Gac	264	44	276	52	612	811	1
Sanit.	277	44	294	52	612	811	1
2015;29(3):217–220	296	44	359	52	612	811	1
Original	51	76	88	87	612	811	1
breve	90	76	116	87	612	811	1
Contenido	51	95	118	110	612	811	1
en	121	95	137	110	612	811	1
nitratos	140	95	191	110	612	811	1
de	194	95	210	110	612	811	1
aguas	213	95	250	110	612	811	1
de	254	95	269	110	612	811	1
consumo	273	95	331	110	612	811	1
público	335	95	383	110	612	811	1
españolas	386	95	450	110	612	811	1
Isidro	51	120	80	132	612	811	1
Vitoria	83	120	117	132	612	811	1
a,∗	117	119	128	127	612	811	1
,	129	120	131	132	612	811	1
Francisco	137	120	184	132	612	811	1
Maraver	187	120	229	132	612	811	1
b	229	119	234	127	612	811	1
,	234	120	237	132	612	811	1
Félix	242	120	266	132	612	811	1
Sánchez-Valverde	269	120	360	132	612	811	1
c	360	119	363	127	612	811	1
y	366	120	372	132	612	811	1
Francisco	375	120	423	132	612	811	1
Armijo	425	120	460	132	612	811	1
b	460	119	465	127	612	811	1
a	51	138	54	143	612	811	1
b	51	147	54	152	612	811	1
c	51	155	53	160	612	811	1
Unidad	55	139	76	146	612	811	1
de	78	139	85	146	612	811	1
Nutrición	87	139	114	146	612	811	1
y	116	139	119	146	612	811	1
Metabolopatías,	121	139	168	146	612	811	1
Hospital	169	139	193	146	612	811	1
Universitario	195	139	233	146	612	811	1
y	235	139	238	146	612	811	1
Politécnico	240	139	272	146	612	811	1
La	273	139	280	146	612	811	1
Fe,	282	139	289	146	612	811	1
Valencia,	291	139	317	146	612	811	1
España	319	139	340	146	612	811	1
Escuela	55	148	77	154	612	811	1
Profesional	79	148	111	154	612	811	1
de	113	148	120	154	612	811	1
Hidrología	121	148	152	154	612	811	1
Médica,	154	148	176	154	612	811	1
Facultad	178	148	203	154	612	811	1
de	204	148	211	154	612	811	1
Medicina,	213	148	241	154	612	811	1
Universidad	243	148	278	154	612	811	1
Complutense,	280	148	319	154	612	811	1
Madrid,	321	148	343	154	612	811	1
España	345	148	366	154	612	811	1
Sección	55	156	77	163	612	811	1
de	78	156	85	163	612	811	1
Gastroenterología	87	156	139	163	612	811	1
y	141	156	144	163	612	811	1
Nutrición	146	156	173	163	612	811	1
Pediátrica,	175	156	206	163	612	811	1
Complejo	207	156	235	163	612	811	1
Hospitalario	236	156	272	163	612	811	1
de	274	156	281	163	612	811	1
Navarra,	282	156	308	163	612	811	1
Pamplona,	309	156	340	163	612	811	1
España	342	156	363	163	612	811	1
información	51	187	116	195	612	811	1
del	120	187	136	195	612	811	1
artículo	140	187	184	195	612	811	1
r	218	187	223	195	612	811	1
e	227	187	232	195	612	811	1
s	236	187	240	195	612	811	1
u	244	187	249	195	612	811	1
m	253	187	261	195	612	811	1
e	265	187	269	195	612	811	1
n	273	187	279	195	612	811	1
Historia	51	208	75	214	612	811	1
del	76	208	85	214	612	811	1
artículo:	87	208	111	214	612	811	1
Recibido	51	216	78	223	612	811	1
el	79	216	85	223	612	811	1
20	86	216	94	223	612	811	1
de	96	216	103	223	612	811	1
octubre	105	216	128	223	612	811	1
de	130	216	137	223	612	811	1
2014	139	216	154	223	612	811	1
Aceptado	51	224	80	232	612	811	1
el	82	224	87	232	612	811	1
22	89	224	96	232	612	811	1
de	98	224	105	232	612	811	1
diciembre	107	224	138	232	612	811	1
de	139	224	147	232	612	811	1
2014	149	224	164	232	612	811	1
On-line	51	233	73	240	612	811	1
el	75	233	80	240	612	811	1
7	82	233	86	240	612	811	1
de	87	233	95	240	612	811	1
febrero	96	233	119	240	612	811	1
de	120	233	128	240	612	811	1
2015	129	233	145	240	612	811	1
Palabras	51	253	76	260	612	811	1
clave:	78	253	95	260	612	811	1
Nitratos	51	261	76	269	612	811	1
Agua	51	270	67	277	612	811	1
de	68	270	76	277	612	811	1
bebida	77	270	98	277	612	811	1
Prevención	51	279	85	286	612	811	1
primaria	87	279	113	286	612	811	1
Cáncer	51	287	72	294	612	811	1
Metahemoglobinemia	51	296	118	303	612	811	1
©	285	304	291	313	612	811	1
2014	293	304	310	313	612	811	1
SESPAS.	312	304	339	313	612	811	1
Publicado	341	304	374	313	612	811	1
por	376	304	388	313	612	811	1
Elsevier	390	304	417	313	612	811	1
España,	419	304	445	313	612	811	1
S.L.U.	446	304	465	313	612	811	1
Todos	467	304	487	313	612	811	1
los	489	304	499	313	612	811	1
derechos	500	304	531	313	612	811	1
reservados.	533	304	572	313	612	811	1
Nitrate	217	339	248	348	612	811	1
concentrations	251	339	319	348	612	811	1
tap	332	339	347	348	612	811	1
water	349	339	375	348	612	811	1
in	378	339	387	348	612	811	1
Spain	389	339	414	348	612	811	1
a	218	357	223	365	612	811	1
b	227	357	232	365	612	811	1
s	236	357	240	365	612	811	1
t	244	357	248	365	612	811	1
r	252	357	257	365	612	811	1
a	261	357	266	365	612	811	1
c	270	357	275	365	612	811	1
t	279	357	283	365	612	811	1
Keywords:	51	378	82	384	612	811	1
Nitrates	51	386	76	393	612	811	1
Drinking	51	394	78	402	612	811	1
water	80	394	97	402	612	811	1
Primary	51	403	76	410	612	811	1
prevention	77	403	111	410	612	811	1
Cancer	51	412	72	419	612	811	1
Methemoglobinemia	51	420	115	427	612	811	1
©	329	475	335	483	612	811	1
2014	337	475	354	483	612	811	1
SESPAS.	356	475	383	483	612	811	1
Published	385	475	419	483	612	811	1
by	421	475	429	483	612	811	1
Elsevier	431	475	458	483	612	811	1
España,	460	475	486	483	612	811	1
S.L.U.	488	475	506	483	612	811	1
All	508	475	517	483	612	811	1
rights	519	475	539	483	612	811	1
reserved.	541	475	572	483	612	811	1
Introducción	51	528	103	537	612	811	1
La	63	549	72	558	612	811	1
presencia	76	549	113	558	612	811	1
de	117	549	126	558	612	811	1
nitratos	131	549	161	558	612	811	1
en	165	549	174	558	612	811	1
el	179	549	186	558	612	811	1
agua	190	549	208	558	612	811	1
de	213	549	222	558	612	811	1
bebida	226	549	252	558	612	811	1
es	256	549	264	558	612	811	1
un	269	549	279	558	612	811	1
tema	283	549	303	558	612	811	1
de	51	559	61	568	612	811	1
interés	64	559	90	568	612	811	1
por	94	559	107	568	612	811	1
la	110	559	117	568	612	811	1
toxicidad	120	559	156	568	612	811	1
relacionada	159	559	204	568	612	811	1
con	207	559	221	568	612	811	1
la	224	559	231	568	612	811	1
formación	234	559	273	568	612	811	1
de	277	559	286	568	612	811	1
dos	289	559	303	568	612	811	1
tipos	51	570	70	579	612	811	1
de	74	570	84	579	612	811	1
compuestos:	88	570	137	579	612	811	1
nitritos	141	570	169	579	612	811	1
y	173	570	178	579	612	811	1
compuestos	182	570	228	579	612	811	1
N-nitrosos.	232	570	274	579	612	811	1
Así,	278	570	292	579	612	811	1
la	296	570	303	579	612	811	1
reducción	51	580	89	589	612	811	1
de	92	580	101	589	612	811	1
nitratos	104	580	134	589	612	811	1
a	137	580	142	589	612	811	1
nitritos	145	580	173	589	612	811	1
puede	176	580	199	589	612	811	1
desencadenar	202	580	255	589	612	811	1
metahemo-	258	580	303	589	612	811	1
globinemia	51	591	94	600	612	811	1
1	98	590	101	596	612	811	1
,	102	591	104	600	612	811	1
sobre	107	591	128	600	612	811	1
todo	132	591	149	600	612	811	1
en	153	591	163	600	612	811	1
los	166	591	177	600	612	811	1
lactantes	181	591	215	600	612	811	1
menores	219	591	252	600	612	811	1
de	256	591	265	600	612	811	1
6	269	591	273	600	612	811	1
meses.	277	591	303	600	612	811	1
Por	51	601	64	610	612	811	1
otra	68	601	83	610	612	811	1
parte,	87	601	109	610	612	811	1
el	112	601	119	610	612	811	1
nitrito	123	601	147	610	612	811	1
reacciona	151	601	187	610	612	811	1
con	191	601	205	610	612	811	1
aminas	208	601	236	610	612	811	1
formando	240	601	277	610	612	811	1
nitro-	281	601	303	610	612	811	1
saminas,	51	612	84	621	612	811	1
de	89	612	98	621	612	811	1
acción	103	612	127	621	612	811	1
carcinógena	131	612	177	621	612	811	1
demostrada	182	612	227	621	612	811	1
en	232	612	241	621	612	811	1
animales	246	612	280	621	612	811	1
y	284	612	289	621	612	811	1
en	293	612	303	621	612	811	1
algunos	51	622	81	631	612	811	1
estudios	83	622	115	631	612	811	1
epidemiológicos	117	622	179	631	612	811	1
en	181	622	191	631	612	811	1
humanos	193	622	228	631	612	811	1
2	230	621	234	628	612	811	1
.	234	622	236	631	612	811	1
Asimismo,	238	622	278	631	612	811	1
la	280	622	287	631	612	811	1
for-	289	622	303	631	612	811	1
mación	51	633	79	642	612	811	1
de	82	633	92	642	612	811	1
compuestos	95	633	141	642	612	811	1
N-nitrosos	144	633	184	642	612	811	1
se	187	633	195	642	612	811	1
asocia	198	633	221	642	612	811	1
con	225	633	238	642	612	811	1
malformaciones	241	633	303	642	612	811	1
congénitas	51	643	92	652	612	811	1
3	94	642	98	649	612	811	1
.	99	643	100	652	612	811	1
Según	63	653	86	663	612	811	1
la	91	653	98	663	612	811	1
Organización	102	653	152	663	612	811	1
Mundial	156	653	188	663	612	811	1
de	193	653	202	663	612	811	1
la	206	653	213	663	612	811	1
Salud	217	653	238	663	612	811	1
(OMS),	242	653	269	663	612	811	1
el	273	653	280	663	612	811	1
nivel	284	653	303	663	612	811	1
máximo	51	664	83	673	612	811	1
permitido	84	664	122	673	612	811	1
de	124	664	133	673	612	811	1
nitratos	135	664	165	673	612	811	1
en	166	664	176	673	612	811	1
agua	177	664	195	673	612	811	1
es	197	664	205	673	612	811	1
50	207	664	216	673	612	811	1
mg/l,	218	664	237	673	612	811	1
valor	239	664	258	673	612	811	1
establecido	260	664	303	673	612	811	1
∗	56	701	60	707	612	811	1
Autor	63	701	81	708	612	811	1
para	82	701	96	708	612	811	1
correspondencia.	98	701	150	708	612	811	1
Correos	63	710	86	717	612	811	1
electrónicos:	87	710	124	717	612	811	1
vitoria	126	710	146	717	612	811	1
isi@gva.es,	148	710	180	717	612	811	1
isidro.j.vitoria@uv.es	182	710	245	717	612	811	1
(I.	247	710	253	717	612	811	1
Vitoria).	254	710	279	717	612	811	1
para	321	528	338	537	612	811	1
prevenir	341	528	373	537	612	811	1
el	376	528	383	537	612	811	1
efecto	386	528	409	537	612	811	1
tóxico	412	528	435	537	612	811	1
a	438	528	442	537	612	811	1
corto	445	528	465	537	612	811	1
plazo	468	528	489	537	612	811	1
por	491	528	504	537	612	811	1
la	507	528	514	537	612	811	1
producción	517	528	560	537	612	811	1
de	563	528	572	537	612	811	1
metahemoglobinemia	321	538	405	547	612	811	1
4	407	537	410	544	612	811	1
.	411	538	413	547	612	811	1
Hay	333	549	348	558	612	811	1
escasos	349	549	378	558	612	811	1
estudios	380	549	412	558	612	811	1
sobre	413	549	434	558	612	811	1
el	436	549	443	558	612	811	1
contenido	445	549	483	558	612	811	1
de	485	549	494	558	612	811	1
nitratos	496	549	525	558	612	811	1
en	527	549	537	558	612	811	1
las	538	549	549	558	612	811	1
aguas	551	549	572	558	612	811	1
de	321	559	330	568	612	811	1
consumo	332	559	367	568	612	811	1
público	369	559	397	568	612	811	1
en	399	559	409	568	612	811	1
España	411	559	438	568	612	811	1
y	440	559	444	568	612	811	1
la	446	559	453	568	612	811	1
mayoría	455	559	487	568	612	811	1
son	489	559	502	568	612	811	1
anteriores	504	559	543	568	612	811	1
a	545	559	549	568	612	811	1
2004,	551	559	572	568	612	811	1
año	321	570	335	579	612	811	1
a	337	570	342	579	612	811	1
partir	344	570	366	579	612	811	1
del	368	570	380	579	612	811	1
cual	382	570	398	579	612	811	1
ha	401	570	410	579	612	811	1
habido	412	570	439	579	612	811	1
un	441	570	451	579	612	811	1
importante	454	570	497	579	612	811	1
crecimiento	499	570	545	579	612	811	1
demo-	547	570	572	579	612	811	1
gráfico	321	580	347	589	612	811	1
con	350	580	363	589	612	811	1
un	366	580	376	589	612	811	1
aumento	379	580	413	589	612	811	1
de	416	580	425	589	612	811	1
las	428	580	438	589	612	811	1
redes	441	580	461	589	612	811	1
de	464	580	473	589	612	811	1
distribución	476	580	522	589	612	811	1
de	525	580	534	589	612	811	1
agua.	537	580	557	589	612	811	1
Los	560	580	572	589	612	811	1
principales	321	591	363	600	612	811	1
trabajos	366	591	397	600	612	811	1
sobre	400	591	421	600	612	811	1
nitratos	424	591	453	600	612	811	1
en	456	591	466	600	612	811	1
aguas	469	591	491	600	612	811	1
de	494	591	503	600	612	811	1
consumo	506	591	541	600	612	811	1
público	544	591	572	600	612	811	1
en	321	601	330	610	612	811	1
España	334	601	361	610	612	811	1
son	364	601	378	610	612	811	1
un	381	601	391	610	612	811	1
estudio	395	601	423	610	612	811	1
sobre	427	601	448	610	612	811	1
467	452	601	466	610	612	811	1
municipios	470	601	512	610	612	811	1
de	516	601	525	610	612	811	1
la	529	601	535	610	612	811	1
Comuni-	539	601	572	610	612	811	1
dad	321	612	335	621	612	811	1
Valenciana	337	612	379	621	612	811	1
del	382	612	393	621	612	811	1
año	396	612	410	621	612	811	1
1991,	412	612	433	621	612	811	1
que	436	612	450	621	612	811	1
demuestra	452	612	493	621	612	811	1
valores	496	612	523	621	612	811	1
superiores	525	612	566	621	612	811	1
a	568	612	572	621	612	811	1
50	321	622	330	631	612	811	1
mg/l	332	622	349	631	612	811	1
en	351	622	360	631	612	811	1
95	362	622	372	631	612	811	1
de	373	622	383	631	612	811	1
ellos	384	622	402	631	612	811	1
5	404	621	407	628	612	811	1
,	408	622	410	631	612	811	1
un	411	622	421	631	612	811	1
trabajo	423	622	450	631	612	811	1
sobre	452	622	473	631	612	811	1
451	474	622	489	631	612	811	1
municipios	491	622	533	631	612	811	1
españoles	535	622	572	631	612	811	1
del	321	633	332	642	612	811	1
año	335	633	349	642	612	811	1
1999	352	633	371	642	612	811	1
en	374	633	384	642	612	811	1
el	387	633	393	642	612	811	1
que	396	633	411	642	612	811	1
24	413	633	423	642	612	811	1
tienen	426	633	450	642	612	811	1
un	453	633	463	642	612	811	1
valor	466	633	485	642	612	811	1
de	488	633	498	642	612	811	1
nitratos	500	633	530	642	612	811	1
superior	533	633	565	642	612	811	1
a	568	633	572	642	612	811	1
50	321	643	330	652	612	811	1
mg/l	332	643	349	652	612	811	1
6	351	642	355	649	612	811	1
,	355	643	357	652	612	811	1
un	359	643	369	652	612	811	1
estudio	371	643	399	652	612	811	1
de	401	643	410	652	612	811	1
31	412	643	422	652	612	811	1
