La	70	61	91	77	595	782	1
Violencia	96	61	167	77	595	782	1
Escolar	172	61	230	77	595	782	1
entre	235	61	274	77	595	782	1
Iguales	279	61	334	77	595	782	1
en	339	61	357	77	595	782	1
Alumnos	361	61	430	77	595	782	1
Populares	435	61	512	77	595	782	1
y	517	61	526	77	595	782	1
Rechazados	253	81	344	97	595	782	1
The	66	121	96	137	595	782	1
School	100	121	151	137	595	782	1
Violence	156	121	221	137	595	782	1
Between	226	121	291	137	595	782	1
Peers	296	121	338	137	595	782	1
in	343	121	358	137	595	782	1
Popular	363	121	425	137	595	782	1
and	430	121	459	137	595	782	1
Rejected	464	121	531	137	595	782	1
Students	265	141	332	157	595	782	1
Teresa	189	179	220	190	595	782	1
I.	223	179	230	190	595	782	1
Jiménez	233	179	273	190	595	782	1
Gutiérrez	276	179	321	190	595	782	1
1	321	178	325	185	595	782	1
y	328	179	334	190	595	782	1
Henri	337	179	365	190	595	782	1
Lehalle	368	179	404	190	595	782	1
2	404	178	408	185	595	782	1
1	231	192	234	197	595	782	1
2	206	204	209	209	595	782	1
Universidad	237	193	283	201	595	782	1
de	286	193	295	201	595	782	1
Zaragoza,	297	193	335	201	595	782	1
España	338	193	365	201	595	782	1
Université	211	205	251	213	595	782	1
Paul-Valéry,	253	205	300	213	595	782	1
Montpellier	303	205	347	213	595	782	1
III,	350	205	362	213	595	782	1
France	365	205	390	213	595	782	1
Resumen.	96	228	136	236	595	782	1
Palabras	96	371	131	379	595	782	1
clave:	134	371	156	379	595	782	1
bienestar	159	371	193	379	595	782	1
psicológico,	195	371	241	379	595	782	1
clima	244	371	265	379	595	782	1
percibido,	267	371	305	379	595	782	1
estatus	308	371	334	379	595	782	1
sociométrico,	336	371	387	379	595	782	1
malestar	390	371	422	379	595	782	1
psicológico,	424	371	471	379	595	782	1
violen-	473	371	500	379	595	782	1
cia	96	382	107	390	595	782	1
escolar.	110	382	139	390	595	782	1
Abstract.	96	404	134	412	595	782	1
Keywords:	96	525	137	533	595	782	1
distress,	139	525	170	533	595	782	1
perceived	173	525	210	533	595	782	1
climate,	212	525	243	533	595	782	1
school	245	525	270	533	595	782	1
violence,	273	525	307	533	595	782	1
sociometric	310	525	354	533	595	782	1
status,	357	525	381	533	595	782	1
subjective	383	525	422	533	595	782	1
well-being.	424	525	467	533	595	782	1
Desde	65	549	91	559	595	782	1
un	95	549	105	559	595	782	1
punto	108	549	132	559	595	782	1
de	136	549	145	559	595	782	1
vista	149	549	169	559	595	782	1
epidemiológico,	172	549	240	559	595	782	1
la	243	549	251	559	595	782	1
violen-	254	549	283	559	595	782	1
cia	54	561	66	570	595	782	1
entre	70	561	91	570	595	782	1
iguales	94	561	124	570	595	782	1
es	127	561	136	570	595	782	1
un	139	561	150	570	595	782	1
hecho	153	561	178	570	595	782	1
frecuente	182	561	221	570	595	782	1
en	224	561	234	570	595	782	1
los	237	561	250	570	595	782	1
centros	253	561	283	570	595	782	1
educativos	54	572	99	582	595	782	1
y,	102	572	109	582	595	782	1
si	112	572	119	582	595	782	1
bien	122	572	140	582	595	782	1
no	143	572	153	582	595	782	1
hay	156	572	171	582	595	782	1
acuerdo	174	572	207	582	595	782	1
entre	210	572	231	582	595	782	1
los	234	572	246	582	595	782	1
estudios	249	572	283	582	595	782	1
realizados	54	584	96	593	595	782	1
en	99	584	109	593	595	782	1
los	112	584	124	593	595	782	1
índices	127	584	157	593	595	782	1
de	160	584	170	593	595	782	1
prevalencia	173	584	221	593	595	782	1
ni	224	584	233	593	595	782	1
en	236	584	245	593	595	782	1
los	248	584	261	593	595	782	1
indi-	264	584	283	593	595	782	1
cadores	54	595	86	604	595	782	1
de	89	595	99	604	595	782	1
gravedad,	102	595	143	604	595	782	1
así	147	595	158	604	595	782	1
ha	161	595	171	604	595	782	1
sido	175	595	192	604	595	782	1
constatado	195	595	240	604	595	782	1
en	243	595	253	604	595	782	1
nume-	257	595	283	604	595	782	1
rosos	54	606	76	616	595	782	1
estudios	79	606	113	616	595	782	1
realizados	116	606	158	616	595	782	1
en	161	606	171	616	595	782	1
población	174	606	215	616	595	782	1
escolar	218	606	247	616	595	782	1
europea	250	606	283	616	595	782	1
(Blaya,	54	618	84	627	595	782	1
Debardieux,	90	618	142	627	595	782	1
del	148	618	161	627	595	782	1
Rey	167	618	184	627	595	782	1
y	190	618	195	627	595	782	1
Ortega,	201	618	232	627	595	782	1
2006;	238	618	262	627	595	782	1
Del	268	618	283	627	595	782	1
Barrio	54	629	81	639	595	782	1
et	86	629	94	639	595	782	1
al.,	100	629	113	639	595	782	1
2008;	118	629	142	639	595	782	1
Klicpera	148	629	184	639	595	782	1
y	190	629	195	639	595	782	1
Gasteiger-Klicpera,	201	629	283	639	595	782	1
1996;	54	641	78	650	595	782	1
Olweus,	81	641	115	650	595	782	1
2001;	118	641	142	650	595	782	1
entre	145	641	166	650	595	782	1
otros).	169	641	196	650	595	782	1
De	199	641	211	650	595	782	1
estos	214	641	235	650	595	782	1
estudios	237	641	272	650	595	782	1
se	275	641	283	650	595	782	1
deduce	54	652	84	661	595	782	1
que	87	652	103	661	595	782	1
la	107	652	114	661	595	782	1
violencia	118	652	157	661	595	782	1
entre	161	652	182	661	595	782	1
compañeros	186	652	236	661	595	782	1
constituye	240	652	283	661	595	782	1
Correspondencia:	66	684	123	691	595	782	1
Teresa	131	684	152	691	595	782	1
I.	156	684	161	691	595	782	1
Jiménez	166	684	192	691	595	782	1
Gutiérrez.	196	684	228	691	595	782	1
Universidad	233	684	272	691	595	782	1
de	276	684	284	691	595	782	1
Zaragoza.	55	693	87	700	595	782	1
Departamento	92	693	137	700	595	782	1
de	142	693	150	700	595	782	1
Psicología	155	693	188	700	595	782	1
y	193	693	197	700	595	782	1
Sociología.	202	693	239	700	595	782	1
Facultad	244	693	271	700	595	782	1
de	276	693	284	700	595	782	1
Ciencias	55	702	83	709	595	782	1
Sociales	86	702	112	709	595	782	1
y	115	702	119	709	595	782	1
Humanas.	122	702	155	709	595	782	1
Ciudad	158	702	181	709	595	782	1
Escolar,	184	702	209	709	595	782	1
s/n	212	702	222	709	595	782	1
CP.	225	702	236	709	595	782	1
44003,	239	702	261	709	595	782	1
Teruel	264	702	284	709	595	782	1
(Spain).	55	711	81	718	595	782	1
E-mail:	83	711	107	718	595	782	1
tijimgut@unizar.es	109	711	169	718	595	782	1
Copyright	54	741	86	748	595	782	1
2012	88	741	104	748	595	782	1
by	107	741	115	748	595	782	1
the	117	741	127	748	595	782	1
Colegio	129	741	154	748	595	782	1
Oficial	156	741	179	748	595	782	1
de	181	741	188	748	595	782	1
Psicólogos	191	741	225	748	595	782	1
de	227	741	235	748	595	782	1
Madrid	237	741	261	748	595	782	1
ISSN:	54	750	73	757	595	782	1
1132-0559	76	750	110	757	595	782	1
-	112	750	115	757	595	782	1
http://dx.doi.org/10.5093/in2012v21n1a5	117	750	249	757	595	782	1
Artículo	54	760	81	767	595	782	1
publicado	83	760	114	767	595	782	1
Online	116	760	138	767	595	782	1
First:	140	760	157	767	595	782	1
27/12/2011	160	760	196	767	595	782	1
un	312	549	322	559	595	782	1
obstáculo	325	549	365	559	595	782	1
importante	368	549	413	559	595	782	1
para	416	549	434	559	595	782	1
el	437	549	444	559	595	782	1
proceso	447	549	479	559	595	782	1
de	482	549	492	559	595	782	1
enseñanza-	495	549	541	559	595	782	1
aprendizaje	312	561	360	570	595	782	1
en	365	561	375	570	595	782	1
el	379	561	387	570	595	782	1
aula,	391	561	411	570	595	782	1
así	416	561	428	570	595	782	1
como	432	561	455	570	595	782	1
para	460	561	478	570	595	782	1
las	483	561	494	570	595	782	1
relaciones	499	561	541	570	595	782	1
sociales	312	572	345	582	595	782	1
existentes	349	572	390	582	595	782	1
en	394	572	404	582	595	782	1
la	408	572	416	582	595	782	1
misma,	420	572	450	582	595	782	1
y	454	572	459	582	595	782	1
contribuye	463	572	508	582	595	782	1
al	512	572	520	582	595	782	1
des-	524	572	541	582	595	782	1
arrollo	312	584	340	593	595	782	1
de	345	584	355	593	595	782	1
importantes	360	584	409	593	595	782	1
problemas	415	584	458	593	595	782	1
psicológicos	463	584	516	593	595	782	1
y	521	584	526	593	595	782	1
de	531	584	541	593	595	782	1
integración	312	595	359	604	595	782	1
social	364	595	388	604	595	782	1
en	393	595	403	604	595	782	1
los	407	595	419	604	595	782	1
alumnos	424	595	460	604	595	782	1
implicados	464	595	510	604	595	782	1
en	515	595	525	604	595	782	1
las	530	595	541	604	595	782	1
dinámicas	312	606	354	616	595	782	1
violentas.	357	606	398	616	595	782	1
En	323	618	335	627	595	782	1
la	337	618	345	627	595	782	1
literatura	347	618	386	627	595	782	1
científica	388	618	428	627	595	782	1
relacionada	430	618	479	627	595	782	1
se	482	618	491	627	595	782	1
ha	493	618	503	627	595	782	1
prestado	505	618	541	627	595	782	1
una	312	629	327	639	595	782	1
atención	332	629	368	639	595	782	1
especial	373	629	407	639	595	782	1
a	412	629	417	639	595	782	1
las	421	629	433	639	595	782	1
consecuencias	438	629	499	639	595	782	1
especial-	504	629	541	639	595	782	1
mente	312	641	338	650	595	782	1
negativas	340	641	380	650	595	782	1
que	383	641	398	650	595	782	1
la	401	641	409	650	595	782	1
violencia	411	641	450	650	595	782	1
escolar	453	641	483	650	595	782	1
tiene	486	641	506	650	595	782	1
para	509	641	527	650	595	782	1
las	530	641	542	650	595	782	1
víctimas.	312	652	351	661	595	782	1
En	354	652	366	661	595	782	1
efecto,	370	652	398	661	595	782	1
se	402	652	411	661	595	782	1
ha	414	652	424	661	595	782	1
observado	428	652	471	661	595	782	1
que	475	652	490	661	595	782	1
ser	494	652	506	661	595	782	1
víctima	510	652	542	661	595	782	1
de	312	663	322	673	595	782	1
agresiones	327	663	372	673	595	782	1
por	377	663	391	673	595	782	1
los	396	663	408	673	595	782	1
compañeros	413	663	464	673	595	782	1
se	469	663	478	673	595	782	1
relaciona	483	663	521	673	595	782	1
con	526	663	542	673	595	782	1
indicadores	312	675	361	684	595	782	1
de	364	675	374	684	595	782	1
desajuste	378	675	417	684	595	782	1
psicosocial	420	675	467	684	595	782	1
como	471	675	494	684	595	782	1
depresión,	498	675	542	684	595	782	1
estrés,	312	686	339	696	595	782	1
sentimiento	344	686	393	696	595	782	1
de	398	686	408	696	595	782	1
soledad	413	686	445	696	595	782	1
o	450	686	456	696	595	782	1
baja	460	686	478	696	595	782	1
autoestima,	483	686	532	696	595	782	1
y	537	686	542	696	595	782	1
problemas	312	698	356	707	595	782	1
de	359	698	369	707	595	782	1
integración	372	698	419	707	595	782	1
social	422	698	447	707	595	782	1
en	449	698	459	707	595	782	1
el	462	698	469	707	595	782	1
aula	472	698	490	707	595	782	1
como	492	698	516	707	595	782	1
aisla-	518	698	541	707	595	782	1
miento,	312	709	344	718	595	782	1
rechazo	348	709	381	718	595	782	1
y	384	709	390	718	595	782	1
absentismo	393	709	441	718	595	782	1
escolar	445	709	475	718	595	782	1
(Egan	478	709	504	718	595	782	1
y	507	709	513	718	595	782	1
Perry,	516	709	541	718	595	782	1
Psychosocial	458	751	500	758	595	782	1
Intervention	502	751	541	758	595	782	1
Vol.	438	760	451	768	595	782	1
21,	453	760	463	768	595	782	1
No.	465	760	477	768	595	782	1
1,	479	760	485	768	595	782	1
2012	487	760	503	768	595	782	1
-	506	760	508	768	595	782	1
pp.	511	760	521	768	595	782	1
77-89	523	760	541	768	595	782	1
78	54	29	66	39	595	782	2
V	203	31	209	39	595	782	2
IOLENCIA	209	33	237	38	595	782	2
E	239	31	244	39	595	782	2
SCOLAR	244	33	267	38	595	782	2
E	270	31	274	39	595	782	2
N	274	33	279	38	595	782	2
A	281	31	286	39	595	782	2
LUMNOS	286	33	312	38	595	782	2
P	314	31	318	39	595	782	2
OPULARES	318	33	349	38	595	782	2
Y	351	33	356	38	595	782	2
R	358	31	363	39	595	782	2
ECHAZADOS	363	33	399	38	595	782	2
1998;	54	60	78	69	595	782	2
Estévez,	83	60	119	69	595	782	2
Martínez,	124	60	165	69	595	782	2
Herrero,	170	60	206	69	595	782	2
y	211	60	216	69	595	782	2
Musitu,	221	60	254	69	595	782	2
2006;	259	60	283	69	595	782	2
Estévez,	54	71	90	80	595	782	2
Murgui	93	71	125	80	595	782	2
y	129	71	134	80	595	782	2
Musitu,	138	71	171	80	595	782	2
2008;	175	71	199	80	595	782	2
Hodges,	203	71	238	80	595	782	2
Malone	242	71	274	80	595	782	2
y	278	71	283	80	595	782	2
Perry,	54	82	79	92	595	782	2
1997;	83	82	108	92	595	782	2
Hodges	112	82	145	92	595	782	2
y	149	82	154	92	595	782	2
Perry,	159	82	184	92	595	782	2
1999).	189	82	216	92	595	782	2
Paralelamente,	221	82	284	92	595	782	2
los	54	94	66	103	595	782	2
alumnos	70	94	106	103	595	782	2
que	109	94	124	103	595	782	2
son	128	94	143	103	595	782	2
agresivos	146	94	186	103	595	782	2
hacia	190	94	212	103	595	782	2
sus	215	94	229	103	595	782	2
compañeros	232	94	284	103	595	782	2
también	54	105	88	115	595	782	2
presentan	91	105	131	115	595	782	2
problemas	134	105	178	115	595	782	2
de	181	105	191	115	595	782	2
desajuste	193	105	232	115	595	782	2
psicológico	235	105	284	115	595	782	2
y	54	117	59	126	595	782	2
adaptación	63	117	109	126	595	782	2
social	112	117	137	126	595	782	2
que	141	117	156	126	595	782	2
muestran	160	117	199	126	595	782	2
un	202	117	213	126	595	782	2
panorama	216	117	258	126	595	782	2
para-	262	117	284	126	595	782	2
dójico:	54	128	83	137	595	782	2
por	87	128	101	137	595	782	2
un	104	128	114	137	595	782	2
lado,	117	128	138	137	595	782	2
se	141	128	150	137	595	782	2
observa	153	128	186	137	595	782	2
que	189	128	205	137	595	782	2
estos	208	128	229	137	595	782	2
alumnos,	232	128	271	137	595	782	2
en	274	128	284	137	595	782	2
comparación	54	139	109	149	595	782	2
con	112	139	128	149	595	782	2
los	131	139	144	149	595	782	2
no	147	139	158	149	595	782	2
violentos,	162	139	203	149	595	782	2
presentan	207	139	248	149	595	782	2
puntua-	251	139	283	149	595	782	2
ciones	54	151	81	160	595	782	2
elevadas	86	151	122	160	595	782	2
en	127	151	137	160	595	782	2
estrés	142	151	166	160	595	782	2
percibido	171	151	211	160	595	782	2
e	216	151	220	160	595	782	2
insatisfacción	225	151	283	160	595	782	2
con	54	162	69	172	595	782	2
la	73	162	81	172	595	782	2
propia	85	162	112	172	595	782	2
vida	116	162	134	172	595	782	2
y,	138	162	145	172	595	782	2
sin	149	162	162	172	595	782	2
embargo,	165	162	205	172	595	782	2
por	209	162	223	172	595	782	2
otro	227	162	244	172	595	782	2
lado,	248	162	269	172	595	782	2
no	273	162	283	172	595	782	2
presentan	54	174	96	183	595	782	2
especiales	103	174	147	183	595	782	2
problemas	154	174	200	183	595	782	2
de	207	174	217	183	595	782	2
autoestima	224	174	271	183	595	782	2
o	278	174	283	183	595	782	2
depresión	54	185	96	194	595	782	2
(Andreou,	102	185	146	194	595	782	2
2000;	153	185	178	194	595	782	2
Estévez	184	185	218	194	595	782	2
et	225	185	232	194	595	782	2
al.,	239	185	252	194	595	782	2
2008;	259	185	284	194	595	782	2
Garnefski	54	196	96	206	595	782	2
y	101	196	107	206	595	782	2
Diekstra,	112	196	151	206	595	782	2
1997).	157	196	184	206	595	782	2
En	190	196	202	206	595	782	2
estos	207	196	229	206	595	782	2
estudios	234	196	269	206	595	782	2
se	275	196	284	206	595	782	2
plantea	54	208	85	217	595	782	2
la	88	208	95	217	595	782	2
hipótesis	99	208	136	217	595	782	2
de	140	208	150	217	595	782	2
que,	153	208	171	217	595	782	2
en	174	208	184	217	595	782	2
el	187	208	195	217	595	782	2
grupo	198	208	223	217	595	782	2
de	226	208	236	217	595	782	2
iguales,	239	208	272	217	595	782	2
se	275	208	284	217	595	782	2
da	54	219	64	229	595	782	2
un	67	219	77	229	595	782	2
refuerzo	80	219	115	229	595	782	2
de	118	219	128	229	595	782	2
la	131	219	138	229	595	782	2
conducta	141	219	179	229	595	782	2
violenta	182	219	216	229	595	782	2
que	219	219	234	229	595	782	2
favorece	237	219	273	229	595	782	2
la	276	219	284	229	595	782	2
popularidad	54	231	105	240	595	782	2
y	109	231	114	240	595	782	2
estatus	118	231	147	240	595	782	2
social	151	231	175	240	595	782	2
de	179	231	189	240	595	782	2
los	193	231	206	240	595	782	2
agresores,	210	231	252	240	595	782	2
lo	256	231	264	240	595	782	2
que	268	231	283	240	595	782	2
actúa	54	242	76	251	595	782	2
a	79	242	84	251	595	782	2
su	87	242	96	251	595	782	2
vez	100	242	114	251	595	782	2
como	117	242	141	251	595	782	2
una	144	242	159	251	595	782	2
protección	162	242	207	251	595	782	2
frente	210	242	235	251	595	782	2
al	238	242	246	251	595	782	2
desajus-	249	242	284	251	595	782	2
te	54	253	62	263	595	782	2
psicosocial.	66	253	116	263	595	782	2
Sin	120	253	134	263	595	782	2
embargo,	138	253	177	263	595	782	2
estos	182	253	203	263	595	782	2
resultados	207	253	250	263	595	782	2
no	254	253	265	263	595	782	2
son	269	253	284	263	595	782	2
concluyentes	54	265	109	274	595	782	2
y	114	265	119	274	595	782	2
en	124	265	134	274	595	782	2
otros	138	265	159	274	595	782	2
estudios,	164	265	201	274	595	782	2
la	206	265	213	274	595	782	2
violencia	218	265	257	274	595	782	2
en	261	265	271	274	595	782	2
el	276	265	284	274	595	782	2
aula	54	276	72	286	595	782	2
se	75	276	83	286	595	782	2
ha	87	276	97	286	595	782	2
asociado	100	276	137	286	595	782	2
a	140	276	144	286	595	782	2
un	147	276	158	286	595	782	2
bajo	161	276	179	286	595	782	2
estatus	182	276	211	286	595	782	2
social	214	276	239	286	595	782	2
en	242	276	252	286	595	782	2
el	255	276	263	286	595	782	2
aula	266	276	284	286	595	782	2
(Cerezo	54	288	88	297	595	782	2
y	93	288	98	297	595	782	2
Ato,	102	288	121	297	595	782	2
2010)	126	288	151	297	595	782	2
y	156	288	161	297	595	782	2
al	166	288	174	297	595	782	2
rechazo	179	288	212	297	595	782	2
por	217	288	231	297	595	782	2
los	236	288	248	297	595	782	2
iguales	254	288	284	297	595	782	2
(Lucas,	54	299	86	308	595	782	2
Pulido	92	299	120	308	595	782	2
y	126	299	132	308	595	782	2
Solbes,	138	299	169	308	595	782	2
2011).	176	299	203	308	595	782	2
De	209	299	222	308	595	782	2
acuerdo	228	299	262	308	595	782	2
con	268	299	284	308	595	782	2
Prinstein	54	310	92	320	595	782	2
y	98	310	103	320	595	782	2
Cillessen	109	310	148	320	595	782	2
(2003)	154	310	182	320	595	782	2
la	188	310	196	320	595	782	2
conclusión	202	310	248	320	595	782	2
que	254	310	269	320	595	782	2
se	275	310	284	320	595	782	2
puede	54	322	79	331	595	782	2
extraer	82	322	111	331	595	782	2
de	114	322	124	331	595	782	2
estos	126	322	148	331	595	782	2
estudios	150	322	185	331	595	782	2
es	188	322	196	331	595	782	2
que	199	322	214	331	595	782	2
la	216	322	224	331	595	782	2
violencia	227	322	265	331	595	782	2
y	268	322	273	331	595	782	2
el	276	322	283	331	595	782	2
estatus	54	333	83	343	595	782	2
social	88	333	112	343	595	782	2
en	117	333	127	343	595	782	2
el	132	333	140	343	595	782	2
aula	145	333	162	343	595	782	2
mantienen	167	333	211	343	595	782	2
una	216	333	231	343	595	782	2
interacción	236	333	284	343	595	782	2
compleja	54	345	93	354	595	782	2
que	97	345	112	354	595	782	2
se	116	345	125	354	595	782	2
puede	129	345	154	354	595	782	2
relacionar	158	345	201	354	595	782	2
con	205	345	220	354	595	782	2
los	224	345	236	354	595	782	2
resultados	241	345	284	354	595	782	2
dispares	54	356	89	365	595	782	2
en	92	356	102	365	595	782	2
ajuste	105	356	130	365	595	782	2
psicosocial	134	356	181	365	595	782	2
de	184	356	194	365	595	782	2
los	197	356	210	365	595	782	2
alumnos	213	356	249	365	595	782	2
agreso-	252	356	284	365	595	782	2
res	54	367	66	377	595	782	2
en	69	367	79	377	595	782	2
los	82	367	95	377	595	782	2
distintos	98	367	134	377	595	782	2
estudios.	137	367	174	377	595	782	2
Para	65	379	84	388	595	782	2
buscar	87	379	115	388	595	782	2
explicaciones	118	379	176	388	595	782	2
a	179	379	184	388	595	782	2
por	187	379	201	388	595	782	2
qué	204	379	220	388	595	782	2
algunos	223	379	256	388	595	782	2
alum-	259	379	284	388	595	782	2
nos	54	390	69	400	595	782	2
muestran	74	390	112	400	595	782	2
este	117	390	134	400	595	782	2
tipo	139	390	155	400	595	782	2
de	160	390	170	400	595	782	2
conducta	175	390	213	400	595	782	2
violenta	218	390	252	400	595	782	2
en	257	390	267	400	595	782	2
las	272	390	284	400	595	782	2
relaciones	54	402	97	411	595	782	2
con	101	402	116	411	595	782	2
sus	120	402	134	411	595	782	2
iguales,	137	402	170	411	595	782	2
es	174	402	183	411	595	782	2
pertinente	186	402	229	411	595	782	2
acudir	233	402	259	411	595	782	2
a	263	402	268	411	595	782	2
los	271	402	284	411	595	782	2
modelos	54	413	90	422	595	782	2
psicosociales	94	413	150	422	595	782	2
clásicos	153	413	187	422	595	782	2
del	190	413	203	422	595	782	2
desarrollo	207	413	249	422	595	782	2
de	252	413	262	422	595	782	2
pro-	266	413	283	422	595	782	2
blemas	54	424	84	434	595	782	2
en	86	424	96	434	595	782	2
la	99	424	106	434	595	782	2
adolescencia.	109	424	166	434	595	782	2
Desde	168	424	194	434	595	782	2
una	197	424	212	434	595	782	2
perspectiva	215	424	263	434	595	782	2
eco-	265	424	283	434	595	782	2
sistémica,	54	436	98	445	595	782	2
el	106	436	114	445	595	782	2
modelo	122	436	154	445	595	782	2
del	162	436	176	445	595	782	2
Desarrollo	183	436	230	445	595	782	2
Social	238	436	266	445	595	782	2
de	273	436	284	445	595	782	2
Hawkins,	54	447	94	457	595	782	2
Catalano	98	447	136	457	595	782	2
y	140	447	145	457	595	782	2
Miller	150	447	176	457	595	782	2
(1992)	180	447	208	457	595	782	2
y	213	447	218	457	595	782	2
la	222	447	230	457	595	782	2
teoría	234	447	258	457	595	782	2
de	262	447	272	457	595	782	2
la	276	447	284	457	595	782	2
Conducta	54	459	95	468	595	782	2
Problema	101	459	142	468	595	782	2
de	148	459	158	468	595	782	2
Jessor	165	459	191	468	595	782	2
(1993),	197	459	228	468	595	782	2
ofrecen	235	459	267	468	595	782	2
un	273	459	284	468	595	782	2
sugerente	54	470	95	479	595	782	2
marco	99	470	125	479	595	782	2
de	129	470	139	479	595	782	2
análisis	143	470	175	479	595	782	2
de	179	470	189	479	595	782	2
los	192	470	205	479	595	782	2
contextos	209	470	249	479	595	782	2
del	253	470	266	479	595	782	2
de-	270	470	284	479	595	782	2
sarrollo	54	481	88	491	595	782	2
adolescente.	97	481	151	491	595	782	2
Hawkins	160	481	199	491	595	782	2
y	208	481	213	491	595	782	2
colaboradores	222	481	284	491	595	782	2
(1992),	54	493	85	502	595	782	2
consideran	89	493	135	502	595	782	2
que	140	493	155	502	595	782	2
diferentes	159	493	201	502	595	782	2
factores	206	493	239	502	595	782	2
de	243	493	253	502	595	782	2
riesgo	258	493	284	502	595	782	2
presentes	54	504	94	514	595	782	2
en	96	504	106	514	595	782	2
los	109	504	121	514	595	782	2
distintos	124	504	160	514	595	782	2
contextos	162	504	203	514	595	782	2
sociales	206	504	239	514	595	782	2
importan-	242	504	283	514	595	782	2
tes	54	516	66	525	595	782	2
para	71	516	89	525	595	782	2
el	94	516	102	525	595	782	2
adolescente	107	516	157	525	595	782	2
(escuela,	162	516	200	525	595	782	2
familia,	205	516	238	525	595	782	2
iguales	243	516	273	525	595	782	2
y	278	516	284	525	595	782	2
comunidad)	54	527	105	536	595	782	2
configuran	112	527	159	536	595	782	2
una	165	527	181	536	595	782	2
matriz	187	527	215	536	595	782	2
biopsicosocial	222	527	283	536	595	782	2
donde	54	538	80	548	595	782	2
todos	82	538	105	548	595	782	2
están	108	538	130	548	595	782	2
relacionados	133	538	186	548	595	782	2
e	189	538	194	548	595	782	2
incluso	197	538	227	548	595	782	2
con	230	538	245	548	595	782	2
frecuen-	248	538	283	548	595	782	2
cia	54	550	66	559	595	782	2
se	69	550	78	559	595	782	2
presentan	81	550	122	559	595	782	2
conjuntamente,	125	550	190	559	595	782	2
influyendo	193	550	239	559	595	782	2
en	242	550	252	559	595	782	2
el	255	550	263	559	595	782	2
fun-	266	550	284	559	595	782	2
cionamiento	54	561	106	571	595	782	2
más	109	561	126	571	595	782	2
o	129	561	135	571	595	782	2
menos	138	561	165	571	595	782	2
adaptativo	168	561	212	571	595	782	2
del	215	561	228	571	595	782	2
adolescente.	231	561	284	571	595	782	2
Por	54	573	69	582	595	782	2
su	71	573	81	582	595	782	2
parte,	83	573	107	582	595	782	2
Jessor	110	573	136	582	595	782	2
(1993)	138	573	167	582	595	782	2
también	169	573	203	582	595	782	2
destaca	206	573	237	582	595	782	2
el	240	573	248	582	595	782	2
concep-	250	573	284	582	595	782	2
to	54	584	62	593	595	782	2
de	67	584	77	593	595	782	2
interrelación	81	584	135	593	595	782	2
como	140	584	163	593	595	782	2
un	168	584	178	593	595	782	2
elemento	183	584	222	593	595	782	2
central,	226	584	258	593	595	782	2
tanto	263	584	284	593	595	782	2
para	54	595	72	605	595	782	2
explicar	76	595	110	605	595	782	2
el	114	595	121	605	595	782	2
tipo	125	595	141	605	595	782	2
de	145	595	155	605	595	782	2
relación	158	595	192	605	595	782	2
que	196	595	211	605	595	782	2
mantienen	215	595	259	605	595	782	2
entre	262	595	283	605	595	782	2
sí	54	607	61	616	595	782	2
los	64	607	77	616	595	782	2
distintos	80	607	116	616	595	782	2
contextos	119	607	160	616	595	782	2
sociales,	163	607	199	616	595	782	2
como	203	607	226	616	595	782	2
para	230	607	248	616	595	782	2
recono-	251	607	283	616	595	782	2
cer	54	618	67	628	595	782	2
la	71	618	78	628	595	782	2
interrelación	82	618	136	628	595	782	2
que	139	618	155	628	595	782	2
se	158	618	167	628	595	782	2
produce	171	618	205	628	595	782	2
entre	209	618	230	628	595	782	2
la	234	618	241	628	595	782	2
conducta	245	618	283	628	595	782	2
problemática	54	630	109	639	595	782	2
y	113	630	118	639	595	782	2
factores	122	630	156	639	595	782	2
más	160	630	177	639	595	782	2
o	181	630	186	639	595	782	2
menos	190	630	217	639	595	782	2
saludables.	221	630	268	639	595	782	2
En	272	630	284	639	595	782	2
su	54	641	63	650	595	782	2
modelo,	66	641	101	650	595	782	2
Jessor	104	641	130	650	595	782	2
sistematiza	133	641	180	650	595	782	2
los	183	641	195	650	595	782	2
factores	198	641	232	650	595	782	2
que	235	641	250	650	595	782	2
pueden	253	641	284	650	595	782	2
influir	54	652	81	662	595	782	2
en	85	652	95	662	595	782	2
los	99	652	112	662	595	782	2
problemas	116	652	160	662	595	782	2
de	165	652	175	662	595	782	2
los	179	652	191	662	595	782	2
adolescentes	196	652	250	662	595	782	2
en	254	652	264	662	595	782	2
tres	268	652	284	662	595	782	2
dominios,	54	664	96	673	595	782	2
