88	612	811	6
obrasocial/Estaticos/pdf/Estudios	333	90	434	96	612	811	6
sociales/vol22	436	90	479	96	612	811	6
es.pdf	481	90	500	96	612	811	6
19.	320	98	329	104	612	811	6
Galán	333	98	350	104	612	811	6
I,	353	98	356	104	612	811	6
González	359	98	387	104	612	811	6
MJ,	389	98	399	104	612	811	6
Valencia-Martín	401	98	450	104	612	811	6
JL.	453	98	460	104	612	811	6
Patrones	462	98	489	104	612	811	6
de	491	98	498	104	612	811	6
consumo	501	98	528	104	612	811	6
de	531	98	538	104	612	811	6
alcohol	540	98	562	104	612	811	6
en	565	98	572	104	612	811	6
España:	333	106	357	112	612	811	6
un	358	106	366	112	612	811	6
país	368	106	380	112	612	811	6
en	382	106	389	112	612	811	6
transición.	391	106	423	112	612	811	6
Rev	425	106	436	112	612	811	6
Esp	438	106	448	112	612	811	6
Salud	450	106	467	112	612	811	6
Pública.	469	106	492	112	612	811	6
2014;88:529–40.	494	106	546	112	612	811	6
20.	320	114	329	120	612	811	6
Graff-Iversen	333	114	373	120	612	811	6
S,	375	114	380	120	612	811	6
Jansen	383	114	403	120	612	811	6
MD,	405	114	418	120	612	811	6
Hoff	420	114	433	120	612	811	6
DA,	435	114	446	120	612	811	6
et	449	114	455	120	612	811	6
al.	457	114	464	120	612	811	6
Divergent	466	114	496	120	612	811	6
associations	499	114	536	120	612	811	6
of	538	114	544	120	612	811	6
drinking	546	114	572	120	612	811	6
frequency	333	121	363	128	612	811	6
and	366	121	377	128	612	811	6
binge	379	121	396	128	612	811	6
consumption	399	121	439	128	612	811	6
of	441	121	447	128	612	811	6
alcohol	450	121	472	128	612	811	6
with	474	121	488	128	612	811	6
mortality	490	121	519	128	612	811	6
within	521	121	542	128	612	811	6
the	544	121	554	128	612	811	6
same	556	121	572	128	612	811	6
cohort.	333	129	354	136	612	811	6
J	356	129	358	136	612	811	6
Epidemiol	360	129	391	136	612	811	6
Community	392	129	428	136	612	811	6
Health.	430	129	452	136	612	811	6
2013;67:350–7.	454	129	502	136	612	811	6
21.	320	137	329	144	612	811	6
Currie	333	137	352	144	612	811	6
C,	353	137	358	144	612	811	6
Zanotti	360	137	382	144	612	811	6
C,	383	137	388	144	612	811	6
Morgan	390	137	413	144	612	811	6
A,	415	137	421	144	612	811	6
et	422	137	428	144	612	811	6
al.	429	137	436	144	612	811	6
Social	437	137	455	144	612	811	6
determinants	456	137	498	144	612	811	6
of	499	137	505	144	612	811	6
health	506	137	526	144	612	811	6
and	527	137	538	144	612	811	6
well-being	539	137	572	144	612	811	6
among	333	145	354	152	612	811	6
young	355	145	374	152	612	811	6
people.	376	145	398	152	612	811	6
Health	400	145	421	152	612	811	6
Behaviour	422	145	453	152	612	811	6
in	455	145	461	152	612	811	6
School-aged	463	145	500	152	612	811	6
Children	502	145	528	152	612	811	6
(HBSC)	530	145	551	152	612	811	6
study:	553	145	572	152	612	811	6
international	333	153	373	160	612	811	6
report	374	153	393	160	612	811	6
from	395	153	410	160	612	811	6
the	411	153	421	160	612	811	6
2009/2010	423	153	456	160	612	811	6
survey	457	153	477	160	612	811	6
(Health	479	153	502	160	612	811	6
Policy	503	153	522	160	612	811	6
for	523	153	532	160	612	811	6
Children	533	153	559	160	612	811	6
and	561	153	572	160	612	811	6
Adolescents,	333	161	371	168	612	811	6
No.	372	161	383	168	612	811	6
6).	384	161	392	168	612	811	6
Copenhagen:	393	161	433	168	612	811	6
WHO	435	161	451	168	612	811	6
Regional	453	161	479	168	612	811	6
Office	481	161	498	168	612	811	6
for	500	161	509	168	612	811	6
Europe;	510	161	534	168	612	811	6
2012.	535	161	552	168	612	811	6
272	554	161	565	168	612	811	6
p.	567	161	572	168	612	811	6
22.	320	169	329	176	612	811	6