municipios	424	643	466	652	612	811	1
de	468	643	477	652	612	811	1
Tenerife	479	643	510	652	612	811	1
del	512	643	524	652	612	811	1
año	526	643	540	652	612	811	1
2000	542	643	561	652	612	811	1
en	563	643	572	652	612	811	1
el	321	653	328	663	612	811	1
que	330	653	344	663	612	811	1
solo	346	653	362	663	612	811	1
tres	364	653	378	663	612	811	1
tenían	380	653	405	663	612	811	1
cifras	407	653	427	663	612	811	1
superiores	429	653	469	663	612	811	1
a	472	653	476	663	612	811	1
15	478	653	488	663	612	811	1
mg/l	489	653	506	663	612	811	1
7	509	652	512	659	612	811	1
,	513	653	515	663	612	811	1
y	517	653	521	663	612	811	1
el	523	653	530	663	612	811	1
análisis	532	653	561	663	612	811	1
de	563	653	572	663	612	811	1
31	321	664	330	673	612	811	1
manantiales	332	664	379	673	612	811	1
del	380	664	392	673	612	811	1
Camino	394	664	423	673	612	811	1
de	425	664	434	673	612	811	1
Santiago	436	664	468	673	612	811	1
en	470	664	479	673	612	811	1
el	481	664	488	673	612	811	1
año	489	664	503	673	612	811	1
2003	505	664	524	673	612	811	1
con	526	664	540	673	612	811	1
un	541	664	551	673	612	811	1
valor	553	664	572	673	612	811	1
medio	321	674	345	683	612	811	1
de	347	674	356	683	612	811	1
8,4	358	674	370	683	612	811	1
mg/l	371	674	389	683	612	811	1
y	391	674	395	683	612	811	1
dos	397	674	411	683	612	811	1
manantiales	413	674	460	683	612	811	1
con	462	674	475	683	612	811	1
más	477	674	493	683	612	811	1
de	495	674	504	683	612	811	1
50	507	674	516	683	612	811	1
mg/l	517	674	535	683	612	811	1
8	537	673	541	680	612	811	1
.	541	674	543	683	612	811	1
El	333	685	340	694	612	811	1
objetivo	343	685	374	694	612	811	1
del	378	685	389	694	612	811	1
estudio	393	685	421	694	612	811	1
es	424	685	432	694	612	811	1
analizar	436	685	466	694	612	811	1
la	469	685	476	694	612	811	1
concentración	479	685	533	694	612	811	1
actual	537	685	560	694	612	811	1
de	563	685	572	694	612	811	1
nitratos	321	695	351	704	612	811	1
en	352	695	362	704	612	811	1
las	363	695	374	704	612	811	1
aguas	375	695	397	704	612	811	1
de	399	695	408	704	612	811	1
consumo	410	695	445	704	612	811	1
público	446	695	475	704	612	811	1
en	476	695	486	704	612	811	1
una	487	695	502	704	612	811	1
muestra	503	695	535	704	612	811	1
de	537	695	546	704	612	811	1
pobla-	548	695	572	704	612	811	1
ciones	321	706	345	715	612	811	1
españolas	347	706	385	715	612	811	1
en	387	706	396	715	612	811	1
2012.	398	706	419	715	612	811	1
http://dx.doi.org/10.1016/j.gaceta.2014.12.007	52	728	194	735	612	811	1
0213-9111/©	51	737	92	744	612	811	1
2014	94	737	109	744	612	811	1
SESPAS.	111	737	135	744	612	811	1
Publicado	136	737	166	744	612	811	1
por	168	737	178	744	612	811	1
Elsevier	180	737	204	744	612	811	1
España,	206	737	229	744	612	811	1
S.L.U.	230	737	247	744	612	811	1
Todos	248	737	266	744	612	811	1
los	268	737	277	744	612	811	1
derechos	278	737	306	744	612	811	1
reservados.	308	737	342	744	612	811	1
218	40	45	52	52	612	811	2
I.	233	45	236	52	612	811	2
Vitoria	238	45	258	52	612	811	2
et	259	45	265	52	612	811	2
al	267	45	272	52	612	811	2
/	274	45	276	52	612	811	2
Gac	277	45	288	52	612	811	2
Sanit.	290	45	306	52	612	811	2
2015;29(3):217–220	308	45	369	52	612	811	2
01.	41	64	48	70	612	811	2
Madrid	50	64	66	70	612	811	2
02.	41	70	48	76	612	811	2
Barcelona	50	70	74	76	612	811	2
03.	41	76	48	82	612	811	2
Valencia	50	76	70	82	612	811	2
04.	41	82	48	88	612	811	2
Sevilla	50	82	66	88	612	811	2
05.	41	88	48	94	612	811	2
Zaragoza	50	88	73	94	612	811	2
06.	41	94	48	100	612	811	2
Málaga	50	94	67	100	612	811	2
07.	41	100	48	106	612	811	2
Murcia	50	100	66	106	612	811	2
08.	41	106	48	112	612	811	2
Palma	50	106	65	112	612	811	2
de	67	106	73	112	612	811	2
Mallorca	74	106	94	112	612	811	2
09.	41	112	48	118	612	811	2
Las	50	112	59	118	612	811	2
Palmas	60	112	78	118	612	811	2
de	79	112	85	118	612	811	2
Gran	87	112	99	118	612	811	2
Canaria	100	112	119	118	612	811	2
10.	41	118	48	124	612	811	2
Bilbao	50	118	65	124	612	811	2
11.	41	124	48	130	612	811	2
Alicante	50	124	69	130	612	811	2
12.	41	130	48	136	612	811	2
Córdoba	50	130	70	136	612	811	2
13.	41	136	48	142	612	811	2
Valladolid	50	136	73	142	612	811	2
14.	41	142	48	148	612	811	2
Vigo	50	142	61	148	612	811	2
15.	41	148	48	154	612	811	2
Gijón	50	148	62	154	612	811	2
16.	41	154	48	160	612	811	2
L'Hospitalet	50	154	78	160	612	811	2
de	79	154	85	160	612	811	2
Llobregat	87	154	109	160	612	811	2
17.	41	160	48	166	612	811	2
La	50	160	56	166	612	811	2
Coruña	57	160	75	166	612	811	2
18.	41	166	48	172	612	811	2
Vitoria	50	166	65	172	612	811	2
19.	41	172	48	178	612	811	2
Granada	50	172	71	178	612	811	2
20.	41	178	48	184	612	811	2
Elche	50	178	63	184	612	811	2
21.	41	184	48	190	612	811	2
Oviedo	50	184	67	190	612	811	2
22.	41	190	48	196	612	811	2
Santa	50	190	64	196	612	811	2
Cruz	65	190	77	196	612	811	2
de	78	190	84	196	612	811	2
Tenerife	86	190	105	196	612	811	2
23.	41	196	48	202	612	811	2
Badalona	50	196	73	202	612	811	2
24.	41	202	48	208	612	811	2
Terrasa	50	202	68	208	612	811	2
25.	41	208	48	214	612	811	2
Jerez	50	208	63	214	612	811	2
de	64	208	70	214	612	811	2
la	72	208	76	214	612	811	2
Frontera	78	208	98	214	612	811	2
26.	41	214	48	220	612	811	2
Móstoles	50	214	71	220	612	811	2
27.	41	220	48	226	612	811	2
Alcalá	50	220	64	226	612	811	2
de	66	220	72	226	612	811	2
Henares	73	220	94	226	612	811	2
28.	41	226	48	232	612	811	2
Pamplona	50	226	74	232	612	811	2
29.	41	232	48	238	612	811	2
Fuenlabrada	50	232	80	238	612	811	2
30.	41	238	48	244	612	811	2
Leganés	50	238	70	244	612	811	2
31.	41	244	48	250	612	811	2
San	50	244	59	250	612	811	2
Sebastián	61	244	85	250	612	811	2
32.	41	250	48	256	612	811	2
Santander	50	250	75	256	612	811	2
33.	41	256	48	262	612	811	2
Castellón	50	256	72	262	612	811	2
de	74	256	80	262	612	811	2
la	81	256	85	262	612	811	2
Plana	87	256	101	262	612	811	2
34.	41	262	48	268	612	811	2
Burgos	50	262	67	268	612	811	2
35.	41	268	48	274	612	811	2
Alcorcón	50	268	71	274	612	811	2
36.	41	274	48	280	612	811	2
Getafe	50	274	66	280	612	811	2
37.	41	280	48	286	612	811	2
Salamanca	50	280	77	286	612	811	2
38.	41	286	48	292	612	811	2
Logroño	50	286	70	292	612	811	2
39.	41	292	48	299	612	811	2
San	50	292	59	299	612	811	2
Cristobal	61	292	82	299	612	811	2
de	84	292	90	299	612	811	2
La	91	292	97	299	612	811	2
Laguna	98	292	116	299	612	811	2
40.	41	298	48	305	612	811	2
Badajoz	50	298	69	305	612	811	2
41.	41	304	48	311	612	811	2
Lleida	50	304	64	311	612	811	2
42.	41	310	48	317	612	811	2
Marbella	50	310	70	317	612	811	2
43.	41	316	48	323	612	811	2
León	50	316	62	323	612	811	2
44.	41	322	48	329	612	811	2
Cádiz	50	322	64	329	612	811	2
45.	41	328	48	335	612	811	2
Dos	50	328	59	335	612	811	2
Hermanas	61	328	86	335	612	811	2
46.	41	334	48	341	612	811	2
Mataró	50	334	67	341	612	811	2
47.	41	340	48	347	612	811	2
Sta.	50	340	59	347	612	811	2
Coloma	61	340	79	347	612	811	2
de	81	340	87	347	612	811	2
Gramenet	88	340	112	347	612	811	2
48.	41	346	48	353	612	811	2
Torrejón	50	346	70	353	612	811	2
de	71	346	77	353	612	811	2
Ardoz	79	346	93	353	612	811	2
49.	41	352	48	359	612	811	2
Algeciras	50	352	72	359	612	811	2
50.	41	358	48	365	612	811	2
Alcobendas	50	358	78	365	612	811	2
51.	41	364	48	371	612	811	2
Ourense	50	364	70	371	612	811	2
52.	41	370	48	377	612	811	2
Reus	50	370	62	377	612	811	2
53.	41	376	48	383	612	811	2
Torrevieja	50	376	74	383	612	811	2
54.	41	383	48	389	612	811	2
Telde	50	383	63	389	612	811	2
55.	41	389	48	395	612	811	2
Barakaldo	50	389	74	395	612	811	2
68	212	91	218	98	612	811	2
●	217	96	222	104	612	811	2
●	224	96	229	104	612	811	2
15	229	93	235	100	612	811	2
●●	220	104	229	112	612	811	2
79	159	95	165	102	612	811	2
●	152	100	157	108	612	811	2
17	159	103	165	109	612	811	2
●	152	104	157	112	612	811	2
●	145	119	150	127	612	811	2
59	151	118	158	125	612	811	2
●	137	145	142	153	612	811	2
14	144	144	150	151	612	811	2
●	171	115	176	123	612	811	2
21	214	106	220	113	612	811	2
56	178	110	184	117	612	811	2
32	279	97	285	104	612	811	2
101	259	108	269	115	612	811	2
108	229	108	239	115	612	811	2
●	271	106	276	114	612	811	2
●	277	104	281	112	612	811	2
●	224	138	229	146	612	811	2
43	231	137	237	144	612	811	2
●	164	142	169	149	612	811	2
51	170	141	177	147	612	811	2
72	297	97	304	104	612	811	2
31	322	101	328	108	612	811	2
95	335	101	341	108	612	811	2
●	326	108	331	115	612	811	2
●	333	106	338	114	612	811	2
●	297	110	302	117	612	811	2
●	299	108	304	115	612	811	2
●	299	111	304	119	612	811	2
55	293	114	300	121	612	811	2
●	303	113	308	121	612	811	2
10	308	116	315	123	612	811	2
●	304	123	309	131	612	811	2
18	308	125	315	132	612	811	2
●	338	127	343	134	612	811	2
28	344	125	351	132	612	811	2
●	314	134	319	142	612	811	2
38	320	137	327	144	612	811	2
●	289	138	294	146	612	811	2
34	295	141	302	147	612	811	2
58	458	148	464	155	612	811	2
●	466	149	471	157	612	811	2
96	448	156	455	163	612	811	2
104	462	159	472	166	612	811	2
●	454	161	459	168	612	811	2
24	441	161	448	168	612	811	2
●	436	164	440	172	612	811	2
80	439	167	445	174	612	811	2
●●	447	168	457	176	612	811	2
●	453	164	458	172	612	811	2
98	456	167	462	174	612	811	2
46	465	171	472	178	612	811	2
16	439	171	445	178	612	811	2
●	447	170	452	178	612	811	2
●●	451	172	461	180	612	811	2
●	453	174	458	182	612	811	2
47	458	175	464	181	612	811	2
65	431	175	438	181	612	811	2
●●●●	442	176	461	184	612	811	2
69	427	178	434	185	612	811	2
●	442	181	446	189	612	811	2
●●	443	178	453	185	612	811	2
2	456	180	459	187	612	811	2
23	461	180	467	187	612	811	2
9192	444	186	458	193	612	811	2
93	437	190	444	197	612	811	2
●	364	153	369	161	612	811	2
106	371	152	381	159	612	811	2
●	353	168	358	176	612	811	2
●	254	172	259	180	612	811	2
13	261	171	268	178	612	811	2
37	214	194	221	200	612	811	2
●	224	195	228	202	612	811	2
5	361	167	364	174	612	811	2
41	396	171	403	178	612	811	2
●	405	172	410	180	612	811	2
52	401	190	408	197	612	811	2
50	279	199	285	206	612	811	2
66	252	199	259	206	612	811	2
78	286	203	293	210	612	811	2
84	248	207	255	214	612	811	2
●●	258	206	268	214	612	811	2
●	265	210	270	218	612	811	2
●●	274	206	283	214	612	811	2
70	256	212	263	219	612	811	2
1	276	212	279	219	612	811	2
●	285	214	290	221	612	811	2
27	291	212	298	219	612	811	2
99	238	216	245	223	612	811	2
●	247	217	252	225	612	811	2
35	261	218	268	225	612	811	2
●●●●	269	217	288	225	612	811	2
●●●	269	221	284	229	612	811	2
48	287	218	294	225	612	811	2
2630	259	224	271	232	612	811	2
●	273	225	278	233	612	811	2
62	284	226	290	232	612	811	2
29	269	231	275	238	612	811	2
36	276	229	283	236	612	811	2
63	233	235	240	242	612	811	2
●	242	236	247	244	612	811	2
●	273	240	278	248	612	811	2
●	326	233	331	240	612	811	2
●	410	191	415	199	612	811	2
33	397	231	404	238	612	811	2
●	383	236	387	244	612	811	2
●	386	233	391	240	612	811	2
107	394	239	404	246	612	811	2
85	389	246	396	253	612	811	2
●	380	248	384	255	612	811	2
89	367	250	374	257	612	811	2
●	375	253	380	261	612	811	2
●	379	255	384	263	612	811	2
3	386	254	389	261	612	811	2
75	367	258	374	265	612	811	2
●	375	257	380	265	612	811	2
102	333	233	343	240	612	811	2
71	272	246	279	253	612	811	2
●	201	255	206	263	612	811	2
60	207	254	213	261	612	811	2
73	393	269	400	276	612	811	2
●	201	270	206	278	612	811	2
100	207	273	217	280	612	811	2
●	179	274	184	282	612	811	2
40	184	277	191	284	612	811	2
77	425	159	432	166	612	811	2
●	386	274	391	282	612	811	2
●	375	282	380	290	612	811	2
103	369	290	379	297	612	811	2
●	379	291	384	299	612	811	2
●	383	293	387	301	612	811	2
●	390	289	395	297	612	811	2
82	397	288	404	295	612	811	2
11	390	296	396	302	612	811	2
20	365	296	372	303	612	811	2
●	375	297	380	305	612	811	2
67	354	301	361	308	612	811	2
88	340	303	347	310	612	811	2
●	347	306	352	314	612	811	2
●	361	304	365	312	612	811	2
●	372	308	377	316	612	811	2
53	378	307	385	314	612	811	2
●	352	308	357	316	612	811	2
94	365	279	372	285	612	811	2
8	442	311	446	318	612	811	2
7	361	311	364	318	612	811	2
●	232	323	237	331	612	811	2
12	238	322	245	329	612	811	2
4	200	333	203	340	612	811	2
●	205	335	210	343	612	811	2
●	209	337	214	344	612	811	2
●	205	338	210	346	612	811	2
45	210	341	217	348	612	811	2
83	218	337	225	344	612	811	2
64	184	360	191	367	612	811	2
44	184	368	191	374	612	811	2
●	194	354	199	361	612	811	2
86	199	352	206	359	612	811	2
●	194	361	199	369	612	811	2
●	199	359	204	367	612	811	2
25	207	358	213	365	612	811	2
●	193	365	198	373	612	811	2
●●	196	367	204	377	612	811	2
57	191	371	198	378	612	811	2
76	207	369	213	376	612	811	2
61	328	324	334	331	612	811	2
●	447	320	452	327	612	811	2
●	337	323	342	331	612	811	2
●	284	346	289	354	612	811	2
19	290	345	297	352	612	811	2
97	461	349	468	355	612	811	2
39	407	358	414	365	612	811	2
42	244	360	251	367	612	811	2
●	236	369	241	377	612	811	2
●	247	369	252	377	612	811	2
●	254	365	259	373	612	811	2
6	260	369	263	376	612	811	2
81	237	375	244	382	612	811	2
●	398	376	403	384	612	811	2
●	220	386	225	394	612	811	2
●	224	384	228	392	612	811	2
49	225	388	232	395	612	811	2
87	229	383	236	389	612	811	2
●	409	365	414	373	612	811	2
22	416	368	423	374	612	811	2
●	409	369	414	377	612	811	2
74	407	375	413	382	612	811	2
90	412	383	419	390	612	811	2
9	429	371	432	378	612	811	2
●	426	376	431	384	612	811	2
54	433	375	440	382	612	811	2
●●	422	382	429	392	612	811	2
●	428	380	433	388	612	811	2
105	431	385	441	391	612	811	2
●	470	354	475	361	612	811	2
56.	483	65	490	71	612	811	2
Lugo	492	65	504	71	612	811	2
57.	483	71	490	77	612	811	2