individual	99	664	142	673	595	782	2
(por	146	664	163	673	595	782	2
ejemplo,	167	664	203	673	595	782	2
factores	207	664	240	673	595	782	2
genéticos	244	664	284	673	595	782	2
y	54	675	59	685	595	782	2
psicológicos),	62	675	121	685	595	782	2
conductual	124	675	170	685	595	782	2
(por	173	675	190	685	595	782	2
ejemplo,	193	675	230	685	595	782	2
la	232	675	240	685	595	782	2
asistencia	242	675	284	685	595	782	2
o	54	687	59	696	595	782	2
no	63	687	74	696	595	782	2
a	78	687	82	696	595	782	2
la	86	687	94	696	595	782	2
escuela)	98	687	133	696	595	782	2
y	137	687	142	696	595	782	2
social.	146	687	173	696	595	782	2
Centrándonos	177	687	236	696	595	782	2
en	240	687	250	696	595	782	2
el	254	687	262	696	595	782	2
área	266	687	283	696	595	782	2
social,	54	698	81	707	595	782	2
Jessor	85	698	110	707	595	782	2
diferencia	114	698	156	707	595	782	2
el	159	698	167	707	595	782	2
ámbito	170	698	200	707	595	782	2
social,	203	698	231	707	595	782	2
que	234	698	249	707	595	782	2
alude	253	698	276	707	595	782	2
a	279	698	283	707	595	782	2
elementos	54	709	97	719	595	782	2
estructurales	100	709	154	719	595	782	2
como	157	709	181	719	595	782	2
por	184	709	198	719	595	782	2
ejemplo	202	709	236	719	595	782	2
la	239	709	247	719	595	782	2
pobreza	250	709	284	719	595	782	2
Psychosocial	54	751	96	758	595	782	2
Intervention	98	751	137	758	595	782	2
Vol.	54	760	67	768	595	782	2
21,	69	760	79	768	595	782	2
No.	81	760	93	768	595	782	2
1,	95	760	101	768	595	782	2
2012	103	760	119	768	595	782	2
-	122	760	124	768	595	782	2
pp.	126	760	136	768	595	782	2
77-89	139	760	157	768	595	782	2
o	312	60	317	69	595	782	2
el	321	60	329	69	595	782	2
desempleo,	333	60	381	69	595	782	2
del	384	60	397	69	595	782	2
ambiente	401	60	440	69	595	782	2
percibido,	444	60	487	69	595	782	2
que	491	60	506	69	595	782	2
alude	510	60	533	69	595	782	2
a	537	60	542	69	595	782	2
factores	312	71	346	80	595	782	2
como	348	71	372	80	595	782	2
la	374	71	382	80	595	782	2
calidad	385	71	415	80	595	782	2
de	418	71	428	80	595	782	2
las	431	71	443	80	595	782	2
relaciones	445	71	488	80	595	782	2
familiares	491	71	534	80	595	782	2
o	536	71	542	80	595	782	2
el	312	82	320	92	595	782	2
apoyo	323	82	349	92	595	782	2
percibido	352	82	392	92	595	782	2
de	396	82	406	92	595	782	2
padres,	409	82	439	92	595	782	2
amigos	443	82	473	92	595	782	2
y	477	82	482	92	595	782	2
otros	485	82	506	92	595	782	2
agentes	510	82	542	92	595	782	2
de	312	94	322	103	595	782	2
la	325	94	333	103	595	782	2
comunidad.	336	94	385	103	595	782	2
El	323	105	333	115	595	782	2
ambiente	339	105	378	115	595	782	2
o	383	105	389	115	595	782	2
clima	395	105	418	115	595	782	2
social,	424	105	452	115	595	782	2
se	457	105	466	115	595	782	2
define	472	105	499	115	595	782	2
como	505	105	528	115	595	782	2
el	534	105	542	115	595	782	2
ambiente	312	117	351	126	595	782	2
percibido	355	117	395	126	595	782	2
e	400	117	404	126	595	782	2
interpretado	409	117	460	126	595	782	2
por	464	117	478	126	595	782	2
los	482	117	495	126	595	782	2
miembros	499	117	541	126	595	782	2
que	312	128	327	137	595	782	2
integran	330	128	365	137	595	782	2
una	368	128	383	137	595	782	2
organización,	386	128	443	137	595	782	2
y	446	128	452	137	595	782	2
que,	455	128	473	137	595	782	2
a	476	128	480	137	595	782	2
su	483	128	493	137	595	782	2
vez,	496	128	513	137	595	782	2
ejerce	516	128	541	137	595	782	2
una	312	139	327	149	595	782	2
importante	329	139	375	149	595	782	2
influencia	378	139	420	149	595	782	2
en	423	139	432	149	595	782	2
el	435	139	442	149	595	782	2
comportamiento	445	139	514	149	595	782	2
de	517	139	527	149	595	782	2
los	529	139	541	149	595	782	2
integrantes	312	151	358	160	595	782	2
de	365	151	375	160	595	782	2
ese	382	151	395	160	595	782	2
contexto	402	151	438	160	595	782	2
(Martínez,	445	151	489	160	595	782	2
1996),	496	151	523	160	595	782	2
así	530	151	541	160	595	782	2
como	312	162	335	172	595	782	2
en	338	162	348	172	595	782	2
su	352	162	361	172	595	782	2
desarrollo	364	162	407	172	595	782	2
social,	410	162	437	172	595	782	2
físico,	440	162	466	172	595	782	2
afectivo,	470	162	506	172	595	782	2
intelec-	510	162	541	172	595	782	2
tual	312	174	328	183	595	782	2
y	332	174	337	183	595	782	2
moral	341	174	366	183	595	782	2
(Lehalle,	370	174	408	183	595	782	2
Aris,	412	174	433	183	595	782	2
Buelga	437	174	467	183	595	782	2
y	471	174	476	183	595	782	2
Musitu,	481	174	513	183	595	782	2
2004;	517	174	542	183	595	782	2
Schwarth	312	185	352	194	595	782	2
y	357	185	363	194	595	782	2
Pollishuke,	368	185	415	194	595	782	2
1995).	421	185	448	194	595	782	2
Específicamente,	453	185	526	194	595	782	2
en	532	185	542	194	595	782	2
este	312	196	328	206	595	782	2
estudio	331	196	361	206	595	782	2
nos	364	196	379	206	595	782	2
centraremos	381	196	433	206	595	782	2
en	435	196	445	206	595	782	2
el	447	196	455	206	595	782	2
análisis	457	196	489	206	595	782	2
del	492	196	505	206	595	782	2
ambien-	507	196	542	206	595	782	2
te	312	208	320	217	595	782	2
percibido	324	208	364	217	595	782	2
por	368	208	382	217	595	782	2
el	386	208	394	217	595	782	2
adolescente	398	208	448	217	595	782	2
y	452	208	458	217	595	782	2
su	462	208	471	217	595	782	2
relación	476	208	510	217	595	782	2
con	514	208	529	217	595	782	2
la	534	208	541	217	595	782	2
conducta	312	219	350	229	595	782	2
violenta	352	219	387	229	595	782	2
entre	389	219	410	229	595	782	2
iguales.	413	219	446	229	595	782	2
Como	448	219	474	229	595	782	2
ya	476	219	486	229	595	782	2
hemos	489	219	517	229	595	782	2
seña-	519	219	541	229	595	782	2
lado	312	231	330	240	595	782	2
anteriormente	335	231	394	240	595	782	2
y	400	231	405	240	595	782	2
atendiendo	410	231	457	240	595	782	2
a	462	231	467	240	595	782	2
la	472	231	479	240	595	782	2
investigación	485	231	541	240	595	782	2
empírica	312	242	349	251	595	782	2
previa,	352	242	382	251	595	782	2
parece	385	242	413	251	595	782	2
importante	416	242	462	251	595	782	2
detenerse	466	242	506	251	595	782	2
a	509	242	514	251	595	782	2
anali-	517	242	541	251	595	782	2
zar	312	253	325	263	595	782	2
el	328	253	335	263	595	782	2
clima	338	253	362	263	595	782	2
percibido	365	253	405	263	595	782	2
en	408	253	418	263	595	782	2
los	421	253	434	263	595	782	2
contextos	437	253	477	263	595	782	2
familiar,	480	253	516	263	595	782	2
esco-	519	253	542	263	595	782	2
lar	312	265	323	274	595	782	2
y	327	265	332	274	595	782	2
comunitario,	336	265	390	274	595	782	2
por	393	265	407	274	595	782	2
tratarse	411	265	442	274	595	782	2
de	446	265	456	274	595	782	2
aquellos	460	265	495	274	595	782	2
ambientes	499	265	542	274	595	782	2
donde	312	276	338	286	595	782	2
los	340	276	353	286	595	782	2
adolescentes	355	276	409	286	595	782	2
conviven	412	276	451	286	595	782	2
con	453	276	469	286	595	782	2
personas	471	276	508	286	595	782	2
signifi-	511	276	542	286	595	782	2
cativas	312	288	341	297	595	782	2
(padres,	347	288	381	297	595	782	2
profesores,	387	288	434	297	595	782	2
compañeros	440	288	491	297	595	782	2
y	496	288	501	297	595	782	2
amigos)	507	288	541	297	595	782	2
con	312	299	327	308	595	782	2
las	331	299	343	308	595	782	2
que	347	299	363	308	595	782	2
mantienen	367	299	411	308	595	782	2
relaciones	415	299	458	308	595	782	2
interpersonales	463	299	527	308	595	782	2
de	531	299	541	308	595	782	2
mayor	312	310	339	320	595	782	2
o	343	310	348	320	595	782	2
menor	352	310	379	320	595	782	2
calidad,	383	310	416	320	595	782	2
proveedoras	420	310	472	320	595	782	2
o	475	310	481	320	595	782	2
no	484	310	495	320	595	782	2
del	499	310	512	320	595	782	2
apoyo	516	310	541	320	595	782	2
necesario	312	322	352	331	595	782	2
para	358	322	376	331	595	782	2
un	381	322	392	331	595	782	2
adecuado	398	322	438	331	595	782	2
desarrollo	443	322	486	331	595	782	2
psicosocial.	492	322	541	331	595	782	2
Específicamente,	312	333	385	343	595	782	2
en	390	333	399	343	595	782	2
el	404	333	412	343	595	782	2
caso	417	333	436	343	595	782	2
de	441	333	451	343	595	782	2
la	455	333	463	343	595	782	2
familia,	468	333	501	343	595	782	2
el	506	333	513	343	595	782	2
clima	518	333	542	343	595	782	2
social	312	345	337	354	595	782	2
hace	340	345	359	354	595	782	2
referencia	362	345	405	354	595	782	2
a	408	345	412	354	595	782	2
la	415	345	423	354	595	782	2
percepción	426	345	473	354	595	782	2
compartida	476	345	523	354	595	782	2
que	526	345	542	354	595	782	2
tienen	312	356	338	365	595	782	2
padres	340	356	368	365	595	782	2
e	370	356	375	365	595	782	2
hijos	378	356	398	365	595	782	2
acerca	401	356	428	365	595	782	2
de	430	356	440	365	595	782	2
las	442	356	454	365	595	782	2
características	457	356	517	365	595	782	2
espe-	519	356	542	365	595	782	2
cíficas	312	367	340	377	595	782	2
de	343	367	353	377	595	782	2
funcionamiento	356	367	422	377	595	782	2
familiar,	425	367	461	377	595	782	2
como	464	367	488	377	595	782	2
la	491	367	499	377	595	782	2
presencia	502	367	542	377	595	782	2
e	312	379	317	388	595	782	2
intensidad	320	379	364	388	595	782	2
de	368	379	377	388	595	782	2
conflictos	381	379	423	388	595	782	2
familiares,	426	379	471	388	595	782	2
la	475	379	482	388	595	782	2
calidad	486	379	517	388	595	782	2
de	520	379	530	388	595	782	2
la	534	379	541	388	595	782	2
comunicación	312	390	371	400	595	782	2
y	376	390	382	400	595	782	2
expresividad	387	390	441	400	595	782	2
de	446	390	456	400	595	782	2
opiniones	461	390	502	400	595	782	2
y	507	390	513	400	595	782	2
senti-	518	390	541	400	595	782	2
mientos	312	402	345	411	595	782	2
entre	348	402	369	411	595	782	2
los	372	402	384	411	595	782	2
miembros	387	402	429	411	595	782	2
de	431	402	441	411	595	782	2
la	444	402	452	411	595	782	2
familia	454	402	484	411	595	782	2
y	487	402	492	411	595	782	2
el	495	402	502	411	595	782	2
grado	505	402	529	411	595	782	2
de	531	402	541	411	595	782	2
cohesión	312	413	349	422	595	782	2
afectiva	353	413	386	422	595	782	2
entre	389	413	410	422	595	782	2
ellos	414	413	434	422	595	782	2
(Moos,	437	413	467	422	595	782	2
Moos	470	413	494	422	595	782	2
y	497	413	503	422	595	782	2
Trickett,	506	413	541	422	595	782	2
1984;	312	424	336	434	595	782	2
Musitu,	341	424	373	434	595	782	2
Buelga,	378	424	411	434	595	782	2
Lila	416	424	433	434	595	782	2
y	437	424	443	434	595	782	2
Cava,	447	424	472	434	595	782	2
2001).	476	424	504	434	595	782	2
En	509	424	520	434	595	782	2
este	525	424	541	434	595	782	2
ámbito,	312	436	344	445	595	782	2
la	348	436	356	445	595	782	2
investigación	360	436	416	445	595	782	2
ha	420	436	430	445	595	782	2
aportado	434	436	472	445	595	782	2
numerosas	476	436	521	445	595	782	2
evi-	525	436	541	445	595	782	2
dencias	312	447	344	457	595	782	2
de	346	447	356	457	595	782	2
que	359	447	374	457	595	782	2
un	377	447	388	457	595	782	2
clima	390	447	414	457	595	782	2
negativo	417	447	453	457	595	782	2
percibido,	456	447	499	457	595	782	2
caracteri-	501	447	542	457	595	782	2
zado	312	459	332	468	595	782	2
por	334	459	348	468	595	782	2
conflictos	351	459	393	468	595	782	2
frecuentes	395	459	439	468	595	782	2
y	441	459	446	468	595	782	2
bajos	449	459	471	468	595	782	2
niveles	473	459	503	468	595	782	2
de	506	459	516	468	595	782	2
cohe-	518	459	542	468	595	782	2
sión	312	470	330	479	595	782	2
y	334	470	339	479	595	782	2
comunicación	344	470	403	479	595	782	2
abierta,	408	470	439	479	595	782	2
afecto	444	470	470	479	595	782	2
y	474	470	480	479	595	782	2
apoyo,	484	470	513	479	595	782	2
es	517	470	526	479	595	782	2
un	531	470	541	479	595	782	2
factor	312	481	336	491	595	782	2
de	340	481	350	491	595	782	2
riesgo	353	481	379	491	595	782	2
relevante	383	481	421	491	595	782	2
para	425	481	443	491	595	782	2
la	446	481	454	491	595	782	2
presencia	457	481	497	491	595	782	2
de	501	481	511	491	595	782	2
distin-	514	481	541	491	595	782	2
tos	312	493	324	502	595	782	2
indicadores	327	493	376	502	595	782	2
de	379	493	389	502	595	782	2
desajuste	392	493	431	502	595	782	2
psicológico	434	493	483	502	595	782	2
y	487	493	492	502	595	782	2
conductual	495	493	541	502	595	782	2
en	312	504	322	514	595	782	2
los	333	504	345	514	595	782	2
hijos	356	504	378	514	595	782	2
adolescentes	388	504	444	514	595	782	2
(Gámez-Guadix	455	504	526	514	595	782	2
y	536	504	541	514	595	782	2
Almendros,	312	516	362	525	595	782	2
2011;	365	516	389	525	595	782	2
Parke,	392	516	419	525	595	782	2
2004).	423	516	450	525	595	782	2
Los	454	516	470	525	595	782	2
mismos	473	516	506	525	595	782	2
resulta-	510	516	541	525	595	782	2
dos	312	527	327	536	595	782	2
se	330	527	339	536	595	782	2
han	342	527	358	536	595	782	2
observado	361	527	405	536	595	782	2
en	408	527	418	536	595	782	2
el	422	527	429	536	595	782	2
sentido	433	527	463	536	595	782	2
inverso,	467	527	501	536	595	782	2
constitu-	504	527	542	536	595	782	2
yendo	312	538	338	548	595	782	2
también	343	538	377	548	595	782	2
la	382	538	390	548	595	782	2
familia	395	538	425	548	595	782	2
un	430	538	441	548	595	782	2
contexto	446	538	482	548	595	782	2
relevante	488	538	526	548	595	782	2
de	532	538	542	548	595	782	2
protección	312	550	357	559	595	782	2
frente	364	550	388	559	595	782	2
a	395	550	400	559	595	782	2
estas	407	550	427	559	595	782	2
problemáticas	434	550	494	559	595	782	2
(Jiménez,	500	550	542	559	595	782	2
2011;	312	561	336	571	595	782	2
Musitu	339	561	369	571	595	782	2
et	372	561	380	571	595	782	2
al.,	383	561	396	571	595	782	2
2001;	400	561	424	571	595	782	2
Povedano,	427	561	471	571	595	782	2
Hendry,	475	561	509	571	595	782	2
Ramos	512	561	541	571	595	782	2
y	312	573	317	582	595	782	2
Varela,	320	573	350	582	595	782	2
2011).	353	573	380	582	595	782	2
En	323	584	335	593	595	782	2
el	338	584	346	593	595	782	2
ámbito	349	584	379	593	595	782	2
comunitario,	382	584	436	593	595	782	2
numerosos	440	584	486	593	595	782	2
trabajos	489	584	523	593	595	782	2
han	526	584	541	593	595	782	2
relacionado	312	595	361	605	595	782	2
sistemáticamente	366	595	439	605	595	782	2
variables	444	595	482	605	595	782	2
comunitarias	487	595	541	605	595	782	2
(por	312	607	329	616	595	782	2
ejemplo,	332	607	369	616	595	782	2
el	372	607	380	616	595	782	2
sentimiento	383	607	432	616	595	782	2
de	435	607	445	616	595	782	2
integración	448	607	496	616	595	782	2
comunita-	499	607	542	616	595	782	2
ria	312	618	323	628	595	782	2
o	326	618	331	628	595	782	2
la	334	618	342	628	595	782	2
percepción	345	618	392	628	595	782	2
de	395	618	405	628	595	782	2
cohesión	408	618	445	628	595	782	2
social	448	618	473	628	595	782	2
y	476	618	481	628	595	782	2
apoyo	484	618	510	628	595	782	2
social)	513	618	542	628	595	782	2
con	312	630	327	639	595	782	2
medidas	331	630	366	639	595	782	2
de	370	630	380	639	595	782	2
salud	384	630	406	639	595	782	2
mental	410	630	439	639	595	782	2
y	443	630	448	639	595	782	2
bienestar	452	630	491	639	595	782	2
psicosocial	494	630	542	639	595	782	2
general	312	641	343	650	595	782	2
(Felton	349	641	380	650	595	782	2
y	386	641	391	650	595	782	2
Shinn,	397	641	424	650	595	782	2
1992;	430	641	455	650	595	782	2
Herrero	461	641	494	650	595	782	2
y	499	641	505	650	595	782	2
Gracia,	511	641	542	650	595	782	2
2004)	312	652	337	662	595	782	2
y	341	652	346	662	595	782	2
también,	350	652	387	662	595	782	2
aunque	391	652	422	662	595	782	2
en	426	652	436	662	595	782	2
menor	440	652	467	662	595	782	2
número	471	652	503	662	595	782	2
de	507	652	517	662	595	782	2
estu-	521	652	541	662	595	782	2
dios,	312	664	332	673	595	782	2
con	338	664	354	673	595	782	2
bajos	360	664	382	673	595	782	2
índices	389	664	419	673	595	782	2
de	425	664	435	673	595	782	2
conducta	441	664	480	673	595	782	2
problemática	486	664	541	673	595	782	2
(Vieno,	312	675	343	685	595	782	2
Nation,	348	675	379	685	595	782	2
Perkins	384	675	415	685	595	782	2
y	420	675	425	685	595	782	2
Santinello,	430	675	475	685	595	782	2
2007,	480	675	504	685	595	782	2
Mrug	508	675	532	685	595	782	2
y	536	675	541	685	595	782	2
Windle,	312	687	345	696	595	782	2
2009).	348	687	375	696	595	782	2
Es	378	687	389	696	595	782	2
necesario	392	687	432	696	595	782	2
remarcar	435	687	473	696	595	782	2
que,	475	687	493	696	595	782	2
tal	496	687	507	696	595	782	2
y	510	687	515	696	595	782	2
como	518	687	541	696	595	782	2
señalan	312	698	344	707	595	782	2
Hull,	347	698	369	707	595	782	2
Kilbourne,	372	698	418	707	595	782	2
Reece	422	698	448	707	595	782	2
y	451	698	457	707	595	782	2
Husaini	460	698	493	707	595	782	2
(2008),	497	698	528	707	595	782	2
en	531	698	541	707	595	782	2
este	312	709	328	719	595	782	2
tipo	332	709	348	719	595	782	2
de	352	709	362	719	595	782	2
literatura	365	709	403	719	595	782	2
comunitaria,	407	709	460	719	595	782	2
generalmente	463	709	521	719	595	782	2
aso-	524	709	542	719	595	782	2
Copyright	335	741	367	748	595	782	2
2012	369	741	385	748	595	782	2
by	387	741	395	748	595	782	2
the	398	741	407	748	595	782	2
Colegio	410	741	435	748	595	782	2
Oficial	437	741	459	748	595	782	2
de	462	741	469	748	595	782	2
Psicólogos	471	741	506	748	595	782	2
de	508	741	516	748	595	782	2
Madrid	518	741	541	748	595	782	2
ISSN:	346	750	366	757	595	782	2
1132-0559	368	750	402	757	595	782	2
-	404	750	407	757	595	782	2
http://dx.doi.org/10.5093/in2012v21n1a5	409	750	541	757	595	782	2
Artículo	400	760	426	767	595	782	2
publicado	428	760	460	767	595	782	2
Online	462	760	484	767	595	782	2
First:	486	760	503	767	595	782	2
27/12/2011	505	760	541	767	595	782	2
T	234	31	238	39	595	782	3
ERESA	238	33	257	38	595	782	3
I.	259	31	264	39	595	782	3
J	266	31	269	39	595	782	3
IMÉNEZ	269	33	292	38	595	782	3
Y	294	33	298	38	595	782	3
H	300	31	306	39	595	782	3
ENRI	306	33	320	38	595	782	3
L	322	31	327	39	595	782	3
EHALLE	327	33	350	38	595	782	3
ciada	54	60	76	69	595	782	3
a	80	60	84	69	595	782	3
medidas	88	60	123	69	595	782	3
de	127	60	137	69	595	782	3
bienestar	140	60	179	69	595	782	3
psicológico,	182	60	234	69	595	782	3
se	237	60	246	69	595	782	3
han	249	60	265	69	595	782	3
pri-	268	60	284	69	595	782	3
vilegiado	54	71	93	80	595	782	3
en	96	71	106	80	595	782	3
general	109	71	141	80	595	782	3
los	144	71	156	80	595	782	3
análisis	159	71	191	80	595	782	3
de	194	71	204	80	595	782	3
variables	207	71	245	80	595	782	3
comuni-	248	71	284	80	595	782	3
tarias	54	82	77	92	595	782	3
de	81	82	91	92	595	782	3
tipo	94	82	111	92	595	782	3
estructural	114	82	159	92	595	782	3
(por	162	82	180	92	595	782	3
ejemplo,	184	82	220	92	595	782	3
pobreza,	224	82	260	92	595	782	3
indi-	264	82	284	92	595	782	3
cadores	54	94	86	103	595	782	3
de	89	94	99	103	595	782	3
desempleo	102	94	147	103	595	782	3
o	150	94	155	103	595	782	3
disponibilidad	158	94	219	103	595	782	3
de	222	94	232	103	595	782	3
servicios)	234	94	276	103	595	782	3
y	279	94	284	103	595	782	3
en	54	105	64	115	595	782	3
valoraciones	68	105	121	115	595	782	3
de	125	105	135	115	595	782	3
muestras	139	105	176	115	595	782	3
de	180	105	190	115	595	782	3
población	194	105	235	115	595	782	3
adulta	239	105	265	115	595	782	3
con	269	105	284	115	595	782	3
problemas	54	117	98	126	595	782	3
de	103	117	113	126	595	782	3
delincuencia	117	117	170	126	595	782	3
grave.	175	117	201	126	595	782	3
Consideramos	205	117	266	126	595	782	3
por	270	117	284	126	595	782	3
tanto	54	128	75	137	595	782	3
que	79	128	94	137	595	782	3
se	98	128	106	137	595	782	3
ha	110	128	120	137	595	782	3
subestimado	123	128	176	137	595	782	3
la	180	128	187	137	595	782	3
importancia	191	128	241	137	595	782	3
que	245	128	260	137	595	782	3
tiene	263	128	284	137	595	782	3
la	54	139	62	149	595	782	3
comunidad	65	139	112	149	595	782	3
para	114	139	132	149	595	782	3
la	135	139	142	149	595	782	3
vida	145	139	163	149	595	782	3
de	166	139	176	149	595	782	3
los	178	139	191	149	595	782	3
adolescentes	193	139	246	149	595	782	3
median-	249	139	283	149	595	782	3
te	54	151	62	160	595	782	3
el	64	151	72	160	595	782	3
análisis	75	151	106	160	595	782	3
de	109	151	119	160	595	782	3
su	122	151	131	160	595	782	3
percepción	134	151	180	160	595	782	3
de	183	151	193	160	595	782	3
la	196	151	203	160	595	782	3
propia	206	151	233	160	595	782	3
integración	236	151	284	160	595	782	3
en	54	162	64	172	595	782	3
la	68	162	75	172	595	782	3
comunidad	79	162	126	172	595	782	3
(barrio	130	162	159	172	595	782	3
o	163	162	168	172	595	782	3
pueblo)	172	162	205	172	595	782	3
y	208	162	214	172	595	782	3
de	218	162	227	172	595	782	3
sus	231	162	245	172	595	782	3
posibles	249	162	284	172	595	782	3
beneficios	54	174	98	183	595	782	3
en	104	174	114	183	595	782	3
el	121	174	128	183	595	782	3
ámbito	135	174	164	183	595	782	3
de	171	174	181	183	595	782	3
su	187	174	197	183	595	782	3
ajuste	203	174	228	183	595	782	3
conductual.	234	174	284	183	595	782	3
Finalmente,	54	185	104	194	595	782	3
en	110	185	120	194	595	782	3
el	125	185	132	194	595	782	3
ámbito	138	185	167	194	595	782	3
escolar	172	185	202	194	595	782	3
distintos	208	185	244	194	595	782	3
estudios	249	185	284	194	595	782	3
han	54	196	69	206	595	782	3
insistido	73	196	109	206	595	782	3
en	112	196	122	206	595	782	3
la	125	196	133	206	595	782	3
importancia	136	196	187	206	595	782	3
del	190	196	203	206	595	782	3
clima	206	196	230	206	595	782	3
escolar	233	196	263	206	595	782	3
per-	267	196	284	206	595	782	3
cibido	54	208	81	217	595	782	3
en	84	208	94	217	595	782	3
la	98	208	106	217	595	782	3
predicción	109	208	154	217	595	782	3
de	158	208	168	217	595	782	3
la	171	208	179	217	595	782	3
conducta	183	208	221	217	595	782	3
violenta	225	208	259	217	595	782	3
entre	263	208	284	217	595	782	3
compañeros,	54	219	108	229	595	782	3
evaluado	113	219	152	229	595	782	3
éste	157	219	174	229	595	782	3
unas	179	219	198	229	595	782	3
veces	204	219	227	229	595	782	3
a	233	219	237	229	595	782	3
partir	243	219	266	229	595	782	3
del	271	219	284	229	595	782	3
clima	54	231	78	240	595	782	3
del	80	231	93	240	595	782	3
centro	96	231	122	240	595	782	3
(Blaya	125	231	152	240	595	782	3
et	155	231	162	240	595	782	3
al.,	165	231	178	240	595	782	3
2006)	180	231	205	240	595	782	3
y	207	231	213	240	595	782	3
otras	215	231	236	240	595	782	3
a	238	231	243	240	595	782	3
partir	245	231	268	240	595	782	3
del	271	231	284	240	595	782	3
clima	54	242	77	251	595	782	3
del	81	242	94	251	595	782	3
aula	98	242	115	251	595	782	3
y	119	242	124	251	595	782	3
de	128	242	138	251	595	782	3
la	141	242	149	251	595	782	3
calidad	153	242	183	251	595	782	3
de	187	242	197	251	595	782	3
las	200	242	212	251	595	782	3
relaciones	216	242	259	251	595	782	3
entre	262	242	284	251	595	782	3
los	54	253	67	263	595	782	3
compañeros	74	253	127	263	595	782	3
de	134	253	144	263	595	782	3
clase	151	253	173	263	595	782	3
(Cerezo	179	253	214	263	595	782	3
y	221	253	226	263	595	782	3
Ato,	233	253	252	263	595	782	3
2010;	259	253	284	263	595	782	3
Estévez,	54	265	90	274	595	782	3
Jiménez	94	265	128	274	595	782	3
y	132	265	137	274	595	782	3
Murgui,	141	265	176	274	595	782	3
2009;	180	265	204	274	595	782	3
Moreno,	208	265	244	274	595	782	3
Estévez,	248	265	284	274	595	782	3
Murgui	54	276	86	286	595	782	3
y	89	276	95	286	595	782	3
Musitu,	99	276	131	286	595	782	3
2009).	135	276	163	286	595	782	3
Los	166	276	182	286	595	782	3
resultados	186	276	229	286	595	782	3
indican	233	276	264	286	595	782	3
que	268	276	284	286	595	782	3
aquellos	54	288	89	297	595	782	3
alumnos	92	288	128	297	595	782	3
que	131	288	146	297	595	782	3
perciben	149	288	185	297	595	782	3
un	188	288	198	297	595	782	3
clima	201	288	225	297	595	782	3
escolar	227	288	257	297	595	782	3
nega-	260	288	284	297	595	782	3
tivo	54	299	71	308	595	782	3
son	73	299	88	308	595	782	3
los	91	299	103	308	595	782	3
que	106	299	121	308	595	782	3
se	124	299	133	308	595	782	3
ven	136	299	151	308	595	782	3
envueltos	154	299	194	308	595	782	3
en	197	299	207	308	595	782	3
mayor	210	299	237	308	595	782	3
medida	240	299	271	308	595	782	3
en	274	299	284	308	595	782	3
las	54	310	66	320	595	782	3
dinámicas	69	310	112	320	595	782	3
violentas	115	310	153	320	595	782	3
entre	156	310	177	320	595	782	3
iguales.	180	310	213	320	595	782	3
A	65	322	73	331	595	782	3
pesar	75	322	97	331	595	782	3
de	100	322	110	331	595	782	3
la	112	322	120	331	595	782	3
insistencia	123	322	167	331	595	782	3
en	169	322	179	331	595	782	3
el	182	322	189	331	595	782	3
concepto	192	322	230	331	595	782	3
de	232	322	242	331	595	782	3
interrela-	245	322	283	331	595	782	3
ción	54	333	72	343	595	782	3
en	79	333	89	343	595	782	3
los	95	333	108	343	595	782	3
citados	114	333	145	343	595	782	3
modelos	151	333	187	343	595	782	3
de	194	333	204	343	595	782	3
Jessor	211	333	237	343	595	782	3
(1993)	243	333	272	343	595	782	3
y	278	333	283	343	595	782	3
Hawkins	54	345	91	354	595	782	3
y	94	345	99	354	595	782	3
colaboradores	101	345	160	354	595	782	3
(1992),	163	345	193	354	595	782	3
la	196	345	203	354	595	782	3
investigación	206	345	262	354	595	782	3
rela-	264	345	284	354	595	782	3
cionada	54	356	87	365	595	782	3
generalmente	90	356	147	365	595	782	3
incluye	151	356	182	365	595	782	3
el	185	356	193	365	595	782	3
análisis	197	356	228	365	595	782	3
de	232	356	242	365	595	782	3
un	246	356	256	365	595	782	3
único	260	356	284	365	595	782	3
contexto	54	367	90	377	595	782	3
y,	93	367	100	377	595	782	3
específicamente,	103	367	173	377	595	782	3
no	176	367	186	377	595	782	3
se	189	367	198	377	595	782	3
encuentran	200	367	246	377	595	782	3
estudios	249	367	284	377	595	782	3
que	54	379	69	388	595	782	3
hayan	73	379	98	388	595	782	3
explorado	101	379	143	388	595	782	3