Kuntsche	333	169	361	176	612	811	6
E,	362	169	368	176	612	811	6
Kuntsche	369	169	397	176	612	811	6
S,	399	169	404	176	612	811	6
Knibbe	405	169	427	176	612	811	6
R,	428	169	433	176	612	811	6
et	435	169	441	176	612	811	6
al.	442	169	449	176	612	811	6
Cultural	450	169	475	176	612	811	6
and	476	169	487	176	612	811	6
gender	489	169	510	176	612	811	6
convergence	511	169	550	176	612	811	6
in	551	169	557	176	612	811	6
ado-	558	169	572	176	612	811	6
lescent	333	177	354	184	612	811	6
drunkness.	356	177	390	184	612	811	6
Evidence	391	177	419	184	612	811	6
from	421	177	436	184	612	811	6
23	437	177	445	184	612	811	6
European	447	177	476	184	612	811	6
and	478	177	489	184	612	811	6
North	491	177	509	184	612	811	6
American	511	177	540	184	612	811	6
countries.	542	177	572	184	612	811	6
Arch	333	185	347	192	612	811	6
Pediatr	349	185	370	192	612	811	6
Adolesc	372	185	396	192	612	811	6
Med.	397	185	413	192	612	811	6
2011;165:152–8.	414	185	467	192	612	811	6
23.	320	193	329	200	612	811	6
Poelen	333	193	353	200	612	811	6
EAP,	355	193	369	200	612	811	6
Scholte	371	193	393	200	612	811	6
RHJ,	396	193	408	200	612	811	6
Engels	410	193	430	200	612	811	6
RCME,	432	193	452	200	612	811	6
et	454	193	460	200	612	811	6
al.	462	193	469	200	612	811	6
Prevalence	471	193	504	200	612	811	6
and	507	193	518	200	612	811	6
trends	520	193	540	200	612	811	6
of	542	193	548	200	612	811	6
alcohol	550	193	572	200	612	811	6
use	333	201	343	208	612	811	6
and	345	201	357	208	612	811	6
misuse	359	201	380	208	612	811	6
among	382	201	403	208	612	811	6
adolescents	405	201	441	208	612	811	6
and	443	201	454	208	612	811	6
young	456	201	475	208	612	811	6
adults	477	201	496	208	612	811	6
in	498	201	504	208	612	811	6
the	506	201	516	208	612	811	6
Netherlands	518	201	555	208	612	811	6
from	557	201	572	208	612	811	6
1993	333	209	348	216	612	811	6
to	350	209	356	216	612	811	6
2000.	358	209	375	216	612	811	6
Drug	376	209	391	216	612	811	6
Alcohol	393	209	416	216	612	811	6
Depend.	418	209	443	216	612	811	6
2005;79:413–21.	444	209	497	216	612	811	6
24.	320	217	329	224	612	811	6
Altman	333	217	355	224	612	811	6
DG.	358	217	369	224	612	811	6
Categorizing	371	217	409	224	612	811	6
continuous	412	217	446	224	612	811	6
variables.	448	217	477	224	612	811	6
En:	479	217	490	224	612	811	6
Armitage	492	217	520	224	612	811	6
P,	523	217	528	224	612	811	6
Colton	530	217	550	224	612	811	6
T,	553	217	558	224	612	811	6
edi-	560	217	572	224	612	811	6
tores.	333	225	350	232	612	811	6
Encyclopedia	352	225	393	232	612	811	6
of	395	225	401	232	612	811	6
biostatistics.	404	225	442	232	612	811	6
2nd	445	225	456	232	612	811	6
ed.	459	225	468	232	612	811	6
Chichester:	471	225	505	232	612	811	6
John	508	225	522	232	612	811	6
Wiley;	524	225	545	232	612	811	6
2005.	547	225	564	232	612	811	6
p.	567	225	572	232	612	811	6
563–7.	333	233	354	240	612	811	6
25.	320	241	329	248	612	811	6
MacCallum	333	241	367	248	612	811	6
RC,	369	241	378	248	612	811	6
Zhang	380	241	398	248	612	811	6
S,	400	241	405	248	612	811	6
Preacher	406	241	433	248	612	811	6
KJ,	435	241	442	248	612	811	6
et	444	241	450	248	612	811	6
al.	451	241	458	248	612	811	6
On	460	241	468	248	612	811	6
the	470	241	480	248	612	811	6
practice	481	241	506	248	612	811	6
of	507	241	513	248	612	811	6
dichotomization	515	241	565	248	612	811	6
of	566	241	572	248	612	811	6
quantitative	333	249	370	256	612	811	6
variables.	372	249	401	256	612	811	6
Psychol	402	249	426	256	612	811	6
Methods.	427	249	456	256	612	811	6
2002;7:19–40.	457	249	502	256	612	811	6