San	492	71	501	77	612	811	2
Fernando	503	71	526	77	612	811	2
58.	483	77	490	83	612	811	2
Girona	492	77	508	83	612	811	2
59.	483	83	490	89	612	811	2
Santiago	492	83	513	89	612	811	2
de	514	83	520	89	612	811	2
Compostela	522	83	550	89	612	811	2
60.	483	89	490	95	612	811	2
Cáceres	492	89	512	95	612	811	2
61.	483	95	490	101	612	811	2
Lorca	492	95	505	101	612	811	2
62.	483	101	490	107	612	811	2
Coslada	492	101	511	107	612	811	2
63.	483	107	490	113	612	811	2
Talavera	492	107	513	113	612	811	2
de	514	107	520	113	612	811	2
la	522	107	526	113	612	811	2
Reina	527	107	541	113	612	811	2
64.	483	113	490	119	612	811	2
El	492	113	496	119	612	811	2
Puerto	498	113	514	119	612	811	2
de	515	113	521	119	612	811	2
Sta.	523	113	532	119	612	811	2
María	534	113	547	119	612	811	2
65.	483	119	490	125	612	811	2
Cornellá	492	119	512	125	612	811	2
de	513	119	519	125	612	811	2
Llobregat	521	119	543	125	612	811	2
66.	483	125	490	131	612	811	2
Las	492	125	500	131	612	811	2
Rozas	502	125	517	131	612	811	2
67.	483	131	490	137	612	811	2
Orihuela	492	131	512	137	612	811	2
68.	483	137	490	143	612	811	2
Avilés	492	137	506	143	612	811	2
69.	483	143	490	149	612	811	2
San	492	143	501	149	612	811	2
Boi	503	143	510	149	612	811	2
de	512	143	518	149	612	811	2
Llobregat	519	143	542	149	612	811	2
70.	483	149	490	155	612	811	2
Pozuelo	492	149	511	155	612	811	2
de	513	149	519	155	612	811	2
Alarcón	520	149	538	155	612	811	2
71.	483	155	490	161	612	811	2
Toledo	492	155	508	161	612	811	2
72.	483	161	490	167	612	811	2
Getxo	492	161	506	167	612	811	2
73.	483	167	490	173	612	811	2
Gandía	492	167	509	173	612	811	2
74.	483	173	490	179	612	811	2
Arona	492	173	506	179	612	811	2
75.	483	179	490	185	612	811	2
Torrent	492	179	509	185	612	811	2
76.	483	185	490	191	612	811	2
Chiclana	492	185	513	191	612	811	2
de	514	185	520	191	612	811	2
la	522	185	526	191	612	811	2
Frontera	527	185	547	191	612	811	2
77.	483	191	490	197	612	811	2
Manresa	492	191	513	197	612	811	2
78.	483	197	490	203	612	811	2
San	492	197	501	203	612	811	2
Sebastian	503	197	527	203	612	811	2
de	530	197	536	203	612	811	2
los	537	197	544	203	612	811	2
Reye	545	197	558	203	612	811	2
s	558	197	561	203	612	811	2
79.	483	203	490	209	612	811	2
Ferrol	492	203	506	209	612	811	2
80.	483	209	490	215	612	811	2
Rubí	492	209	503	215	612	811	2
81.	483	215	490	221	612	811	2
Fuengirola	492	215	517	221	612	811	2
82.	483	221	490	227	612	811	2
Benidorm	492	221	515	227	612	811	2
83.	483	227	490	233	612	811	2
Alcalá	492	227	506	233	612	811	2
de	508	227	514	233	612	811	2
Guadaira	515	227	537	233	612	811	2
84.	483	233	490	239	612	811	2
Majadahonda	492	233	524	239	612	811	2
85.	483	239	490	245	612	811	2
Sagunto	492	239	512	245	612	811	2
86.	483	245	490	251	612	811	2
Sanlúcar	492	245	513	251	612	811	2
de	514	245	520	251	612	811	2
Barrameda	522	245	548	251	612	811	2
87.	483	251	490	257	612	811	2
La	492	251	498	257	612	811	2
Línea	499	251	513	257	612	811	2
de	514	251	520	257	612	811	2
la	522	251	526	257	612	811	2
Concepción	527	251	555	257	612	811	2
88.	483	257	490	263	612	811	2
Molina	492	257	508	263	612	811	2
de	509	257	515	263	612	811	2
Segura	516	257	534	263	612	811	2
89.	483	263	490	269	612	811	2
Paterna	492	263	510	269	612	811	2
90.	483	269	490	275	612	811	2
Sta.	492	269	501	275	612	811	2
Lucía	503	269	516	275	612	811	2
de	517	269	523	275	612	811	2
Tirajana	525	269	544	275	612	811	2
91.	483	275	490	281	612	811	2
Viladecans	492	275	518	281	612	811	2
92.	483	281	490	287	612	811	2
El	492	281	496	287	612	811	2
Prat	498	281	508	287	612	811	2
de	509	281	515	287	612	811	2
Llobregat	517	281	539	287	612	811	2
93.	483	287	490	293	612	811	2
Castelldefels	492	287	522	293	612	811	2
94.	483	293	490	299	612	811	2
Alcoy	492	293	505	299	612	811	2
95.	483	299	490	305	612	811	2
Irún	492	299	501	305	612	811	2
96.	483	305	490	311	612	811	2
Granollers	492	305	516	311	612	811	2
97.	483	311	490	317	612	811	2
Arrecife	492	311	510	317	612	811	2
98.	483	317	490	323	612	811	2
Cerdanyola	492	317	519	323	612	811	2
del	521	317	528	323	612	811	2
Vallès	529	317	544	323	612	811	2
99.	483	323	490	329	612	811	2
Ávila	492	323	503	329	612	811	2
100.	483	329	493	335	612	811	2
Mérida	495	329	511	335	612	811	2
101.	483	335	493	342	612	811	2
Torrelavega	495	335	523	342	612	811	2
102.	483	341	493	348	612	811	2
Cuenca	495	341	513	348	612	811	2
103.	483	347	493	354	612	811	2
Sant	495	347	506	354	612	811	2
Vicent	507	347	522	354	612	811	2
del	524	347	531	354	612	811	2
Raspeig	532	347	552	354	612	811	2
104.	483	353	493	360	612	811	2
Mollet	495	353	509	360	612	811	2
del	510	353	518	360	612	811	2
Vallès	519	353	534	360	612	811	2
105.	483	359	493	366	612	811	2
San	495	359	504	366	612	811	2
Bartolomé	506	359	530	366	612	811	2
de	532	359	538	366	612	811	2
Tirajan	539	359	555	366	612	811	2
a	555	359	558	366	612	811	2
106.	483	365	493	372	612	811	2
Huesca	495	365	513	372	612	811	2
107.	483	371	493	378	612	811	2
Vila-real	495	371	514	378	612	811	2
108.	483	377	493	384	612	811	2
Siero	495	377	507	384	612	811	2
Señalados	101	401	136	409	612	811	2
con	138	401	150	409	612	811	2
un	152	401	161	409	612	811	2
círculo	163	401	185	409	612	811	2
los	187	401	197	409	612	811	2
municipios	199	401	234	409	612	811	2
que	236	401	249	409	612	811	2
tienen	251	401	271	409	612	811	2
aguas	273	401	294	409	612	811	2
con	296	401	308	409	612	811	2
una	310	401	322	409	612	811	2
concentración	325	401	371	409	612	811	2
media	373	401	394	409	612	811	2
de	396	401	404	409	612	811	2
nitratos	406	401	431	409	612	811	2
>15	433	401	446	409	612	811	2
mg/l.	448	401	464	409	612	811	2
Figura	114	421	134	428	612	811	2
1.	136	421	141	428	612	811	2
Municipios	145	421	179	428	612	811	2
españoles	180	421	210	428	612	811	2
donde	212	421	231	428	612	811	2
se	233	421	239	428	612	811	2
ha	241	421	248	428	612	811	2
determinado	250	421	290	428	612	811	2
el	291	421	297	428	612	811	2
contenido	298	421	329	428	612	811	2
en	331	421	338	428	612	811	2
nitratos	340	421	364	428	612	811	2
de	365	421	373	428	612	811	2
las	374	421	383	428	612	811	2
aguas	384	421	402	428	612	811	2
de	403	421	411	428	612	811	2
consumo	413	421	440	428	612	811	2
público	442	421	465	428	612	811	2
(2012).	466	421	488	428	612	811	2
Material	40	440	74	448	612	811	2
y	76	440	81	448	612	811	2
métodos	83	440	118	448	612	811	2
El	52	461	60	470	612	811	2
estudio	61	461	89	470	612	811	2
es	91	461	99	470	612	811	2
descriptivo	101	461	143	470	612	811	2
transversal.	145	461	189	470	612	811	2
Entre	191	461	211	470	612	811	2
enero	213	461	235	470	612	811	2
y	237	461	241	470	612	811	2
abril	243	461	260	470	612	811	2
de	262	461	271	470	612	811	2
2012	273	461	292	470	612	811	2
se	40	471	48	480	612	811	2
tomaron	51	471	84	480	612	811	2
muestras	86	471	122	480	612	811	2
de	124	471	133	480	612	811	2
aguas	136	471	158	480	612	811	2
de	160	471	170	480	612	811	2
consumo	172	471	207	480	612	811	2
público	209	471	238	480	612	811	2
en	240	471	250	480	612	811	2
108	252	471	267	480	612	811	2
de	269	471	279	480	612	811	2
los	281	471	292	480	612	811	2
144	40	481	55	491	612	811	2
municipios	57	481	99	491	612	811	2
españoles	101	481	138	491	612	811	2
con	140	481	154	491	612	811	2
más	156	481	171	491	612	811	2
de	173	481	182	491	612	811	2
50.000	184	481	210	491	612	811	2
habitantes,	212	481	254	491	612	811	2
que	256	481	270	491	612	811	2
abas-	271	481	292	491	612	811	2
tecen	40	492	61	501	612	811	2
a	64	492	68	501	612	811	2
21.290.707	71	492	113	501	612	811	2
habitantes	115	492	156	501	612	811	2
(45,3%	158	492	183	501	612	811	2
de	185	492	195	501	612	811	2
la	197	492	204	501	612	811	2
población	207	492	244	501	612	811	2
española)	246	492	283	501	612	811	2
9	286	491	290	498	612	811	2
.	290	492	292	501	612	811	2
Los	40	502	53	511	612	811	2
municipios	55	502	98	511	612	811	2
seleccionados	100	502	153	511	612	811	2
aleatoriamente	156	502	214	511	612	811	2
representan	216	502	262	511	612	811	2
a	264	502	269	511	612	811	2
todas	271	502	292	511	612	811	2
las	40	513	51	522	612	811	2
zonas	55	513	76	522	612	811	2
geográficas	80	513	123	522	612	811	2
españolas.	127	513	166	522	612	811	2
En	170	513	180	522	612	811	2
cada	184	513	201	522	612	811	2
municipio	205	513	244	522	612	811	2
se	247	513	255	522	612	811	2
tomaron	259	513	292	522	612	811	2
tres	40	523	55	532	612	811	2
muestras	58	523	93	532	612	811	2
de	96	523	106	532	612	811	2
2	109	523	114	532	612	811	2
litros	117	523	137	532	612	811	2
de	140	523	149	532	612	811	2
agua	152	523	170	532	612	811	2
en	173	523	183	532	612	811	2
botellas	186	523	216	532	612	811	2
opacas	219	523	245	532	612	811	2
de	248	523	257	532	612	811	2
plástico,	260	523	292	532	612	811	2
el	40	534	47	543	612	811	2
mismo	50	534	76	543	612	811	2
día,	79	534	93	543	612	811	2
en	96	534	105	543	612	811	2
distintos	108	534	141	543	612	811	2
puntos	144	534	170	543	612	811	2
del	173	534	185	543	612	811	2
municipio.	188	534	228	543	612	811	2
El	231	534	238	543	612	811	2
número	241	534	271	543	612	811	2
total	274	534	292	543	612	811	2
de	40	544	50	553	612	811	2
muestras	53	544	89	553	612	811	2
analizadas	92	544	132	553	612	811	2
fue	136	544	148	553	612	811	2
de	152	544	161	553	612	811	2
324.	165	544	181	553	612	811	2
Las	185	544	197	553	612	811	2
muestras	200	544	236	553	612	811	2
se	239	544	247	553	612	811	2
recogieron	251	544	292	553	612	811	2
en	40	555	50	564	612	811	2
domicilios	53	555	92	564	612	811	2
o	95	555	100	564	612	811	2
establecimientos	103	555	168	564	612	811	2
públicos	171	555	203	564	612	811	2
donde	206	555	230	564	612	811	2
no	233	555	243	564	612	811	2
había	246	555	266	564	612	811	2
filtros	269	555	292	564	612	811	2
domésticos	40	565	84	574	612	811	2
ni	87	565	94	574	612	811	2
sistemas	98	565	131	574	612	811	2
de	134	565	143	574	612	811	2
ósmosis	146	565	177	574	612	811	2
inversa,	180	565	210	574	612	811	2
y	213	565	218	574	612	811	2
se	221	565	229	574	612	811	2
conservaron	232	565	279	574	612	811	2
en	283	565	292	574	612	811	2
la	40	576	47	585	612	811	2
oscuridad	51	576	88	585	612	811	2
a	91	576	96	585	612	811	2
una	99	576	113	585	612	811	2
temperatura	117	576	164	585	612	811	2
entre	168	576	188	585	612	811	2
4	191	576	196	585	612	811	2
y	199	576	204	585	612	811	2
5	207	576	212	585	612	811	2
◦	213	576	216	582	612	811	2
C.	217	576	224	583	612	811	2
En	227	576	237	585	612	811	2
la	240	576	247	585	612	811	2
figura	250	576	272	585	612	811	2
1	276	576	281	585	612	811	2
se	284	576	292	585	612	811	2
señalan	40	586	70	595	612	811	2
los	72	586	83	595	612	811	2
municipios	85	586	127	595	612	811	2
estudiados.	129	586	172	595	612	811	2
Las	52	597	65	606	612	811	2
concentraciones	68	597	130	606	612	811	2
de	134	597	143	606	612	811	2
nitratos	147	597	176	606	612	811	2
se	180	597	188	606	612	811	2
determinaron	192	597	244	606	612	811	2
por	248	597	261	606	612	811	2
croma-	265	597	292	606	612	811	2
tografía	40	607	70	616	612	811	2
iónica	73	607	96	616	612	811	2
(EPA	99	607	117	616	612	811	2
Método	121	607	150	616	612	811	2
300.7)	154	607	178	616	612	811	2
con	181	607	195	616	612	811	2
supresión	198	607	235	616	612	811	2
química	239	607	269	616	612	811	2
de	273	607	282	616	612	811	2
la	285	607	292	616	612	811	2
conductividad	40	617	95	627	612	811	2
del	96	617	108	627	612	811	2
eluyente	110	617	143	627	612	811	2
4110B	144	617	169	627	612	811	2
SM	170	617	182	627	612	811	2
y	184	617	188	627	612	811	2
nivel	190	617	209	627	612	811	2
de	210	617	219	627	612	811	2
detección	221	617	258	627	612	811	2
de	259	617	269	627	612	811	2
nitra-	270	617	292	627	612	811	2
tos	40	628	52	637	612	811	2
de	54	628	64	637	612	811	2
2,7	66	628	78	637	612	811	2
␮g/l	80	631	97	637	612	811	2
mediante	99	628	136	637	612	811	2
el	138	628	145	637	612	811	2
cromatógrafo	148	628	199	637	612	811	2
Dionex	202	628	229	637	612	811	2
modelo	231	628	260	637	612	811	2
DX-120	263	628	292	637	612	811	2
empleando	40	638	83	647	612	811	2
solución	85	638	117	647	612	811	2
estándar	118	638	151	647	612	811	2
de	153	638	162	647	612	811	2
calibración	164	638	206	647	612	811	2
Fluka-72586.	207	638	257	647	612	811	2
Se	259	638	268	647	612	811	2
siguió	269	638	292	647	612	811	2
la	40	649	47	658	612	811	2
técnica	51	649	78	658	612	811	2
4110-B	83	649	110	658	612	811	2
recomendada	114	649	166	658	612	811	2
por	170	649	183	658	612	811	2
la	187	649	194	658	612	811	2
American	198	649	235	658	612	811	2
Public	239	649	262	658	612	811	2
Health	267	649	292	658	612	811	2
Association,	40	659	86	668	612	811	2
la	88	659	94	668	612	811	2
American	96	659	133	668	612	811	2
Water	134	659	158	668	612	811	2
Works	160	659	185	668	612	811	2
Association	187	659	230	668	612	811	2
y	232	659	236	668	612	811	2
la	238	659	245	668	612	811	2
Water	246	659	270	668	612	811	2
Envi-	272	659	292	668	612	811	2
ronment	40	670	74	679	612	811	2
Federation	76	670	117	679	612	811	2
10	119	669	126	675	612	811	2
.	126	670	128	679	612	811	2
El	52	680	60	689	612	811	2
análisis	63	680	91	689	612	811	2
estadístico	95	680	136	689	612	811	2
descriptivo	139	680	182	689	612	811	2
se	185	680	193	689	612	811	2
ha	197	680	206	689	612	811	2
realizado	210	680	245	689	612	811	2
con	248	680	262	689	612	811	2
el	265	680	272	689	612	811	2
pro-	276	680	292	689	612	811	2
grama	40	691	65	700	612	811	2
SPSS	67	691	84	700	612	811	2
v.10	86	691	103	700	612	811	2
para	105	691	122	700	612	811	2