las	146	379	158	388	595	782	3
interrelaciones	162	379	223	388	595	782	3
entre	227	379	248	388	595	782	3
familia,	251	379	284	388	595	782	3
escuela	54	390	85	400	595	782	3
y	87	390	93	400	595	782	3
comunidad	95	390	142	400	595	782	3
en	145	390	154	400	595	782	3
relación	157	390	191	400	595	782	3
con	194	390	209	400	595	782	3
la	211	390	219	400	595	782	3
violencia	221	390	260	400	595	782	3
entre	263	390	284	400	595	782	3
iguales.	54	402	86	411	595	782	3
El	91	402	100	411	595	782	3
presente	105	402	140	411	595	782	3
trabajo	145	402	174	411	595	782	3
pretende	179	402	215	411	595	782	3
contribuir	220	402	262	411	595	782	3
a	266	402	271	411	595	782	3
la	276	402	283	411	595	782	3
comprensión	54	413	108	422	595	782	3
de	111	413	121	422	595	782	3
este	124	413	140	422	595	782	3
tipo	143	413	159	422	595	782	3
de	162	413	172	422	595	782	3
conducta	175	413	213	422	595	782	3
problema	215	413	255	422	595	782	3
respe-	258	413	283	422	595	782	3
tando	54	424	77	434	595	782	3
el	84	424	92	434	595	782	3
concepto	98	424	136	434	595	782	3
de	143	424	153	434	595	782	3
interrelación	159	424	213	434	595	782	3
enunciado	219	424	263	434	595	782	3
por	269	424	283	434	595	782	3
Jessor	54	436	80	445	595	782	3
y	84	436	89	445	595	782	3
que	93	436	108	445	595	782	3
originalmente	112	436	170	445	595	782	3
el	175	436	182	445	595	782	3
autor	186	436	208	445	595	782	3
aplicó	212	436	237	445	595	782	3
al	242	436	249	445	595	782	3
estudio	253	436	283	445	595	782	3
del	54	447	67	457	595	782	3
consumo	72	447	110	457	595	782	3
de	115	447	125	457	595	782	3
sustancias	130	447	173	457	595	782	3
y	178	447	183	457	595	782	3
la	189	447	196	457	595	782	3
conducta	202	447	239	457	595	782	3
delictiva.	245	447	283	457	595	782	3
Además,	54	459	91	468	595	782	3
incluiremos	95	459	145	468	595	782	3
en	149	459	159	468	595	782	3
el	164	459	171	468	595	782	3
análisis	176	459	207	468	595	782	3
las	212	459	224	468	595	782	3
interacciones	228	459	283	468	595	782	3
del	54	470	67	479	595	782	3
clima	70	470	93	479	595	782	3
percibido	97	470	136	479	595	782	3
con	140	470	155	479	595	782	3
aquellos	158	470	193	479	595	782	3
indicadores	197	470	245	479	595	782	3
de	249	470	259	479	595	782	3
bien-	262	470	283	479	595	782	3
79	529	29	541	39	595	782	3
estar	312	60	332	69	595	782	3
y	334	60	340	69	595	782	3
malestar	342	60	378	69	595	782	3
subjetivo	380	60	419	69	595	782	3
que	422	60	437	69	595	782	3
han	439	60	454	69	595	782	3
mostrado	457	60	496	69	595	782	3
relaciones	499	60	541	69	595	782	3
significativas	312	71	368	80	595	782	3
con	372	71	387	80	595	782	3
la	392	71	399	80	595	782	3
conducta	403	71	441	80	595	782	3
violenta	446	71	479	80	595	782	3
entre	484	71	505	80	595	782	3
iguales.	509	71	541	80	595	782	3
Tal	312	82	325	92	595	782	3
y	328	82	333	92	595	782	3
como	336	82	360	92	595	782	3
se	363	82	371	92	595	782	3
presenta	374	82	409	92	595	782	3
en	412	82	422	92	595	782	3
el	425	82	433	92	595	782	3
modelo	436	82	467	92	595	782	3
teórico	470	82	499	92	595	782	3
represen-	502	82	541	92	595	782	3
tado	312	94	330	103	595	782	3
en	334	94	344	103	595	782	3
la	348	94	355	103	595	782	3
figura	360	94	385	103	595	782	3
1,	389	94	396	103	595	782	3
se	401	94	409	103	595	782	3
plantea	413	94	444	103	595	782	3
la	448	94	455	103	595	782	3
hipótesis	459	94	497	103	595	782	3
de	501	94	511	103	595	782	3
que	515	94	530	103	595	782	3
la	534	94	541	103	595	782	3
calidad	312	105	342	115	595	782	3
de	346	105	356	115	595	782	3
los	359	105	372	115	595	782	3
climas	375	105	403	115	595	782	3
percibidos	406	105	450	115	595	782	3
en	454	105	464	115	595	782	3
los	468	105	480	115	595	782	3
distintos	483	105	519	115	595	782	3
con-	523	105	541	115	595	782	3
textos	312	117	337	126	595	782	3
del	340	117	353	126	595	782	3
desarrollo	356	117	398	126	595	782	3
adolescente	401	117	450	126	595	782	3
se	453	117	461	126	595	782	3
relacionará	464	117	511	126	595	782	3
con	514	117	529	126	595	782	3
su	532	117	541	126	595	782	3
grado	312	128	336	137	595	782	3
de	339	128	349	137	595	782	3
implicación	352	128	401	137	595	782	3
en	405	128	415	137	595	782	3
conductas	418	128	460	137	595	782	3
violentas	463	128	501	137	595	782	3
hacia	504	128	526	137	595	782	3
los	529	128	541	137	595	782	3
iguales	312	139	342	149	595	782	3
a	345	139	349	149	595	782	3
través	353	139	378	149	595	782	3
de	381	139	391	149	595	782	3
una	394	139	409	149	595	782	3
relación	412	139	446	149	595	782	3
con	449	139	464	149	595	782	3
los	467	139	480	149	595	782	3
distintos	483	139	518	149	595	782	3
indi-	522	139	541	149	595	782	3
cadores	312	151	344	160	595	782	3
de	347	151	357	160	595	782	3
bienestar	360	151	398	160	595	782	3
y	401	151	406	160	595	782	3
malestar	409	151	444	160	595	782	3
subjetivo.	447	151	489	160	595	782	3
Finalmente,	492	151	541	160	595	782	3
dada	312	162	332	172	595	782	3
la	334	162	342	172	595	782	3
controversia	344	162	396	172	595	782	3
respecto	398	162	433	172	595	782	3
a	435	162	440	172	595	782	3
la	442	162	450	172	595	782	3
relación	452	162	486	172	595	782	3
entre	488	162	509	172	595	782	3
violen-	512	162	541	172	595	782	3
cia	312	174	324	183	595	782	3
y	327	174	332	183	595	782	3
estatus	334	174	363	183	595	782	3
en	365	174	375	183	595	782	3
el	378	174	385	183	595	782	3
aula,	388	174	408	183	595	782	3
contrastaremos	410	174	474	183	595	782	3
el	476	174	484	183	595	782	3
análisis	486	174	518	183	595	782	3
tanto	520	174	541	183	595	782	3
en	312	185	322	194	595	782	3
un	324	185	335	194	595	782	3
grupo	338	185	362	194	595	782	3
de	365	185	375	194	595	782	3
alumnos	377	185	413	194	595	782	3
rechazados	416	185	462	194	595	782	3
como	465	185	488	194	595	782	3
en	491	185	501	194	595	782	3
un	504	185	514	194	595	782	3
grupo	517	185	541	194	595	782	3
de	312	196	322	206	595	782	3
alumnos	325	196	361	206	595	782	3
populares,	364	196	407	206	595	782	3
con	411	196	426	206	595	782	3
el	429	196	437	206	595	782	3
objeto	440	196	466	206	595	782	3
de	470	196	480	206	595	782	3
dilucidar	483	196	520	206	595	782	3
si	524	196	531	206	595	782	3
el	534	196	541	206	595	782	3
patrón	312	208	339	217	595	782	3
de	344	208	354	217	595	782	3
interrelación	359	208	412	217	595	782	3
entre	418	208	439	217	595	782	3
los	444	208	456	217	595	782	3
factores	462	208	495	217	595	782	3
de	500	208	510	217	595	782	3
clima,	515	208	541	217	595	782	3
bienestar	312	219	350	229	595	782	3
y	353	219	358	229	595	782	3
malestar	362	219	398	229	595	782	3
subjetivo	401	219	439	229	595	782	3
es	443	219	452	229	595	782	3
aplicable	455	219	493	229	595	782	3
tanto	497	219	518	229	595	782	3
a	521	219	526	229	595	782	3
los	529	219	541	229	595	782	3
alumnos	312	231	347	240	595	782	3
violentos	350	231	389	240	595	782	3
que	391	231	406	240	595	782	3
son	409	231	423	240	595	782	3
rechazados	426	231	473	240	595	782	3
en	475	231	485	240	595	782	3
el	488	231	495	240	595	782	3
aula	498	231	516	240	595	782	3
como	518	231	541	240	595	782	3
a	312	242	317	251	595	782	3
aquellos	319	242	354	251	595	782	3
que	357	242	372	251	595	782	3
gozan	375	242	400	251	595	782	3
de	403	242	413	251	595	782	3
cierta	416	242	439	251	595	782	3
popularidad.	442	242	495	251	595	782	3
Método	312	276	346	286	595	782	3
Participantes	312	299	369	308	595	782	3
Participaron	323	322	374	331	595	782	3
en	378	322	388	331	595	782	3
el	392	322	399	331	595	782	3
estudio	403	322	433	331	595	782	3
un	437	322	447	331	595	782	3
total	451	322	469	331	595	782	3
de	473	322	483	331	595	782	3
1795	487	322	508	331	595	782	3
adoles-	511	322	541	331	595	782	3
centes	312	333	338	343	595	782	3
de	341	333	351	343	595	782	3
ambos	355	333	382	343	595	782	3
sexos	385	333	409	343	595	782	3
(52%	412	333	435	343	595	782	3
varones	438	333	470	343	595	782	3
y	474	333	479	343	595	782	3
48%	482	333	501	343	595	782	3
mujeres)	505	333	541	343	595	782	3
y	312	345	317	354	595	782	3
con	320	345	335	354	595	782	3
edades	338	345	367	354	595	782	3
comprendidas	370	345	429	354	595	782	3
entre	432	345	453	354	595	782	3
los	456	345	469	354	595	782	3
11	472	345	482	354	595	782	3
y	485	345	490	354	595	782	3
los	493	345	505	354	595	782	3
18	509	345	519	354	595	782	3
años	522	345	541	354	595	782	3
(M	312	356	324	365	595	782	3
=	327	356	333	365	595	782	3
14.2,	335	356	356	365	595	782	3
DT	359	356	372	365	595	782	3
=	375	356	381	365	595	782	3
1.68).	384	356	408	365	595	782	3
Los	411	356	427	365	595	782	3
adolescentes	429	356	482	365	595	782	3
estaban	485	356	517	365	595	782	3
esco-	519	356	541	365	595	782	3
larizados	312	367	350	377	595	782	3
en	354	367	364	377	595	782	3
nueve	368	367	393	377	595	782	3
centros	397	367	428	377	595	782	3
de	432	367	442	377	595	782	3
Enseñanza	446	367	491	377	595	782	3
Secundaria	495	367	541	377	595	782	3
Obligatoria	312	379	360	388	595	782	3
(públicos	363	379	402	388	595	782	3
y	405	379	410	388	595	782	3
concertados)	413	379	466	388	595	782	3
de	469	379	479	388	595	782	3
la	482	379	490	388	595	782	3
Comunidad	492	379	541	388	595	782	3
Autónoma	312	390	356	400	595	782	3
de	360	390	370	400	595	782	3
Andalucía.	373	390	419	400	595	782	3
La	423	390	434	400	595	782	3
selección	438	390	477	400	595	782	3
de	481	390	491	400	595	782	3
los	495	390	507	400	595	782	3
partici-	511	390	541	400	595	782	3
pantes	312	402	339	411	595	782	3
se	343	402	352	411	595	782	3
realizó	356	402	385	411	595	782	3
mediante	389	402	428	411	595	782	3
un	432	402	442	411	595	782	3
muestreo	447	402	485	411	595	782	3
estratificado	490	402	541	411	595	782	3
por	312	413	326	422	595	782	3
conglomerados.	329	413	396	422	595	782	3
Las	399	413	415	422	595	782	3
unidades	418	413	455	422	595	782	3
de	459	413	469	422	595	782	3
muestreo	472	413	511	422	595	782	3
fueron	514	413	541	422	595	782	3
los	312	424	324	434	595	782	3
centros	331	424	361	434	595	782	3
educativos,	367	424	415	434	595	782	3
públicos	421	424	457	434	595	782	3
y	463	424	469	434	595	782	3
concertados	475	424	525	434	595	782	3
de	532	424	541	434	595	782	3
entornos	312	436	348	445	595	782	3
rurales	350	436	379	445	595	782	3
y	381	436	386	445	595	782	3
urbanos	389	436	422	445	595	782	3
de	424	436	434	445	595	782	3
colegios	437	436	472	445	595	782	3
e	474	436	479	445	595	782	3
institutos	481	436	519	445	595	782	3
de	522	436	532	445	595	782	3
la	534	436	541	445	595	782	3
Comunidad	312	447	361	457	595	782	3
Autónoma	364	447	409	457	595	782	3
de	413	447	423	457	595	782	3
Andalucía.	427	447	472	457	595	782	3
Los	476	447	492	457	595	782	3
estratos	496	447	529	457	595	782	3
se	533	447	541	457	595	782	3
establecieron	312	459	367	468	595	782	3
en	370	459	380	468	595	782	3
función	382	459	415	468	595	782	3
de	417	459	427	468	595	782	3
la	430	459	437	468	595	782	3
variable	440	459	474	468	595	782	3
curso	476	459	499	468	595	782	3
(1º,	502	459	516	468	595	782	3
2º,	519	459	530	468	595	782	3
3º	533	459	541	468	595	782	3
y	312	470	317	479	595	782	3
4º	320	470	328	479	595	782	3
de	331	470	341	479	595	782	3
la	344	470	352	479	595	782	3
ESO	355	470	374	479	595	782	3
y	377	470	383	479	595	782	3
1º	385	470	394	479	595	782	3
y	397	470	402	479	595	782	3
2º	405	470	414	479	595	782	3
de	416	470	426	479	595	782	3
Bachillerato).	429	470	487	479	595	782	3
Figura	54	496	75	504	595	782	3
1.	77	496	83	504	595	782	3
Modelo	85	496	111	504	595	782	3
teórico	113	496	135	504	595	782	3
Copyright	54	741	86	748	595	782	3
2012	88	741	104	748	595	782	3
by	107	741	115	748	595	782	3
the	117	741	127	748	595	782	3
Colegio	129	741	154	748	595	782	3
Oficial	156	741	179	748	595	782	3
de	181	741	188	748	595	782	3
Psicólogos	191	741	225	748	595	782	3
de	227	741	235	748	595	782	3
Madrid	237	741	261	748	595	782	3
ISSN:	54	750	73	757	595	782	3
1132-0559	76	750	110	757	595	782	3
-	112	750	115	757	595	782	3
http://dx.doi.org/10.5093/in2012v21n1a5	117	750	249	757	595	782	3
Artículo	54	760	81	767	595	782	3
publicado	83	760	114	767	595	782	3
Online	116	760	138	767	595	782	3
First:	140	760	157	767	595	782	3
27/12/2011	160	760	196	767	595	782	3
Psychosocial	458	751	500	758	595	782	3
Intervention	502	751	541	758	595	782	3
Vol.	438	760	451	768	595	782	3
21,	453	760	463	768	595	782	3
No.	465	760	477	768	595	782	3
1,	479	760	485	768	595	782	3
2012	487	760	503	768	595	782	3
-	506	760	508	768	595	782	3
pp.	511	760	521	768	595	782	3
77-89	523	760	541	768	595	782	3
80	54	29	66	39	595	782	4
V	203	31	209	39	595	782	4
IOLENCIA	209	33	237	38	595	782	4
E	239	31	244	39	595	782	4
SCOLAR	244	33	267	38	595	782	4
E	270	31	274	39	595	782	4
N	274	33	279	38	595	782	4
A	281	31	286	39	595	782	4
LUMNOS	286	33	312	38	595	782	4
P	314	31	318	39	595	782	4
OPULARES	318	33	349	38	595	782	4
Y	351	33	356	38	595	782	4
R	358	31	363	39	595	782	4
ECHAZADOS	363	33	399	38	595	782	4
Instrumentos	54	60	112	69	595	782	4
Escala	65	82	94	92	595	782	4
de	97	82	107	92	595	782	4
Clima	110	82	136	92	595	782	4
Familiar	140	82	176	92	595	782	4
–FES-	180	82	207	92	595	782	4
de	210	82	220	92	595	782	4
Moos	224	82	247	92	595	782	4
y	251	82	256	92	595	782	4
Moos	260	82	284	92	595	782	4
(1981;	54	94	81	103	595	782	4
versión	87	94	117	103	595	782	4
española	123	94	159	103	595	782	4
de	165	94	174	103	595	782	4
Fernández-Ballesteros	180	94	273	103	595	782	4
y	278	94	284	103	595	782	4
Sierra,	54	105	81	115	595	782	4
1989).	86	105	112	115	595	782	4
Moos	117	105	140	115	595	782	4
y	145	105	150	115	595	782	4
Moos	154	105	178	115	595	782	4
conceptualizan	182	105	244	115	595	782	4
el	249	105	256	115	595	782	4
clima	260	105	284	115	595	782	4
familiar	54	117	87	126	595	782	4
como	93	117	116	126	595	782	4
un	122	117	132	126	595	782	4
concepto	138	117	176	126	595	782	4
multidimensional	182	117	254	126	595	782	4
de	260	117	270	126	595	782	4
la	276	117	284	126	595	782	4
interacción	54	128	100	137	595	782	4
entre	104	128	124	137	595	782	4
los	128	128	140	137	595	782	4
miembros	143	128	185	137	595	782	4
de	188	128	198	137	595	782	4
la	201	128	209	137	595	782	4
familia,	212	128	244	137	595	782	4
donde	247	128	273	137	595	782	4
el	276	128	284	137	595	782	4
foco	54	139	73	149	595	782	4
está	77	139	93	149	595	782	4
en	98	139	108	149	595	782	4
cómo	112	139	135	149	595	782	4
funciona	140	139	176	149	595	782	4
el	181	139	188	149	595	782	4
sistema	192	139	224	149	595	782	4
familiar	228	139	261	149	595	782	4
y	265	139	271	149	595	782	4
se	275	139	284	149	595	782	4
mantiene	54	151	92	160	595	782	4
como	96	151	119	160	595	782	4
una	123	151	138	160	595	782	4
unidad.	142	151	173	160	595	782	4
En	176	151	188	160	595	782	4
el	192	151	199	160	595	782	4
presente	203	151	238	160	595	782	4
estudio	241	151	271	160	595	782	4
se	275	151	284	160	595	782	4
utilizan	54	162	85	172	595	782	4
los	90	162	102	172	595	782	4
27	106	162	117	172	595	782	4
ítems	121	162	144	172	595	782	4
binarios	148	162	181	172	595	782	4
(verdadero-falso)	186	162	257	172	595	782	4
de	262	162	272	172	595	782	4
la	276	162	283	172	595	782	4
dimensión	54	174	97	183	595	782	4
de	100	174	110	183	595	782	4
Relaciones	112	174	158	183	595	782	4
Interpersonales,	160	174	226	183	595	782	4
integrada	229	174	267	183	595	782	4
por	270	174	284	183	595	782	4
tres	54	185	69	194	595	782	4
subescalas	71	185	115	194	595	782	4
de	118	185	128	194	595	782	4
9	130	185	135	194	595	782	4
ítems	138	185	160	194	595	782	4
cada	163	185	182	194	595	782	4
una	185	185	200	194	595	782	4
que	202	185	217	194	595	782	4
evalúan	220	185	252	194	595	782	4
la	255	185	262	194	595	782	4
rela-	265	185	284	194	595	782	4
ción	54	196	72	206	595	782	4
de	74	196	84	206	595	782	4
pertenencia	86	196	134	206	595	782	4
y	137	196	142	206	595	782	4
orgullo	144	196	174	206	595	782	4
en	176	196	186	206	595	782	4
la	189	196	196	206	595	782	4
familia	199	196	228	206	595	782	4
y	230	196	236	206	595	782	4
el	238	196	245	206	595	782	4
grado	248	196	271	206	595	782	4
de	274	196	284	206	595	782	4
apertura	54	208	88	217	595	782	4
en	91	208	101	217	595	782	4
la	104	208	112	217	595	782	4
expresión	115	208	155	217	595	782	4
de	158	208	168	217	595	782	4
los	171	208	183	217	595	782	4
sentimientos	186	208	239	217	595	782	4
y	242	208	247	217	595	782	4
los	250	208	262	217	595	782	4
con-	265	208	284	217	595	782	4
flictos.	54	219	83	229	595	782	4
Específicamente,	89	219	160	229	595	782	4
la	166	219	174	229	595	782	4
subescala	180	219	220	229	595	782	4
de	226	219	236	229	595	782	4
Cohesión,	242	219	284	229	595	782	4
hace	54	231	73	240	595	782	4
referencia	76	231	118	240	595	782	4
al	121	231	129	240	595	782	4
grado	132	231	156	240	595	782	4
en	159	231	169	240	595	782	4
que	172	231	187	240	595	782	4
el	191	231	198	240	595	782	4
adolescente	201	231	250	240	595	782	4
percibe	253	231	284	240	595	782	4
la	54	242	62	251	595	782	4
existencia	65	242	107	251	595	782	4
de	110	242	120	251	595	782	4
compromiso	124	242	176	251	595	782	4
y	179	242	185	251	595	782	4
apoyo	188	242	214	251	595	782	4
mutuo	217	242	244	251	595	782	4
entre	247	242	268	251	595	782	4
los	272	242	284	251	595	782	4
miembros	54	253	95	263	595	782	4
de	98	253	108	263	595	782	4
la	110	253	117	263	595	782	4
familia	120	253	149	263	595	782	4
(p.e.,	151	253	173	263	595	782	4
“En	175	253	191	263	595	782	4
mi	193	253	204	263	595	782	4
familia	207	253	236	263	595	782	4
nos	238	253	253	263	595	782	4
apoya-	255	253	283	263	595	782	4
mos	54	265	71	274	595	782	4
y	74	265	79	274	595	782	4
ayudamos	82	265	124	274	595	782	4
realmente	127	265	168	274	595	782	4
unos	171	265	190	274	595	782	4
a	193	265	198	274	595	782	4
otros).	200	265	227	274	595	782	4
La	230	265	241	274	595	782	4
subescala	244	265	284	274	595	782	4
de	54	276	64	286	595	782	4
Expresividad	67	276	121	286	595	782	4
hace	124	276	143	286	595	782	4
referencia	146	276	188	286	595	782	4
a	191	276	196	286	595	782	4
la	199	276	206	286	595	782	4
percepción	209	276	255	286	595	782	4
que	258	276	273	286	595	782	4
el	276	276	284	286	595	782	4
adolescente	54	288	102	297	595	782	4
tiene	106	288	126	297	595	782	4
sobre	130	288	152	297	595	782	4
el	156	288	163	297	595	782	4
grado	167	288	191	297	595	782	4
en	194	288	204	297	595	782	4
que	208	288	223	297	595	782	4
los	226	288	239	297	595	782	4
miembros	242	288	284	297	595	782	4
de	54	299	64	308	595	782	4
su	66	299	75	308	595	782	4
familia	78	299	107	308	595	782	4
expresan	109	299	146	308	595	782	4
libremente	148	299	193	308	595	782	4
sus	195	299	208	308	595	782	4
sentimientos	211	299	263	308	595	782	4
(p.e.	265	299	284	308	595	782	4
“Los	54	310	74	320	595	782	4
miembros	78	310	120	320	595	782	4
de	124	310	134	320	595	782	4
la	137	310	145	320	595	782	4
familia	149	310	178	320	595	782	4
guardan,	182	310	218	320	595	782	4
a	222	310	227	320	595	782	4
menudo,	231	310	267	320	595	782	4
sus	270	310	284	320	595	782	4
sentimientos	54	322	107	331	595	782	4
para	109	322	127	331	595	782	4
sí	130	322	137	331	595	782	4
mismos”).	140	322	183	331	595	782	4
Finalmente,	186	322	235	331	595	782	4
la	238	322	245	331	595	782	4
subesca-	248	322	284	331	595	782	4
la	54	333	62	343	595	782	4
de	66	333	76	343	595	782	4
Conflicto	79	333	118	343	595	782	4
refleja	122	333	148	343	595	782	4
el	152	333	160	343	595	782	4
grado	164	333	187	343	595	782	4
en	191	333	201	343	595	782	4
que	205	333	220	343	595	782	4
el	224	333	231	343	595	782	4
adolescente	235	333	283	343	595	782	4
percibe	54	345	84	354	595	782	4
la	88	345	96	354	595	782	4
existencia	99	345	141	354	595	782	4
de	144	345	154	354	595	782	4
conflictos	158	345	199	354	595	782	4
expresados	202	345	248	354	595	782	4
abierta-	252	345	284	354	595	782	4
mente	54	356	79	365	595	782	4
entre	82	356	103	365	595	782	4
los	106	356	118	365	595	782	4
miembros	121	356	162	365	595	782	4
de	165	356	175	365	595	782	4
la	178	356	186	365	595	782	4
familia	188	356	218	365	595	782	4
(p.e.	221	356	239	365	595	782	4
“En	242	356	258	365	595	782	4
nues-	261	356	284	365	595	782	4
tra	54	367	65	377	595	782	4
familia	71	367	101	377	595	782	4
reñimos	107	367	141	377	595	782	4
mucho”).	148	367	187	377	595	782	4
Esta	193	367	211	377	595	782	4
escala	218	367	243	377	595	782	4
ha	250	367	260	377	595	782	4
sido	266	367	283	377	595	782	4
ampliamente	54	379	108	388	595	782	4
utilizada	112	379	148	388	595	782	4
y	153	379	158	388	595	782	4
sus	163	379	176	388	595	782	4
índices	181	379	210	388	595	782	4
de	215	379	225	388	595	782	4
fiabilidad	229	379	269	388	595	782	4
en	274	379	283	388	595	782	4
estudios	54	390	88	400	595	782	4
previos	92	390	123	400	595	782	4
han	127	390	142	400	595	782	4
sido	146	390	163	400	595	782	4
satisfactorios	167	390	222	400	595	782	4
(por	226	390	243	400	595	782	4
ejemplo,	247	390	284	400	595	782	4
Boyd,	54	402	79	411	595	782	4
Gullone,	84	402	120	411	595	782	4
Needleman	124	402	172	411	595	782	4
y	176	402	182	411	595	782	4
Burt,	186	402	207	411	595	782	4
1997;	212	402	236	411	595	782	4
Chipuer	240	402	274	411	595	782	4
y	278	402	284	411	595	782	4
Villegas,	54	413	91	422	595	782	4
2001).	95	413	122	422	595	782	4
En	127	413	138	422	595	782	4
la	143	413	150	422	595	782	4
presente	155	413	190	422	595	782	4
muestra	194	413	227	422	595	782	4
la	232	413	239	422	595	782	4
fiabilidad	244	413	284	422	595	782	4
(alpha	54	424	80	434	595	782	4
de	84	424	94	434	595	782	4
Cronbach)	98	424	142	434	595	782	4
obtenida	146	424	182	434	595	782	4
ha	187	424	196	434	595	782	4
sido	201	424	218	434	595	782	4
de	222	424	232	434	595	782	4
.76	236	424	249	434	595	782	4
para	254	424	272	434	595	782	4
la	276	424	283	434	595	782	4
subescala	54	436	95	445	595	782	4
de	101	436	111	445	595	782	4
Cohesión,	118	436	161	445	595	782	4
.52	167	436	180	445	595	782	4
para	187	436	205	445	595	782	4
la	212	436	220	445	595	782	4
subescala	226	436	267	445	595	782	4
de	273	436	283	445	595	782	4
Expresividad	54	447	109	457	595	782	4
y	111	447	117	457	595	782	4
.58	120	447	133	457	595	782	4
para	135	447	153	457	595	782	4
la	156	447	164	457	595	782	4
subescala	166	447	206	457	595	782	4
de	209	447	219	457	595	782	4
Conflicto.	222	447	263	457	595	782	4
Escala	65	459	94	468	595	782	4
de	99	459	108	468	595	782	4
Apoyo	113	459	140	468	595	782	4
Social	145	459	171	468	595	782	4
Comunitario	176	459	229	468	595	782	4
–PCSQ-	234	459	269	468	595	782	4
de	274	459	284	468	595	782	4
Herrero	54	470	87	479	595	782	4
y	92	470	97	479	595	782	4
Gracia	102	470	130	479	595	782	4
(2007).	136	470	166	479	595	782	4
Esta	171	470	190	479	595	782	4
escala	195	470	220	479	595	782	4
consta	226	470	253	479	595	782	4
de	258	470	268	479	595	782	4
24	273	470	284	479	595	782	4
ítems	54	481	77	491	595	782	4
que	80	481	95	491	595	782	4
evalúan,	98	481	133	491	595	782	4
con	136	481	151	491	595	782	4
un	154	481	165	491	595	782	4
rango	168	481	192	491	595	782	4
de	195	481	204	491	595	782	4
respuesta	207	481	247	491	595	782	4
de	250	481	259	491	595	782	4
1	262	481	268	491	595	782	4
a	271	481	275	491	595	782	4
4	278	481	284	491	595	782	4
(nunca,	54	493	85	502	595	782	4
pocas	88	493	112	502	595	782	4
veces,	115	493	141	502	595	782	4
muchas	144	493	176	502	595	782	4
veces,	179	493	205	502	595	782	4
y	208	493	213	502	595	782	4
siempre)	216	493	253	502	595	782	4
la	256	493	263	502	595	782	4
pro-	266	493	284	502	595	782	4
pia	54	504	67	514	595	782	4
comunidad	70	504	116	514	595	782	4
como	119	504	142	514	595	782	4
un	145	504	156	514	595	782	4
contexto	158	504	194	514	595	782	4
de	197	504	207	514	595	782	4
apoyo	210	504	236	514	595	782	4
a	238	504	243	514	595	782	4
través	246	504	271	514	595	782	4
de	274	504	284	514	595	782	4
cuatro	54	516	80	525	595	782	4
dimensiones:	84	516	140	525	595	782	4
Integración	144	516	193	525	595	782	4
Comunitaria,	197	516	253	525	595	782	4
enten-	257	516	283	525	595	782	4
dida	54	527	72	536	595	782	4
como	75	527	98	536	595	782	4
el	101	527	109	536	595	782	4
sentimiento	112	527	161	536	595	782	4
de	164	527	174	536	595	782	4
pertenencia	177	527	225	536	595	782	4
y	228	527	234	536	595	782	4
de	237	527	247	536	595	782	4
identifi-	250	527	283	536	595	782	4
cación	54	538	81	548	595	782	4
con	84	538	99	548	595	782	4
la	102	538	110	548	595	782	4
comunidad	113	538	159	548	595	782	4
o	162	538	167	548	595	782	4
vecindario	170	538	215	548	595	782	4
(p.e.,	217	538	239	548	595	782	4
“Siento	242	538	273	548	595	782	4
el	276	538	283	548	595	782	4
barrio	54	550	79	559	595	782	4
como	82	550	105	559	595	782	4
algo	108	550	126	559	595	782	4
mío”),	129	550	156	559	595	782	4
Participación	159	550	216	559	595	782	4
Comunitaria,	219	550	275	559	595	782	4
o	278	550	283	559	595	782	4
grado	54	561	78	571	595	782	4
en	81	561	91	571	595	782	4
que	94	561	109	571	595	782	4
el	113	561	120	571	595	782	4
adolescente	124	561	173	571	595	782	4
se	176	561	185	571	595	782	4
implica	188	561	220	571	595	782	4
en	223	561	233	571	595	782	4
actividades	236	561	283	571	595	782	4
sociales	54	573	87	582	595	782	4
en	91	573	101	582	595	782	4
su	105	573	114	582	595	782	4
comunidad	118	573	164	582	595	782	4
(p.e.,	168	573	189	582	595	782	4
“Colaboro	193	573	237	582	595	782	4
-solo,	241	573	264	582	595	782	4
con	268	573	283	582	595	782	4
mi	54	584	65	593	595	782	4
familia,	68	584	100	593	595	782	4
con	103	584	118	593	595	782	4
amigos…-	121	584	165	593	595	782	4
en	168	584	178	593	595	782	4
asociaciones	180	584	233	593	595	782	4
o	236	584	241	593	595	782	4
en	244	584	254	593	595	782	4
activi-	257	584	283	593	595	782	4
dades	54	595	78	605	595	782	4