Windows.	124	691	162	700	612	811	2
Resultados	40	713	84	721	612	811	2
En	52	733	62	742	612	811	2
la	65	733	71	742	612	811	2
tabla	74	733	93	742	612	811	2
1	95	733	100	742	612	811	2
se	103	733	111	742	612	811	2
indica	113	733	137	742	612	811	2
el	139	733	146	742	612	811	2
contenido	148	733	187	742	612	811	2
en	189	733	199	742	612	811	2
nitratos	201	733	231	742	612	811	2
de	234	733	243	742	612	811	2
las	245	733	256	742	612	811	2
aguas	258	733	280	742	612	811	2
de	283	733	292	742	612	811	2
consumo	40	744	75	753	612	811	2
público	77	744	105	753	612	811	2
de	107	744	116	753	612	811	2
los	118	744	129	753	612	811	2
108	131	744	145	753	612	811	2
municipios.	147	744	191	753	612	811	2
La	193	744	201	753	612	811	2
concentración	203	744	257	753	612	811	2
mediana	259	744	292	753	612	811	2
de	310	440	319	449	612	811	2
nitratos	322	440	352	449	612	811	2
es	354	440	362	449	612	811	2
3,47	365	440	381	449	612	811	2
mg/l	383	440	400	449	612	811	2
(rango:	403	440	431	449	612	811	2
0,38-66,76;	433	440	477	449	612	811	2
rango	480	440	502	449	612	811	2
intercuartílico:	504	440	561	449	612	811	2
4,51).	310	450	331	459	612	811	2
El	333	450	340	459	612	811	2
agua	342	450	360	459	612	811	2
de	362	450	371	459	612	811	2
104	372	450	387	459	612	811	2
municipios	389	450	431	459	612	811	2
(96%),	433	450	456	459	612	811	2
en	457	450	467	459	612	811	2
los	468	450	479	459	612	811	2
que	481	450	495	459	612	811	2
viven	497	450	518	459	612	811	2
20.695.666	519	450	561	459	612	811	2
habitantes,	310	461	352	470	612	811	2
contiene	355	461	388	470	612	811	2
menos	391	461	416	470	612	811	2
de	419	461	429	470	612	811	2
25	432	461	441	470	612	811	2
mg/l.	443	461	462	470	612	811	2
En	465	461	475	470	612	811	2
102	478	461	492	470	612	811	2
municipios	495	461	538	470	612	811	2
(94%)	541	461	561	470	612	811	2
la	310	471	317	480	612	811	2
concentración	319	471	373	480	612	811	2
de	376	471	385	480	612	811	2
nitratos	388	471	417	480	612	811	2
es	420	471	428	480	612	811	2
menor	431	471	456	480	612	811	2
de	458	471	468	480	612	811	2
15	470	471	480	480	612	811	2
mg/l.	481	471	501	480	612	811	2
Hay	503	471	518	480	612	811	2
tres	521	471	535	480	612	811	2
muni-	538	471	561	480	612	811	2
cipios	310	481	332	491	612	811	2
(Torrent,	335	481	368	491	612	811	2
Vila-real	371	481	403	491	612	811	2
y	406	481	410	491	612	811	2
Paterna)	413	481	445	491	612	811	2
con	448	481	461	491	612	811	2
25-50	464	481	486	491	612	811	2
mg/l	488	481	505	491	612	811	2
y	508	481	512	491	612	811	2
uno	515	481	529	491	612	811	2
(Palma)	532	481	561	491	612	811	2
con	310	492	324	501	612	811	2
66,76	326	492	347	501	612	811	2
mg/l.	348	492	368	501	612	811	2
Discusión	310	514	349	522	612	811	2
La	322	534	330	544	612	811	2
cifra	332	534	349	544	612	811	2
mediana	351	534	384	544	612	811	2
de	386	534	395	544	612	811	2
nitratos	397	534	427	544	612	811	2
en	428	534	438	544	612	811	2
las	440	534	450	544	612	811	2
aguas	452	534	474	544	612	811	2
de	475	534	485	544	612	811	2
consumo	487	534	521	544	612	811	2
público	523	534	552	544	612	811	2
es	553	534	561	544	612	811	2
menor	310	545	335	554	612	811	2
de	337	545	346	554	612	811	2
5	348	545	353	554	612	811	2
mg/l	355	545	372	554	612	811	2
y	374	545	379	554	612	811	2
solo	381	545	396	554	612	811	2
en	398	545	408	554	612	811	2
cuatro	410	545	434	554	612	811	2
municipios	436	545	479	554	612	811	2
es	481	545	489	554	612	811	2
superior	491	545	523	554	612	811	2
a	525	545	529	554	612	811	2
25	531	545	541	554	612	811	2
mg/l,	542	545	561	554	612	811	2
lo	310	555	317	564	612	811	2
que	319	555	333	564	612	811	2
indica	335	555	359	564	612	811	2
unos	361	555	379	564	612	811	2
niveles	381	555	408	564	612	811	2
aceptables	410	555	450	564	612	811	2
de	453	555	462	564	612	811	2
nitratos.	464	555	496	564	612	811	2
La	322	566	330	575	612	811	2
cifra	333	566	350	575	612	811	2
media	353	566	376	575	612	811	2
de	379	566	388	575	612	811	2
nitratos	391	566	421	575	612	811	2
en	423	566	433	575	612	811	2
las	435	566	446	575	612	811	2
aguas	448	566	470	575	612	811	2
de	473	566	482	575	612	811	2
consumo	485	566	520	575	612	811	2
público	522	566	551	575	612	811	2
es	553	566	561	575	612	811	2
menor	310	576	335	585	612	811	2
respecto	336	576	369	585	612	811	2
a	370	576	375	585	612	811	2
lo	376	576	383	585	612	811	2
publicado	385	576	422	585	612	811	2
en	424	576	433	585	612	811	2
años	435	576	452	585	612	811	2
anteriores.	454	576	495	585	612	811	2
Así,	496	576	510	585	612	811	2
en	511	576	520	585	612	811	2
un	522	576	532	585	612	811	2
estudio	533	576	561	585	612	811	2
de	310	587	319	596	612	811	2
1999	321	587	340	596	612	811	2
con	341	587	355	596	612	811	2
datos	357	587	377	596	612	811	2
de	379	587	388	596	612	811	2
451	389	587	404	596	612	811	2
poblaciones	405	587	451	596	612	811	2
españolas,	452	587	492	596	612	811	2
correspondiente	493	587	556	596	612	811	2
a	557	587	561	596	612	811	2
17.865.326	310	597	352	606	612	811	2
personas,	354	597	390	606	612	811	2
se	392	597	400	606	612	811	2
hallaron	402	597	434	606	612	811	2
tres	436	597	451	606	612	811	2
municipios	453	597	495	606	612	811	2
de	497	597	507	606	612	811	2
la	509	597	515	606	612	811	2
Comunidad	517	597	561	606	612	811	2
Valenciana	310	608	352	617	612	811	2
con	353	608	367	617	612	811	2
más	369	608	385	617	612	811	2
de	386	608	396	617	612	811	2
100	398	608	412	617	612	811	2
mg/l	413	608	431	617	612	811	2
y	433	608	437	617	612	811	2
21	439	608	448	617	612	811	2
con	450	608	464	617	612	811	2
50-100	466	608	493	617	612	811	2
mg/l	494	608	512	617	612	811	2
6	512	607	516	613	612	811	2
.	516	608	518	617	612	811	2
En	520	608	530	617	612	811	2
el	531	608	538	617	612	811	2
86,9%	540	608	561	617	612	811	2
de	310	618	319	627	612	811	2
los	322	618	333	627	612	811	2
municipios	337	618	379	627	612	811	2
el	382	618	389	627	612	811	2
agua	392	618	410	627	612	811	2
tenía	414	618	433	627	612	811	2
menos	436	618	461	627	612	811	2
de	465	618	474	627	612	811	2
25	477	618	487	627	612	811	2
mg/l.	488	618	508	627	612	811	2
De	511	618	521	627	612	811	2
estos	524	618	544	627	612	811	2
451	547	618	561	627	612	811	2
municipios,	310	629	354	638	612	811	2
había	356	629	377	638	612	811	2
79	379	629	389	638	612	811	2
con	391	629	404	638	612	811	2
más	406	629	422	638	612	811	2
de	424	629	433	638	612	811	2
50.000	435	629	461	638	612	811	2
habitantes,	463	629	505	638	612	811	2
y	507	629	512	638	612	811	2
de	514	629	523	638	612	811	2
ellos,	525	629	545	638	612	811	2
tres	547	629	561	638	612	811	2
tenían	310	639	334	648	612	811	2
más	336	639	352	648	612	811	2
de	354	639	363	648	612	811	2
50	365	639	375	648	612	811	2
mg/l	376	639	394	648	612	811	2
de	396	639	405	648	612	811	2
nitratos.	407	639	439	648	612	811	2
Según	322	650	345	659	612	811	2
la	349	650	356	659	612	811	2
OMS,	360	650	380	659	612	811	2
el	383	650	390	659	612	811	2
agua	394	650	412	659	612	811	2
de	416	650	425	659	612	811	2
consumo	429	650	464	659	612	811	2
público	468	650	496	659	612	811	2
puede	500	650	524	659	612	811	2
contener	528	650	561	659	612	811	2
de	310	660	319	669	612	811	2
forma	322	660	345	669	612	811	2
natural	348	660	375	669	612	811	2
hasta	378	660	399	669	612	811	2
10	402	660	411	669	612	811	2
mg/l	412	660	430	669	612	811	2
de	433	660	442	669	612	811	2
nitratos.	445	660	477	669	612	811	2
Concentraciones	480	660	543	669	612	811	2
más	546	660	561	669	612	811	2
altas	310	670	328	680	612	811	2
indican	330	670	359	680	612	811	2
contaminación	361	670	418	680	612	811	2
industrial,	421	670	459	680	612	811	2
contaminación	462	670	519	680	612	811	2
por	521	670	534	680	612	811	2
explo-	537	670	561	680	612	811	2
taciones	310	681	342	690	612	811	2
ganaderas	345	681	384	690	612	811	2
y	387	681	391	690	612	811	2
fundamentalmente	395	681	468	690	612	811	2
empleo	471	681	500	690	612	811	2
de	503	681	513	690	612	811	2
fertilizantes	516	681	561	690	612	811	2
nitrogenados	310	691	360	700	612	811	2
por	363	691	376	700	612	811	2
riego	380	691	399	700	612	811	2
en	402	691	412	700	612	811	2
sábana,	415	691	443	700	612	811	2
cultivo	447	691	473	700	612	811	2
intensivo	476	691	512	700	612	811	2
y	515	691	519	700	612	811	2
cultivo	523	691	549	700	612	811	2
de	552	691	561	700	612	811	2
invernaderos.	310	702	362	711	612	811	2
Este	367	702	383	711	612	811	2
empleo	387	702	416	711	612	811	2
de	421	702	430	711	612	811	2
fertilizantes	435	702	480	711	612	811	2
es	485	702	493	711	612	811	2
posiblemente	498	702	550	711	612	811	2
el	555	702	561	711	612	811	2
motivo	310	712	337	721	612	811	2
por	340	712	353	721	612	811	2
el	355	712	362	721	612	811	2
que	364	712	379	721	612	811	2
en	381	712	390	721	612	811	2
zonas	393	712	415	721	612	811	2
como	417	712	438	721	612	811	2
la	441	712	447	721	612	811	2
Comunidad	450	712	494	721	612	811	2
Valenciana	496	712	538	721	612	811	2
había	541	712	561	721	612	811	2
en	310	723	319	732	612	811	2
1991	322	723	341	732	612	811	2
hasta	344	723	364	732	612	811	2
18	366	723	376	732	612	811	2
municipios	379	723	421	732	612	811	2
con	424	723	437	732	612	811	2
más	440	723	455	732	612	811	2
de	458	723	467	732	612	811	2
150	470	723	484	732	612	811	2
mg/l	485	723	503	732	612	811	2
5	503	722	507	728	612	811	2
.	507	723	509	732	612	811	2
En	512	723	521	732	612	811	2
el	524	723	531	732	612	811	2
estudio	533	723	561	732	612	811	2
actual,	310	733	335	742	612	811	2
cinco	337	733	358	742	612	811	2
de	360	733	369	742	612	811	2
los	372	733	383	742	612	811	2
seis	385	733	399	742	612	811	2
municipios	402	733	444	742	612	811	2
con	447	733	460	742	612	811	2
más	463	733	478	742	612	811	2
nitratos	481	733	511	742	612	811	2
en	513	733	522	742	612	811	2
sus	525	733	537	742	612	811	2
aguas	540	733	561	742	612	811	2
de	310	744	319	753	612	811	2
consumo	321	744	356	753	612	811	2
público	358	744	387	753	612	811	2
pertenecen	389	744	432	753	612	811	2
a	434	744	438	753	612	811	2
dicha	440	744	461	753	612	811	2
comunidad	463	744	506	753	612	811	2
autónoma.	508	744	549	753	612	811	2
219	561	45	573	52	612	811	3
I.	244	45	247	52	612	811	3
Vitoria	249	45	269	52	612	811	3
et	270	45	276	52	612	811	3
al	277	45	283	52	612	811	3
/	284	45	287	52	612	811	3
Gac	288	45	299	52	612	811	3
Sanit.	301	45	317	52	612	811	3
2015;29(3):217–220	319	45	380	52	612	811	3
Tabla	51	64	68	70	612	811	3
1	70	64	74	70	612	811	3
Contenido	51	72	83	79	612	811	3
en	84	72	92	79	612	811	3
nitratos	93	72	117	79	612	811	3
(mg/l)	119	72	138	79	612	811	3
de	140	72	147	79	612	811	3
las	149	72	157	79	612	811	3
aguas	159	72	176	79	612	811	3
analizadas	178	72	210	79	612	811	3
por	211	72	222	79	612	811	3
comunidad	224	72	258	79	612	811	3
autónoma	260	72	291	79	612	811	3
(2012)	292	72	312	79	612	811	3
Comunidad	57	86	92	94	612	811	3
autónoma	94	86	125	94	612	811	3
Andalucía	57	122	88	130	612	811	3
Aragón	57	131	79	138	612	811	3
Asturias	57	139	82	147	612	811	3
Baleares	57	148	83	155	612	811	3
Canarias	57	157	83	164	612	811	3
Cantabria	57	165	87	172	612	811	3
Castilla-León	57	174	97	181	612	811	3
Castilla-La	57	182	89	190	612	811	3
Mancha	91	182	115	190	612	811	3
Cataluña	57	191	84	198	612	811	3
Comunidad	57	199	92	207	612	811	3
Valenciana	94	199	127	207	612	811	3
Extremadura	57	208	97	215	612	811	3
Galicia	57	217	78	224	612	811	3
La	57	225	64	232	612	811	3
Rioja	66	225	81	232	612	811	3
Madrid	57	234	79	241	612	811	3
Murcia	57	242	79	250	612	811	3
Navarra	57	251	81	258	612	811	3
País	57	259	69	267	612	811	3
Vasco	71	259	89	267	612	811	3
N	170	86	175	94	612	811	3
◦	175	87	177	91	612	811	3
municipios	179	86	213	94	612	811	3
estudiados	215	86	248	94	612	811	3
16	205	122	213	130	612	811	3
2	207	131	211	138	612	811	3
4	207	139	211	147	612	811	3
1	207	148	211	155	612	811	3
7	207	157	211	164	612	811	3
2	207	165	211	172	612	811	3
6	207	174	211	181	612	811	3
3	207	182	211	190	612	811	3
19	205	191	213	198	612	811	3
14	205	199	213	207	612	811	3
3	207	208	211	215	612	811	3
6	207	217	211	224	612	811	3
1	207	225	211	232	612	811	3
14	205	234	213	241	612	811	3
3	207	242	211	250	612	811	3
1	207	251	211	258	612	811	3
6	207	259	211	267	612	811	3
Población	290	86	320	94	612	811	3
3.075.729	290	122	320	130	612	811	3
726.376	295	131	320	138	612	811	3
636.982	295	139	320	147	612	811	3
401.270	295	148	320	155	612	811	3
1.108.479	290	157	320	164	612	811	3
238.647	295	165	320	172	612	811	3
843.609	295	174	320	181	612	811	3
227.013	295	182	320	190	612	811	3
3.569.095	290	191	320	198	612	811	3
2.272.611	290	199	320	207	612	811	3
297.860	295	208	320	215	612	811	3
917.173	295	217	320	224	612	811	3
152.107	295	225	320	232	612	811	3
5.016.365	290	234	320	241	612	811	3
592.841	295	242	320	250	612	811	3
198.491	295	251	320	258	612	811	3
1.016059	291	259	320	267	612	811	3
Concentración	421	86	465	94	612	811	3
de	466	86	474	94	612	811	3
nitratos	475	86	499	94	612	811	3
(mg/l)	501	86	520	94	612	811	3
Valores	362	101	385	108	612	811	3
medios	387	101	409	108	612	811	3
(media	362	109	384	116	612	811	3
±	385	111	390	117	612	811	3
DE)	391	109	402	116	612	811	3
Valor	452	101	469	108	612	811	3
mínimo	452	109	476	116	612	811	3
Valor	542	101	559	108	612	811	3
máximo	542	109	568	116	612	811	3
3,70	367	122	380	130	612	811	3
5,32	367	131	380	138	612	811	3
3,04	367	139	380	147	612	811	3
66,76	363	148	380	155	612	811	3
5,03	367	157	380	164	612	811	3
2,95	367	165	380	172	612	811	3
2,95	367	174	380	181	612	811	3
4,20	367	182	380	190	612	811	3