que	83	595	98	605	595	782	4
se	104	595	112	605	595	782	4
llevan	118	595	143	605	595	782	4
a	149	595	153	605	595	782	4
cabo	159	595	178	605	595	782	4
en	184	595	194	605	595	782	4
mi	199	595	210	605	595	782	4
barrio”),	215	595	251	605	595	782	4
Apoyo	257	595	283	605	595	782	4
Social	54	607	80	616	595	782	4
Informal,	83	607	122	616	595	782	4
entendido	125	607	167	616	595	782	4
como	169	607	193	616	595	782	4
la	196	607	203	616	595	782	4
percepción	206	607	252	616	595	782	4
de	255	607	265	616	595	782	4
dis-	268	607	283	616	595	782	4
ponibilidad	54	618	102	628	595	782	4
de	107	618	117	628	595	782	4
ayuda	122	618	147	628	595	782	4
en	152	618	162	628	595	782	4
personas	167	618	204	628	595	782	4
de	209	618	219	628	595	782	4
la	224	618	232	628	595	782	4
comunidad	237	618	283	628	595	782	4
(p.e.,	54	630	75	639	595	782	4
“En	78	630	95	639	595	782	4
mi	98	630	109	639	595	782	4
barrio	112	630	137	639	595	782	4
puedo	140	630	166	639	595	782	4
encontrar	169	630	209	639	595	782	4
personas	212	630	249	639	595	782	4
que	252	630	267	639	595	782	4
me	271	630	283	639	595	782	4
ayudan	54	641	84	650	595	782	4
a	88	641	93	650	595	782	4
sentirme	97	641	133	650	595	782	4
feliz”),	137	641	166	650	595	782	4
y	170	641	175	650	595	782	4
Apoyo	179	641	206	650	595	782	4
Social	210	641	236	650	595	782	4
Formal,	240	641	274	650	595	782	4
o	278	641	283	650	595	782	4
percepción	54	652	100	662	595	782	4
del	103	652	116	662	595	782	4
grado	119	652	143	662	595	782	4
de	147	652	156	662	595	782	4
disponibilidad	160	652	220	662	595	782	4
de	223	652	233	662	595	782	4
ayuda	236	652	262	662	595	782	4
y	265	652	270	662	595	782	4
de	273	652	283	662	595	782	4
la	54	664	61	673	595	782	4
confianza	64	664	105	673	595	782	4
en	108	664	117	673	595	782	4
organizaciones	120	664	183	673	595	782	4
y	186	664	191	673	595	782	4
servicios	194	664	231	673	595	782	4
de	234	664	244	673	595	782	4
la	246	664	254	673	595	782	4
comu-	257	664	283	673	595	782	4
nidad	54	675	77	685	595	782	4
(p.e.,	82	675	103	685	595	782	4
“En	107	675	124	685	595	782	4
estos	128	675	149	685	595	782	4
servicios	153	675	191	685	595	782	4
encontraría	195	675	242	685	595	782	4
ayuda	247	675	272	685	595	782	4
si	276	675	283	685	595	782	4
tuviera	54	687	83	696	595	782	4
problemas	86	687	130	696	595	782	4
personales,	133	687	180	696	595	782	4
familiares,	184	687	228	696	595	782	4
etc.”).	232	687	257	696	595	782	4
En	261	687	272	696	595	782	4
el	276	687	283	696	595	782	4
presente	54	698	89	707	595	782	4
estudio	91	698	121	707	595	782	4
se	124	698	133	707	595	782	4
han	135	698	150	707	595	782	4
considerado	153	698	203	707	595	782	4
las	206	698	217	707	595	782	4
escalas	220	698	249	707	595	782	4
de	252	698	262	707	595	782	4
inte-	264	698	283	707	595	782	4
gración,	54	709	88	719	595	782	4
apoyo	92	709	117	719	595	782	4
social	121	709	145	719	595	782	4
informal	149	709	185	719	595	782	4
y	189	709	194	719	595	782	4
apoyo	198	709	223	719	595	782	4
social	227	709	252	719	595	782	4
formal	255	709	283	719	595	782	4
Psychosocial	54	751	96	758	595	782	4
Intervention	98	751	137	758	595	782	4
Vol.	54	760	67	768	595	782	4
21,	69	760	79	768	595	782	4
No.	81	760	93	768	595	782	4
1,	95	760	101	768	595	782	4
2012	103	760	119	768	595	782	4
-	122	760	124	768	595	782	4
pp.	126	760	136	768	595	782	4
77-89	139	760	157	768	595	782	4
como	312	60	335	69	595	782	4
una	338	60	353	69	595	782	4
medida	356	60	387	69	595	782	4
del	389	60	402	69	595	782	4
clima	405	60	428	69	595	782	4
comunitario	431	60	482	69	595	782	4
percibido.	485	60	527	69	595	782	4
En	530	60	541	69	595	782	4
investigaciones	312	71	376	80	595	782	4
previas	380	71	410	80	595	782	4
se	414	71	422	80	595	782	4
ha	426	71	436	80	595	782	4
observado	439	71	482	80	595	782	4
que	486	71	501	80	595	782	4
el	504	71	512	80	595	782	4
PCSQ	515	71	541	80	595	782	4
evalúa	312	82	339	92	595	782	4
adecuadamente	343	82	408	92	595	782	4
la	412	82	420	92	595	782	4
experiencia	424	82	473	92	595	782	4
comunitaria	477	82	527	92	595	782	4
en	531	82	541	92	595	782	4
adultos	312	94	342	103	595	782	4
y	345	94	350	103	595	782	4
adolescentes	353	94	406	103	595	782	4
(Herrero	408	94	444	103	595	782	4
y	447	94	452	103	595	782	4
Gracia,	455	94	485	103	595	782	4
2004,	488	94	512	103	595	782	4
2007).	514	94	541	103	595	782	4
El	312	105	321	115	595	782	4
coeficiente	324	105	370	115	595	782	4
alpha	373	105	396	115	595	782	4
de	399	105	408	115	595	782	4
Cronbach	411	105	452	115	595	782	4
para	455	105	473	115	595	782	4
estas	476	105	496	115	595	782	4
dimensio-	499	105	541	115	595	782	4
nes	312	117	326	126	595	782	4
en	328	117	338	126	595	782	4
la	341	117	349	126	595	782	4
presente	351	117	386	126	595	782	4
muestra	389	117	422	126	595	782	4
es	425	117	434	126	595	782	4
de	436	117	446	126	595	782	4
.73,	449	117	465	126	595	782	4
.67,	467	117	483	126	595	782	4
.85	486	117	499	126	595	782	4
y	502	117	507	126	595	782	4
.72	510	117	523	126	595	782	4
res-	526	117	541	126	595	782	4
pectivamente.	312	128	370	137	595	782	4
Escala	323	139	351	149	595	782	4
de	354	139	364	149	595	782	4
Clima	367	139	393	149	595	782	4
Escolar	396	139	428	149	595	782	4
–CES-	431	139	458	149	595	782	4
de	461	139	471	149	595	782	4
Moos	474	139	498	149	595	782	4
y	501	139	506	149	595	782	4
Trickett	509	139	541	149	595	782	4
(1973;	312	151	339	160	595	782	4
versión	344	151	375	160	595	782	4
española	380	151	417	160	595	782	4
de	422	151	432	160	595	782	4
Fernández-Ballesteros	438	151	530	160	595	782	4
y	536	151	541	160	595	782	4
Sierra,	311	162	339	172	595	782	4
1989).	342	162	368	172	595	782	4
Este	372	162	389	172	595	782	4
instrumento	393	162	442	172	595	782	4
permite	445	162	477	172	595	782	4
evaluar	480	162	510	172	595	782	4
la	513	162	521	172	595	782	4
per-	524	162	541	172	595	782	4
cepción	311	174	343	183	595	782	4
que	347	174	362	183	595	782	4
los	366	174	378	183	595	782	4
alumnos	381	174	416	183	595	782	4
tienen	420	174	445	183	595	782	4
del	449	174	461	183	595	782	4
clima	465	174	488	183	595	782	4
del	492	174	504	183	595	782	4
aula.	508	174	528	183	595	782	4
El	531	174	541	183	595	782	4
presente	311	185	347	194	595	782	4
estudio	355	185	386	194	595	782	4
se	394	185	403	194	595	782	4
centra	410	185	437	194	595	782	4
en	444	185	455	194	595	782	4
la	462	185	470	194	595	782	4
dimensión	478	185	523	194	595	782	4
de	530	185	541	194	595	782	4
Relaciones	311	196	356	206	595	782	4
Interpersonales	360	196	423	206	595	782	4
que	426	196	441	206	595	782	4
evalúa,	445	196	474	206	595	782	4
específicamen-	478	196	540	206	595	782	4
te,	311	208	321	217	595	782	4
las	324	208	335	217	595	782	4
relaciones	338	208	380	217	595	782	4
entre	382	208	403	217	595	782	4
alumnos,	406	208	443	217	595	782	4
y	446	208	451	217	595	782	4
entre	454	208	475	217	595	782	4
alumnos	477	208	513	217	595	782	4
y	516	208	521	217	595	782	4
pro-	524	208	541	217	595	782	4
fesores,	312	219	343	229	595	782	4
es	346	219	355	229	595	782	4
decir,	358	219	380	229	595	782	4
evalúa	383	219	410	229	595	782	4
el	413	219	420	229	595	782	4
grado	423	219	447	229	595	782	4
en	449	219	459	229	595	782	4
que	462	219	477	229	595	782	4
los	480	219	492	229	595	782	4
alumnos	495	219	530	229	595	782	4
se	532	219	541	229	595	782	4
perciben	311	231	347	240	595	782	4
integrados	350	231	393	240	595	782	4
en	397	231	406	240	595	782	4
la	410	231	417	240	595	782	4
clase,	420	231	444	240	595	782	4
apoyándose	447	231	496	240	595	782	4
y	499	231	504	240	595	782	4
ayudán-	508	231	541	240	595	782	4
dose	311	242	330	251	595	782	4
entre	334	242	354	251	595	782	4
sí,	358	242	367	251	595	782	4
y	371	242	376	251	595	782	4
ayudados	380	242	419	251	595	782	4
por	422	242	436	251	595	782	4
el	439	242	447	251	595	782	4
profesor.	450	242	487	251	595	782	4
Esta	490	242	508	251	595	782	4
dimen-	511	242	541	251	595	782	4
sión	311	253	328	263	595	782	4
incluye	332	253	363	263	595	782	4
tres	367	253	382	263	595	782	4
subescalas,	386	253	432	263	595	782	4
compuestas	436	253	484	263	595	782	4
cada	489	253	508	263	595	782	4
una	512	253	527	263	595	782	4
de	531	253	541	263	595	782	4
ellas	311	265	330	274	595	782	4
por	334	265	348	274	595	782	4
10	352	265	362	274	595	782	4
ítems	366	265	389	274	595	782	4
con	393	265	407	274	595	782	4
dos	411	265	426	274	595	782	4
posibilidades	430	265	484	274	595	782	4
de	488	265	498	274	595	782	4
respuesta	502	265	540	274	595	782	4
(verdadero-falso).	311	276	385	286	595	782	4
La	388	276	399	286	595	782	4
subescala	402	276	441	286	595	782	4
de	444	276	454	286	595	782	4
Implicación	457	276	506	286	595	782	4
mide	509	276	530	286	595	782	4
la	533	276	540	286	595	782	4
percepción	311	288	356	297	595	782	4
que	359	288	374	297	595	782	4
los	377	288	389	297	595	782	4
alumnos	392	288	427	297	595	782	4
tienen	430	288	456	297	595	782	4
de	459	288	469	297	595	782	4
sí	472	288	479	297	595	782	4
mismos	482	288	514	297	595	782	4
como	517	288	540	297	595	782	4
interesados	311	299	357	308	595	782	4
y	360	299	366	308	595	782	4
p	369	299	374	308	595	782	4
articipativos	375	299	426	308	595	782	4
en	430	299	439	308	595	782	4
las	443	299	454	308	595	782	4
actividades	458	299	504	308	595	782	4
de	507	299	517	308	595	782	4
clase	521	299	541	308	595	782	4
(p.e.	312	310	330	320	595	782	4
“Los	335	310	355	320	595	782	4
alumnos	361	310	396	320	595	782	4
ponen	401	310	426	320	595	782	4
mucho	431	310	460	320	595	782	4
interés	465	310	492	320	595	782	4
en	498	310	507	320	595	782	4
lo	513	310	521	320	595	782	4
que	526	310	541	320	595	782	4
hacen	311	322	336	331	595	782	4
en	338	322	348	331	595	782	4
esta	351	322	367	331	595	782	4
clase”).	369	322	400	331	595	782	4
La	403	322	414	331	595	782	4
subescala	417	322	456	331	595	782	4
de	459	322	469	331	595	782	4
Afiliación	471	322	512	331	595	782	4
(amis-	515	322	541	331	595	782	4
tad	311	333	325	343	595	782	4
y	327	333	332	343	595	782	4
ayuda	334	333	360	343	595	782	4
entre	362	333	383	343	595	782	4
alumnos)	386	333	424	343	595	782	4
hace	427	333	446	343	595	782	4
referencia	449	333	490	343	595	782	4
a	492	333	497	343	595	782	4
la	500	333	507	343	595	782	4
percep-	510	333	541	343	595	782	4
ción	311	345	329	354	595	782	4
que	331	345	346	354	595	782	4
los	349	345	361	354	595	782	4
alumnos	363	345	398	354	595	782	4
tienen	401	345	426	354	595	782	4
sobre	428	345	451	354	595	782	4
el	453	345	460	354	595	782	4
grado	463	345	486	354	595	782	4
de	489	345	499	354	595	782	4
amistad	501	345	533	354	595	782	4
y	535	345	541	354	595	782	4
cohesión	311	356	348	365	595	782	4
entre	351	356	371	365	595	782	4
alumnos	374	356	410	365	595	782	4
que	413	356	428	365	595	782	4
existe	431	356	455	365	595	782	4
en	458	356	467	365	595	782	4
su	470	356	480	365	595	782	4
aula	483	356	500	365	595	782	4
(p.e.	503	356	521	365	595	782	4
“En	524	356	540	365	595	782	4
esta	311	367	327	377	595	782	4
clase,	331	367	355	377	595	782	4
los	359	367	371	377	595	782	4
alumnos	375	367	411	377	595	782	4
llegan	415	367	440	377	595	782	4
a	445	367	449	377	595	782	4
conocerse	454	367	495	377	595	782	4
realmente	499	367	540	377	595	782	4
bien	311	379	328	388	595	782	4
unos	331	379	351	388	595	782	4
a	353	379	358	388	595	782	4
otros”).	360	379	391	388	595	782	4
La	394	379	405	388	595	782	4
subescala	407	379	447	388	595	782	4
de	450	379	459	388	595	782	4
Ay	462	379	472	388	595	782	4
uda	473	379	489	388	595	782	4
del	491	379	504	388	595	782	4
profesor	507	379	541	388	595	782	4
hace	312	390	331	400	595	782	4
referencia	334	390	375	400	595	782	4
a	378	390	383	400	595	782	4
la	386	390	393	400	595	782	4
percepción	396	390	442	400	595	782	4
que	445	390	460	400	595	782	4
los	463	390	475	400	595	782	4
alumnos	478	390	513	400	595	782	4
tienen	516	390	541	400	595	782	4
sobre	311	402	334	411	595	782	4
el	336	402	344	411	595	782	4
grado	347	402	370	411	595	782	4
de	373	402	383	411	595	782	4
ayuda,	385	402	412	411	595	782	4
preocupación	415	402	471	411	595	782	4
y	473	402	478	411	595	782	4
amistad	481	402	513	411	595	782	4
que	516	402	531	411	595	782	4
el	533	402	541	411	595	782	4
profesor	311	413	346	422	595	782	4
muestra	348	413	381	422	595	782	4
hacia	383	413	405	422	595	782	4
los	407	413	419	422	595	782	4
alumnos	421	413	456	422	595	782	4
(p.e.,	459	413	479	422	595	782	4
“Este	482	413	504	422	595	782	4
profesor	506	413	541	422	595	782	4
dedica	311	424	338	434	595	782	4
muy	342	424	361	434	595	782	4
poco	365	424	385	434	595	782	4
tiempo	389	424	418	434	595	782	4
a	421	424	426	434	595	782	4
hablar	430	424	456	434	595	782	4
con	460	424	475	434	595	782	4
los	479	424	491	434	595	782	4
alumnos”).	495	424	541	434	595	782	4
Esta	311	436	329	445	595	782	4
escala	332	436	357	445	595	782	4
ha	360	436	369	445	595	782	4
sido	372	436	390	445	595	782	4
utilizada	392	436	428	445	595	782	4
en	431	436	440	445	595	782	4
estudios	443	436	477	445	595	782	4
previos	480	436	510	445	595	782	4
(Cava,	513	436	540	445	595	782	4
Murgui	311	447	342	457	595	782	4
y	349	447	354	457	595	782	4
Musitu,	360	447	393	457	595	782	4
2007;	399	447	423	457	595	782	4
Cava,	429	447	454	457	595	782	4
Musitu,	460	447	492	457	595	782	4
Buelga	499	447	529	457	595	782	4
y	535	447	540	457	595	782	4
Murgui,	311	459	344	468	595	782	4
2010;	349	459	372	468	595	782	4
Estévez	377	459	409	468	595	782	4
et	414	459	422	468	595	782	4
al.,	427	459	439	468	595	782	4
2008;	444	459	468	468	595	782	4
Jiménez,	472	459	509	468	595	782	4
2011),	514	459	540	468	595	782	4
mostrando	310	470	354	479	595	782	4
índices	356	470	385	479	595	782	4
d	388	470	393	479	595	782	4
e	394	470	399	479	595	782	4
fiabilidad	401	470	440	479	595	782	4
satisfactorios.	442	470	499	479	595	782	4
En	501	470	513	479	595	782	4
el	515	470	522	479	595	782	4
pre-	525	470	541	479	595	782	4
sente	312	481	333	491	595	782	4
estudio,	336	481	368	491	595	782	4
la	371	481	378	491	595	782	4
fiabilidad	381	481	421	491	595	782	4
(alpha	424	481	450	491	595	782	4
de	452	481	462	491	595	782	4
Cronbach)	465	481	509	491	595	782	4
obteni-	512	481	541	491	595	782	4
da	311	493	321	502	595	782	4
es	324	493	333	502	595	782	4
de	336	493	346	502	595	782	4
.63	349	493	362	502	595	782	4
para	365	493	383	502	595	782	4
la	386	493	393	502	595	782	4
subescala	396	493	436	502	595	782	4
de	439	493	449	502	595	782	4
Implicación,	452	493	504	502	595	782	4
.63	507	493	520	502	595	782	4
para	523	493	541	502	595	782	4
la	311	504	319	514	595	782	4
subescala	322	504	362	514	595	782	4
de	366	504	376	514	595	782	4
Amistad	379	504	414	514	595	782	4
y	418	504	423	514	595	782	4
ayuda	427	504	452	514	595	782	4
entre	455	504	476	514	595	782	4
alumnos	480	504	515	514	595	782	4
y	519	504	524	514	595	782	4
.68	528	504	541	514	595	782	4
para	311	516	329	525	595	782	4
la	332	516	339	525	595	782	4
subescala	342	516	381	525	595	782	4
de	384	516	394	525	595	782	4
Ayuda	396	516	423	525	595	782	4
del	426	516	438	525	595	782	4
profesor.	441	516	477	525	595	782	4
Escala	322	527	351	536	595	782	4
de	355	527	364	536	595	782	4
Autoestima	368	527	415	536	595	782	4
Global	419	527	448	536	595	782	4
–RSE-	452	527	479	536	595	782	4
de	482	527	492	536	595	782	4
Rosenberg	496	527	541	536	595	782	4
(1965,	311	538	338	548	595	782	4
versión	343	538	374	548	595	782	4
española	380	538	416	548	595	782	4
de	422	538	432	548	595	782	4
Echeburua,	437	538	485	548	595	782	4
1995).	490	538	517	548	595	782	4
Esta	522	538	541	548	595	782	4
escala	311	550	337	559	595	782	4
consta	340	550	367	559	595	782	4
de	370	550	380	559	595	782	4
10	383	550	393	559	595	782	4
ítems	396	550	419	559	595	782	4
que	422	550	437	559	595	782	4
aportan	440	550	472	559	595	782	4
un	475	550	485	559	595	782	4
índice	488	550	514	559	595	782	4
gene-	517	550	541	559	595	782	4
ral	311	561	322	571	595	782	4
de	327	561	336	571	595	782	4
autoestima,	341	561	390	571	595	782	4
con	394	561	409	571	595	782	4
una	414	561	429	571	595	782	4
escala	434	561	459	571	595	782	4
de	464	561	474	571	595	782	4
respuesta	478	561	517	571	595	782	4
de	522	561	532	571	595	782	4
1	536	561	541	571	595	782	4
(muy	312	573	334	582	595	782	4
en	339	573	349	582	595	782	4
desacuerdo)	354	573	405	582	595	782	4
a	410	573	414	582	595	782	4
4	419	573	425	582	595	782	4
(muy	430	573	452	582	595	782	4
de	457	573	467	582	595	782	4
acuerdo).	472	573	511	582	595	782	4
Cinco	516	573	541	582	595	782	4
ítems	312	584	334	593	595	782	4
están	337	584	359	593	595	782	4
formulados	362	584	409	593	595	782	4
en	412	584	422	593	595	782	4
sentido	425	584	455	593	595	782	4
positivo	458	584	492	593	595	782	4
(p.e,	495	584	513	593	595	782	4
“Creo	516	584	541	593	595	782	4
que	312	595	327	605	595	782	4
tengo	330	595	353	605	595	782	4
numerosas	355	595	400	605	595	782	4
cualidades	403	595	447	605	595	782	4
positivas”)	450	595	495	605	595	782	4
y	498	595	503	605	595	782	4
cinco	506	595	529	605	595	782	4
en	531	595	541	605	595	782	4
sentido	312	607	342	616	595	782	4
negativo	346	607	382	616	595	782	4
(p.e.,	386	607	407	616	595	782	4
“A	411	607	424	616	595	782	4
veces	427	607	450	616	595	782	4
me	454	607	467	616	595	782	4
siento	471	607	496	616	595	782	4
realmente	500	607	541	616	595	782	4
inútil”).	312	618	345	628	595	782	4
Numerosas	348	618	395	628	595	782	4
investigaciones	399	618	463	628	595	782	4
coinciden	467	618	507	628	595	782	4
en	511	618	521	628	595	782	4
des-	524	618	541	628	595	782	4
tacar	312	630	332	639	595	782	4
la	337	630	345	639	595	782	4
aplicabilidad	350	630	404	639	595	782	4
de	409	630	419	639	595	782	4
la	424	630	431	639	595	782	4
escala	436	630	462	639	595	782	4
de	467	630	477	639	595	782	4
Rosenberg	482	630	526	639	595	782	4
en	531	630	541	639	595	782	4
población	312	641	353	650	595	782	4
adolescente	356	641	405	650	595	782	4
en	407	641	417	650	595	782	4
distintos	420	641	455	650	595	782	4
contextos	458	641	498	650	595	782	4
e	501	641	506	650	595	782	4
idiomas	508	641	541	650	595	782	4
y	312	652	317	662	595	782	4
sin	323	652	335	662	595	782	4
perder	342	652	368	662	595	782	4
sus	375	652	388	662	595	782	4
características	394	652	454	662	595	782	4
psicométricas	460	652	518	662	595	782	4
(por	524	652	541	662	595	782	4
ejemplo,	312	664	348	673	595	782	4
Baños	353	664	379	673	595	782	4
y	384	664	389	673	595	782	4
Guillén,	394	664	428	673	595	782	4
2000;	433	664	457	673	595	782	4
Cava	461	664	483	673	595	782	4
et	488	664	495	673	595	782	4
al.,	500	664	513	673	595	782	4
2010;	517	664	541	673	595	782	4
Barnown,	312	675	354	685	595	782	4
Lucht	362	675	387	685	595	782	4
y	394	675	399	685	595	782	4
Freyberger,	407	675	457	685	595	782	4
2005;	464	675	489	685	595	782	4
Overbeek,	496	675	541	685	595	782	4
Zeevalkink,	312	687	362	696	595	782	4
Vermulst	365	687	403	696	595	782	4
y	406	687	411	696	595	782	4
Scholte,	415	687	449	696	595	782	4
2008).	452	687	479	696	595	782	4
El	483	687	492	696	595	782	4
coeficiente	495	687	541	696	595	782	4
de	312	698	322	707	595	782	4
consistencia	326	698	377	707	595	782	4
interna	381	698	410	707	595	782	4
medido	414	698	446	707	595	782	4
a	450	698	454	707	595	782	4
través	459	698	484	707	595	782	4
del	488	698	501	707	595	782	4
alpha	505	698	527	707	595	782	4
de	531	698	541	707	595	782	4
Cronbach	312	709	353	719	595	782	4
para	355	709	373	719	595	782	4
la	376	709	384	719	595	782	4
presente	387	709	422	719	595	782	4
muestra	425	709	458	719	595	782	4
fue	461	709	474	719	595	782	4
de	477	709	487	719	595	782	4
.76.	490	709	506	719	595	782	4
Copyright	335	741	367	748	595	782	4
2012	369	741	385	748	595	782	4
by	387	741	395	748	595	782	4
the	398	741	407	748	595	782	4
Colegio	410	741	435	748	595	782	4
Oficial	437	741	459	748	595	782	4
de	462	741	469	748	595	782	4
Psicólogos	471	741	506	748	595	782	4
de	508	741	516	748	595	782	4
Madrid	518	741	541	748	595	782	4
ISSN:	346	750	366	757	595	782	4
1132-0559	368	750	402	757	595	782	4
-	404	750	407	757	595	782	4
http://dx.doi.org/10.5093/in2012v21n1a5	409	750	541	757	595	782	4
Artículo	400	760	426	767	595	782	4
publicado	428	760	460	767	595	782	4
Online	462	760	484	767	595	782	4
First:	486	760	503	767	595	782	4
27/12/2011	505	760	541	767	595	782	4
T	234	31	238	39	595	782	5
ERESA	238	33	257	38	595	782	5
I.	259	31	264	39	595	782	5
J	266	31	269	39	595	782	5
IMÉNEZ	269	33	292	38	595	782	5
Y	294	33	298	38	595	782	5
H	300	31	306	39	595	782	5
ENRI	306	33	320	38	595	782	5
L	322	31	327	39	595	782	5
EHALLE	327	33	350	38	595	782	5
Escala	65	60	94	69	595	782	5
de	100	60	110	69	595	782	5
Satisfacción	117	60	168	69	595	782	5
con	174	60	190	69	595	782	5
la	196	60	204	69	595	782	5
Vida	211	60	230	69	595	782	5
de	236	60	246	69	595	782	5
Diener,	253	60	283	69	595	782	5
Emmons,	54	71	94	80	595	782	5
Larsen	97	71	126	80	595	782	5
y	129	71	134	80	595	782	5
Griffin	137	71	166	80	595	782	5
(1985;	169	71	197	80	595	782	5
versión	200	71	231	80	595	782	5
española	234	71	270	80	595	782	5
de	274	71	283	80	595	782	5
Atienza,	54	82	89	92	595	782	5
Pons,	93	82	116	92	595	782	5
Balaguer	119	82	157	92	595	782	5
y	160	82	166	92	595	782	5
García-Merita,	169	82	231	92	595	782	5
2000).	235	82	262	92	595	782	5
Este	265	82	283	92	595	782	5
instrumento	54	94	104	103	595	782	5
está	108	94	124	103	595	782	5
formado	128	94	163	103	595	782	5
por	167	94	181	103	595	782	5
5	185	94	190	103	595	782	5
ítems	194	94	217	103	595	782	5
que	220	94	235	103	595	782	5
proporcio-	239	94	283	103	595	782	5
nan	54	105	69	115	595	782	5
un	74	105	84	115	595	782	5
índice	89	105	115	115	595	782	5
general	120	105	150	115	595	782	5
de	155	105	165	115	595	782	5
bienestar	170	105	208	115	595	782	5
subjetivo	213	105	251	115	595	782	5
que	256	105	271	115	595	782	5
el	276	105	283	115	595	782	5
adolescente	54	117	103	126	595	782	5
percibe	105	117	136	126	595	782	5
(p.e.,	139	117	160	126	595	782	5
“Mi	163	117	180	126	595	782	5
vida	182	117	200	126	595	782	5
es	203	117	211	126	595	782	5
en	214	117	224	126	595	782	5
la	226	117	234	126	595	782	5
mayoría	237	117	271	126	595	782	5
de	274	117	283	126	595	782	5
los	54	128	66	137	595	782	5
aspectos	69	128	104	137	595	782	5
como	107	128	130	137	595	782	5
me	132	128	145	137	595	782	5
gustaría	148	128	181	137	595	782	5
que	183	128	198	137	595	782	5
fuera”).	201	128	233	137	595	782	5
El	235	128	245	137	595	782	5
rango	247	128	271	137	595	782	5
de	274	128	283	137	595	782	5
respuesta	54	139	93	149	595	782	5
oscila	96	139	120	149	595	782	5
entre	124	139	144	149	595	782	5
1(muy	148	139	175	149	595	782	5
en	178	139	188	149	595	782	5
desacuerdo)	191	139	242	149	595	782	5
y	245	139	250	149	595	782	5
4	253	139	258	149	595	782	5
(muy	261	139	283	149	595	782	5
de	54	151	64	160	595	782	5
acuerdo).	66	151	106	160	595	782	5
La	108	151	119	160	595	782	5
consistencia	122	151	173	160	595	782	5
interna	175	151	204	160	595	782	5
de	207	151	217	160	595	782	5
este	219	151	236	160	595	782	5
instrumen-	238	151	283	160	595	782	5
to	54	162	62	172	595	782	5
en	65	162	75	172	595	782	5
su	78	162	87	172	595	782	5
versión	90	162	121	172	595	782	5
original	124	162	157	172	595	782	5
(alpha	160	162	186	172	595	782	5
de	189	162	199	172	595	782	5
Cronbach	202	162	243	172	595	782	5
=	246	162	252	172	595	782	5
.84)	255	162	272	172	595	782	5
se	275	162	283	172	595	782	5
ha	54	174	64	183	595	782	5
confirmado	67	174	116	183	595	782	5
en	120	174	130	183	595	782	5
varias	133	174	158	183	595	782	5
muestras	162	174	199	183	595	782	5
españolas	203	174	244	183	595	782	5
(Buelga,	248	174	283	183	595	782	5
Musitu	54	185	84	194	595	782	5
y	89	185	95	194	595	782	5
Murgui,	100	185	134	194	595	782	5
2009;	140	185	164	194	595	782	5
Extremera,	170	185	216	194	595	782	5
Durán	222	185	248	194	595	782	5
y	254	185	259	194	595	782	5
Rey,	265	185	283	194	595	782	5
2007;	54	196	78	206	595	782	5
Martínez,	81	196	122	206	595	782	5
Buelga	125	196	154	206	595	782	5
y	158	196	163	206	595	782	5
Cava,	166	196	190	206	595	782	5
2007)	194	196	218	206	595	782	5
e	221	196	226	206	595	782	5
investigacio-	229	196	283	206	595	782	5
nes	54	208	68	217	595	782	5
internacionales	70	208	134	217	595	782	5
(Diener,	136	208	170	217	595	782	5
Suh,	173	208	192	217	595	782	5
Lucas	194	208	219	217	595	782	5
y	222	208	227	217	595	782	5
Smith,	229	208	257	217	595	782	5
1999;	260	208	283	217	595	782	5
Vitterso,	54	219	90	229	595	782	5
Biswas-Diener	94	219	156	229	595	782	5
y	160	219	165	229	595	782	5
Diener,	170	219	200	229	595	782	5
2005).	204	219	232	229	595	782	5
Esta	236	219	254	229	595	782	5
escala	258	219	283	229	595	782	5
tiene	54	231	74	240	595	782	5
una	78	231	93	240	595	782	5
adecuada	97	231	136	240	595	782	5
fiabilidad	139	231	180	240	595	782	5
test-retest	183	231	224	240	595	782	5
(Wu,	228	231	249	240	595	782	5
Chen	252	231	275	240	595	782	5
y	278	231	283	240	595	782	5
Tsai,	54	242	74	251	595	782	5
2009).	76	242	103	251	595	782	5
En	106	242	117	251	595	782	5
la	120	242	127	251	595	782	5
presente	130	242	165	251	595	782	5
investigación,	167	242	226	251	595	782	5
el	228	242	236	251	595	782	5
valor	238	242	260	251	595	782	5
obte-	262	242	283	251	595	782	5
nido	54	253	73	263	595	782	5
para	75	253	94	263	595	782	5
el	96	253	104	263	595	782	5
alpha	107	253	130	263	595	782	5
de	132	253	142	263	595	782	5
Cronbach	145	253	186	263	595	782	5
es	189	253	198	263	595	782	5
de	201	253	211	263	595	782	5
.74.	213	253	229	263	595	782	5
Escala	65	265	95	274	595	782	5
de	102	265	112	274	595	782	5
Depresión	119	265	164	274	595	782	5
del	171	265	185	274	595	782	5
Centro	192	265	222	274	595	782	5
de	229	265	239	274	595	782	5
Estudios	246	265	283	274	595	782	5
Epidemiológicos	54	276	127	286	595	782	5
de	138	276	148	286	595	782	5
Estados	158	276	192	286	595	782	5
Unidos	202	276	234	286	595	782	5
–CES-D-	244	276	284	286	595	782	5
(Radloff,	54	288	92	297	595	782	5
1977).	95	288	122	297	595	782	5
Se	125	288	136	297	595	782	5
compone	139	288	177	297	595	782	5
de	180	288	190	297	595	782	5
22	193	288	204	297	595	782	5
ítems	207	288	230	297	595	782	5
que	233	288	248	297	595	782	5
evalúan	251	288	284	297	595	782	5
de	54	299	64	308	595	782	5
1	67	299	72	308	595	782	5
(nunca	75	299	103	308	595	782	5
o	106	299	111	308	595	782	5
muy	114	299	133	308	595	782	5
rara	136	299	152	308	595	782	5
vez)	155	299	173	308	595	782	5
a	176	299	180	308	595	782	5
4	183	299	188	308	595	782	5
(siempre	191	299	228	308	595	782	5
o	231	299	236	308	595	782	5
la	239	299	246	308	595	782	5
mayoría	249	299	284	308	595	782	5
de	54	310	64	320	595	782	5
veces)	67	310	94	320	595	782	5
la	97	310	105	320	595	782	5
presencia	108	310	148	320	595	782	5
de	151	310	161	320	595	782	5
sintomatología	164	310	227	320	595	782	5
depresiva	230	310	270	320	595	782	5
en	274	310	284	320	595	782	5
el	54	322	62	331	595	782	5
último	64	322	92	331	595	782	5
mes.	94	322	114	331	595	782	5
El	116	322	126	331	595	782	5
CESD	128	322	155	331	595	782	5
proporciona	158	322	209	331	595	782	5
un	211	322	222	331	595	782	5
índice	224	322	250	331	595	782	5
general	253	322	283	331	595	782	5
de	54	333	64	343	595	782	5
ánimo	69	333	95	343	595	782	5
depresivo,	100	333	144	343	595	782	5
que	149	333	164	343	595	782	5
es	169	333	178	343	595	782	5
el	183	333	190	343	595	782	5
que	195	333	211	343	595	782	5
se	216	333	224	343	595	782	5
utiliza	230	333	256	343	595	782	5
en	261	333	271	343	595	782	5
la	276	333	283	343	595	782	5
mayoría	54	345	88	354	595	782	5
de	91	345	101	354	595	782	5
las	105	345	116	354	595	782	5
investigaciones,	119	345	187	354	595	782	5
y	190	345	195	354	595	782	5
también	198	345	232	354	595	782	5
el	235	345	243	354	595	782	5
referente	246	345	284	354	595	782	5
del	54	356	67	365	595	782	5
presente	70	356	105	365	595	782	5
estudio.	109	356	142	365	595	782	5
Este	145	356	164	365	595	782	5
índice	167	356	193	365	595	782	5
general	196	356	227	365	595	782	5
no	231	356	241	365	595	782	5
evalúa	245	356	272	365	595	782	5
la	276	356	284	365	595	782	5
depresión	54	367	95	377	595	782	5
en	100	367	110	377	595	782	5
sí	116	367	123	377	595	782	5
misma,	128	367	159	377	595	782	5
sino	164	367	182	377	595	782	5
la	187	367	195	377	595	782	5
sintomatología	200	367	263	377	595	782	5
que	268	367	284	377	595	782	5
habitualmente	54	379	113	388	595	782	5
va	116	379	126	388	595	782	5
asociada	128	379	164	388	595	782	5
a	167	379	171	388	595	782	5
ella	174	379	189	388	595	782	5
(p.e.,	191	379	213	388	595	782	5
“Durante	215	379	254	388	595	782	5
la	256	379	264	388	595	782	5
últi-	266	379	284	388	595	782	5
ma	54	390	67	400	595	782	5
semana,	70	390	105	400	595	782	5
me	108	390	121	400	595	782	5
he	125	390	135	400	595	782	5
sentido	139	390	169	400	595	782	5
triste”).	173	390	204	400	595	782	5
La	208	390	219	400	595	782	5
escala	223	390	249	400	595	782	5
ha	252	390	262	400	595	782	5
sido	266	390	284	400	595	782	5
ampliamente	54	402	108	411	595	782	5
utilizada	112	402	148	411	595	782	5
y	151	402	157	411	595	782	5
validada	160	402	196	411	595	782	5
en	199	402	209	411	595	782	5
muestras	212	402	250	411	595	782	5
adoles-	253	402	284	411	595	782	5
centes	54	413	80	422	595	782	5
y	83	413	88	422	595	782	5
ha	91	413	101	422	595	782	5
mostrado	103	413	142	422	595	782	5
excelentes	145	413	189	422	595	782	5
propiedades	192	413	242	422	595	782	5
psicomé-	245	413	283	422	595	782	5
tricas	54	424	77	434	595	782	5
(por	80	424	98	434	595	782	5
ejemplo,	101	424	137	434	595	782	5
Meadows,	141	424	184	434	595	782	5
Brown,	188	424	219	434	595	782	5
y	222	424	228	434	595	782	5
Elder,	231	424	256	434	595	782	5
2006;	260	424	283	434	595	782	5
Wilcox,	54	436	87	445	595	782	5
Field,	90	436	114	445	595	782	5
Prodromidis	117	436	169	445	595	782	5
y	172	436	178	445	595	782	5
Scafidi,	181	436	213	445	595	782	5
1998).	216	436	243	445	595	782	5
La	247	436	258	445	595	782	5
fiabi-	261	436	283	445	595	782	5
lidad	54	447	75	457	595	782	5
del	81	447	94	457	595	782	5
instrumento	101	447	151	457	595	782	5
obtenida	157	447	194	457	595	782	5
para	200	447	218	457	595	782	5
esta	225	447	241	457	595	782	5
muestra,	248	447	283	457	595	782	5
según	54	459	78	468	595	782	5
el	81	459	89	468	595	782	5
alpha	92	459	114	468	595	782	5
de	117	459	127	468	595	782	5
Cronbach,	130	459	174	468	595	782	5
es	176	459	185	468	595	782	5
de	188	459	198	468	595	782	5
.81.	201	459	217	468	595	782	5
Escala	65	470	94	479	595	782	5
de	99	470	109	479	595	782	5
Estrés	115	470	141	479	595	782	5
Percibido	147	470	188	479	595	782	5
–PSS4-	193	470	224	479	595	782	5
de	230	470	240	479	595	782	5
Cohen	245	470	273	479	595	782	5
y	278	470	283	479	595	782	5
Williamson	54	481	102	491	595	782	5
(1988;	108	481	135	491	595	782	5
versión	141	481	172	491	595	782	5
española	177	481	214	491	595	782	5
de	219	481	229	491	595	782	5
4	235	481	240	491	595	782	5
ítems	245	481	268	491	595	782	5
de	274	481	284	491	595	782	5
Herrero	54	493	87	502	595	782	5
y	89	493	95	502	595	782	5
Meneses,	97	493	137	502	595	782	5
2006).	139	493	167	502	595	782	5
La	169	493	180	502	595	782	5
escala	183	493	209	502	595	782	5
de	212	493	221	502	595	782	5
estrés	224	493	248	502	595	782	5
percibi-	251	493	284	502	595	782	5
do	54	504	64	514	595	782	5
mide	69	504	90	514	595	782	5
en	94	504	104	514	595	782	5
un	108	504	119	514	595	782	5
rango	123	504	147	514	595	782	5
de	151	504	161	514	595	782	5
respuesta	166	504	205	514	595	782	5
de	209	504	219	514	595	782	5
1	223	504	229	514	595	782	5
(nunca)	233	504	265	514	595	782	5
a	269	504	274	514	595	782	5
5	278	504	283	514	595	782	5
(siempre)	54	516	94	525	595	782	5
el	99	516	107	525	595	782	5
grado	111	516	135	525	595	782	5
en	140	516	150	525	595	782	5
el	155	516	163	525	595	782	5
cuál	167	516	185	525	595	782	5
el	190	516	197	525	595	782	5
adolescente	202	516	251	525	595	782	5
evalúa	256	516	284	525	595	782	5
determinadas	54	527	110	536	595	782	5
situaciones	113	527	160	536	595	782	5
como	163	527	187	536	595	782	5
estresantes	190	527	235	536	595	782	5
durante	239	527	270	536	595	782	5
en	274	527	283	536	595	782	5
el	54	538	61	548	595	782	5
último	64	538	92	548	595	782	5
mes	95	538	112	548	595	782	5
(p.e.,	115	538	136	548	595	782	5
“En	139	538	155	548	595	782	5
el	158	538	166	548	595	782	5
último	169	538	196	548	595	782	5
mes,	200	538	219	548	595	782	5
he	222	538	232	548	595	782	5
sentido	235	538	265	548	595	782	5
que	268	538	283	548	595	782	5
era	54	550	67	559	595	782	5
incapaz	70	550	102	559	595	782	5
de	105	550	115	559	595	782	5
controlar	118	550	156	559	595	782	5
las	160	550	171	559	595	782	5
cosas	175	550	197	559	595	782	5
más	201	550	217	559	595	782	5
importantes	221	550	270	559	595	782	5
de	274	550	284	559	595	782	5
mi	54	561	65	571	595	782	5
vida”).	67	561	96	571	595	782	5
Estudio	98	561	131	571	595	782	5
previos	133	561	164	571	595	782	5
indican	166	561	197	571	595	782	5
que	199	561	214	571	595	782	5
esta	217	561	233	571	595	782	5
escala	235	561	261	571	595	782	5
ofre-	263	561	284	571	595	782	5
ce	54	573	63	582	595	782	5
una	67	573	82	582	595	782	5
adecuada	86	573	125	582	595	782	5
medida	129	573	160	582	595	782	5
general	164	573	195	582	595	782	5
del	199	573	212	582	595	782	5
estrés	216	573	240	582	595	782	5
percibido	244	573	284	582	595	782	5
por	54	584	68	593	595	782	5
los	75	584	88	593	595	782	5
adolescentes	94	584	149	593	595	782	5
(Herrero	156	584	193	593	595	782	5
y	200	584	205	593	595	782	5
Meneses,	212	584	252	593	595	782	5
2006;	259	584	283	593	595	782	5
Remor,	54	595	85	605	595	782	5
2006).	87	595	115	605	595	782	5
El	117	595	127	605	595	782	5
índice	130	595	155	605	595	782	5
de	158	595	168	605	595	782	5
consistencia	171	595	222	605	595	782	5
interna	225	595	254	605	595	782	5
(alpha	257	595	283	605	595	782	5
de	54	607	64	616	595	782	5
Cronbach)	67	607	111	616	595	782	5
en	114	607	124	616	595	782	5
esta	127	607	143	616	595	782	5
muestra	146	607	179	616	595	782	5
es	182	607	191	616	595	782	5
de	194	607	203	616	595	782	5
.64.	206	607	222	616	595	782	5
Escala	65	618	94	628	595	782	5
de	99	618	109	628	595	782	5
Conducta	114	618	155	628	595	782	5
Violenta	161	618	195	628	595	782	5
de	201	618	211	628	595	782	5
Little,	216	618	242	628	595	782	5
Henrich,	247	618	283	628	595	782	5
Jones	54	630	77	639	595	782	5
y	82	630	87	639	595	782	5
Hawley	92	630	125	639	595	782	5
(2003;	130	630	157	639	595	782	5
versión	162	630	193	639	595	782	5
española	198	630	235	639	595	782	5
de	240	630	250	639	595	782	5
equipo	255	630	283	639	595	782	5
Lisis).	54	641	80	650	595	782	5
Esta	84	641	102	650	595	782	5
escala	106	641	132	650	595	782	5
mide,	135	641	159	650	595	782	5
con	163	641	178	650	595	782	5
25	182	641	192	650	595	782	5
ítems	196	641	219	650	595	782	5
y	223	641	228	650	595	782	5
un	232	641	242	650	595	782	5
rango	246	641	270	650	595	782	5
de	273	641	283	650	595	782	5
respuesta	54	652	93	662	595	782	5
que	96	652	112	662	595	782	5
oscila	115	652	139	662	595	782	5
entre	143	652	164	662	595	782	5
1	167	652	173	662	595	782	5
(muy	176	652	198	662	595	782	5
en	202	652	212	662	595	782	5
desacuerdo)	215	652	266	662	595	782	5
y	269	652	275	662	595	782	5
4	278	652	283	662	595	782	5
(muy	54	664	76	673	595	782	5
de	83	664	92	673	595	782	5
acuerdo),	99	664	139	673	595	782	5
comportamientos	145	664	218	673	595	782	5
que	225	664	240	673	595	782	5
implican	246	664	283	673	595	782	5
agresiones	54	675	98	685	595	782	5
hacia	103	675	125	685	595	782	5
otros.	130	675	154	685	595	782	5
Específicamente,	159	675	231	685	595	782	5
evalúa	236	675	264	685	595	782	5
dos	269	675	283	685	595	782	5
tipos	54	687	74	696	595	782	5
de	78	687	87	696	595	782	5
conducta	91	687	129	696	595	782	5
violenta	132	687	166	696	595	782	5
en	170	687	180	696	595	782	5
el	183	687	191	696	595	782	5
contexto	194	687	230	696	595	782	5
escolar.	234	687	265	696	595	782	5
Por	269	687	283	696	595	782	5
un	54	698	64	707	595	782	5
lado,	68	698	89	707	595	782	5
la	92	698	100	707	595	782	5
Agresión	103	698	141	707	595	782	5
Manifiesta	145	698	190	707	595	782	5
o	193	698	199	707	595	782	5
directa,	202	698	233	707	595	782	5
en	237	698	247	707	595	782	5
sus	251	698	264	707	595	782	5
for-	268	698	283	707	595	782	5
mas	54	709	71	719	595	782	5
pura	74	709	92	719	595	782	5
(p.e.,	95	709	117	719	595	782	5
“Soy	120	709	141	719	595	782	5
una	144	709	159	719	595	782	5
persona	162	709	195	719	595	782	5
que	198	709	213	719	595	782	5
se	216	709	225	719	595	782	5
pelea	228	709	250	719	595	782	5
con	253	709	268	719	595	782	5
los	271	709	283	719	595	782	5
Copyright	54	741	86	748	595	782	5
2012	88	741	104	748	595	782	5
by	107	741	115	748	595	782	5
the	117	741	127	748	595	782	5
Colegio	129	741	154	748	595	782	5
Oficial	156	741	179	748	595	782	5
de	181	741	188	748	595	782	5
Psicólogos	191	741	225	748	595	782	5
de	227	741	235	748	595	782	5
Madrid	237	741	261	748	595	782	5
ISSN:	54	750	73	757	595	782	5
1132-0559	76	750	110	757	595	782	5
-	112	750	115	757	595	782	5
http://dx.doi.org/10.5093/in2012v21n1a5	117	750	249	757	595	782	5
Artículo	54	760	81	767	595	782	5
publicado	83	760	114	767	595	782	5
Online	116	760	138	767	595	782	5
First:	140	760	157	767	595	782	5
27/12/2011	160	760	196	767	595	782	5
81	529	29	541	39	595	782	5
demás”),	312	60	349	69	595	782	5
reactiva	352	60	385	69	595	782	5
(p.e.,	387	60	409	69	595	782	5
“Cuando	411	60	448	69	595	782	5
alguien	451	60	482	69	595	782	5
me	484	60	497	69	595	782	5
hace	499	60	518	69	595	782	5
daño	521	60	541	69	595	782	5
o	312	71	317	80	595	782	5
me	320	71	332	80	595	782	5
hiere,	335	71	359	80	595	782	5
le	361	71	369	80	595	782	5
pego”)	372	71	400	80	595	782	5
e	403	71	407	80	595	782	5
instrumental	410	71	463	80	595	782	5
(p.e.,	465	71	486	80	595	782	5
“Amenazo	489	71	534	80	595	782	5
a	537	71	541	80	595	782	5
otros	312	82	333	92	595	782	5
para	336	82	355	92	595	782	5
conseguir	358	82	399	92	595	782	5
lo	403	82	411	92	595	782	5
que	415	82	430	92	595	782	5
quiero).	434	82	467	92	595	782	5
Por	470	82	485	92	595	782	5
otro	489	82	506	92	595	782	5
lado,	509	82	530	92	595	782	5
la	534	82	541	92	595	782	5
Agresión	312	94	350	103	595	782	5
Relacional	354	94	399	103	595	782	5
o	403	94	409	103	595	782	5
indirecta,	413	94	452	103	595	782	5
también	456	94	490	103	595	782	5
en	494	94	504	103	595	782	5
sus	508	94	521	103	595	782	5
for-	526	94	541	103	595	782	5
mas	312	105	329	115	595	782	5
pura	333	105	352	115	595	782	5
(p.e.,	356	105	377	115	595	782	5
“Soy	382	105	403	115	595	782	5
una	407	105	422	115	595	782	5
persona	427	105	459	115	595	782	5
que	464	105	479	115	595	782	5
no	483	105	494	115	595	782	5
deja	498	105	516	115	595	782	5
a	520	105	525	115	595	782	5
los	529	105	541	115	595	782	5
demás	312	117	339	126	595	782	5
que	341	117	356	126	595	782	5
entren	359	117	385	126	595	782	5
en	388	117	398	126	595	782	5
su	401	117	410	126	595	782	5
grupo	413	117	437	126	595	782	5
de	440	117	450	126	595	782	5
amigos/as”),	453	117	505	126	595	782	5
reactiva	508	117	541	126	595	782	5
(p.e.,	312	128	333	137	595	782	5
“Cuando	336	128	374	137	595	782	5
alguien	377	128	408	137	595	782	5
me	412	128	424	137	595	782	5
enfada,	428	128	459	137	595	782	5
digo	462	128	481	137	595	782	5
a	484	128	489	137	595	782	5
mis	492	128	508	137	595	782	5
amigos	511	128	541	137	595	782	5
que	312	139	327	149	595	782	5
no	330	139	340	149	595	782	5
se	344	139	352	149	595	782	5
relacionen	355	139	399	149	595	782	5
con	402	139	417	149	595	782	5
esa	421	139	434	149	595	782	5
persona”)	437	139	478	149	595	782	5
e	481	139	486	149	595	782	5
instrumental	489	139	541	149	595	782	5
(p.e.,	312	151	333	160	595	782	5
“Para	337	151	360	160	595	782	5
conseguir	364	151	404	160	595	782	5
lo	408	151	416	160	595	782	5
que	420	151	435	160	595	782	5
quiero,	439	151	468	160	595	782	5
trato	472	151	491	160	595	782	5
con	495	151	510	160	595	782	5
indife-	513	151	541	160	595	782	5
rencia	312	162	337	172	595	782	5
a	341	162	345	172	595	782	5
los	349	162	361	172	595	782	5
demás	364	162	391	172	595	782	5
o	394	162	399	172	595	782	5
dejo	403	162	421	172	595	782	5
de	424	162	434	172	595	782	5
hablar	437	162	463	172	595	782	5
con	467	162	482	172	595	782	5
ellos”).	485	162	516	172	595	782	5
En	519	162	530	172	595	782	5
el	534	162	541	172	595	782	5
presente	312	174	347	183	595	782	5
estudio	352	174	382	183	595	782	5
se	387	174	395	183	595	782	5
utiliza	400	174	427	183	595	782	5
la	431	174	439	183	595	782	5
puntuación	444	174	491	183	595	782	5
total	495	174	514	183	595	782	5
de	519	174	529	183	595	782	5
la	534	174	541	183	595	782	5
escala.	312	185	340	194	595	782	5
El	344	185	354	194	595	782	5
coeficiente	358	185	404	194	595	782	5
de	408	185	418	194	595	782	5
fiabilidad	422	185	462	194	595	782	5
alfa	466	185	482	194	595	782	5
de	486	185	496	194	595	782	5
Cronbach	500	185	541	194	595	782	5
obtenido	312	196	348	206	595	782	5
para	351	196	369	206	595	782	5
la	372	196	379	206	595	782	5
escala	382	196	407	206	595	782	5
completa	410	196	448	206	595	782	5
es	451	196	460	206	595	782	5
de	462	196	472	206	595	782	5
.90.	474	196	490	206	595	782	5
En	493	196	504	206	595	782	5
estudios	507	196	541	206	595	782	5
previos	312	208	343	217	595	782	5
realizados	346	208	389	217	595	782	5
con	392	208	407	217	595	782	5
otras	410	208	431	217	595	782	5
muestras	434	208	472	217	595	782	5
de	475	208	485	217	595	782	5
adolescentes	488	208	541	217	595	782	5
españoles	312	219	353	229	595	782	5
también	356	219	390	229	595	782	5
se	393	219	402	229	595	782	5
han	406	219	421	229	595	782	5
obtenido	424	219	461	229	595	782	5
adecuadas	464	219	508	229	595	782	5
propie-	511	219	541	229	595	782	5
dades	312	231	336	240	595	782	5
psicométricas	340	231	398	240	595	782	5
(Cava,	402	231	430	240	595	782	5
Musitu	435	231	464	240	595	782	5
y	469	231	474	240	595	782	5
Murgui,	479	231	513	240	595	782	5
2006;	517	231	541	240	595	782	5
Estévez	312	242	344	251	595	782	5
et	350	242	357	251	595	782	5
al.,	363	242	376	251	595	782	5
2006;	381	242	405	251	595	782	5
Estévez,	411	242	446	251	595	782	5
Martínez,	451	242	492	251	595	782	5
Moreno	497	242	531	251	595	782	5
y	536	242	541	251	595	782	5
Musitu,	312	253	344	263	595	782	5
2006;	347	253	371	263	595	782	5
Musitu,	374	253	406	263	595	782	5
Estévez	409	253	442	263	595	782	5
y	445	253	450	263	595	782	5
Emler,	453	253	481	263	595	782	5
2007).	483	253	511	263	595	782	5
Cuestionario	323	265	378	274	595	782	5
sociométrico.	383	265	440	274	595	782	5
El	445	265	454	274	595	782	5
cuestionario	459	265	511	274	595	782	5
socio-	516	265	541	274	595	782	5
métrico	312	276	344	286	595	782	5
es	346	276	355	286	595	782	5
un	357	276	368	286	595	782	5
método	370	276	401	286	595	782	5
nominativo	404	276	452	286	595	782	5
que	454	276	469	286	595	782	5
tiene	471	276	492	286	595	782	5
como	494	276	517	286	595	782	5
obje-	520	276	541	286	595	782	5
to	312	288	320	297	595	782	5
conocer	324	288	358	297	595	782	5
la	362	288	370	297	595	782	5
posición	374	288	410	297	595	782	5
que	414	288	429	297	595	782	5
ocupa	434	288	459	297	595	782	5
cada	463	288	482	297	595	782	5
sujeto	487	288	512	297	595	782	5
en	516	288	526	297	595	782	5
un	531	288	541	297	595	782	5
grupo	312	299	336	308	595	782	5
determinado,	339	299	395	308	595	782	5
en	398	299	408	308	595	782	5
este	411	299	427	308	595	782	5
caso,	430	299	452	308	595	782	5
el	455	299	463	308	595	782	5
aula.	466	299	486	308	595	782	5
Para	489	299	508	308	595	782	5
ello,	511	299	529	308	595	782	5
se	533	299	541	308	595	782	5
pide	312	310	330	320	595	782	5
a	334	310	338	320	595	782	5
los	342	310	355	320	595	782	5
sujetos	358	310	388	320	595	782	5
que	391	310	407	320	595	782	5
nombren	411	310	448	320	595	782	5
aquellos	452	310	487	320	595	782	5
compañeros	491	310	541	320	595	782	5
con	312	322	327	331	595	782	5
los	330	322	342	331	595	782	5
que	345	322	361	331	595	782	5
les	364	322	375	331	595	782	5
gustaría	379	322	412	331	595	782	5
o	415	322	420	331	595	782	5
no	423	322	434	331	595	782	5
realizar	437	322	469	331	595	782	5
alguna	472	322	500	331	595	782	5
actividad	503	322	541	331	595	782	5
que	312	333	327	343	595	782	5
el	330	333	337	343	595	782	5
investigador	340	333	392	343	595	782	5
elige.	395	333	418	343	595	782	5
El	421	333	430	343	595	782	5
cuestionario	433	333	484	343	595	782	5
sociométrico	487	333	541	343	595	782	5
diseñado	312	345	349	354	595	782	5
para	353	345	371	354	595	782	5
el	374	345	382	354	595	782	5
presente	386	345	421	354	595	782	5
estudio	424	345	455	354	595	782	5
está	458	345	475	354	595	782	5
compuesto	478	345	524	354	595	782	5
por	527	345	541	354	595	782	5
cuatro	312	356	338	365	595	782	5
ítems	341	356	363	365	595	782	5
que,	366	356	384	365	595	782	5
de	386	356	396	365	595	782	5
acuerdo	399	356	432	365	595	782	5
con	435	356	450	365	595	782	5
el	452	356	460	365	595	782	5
criterio	462	356	493	365	595	782	5
“compañe-	495	356	541	365	595	782	5
ro	312	367	321	377	595	782	5
de	324	367	334	377	595	782	5
clase”,	338	367	367	377	595	782	5
permite	371	367	403	377	595	782	5
obtener	407	367	438	377	595	782	5
las	442	367	454	377	595	782	5
siguientes	458	367	500	377	595	782	5
medidas:	503	367	541	377	595	782	5
elecciones	312	379	355	388	595	782	5
positivas	358	379	395	388	595	782	5
(“¿A	398	379	419	388	595	782	5
quiénes	421	379	453	388	595	782	5
elegirías	455	379	491	388	595	782	5
como	494	379	517	388	595	782	5
com-	520	379	541	388	595	782	5
pañeros/as	312	390	356	400	595	782	5
de	358	390	368	400	595	782	5
clase?”),	371	390	407	400	595	782	5
elecciones	409	390	453	400	595	782	5
negativas	456	390	495	400	595	782	5
(“¿A	498	390	518	400	595	782	5
quié-	520	390	541	400	595	782	5
nes	312	402	326	411	595	782	5
NO	328	402	343	411	595	782	5
elegirías	345	402	381	411	595	782	5
como	383	402	407	411	595	782	5
compañeros/as	409	402	471	411	595	782	5
de	474	402	483	411	595	782	5
clase?”),	486	402	522	411	595	782	5
per-	524	402	541	411	595	782	5
cepciones	312	413	353	422	595	782	5
positivas	357	413	394	422	595	782	5
(“¿Quiénes	398	413	445	422	595	782	5
crees	449	413	471	422	595	782	5
que	474	413	489	422	595	782	5
te	493	413	501	422	595	782	5
elegirían	505	413	541	422	595	782	5
como	312	424	335	434	595	782	5
compañeros/as	338	424	400	434	595	782	5
de	403	424	413	434	595	782	5
clase?”)	416	424	450	434	595	782	5
y	452	424	458	434	595	782	5
percepciones	460	424	515	434	595	782	5
nega-	518	424	541	434	595	782	5
tivas	312	436	332	445	595	782	5
(“¿Quiénes	334	436	381	445	595	782	5
crees	384	436	406	445	595	782	5
que	408	436	424	445	595	782	5
NO	426	436	441	445	595	782	5
te	444	436	452	445	595	782	5
elegirían	454	436	491	445	595	782	5
como	494	436	517	445	595	782	5
com-	520	436	541	445	595	782	5
pañeros/as	312	447	356	457	595	782	5
de	362	447	372	457	595	782	5
clase?”).	379	447	415	457	595	782	5
En	421	447	433	457	595	782	5
el	439	447	447	457	595	782	5
presente	453	447	488	457	595	782	5
estudio,	494	447	527	457	595	782	5
el	534	447	541	457	595	782	5
número	312	459	344	468	595	782	5
de	346	459	356	468	595	782	5
nominaciones	359	459	417	468	595	782	5
se	420	459	429	468	595	782	5
restringió	431	459	471	468	595	782	5
a	474	459	479	468	595	782	5
un	481	459	492	468	595	782	5
máximo	494	459	529	468	595	782	5
de	531	459	541	468	595	782	5
tres	312	470	327	479	595	782	5
compañeros/as,	331	470	396	479	595	782	5
ponderándose	400	470	458	479	595	782	5
el	463	470	470	479	595	782	5
orden	474	470	498	479	595	782	5
de	502	470	512	479	595	782	5
prefe-	516	470	541	479	595	782	5
rencia.	312	481	340	491	595	782	5
Finalmente,	343	481	393	491	595	782	5
siguiendo	396	481	437	491	595	782	5
la	440	481	448	491	595	782	5
clasificación	451	481	504	491	595	782	5
desarro-	507	481	541	491	595	782	5
llada	312	493	332	502	595	782	5
por	336	493	350	502	595	782	5
Coie,	353	493	376	502	595	782	5
Dodge	379	493	407	502	595	782	5
y	411	493	416	502	595	782	5
Coppotelli	420	493	464	502	595	782	5
(1982),	468	493	498	502	595	782	5
se	502	493	511	502	595	782	5
distin-	514	493	541	502	595	782	5
guieron	312	504	344	514	595	782	5
cuatro	346	504	373	514	595	782	5
estatus	375	504	404	514	595	782	5
sociométricos,	406	504	467	514	595	782	5
promedio,	470	504	513	514	595	782	5
recha-	515	504	541	514	595	782	5
zado,	312	516	334	525	595	782	5
aislado	338	516	367	525	595	782	5
y	371	516	376	525	595	782	5
promedio,	379	516	422	525	595	782	5
de	426	516	436	525	595	782	5
los	439	516	451	525	595	782	5
que	455	516	470	525	595	782	5
se	473	516	482	525	595	782	5
utilizaron	485	516	526	525	595	782	5
los	529	516	541	525	595	782	5
primeros	312	527	349	536	595	782	5
dos	354	527	369	536	595	782	5
grupos.	374	527	405	536	595	782	5
Respecto	410	527	449	536	595	782	5
de	454	527	464	536	595	782	5
la	469	527	477	536	595	782	5
fiabilidad,	482	527	525	536	595	782	5
las	530	527	541	536	595	782	5
características	312	538	371	548	595	782	5
de	378	538	388	548	595	782	5
esta	394	538	410	548	595	782	5
escala	417	538	443	548	595	782	5
únicamente	449	538	497	548	595	782	5
permiten	504	538	541	548	595	782	5
obtener	312	550	343	559	595	782	5
una	348	550	363	559	595	782	5
fiabilidad	368	550	408	559	595	782	5
test-retest.	413	550	456	559	595	782	5
Se	461	550	472	559	595	782	5
han	476	550	492	559	595	782	5
constatado	496	550	541	559	595	782	5
índices	312	561	341	571	595	782	5
de	346	561	356	571	595	782	5
fiabilidad	360	561	400	571	595	782	5
test-retest	404	561	445	571	595	782	5
de	449	561	459	571	595	782	5
.77	463	561	476	571	595	782	5
y	481	561	486	571	595	782	5
.97	490	561	503	571	595	782	5
para	507	561	525	571	595	782	5
las	530	561	541	571	595	782	5
nominaciones	312	573	370	582	595	782	5
positivas	375	573	413	582	595	782	5
y	418	573	423	582	595	782	5
negativas	428	573	468	582	595	782	5
respectivamente	473	573	541	582	595	782	5
(Cheng,	312	584	345	593	595	782	5
Chang,	348	584	378	593	595	782	5
He	381	584	393	593	595	782	5
y	396	584	401	593	595	782	5
Liu,	404	584	422	593	595	782	5
2005).	424	584	452	593	595	782	5
Procedimiento	312	618	377	628	595	782	5
Se	323	641	334	650	595	782	5
contactó	337	641	372	650	595	782	5
con	375	641	390	650	595	782	5
la	393	641	401	650	595	782	5
dirección	404	641	443	650	595	782	5
de	446	641	456	650	595	782	5
los	459	641	471	650	595	782	5
centros	474	641	505	650	595	782	5
educati-	508	641	541	650	595	782	5
vos	312	652	326	662	595	782	5
seleccionados	330	652	389	662	595	782	5
mediante	393	652	431	662	595	782	5
una	435	652	450	662	595	782	5
carta	454	652	475	662	595	782	5
explicativa	478	652	525	662	595	782	5
del	529	652	541	662	595	782	5
proyecto	312	664	348	673	595	782	5
de	352	664	362	673	595	782	5
investigación.	366	664	425	673	595	782	5
Tras	429	664	447	673	595	782	5
confirmar	451	664	492	673	595	782	5
telefónica-	496	664	541	673	595	782	5
mente	312	675	337	685	595	782	5
su	341	675	350	685	595	782	5
interés	354	675	382	685	595	782	5
y	385	675	390	685	595	782	5
participación	394	675	449	685	595	782	5