7,75	367	191	380	198	612	811	3
15,29	363	199	380	207	612	811	3
3,59	367	208	380	215	612	811	3
5,10	367	217	380	224	612	811	3
11,8	367	225	380	232	612	811	3
2,93	367	234	380	241	612	811	3
3,78	367	242	380	250	612	811	3
1,00	367	251	380	258	612	811	3
2,77	367	259	380	267	612	811	3
1,34	452	122	465	130	612	811	3
0,75	452	131	465	138	612	811	3
1,37	452	139	465	147	612	811	3
11,67	542	122	559	130	612	811	3
9,88	546	131	559	138	612	811	3
6,63	546	139	559	147	612	811	3
0,38	452	157	465	164	612	811	3
2,79	452	165	465	172	612	811	3
0,39	452	174	465	181	612	811	3
1,89	452	182	465	190	612	811	3
1,28	452	191	465	198	612	811	3
1,28	452	199	465	207	612	811	3
1,19	452	208	465	215	612	811	3
2,10	452	217	465	224	612	811	3
11,69	542	157	559	164	612	811	3
3,11	546	165	559	172	612	811	3
6,06	546	174	559	181	612	811	3
3,98	546	182	559	190	612	811	3
13,79	542	191	559	198	612	811	3
44,94	542	199	559	207	612	811	3
6,62	546	208	559	215	612	811	3
10,60	542	217	559	224	612	811	3
1,40	452	234	465	241	612	811	3
2,27	452	242	465	250	612	811	3
5,74	546	234	559	241	612	811	3
5,39	546	242	559	250	612	811	3
0,96	452	259	465	267	612	811	3
3,61	546	259	559	267	612	811	3
±	382	124	387	130	612	811	3
±	382	132	387	139	612	811	3
±	382	141	387	147	612	811	3
±	382	149	387	156	612	811	3
±	382	158	387	165	612	811	3
±	382	167	387	173	612	811	3
±	382	175	387	182	612	811	3
±	382	184	387	190	612	811	3
±	382	192	387	199	612	811	3
±	382	201	387	207	612	811	3
±	382	209	387	216	612	811	3
±	382	218	387	224	612	811	3
±	382	227	387	233	612	811	3
±	382	235	387	242	612	811	3
±	382	244	387	250	612	811	3
±	382	252	387	259	612	811	3
±	382	261	387	267	612	811	3
2,37	390	122	403	130	612	811	3
6,46	390	131	403	138	612	811	3
2,42	390	139	403	147	612	811	3
8,25	390	148	403	155	612	811	3
4,16	390	157	403	164	612	811	3
0,23	390	165	403	172	612	811	3
2,81	390	174	403	181	612	811	3
4,22	390	182	403	190	612	811	3
3,84	390	191	403	198	612	811	3
16,99	390	199	406	207	612	811	3
2,77	390	208	403	215	612	811	3
3,06	390	217	403	224	612	811	3
1,81	390	225	403	232	612	811	3
1,19	390	234	403	241	612	811	3
1,56	390	242	403	250	612	811	3
0,12	390	251	403	258	612	811	3
0,65	390	259	403	267	612	811	3
DE:	51	272	62	280	612	811	3
desviación	64	272	96	280	612	811	3
estándar.	98	272	126	280	612	811	3
También	63	292	96	301	612	811	3
el	103	292	109	301	612	811	3
último	116	292	141	301	612	811	3
informe	147	292	178	301	612	811	3
técnico	184	292	212	301	612	811	3
de	218	292	227	301	612	811	3
calidad	233	292	261	301	612	811	3
del	267	292	279	301	612	811	3
agua	285	292	303	301	612	811	3
de	51	302	61	311	612	811	3
consumo	67	302	101	311	612	811	3
público	108	302	136	311	612	811	3
en	142	302	152	311	612	811	3
España	158	302	185	311	612	811	3
11	191	301	198	308	612	811	3
indica	205	302	228	311	612	811	3
una	234	302	248	311	612	811	3
mediana	254	302	287	311	612	811	3
de	293	302	303	311	612	811	3
5	51	313	56	322	612	811	3
mg/l,	57	313	77	322	612	811	3
y	81	313	85	322	612	811	3
que	89	313	103	322	612	811	3
el	107	313	114	322	612	811	3
2,39%	118	313	139	322	612	811	3
de	143	313	153	322	612	811	3
las	157	313	167	322	612	811	3
determinaciones	171	313	235	322	612	811	3
analíticas	239	313	275	322	612	811	3
mues-	279	313	303	322	612	811	3
tran	51	323	67	332	612	811	3
más	71	323	87	332	612	811	3
de	90	323	100	332	612	811	3
50	103	323	113	332	612	811	3
mg/l	114	323	132	332	612	811	3
de	136	323	145	332	612	811	3
nitratos.	149	323	180	332	612	811	3
Asimismo,	184	323	224	332	612	811	3
en	228	323	237	332	612	811	3
una	241	323	255	332	612	811	3
revisión	259	323	290	332	612	811	3
de	293	323	303	332	612	811	3
2010	51	334	70	343	612	811	3
con	73	334	87	343	612	811	3
análisis	89	334	118	343	612	811	3
de	120	334	129	343	612	811	3
aguas	132	334	154	343	612	811	3
de	156	334	166	343	612	811	3
consumo	168	334	203	343	612	811	3
público	205	334	234	343	612	811	3
de	236	334	246	343	612	811	3
67	248	334	258	343	612	811	3
municipios	260	334	303	343	612	811	3
españoles,	51	344	91	353	612	811	3
la	93	344	100	353	612	811	3
mediana	102	344	135	353	612	811	3
es	137	344	145	353	612	811	3
de	148	344	157	353	612	811	3
4,2	159	344	171	353	612	811	3
mg/l	172	344	190	353	612	811	3
(con	192	344	209	353	612	811	3
un	211	344	221	353	612	811	3
rango	223	344	245	353	612	811	3
de	247	344	257	353	612	811	3
menos	259	344	284	353	612	811	3
de	286	344	296	353	612	811	3
1	298	344	303	353	612	811	3
a	51	355	56	364	612	811	3
29,0	57	355	74	364	612	811	3
mg/l)	75	355	96	364	612	811	3
12	97	354	105	360	612	811	3
.	105	355	107	364	612	811	3
Esta	109	355	125	364	612	811	3
mejoría	126	355	156	364	612	811	3
en	158	355	167	364	612	811	3
las	169	355	179	364	612	811	3
cifras	181	355	202	364	612	811	3
de	204	355	213	364	612	811	3
nitratos	215	355	245	364	612	811	3
en	246	355	256	364	612	811	3
las	258	355	268	364	612	811	3
aguas	270	355	292	364	612	811	3
de	293	355	303	364	612	811	3
consumo	51	365	86	374	612	811	3
público	88	365	117	374	612	811	3
debe	119	365	137	374	612	811	3
atribuirse	140	365	177	374	612	811	3
fundamentalmente	179	365	252	374	612	811	3
a	255	365	259	374	612	811	3
una	261	365	275	374	612	811	3
menor	278	365	303	374	612	811	3
contaminación	51	376	108	385	612	811	3
de	110	376	119	385	612	811	3
los	121	376	132	385	612	811	3
acuíferos	134	376	169	385	612	811	3
por	170	376	184	385	612	811	3
una	185	376	200	385	612	811	3
mayor	202	376	226	385	612	811	3
protección	228	376	269	385	612	811	3
ambien-	271	376	303	385	612	811	3
tal,	51	386	63	395	612	811	3
así	65	386	75	395	612	811	3
como	77	386	98	395	612	811	3
al	100	386	107	395	612	811	3
empleo	108	386	137	395	612	811	3
más	139	386	154	395	612	811	3
racional	156	386	187	395	612	811	3
del	189	386	200	395	612	811	3
abonado	202	386	235	395	612	811	3
mediante	237	386	273	395	612	811	3
el	275	386	282	395	612	811	3
riego	283	386	303	395	612	811	3
por	51	397	64	406	612	811	3
goteo	66	397	88	406	612	811	3
siguiendo	90	397	127	406	612	811	3
una	129	397	143	406	612	811	3
legislación	145	397	186	406	612	811	3
más	188	397	204	406	612	811	3
restrictiva	206	397	244	406	612	811	3
13	247	395	254	402	612	811	3
.	254	397	256	406	612	811	3
Esta	63	407	79	416	612	811	3
situación	81	407	116	416	612	811	3
actual	117	407	140	416	612	811	3
española	142	407	176	416	612	811	3
no	178	407	188	416	612	811	3
es	189	407	197	416	612	811	3
la	199	407	206	416	612	811	3
misma	208	407	234	416	612	811	3
en	236	407	245	416	612	811	3
otros	247	407	266	416	612	811	3
países	268	407	292	416	612	811	3
de	293	407	303	416	612	811	3
nuestro	51	417	80	427	612	811	3
entorno	83	417	113	427	612	811	3
con	116	417	129	427	612	811	3
importante	132	417	175	427	612	811	3
actividad	178	417	213	427	612	811	3
agrícola,	215	417	247	427	612	811	3
como	250	417	271	427	612	811	3
Turquía	273	417	303	427	612	811	3
(92	51	428	64	437	612	811	3
poblaciones	66	428	112	437	612	811	3
estudiadas,12	114	428	166	437	612	811	3
aguas	168	428	190	437	612	811	3
de	192	428	201	437	612	811	3
consumo	204	428	238	437	612	811	3
público	241	428	269	437	612	811	3
con	271	428	285	437	612	811	3
más	287	428	303	437	612	811	3
de	51	438	61	447	612	811	3
50	62	438	72	447	612	811	3
mg/l	73	438	90	447	612	811	3
y	92	438	97	447	612	811	3
dos	98	438	111	447	612	811	3
de	113	438	122	447	612	811	3
ellas	124	438	141	447	612	811	3
con	142	438	156	447	612	811	3
300	158	438	172	447	612	811	3
mg/l)	173	438	194	447	612	811	3
14	195	437	203	444	612	811	3
o	205	438	209	447	612	811	3
Marruecos	211	438	251	447	612	811	3
(78	253	438	265	447	612	811	3
poblacio-	267	438	303	447	612	811	3
nes	51	449	64	458	612	811	3
estudiadas,	67	449	109	458	612	811	3
54	112	449	122	458	612	811	3
aguas	124	449	146	458	612	811	3
de	148	449	158	458	612	811	3
consumo	160	449	195	458	612	811	3
público	197	449	226	458	612	811	3
con	228	449	242	458	612	811	3
más	244	449	260	458	612	811	3
de	263	449	272	458	612	811	3
50	274	449	284	458	612	811	3
mg/l	285	449	303	458	612	811	3
y	51	459	56	468	612	811	3
un	58	459	68	468	612	811	3
valor	70	459	89	468	612	811	3
máximo	91	459	123	468	612	811	3
de	125	459	134	468	612	811	3
246,90	136	459	162	468	612	811	3
mg/l)	163	459	184	468	612	811	3
15	186	458	193	465	612	811	3
.	194	459	196	468	612	811	3
Asimismo,	198	459	238	468	612	811	3
en	240	459	249	468	612	811	3
un	251	459	261	468	612	811	3
estudio	263	459	291	468	612	811	3
de	293	459	303	468	612	811	3
25	51	470	61	479	612	811	3
pozos	63	470	85	479	612	811	3
de	86	470	96	479	612	811	3
agua	97	470	116	479	612	811	3
de	117	470	127	479	612	811	3
Nigeria,	128	470	158	479	612	811	3
la	160	470	166	479	612	811	3
contaminación	168	470	225	479	612	811	3
ganadera	226	470	262	479	612	811	3
es	263	470	271	479	612	811	3
la	273	470	280	479	612	811	3
causa	282	470	303	479	612	811	3
de	51	480	61	489	612	811	3
cifras	63	480	84	489	612	811	3
tan	87	480	99	489	612	811	3
altas	102	480	120	489	612	811	3
como	123	480	144	489	612	811	3
347	146	480	161	489	612	811	3
y	164	480	168	489	612	811	3
843	171	480	185	489	612	811	3
mg/l	187	480	204	489	612	811	3
de	207	480	216	489	612	811	3
nitratos	219	480	249	489	612	811	3
en	252	480	261	489	612	811	3
dos	264	480	277	489	612	811	3
de	280	480	289	489	612	811	3
los	292	480	303	489	612	811	3
pozos	51	491	73	500	612	811	3
estudiados	75	491	117	500	612	811	3
16	119	490	126	496	612	811	3
.	126	491	128	500	612	811	3
En	63	501	73	510	612	811	3
general,	75	501	105	510	612	811	3
cuando	107	501	135	510	612	811	3
los	137	501	148	510	612	811	3
nitratos	150	501	180	510	612	811	3
en	182	501	192	510	612	811	3
el	194	501	201	510	612	811	3
agua	203	501	221	510	612	811	3
de	223	501	232	510	612	811	3
bebida	234	501	260	510	612	811	3
son	262	501	276	510	612	811	3
meno-	278	501	303	510	612	811	3
res	51	512	63	521	612	811	3
de	65	512	74	521	612	811	3
10	76	512	86	521	612	811	3
mg/l,	87	512	107	521	612	811	3
las	109	512	119	521	612	811	3
verduras	121	512	155	521	612	811	3
son	157	512	170	521	612	811	3
la	172	512	179	521	612	811	3
principal	181	512	215	521	612	811	3
fuente	217	512	242	521	612	811	3
de	244	512	253	521	612	811	3
la	255	512	262	521	612	811	3
ingesta	264	512	291	521	612	811	3
de	293	512	303	521	612	811	3
nitratos,	51	522	83	531	612	811	3
pero	85	522	102	531	612	811	3
si	104	522	110	531	612	811	3
su	112	522	121	531	612	811	3
concentración	122	522	176	531	612	811	3
es	178	522	186	531	612	811	3
mayor	188	522	213	531	612	811	3
de	214	522	224	531	612	811	3
50	225	522	235	531	612	811	3
mg/l,	236	522	256	531	612	811	3
el	258	522	265	531	612	811	3
agua	266	522	284	531	612	811	3
es	286	522	294	531	612	811	3
la	296	522	303	531	612	811	3
principal	51	533	85	542	612	811	3
fuente,	88	533	114	542	612	811	3
sobre	116	533	137	542	612	811	3
todo	139	533	157	542	612	811	3
en	159	533	168	542	612	811	3
lactantes	171	533	205	542	612	811	3
con	207	533	221	542	612	811	3
lactancia	223	533	257	542	612	811	3
artificial	259	533	291	542	612	811	3
17	293	531	300	538	612	811	3
.	301	533	303	542	612	811	3
Por	51	543	64	552	612	811	3
ello,	66	543	82	552	612	811	3
actualmente,	84	543	133	552	612	811	3
en	135	543	145	552	612	811	3
consonancia	146	543	194	552	612	811	3
con	195	543	209	552	612	811	3
nuestros	211	543	244	552	612	811	3
resultados,	246	543	287	552	612	811	3
son	289	543	303	552	612	811	3
excepcionales	51	553	104	563	612	811	3
los	108	553	119	563	612	811	3
casos	123	553	143	563	612	811	3
de	147	553	156	563	612	811	3
metahemoglobinemia	160	553	244	563	612	811	3
por	247	553	260	563	612	811	3
exceso	264	553	290	563	612	811	3
de	293	553	303	563	612	811	3
nitratos	51	564	81	573	612	811	3
en	84	564	93	573	612	811	3
el	96	564	103	573	612	811	3
agua	105	564	124	573	612	811	3
de	126	564	136	573	612	811	3
consumo	138	564	173	573	612	811	3
público	176	564	204	573	612	811	3
en	207	564	216	573	612	811	3
España.	219	564	248	573	612	811	3
Además,	251	564	283	573	612	811	3
para	286	564	303	573	612	811	3
que	51	574	65	583	612	811	3
se	68	574	76	583	612	811	3
produzca	79	574	115	583	612	811	3
metahemoglobinemia	117	574	201	583	612	811	3
probablemente	204	574	263	583	612	811	3
hace	265	574	283	583	612	811	3
falta	286	574	303	583	612	811	3
una	51	585	66	594	612	811	3
alta	68	585	82	594	612	811	3
concentración	84	585	138	594	612	811	3
de	141	585	150	594	612	811	3
nitratos	152	585	182	594	612	811	3
en	184	585	194	594	612	811	3
el	196	585	203	594	612	811	3
agua	205	585	223	594	612	811	3
junto	226	585	246	594	612	811	3
con	248	585	262	594	612	811	3
una	264	585	278	594	612	811	3
infec-	281	585	303	594	612	811	3
ción	51	595	67	604	612	811	3
gastrointestinal	69	595	129	604	612	811	3
de	130	595	140	604	612	811	3
transmisión	141	595	187	604	612	811	3
hídrica,	188	595	217	604	612	811	3
por	219	595	232	604	612	811	3
lo	233	595	240	604	612	811	3
que	242	595	256	604	612	811	3
el	258	595	265	604	612	811	3
adecuado	266	595	303	604	612	811	3
control	51	606	79	615	612	811	3
sanitario	81	606	114	615	612	811	3
de	116	606	125	615	612	811	3
las	127	606	138	615	612	811	3
aguas	140	606	161	615	612	811	3
de	163	606	173	615	612	811	3
consumo	175	606	209	615	612	811	3
humano	211	606	243	615	612	811	3
en	245	606	254	615	612	811	3
nuestro	256	606	285	615	612	811	3
país	287	606	303	615	612	811	3
ha	51	616	61	625	612	811	3
tenido	62	616	87	625	612	811	3
un	88	616	98	625	612	811	3
papel	100	616	121	625	612	811	3