voluntaria,	452	675	497	685	595	782	5
se	501	675	509	685	595	782	5
realizó	513	675	541	685	595	782	5
un	312	687	322	696	595	782	5
seminario	325	687	366	696	595	782	5
informativo	369	687	418	696	595	782	5
con	421	687	436	696	595	782	5
la	439	687	446	696	595	782	5
plantilla	449	687	483	696	595	782	5
de	486	687	496	696	595	782	5
profesora-	498	687	541	696	595	782	5
do	312	698	322	707	595	782	5
para	326	698	344	707	595	782	5
explicar	348	698	382	707	595	782	5
los	386	698	398	707	595	782	5
objetivos,	402	698	443	707	595	782	5
importancia	447	698	497	707	595	782	5
y	501	698	506	707	595	782	5
alcance	510	698	541	707	595	782	5
del	312	709	325	719	595	782	5
estudio.	327	709	360	719	595	782	5
A	362	709	369	719	595	782	5
continuación,	371	709	428	719	595	782	5
se	430	709	439	719	595	782	5
envió	441	709	465	719	595	782	5
una	467	709	482	719	595	782	5
carta	485	709	505	719	595	782	5
explica-	508	709	541	719	595	782	5
Psychosocial	458	751	500	758	595	782	5
Intervention	502	751	541	758	595	782	5
Vol.	438	760	451	768	595	782	5
21,	453	760	463	768	595	782	5
No.	465	760	477	768	595	782	5
1,	479	760	485	768	595	782	5
2012	487	760	503	768	595	782	5
-	506	760	508	768	595	782	5
pp.	511	760	521	768	595	782	5
77-89	523	760	541	768	595	782	5
82	54	29	66	39	595	782	6
V	203	31	209	39	595	782	6
IOLENCIA	209	33	237	38	595	782	6
E	239	31	244	39	595	782	6
SCOLAR	244	33	267	38	595	782	6
E	270	31	274	39	595	782	6
N	274	33	279	38	595	782	6
A	281	31	286	39	595	782	6
LUMNOS	286	33	312	38	595	782	6
P	314	31	318	39	595	782	6
OPULARES	318	33	349	38	595	782	6
Y	351	33	356	38	595	782	6
R	358	31	363	39	595	782	6
ECHAZADOS	363	33	399	38	595	782	6
Tabla	54	60	69	69	595	782	6
1.	71	60	77	69	595	782	6
Correlaciones	79	60	118	69	595	782	6
de	120	60	127	69	595	782	6
Pearson	129	60	152	69	595	782	6
y	154	60	158	69	595	782	6
estadísticos	160	60	193	69	595	782	6
descriptivos	195	60	230	69	595	782	6
1	168	80	172	89	595	782	6
1.	57	100	63	109	595	782	6
Clima	64	100	81	109	595	782	6
Familiar.	83	100	107	109	595	782	6
Cohesión	109	100	134	109	595	782	6
2.	57	110	62	119	595	782	6
Clima	64	110	81	119	595	782	6
Familiar.	83	110	107	119	595	782	6
Expresividad	109	110	144	119	595	782	6
3.	57	120	62	129	595	782	6
Clima	64	120	81	129	595	782	6
Familiar.	83	120	107	129	595	782	6
Conflicto	109	120	134	129	595	782	6
4.	57	130	62	139	595	782	6
Clima	64	130	81	139	595	782	6
Comunitario.	83	130	118	139	595	782	6
Integración	64	140	95	149	595	782	6
comunitaria	97	140	129	149	595	782	6
5.	57	150	62	159	595	782	6
Clima	64	150	81	159	595	782	6
Comunitario.	83	150	118	159	595	782	6
Apoyo	120	150	138	159	595	782	6
social	64	160	80	169	595	782	6
en	82	160	88	169	595	782	6
los	90	160	98	169	595	782	6
sistemas	100	160	122	169	595	782	6
informales	64	170	93	179	595	782	6
6.	57	180	62	189	595	782	6
Clima	64	180	81	189	595	782	6
Comunitario.	83	180	118	189	595	782	6
Apoyo	120	180	138	189	595	782	6
social	64	190	80	199	595	782	6
en	82	190	88	199	595	782	6
los	90	190	98	199	595	782	6
sistemas	100	190	122	199	595	782	6
formales	64	200	88	209	595	782	6
7.	57	210	62	219	595	782	6
Clima	64	210	81	219	595	782	6
Escolar.	82	210	104	219	595	782	6
Implicación	106	210	138	219	595	782	6
8.	57	220	62	229	595	782	6
Clima	64	220	81	229	595	782	6
Escolar.	82	220	104	229	595	782	6
Amistad	106	220	128	229	595	782	6
y	64	230	67	239	595	782	6
ayuda	69	230	85	239	595	782	6
entre	87	230	101	239	595	782	6
alumnos	103	230	125	239	595	782	6
9.	57	240	62	249	595	782	6
Clima	64	240	81	249	595	782	6
Escolar.	82	240	104	249	595	782	6
Ayuda	106	240	123	249	595	782	6
del	125	240	133	249	595	782	6
profesor	64	250	86	259	595	782	6
10.	54	260	62	269	595	782	6
Autoestima	64	260	95	269	595	782	6
General	97	260	118	269	595	782	6
11.	54	270	62	279	595	782	6
Satisfacción	64	270	97	279	595	782	6
con	99	270	108	279	595	782	6
la	110	270	115	279	595	782	6
vida	117	270	129	279	595	782	6
12.	54	280	62	289	595	782	6
Sintomatología	64	280	105	289	595	782	6
depresiva	107	280	133	289	595	782	6
13.	54	290	62	299	595	782	6
Estrés	64	290	81	299	595	782	6
percibido	82	290	108	299	595	782	6
14.	54	300	62	309	595	782	6
Conducta	64	300	90	309	595	782	6
Violenta.	92	300	116	309	595	782	6
Manifiesta.	118	300	149	309	595	782	6
15.	54	310	62	319	595	782	6
Conducta	64	310	90	319	595	782	6
Violenta.	92	310	116	319	595	782	6
Relacional	118	310	147	319	595	782	6
Media	54	330	71	339	595	782	6
Desviación	54	340	84	349	595	782	6
típica	86	340	101	349	595	782	6
2	199	80	202	89	595	782	6
1	170	100	173	109	595	782	6
,376**	162	110	180	119	595	782	6
1	198	110	201	119	595	782	6
-,546**	159	120	180	129	595	782	6
-,205**	187	120	208	129	595	782	6
3	231	80	234	89	595	782	6
4	256	80	260	89	595	782	6
5	283	80	286	89	595	782	6
6	312	80	315	89	595	782	6
7	340	80	344	89	595	782	6
1	338	210	341	219	595	782	6
8	363	80	367	89	595	782	6
9	391	80	395	89	595	782	6
10	413	80	420	89	595	782	6
11	439	80	445	89	595	782	6
12	463	80	471	89	595	782	6
13	489	80	496	89	595	782	6
14	509	80	516	89	595	782	6
15	527	80	534	89	595	782	6
1	227	120	231	129	595	782	6
,196**	162	140	180	149	595	782	6
,071**	189	140	208	149	595	782	6
-,145**	217	140	238	149	595	782	6
,208**	162	170	180	179	595	782	6
,074**	189	170	208	179	595	782	6
-,151**	217	170	238	179	595	782	6
,591**	245	170	264	179	595	782	6
,243**	162	200	180	209	595	782	6
,139**	162	210	180	219	595	782	6
,146**	189	200	208	209	595	782	6
-,168**	217	200	238	209	595	782	6
,213**	245	200	264	209	595	782	6
,277**	272	200	290	209	595	782	6
,060*	189	210	205	219	595	782	6
-,155**	217	210	238	219	595	782	6
,109**	245	210	264	219	595	782	6
,127**	272	210	290	219	595	782	6
,181**	298	210	317	219	595	782	6
,158**	162	230	180	239	595	782	6
,106**	189	230	208	239	595	782	6
-,114**	217	230	238	239	595	782	6
,109**	245	230	264	239	595	782	6
,175**	272	230	290	239	595	782	6
,164**	298	230	317	239	595	782	6
,387**	330	230	348	239	595	782	6
1	364	230	368	239	595	782	6
,189**	162	250	180	259	595	782	6
,218**	162	260	180	269	595	782	6
,262**	162	270	180	279	595	782	6
-,248**	159	280	180	289	595	782	6
-,247**	159	290	180	299	595	782	6
-,264**	159	300	180	309	595	782	6
-,220**	159	310	180	319	595	782	6
,139**	189	250	208	259	595	782	6
-,155**	217	250	238	259	595	782	6
,060*	245	250	260	259	595	782	6
,102**	272	250	290	259	595	782	6
,224**	298	250	317	259	595	782	6
,139**	189	260	208	269	595	782	6
-,149**	217	260	238	269	595	782	6
,151**	245	260	264	269	595	782	6
,168**	272	260	290	269	595	782	6
,127**	298	260	317	269	595	782	6
,152**	189	270	208	279	595	782	6
-,230**	217	270	238	279	595	782	6
,223**	245	270	264	279	595	782	6
,258**	272	270	290	279	595	782	6
,180**	298	270	317	279	595	782	6
-,094**	187	280	208	289	595	782	6
,223**	219	280	238	289	595	782	6
-,147**	243	280	264	289	595	782	6
-,160**	269	280	290	289	595	782	6
-,150**	296	280	317	289	595	782	6
-,092**	187	290	208	299	595	782	6
,202**	219	290	238	299	595	782	6
-,147**	243	290	264	299	595	782	6
-,171**	269	290	290	299	595	782	6
-,134**	296	290	317	299	595	782	6
-,137**	187	300	208	309	595	782	6
,314**	219	300	238	309	595	782	6
-,031	243	300	257	309	595	782	6
-,107**	269	300	290	309	595	782	6
-,160**	296	300	317	309	595	782	6
-,103**	187	310	208	319	595	782	6
,256**	219	310	238	319	595	782	6
-,115**	243	310	264	319	595	782	6
-,161**	269	310	290	319	595	782	6
-,097**	296	310	317	319	595	782	6
,254**	330	250	348	259	595	782	6
,119**	330	260	348	269	595	782	6
,203**	330	270	348	279	595	782	6
-,189**	327	280	348	289	595	782	6
-,203**	327	290	348	299	595	782	6
-,157**	327	300	348	309	595	782	6
-,122**	327	310	348	319	595	782	6
,314**	356	250	374	259	595	782	6
,192**	356	260	374	269	595	782	6
,246**	356	270	374	279	595	782	6
-,212**	354	280	374	289	595	782	6
-,211**	354	290	374	299	595	782	6
-,177**	354	300	374	309	595	782	6
-,168**	354	310	374	319	595	782	6
1	391	250	395	259	595	782	6
,143**	383	260	401	269	595	782	6
,220**	383	270	401	279	595	782	6
-,238**	381	280	401	289	595	782	6
-,204**	381	290	401	299	595	782	6
-,231**	381	300	401	309	595	782	6
-,194**	381	310	401	319	595	782	6
1	417	260	420	269	595	782	6
,448**	408	270	427	279	595	782	6
-,420**	406	280	427	289	595	782	6
-,427**	406	290	427	299	595	782	6
-,154**	406	300	427	309	595	782	6
-,146**	406	310	427	319	595	782	6
1	444	270	447	279	595	782	6
-,485**	433	280	454	289	595	782	6
1	469	280	472	289	595	782	6
-,465**	433	290	454	299	595	782	6
,617**	461	290	479	299	595	782	6
1	493	290	496	299	595	782	6
-,209**	433	300	454	309	595	782	6
,192**	461	300	479	309	595	782	6
,207**	484	300	503	309	595	782	6
1	515	300	519	309	595	782	6
-,186**	433	310	454	319	595	782	6
,233**	461	310	479	319	595	782	6
,201**	484	310	503	319	595	782	6
,625**	507	310	525	319	595	782	6
1	533	310	536	319	595	782	6
1,811	159	330	173	339	595	782	6
,218	162	340	173	349	595	782	6
1,611	186	330	201	339	595	782	6
,166	189	340	201	349	595	782	6
1,410	326	330	341	339	595	782	6
,217	330	340	341	349	595	782	6
1,698	352	330	368	339	595	782	6
,203	356	340	368	349	595	782	6
1,651	379	330	395	339	595	782	6
,231	383	340	395	349	595	782	6
3,127	405	330	420	339	595	782	6
,421	408	340	420	349	595	782	6
3,109	432	330	447	339	595	782	6
,574	435	340	447	349	595	782	6
1,303	216	330	231	339	595	782	6
,185	219	340	231	349	595	782	6
1	254	140	257	149	595	782	6
3,050	242	330	257	339	595	782	6
,598	245	340	257	349	595	782	6
1	280	170	283	179	595	782	6
3,020	268	330	283	339	595	782	6
,582	272	340	283	349	595	782	6
2,696	295	330	310	339	595	782	6
,685	298	340	310	349	595	782	6
1,956	457	330	472	339	595	782	6
2,097	481	330	496	339	595	782	6
1,425	504	330	519	339	595	782	6
1,511	521	330	536	339	595	782	6
,567	461	340	472	349	595	782	6
,586	484	340	496	349	595	782	6
,379	507	340	519	349	595	782	6
,355	525	340	536	349	595	782	6
**	54	362	58	368	595	782	6
La	59	362	64	368	595	782	6
correlación	65	362	84	368	595	782	6
es	85	362	88	368	595	782	6
significativa	89	362	110	368	595	782	6
al	111	362	114	368	595	782	6
nivel	116	362	124	368	595	782	6
0,01	125	362	132	368	595	782	6
(bilateral).	134	362	151	368	595	782	6
tiva	54	390	70	400	595	782	6
de	73	390	83	400	595	782	6
la	87	390	95	400	595	782	6
investigación	99	390	155	400	595	782	6
a	158	390	163	400	595	782	6
los	167	390	179	400	595	782	6
padres	183	390	210	400	595	782	6
y	214	390	219	400	595	782	6
madres	223	390	254	400	595	782	6
de	257	390	267	400	595	782	6
los	271	390	283	400	595	782	6
alumnos	54	402	89	411	595	782	6
mediante	95	402	133	411	595	782	6
correo	139	402	166	411	595	782	6
postal	171	402	196	411	595	782	6
donde,	201	402	230	411	595	782	6
además,	235	402	269	411	595	782	6
se	275	402	283	411	595	782	6
solicitó	54	413	85	423	595	782	6
que	89	413	104	423	595	782	6
expresaran	107	413	153	423	595	782	6
por	157	413	171	423	595	782	6
escrito	174	413	202	423	595	782	6
su	206	413	216	423	595	782	6
consentimiento	219	413	284	423	595	782	6
en	54	425	64	434	595	782	6
relación	67	425	101	434	595	782	6
con	104	425	120	434	595	782	6
la	123	425	131	434	595	782	6
participación	134	425	189	434	595	782	6
de	192	425	202	434	595	782	6
su	205	425	215	434	595	782	6
hijo/a.	218	425	245	434	595	782	6
Se	248	425	259	434	595	782	6
acor-	262	425	284	434	595	782	6
daron	54	436	78	446	595	782	6
además	81	436	112	446	595	782	6
las	116	436	127	446	595	782	6
fechas	131	436	157	446	595	782	6
para	161	436	179	446	595	782	6
realizar	182	436	213	446	595	782	6
la	216	436	224	446	595	782	6
aplicación	227	436	270	446	595	782	6
de	274	436	283	446	595	782	6
los	54	447	66	457	595	782	6
instrumentos	71	447	126	457	595	782	6
cuestionarios	131	447	186	457	595	782	6
con	191	447	206	457	595	782	6
los	212	447	224	457	595	782	6
alumnos.	229	447	267	457	595	782	6
La	272	447	283	457	595	782	6
aplicación	54	459	97	468	595	782	6
de	101	459	110	468	595	782	6
los	114	459	126	468	595	782	6
instrumentos	130	459	184	468	595	782	6
se	187	459	196	468	595	782	6
llevó	200	459	221	468	595	782	6
a	224	459	229	468	595	782	6
cabo	232	459	252	468	595	782	6
por	256	459	269	468	595	782	6
un	273	459	283	468	595	782	6
grupo	54	470	78	480	595	782	6
de	84	470	94	480	595	782	6
investigadores	100	470	160	480	595	782	6
expertos	166	470	202	480	595	782	6
y	208	470	213	480	595	782	6
entrenados.	219	470	267	480	595	782	6
La	272	470	283	480	595	782	6
batería	54	482	82	491	595	782	6
de	85	482	95	491	595	782	6
instrumentos	98	482	153	491	595	782	6
se	156	482	165	491	595	782	6
administró	168	482	213	491	595	782	6
a	216	482	220	491	595	782	6
los	223	482	236	491	595	782	6
adolescen-	239	482	284	491	595	782	6
tes	54	493	66	503	595	782	6
en	69	493	79	503	595	782	6
sus	82	493	96	503	595	782	6
aulas	99	493	120	503	595	782	6
habituales	124	493	166	503	595	782	6
durante	170	493	201	503	595	782	6
un	205	493	215	503	595	782	6
período	218	493	250	503	595	782	6
regular	254	493	284	503	595	782	6
de	54	504	64	514	595	782	6
clase	67	504	88	514	595	782	6
de	91	504	101	514	595	782	6
aproximadamente	103	504	179	514	595	782	6
45	182	504	192	514	595	782	6
minutos.	195	504	232	514	595	782	6
El	234	504	244	514	595	782	6
orden	247	504	271	514	595	782	6
de	274	504	283	514	595	782	6
administración	54	516	116	525	595	782	6
de	120	516	130	525	595	782	6
los	134	516	146	525	595	782	6
instrumentos	150	516	204	525	595	782	6
se	208	516	216	525	595	782	6
contrabalanceó	220	516	284	525	595	782	6
en	54	527	64	537	595	782	6
cada	67	527	86	537	595	782	6
clase	90	527	111	537	595	782	6
y	114	527	119	537	595	782	6
centro	123	527	149	537	595	782	6
educativo.	152	527	196	537	595	782	6
La	199	527	210	537	595	782	6
fase	213	527	230	537	595	782	6
de	234	527	243	537	595	782	6
adminis-	247	527	284	537	595	782	6
tración	54	539	83	548	595	782	6
de	87	539	97	548	595	782	6
instrumentos	100	539	154	548	595	782	6
comenzó	158	539	196	548	595	782	6
en	200	539	210	548	595	782	6
enero	213	539	236	548	595	782	6
de	240	539	250	548	595	782	6
2009	254	539	275	548	595	782	6
y	278	539	284	548	595	782	6
terminó	54	550	87	560	595	782	6
en	93	550	103	560	595	782	6
marzo	110	550	137	560	595	782	6
de	143	550	153	560	595	782	6
2009.	160	550	184	560	595	782	6
Se	190	550	201	560	595	782	6
informó	207	550	241	560	595	782	6
en	248	550	258	560	595	782	6
todo	265	550	284	560	595	782	6
momento	54	562	94	571	595	782	6
a	97	562	101	571	595	782	6
los	104	562	117	571	595	782	6
adolescentes	120	562	173	571	595	782	6
que	176	561	191	571	595	782	6
la	194	561	202	571	595	782	6
participación	205	561	260	571	595	782	6
en	263	561	273	571	595	782	6
la	276	561	283	571	595	782	6
investigación	54	573	110	582	595	782	6
era	113	573	126	582	595	782	6
voluntaria	128	573	171	582	595	782	6
y	174	573	179	582	595	782	6
confidencial.	182	573	237	582	595	782	6
Análisis	54	607	89	617	595	782	6
de	92	607	103	617	595	782	6
los	106	607	118	617	595	782	6
datos	121	607	145	617	595	782	6
En	65	630	77	639	595	782	6
primer	82	630	110	639	595	782	6
lugar,	115	630	139	639	595	782	6
se	143	630	152	639	595	782	6
utilizó	157	630	184	639	595	782	6
el	189	630	197	639	595	782	6
paquete	202	630	234	639	595	782	6
estadístico	239	630	283	639	595	782	6
SPSS,	54	641	80	651	595	782	6
versión	85	641	116	651	595	782	6
15.0,	121	641	142	651	595	782	6
para	147	641	165	651	595	782	6
el	170	641	177	651	595	782	6
análisis	182	641	214	651	595	782	6
correlacional	218	641	273	651	595	782	6
y	278	641	283	651	595	782	6
descriptivo	54	653	100	662	595	782	6
de	105	653	115	662	595	782	6
los	119	653	131	662	595	782	6
datos.	136	653	161	662	595	782	6
Seguidamente,	165	653	227	662	595	782	6
se	231	653	240	662	595	782	6
utilizó	245	653	271	662	595	782	6
el	276	653	283	662	595	782	6
programa	54	664	94	674	595	782	6
EQS,	100	664	122	674	595	782	6
versión	128	664	159	674	595	782	6
6.1.,	165	664	183	674	595	782	6
para	189	664	207	674	595	782	6
el	213	664	221	674	595	782	6
contraste	227	664	265	674	595	782	6
del	271	664	283	674	595	782	6
modelo	54	675	85	685	595	782	6
estructural	91	675	135	685	595	782	6
hipotetizado.	140	675	195	685	595	782	6
Finalmente,	200	675	250	685	595	782	6
con	255	675	270	685	595	782	6
el	276	675	283	685	595	782	6
mismo	54	687	82	696	595	782	6
programa	85	687	125	696	595	782	6
se	127	687	136	696	595	782	6
realizaron	138	687	180	696	595	782	6
análisis	183	687	214	696	595	782	6
multigrupo	216	687	263	696	595	782	6
para	265	687	283	696	595	782	6
contrastar	54	698	95	708	595	782	6
el	98	698	105	708	595	782	6
ajuste	108	698	132	708	595	782	6
del	135	698	148	708	595	782	6
modelo	150	698	182	708	595	782	6
a	184	698	189	708	595	782	6
los	192	698	204	708	595	782	6
datos	206	698	229	708	595	782	6
del	231	698	244	708	595	782	6
grupo	246	698	271	708	595	782	6
de	273	698	283	708	595	782	6
alumnos	54	710	89	719	595	782	6
rechazados	92	710	139	719	595	782	6
y	142	710	147	719	595	782	6
del	150	710	163	719	595	782	6
grupo	166	710	190	719	595	782	6
de	193	710	203	719	595	782	6
populares.	206	710	249	719	595	782	6
Psychosocial	54	751	96	758	595	782	6
Intervention	98	751	137	758	595	782	6
Vol.	54	760	67	768	595	782	6
21,	69	760	79	768	595	782	6
No.	81	760	93	768	595	782	6
1,	95	760	101	768	595	782	6
2012	103	760	119	768	595	782	6
-	122	760	124	768	595	782	6
pp.	126	760	136	768	595	782	6
77-89	139	760	157	768	595	782	6
Resultados	312	390	361	400	595	782	6
Como	323	413	349	423	595	782	6
un	352	413	362	423	595	782	6
análisis	366	413	397	423	595	782	6
preliminar	400	413	444	423	595	782	6
de	447	413	457	423	595	782	6
las	460	413	472	423	595	782	6
relaciones	475	413	518	423	595	782	6
exis-	521	413	541	423	595	782	6
tentes	312	425	336	434	595	782	6
entre	341	425	362	434	595	782	6
las	366	425	378	434	595	782	6
dimensiones	383	425	435	434	595	782	6
de	440	425	450	434	595	782	6
los	454	425	467	434	595	782	6
instrumentos,	471	425	528	434	595	782	6
se	533	425	541	434	595	782	6
calcularon	312	436	356	446	595	782	6
las	358	436	370	446	595	782	6
correlaciones	373	436	429	446	595	782	6
de	432	436	442	446	595	782	6
Pearson	445	436	478	446	595	782	6
entre	481	436	502	446	595	782	6
todas	505	436	527	446	595	782	6
las	530	436	541	446	595	782	6
variables	312	447	350	457	595	782	6
objeto	352	447	378	457	595	782	6
de	381	447	391	457	595	782	6
estudio.	393	447	426	457	595	782	6
Estos	429	447	452	457	595	782	6
resultados	454	447	497	457	595	782	6
se	499	447	508	457	595	782	6
presen-	510	447	541	457	595	782	6
tan	312	459	325	468	595	782	6
en	327	459	337	468	595	782	6
la	339	459	347	468	595	782	6
tabla	349	459	370	468	595	782	6
1.	372	459	380	468	595	782	6
Las	382	459	397	468	595	782	6
relaciones	400	459	442	468	595	782	6
significativas	445	459	501	468	595	782	6
más	503	459	520	468	595	782	6
altas	522	459	541	468	595	782	6
se	312	470	321	480	595	782	6
observan	325	470	363	480	595	782	6
entre	367	470	388	480	595	782	6
los	392	470	404	480	595	782	6
dos	408	470	423	480	595	782	6
tipos	427	470	447	480	595	782	6
de	451	470	461	480	595	782	6
conducta	465	470	503	480	595	782	6
violenta	508	470	541	480	595	782	6
(manifiesta	312	482	359	491	595	782	6
y	363	482	369	491	595	782	6
relacional,	373	482	417	491	595	782	6
r	421	482	425	491	595	782	6
14-15	425	488	440	494	595	782	6
=	444	482	450	491	595	782	6
.625),	454	482	479	491	595	782	6
seguida	483	482	515	491	595	782	6
de	520	482	529	491	595	782	6
la	534	482	541	491	595	782	6
relación	312	493	346	503	595	782	6
entre	349	493	370	503	595	782	6
las	372	493	384	503	595	782	6
variables	387	493	425	503	595	782	6
sintomatología	428	493	490	503	595	782	6
depresiva	493	493	533	503	595	782	6
y	536	493	541	503	595	782	6
estrés	312	504	336	514	595	782	6
percibido	340	504	379	514	595	782	6
(r	383	504	390	514	595	782	6
12-13	390	511	405	516	595	782	6
=	409	504	415	514	595	782	6
.617),	419	504	444	514	595	782	6
la	448	504	455	514	595	782	6
de	459	504	469	514	595	782	6
las	473	504	485	514	595	782	6
dimensiones	489	504	541	514	595	782	6
integración	312	516	359	525	595	782	6
comunitaria	362	516	412	525	595	782	6
y	415	516	420	525	595	782	6
apoyo	423	516	448	525	595	782	6
social	451	516	476	525	595	782	6
informal	478	516	515	525	595	782	6
(r	517	516	524	525	595	782	6
4-5	524	522	533	528	595	782	6
=	535	516	541	525	595	782	6
.591)	312	527	334	537	595	782	6
y	337	527	342	537	595	782	6
la	346	527	353	537	595	782	6
de	357	527	367	537	595	782	6
las	370	527	382	537	595	782	6
dimensiones	385	527	438	537	595	782	6
de	441	527	451	537	595	782	6
cohesión	455	527	492	537	595	782	6
y	495	527	501	537	595	782	6
conflicto	504	527	541	537	595	782	6
familiar,	312	539	347	548	595	782	6
(r	350	539	357	548	595	782	6
1-3	357	545	365	551	595	782	6
=	368	539	374	548	595	782	6
.546).	376	539	401	548	595	782	6
En	404	539	415	548	595	782	6
líneas	418	539	442	548	595	782	6
generales,	445	539	487	548	595	782	6
se	490	539	499	548	595	782	6
presentan	501	539	541	548	595	782	6
relaciones	312	550	354	560	595	782	6
significativas	358	550	414	560	595	782	6
entre	417	550	438	560	595	782	6
las	442	550	454	560	595	782	6
variables	457	550	495	560	595	782	6
objeto	499	550	525	560	595	782	6
del	529	550	541	560	595	782	6
estudio	312	561	342	571	595	782	6
en	347	561	357	571	595	782	6
el	362	561	370	571	595	782	6
sentido	375	561	405	571	595	782	6
esperado	410	561	447	571	595	782	6
y	452	561	458	571	595	782	6
todas	463	561	485	571	595	782	6
ellas	490	561	509	571	595	782	6
fueron	514	561	541	571	595	782	6
incluidas	312	573	350	582	595	782	6
en	353	573	363	582	595	782	6
los	365	573	378	582	595	782	6
análisis	381	573	412	582	595	782	6
posteriores.	415	573	464	582	595	782	6
A	323	584	331	594	595	782	6
continuación,	336	584	393	594	595	782	6
mediante	399	584	437	594	595	782	6
el	443	584	451	594	595	782	6
programa	457	584	497	594	595	782	6
EQS	503	584	522	594	595	782	6
6.1	528	584	541	594	595	782	6
(Bentler	312	596	346	605	595	782	6
y	349	596	354	605	595	782	6
Wu,	356	596	373	605	595	782	6
2002)	376	596	400	605	595	782	6
se	403	596	412	605	595	782	6
calculó	414	596	444	605	595	782	6
un	447	596	457	605	595	782	6
modelo	460	596	491	605	595	782	6
de	494	596	503	605	595	782	6
ecuacio-	506	596	541	605	595	782	6
nes	312	607	326	617	595	782	6
estructurales	330	607	383	617	595	782	6
para	387	607	405	617	595	782	6
profundizar	409	607	458	617	595	782	6
en	462	607	472	617	595	782	6
la	476	607	483	617	595	782	6
comprensión	487	607	541	617	595	782	6
de	312	618	322	628	595	782	6
la	324	618	332	628	595	782	6
interacción	334	618	381	628	595	782	6
entre	383	618	404	628	595	782	6
las	407	618	419	628	595	782	6
variables	421	618	459	628	595	782	6
del	461	618	474	628	595	782	6
estudio.	477	618	510	628	595	782	6
En	512	618	524	628	595	782	6
pri-	526	618	541	628	595	782	6
mer	312	630	328	639	595	782	6
lugar,	331	630	354	639	595	782	6
se	357	630	365	639	595	782	6
contrastó	368	630	406	639	595	782	6
un	409	630	419	639	595	782	6
modelo	422	630	453	639	595	782	6
que	456	630	471	639	595	782	6
incluyó	473	630	505	639	595	782	6
seis	507	630	523	639	595	782	6
fac-	525	630	541	639	595	782	6
tores	312	641	332	651	595	782	6
latentes:	335	641	370	651	595	782	6
Clima	373	641	398	651	595	782	6
Familiar,	401	641	439	651	595	782	6
compuesto	442	641	487	651	595	782	6
por	490	641	504	651	595	782	6
los	507	641	519	651	595	782	6
indi-	522	641	541	651	595	782	6
cadores	312	653	344	662	595	782	6
de	347	653	357	662	595	782	6
cohesión,	360	653	400	662	595	782	6
expresividad	403	653	457	662	595	782	6
y	460	653	465	662	595	782	6
conflicto	468	653	505	662	595	782	6
familiar	508	653	541	662	595	782	6
(ausencia	312	664	351	674	595	782	6
de);	355	664	371	674	595	782	6
Clima	375	664	400	674	595	782	6
Comunitario,	404	664	459	674	595	782	6
compuesto	463	664	508	674	595	782	6
por	512	664	526	674	595	782	6
los	529	664	541	674	595	782	6
indicadores	312	675	360	685	595	782	6
de	364	675	374	685	595	782	6
integración	379	675	426	685	595	782	6
comunitaria,	430	675	483	685	595	782	6
apoyo	487	675	513	685	595	782	6
social	517	675	541	685	595	782	6
informal	312	687	348	696	595	782	6
y	352	687	357	696	595	782	6
apoyo	361	687	386	696	595	782	6
social	390	687	415	696	595	782	6
formal;	418	687	449	696	595	782	6
Clima	453	687	479	696	595	782	6
Escolar,	482	687	516	696	595	782	6
com-	520	687	541	696	595	782	6
puesto	312	698	339	708	595	782	6
por	343	698	357	708	595	782	6
los	361	698	373	708	595	782	6
indicadores	377	698	425	708	595	782	6
de	429	698	439	708	595	782	6
implicación	443	698	492	708	595	782	6
en	496	698	506	708	595	782	6
el	510	698	518	708	595	782	6
aula,	521	698	541	708	595	782	6
afiliación	312	710	352	719	595	782	6
y	356	710	361	719	595	782	6
ayuda	366	710	391	719	595	782	6
del	395	710	408	719	595	782	6
profesor;	412	710	450	719	595	782	6
Bienestar	455	710	494	719	595	782	6
Subjetivo,	499	710	541	719	595	782	6
Copyright	335	741	367	748	595	782	6
2012	369	741	385	748	595	782	6
by	387	741	395	748	595	782	6
the	398	741	407	748	595	782	6
Colegio	410	741	435	748	595	782	6
Oficial	437	741	459	748	595	782	6
de	462	741	469	748	595	782	6
Psicólogos	471	741	506	748	595	782	6
de	508	741	516	748	595	782	6
Madrid	518	741	541	748	595	782	6
ISSN:	346	750	366	757	595	782	6
1132-0559	368	750	402	757	595	782	6
-	404	750	407	757	595	782	6
http://dx.doi.org/10.5093/in2012v21n1a5	409	750	541	757	595	782	6
Artículo	400	760	426	767	595	782	6