preventivo	122	616	164	625	612	811	3
18	165	615	172	622	612	811	3
.	173	616	175	625	612	811	3
Los	176	616	189	625	612	811	3
nuevos	190	616	217	625	612	811	3
casos	219	616	239	625	612	811	3
se	241	616	249	625	612	811	3
deben	250	616	274	625	612	811	3
a	275	616	280	625	612	811	3
nitra-	281	616	303	625	612	811	3
tos	51	627	63	636	612	811	3
de	64	627	73	636	612	811	3
origen	75	627	99	636	612	811	3
alimentario,	101	627	147	636	612	811	3
tales	148	627	166	636	612	811	3
como	167	627	188	636	612	811	3
sopas	190	627	211	636	612	811	3
de	212	627	222	636	612	811	3
remolacha	223	627	263	636	612	811	3
o	265	627	269	636	612	811	3
purés	271	627	292	636	612	811	3
de	293	627	303	636	612	811	3
borraja,	51	637	81	646	612	811	3
acelgas	82	637	110	646	612	811	3
o	112	637	116	646	612	811	3
espinacas,	118	637	157	646	612	811	3
por	158	637	171	646	612	811	3
lo	173	637	180	646	612	811	3
que	182	637	196	646	612	811	3
la	198	637	204	646	612	811	3
Agencia	206	637	236	646	612	811	3
Española	238	637	272	646	612	811	3
de	274	637	283	646	612	811	3
Con-	285	637	303	646	612	811	3
sumo,	51	648	74	657	612	811	3
Seguridad	77	648	115	657	612	811	3
Alimentaria	118	648	163	657	612	811	3
y	166	648	170	657	612	811	3
Nutrición	173	648	209	657	612	811	3
(AECOSAN)	212	648	255	657	612	811	3
recomienda	258	648	303	657	612	811	3
introducir	51	658	90	667	612	811	3
estas	93	658	112	667	612	811	3
últimas	115	658	144	667	612	811	3
después	147	658	178	667	612	811	3
del	181	658	193	667	612	811	3
año	196	658	210	667	612	811	3
de	213	658	223	667	612	811	3
edad	226	658	244	667	612	811	3
19	248	657	255	664	612	811	3
.	255	658	257	667	612	811	3
Además,	260	658	293	667	612	811	3
la	296	658	303	667	612	811	3
conservación	51	669	101	678	612	811	3
en	103	669	112	678	612	811	3
nevera	114	669	140	678	612	811	3
durante	141	669	171	678	612	811	3
más	173	669	189	678	612	811	3
de	190	669	199	678	612	811	3
24	201	669	210	678	612	811	3
horas	212	669	233	678	612	811	3
aumenta	235	669	268	678	612	811	3
el	270	669	277	678	612	811	3
conte-	278	669	303	678	612	811	3
nido	51	679	68	688	612	811	3
en	70	679	79	688	612	811	3
nitratos,	81	679	113	688	612	811	3
por	114	679	127	688	612	811	3
lo	129	679	136	688	612	811	3
que	137	679	152	688	612	811	3
se	153	679	161	688	612	811	3
recomienda	163	679	208	688	612	811	3
congelar	210	679	242	688	612	811	3
estos	244	679	263	688	612	811	3
alimentos	265	679	303	688	612	811	3
inmediatamente	51	689	114	699	612	811	3
tras	117	689	131	699	612	811	3
su	134	689	143	699	612	811	3
preparación	145	689	191	699	612	811	3
y	193	689	198	699	612	811	3
descongelarlos	200	689	257	699	612	811	3
antes	259	689	280	699	612	811	3
de	282	689	292	699	612	811	3
su	294	689	303	699	612	811	3
uso	51	700	65	709	612	811	3
20	67	699	74	706	612	811	3
.	74	700	76	709	612	811	3
Aunque	63	710	93	719	612	811	3
la	96	710	103	719	612	811	3
cifra	106	710	123	719	612	811	3
de	126	710	136	719	612	811	3
50	139	710	149	719	612	811	3
mg/l	150	710	167	719	612	811	3
de	171	710	180	719	612	811	3
nitratos	183	710	213	719	612	811	3
en	216	710	226	719	612	811	3
agua	229	710	247	719	612	811	3
es	250	710	258	719	612	811	3
la	262	710	268	719	612	811	3
máxima	272	710	303	719	612	811	3
permitida	51	721	89	730	612	811	3
para	92	721	108	730	612	811	3
prevenir	111	721	144	730	612	811	3
la	146	721	153	730	612	811	3
metahemoglobinemia,	156	721	242	730	612	811	3
valores	244	721	272	730	612	811	3
inferio-	274	721	303	730	612	811	3
res	51	731	63	740	612	811	3
se	65	731	73	740	612	811	3
han	74	731	89	740	612	811	3
implicado	91	731	129	740	612	811	3
en	130	731	140	740	612	811	3
estudios	142	731	174	740	612	811	3
sobre	175	731	196	740	612	811	3
malformaciones	198	731	260	740	612	811	3
congénitas	262	731	303	740	612	811	3
tales	51	742	69	751	612	811	3
como	71	742	93	751	612	811	3
fisura	95	742	116	751	612	811	3
palatina,	119	742	152	751	612	811	3
labio	154	742	173	751	612	811	3
leporino	175	742	207	751	612	811	3
y	210	742	214	751	612	811	3
malformaciones	216	742	278	751	612	811	3
de	280	742	290	751	612	811	3
los	292	742	303	751	612	811	3
brazos	321	292	346	301	612	811	3
3	346	291	349	298	612	811	3
.	350	292	352	301	612	811	3
Del	354	292	367	301	612	811	3
mismo	369	292	395	301	612	811	3
modo,	397	292	421	301	612	811	3
en	423	292	433	301	612	811	3
los	435	292	446	301	612	811	3
estudios	448	292	480	301	612	811	3
epidemiológicos	482	292	544	301	612	811	3
en	547	292	556	301	612	811	3
que	558	292	572	301	612	811	3
se	321	303	329	312	612	811	3
constata	331	303	363	312	612	811	3
una	366	303	380	312	612	811	3
relación	382	303	413	312	612	811	3
entre	415	303	436	312	612	811	3
los	438	303	449	312	612	811	3
nitratos	451	303	481	312	612	811	3
en	484	303	493	312	612	811	3
el	495	303	502	312	612	811	3
agua	504	303	523	312	612	811	3
y	525	303	529	312	612	811	3
la	532	303	539	312	612	811	3
carcino-	541	303	572	312	612	811	3
génesis,	321	313	351	322	612	811	3
los	353	313	364	322	612	811	3
valores	367	313	394	322	612	811	3
de	396	313	406	322	612	811	3
nitratos	408	313	438	322	612	811	3
son	440	313	454	322	612	811	3
incluso	456	313	483	322	612	811	3
inferiores	486	313	523	322	612	811	3
a	525	313	529	322	612	811	3
25	532	313	541	322	612	811	3
mg/l	543	313	560	322	612	811	3
21	563	312	570	319	612	811	3
.	570	313	572	322	612	811	3
Según	321	324	344	333	612	811	3
la	348	324	355	333	612	811	3
OMS	359	324	377	333	612	811	3
2	377	323	380	329	612	811	3
,	381	324	383	333	612	811	3
la	387	324	393	333	612	811	3
ingesta	397	324	425	333	612	811	3
media	429	324	452	333	612	811	3
diaria	456	324	478	333	612	811	3
de	482	324	492	333	612	811	3
nitratos	495	324	525	333	612	811	3
a	529	324	533	333	612	811	3
partir	537	324	559	333	612	811	3
de	563	324	572	333	612	811	3
alimentos	321	334	359	343	612	811	3
es	362	334	370	343	612	811	3
de	373	334	382	343	612	811	3
43	386	334	395	343	612	811	3
a	399	334	403	343	612	811	3
131	406	334	421	343	612	811	3
mg,	422	334	436	343	612	811	3
fundamentalmente	439	334	513	343	612	811	3
con	516	334	530	343	612	811	3
las	533	334	543	343	612	811	3
verdu-	547	334	572	343	612	811	3
ras.	321	345	334	354	612	811	3
Cuando	338	345	367	354	612	811	3
los	372	345	383	354	612	811	3
alimentos	387	345	425	354	612	811	3
que	429	345	443	354	612	811	3
contienen	448	345	486	354	612	811	3
más	490	345	506	354	612	811	3
nitratos	510	345	540	354	612	811	3
forman	544	345	572	354	612	811	3
parte	321	355	341	364	612	811	3
de	345	355	354	364	612	811	3
una	358	355	373	364	612	811	3
dieta	377	355	396	364	612	811	3
equilibrada,	400	355	445	364	612	811	3
la	449	355	456	364	612	811	3
exposición	460	355	501	364	612	811	3
a	505	355	510	364	612	811	3
los	514	355	525	364	612	811	3
nitratos	529	355	558	364	612	811	3
no	563	355	572	364	612	811	3
parece	321	366	346	375	612	811	3
ser	350	366	361	375	612	811	3
perjudicial	364	366	405	375	612	811	3
por	409	366	422	375	612	811	3
la	425	366	432	375	612	811	3
ingesta	435	366	463	375	612	811	3
simultánea	466	366	509	375	612	811	3
de	512	366	521	375	612	811	3
ácido	525	366	545	375	612	811	3
ascór-	549	366	572	375	612	811	3
bico	321	376	337	385	612	811	3
y	339	376	343	385	612	811	3
beta-carotenos	346	376	403	385	612	811	3
contenidos	405	376	447	385	612	811	3
en	449	376	458	385	612	811	3
la	461	376	467	385	612	811	3
fruta	470	376	488	385	612	811	3
fresca	490	376	513	385	612	811	3
y	515	376	519	385	612	811	3
los	522	376	533	385	612	811	3
vegetales,	535	376	572	385	612	811	3
que	321	387	335	396	612	811	3
actuarían	339	387	375	396	612	811	3
como	380	387	401	396	612	811	3
antioxidantes.	405	387	459	396	612	811	3
Además,	463	387	496	396	612	811	3
el	500	387	507	396	612	811	3
ácido	511	387	532	396	612	811	3
ascórbico	536	387	572	396	612	811	3
inhibe	321	397	345	406	612	811	3
la	349	397	356	406	612	811	3
conversión	360	397	401	406	612	811	3
de	405	397	415	406	612	811	3
nitritos	419	397	447	406	612	811	3
en	451	397	460	406	612	811	3
nitrosaminas	464	397	514	406	612	811	3
y	518	397	522	406	612	811	3
compuestos	526	397	572	406	612	811	3
N-nitrosos	321	407	361	417	612	811	3
22	363	406	370	413	612	811	3
.	371	407	373	417	612	811	3
Como	333	418	355	427	612	811	3
limitación	357	418	395	427	612	811	3
del	397	418	409	427	612	811	3
estudio,	411	418	441	427	612	811	3
cabe	443	418	460	427	612	811	3
señalar	462	418	489	427	612	811	3
que	491	418	505	427	612	811	3
solo	507	418	523	427	612	811	3
se	524	418	532	427	612	811	3
han	534	418	549	427	612	811	3
anali-	550	418	572	427	612	811	3
zado	321	428	339	437	612	811	3
aguas	340	428	362	437	612	811	3
de	363	428	373	437	612	811	3
municipios	374	428	416	437	612	811	3
con	418	428	432	437	612	811	3
más	433	428	449	437	612	811	3
de	450	428	459	437	612	811	3
50.000	461	428	487	437	612	811	3
habitantes,	488	428	530	437	612	811	3
y	532	428	536	437	612	811	3
que	537	428	552	437	612	811	3
posi-	553	428	572	437	612	811	3
blemente	321	439	357	448	612	811	3
los	359	439	370	448	612	811	3
municipios	372	439	414	448	612	811	3
pequeños,	416	439	455	448	612	811	3
con	457	439	470	448	612	811	3
menos	472	439	498	448	612	811	3
medios	500	439	528	448	612	811	3
para	529	439	546	448	612	811	3
prote-	548	439	572	448	612	811	3
ger	321	449	333	458	612	811	3
los	336	449	347	458	612	811	3
acuíferos	350	449	385	458	612	811	3
y	388	449	392	458	612	811	3
con	395	449	409	458	612	811	3
igual	412	449	431	458	612	811	3
o	434	449	439	458	612	811	3
mayor	442	449	466	458	612	811	3
actividad	469	449	504	458	612	811	3
agrícola,	507	449	539	458	612	811	3
podrían	542	449	572	458	612	811	3
presentar	321	460	357	469	612	811	3
cifras	359	460	380	469	612	811	3
más	382	460	398	469	612	811	3
altas	400	460	418	469	612	811	3
de	420	460	429	469	612	811	3
nitratos.	431	460	463	469	612	811	3
En	465	460	475	469	612	811	3
cualquier	477	460	512	469	612	811	3
caso,	514	460	533	469	612	811	3
el	535	460	542	469	612	811	3
estudio	544	460	572	469	612	811	3
recoge	321	470	346	479	612	811	3
información	348	470	395	479	612	811	3
de	397	470	406	479	612	811	3
más	408	470	424	479	612	811	3
de	426	470	435	479	612	811	3
100	437	470	451	479	612	811	3
municipios,	453	470	498	479	612	811	3
en	500	470	509	479	612	811	3
los	511	470	522	479	612	811	3
que	524	470	538	479	612	811	3
reside	540	470	563	479	612	811	3
el	565	470	572	479	612	811	3
45,3%	321	481	342	490	612	811	3
de	344	481	354	490	612	811	3
la	356	481	363	490	612	811	3
población	365	481	402	490	612	811	3
española.	404	481	440	490	612	811	3
En	442	481	452	490	612	811	3
conclusión,	454	481	497	490	612	811	3
podemos	499	481	535	490	612	811	3
decir	537	481	556	490	612	811	3
que	558	481	572	490	612	811	3
la	321	491	327	500	612	811	3
concentración	329	491	383	500	612	811	3
de	385	491	394	500	612	811	3
nitratos	396	491	426	500	612	811	3
en	427	491	437	500	612	811	3
la	438	491	445	500	612	811	3
mayoría	447	491	478	500	612	811	3
de	480	491	489	500	612	811	3
las	491	491	501	500	612	811	3
aguas	503	491	525	500	612	811	3
de	527	491	536	500	612	811	3
consumo	538	491	572	500	612	811	3
público	321	502	349	511	612	811	3
que	351	502	365	511	612	811	3
abastecen	367	502	405	511	612	811	3
los	406	502	417	511	612	811	3
municipios	419	502	461	511	612	811	3
donde	463	502	487	511	612	811	3
habita	489	502	513	511	612	811	3
casi	514	502	529	511	612	811	3
la	530	502	537	511	612	811	3
mitad	539	502	561	511	612	811	3
de	563	502	572	511	612	811	3
la	321	512	327	521	612	811	3
población	329	512	366	521	612	811	3
española	367	512	401	521	612	811	3
tiene	402	512	422	521	612	811	3
valores	423	512	450	521	612	811	3
menores	452	512	485	521	612	811	3
de	486	512	495	521	612	811	3
15	496	512	506	521	612	811	3
mg/l.	507	512	527	521	612	811	3
Por	528	512	541	521	612	811	3
tanto,	542	512	564	521	612	811	3
el	565	512	572	521	612	811	3
contenido	321	523	359	532	612	811	3
de	360	523	370	532	612	811	3
nitratos	371	523	401	532	612	811	3
en	402	523	412	532	612	811	3
las	413	523	424	532	612	811	3
aguas	425	523	447	532	612	811	3
de	448	523	457	532	612	811	3
consumo	459	523	494	532	612	811	3
público	495	523	524	532	612	811	3
ha	525	523	534	532	612	811	3
mejorado	536	523	572	532	612	811	3
notablemente	321	533	374	542	612	811	3
respecto	376	533	409	542	612	811	3
a	411	533	415	542	612	811	3
los	417	533	428	542	612	811	3
estudios	430	533	462	542	612	811	3
de	464	533	473	542	612	811	3
décadas	475	533	506	542	612	811	3
anteriores.	508	533	549	542	612	811	3
¿Qué	331	582	352	589	612	811	3
se	355	582	364	589	612	811	3
sabe	367	582	386	589	612	811	3
sobre	389	582	412	589	612	811	3
el	415	582	422	589	612	811	3
tema?	425	582	451	589	612	811	3
En	343	601	352	608	612	811	3
estudios	354	601	386	608	612	811	3
sobre	388	601	409	608	612	811	3
concentraciones	411	601	473	608	612	811	3
de	475	601	484	608	612	811	3
nitratos	486	601	514	608	612	811	3
en	516	601	526	608	612	811	3
las	528	601	538	608	612	811	3
aguas	540	601	563	608	612	811	3
de	331	610	340	618	612	811	3
consumo	344	610	379	618	612	811	3
público	383	610	411	618	612	811	3
en	415	610	424	618	612	811	3
las	428	610	439	618	612	811	3
últimas	443	610	471	618	612	811	3
décadas	475	610	506	618	612	811	3
en	509	610	519	618	612	811	3
España	523	610	550	618	612	811	3
se	554	610	563	618	612	811	3
refieren	331	620	360	627	612	811	3
cifras	363	620	383	627	612	811	3
superiores	387	620	426	627	612	811	3
a	430	620	434	627	612	811	3
50	437	620	446	627	612	811	3
mg/l	447	620	464	627	612	811	3
en	467	620	477	627	612	811	3
más	480	620	496	627	612	811	3
de	499	620	508	627	612	811	3
un	511	620	521	627	612	811	3
5%	524	620	536	627	612	811	3
de	539	620	548	627	612	811	3
los	552	620	563	627	612	811	3
municipios,	331	629	375	636	612	811	3
con	378	629	392	636	612	811	3
agrupación	396	629	439	636	612	811	3
en	443	629	452	636	612	811	3
determinadas	456	629	508	636	612	811	3
comunidades	512	629	563	636	612	811	3
autónomas.	331	638	375	646	612	811	3
¿Qué	331	657	352	665	612	811	3
añade	355	657	380	665	612	811	3
el	382	657	390	665	612	811	3
estudio	393	657	424	665	612	811	3
realizado	427	657	465	665	612	811	3
a	468	657	473	665	612	811	3
la	475	657	483	665	612	811	3
literatura?	486	657	529	665	612	811	3
Tras	343	676	358	684	612	811	3
el	360	676	367	684	612	811	3
análisis	369	676	397	684	612	811	3
de	399	676	408	684	612	811	3
la	410	676	417	684	612	811	3
concentración	419	676	472	684	612	811	3
de	474	676	483	684	612	811	3
nitratos	485	676	514	684	612	811	3
en	516	676	525	684	612	811	3
las	527	676	538	684	612	811	3
aguas	540	676	563	684	612	811	3
de	331	686	340	693	612	811	3
consumo	343	686	378	693	612	811	3
público	382	686	409	693	612	811	3
de	413	686	422	693	612	811	3
108	425	686	438	693	612	811	3
ciudades	441	686	475	693	612	811	3
españolas,	478	686	519	693	612	811	3
en	522	686	531	693	612	811	3
las	535	686	545	693	612	811	3
que	548	686	563	693	612	811	3
vive	331	695	346	703	612	811	3
casi	348	695	363	703	612	811	3
el	364	695	371	703	612	811	3
50%	373	695	388	703	612	811	3
de	390	695	399	703	612	811	3
la	401	695	408	703	612	811	3
población,	409	695	449	703	612	811	3
se	450	695	459	703	612	811	3
constata	460	695	492	703	612	811	3
que	494	695	508	703	612	811	3
la	510	695	516	703	612	811	3
mayoría	518	695	549	703	612	811	3
tie-	551	695	563	703	612	811	3
nen	331	705	345	712	612	811	3
menos	347	705	373	712	612	811	3
de	375	705	384	712	612	811	3
15	386	705	395	712	612	811	3
mg/l	396	705	413	712	612	811	3
y	415	705	420	712	612	811	3
solo	422	705	438	712	612	811	3
una	440	705	454	712	612	811	3
ciudad	456	705	481	712	612	811	3
tiene	483	705	502	712	612	811	3
más	504	705	520	712	612	811	3
de	522	705	531	712	612	811	3
50	533	705	542	712	612	811	3
mg/l.	544	705	563	712	612	811	3
Esta	331	714	347	722	612	811	3
situación	348	714	382	722	612	811	3
actual	384	714	407	722	612	811	3
ha	408	714	418	722	612	811	3
mejorado	419	714	456	722	612	811	3
respecto	457	714	490	722	612	811	3
a	491	714	496	722	612	811	3
lo	497	714	504	722	612	811	3
publicado	506	714	543	722	612	811	3
hace	545	714	563	722	612	811	3
15	331	724	339	731	612	811	3
años.	342	724	362	731	612	811	3
Persiste	365	724	395	731	612	811	3
una	397	724	411	731	612	811	3
agrupación	414	724	457	731	612	811	3
regional	459	724	490	731	612	811	3
de	493	724	502	731	612	811	3
municipios	505	724	546	731	612	811	3
con	549	724	563	731	612	811	3
mayor	331	733	355	741	612	811	3
cantidad	357	733	390	741	612	811	3
de	392	733	401	741	612	811	3
nitratos	403	733	432	741	612	811	3
en	434	733	444	741	612	811	3
sus	446	733	459	741	612	811	3
aguas.	461	733	486	741	612	811	3
220	40	45	52	52	612	811	4
I.	233	45	236	52	612	811	4
Vitoria	238	45	258	52	612	811	4
et	259	45	265	52	612	811	4
al	267	45	272	52	612	811	4
/	274	45	276	52	612	811	4
Gac	277	45	288	52	612	811	4
Sanit.	290	45	306	52	612	811	4
2015;29(3):217–220	308	45	369	52	612	811	4
Editora	40	64	70	73	612	811	4
responsable	72	64	120	73	612	811	4
del	122	64	135	73	612	811	4
artículo	137	64	168	73	612	811	4
M	52	85	60	94	612	811	4
a	60	86	63	90	612	811	4
José	66	85	81	94	612	811	4
López.	83	85	108	94	612	811	4
Contribuciones	40	107	102	115	612	811	4
de	104	107	113	115	612	811	4
autoría	115	107	145	115	612	811	4
I.	52	128	57	134	612	811	4
Vitoria	60	127	86	136	612	811	4
y	88	127	93	136	612	811	4
F.	96	127	102	136	612	811	4
Sánchez-Valverde	105	127	173	136	612	811	4
han	176	127	190	136	612	811	4
participado	193	127	237	136	612	811	4
en	240	127	249	136	612	811	4
la	252	127	259	136	612	811	4
concep-	262	127	292	136	612	811	4
ción	40	137	57	147	612	811	4
y	59	137	64	147	612	811	4
el	67	137	73	147	612	811	4
diseño	76	137	101	147	612	811	4
del	104	137	116	147	612	811	4
estudio.	118	137	149	147	612	811	4
F.	151	137	157	147	612	811	4
Maraver	160	137	192	147	612	811	4
y	195	137	199	147	612	811	4
F.	202	137	208	147	612	811	4
Armijo	211	137	237	147	612	811	4
han	240	137	254	147	612	811	4
realizado	257	137	292	147	612	811	4
los	40	148	51	157	612	811	4
análisis.	54	148	85	157	612	811	4
Los	88	148	100	157	612	811	4
cuatro	103	148	128	157	612	811	4
firmantes	131	148	167	157	612	811	4
han	170	148	185	157	612	811	4
participado	188	148	231	157	612	811	4
en	234	148	244	157	612	811	4
igualdad	247	148	280	157	612	811	4
de	283	148	292	157	612	811	4
condiciones	40	158	86	167	612	811	4
en	89	158	98	167	612	811	4
la	101	158	108	167	612	811	4
interpretación	111	158	166	167	612	811	4
de	169	158	178	167	612	811	4
los	181	158	192	167	612	811	4
resultados	195	158	234	167	612	811	4
y	237	158	242	167	612	811	4
la	245	158	252	167	612	811	4
redacción	255	158	292	167	612	811	4
del	40	169	52	178	612	811	4
artículo.	55	169	86	178	612	811	4
Todos	88	169	111	178	612	811	4
han	114	169	128	178	612	811	4
dado	130	169	149	178	612	811	4
su	152	169	160	178	612	811	4
conformidad	163	169	212	178	612	811	4
a	214	169	218	178	612	811	4
la	221	169	228	178	612	811	4
versión	230	169	258	178	612	811	4
final	261	169	278	178	612	811	4
del	280	169	292	178	612	811	4
trabajo	40	179	68	188	612	811	4
y	70	179	74	188	612	811	4
comparten	76	179	118	188	612	811	4
la	120	179	127	188	612	811	4
responsabilidad	129	179	189	188	612	811	4
del	191	179	203	188	612	811	4
artículo.	205	179	236	188	612	811	4
Financiación	40	201	92	210	612	811	4
Ninguna.	52	222	87	231	612	811	4
Conflictos	40	244	80	252	612	811	4
de	82	244	92	252	612	811	4
intereses	94	244	130	252	612	811	4
Ninguno.	52	264	87	273	612	811	4
Bibliografía	40	286	87	294	612	811	4
1.	44	305	49	312	612	811	4
Fewtrell	52	305	78	312	612	811	4
L.	80	305	85	312	612	811	4
Drinking-water	87	305	134	312	612	811	4
nitrate,	136	305	158	312	612	811	4
methemoglobinemia,	160	305	226	312	612	811	4
and	228	305	239	312	612	811	4
global	241	305	260	312	612	811	4
burden	262	305	284	312	612	811	4
of	286	305	292	312	612	811	4
disease:	52	313	77	320	612	811	4
a	79	313	82	320	612	811	4
discussion.	84	313	117	320	612	811	4
Environ	119	313	143	320	612	811	4
Health	144	313	165	320	612	811	4
Perspect.	166	313	194	320	612	811	4
2004;112:1371–4.	195	313	252	320	612	811	4
2.	44	321	49	328	612	811	4
FAO/WHO.	52	321	85	328	612	811	4
Nitrate	89	321	110	328	612	811	4
(and	113	321	127	328	612	811	4
potential	130	321	158	328	612	811	4
endogenous	161	321	198	328	612	811	4
formation	201	321	232	328	612	811	4
of	235	321	241	328	612	811	4
N-nitroso	244	321	273	328	612	811	4
com-	276	321	292	328	612	811	4
pounds).	52	329	79	336	612	811	4
En:	82	329	92	336	612	811	4
Safety	95	329	114	336	612	811	4
evaluation	117	329	150	336	612	811	4
of	153	329	159	336	612	811	4
certain	162	329	183	336	612	811	4
food	186	329	200	336	612	811	4
additives	203	329	231	336	612	811	4
and	234	329	245	336	612	811	4
contaminants.	249	329	292	336	612	811	4
Geneva:	52	337	77	344	612	811	4
World	81	337	100	344	612	811	4
Health	103	337	124	344	612	811	4
Organization,	127	337	168	344	612	811	4
Joint	171	337	186	344	612	811	4
FAO/WHO	189	337	220	344	612	811	4
Expert	224	337	244	344	612	811	4
Committee	247	337	281	344	612	811	4
on	284	337	292	344	612	811	4
Food	52	345	67	352	612	811	4
Additives;	71	345	102	352	612	811	4
2003.	106	345	123	352	612	811	4
WHO	126	345	143	352	612	811	4
Food	146	345	161	352	612	811	4
Additives	165	345	194	352	612	811	4
Series	197	345	215	352	612	811	4
No.	219	345	229	352	612	811	4
50.	233	345	242	352	612	811	4
Disponible	246	345	278	352	612	811	4
en:	282	345	292	352	612	811	4
http://www.inchem.org/documents/jecfa/jecmono/v50je06.htm	52	353	248	360	612	811	4
3.	44	361	49	368	612	811	4
Brender	52	361	77	368	612	811	4
JD,	78	361	87	368	612	811	4
Weyer	88	361	109	368	612	811	4
PJ,	110	361	118	368	612	811	4
Romitti	119	361	142	368	612	811	4
PA,	144	361	153	368	612	811	4
et	155	361	161	368	612	811	4
al.	162	361	169	368	612	811	4
National	171	361	197	368	612	811	4
birth	198	361	213	368	612	811	4
defects	215	361	237	368	612	811	4
prevention	238	361	272	368	612	811	4
study.	273	361	292	368	612	811	4
Prenatal	52	369	78	376	612	811	4
nitrate	80	369	100	376	612	811	4
intake	103	369	122	376	612	811	4
from	124	369	139	376	612	811	4
drinking	141	369	167	376	612	811	4
water	169	369	186	376	612	811	4
and	189	369	200	376	612	811	4
selected	202	369	227	376	612	811	4
birth	229	369	244	376	612	811	4
defects	246	369	268	376	612	811	4
in	270	369	276	376	612	811	4
offs-	278	369	292	376	612	811	4
pring	52	377	69	384	612	811	4
of	71	377	77	384	612	811	4
participants	80	377	117	384	612	811	4
in	119	377	125	384	612	811	4
the	128	377	138	384	612	811	4
national	141	377	166	384	612	811	4
birth	169	377	184	384	612	811	4
defects	186	377	208	384	612	811	4
prevention	211	377	244	384	612	811	4
study.	247	377	265	384	612	811	4
Environ	268	377	292	384	612	811	4
Health	52	385	73	392	612	811	4
Perspect.	74	385	102	392	612	811	4
2013;121:1083–9.	104	385	160	392	612	811	4
4.	44	393	49	400	612	811	4
WHO.	52	393	71	400	612	811	4
Guidelines	72	393	105	400	612	811	4
for	106	393	115	400	612	811	4
drinking-water	117	393	163	400	612	811	4
quality.	165	393	188	400	612	811	4
4	190	393	193	400	612	811	4
th	194	393	201	400	612	811	4
ed	203	393	210	400	612	811	4
Geneva:	212	393	237	400	612	811	4
WHO;	238	393	257	400	612	811	4
2011.	259	393	276	400	612	811	4
5.	44	401	49	408	612	811	4
Vitoria	52	401	73	408	612	811	4
I,	76	401	79	408	612	811	4
Arias	82	401	97	408	612	811	4
T.	100	401	105	408	612	811	4
Importancia	107	401	144	408	612	811	4
nutricional	147	401	180	408	612	811	4
del	183	401	192	408	612	811	4
agua	194	401	209	408	612	811	4
de	211	401	219	408	612	811	4
consumo	221	401	249	408	612	811	4
público	251	401	274	408	612	811	4
y	277	401	280	408	612	811	4
del	283	401	292	408	612	811	4
agua	52	409	67	416	612	811	4
de	69	409	76	416	612	811	4
bebida	78	409	99	416	612	811	4
envasada	101	409	129	416	612	811	4
en	131	409	139	416	612	811	4
la	141	409	146	416	612	811	4
alimentación	148	409	188	416	612	811	4
del	190	409	200	416	612	811	4
lactante.	202	409	228	416	612	811	4
En:	230	409	240	416	612	811	4
Estudio	242	409	265	416	612	811	4
descrip-	267	409	292	416	612	811	4
tivo	52	417	64	424	612	811	4
de	66	417	73	424	612	811	4
base	75	417	89	424	612	811	4
poblacional.	90	417	127	424	612	811	4
Premio	129	417	150	424	612	811	4
Nacional	152	417	179	424	612	811	4
de	180	417	188	424	612	811	4
Nutrición	189	417	218	424	612	811	4
Infantil	220	417	242	424	612	811	4
de	243	417	251	424	612	811	4
la	252	417	258	424	612	811	4
Asociación	259	417	292	424	612	811	4
Española	52	425	80	432	612	811	4
de	81	425	89	432	612	811	4
Pediatría.	91	425	119	432	612	811	4
Barcelona:	121	425	153	432	612	811	4
Nestlé	155	425	174	432	612	811	4
España;	176	425	200	432	612	811	4
2000.	201	425	218	432	612	811	4
p.	220	425	225	432	612	811	4
7–70.	227	425	244	432	612	811	4
6.	44	433	49	440	612	811	4
Vitoria	52	433	73	440	612	811	4
I,	75	433	79	440	612	811	4
Brines	80	433	100	440	612	811	4
J,	101	433	105	440	612	811	4
Morales	107	433	131	440	612	811	4
M,	133	433	141	440	612	811	4
et	143	433	149	440	612	811	4
al.	150	433	157	440	612	811	4
Nitratos	159	433	184	440	612	811	4
en	186	433	193	440	612	811	4
aguas	195	433	212	440	612	811	4
de	214	433	221	440	612	811	4
consumo	223	433	251	440	612	811	4
público	253	433	276	440	612	811	4
de	277	433	285	440	612	811	4
la	287	433	292	440	612	811	4
Comunidad	52	441	88	448	612	811	4
Valenciana.	89	441	124	448	612	811	4
Riesgo	126	441	146	448	612	811	4
indirecto	147	441	175	448	612	811	4
de	176	441	184	448	612	811	4
metahemoglobinemia	185	441	252	448	612	811	4
en	254	441	261	448	612	811	4
lactantes.	263	441	292	448	612	811	4
An	52	449	61	456	612	811	4
Esp	63	449	73	456	612	811	4
Pediatr.	75	449	98	456	612	811	4
1991;34:43–50.	100	449	148	456	612	811	4
7.	313	65	319	72	612	811	4
Caballero-Mesa	322	65	369	72	612	811	4
JM,	371	65	381	72	612	811	4
Rubio	383	65	401	72	612	811	4
AC,	403	65	412	72	612	811	4
Hardisson	414	65	445	72	612	811	4
A.	447	65	453	72	612	811	4
Nitrate	455	65	476	72	612	811	4
intake	478	65	497	72	612	811	4
from	499	65	514	72	612	811	4
drinking	516	65	542	72	612	811	4
water	544	65	561	72	612	811	4
on	322	73	330	80	612	811	4
Tenerife	331	73	356	80	612	811	4
Island	358	73	377	80	612	811	4
(Spain).	378	73	402	80	612	811	4
Sci	403	73	412	80	612	811	4
Total	414	73	429	80	612	811	4
Environ.	431	73	456	80	612	811	4
2003;302:85–92.	458	73	510	80	612	811	4
8.	313	81	319	88	612	811	4
Salgado	322	81	346	88	612	811	4
MJ,	347	81	357	88	612	811	4
Pérez-López	358	81	396	88	612	811	4
M,	397	81	405	88	612	811	4
Alonso	407	81	427	88	612	811	4
J,	429	81	433	88	612	811	4
et	434	81	440	88	612	811	4
al.	442	81	449	88	612	811	4
Assessment	450	81	486	88	612	811	4
of	488	81	493	88	612	811	4
drinking	495	81	521	88	612	811	4
water	523	81	540	88	612	811	4
conta-	542	81	561	88	612	811	4
mination	322	89	350	96	612	811	4
at	351	89	357	96	612	811	4