publicado	428	760	460	767	595	782	6
Online	462	760	484	767	595	782	6
First:	486	760	503	767	595	782	6
27/12/2011	505	760	541	767	595	782	6
T	234	31	238	39	595	782	7
ERESA	238	33	257	38	595	782	7
I.	259	31	264	39	595	782	7
J	266	31	269	39	595	782	7
IMÉNEZ	269	33	292	38	595	782	7
Y	294	33	298	38	595	782	7
H	300	31	306	39	595	782	7
ENRI	306	33	320	38	595	782	7
L	322	31	327	39	595	782	7
EHALLE	327	33	350	38	595	782	7
Tabla	54	60	72	68	595	782	7
2.	75	60	81	68	595	782	7
Estimaciones	84	60	127	68	595	782	7
de	130	60	138	68	595	782	7
parámetros,	141	60	179	68	595	782	7
errores	182	60	204	68	595	782	7
estándar	207	60	234	68	595	782	7
y	237	60	241	68	595	782	7
probabilidad	245	60	285	68	595	782	7
asociada	54	69	82	78	595	782	7
Variables	71	88	102	96	595	782	7
CLIMA	54	106	80	114	595	782	7
FAMILIAR	82	106	120	114	595	782	7
Cohesión	54	115	85	124	595	782	7
Expresividad	54	125	97	133	595	782	7
Conflicto	54	143	85	151	595	782	7
(ausencia	87	143	117	151	595	782	7
de)	120	143	130	151	595	782	7
CLIMA	54	171	80	179	595	782	7
COMUNITARIO	82	171	139	179	595	782	7
Integración	54	180	91	188	595	782	7
comunitaria	93	180	132	188	595	782	7
Apoyo	54	189	76	197	595	782	7
Social	78	189	99	197	595	782	7
Formal	101	189	124	197	595	782	7
Apoyo	54	207	76	216	595	782	7
Social	78	207	99	216	595	782	7
Informal	101	207	129	216	595	782	7
CLIMA	54	235	80	243	595	782	7
ESCOLAR	82	235	119	243	595	782	7
Implicación	54	244	93	252	595	782	7
Afiliación	54	253	87	262	595	782	7
Ayuda	54	272	75	280	595	782	7
del	77	272	87	280	595	782	7
profesor	89	272	116	280	595	782	7
BIENESTAR	54	299	98	308	595	782	7
SUBJETIVO	100	299	143	308	595	782	7
Autoestima	54	309	91	317	595	782	7
Satisfacción	54	318	94	326	595	782	7
con	96	318	107	326	595	782	7
la	110	318	116	326	595	782	7
vida	118	318	132	326	595	782	7
MALESTAR	54	345	97	354	595	782	7
SUBJETIVO	99	345	142	354	595	782	7
Sintomatología	54	355	104	363	595	782	7
depresiva	106	355	137	363	595	782	7
Estrés	54	364	74	372	595	782	7
percibido	76	364	107	372	595	782	7
CONDUCTA	54	391	98	400	595	782	7
VIOLENTA	100	391	140	400	595	782	7
Violencia	54	401	85	409	595	782	7
manifiesta	87	401	121	409	595	782	7
Violencia	54	410	85	418	595	782	7
relacional	87	410	119	418	595	782	7
Cargas	221	88	243	96	595	782	7
factoriales	245	88	279	96	595	782	7
1	258	115	262	124	595	782	7
a	264	115	266	120	595	782	7
.436***	240	125	266	133	595	782	7
(.033)	246	134	266	142	595	782	7
.728***	240	143	266	151	595	782	7
(.044)	246	152	266	160	595	782	7
1	257	180	261	188	595	782	7
a	264	179	266	184	595	782	7
1.289***	236	189	266	197	595	782	7
(.106)	246	198	266	206	595	782	7
1.663***	236	207	266	216	595	782	7
(.185)	246	217	266	225	595	782	7
1	257	244	261	252	595	782	7
a	264	244	266	249	595	782	7
1.180***	236	253	266	262	595	782	7
(.097)	246	263	266	271	595	782	7
1.091***	236	272	266	280	595	782	7
(.102)	246	281	266	289	595	782	7
1	257	309	261	317	595	782	7
a	264	308	266	313	595	782	7
1.607***	236	318	266	326	595	782	7
(.085)	246	327	266	335	595	782	7
1	257	355	261	363	595	782	7
a	264	354	266	359	595	782	7
1.011***	236	364	266	372	595	782	7
(.043)	246	373	266	381	595	782	7
1	258	401	262	409	595	782	7
a	264	400	266	405	595	782	7
0.848***	236	410	266	418	595	782	7
(.054)	246	419	266	427	595	782	7
Nota:	54	439	68	445	595	782	7
error	70	439	82	445	595	782	7
estándar	84	439	105	445	595	782	7
entre	106	439	119	445	595	782	7
paréntesis	121	439	146	445	595	782	7
.	146	439	147	445	595	782	7
a	149	438	151	442	595	782	7
Fijado	152	439	168	445	595	782	7
a	170	439	173	445	595	782	7
1.00	174	439	185	445	595	782	7
durante	187	439	206	445	595	782	7
la	208	439	212	445	595	782	7
estimación.	214	439	243	445	595	782	7
***p	245	439	257	445	595	782	7
<	259	439	262	445	595	782	7
.001	264	439	275	445	595	782	7
compuesto	54	469	99	478	595	782	7
por	103	469	117	478	595	782	7
los	121	469	133	478	595	782	7
indicadores	137	469	185	478	595	782	7
de	189	469	199	478	595	782	7
autoestima	203	469	248	478	595	782	7
y	252	469	258	478	595	782	7
satis-	261	469	283	478	595	782	7
facción	54	480	85	490	595	782	7
con	87	480	102	490	595	782	7
la	104	480	112	490	595	782	7
vida;	114	480	135	490	595	782	7
Malestar	138	480	174	490	595	782	7
Subjetivo,	177	480	219	490	595	782	7
compuesto	222	480	267	490	595	782	7
por	269	480	283	490	595	782	7
los	54	492	66	501	595	782	7
indicadores	71	492	119	501	595	782	7
de	124	492	134	501	595	782	7
sintomatología	138	492	201	501	595	782	7
depresiva	205	492	245	501	595	782	7
y	250	492	255	501	595	782	7
estrés	260	492	284	501	595	782	7
percibido;	54	503	96	512	595	782	7
y,	99	503	106	512	595	782	7
finalmente,	109	503	156	512	595	782	7
Conducta	159	503	199	512	595	782	7
Violenta,	202	503	240	512	595	782	7
compues-	243	503	283	512	595	782	7
to	54	514	62	524	595	782	7
por	65	514	79	524	595	782	7
los	81	514	93	524	595	782	7
indicadores	96	514	144	524	595	782	7
de	147	514	156	524	595	782	7
violencia	159	514	197	524	595	782	7
manifiesta	200	514	244	524	595	782	7
y	246	514	251	524	595	782	7
violen-	254	514	283	524	595	782	7
cia	54	526	66	535	595	782	7
relacional.	70	526	114	535	595	782	7
En	117	526	129	535	595	782	7
la	132	526	140	535	595	782	7
tabla	143	526	164	535	595	782	7
2	167	526	173	535	595	782	7
se	176	526	185	535	595	782	7
presenta	188	526	223	535	595	782	7
la	227	526	234	535	595	782	7
estimación	238	526	283	535	595	782	7
de	54	537	64	547	595	782	7
parámetros,	67	537	116	547	595	782	7
el	120	537	127	547	595	782	7
error	131	537	151	547	595	782	7
estándar	154	537	189	547	595	782	7
de	193	537	202	547	595	782	7
la	206	537	213	547	595	782	7
estimación	217	537	262	547	595	782	7
y	266	537	271	547	595	782	7
su	274	537	283	547	595	782	7
probabilidad	54	549	107	558	595	782	7
asociada	110	549	146	558	595	782	7
para	149	549	167	558	595	782	7
cada	170	549	189	558	595	782	7
variable	192	549	225	558	595	782	7
observada	228	549	271	558	595	782	7
en	274	549	283	558	595	782	7
su	54	560	63	569	595	782	7
factor	66	560	91	569	595	782	7
correspondiente.	93	560	163	569	595	782	7
Para	65	571	84	581	595	782	7
determinar	88	571	133	581	595	782	7
la	137	571	145	581	595	782	7
bondad	149	571	180	581	595	782	7
de	184	571	194	581	595	782	7
ajuste	198	571	222	581	595	782	7
del	226	571	239	581	595	782	7
modelo	243	571	275	581	595	782	7
a	279	571	283	581	595	782	7
los	54	583	66	592	595	782	7
datos	69	583	91	592	595	782	7
y	93	583	99	592	595	782	7
la	101	583	109	592	595	782	7
significación	111	583	165	592	595	782	7
estadística	168	583	212	592	595	782	7
de	214	583	224	592	595	782	7
los	227	583	239	592	595	782	7
coeficien-	241	583	283	592	595	782	7
tes	54	594	65	604	595	782	7
se	69	594	78	604	595	782	7
aplicó	81	594	107	604	595	782	7
el	110	594	118	604	595	782	7
método	121	594	153	604	595	782	7
de	156	594	166	604	595	782	7
máxima	169	594	203	604	595	782	7
verosimilitud	207	594	263	604	595	782	7
y	266	594	271	604	595	782	7
se	275	594	283	604	595	782	7
utilizaron	54	606	94	615	595	782	7
estimadores	99	606	149	615	595	782	7
robustos	154	606	190	615	595	782	7
debido	194	606	223	615	595	782	7
a	228	606	233	615	595	782	7
la	237	606	245	615	595	782	7
falta	250	606	269	615	595	782	7
de	273	606	283	615	595	782	7
normalidad	54	617	102	626	595	782	7
multivariada	106	617	159	626	595	782	7
de	163	617	173	626	595	782	7
los	177	617	189	626	595	782	7
datos	193	617	216	626	595	782	7
(coeficiente	220	617	269	626	595	782	7
de	273	617	283	626	595	782	7
Mardia	54	628	84	638	595	782	7
=	87	628	93	638	595	782	7
40.17).	97	628	127	638	595	782	7
Además,	129	628	166	638	595	782	7
debido	170	628	198	638	595	782	7
a	202	628	206	638	595	782	7
que	210	628	225	638	595	782	7
el	228	628	236	638	595	782	7
estadístico	239	628	283	638	595	782	7
c	54	629	60	653	595	782	7
2	60	639	63	645	595	782	7
es	66	640	75	649	595	782	7
muy	78	640	96	649	595	782	7
sensible	99	640	133	649	595	782	7
al	136	640	144	649	595	782	7
tamaño	147	640	178	649	595	782	7
de	181	640	191	649	595	782	7
la	194	640	202	649	595	782	7
muestra,	205	640	241	649	595	782	7
se	244	640	252	649	595	782	7
usaron	255	640	283	649	595	782	7
otros	54	651	75	661	595	782	7
índices	78	651	108	661	595	782	7
de	111	651	121	661	595	782	7
ajuste	124	651	149	661	595	782	7
(Comparative	152	651	210	661	595	782	7
Fit	213	651	225	661	595	782	7
Index-CFI-	228	651	275	661	595	782	7
y	278	651	283	661	595	782	7
Root	54	663	74	672	595	782	7
Mean	77	663	101	672	595	782	7
Square	104	663	133	672	595	782	7
Error	136	663	158	672	595	782	7
of	161	663	169	672	595	782	7
Approximation	172	663	236	672	595	782	7
–RMSEA-	239	663	283	672	595	782	7
)	54	674	57	683	595	782	7
para	60	674	78	683	595	782	7
valorar	80	674	110	683	595	782	7
la	112	674	119	683	595	782	7
bondad	122	674	153	683	595	782	7
de	155	674	165	683	595	782	7
ajuste	167	674	191	683	595	782	7
del	194	674	206	683	595	782	7
modelo.	209	674	243	683	595	782	7
El	245	674	254	683	595	782	7
mode-	257	674	283	683	595	782	7
lo	54	685	62	695	595	782	7
calculado	64	685	105	695	595	782	7
nos	107	685	122	695	595	782	7
proporciona	124	685	175	695	595	782	7
un	177	685	188	695	595	782	7
buen	190	685	210	695	595	782	7
ajuste	213	685	237	695	595	782	7
a	240	685	244	695	595	782	7
los	247	685	259	695	595	782	7
datos	261	685	283	695	595	782	7
[S-B	54	697	74	706	595	782	7
c	79	686	85	710	595	782	7
2	84	696	88	702	595	782	7
=	93	697	99	706	595	782	7
241.9157,	104	697	146	706	595	782	7
gl	151	697	159	706	595	782	7
=	164	697	170	706	595	782	7
77,	175	697	188	706	595	782	7
p<	193	697	204	706	595	782	7
.001,	209	697	230	706	595	782	7
CFI	235	697	252	706	595	782	7
=	257	697	263	706	595	782	7
.97,	268	697	283	706	595	782	7
RMSEA	54	708	90	718	595	782	7
=	92	708	98	718	595	782	7
.035	100	708	118	718	595	782	7
(.030-.039)].	121	708	174	718	595	782	7
Para	176	708	195	718	595	782	7
el	197	708	205	718	595	782	7
índice	207	708	233	718	595	782	7
CFI	235	708	251	718	595	782	7
se	254	708	263	718	595	782	7
con-	265	708	283	718	595	782	7
Copyright	54	741	86	748	595	782	7
2012	88	741	104	748	595	782	7
by	107	741	115	748	595	782	7
the	117	741	127	748	595	782	7
Colegio	129	741	154	748	595	782	7
Oficial	156	741	179	748	595	782	7
de	181	741	188	748	595	782	7
Psicólogos	191	741	225	748	595	782	7
de	227	741	235	748	595	782	7
Madrid	237	741	261	748	595	782	7
ISSN:	54	750	73	757	595	782	7
1132-0559	76	750	110	757	595	782	7
-	112	750	115	757	595	782	7
http://dx.doi.org/10.5093/in2012v21n1a5	117	750	249	757	595	782	7
Artículo	54	760	81	767	595	782	7
publicado	83	760	114	767	595	782	7
Online	116	760	138	767	595	782	7
First:	140	760	157	767	595	782	7
27/12/2011	160	760	196	767	595	782	7
83	529	29	541	39	595	782	7
sideran	312	60	342	69	595	782	7
aceptables	346	60	390	69	595	782	7
valores	394	60	424	69	595	782	7
superiores	428	60	471	69	595	782	7
a	475	60	479	69	595	782	7
.95,	483	60	499	69	595	782	7
y	503	60	508	69	595	782	7
para	512	60	530	69	595	782	7
el	534	60	541	69	595	782	7
índice	312	71	338	80	595	782	7
RMSEA	344	71	380	80	595	782	7
valores	385	71	415	80	595	782	7
inferiores	421	71	462	80	595	782	7
a	468	71	472	80	595	782	7
.05	478	71	491	80	595	782	7
(Batista	498	71	530	80	595	782	7
y	536	71	541	80	595	782	7
Coenders,	312	82	354	92	595	782	7
2000).	358	82	385	92	595	782	7
Este	388	82	406	92	595	782	7
modelo	410	82	441	92	595	782	7
explica	445	82	475	92	595	782	7
el	479	82	486	92	595	782	7
24,8%	490	82	517	92	595	782	7
de	520	82	530	92	595	782	7
la	534	82	541	92	595	782	7
varianza	312	94	347	103	595	782	7
de	352	94	362	103	595	782	7
la	366	94	374	103	595	782	7
variable	378	94	412	103	595	782	7
final,	417	94	439	103	595	782	7
Conducta	443	94	483	103	595	782	7
Violenta.	488	94	526	103	595	782	7
La	530	94	541	103	595	782	7
figura	312	105	337	115	595	782	7
1	340	105	346	115	595	782	7
muestra	349	105	382	115	595	782	7
la	386	105	393	115	595	782	7
representación	397	105	458	115	595	782	7
gráfica	461	105	490	115	595	782	7
del	494	105	507	115	595	782	7
modelo	510	105	541	115	595	782	7
estructural	312	117	356	126	595	782	7
final	360	117	379	126	595	782	7
con	383	117	398	126	595	782	7
los	401	117	414	126	595	782	7
coeficientes	417	117	467	126	595	782	7
estandarizados	471	117	533	126	595	782	7
y	536	117	541	126	595	782	7
su	312	128	321	137	595	782	7
probabilidad	324	128	377	137	595	782	7
asociada.	380	128	419	137	595	782	7
Los	323	139	339	149	595	782	7
resultados	342	139	384	149	595	782	7
del	387	139	400	149	595	782	7
modelo	403	139	434	149	595	782	7
muestran	437	139	476	149	595	782	7
la	479	139	486	149	595	782	7
presencia	489	139	529	149	595	782	7
de	532	139	541	149	595	782	7
relaciones	312	151	354	160	595	782	7
significativas	357	151	413	160	595	782	7
tanto	416	151	437	160	595	782	7
directas	439	151	472	160	595	782	7
como	475	151	498	160	595	782	7
indirectas	501	151	541	160	595	782	7
entre	312	162	333	172	595	782	7
los	338	162	350	172	595	782	7
climas	355	162	382	172	595	782	7
percibidos	388	162	431	172	595	782	7
por	436	162	450	172	595	782	7
el	455	162	463	172	595	782	7
adolescente	468	162	517	172	595	782	7
y	522	162	527	172	595	782	7
su	532	162	541	172	595	782	7
implicación	312	174	361	183	595	782	7
en	365	174	375	183	595	782	7
conductas	379	174	421	183	595	782	7
violentas	425	174	463	183	595	782	7
hacia	467	174	489	183	595	782	7
los	493	174	505	183	595	782	7
iguales.	509	174	541	183	595	782	7
Por	312	185	326	194	595	782	7
un	330	185	340	194	595	782	7
lado,	343	185	364	194	595	782	7
observamos	367	185	417	194	595	782	7
relaciones	420	185	463	194	595	782	7
negativas	466	185	506	194	595	782	7
y	509	185	514	194	595	782	7
signi-	517	185	541	194	595	782	7
ficativas	312	196	347	206	595	782	7
entre	350	196	371	206	595	782	7
el	374	196	381	206	595	782	7
hecho	384	196	409	206	595	782	7
de	412	196	421	206	595	782	7
mostrar	424	196	456	206	595	782	7
conductas	459	196	501	206	595	782	7
violentas	503	196	541	206	595	782	7
hacia	312	208	334	217	595	782	7
los	338	208	351	217	595	782	7
iguales	355	208	385	217	595	782	7
y	389	208	394	217	595	782	7
la	399	208	406	217	595	782	7
percepción	411	208	457	217	595	782	7
del	461	208	474	217	595	782	7
adolescente	478	208	527	217	595	782	7
de	531	208	541	217	595	782	7
unos	312	219	332	229	595	782	7
climas	335	219	362	229	595	782	7
familiar,	366	219	401	229	595	782	7
comunitario	405	219	456	229	595	782	7
y	459	219	464	229	595	782	7
escolar	468	219	497	229	595	782	7
positivos,	501	219	541	229	595	782	7
caracterizados	312	231	372	240	595	782	7
por	375	231	389	240	595	782	7
la	393	231	400	240	595	782	7
cohesión,	404	231	444	240	595	782	7
integración	447	231	495	240	595	782	7
e	498	231	503	240	595	782	7
implica-	506	231	541	240	595	782	7
ción	312	242	330	251	595	782	7
y	332	242	338	251	595	782	7
el	340	242	348	251	595	782	7
apoyo	350	242	376	251	595	782	7
de	379	242	388	251	595	782	7
las	391	242	403	251	595	782	7
personas	405	242	442	251	595	782	7
relevantes	445	242	487	251	595	782	7
en	490	242	500	251	595	782	7
esos	502	242	520	251	595	782	7
con-	523	242	541	251	595	782	7
textos.	312	253	340	263	595	782	7
Estos	343	253	366	263	595	782	7
climas	369	253	396	263	595	782	7
percibidos,	400	253	446	263	595	782	7
además	449	253	481	263	595	782	7
correlacionan	484	253	541	263	595	782	7
entre	312	265	333	274	595	782	7
sí,	336	265	346	274	595	782	7
indicando	349	265	390	274	595	782	7
que	393	265	409	274	595	782	7
aquellos	412	265	447	274	595	782	7
adolescentes	450	265	503	274	595	782	7
que	506	265	521	274	595	782	7
per-	525	265	541	274	595	782	7
ciben	312	276	335	286	595	782	7
un	337	276	348	286	595	782	7
clima	350	276	374	286	595	782	7
positivo	376	276	410	286	595	782	7
en	413	276	422	286	595	782	7
sus	425	276	438	286	595	782	7
familias	441	276	475	286	595	782	7
también	477	276	511	286	595	782	7
lo	514	276	522	286	595	782	7
per-	525	276	541	286	595	782	7
ciben	312	288	335	297	595	782	7
en	339	288	349	297	595	782	7
sus	353	288	366	297	595	782	7
comunidades	370	288	426	297	595	782	7
y	430	288	435	297	595	782	7
aulas.	440	288	464	297	595	782	7
Por	468	288	482	297	595	782	7
otro	487	288	504	297	595	782	7
lado,	508	288	528	297	595	782	7
se	533	288	541	297	595	782	7
observa	312	299	344	308	595	782	7
que	348	299	363	308	595	782	7
los	366	299	378	308	595	782	7
climas	381	299	409	308	595	782	7
percibidos	412	299	456	308	595	782	7
se	459	299	468	308	595	782	7
relacionan	471	299	514	308	595	782	7
signi-	518	299	541	308	595	782	7
ficativamente	312	310	369	320	595	782	7
y	372	310	377	320	595	782	7
en	380	310	390	320	595	782	7
la	392	310	400	320	595	782	7
misma	403	310	431	320	595	782	7
dirección	433	310	473	320	595	782	7
con	475	310	490	320	595	782	7
los	493	310	505	320	595	782	7
factores	508	310	541	320	595	782	7
de	312	322	322	331	595	782	7
bienestar	325	322	363	331	595	782	7
y	366	322	371	331	595	782	7
malestar	374	322	410	331	595	782	7
subjetivo:	413	322	454	331	595	782	7
tanto	457	322	478	331	595	782	7
el	482	322	489	331	595	782	7
clima	492	322	516	331	595	782	7
fami-	519	322	541	331	595	782	7
liar	312	333	326	343	595	782	7
como	331	333	354	343	595	782	7
el	359	333	366	343	595	782	7
comunitario	371	333	422	343	595	782	7
y	427	333	432	343	595	782	7
el	437	333	445	343	595	782	7
escolar	449	333	479	343	595	782	7
se	484	333	493	343	595	782	7
relacionan	498	333	541	343	595	782	7
positivamente	312	345	371	354	595	782	7
con	375	345	390	354	595	782	7
el	395	345	403	354	595	782	7
factor	407	345	432	354	595	782	7
de	436	345	446	354	595	782	7
bienestar	451	345	489	354	595	782	7
subjetivo	493	345	532	354	595	782	7
y	536	345	541	354	595	782	7
negativamente	312	356	373	365	595	782	7
con	379	356	394	365	595	782	7
el	400	356	407	365	595	782	7
de	413	356	423	365	595	782	7
malestar	428	356	464	365	595	782	7
subjetivo.	470	356	511	365	595	782	7
Final-	516	356	541	365	595	782	7
mente,	312	367	340	377	595	782	7
el	343	367	351	377	595	782	7
factor	354	367	378	377	595	782	7
de	382	367	392	377	595	782	7
bienestar	395	367	433	377	595	782	7
subjetivo	436	367	474	377	595	782	7
no	477	367	488	377	595	782	7
se	491	367	500	377	595	782	7
relaciona	503	367	541	377	595	782	7
directamente	312	379	366	388	595	782	7
con	369	379	384	388	595	782	7
la	388	379	395	388	595	782	7
conducta	398	379	436	388	595	782	7
violenta	440	379	473	388	595	782	7
sino	477	379	494	388	595	782	7
que	497	379	513	388	595	782	7
mues-	516	379	541	388	595	782	7
tra	312	390	323	400	595	782	7
una	326	390	341	400	595	782	7
relación	344	390	378	400	595	782	7
indirecta	381	390	417	400	595	782	7
a	420	390	425	400	595	782	7
través	428	390	453	400	595	782	7
del	456	390	469	400	595	782	7
malestar	471	390	507	400	595	782	7
subjeti-	510	390	541	400	595	782	7
vo:	312	402	325	411	595	782	7
el	328	402	335	411	595	782	7
bienestar	338	402	376	411	595	782	7
subjetivo	378	402	417	411	595	782	7
se	419	402	428	411	595	782	7
relaciona	431	402	469	411	595	782	7
negativa	472	402	507	411	595	782	7
y	510	402	515	411	595	782	7
signi-	518	402	541	411	595	782	7
ficativamente	312	413	369	422	595	782	7
con	372	413	387	422	595	782	7
el	390	413	397	422	595	782	7
factor	400	413	424	422	595	782	7
de	427	413	437	422	595	782	7
malestar,	440	413	478	422	595	782	7
el	480	413	488	422	595	782	7
que,	491	413	508	422	595	782	7
en	511	413	521	422	595	782	7
últi-	524	413	541	422	595	782	7
ma	312	424	325	434	595	782	7
instancia	327	424	364	434	595	782	7
presenta	367	424	402	434	595	782	7
una	404	424	420	434	595	782	7
relación	422	424	456	434	595	782	7
positiva	458	424	492	434	595	782	7
y	494	424	499	434	595	782	7
significa-	502	424	541	434	595	782	7
tiva	312	436	328	445	595	782	7
con	330	436	346	445	595	782	7
el	348	436	356	445	595	782	7
factor	359	436	383	445	595	782	7
de	386	436	396	445	595	782	7
conducta	399	436	437	445	595	782	7
violenta.	440	436	476	445	595	782	7
Como	323	447	349	457	595	782	7
se	352	447	361	457	595	782	7
ha	365	447	375	457	595	782	7
mencionado	378	447	429	457	595	782	7
más	433	447	449	457	595	782	7
arriba,	453	447	480	457	595	782	7
los	484	447	496	457	595	782	7
resultados	499	447	541	457	595	782	7
de	312	459	322	468	595	782	7
diferentes	325	459	366	468	595	782	7
estudios	369	459	403	468	595	782	7
muestran	406	459	444	468	595	782	7
relaciones	447	459	489	468	595	782	7
controverti-	492	459	541	468	595	782	7
das	312	470	326	479	595	782	7
entre	328	470	349	479	595	782	7
la	352	470	360	479	595	782	7
conducta	362	470	400	479	595	782	7
violenta	402	470	436	479	595	782	7
y	439	470	444	479	595	782	7
el	447	470	454	479	595	782	7
estatus	457	470	485	479	595	782	7
sociométrico	488	470	542	479	595	782	7
en	312	481	322	491	595	782	7
las	325	481	337	491	595	782	7
aulas.	341	481	365	491	595	782	7
Con	368	481	386	491	595	782	7
el	389	481	397	491	595	782	7
objeto	401	481	427	491	595	782	7
de	430	481	440	491	595	782	7
contrastar	444	481	485	491	595	782	7
si	488	481	495	491	595	782	7
el	499	481	507	491	595	782	7
modelo	510	481	542	491	595	782	7
propuesto	312	493	353	502	595	782	7
es	359	493	368	502	595	782	7
válido	374	493	399	502	595	782	7
para	405	493	423	502	595	782	7
dos	429	493	444	502	595	782	7
grupos	450	493	478	502	595	782	7
sociométricos	484	493	542	502	595	782	7
opuestos,	312	504	352	514	595	782	7
se	359	504	368	514	595	782	7
comprobó	375	504	418	514	595	782	7
la	425	504	433	514	595	782	7
integridad	439	504	483	514	595	782	7
del	489	504	503	514	595	782	7
modelo	509	504	541	514	595	782	7
mediante	312	516	350	525	595	782	7
pruebas	353	516	386	525	595	782	7
de	389	516	399	525	595	782	7
invarianza	402	516	445	525	595	782	7
estructural	449	516	492	525	595	782	7
a	496	516	500	525	595	782	7
través	504	516	528	525	595	782	7
de	532	516	541	525	595	782	7
los	312	527	324	536	595	782	7
grupos	331	527	360	536	595	782	7
de	366	527	376	536	595	782	7
individuos	383	527	428	536	595	782	7
rechazados	434	527	482	536	595	782	7
y	488	527	494	536	595	782	7
populares	500	527	541	536	595	782	7
(Bentler	312	538	346	548	595	782	7
y	349	538	355	548	595	782	7
Wu,	358	538	375	548	595	782	7
2002).	379	538	406	548	595	782	7
En	409	538	421	548	595	782	7
primer	424	538	452	548	595	782	7
lugar	455	538	477	548	595	782	7
se	480	538	489	548	595	782	7
crearon	492	538	524	548	595	782	7
dos	527	538	542	548	595	782	7
grupos	312	550	340	559	595	782	7
de	343	550	353	559	595	782	7
alumnos,	356	550	394	559	595	782	7
rechazados	396	550	442	559	595	782	7
y	445	550	450	559	595	782	7
populares,	453	550	496	559	595	782	7
a	499	550	504	559	595	782	7
partir	506	550	529	559	595	782	7
de	532	550	542	559	595	782	7
los	312	561	324	571	595	782	7
resultados	327	561	369	571	595	782	7
de	371	561	381	571	595	782	7
elecciones	384	561	427	571	595	782	7
y	429	561	435	571	595	782	7
rechazos	437	561	473	571	595	782	7
del	476	561	489	571	595	782	7
sociograma.	491	561	542	571	595	782	7
En	312	573	324	582	595	782	7
el	326	573	334	582	595	782	7
primer	336	573	364	582	595	782	7
grupo,	366	573	393	582	595	782	7
alumnos	395	573	431	582	595	782	7
rechazados,	433	573	482	582	595	782	7
se	484	573	493	582	595	782	7
obtuvo	495	573	524	582	595	782	7
una	527	573	542	582	595	782	7
muestra	312	584	345	593	595	782	7
de	348	584	358	593	595	782	7
269	361	584	377	593	595	782	7
alumnos	380	584	415	593	595	782	7
y	418	584	423	593	595	782	7
en	426	584	436	593	595	782	7
el	439	584	447	593	595	782	7
segundo	450	584	484	593	595	782	7
grupo,	488	584	514	593	595	782	7
alum-	517	584	542	593	595	782	7
nos	312	595	327	605	595	782	7
populares,	330	595	372	605	595	782	7
se	375	595	384	605	595	782	7
obtuvo	387	595	416	605	595	782	7
una	418	595	434	605	595	782	7
muestra	436	595	469	605	595	782	7
de	472	595	482	605	595	782	7
137	485	595	501	605	595	782	7
alumnos.	504	595	541	605	595	782	7
En	312	607	323	616	595	782	7
segundo	326	607	361	616	595	782	7
lugar,	364	607	387	616	595	782	7
se	390	607	399	616	595	782	7
utilizó	401	607	428	616	595	782	7
el	431	607	438	616	595	782	7
análisis	441	607	472	616	595	782	7
multigrupo	475	607	521	616	595	782	7
para	524	607	542	616	595	782	7
probar	312	618	339	628	595	782	7
dos	342	618	356	628	595	782	7
modelos	359	618	394	628	595	782	7
(ver	397	618	414	628	595	782	7
tabla	416	618	436	628	595	782	7
3):	439	618	451	628	595	782	7
el	453	618	461	628	595	782	7
modelo	463	618	495	628	595	782	7
sin	497	618	510	628	595	782	7
restric-	512	618	542	628	595	782	7
ciones,	312	630	341	639	595	782	7
donde	344	630	369	639	595	782	7
las	372	630	383	639	595	782	7
estimaciones	386	630	439	639	595	782	7
de	442	630	452	639	595	782	7
parámetros	454	630	500	639	595	782	7
(pesos	503	630	529	639	595	782	7
de	532	630	542	639	595	782	7
los	312	641	324	650	595	782	7
factores	327	641	360	650	595	782	7
y	363	641	368	650	595	782	7
path)	371	641	393	650	595	782	7
se	396	641	405	650	595	782	7
estimaron	408	641	449	650	595	782	7
libremente	452	641	496	650	595	782	7
en	499	641	509	650	595	782	7
los	512	641	524	650	595	782	7
dos	527	641	542	650	595	782	7
grupos,	312	652	343	662	595	782	7
y	346	652	351	662	595	782	7
el	354	652	362	662	595	782	7
modelo	365	652	396	662	595	782	7
restringido,	399	652	447	662	595	782	7
en	450	652	460	662	595	782	7
el	463	652	470	662	595	782	7
que	473	652	488	662	595	782	7
se	491	652	500	662	595	782	7
consider-	503	652	542	662	595	782	7
an	312	664	322	673	595	782	7
invariantes	325	664	370	673	595	782	7