springs	359	89	381	96	612	811	4
along	383	89	399	96	612	811	4
the	401	89	411	96	612	811	4
road	413	89	426	96	612	811	4
to	428	89	434	96	612	811	4
Santiago	436	89	462	96	612	811	4
(NW	464	89	478	96	612	811	4
Spain).	479	89	500	96	612	811	4
J	502	89	504	96	612	811	4
Environ	505	89	529	96	612	811	4
Sci	531	89	540	96	612	811	4
Health	541	89	561	96	612	811	4
A	322	97	326	104	612	811	4
Tox	328	97	339	104	612	811	4
Hazard	341	97	363	104	612	811	4
Subst	364	97	381	104	612	811	4
Environ	383	97	406	104	612	811	4
Eng.	408	97	421	104	612	811	4
2003;38:609–17.	423	97	475	104	612	811	4
9.	313	105	319	112	612	811	4
Instituto	322	105	348	112	612	811	4
Nacional	352	105	379	112	612	811	4
de	383	105	391	112	612	811	4
Estadística.	395	105	429	112	612	811	4
Padrón	434	105	455	112	612	811	4
municipal	460	105	490	112	612	811	4
de	495	105	502	112	612	811	4
habitantes.	506	105	540	112	612	811	4
(Con-	545	105	561	112	612	811	4
sultado	322	113	344	120	612	811	4
el	349	113	354	120	612	811	4
26/09/14.)	358	113	390	120	612	811	4
Disponible	394	113	427	120	612	811	4
en:	431	113	440	120	612	811	4
http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type	445	113	560	120	612	811	4
=	322	121	326	128	612	811	4
pcaxis&path=/t20/e245/&file	327	121	414	128	612	811	4
=	415	121	419	128	612	811	4
inebase	420	121	443	128	612	811	4
10.	309	129	319	136	612	811	4
American	322	129	351	136	612	811	4
Public	356	129	374	136	612	811	4
Health	379	129	399	136	612	811	4
Association,	403	129	440	136	612	811	4
American	444	129	473	136	612	811	4
Water	477	129	496	136	612	811	4
Works	501	129	521	136	612	811	4
Association,	525	129	561	136	612	811	4
Water	322	137	341	144	612	811	4
Environment	344	137	384	144	612	811	4
Federation.	386	137	420	144	612	811	4
Standard	423	137	451	144	612	811	4
methods	453	137	480	144	612	811	4
for	483	137	491	144	612	811	4
examination	494	137	532	144	612	811	4
of	535	137	541	144	612	811	4
water	544	137	561	144	612	811	4
and	322	145	333	152	612	811	4
wastewater.	336	145	374	152	612	811	4
21st	377	145	390	152	612	811	4
ed.	393	145	402	152	612	811	4
Washington:	405	145	444	152	612	811	4
American	447	145	476	152	612	811	4
Public	479	145	498	152	612	811	4
Health	501	145	521	152	612	811	4
Association;	524	145	561	152	612	811	4
2012.	322	153	339	160	612	811	4
11.	309	161	319	168	612	811	4
Calidad	322	161	345	168	612	811	4
del	347	161	357	168	612	811	4
agua	359	161	373	168	612	811	4
de	376	161	383	168	612	811	4
consumo	386	161	414	168	612	811	4
humano	416	161	441	168	612	811	4
en	444	161	451	168	612	811	4
España.	454	161	477	168	612	811	4
Informe	479	161	504	168	612	811	4
técnico	506	161	528	168	612	811	4
año	531	161	542	168	612	811	4
2012.	545	161	561	168	612	811	4
Madrid:	322	169	347	176	612	811	4
Ministerio	350	169	382	176	612	811	4
de	385	169	393	176	612	811	4
Sanidad,	396	169	422	176	612	811	4
Servicios	426	169	453	176	612	811	4
Sociales	457	169	481	176	612	811	4
e	485	169	488	176	612	811	4
Igualdad;	492	169	520	176	612	811	4
2014.	524	169	541	176	612	811	4
(Con-	545	169	561	176	612	811	4
sultado	322	177	344	184	612	811	4
el	348	177	353	184	612	811	4
10/09/14.)	356	177	388	184	612	811	4
Disponible	391	177	424	184	612	811	4
en:	427	177	437	184	612	811	4
http://www.msssi.gob.es/profesionales/	440	177	561	184	612	811	4
saludPublica/docs/Calidad	322	185	402	192	612	811	4
agua	404	185	418	192	612	811	4
consumo	421	185	448	192	612	811	4
INFORME	451	185	480	192	612	811	4
2012.pdf	482	185	509	192	612	811	4
12.	309	193	319	200	612	811	4
Espejo-Herrera	322	193	368	200	612	811	4
N,	372	193	378	200	612	811	4
Kogevinas	382	193	413	200	612	811	4
M,	417	193	425	200	612	811	4
Castaño-Vinyals	429	193	478	200	612	811	4
G,	482	193	488	200	612	811	4
et	491	193	497	200	612	811	4
al.,	501	193	510	200	612	811	4
Multicase	514	193	543	200	612	811	4
Con-	547	193	561	200	612	811	4
trol	322	201	333	208	612	811	4
Study	336	201	354	208	612	811	4
of	357	201	363	208	612	811	4
Cancer	366	201	387	208	612	811	4
(MCC)-Spain	390	201	428	208	612	811	4
Water	431	201	450	208	612	811	4
Working	454	201	480	208	612	811	4
Group.	483	201	504	208	612	811	4
Nitrate	507	201	529	208	612	811	4
and	532	201	543	208	612	811	4
trace	546	201	561	208	612	811	4
elements	322	209	350	216	612	811	4
in	354	209	360	216	612	811	4
municipal	365	209	395	216	612	811	4
and	400	209	411	216	612	811	4
bottled	415	209	437	216	612	811	4
water	442	209	459	216	612	811	4
in	464	209	470	216	612	811	4
Spain.	474	209	493	216	612	811	4
Gac	497	209	508	216	612	811	4
Sanit.	512	209	529	216	612	811	4
2013;27:	534	209	561	216	612	811	4
156–60.	322	217	347	224	612	811	4
13.	309	225	319	232	612	811	4
Real	322	225	335	232	612	811	4
Decreto	339	225	363	232	612	811	4
824/2005,	366	225	397	232	612	811	4
de	401	225	408	232	612	811	4
8	412	225	416	232	612	811	4
de	420	225	427	232	612	811	4
julio,	431	225	447	232	612	811	4
sobre	450	225	467	232	612	811	4
productos	471	225	502	232	612	811	4
fertilizantes.	505	225	544	232	612	811	4
BOE.	547	225	561	232	612	811	4
2005;171:25592–669.	322	233	390	240	612	811	4
14.	309	241	319	248	612	811	4
Ağca	322	241	337	248	612	811	4
N,	339	241	345	248	612	811	4
Karanlık	348	241	373	248	612	811	4
S.	376	241	381	248	612	811	4
Ödemiş	383	241	407	248	612	811	4
B.	409	241	415	248	612	811	4
Assessment	417	241	453	248	612	811	4
of	455	241	461	248	612	811	4
ammonium,	464	241	501	248	612	811	4
nitrate,	503	241	525	248	612	811	4
phosphate,	528	241	561	248	612	811	4
and	322	248	333	256	612	811	4
heavy	335	248	354	256	612	811	4
metal	356	248	373	256	612	811	4
pollution	375	248	403	256	612	811	4
in	405	248	411	256	612	811	4
groundwater	413	248	453	256	612	811	4
from	455	248	470	256	612	811	4
Amik	472	248	488	256	612	811	4
Plain,	490	248	507	256	612	811	4
southern	509	248	537	256	612	811	4
Turkey.	539	248	561	256	612	811	4
Environ	322	256	346	264	612	811	4
Monit	347	256	366	264	612	811	4
Assess.	368	256	389	264	612	811	4
2014;186:5921–34.	390	256	450	264	612	811	4
15.	309	264	319	272	612	811	4
Sadeq	322	264	340	272	612	811	4
M,	343	264	350	272	612	811	4
Moe	353	264	366	272	612	811	4
CL,	368	264	377	272	612	811	4
Attarassi	379	264	406	272	612	811	4
B,	409	264	414	272	612	811	4
et	416	264	422	272	612	811	4
al.	425	264	432	272	612	811	4
Drinking	434	264	461	272	612	811	4
water	463	264	481	272	612	811	4
nitrate	483	264	504	272	612	811	4
and	506	264	518	272	612	811	4
prevalence	520	264	553	272	612	811	4
of	555	264	561	272	612	811	4
methemoglobinemia	322	272	386	280	612	811	4
among	388	272	409	280	612	811	4
infants	411	272	432	280	612	811	4
and	434	272	446	280	612	811	4
children	448	272	473	280	612	811	4
aged	475	272	490	280	612	811	4
1-7	492	272	502	280	612	811	4
years	505	272	521	280	612	811	4
in	523	272	529	280	612	811	4
Moroccan	531	272	561	280	612	811	4
areas.	322	280	340	288	612	811	4
Int	341	280	350	288	612	811	4
J	351	280	353	288	612	811	4
Hyg	355	280	367	288	612	811	4
Environ	369	280	393	288	612	811	4
Health.	394	280	416	288	612	811	4
2008;211:546–54.	418	280	474	288	612	811	4
16.	309	288	319	296	612	811	4
Njeze	322	288	339	296	612	811	4
GE,	340	288	350	296	612	811	4
Dilibe	351	288	369	296	612	811	4
U,	370	288	377	296	612	811	4
Ilo	378	288	386	296	612	811	4
C.	387	288	392	296	612	811	4
Nitrate	393	288	415	296	612	811	4
and	416	288	427	296	612	811	4
drinking	428	288	454	296	612	811	4
water	455	288	473	296	612	811	4
from	474	288	489	296	612	811	4
private	490	288	512	296	612	811	4
wells:	513	288	531	296	612	811	4
will	533	288	544	296	612	811	4
there	545	288	561	296	612	811	4
be	322	296	329	304	612	811	4
an	332	296	339	304	612	811	4
epidemic	341	296	369	304	612	811	4
of	372	296	378	304	612	811	4
cancers	380	296	403	304	612	811	4
of	405	296	411	304	612	811	4
the	413	296	423	304	612	811	4
digestive	426	296	453	304	612	811	4
tract,	455	296	471	304	612	811	4
urinary	473	296	496	304	612	811	4
bladder	498	296	521	304	612	811	4
and	524	296	535	304	612	811	4
thyroid.	537	296	561	304	612	811	4
Niger	322	304	339	312	612	811	4
J	340	304	342	312	612	811	4
Clin	344	304	356	312	612	811	4
Pract.	358	304	375	312	612	811	4
2014;17:178–82.	376	304	429	312	612	811	4
17.	309	312	319	320	612	811	4
World	322	312	341	320	612	811	4
Health	343	312	364	320	612	811	4
Organization.	366	312	407	320	612	811	4
Nitrate	409	312	430	320	612	811	4
and	432	312	444	320	612	811	4
nitrite	446	312	465	320	612	811	4
in	467	312	473	320	612	811	4
drinking-water.	475	312	523	320	612	811	4
Background	525	312	561	320	612	811	4
document	322	320	353	327	612	811	4
for	356	320	365	327	612	811	4
development	368	320	409	327	612	811	4
of	412	320	418	327	612	811	4
WHO	421	320	438	327	612	811	4
Guidelines	441	320	473	327	612	811	4
for	477	320	485	327	612	811	4
drinking-water	489	320	535	327	612	811	4
quality.	539	320	561	327	612	811	4
2011.	322	328	339	335	612	811	4
(Consultado	342	328	379	335	612	811	4
el	383	328	388	335	612	811	4
10/10/14.)	392	328	424	335	612	811	4
Disponible	427	328	460	335	612	811	4
en:	464	328	473	335	612	811	4
http://www.who.int/water	477	328	559	335	612	811	4
sanitation	322	336	353	343	612	811	4
health/dwq/chemicals/nitratenitrite2ndadd.pdf	355	336	500	343	612	811	4
18.	309	344	319	351	612	811	4
Richard	322	344	345	351	612	811	4
AM,	347	344	359	351	612	811	4
Diaz	360	344	374	351	612	811	4
JH,	375	344	384	351	612	811	4
Kaye	385	344	400	351	612	811	4
AD.	402	344	412	351	612	811	4
Reexamining	414	344	454	351	612	811	4
the	455	344	465	351	612	811	4
risks	467	344	481	351	612	811	4
of	483	344	488	351	612	811	4
drinking-water	490	344	536	351	612	811	4
nitrates	538	344	561	351	612	811	4
on	322	352	330	359	612	811	4
public	331	352	350	359	612	811	4
health.	352	352	373	359	612	811	4
Ochsner	375	352	400	359	612	811	4
J.	401	352	405	359	612	811	4
2014;14:392–8.	407	352	455	359	612	811	4
19.	309	360	319	367	612	811	4
AECOSAN.	322	360	353	367	612	811	4
Recomendaciones	357	360	412	367	612	811	4
de	416	360	423	367	612	811	4
consumo	427	360	455	367	612	811	4
por	459	360	469	367	612	811	4
la	473	360	478	367	612	811	4
presencia	482	360	511	367	612	811	4
de	515	360	523	367	612	811	4
nitratos	526	360	550	367	612	811	4
en	554	360	561	367	612	811	4
hortalizas.	322	368	354	375	612	811	4
(Consultado	356	368	392	375	612	811	4
el	395	368	400	375	612	811	4
12/10/14.)	402	368	434	375	612	811	4
Disponible	436	368	469	375	612	811	4
en:	471	368	480	375	612	811	4
http://aesan.msssi.gob.es/	483	368	561	375	612	811	4
AESAN/docs/docs/rincon	322	376	397	383	612	811	4
consumidor/Recomendaciones	399	376	493	383	612	811	4
nitratos.pdf	495	376	531	383	612	811	4
20.	309	384	319	391	612	811	4
Martínez	322	384	350	391	612	811	4
A,	352	384	358	391	612	811	4
Sánchez-Valverde	360	384	415	391	612	811	4
F,	417	384	422	391	612	811	4
Gil	425	384	433	391	612	811	4
F,	436	384	441	391	612	811	4
et	443	384	449	391	612	811	4
al.	451	384	458	391	612	811	4
Methemoglobinemia	461	384	525	391	612	811	4
induced	527	384	552	391	612	811	4
by	554	384	561	391	612	811	4
vegetable	322	392	351	399	612	811	4
intake	354	392	374	399	612	811	4
in	377	392	383	399	612	811	4
infants	386	392	407	399	612	811	4
in	410	392	416	399	612	811	4
northern	419	392	446	399	612	811	4
Spain.	449	392	468	399	612	811	4
J	471	392	473	399	612	811	4
Pediatr	476	392	498	399	612	811	4
Gastroenterol	501	392	543	399	612	811	4
Nutr.	546	392	561	399	612	811	4
2013;56:573–7.	322	400	370	407	612	811	4
21.	309	408	319	415	612	811	4
Ward	322	408	339	415	612	811	4
MH,	342	408	355	415	612	811	4
deKok	358	408	378	415	612	811	4
TM,	381	408	392	415	612	811	4
Levallois	396	408	422	415	612	811	4
P,	426	408	431	415	612	811	4
et	434	408	440	415	612	811	4
al.	444	408	451	415	612	811	4
International	454	408	494	415	612	811	4
Society	497	408	519	415	612	811	4
for	523	408	532	415	612	811	4
Environ-	535	408	561	415	612	811	4
mental	322	416	343	423	612	811	4
Epidemiology.	346	416	390	423	612	811	4
Workgroup	393	416	428	423	612	811	4
report:	431	416	452	423	612	811	4
drinking-water	455	416	501	423	612	811	4
nitrate	504	416	525	423	612	811	4
and	528	416	539	423	612	811	4
health	542	416	561	423	612	811	4
-	322	424	325	431	612	811	4
recent	328	424	348	431	612	811	4
findings	351	424	376	431	612	811	4
and	380	424	391	431	612	811	4
research	395	424	421	431	612	811	4
needs.	424	424	444	431	612	811	4
Environ	447	424	471	431	612	811	4
Health	475	424	495	431	612	811	4
Perspect.	499	424	526	431	612	811	4
2005;113:	530	424	561	431	612	811	4
1607–14.	322	432	350	439	612	811	4
22.	309	440	319	447	612	811	4
Hord	322	440	337	447	612	811	4
NG,	339	440	350	447	612	811	4
Tang	351	440	366	447	612	811	4
Y,	367	440	373	447	612	811	4
Bryan	374	440	392	447	612	811	4
NS.	393	440	403	447	612	811	4
Food	404	440	419	447	612	811	4
sources	420	440	444	447	612	811	4
of	445	440	451	447	612	811	4
nitrates	452	440	476	447	612	811	4
and	477	440	488	447	612	811	4
nitrites:	490	440	514	447	612	811	4
the	515	440	525	447	612	811	4
physiologic	527	440	561	447	612	811	4
context	322	448	345	455	612	811	4
for	347	448	355	455	612	811	4
potential	357	448	385	455	612	811	4
health	386	448	406	455	612	811	4
benefits.	407	448	433	455	612	811	4
Am	435	448	445	455	612	811	4
J	447	448	449	455	612	811	4
Clin	451	448	463	455	612	811	4
Nutr.	464	448	480	455	612	811	4
2009;90:1–10.	482	448	526	455	612	811	4