todas	373	664	395	673	595	782	7
las	398	664	410	673	595	782	7
cargas	412	664	439	673	595	782	7
factoriales	442	664	485	673	595	782	7
y	488	664	493	673	595	782	7
path	496	664	514	673	595	782	7
en	517	664	527	673	595	782	7
los	530	664	542	673	595	782	7
dos	312	675	327	685	595	782	7
grupos.	329	675	360	685	595	782	7
Si	363	675	372	685	595	782	7
la	375	675	382	685	595	782	7
c	385	664	390	689	595	782	7
2	390	675	393	680	595	782	7
del	396	675	409	685	595	782	7
modelo	412	675	443	685	595	782	7
restringido	446	675	491	685	595	782	7
fuera	494	675	515	685	595	782	7
signi-	518	675	541	685	595	782	7
ficativamente	312	687	368	696	595	782	7
mayor	372	687	399	696	595	782	7
que	402	687	417	696	595	782	7
la	421	687	429	696	595	782	7
c	432	676	438	700	595	782	7
2	438	686	441	692	595	782	7
del	445	687	458	696	595	782	7
modelo	461	687	493	696	595	782	7
sin	496	687	508	696	595	782	7
restric-	512	687	541	696	595	782	7
ciones,	312	698	341	707	595	782	7
la	345	698	352	707	595	782	7
hipótesis	356	698	393	707	595	782	7
de	396	698	406	707	595	782	7
invarianza	410	698	453	707	595	782	7
no	457	698	467	707	595	782	7
sería	471	698	491	707	595	782	7
válida.	494	698	522	707	595	782	7
Los	526	698	541	707	595	782	7
resultados	312	709	354	719	595	782	7
mostraron	358	709	401	719	595	782	7
que	405	709	420	719	595	782	7
el	424	709	432	719	595	782	7
modelo	436	709	468	719	595	782	7
restringido	472	709	517	719	595	782	7
y	521	709	527	719	595	782	7
no	531	709	541	719	595	782	7
Psychosocial	458	751	500	758	595	782	7
Intervention	502	751	541	758	595	782	7
Vol.	438	760	451	768	595	782	7
21,	453	760	463	768	595	782	7
No.	465	760	477	768	595	782	7
1,	479	760	485	768	595	782	7
2012	487	760	503	768	595	782	7
-	506	760	508	768	595	782	7
pp.	511	760	521	768	595	782	7
77-89	523	760	541	768	595	782	7
84	54	29	66	39	595	782	8
V	203	31	209	39	595	782	8
IOLENCIA	209	33	237	38	595	782	8
E	239	31	244	39	595	782	8
SCOLAR	244	33	267	38	595	782	8
E	270	31	274	39	595	782	8
N	274	33	279	38	595	782	8
A	281	31	286	39	595	782	8
LUMNOS	286	33	312	38	595	782	8
P	314	31	318	39	595	782	8
OPULARES	318	33	349	38	595	782	8
Y	351	33	356	38	595	782	8
R	358	31	363	39	595	782	8
ECHAZADOS	363	33	399	38	595	782	8
Figura	55	61	76	69	595	782	8
2.	78	61	84	69	595	782	8
Modelo	86	61	112	69	595	782	8
estructural	114	61	148	69	595	782	8
final	150	61	165	69	595	782	8
1	165	61	168	66	595	782	8
1	55	358	57	362	595	782	8
Las	58	358	67	365	595	782	8
líneas	69	358	84	365	595	782	8
continuas	86	358	110	365	595	782	8
representan	111	358	140	365	595	782	8
relaciones	142	358	168	365	595	782	8
significativas	169	358	203	365	595	782	8
entre	205	358	217	365	595	782	8
variables	219	358	242	365	595	782	8
latentes.	244	358	264	365	595	782	8
La	266	358	273	365	595	782	8
significación	275	358	307	365	595	782	8
de	309	358	315	365	595	782	8
las	316	358	323	365	595	782	8
relaciones	325	358	351	365	595	782	8
se	352	358	358	365	595	782	8
ha	359	358	365	365	595	782	8
determinado	367	358	399	365	595	782	8
a	400	358	403	365	595	782	8
partir	405	358	419	365	595	782	8
del	420	358	428	365	595	782	8
error	430	358	442	365	595	782	8
estándar	444	358	465	365	595	782	8
(***p	466	358	481	365	595	782	8
<	483	358	486	365	595	782	8
.001;	488	358	501	365	595	782	8
p	503	358	506	365	595	782	8
<.01).	507	358	523	365	595	782	8
Tabla	54	381	70	388	595	782	8
3.	72	381	78	388	595	782	8
Satorra-Bentler	80	381	124	388	595	782	8
c	126	373	130	391	595	782	8
2	130	381	132	385	595	782	8
,	132	381	134	388	595	782	8
grados	136	381	155	388	595	782	8
de	157	381	164	388	595	782	8
libertad,	166	381	190	388	595	782	8
probabilidad	192	381	228	388	595	782	8
asociada	230	381	255	388	595	782	8
y	257	381	260	388	595	782	8
comparación	262	381	300	388	595	782	8
de	302	381	308	388	595	782	8
los	310	381	319	388	595	782	8
modelos	321	381	345	388	595	782	8
anidados	347	381	373	388	595	782	8
Modelo	54	401	77	408	595	782	8
Modelo	54	431	77	438	595	782	8
1	79	431	82	438	595	782	8
Modelo	54	441	77	448	595	782	8
2	79	441	82	448	595	782	8
Descripción	114	401	149	408	595	782	8
S-B	191	401	202	408	595	782	8
c	204	393	208	411	595	782	8
2	208	401	210	405	595	782	8
g.l.	250	401	260	408	595	782	8
Constrained	104	431	139	438	595	782	8
model	141	431	159	438	595	782	8
Non	98	441	110	448	595	782	8
constrained	112	441	145	448	595	782	8
model	147	441	165	448	595	782	8
195.442	189	431	212	438	595	782	8
181.569	189	441	212	448	595	782	8
165	250	431	260	438	595	782	8
144	250	441	260	448	595	782	8
restringido	54	482	99	491	595	782	8
son	102	482	116	491	595	782	8
estadísticamente	119	482	188	491	595	782	8
equivalentes	190	482	242	491	595	782	8
c	245	471	251	495	595	782	8
2	251	481	254	487	595	782	8
(21,	257	482	273	491	595	782	8
N	276	482	283	491	595	782	8
=	54	493	60	502	595	782	8
405)	63	493	82	502	595	782	8
=	85	493	91	502	595	782	8
13.873	94	493	122	502	595	782	8
(n.s.).	125	493	149	502	595	782	8
Por	152	493	167	502	595	782	8
tanto,los	170	493	205	502	595	782	8
resultados	208	493	250	502	595	782	8
apoyan	253	493	284	502	595	782	8
tanto	54	504	75	514	595	782	8
la	79	504	86	514	595	782	8
invarianza	90	504	134	514	595	782	8
factorial	138	504	172	514	595	782	8
como	176	504	199	514	595	782	8
la	203	504	211	514	595	782	8
estructural	215	504	259	514	595	782	8
entre	263	504	284	514	595	782	8
los	54	516	66	525	595	782	8
dos	69	516	83	525	595	782	8
grupos,	86	516	116	525	595	782	8
lo	119	516	127	525	595	782	8
que	130	516	145	525	595	782	8
otorga	147	516	174	525	595	782	8
una	176	516	191	525	595	782	8
mayor	194	516	220	525	595	782	8
generalidad	223	516	271	525	595	782	8
de	274	516	284	525	595	782	8
aplicación	54	527	97	537	595	782	8
del	99	527	112	537	595	782	8
modelo	115	527	146	537	595	782	8
propuesto.	149	527	193	537	595	782	8
Discusión	54	561	97	571	595	782	8
El	65	584	75	594	595	782	8
presente	78	584	113	594	595	782	8
estudio	116	584	146	594	595	782	8
ha	149	584	159	594	595	782	8
analizado	162	584	202	594	595	782	8
la	205	584	212	594	595	782	8
relación	215	584	249	594	595	782	8
entre	252	584	273	594	595	782	8
el	276	584	284	594	595	782	8
clima	54	596	77	605	595	782	8
percibido	82	596	122	605	595	782	8
por	127	596	141	605	595	782	8
el	145	596	153	605	595	782	8
adolescente	158	596	207	605	595	782	8
en	212	596	221	605	595	782	8
los	226	596	239	605	595	782	8
contextos	243	596	284	605	595	782	8
más	54	607	71	616	595	782	8
relevantes	74	607	117	616	595	782	8
para	120	607	138	616	595	782	8
su	141	607	150	616	595	782	8
desarrollo	153	607	195	616	595	782	8
(familia,	198	607	234	616	595	782	8
comunidad	237	607	283	616	595	782	8
y	54	618	59	628	595	782	8
escuela)	62	618	97	628	595	782	8
con	100	618	115	628	595	782	8
una	118	618	133	628	595	782	8
serie	136	618	156	628	595	782	8
de	159	618	169	628	595	782	8
indicadores	172	618	221	628	595	782	8
de	224	618	234	628	595	782	8
bienestar	237	618	275	628	595	782	8
y	278	618	283	628	595	782	8
malestar	54	630	89	639	595	782	8
subjetivo	92	630	131	639	595	782	8
y	134	630	139	639	595	782	8
con	142	630	158	639	595	782	8
la	161	630	168	639	595	782	8
violencia	171	630	210	639	595	782	8
hacia	213	630	235	639	595	782	8
los	238	630	251	639	595	782	8
iguales	254	630	283	639	595	782	8
en	54	641	64	651	595	782	8
una	66	641	81	651	595	782	8
muestra	84	641	117	651	595	782	8
de	120	641	130	651	595	782	8
estudiantes	132	641	179	651	595	782	8
de	181	641	191	651	595	782	8
secundaria.	194	641	241	651	595	782	8
El	244	641	253	651	595	782	8
primer	255	641	283	651	595	782	8
objetivo	54	653	88	662	595	782	8
del	91	653	103	662	595	782	8
estudio	106	653	136	662	595	782	8
fue	139	653	152	662	595	782	8
examinar	155	653	194	662	595	782	8
la	196	653	204	662	595	782	8
relación	206	653	240	662	595	782	8
de	242	653	252	662	595	782	8
los	255	653	267	662	595	782	8
cli-	269	653	283	662	595	782	8
mas	54	664	71	673	595	782	8
percibidos	73	664	117	673	595	782	8
por	120	664	134	673	595	782	8
el	136	664	144	673	595	782	8
adolescente	146	664	195	673	595	782	8
con	198	664	213	673	595	782	8
la	216	664	223	673	595	782	8
conducta	226	664	264	673	595	782	8
vio-	266	664	283	673	595	782	8
lenta	54	675	74	685	595	782	8
mostrada	79	675	117	685	595	782	8
hacia	122	675	144	685	595	782	8
los	148	675	161	685	595	782	8
iguales,	165	675	198	685	595	782	8
tomando	202	675	239	685	595	782	8
en	243	675	253	685	595	782	8
consi-	258	675	283	685	595	782	8
deración	54	687	90	696	595	782	8
en	92	687	102	696	595	782	8
dicha	105	687	127	696	595	782	8
relación	130	687	164	696	595	782	8
el	166	687	174	696	595	782	8
papel	176	687	199	696	595	782	8
de	201	687	211	696	595	782	8
factores	214	687	247	696	595	782	8
de	249	687	259	696	595	782	8
bien-	262	687	283	696	595	782	8
estar	54	698	74	708	595	782	8
y	79	698	84	708	595	782	8
malestar	89	698	125	708	595	782	8
individual	130	698	173	708	595	782	8
del	178	698	191	708	595	782	8
adolescente.	196	698	248	708	595	782	8
Por	253	698	268	708	595	782	8
un	273	698	283	708	595	782	8
lado,	54	710	74	719	595	782	8
en	78	710	88	719	595	782	8
nuestros	91	710	126	719	595	782	8
resultados,	129	710	174	719	595	782	8
todos	178	710	201	719	595	782	8
los	204	710	216	719	595	782	8
climas	219	710	247	719	595	782	8
estudia-	250	710	283	719	595	782	8
Psychosocial	54	751	96	758	595	782	8
Intervention	98	751	137	758	595	782	8
Vol.	54	760	67	768	595	782	8
21,	69	760	79	768	595	782	8
No.	81	760	93	768	595	782	8
1,	95	760	101	768	595	782	8
2012	103	760	119	768	595	782	8
-	122	760	124	768	595	782	8
pp.	126	760	136	768	595	782	8
77-89	139	760	157	768	595	782	8
Comparación	292	401	331	408	595	782	8
de	333	401	339	408	595	782	8
los	341	401	350	408	595	782	8
modelos	295	411	319	418	595	782	8
anidados	321	411	347	418	595	782	8
Model	294	441	313	448	595	782	8
1	315	441	318	448	595	782	8
–Model	320	441	343	448	595	782	8
2	344	441	348	448	595	782	8
Diferencia	376	401	406	408	595	782	8
S-B	408	401	420	408	595	782	8
c	422	393	426	411	595	782	8
2	426	401	428	405	595	782	8
Diferencia	453	401	483	408	595	782	8
g.l	485	401	493	408	595	782	8
p	523	401	527	408	595	782	8
13.873	392	441	412	448	595	782	8
21	469	441	476	448	595	782	8
.875	519	441	532	448	595	782	8
dos	312	481	326	490	595	782	8
tienen	331	481	357	490	595	782	8
una	362	481	377	490	595	782	8
relación	382	481	416	490	595	782	8
directa	421	481	449	490	595	782	8
y	454	481	459	490	595	782	8
preventiva	464	481	509	490	595	782	8
con	514	481	529	490	595	782	8
la	534	481	541	490	595	782	8
implicación	312	492	361	502	595	782	8
en	365	492	375	502	595	782	8
conductas	379	492	421	502	595	782	8
violentas	425	492	463	502	595	782	8
hacia	467	492	489	502	595	782	8
los	493	492	505	502	595	782	8
iguales.	509	492	541	502	595	782	8
En	312	504	323	513	595	782	8
efecto,	326	504	355	513	595	782	8
los	358	504	370	513	595	782	8
resultados	373	504	416	513	595	782	8
apuntan	419	504	452	513	595	782	8
que	455	504	470	513	595	782	8
aquellos	473	504	508	513	595	782	8
adoles-	511	504	541	513	595	782	8
centes	312	515	338	525	595	782	8
que	341	515	356	525	595	782	8
perciben	359	515	395	525	595	782	8
un	399	515	409	525	595	782	8
clima	412	515	435	525	595	782	8
positivo	439	515	472	525	595	782	8
en	475	515	485	525	595	782	8
sus	488	515	502	525	595	782	8
familias,	505	515	541	525	595	782	8
caracterizado	312	527	368	536	595	782	8
por	370	527	384	536	595	782	8
el	387	527	394	536	595	782	8
apoyo	397	527	422	536	595	782	8
y	425	527	430	536	595	782	8
la	432	527	440	536	595	782	8
cohesión,	442	527	482	536	595	782	8
la	485	527	492	536	595	782	8
apertura	495	527	529	536	595	782	8
en	531	527	541	536	595	782	8
la	312	538	319	547	595	782	8
expresión	322	538	363	547	595	782	8
de	365	538	375	547	595	782	8
sentimientos	378	538	431	547	595	782	8
y	433	538	438	547	595	782	8
necesidades,	441	538	494	547	595	782	8
y	496	538	501	547	595	782	8
la	504	538	511	547	595	782	8
ausen-	514	538	541	547	595	782	8
cia	312	549	324	559	595	782	8
de	327	549	337	559	595	782	8
conflicto,	340	549	380	559	595	782	8
insultan,	383	549	419	559	595	782	8
pegan	422	549	447	559	595	782	8
e	450	549	455	559	595	782	8
intimidan	458	549	498	559	595	782	8
en	501	549	511	559	595	782	8
menor	514	549	541	559	595	782	8
medida	312	561	343	570	595	782	8
a	346	561	351	570	595	782	8
sus	355	561	368	570	595	782	8
iguales.	372	561	405	570	595	782	8
Estos	408	561	431	570	595	782	8
resultados	435	561	478	570	595	782	8
coinciden	481	561	522	570	595	782	8
con	526	561	541	570	595	782	8
numerosos	312	572	357	582	595	782	8
estudios	360	572	394	582	595	782	8
previos	397	572	428	582	595	782	8
que	431	572	446	582	595	782	8
destacan	449	572	485	582	595	782	8
el	488	572	495	582	595	782	8
papel	498	572	521	582	595	782	8
pro-	524	572	541	582	595	782	8
tector	312	584	336	593	595	782	8
que	340	584	355	593	595	782	8
un	360	584	370	593	595	782	8
buen	375	584	395	593	595	782	8
clima	400	584	423	593	595	782	8
familiar	428	584	461	593	595	782	8
tiene	466	584	486	593	595	782	8
frente	491	584	515	593	595	782	8
a	520	584	524	593	595	782	8
los	529	584	541	593	595	782	8
problemas	312	595	355	604	595	782	8
de	359	595	369	604	595	782	8
conducta	373	595	411	604	595	782	8
en	414	595	424	604	595	782	8
la	428	595	435	604	595	782	8
adolescencia	439	595	493	604	595	782	8
(por	496	595	514	604	595	782	8
ejem-	517	595	541	604	595	782	8
plo,	312	606	328	616	595	782	8
Estévez	330	606	363	616	595	782	8
et	365	606	373	616	595	782	8
al.,	375	606	388	616	595	782	8
2005;	391	606	415	616	595	782	8
Estévez	417	606	450	616	595	782	8
et	452	606	460	616	595	782	8
al.,	463	606	475	616	595	782	8
2006;	478	606	502	616	595	782	8
Jiménez,	504	606	541	616	595	782	8
2011;	312	618	335	627	595	782	8
Oliva,	338	618	364	627	595	782	8
Parra	367	618	389	627	595	782	8
y	392	618	397	627	595	782	8
Sánchez,	400	618	438	627	595	782	8
2002),	441	618	468	627	595	782	8
y	471	618	476	627	595	782	8
confirman	479	618	522	627	595	782	8
este	525	618	541	627	595	782	8
resultado	312	629	350	639	595	782	8
específicamente	353	629	421	639	595	782	8
en	424	629	434	639	595	782	8
el	437	629	445	639	595	782	8
campo	448	629	476	639	595	782	8
de	479	629	489	639	595	782	8
la	492	629	500	639	595	782	8
violencia	503	629	541	639	595	782	8
escolar.	312	641	343	650	595	782	8
Respecto	323	652	363	661	595	782	8
al	370	652	377	661	595	782	8
clima	384	652	408	661	595	782	8
comunitario,	415	652	471	661	595	782	8
los	477	652	490	661	595	782	8
resultados	497	652	541	661	595	782	8
obtenidos	312	663	352	673	595	782	8
también	356	663	389	673	595	782	8
vienen	393	663	421	673	595	782	8
a	424	663	429	673	595	782	8
añadir	432	663	458	673	595	782	8
evidencia	461	663	501	673	595	782	8
empírica	505	663	541	673	595	782	8
al	312	675	319	684	595	782	8
papel	322	675	345	684	595	782	8
protector	348	675	386	684	595	782	8
que	389	675	405	684	595	782	8
la	408	675	415	684	595	782	8
percepción	418	675	464	684	595	782	8
de	468	675	478	684	595	782	8
un	481	675	491	684	595	782	8
buen	494	675	515	684	595	782	8
clima	518	675	541	684	595	782	8
comunitario	312	686	364	696	595	782	8
tiene	371	686	392	696	595	782	8
frente	398	686	424	696	595	782	8
al	430	686	438	696	595	782	8
desajuste	445	686	484	696	595	782	8
conductual.	491	686	541	696	595	782	8
Nuestros	312	698	349	707	595	782	8
datos	354	698	376	707	595	782	8
apuntan	381	698	414	707	595	782	8
a	419	698	423	707	595	782	8
que	428	698	443	707	595	782	8
aquellos	448	698	483	707	595	782	8
adolescentes	488	698	541	707	595	782	8
que	312	709	327	718	595	782	8
se	330	709	338	718	595	782	8
perciben	341	709	377	718	595	782	8
integrados	380	709	424	718	595	782	8
y	427	709	432	718	595	782	8
pertenecientes	435	709	495	718	595	782	8
a	498	709	503	718	595	782	8
un	506	709	516	718	595	782	8
espa-	519	709	541	718	595	782	8
Copyright	335	741	367	748	595	782	8
2012	369	741	385	748	595	782	8
by	387	741	395	748	595	782	8
the	398	741	407	748	595	782	8
Colegio	410	741	435	748	595	782	8
Oficial	437	741	459	748	595	782	8
de	462	741	469	748	595	782	8
Psicólogos	471	741	506	748	595	782	8
de	508	741	516	748	595	782	8
Madrid	518	741	541	748	595	782	8
ISSN:	346	750	366	757	595	782	8
1132-0559	368	750	402	757	595	782	8
-	404	750	407	757	595	782	8
http://dx.doi.org/10.5093/in2012v21n1a5	409	750	541	757	595	782	8
Artículo	400	760	426	767	595	782	8
publicado	428	760	460	767	595	782	8
Online	462	760	484	767	595	782	8
First:	486	760	503	767	595	782	8
27/12/2011	505	760	541	767	595	782	8
T	234	31	238	39	595	782	9
ERESA	238	33	257	38	595	782	9
I.	259	31	264	39	595	782	9
J	266	31	269	39	595	782	9
IMÉNEZ	269	33	292	38	595	782	9
Y	294	33	298	38	595	782	9
H	300	31	306	39	595	782	9
ENRI	306	33	320	38	595	782	9
L	322	31	327	39	595	782	9
EHALLE	327	33	350	38	595	782	9
cio	54	60	67	69	595	782	9
comunitario	70	60	120	69	595	782	9
(barrio	123	60	152	69	595	782	9
o	155	60	160	69	595	782	9
pueblo),	163	60	197	69	595	782	9
en	200	60	210	69	595	782	9
el	213	60	221	69	595	782	9
que	223	60	239	69	595	782	9
participan	241	60	283	69	595	782	9
con	54	71	69	80	595	782	9
sus	73	71	87	80	595	782	9
familiares	91	71	133	80	595	782	9
y/a	137	71	149	80	595	782	9
amigos	154	71	184	80	595	782	9
en	188	71	198	80	595	782	9
las	202	71	214	80	595	782	9
distintas	218	71	253	80	595	782	9
activi-	257	71	283	80	595	782	9
dades	54	82	78	92	595	782	9
que	81	82	96	92	595	782	9
se	99	82	108	92	595	782	9
organizan	111	82	152	92	595	782	9
y	155	82	161	92	595	782	9
en	164	82	174	92	595	782	9
el	177	82	184	92	595	782	9
que	187	82	202	92	595	782	9
pueden	206	82	236	92	595	782	9
contar	239	82	265	92	595	782	9
con	268	82	283	92	595	782	9
la	54	94	61	103	595	782	9
ayuda	64	94	89	103	595	782	9
de	91	94	101	103	595	782	9
sus	104	94	117	103	595	782	9
vecinos	120	94	152	103	595	782	9
y	154	94	159	103	595	782	9
servicios	162	94	199	103	595	782	9
sociales	202	94	235	103	595	782	9
comunitar-	237	94	283	103	595	782	9
ios,	54	105	69	115	595	782	9
se	73	105	82	115	595	782	9
implican	86	105	123	115	595	782	9
menos	127	105	154	115	595	782	9
en	158	105	168	115	595	782	9
dinámicas	172	105	215	115	595	782	9
violentas	219	105	257	115	595	782	9
hacia	261	105	283	115	595	782	9
los	54	117	66	126	595	782	9
iguales.	69	117	101	126	595	782	9
En	104	117	116	126	595	782	9
estudios	119	117	153	126	595	782	9
previos,	156	117	189	126	595	782	9
resultados	192	117	235	126	595	782	9
semejantes	237	117	283	126	595	782	9
se	54	128	63	137	595	782	9
habían	69	128	97	137	595	782	9
observado	104	128	147	137	595	782	9
en	154	128	163	137	595	782	9
muestras	170	128	207	137	595	782	9
de	214	128	224	137	595	782	9
adolescentes	230	128	283	137	595	782	9
procedentes	54	139	104	149	595	782	9
de	109	139	119	149	595	782	9
barrios	124	139	153	149	595	782	9
desfavorecidos	158	139	221	149	595	782	9
sociocultural-	226	139	283	149	595	782	9
mente	54	151	80	160	595	782	9
y	83	151	89	160	595	782	9
en	92	151	102	160	595	782	9
relación	106	151	140	160	595	782	9
con	144	151	159	160	595	782	9
la	163	151	170	160	595	782	9
conducta	174	151	212	160	595	782	9
delictiva	216	151	252	160	595	782	9
y	256	151	261	160	595	782	9
con-	265	151	283	160	595	782	9
sumo	54	162	77	172	595	782	9
de	79	162	89	172	595	782	9
sustancias	91	162	134	172	595	782	9
(Chung	136	162	168	172	595	782	9
y	170	162	176	172	595	782	9
Steinberg,	178	162	221	172	595	782	9
2006;	223	162	247	172	595	782	9
Cooley-	250	162	283	172	595	782	9
Strickland,	54	174	100	183	595	782	9
Quille,	104	174	133	183	595	782	9
Griffin,	138	174	169	183	595	782	9
Stuart,	174	174	201	183	595	782	9
Bradshaw	206	174	248	183	595	782	9
y	252	174	258	183	595	782	9
Furr-	262	174	283	183	595	782	9
Holden,	54	185	87	194	595	782	9
2011;	92	185	115	194	595	782	9
Ingoldsby	119	185	161	194	595	782	9
et	166	185	173	194	595	782	9
al.,	178	185	190	194	595	782	9
2006).	195	185	222	194	595	782	9
Sin	226	185	240	194	595	782	9
embargo,	244	185	283	194	595	782	9
los	54	196	66	206	595	782	9
resultados	69	196	111	206	595	782	9
del	114	196	126	206	595	782	9
presente	129	196	164	206	595	782	9
estudio	166	196	197	206	595	782	9
confirman	199	196	242	206	595	782	9
el	245	196	252	206	595	782	9
mismo	255	196	283	206	595	782	9
papel	54	208	77	217	595	782	9
protector	81	208	119	217	595	782	9
en	123	208	133	217	595	782	9
relación	138	208	171	217	595	782	9
con	176	208	191	217	595	782	9
la	195	208	203	217	595	782	9
conducta	207	208	245	217	595	782	9
violenta	250	208	283	217	595	782	9
entre	54	219	75	229	595	782	9
iguales	78	219	108	229	595	782	9
en	110	219	120	229	595	782	9
el	123	219	131	229	595	782	9
ámbito	134	219	163	229	595	782	9
escolar,	166	219	198	229	595	782	9
un	201	219	211	229	595	782	9
resultado	214	219	253	229	595	782	9
que	255	219	271	229	595	782	9
ya	274	219	283	229	595	782	9
habíamos	54	231	94	240	595	782	9
contrastado	99	231	147	240	595	782	9
anteriormente	152	231	210	240	595	782	9
en	215	231	225	240	595	782	9
relación	230	231	264	240	595	782	9
con	268	231	283	240	595	782	9
los	54	242	66	251	595	782	9
problemas	73	242	117	251	595	782	9
de	124	242	134	251	595	782	9
victimización	141	242	199	251	595	782	9
escolar	205	242	236	251	595	782	9
(Jiménez,	242	242	284	251	595	782	9
Musitu,	54	253	86	263	595	782	9
Ramos	89	253	118	263	595	782	9
y	121	253	126	263	595	782	9
Murgui,	129	253	163	263	595	782	9
2009).	166	253	193	263	595	782	9
En	65	265	77	274	595	782	9
relación	80	265	113	274	595	782	9
con	116	265	131	274	595	782	9
el	134	265	142	274	595	782	9
clima	144	265	168	274	595	782	9
escolar	171	265	200	274	595	782	9
percibido,	203	265	245	274	595	782	9
determi-	248	265	284	274	595	782	9
nado	54	276	74	286	595	782	9
por	78	276	92	286	595	782	9
la	95	276	102	286	595	782	9
calidad	106	276	136	286	595	782	9
de	139	276	149	286	595	782	9
la	152	276	160	286	595	782	9
relación	163	276	197	286	595	782	9
profesor-alumno,	200	276	273	286	595	782	9
la	276	276	284	286	595	782	9
calidad	54	288	84	297	595	782	9
de	88	288	98	297	595	782	9
las	101	288	113	297	595	782	9
amistades	116	288	158	297	595	782	9
entre	161	288	182	297	595	782	9
iguales	186	288	216	297	595	782	9
en	219	288	229	297	595	782	9
el	232	288	240	297	595	782	9
aula,	244	288	264	297	595	782	9
y	267	288	272	297	595	782	9
la	276	288	284	297	595	782	9
implicación	54	299	104	308	595	782	9
de	106	299	116	308	595	782	9
los	119	299	131	308	595	782	9
alumnos	134	299	170	308	595	782	9
en	173	299	183	308	595	782	9
las	186	299	197	308	595	782	9
actividades	200	299	247	308	595	782	9
del	250	299	263	308	595	782	9
aula	266	299	284	308	595	782	9
(Moos	54	310	81	320	595	782	9
et	85	310	92	320	595	782	9
al.,	95	310	108	320	595	782	9
1984),	111	310	138	320	595	782	9
también	142	310	175	320	595	782	9
ha	179	310	189	320	595	782	9
mostrado	192	310	231	320	595	782	9
importantes	234	310	284	320	595	782	9
relaciones	54	322	97	331	595	782	9
de	100	322	110	331	595	782	9
protección	113	322	157	331	595	782	9
frente	160	322	184	331	595	782	9
a	188	322	192	331	595	782	9
la	195	322	203	331	595	782	9
conducta	206	322	244	331	595	782	9
violenta.	247	322	283	331	595	782	9
De	54	333	66	343	595	782	9
acuerdo	71	333	105	343	595	782	9
con	110	333	125	343	595	782	9
otros	130	333	151	343	595	782	9
estudios	156	333	191	343	595	782	9
(Meehan,	196	333	236	343	595	782	9
Hughes	241	333	273	343	595	782	9
y	278	333	283	343	595	782	9
Cavell,	54	345	84	354	595	782	9
2003;	88	345	112	354	595	782	9
Reddy,	115	345	145	354	595	782	9
Rhodes	149	345	180	354	595	782	9
y	184	345	189	354	595	782	9
Mulhal,	193	345	226	354	595	782	9
2003),	230	345	257	354	595	782	9
nues-	261	345	283	354	595	782	9
tros	54	356	70	365	595	782	9
resultados	72	356	115	365	595	782	9
apuntan	117	356	151	365	595	782	9
que	153	356	168	365	595	782	9
la	171	356	179	365	595	782	9
calidad	181	356	212	365	595	782	9
de	214	356	224	365	595	782	9
las	227	356	238	365	595	782	9
relaciones	241	356	283	365	595	782	9
con	54	367	69	377	595	782	9
el	74	367	81	377	595	782	9
profesorado,	86	367	139	377	595	782	9
el	143	367	151	377	595	782	9
apoyo	156	367	181	377	595	782	9
y	186	367	191	377	595	782	9
respeto	196	367	226	377	595	782	9
del	231	367	244	377	595	782	9
profesor	248	367	283	377	595	782	9
hacia	54	379	76	388	595	782	9
sus	79	379	92	388	595	782	9
alumnos,	94	379	133	388	595	782	9
y	135	379	140	388	595	782	9
la	143	379	151	388	595	782	9
amistad	153	379	186	388	595	782	9
y	188	379	193	388	595	782	9
ayuda	196	379	221	388	595	782	9
entre	224	379	245	388	595	782	9
los	247	379	259	388	595	782	9
com-	262	379	283	388	595	782	9
pañeros	54	390	87	400	595	782	9
del	91	390	104	400	595	782	9
aula	109	390	126	400	595	782	9
se	131	390	140	400	595	782	9
acompaña	144	390	187	400	595	782	9
de	192	390	202	400	595	782	9
una	206	390	222	400	595	782	9
mayor	226	390	253	400	595	782	9
impli-	258	390	283	400	595	782	9
cación	54	402	81	411	595	782	9
e	86	402	90	411	595	782	9
interés	95	402	123	411	595	782	9
por	127	402	141	411	595	782	9
las	146	402	158	411	595	782	9
actividades	162	402	209	411	595	782	9
del	214	402	227	411	595	782	9
aula,	231	402	251	411	595	782	9
lo	256	402	264	411	595	782	9
que	268	402	283	411	595	782	9
configura	54	413	94	422	595	782	9
un	98	413	108	422	595	782	9
clima	112	413	135	422	595	782	9
de	139	413	149	422	595	782	9
aula	152	413	170	422	595	782	9
incompatible	173	413	228	422	595	782	9
con	231	413	247	422	595	782	9
el	250	413	258	422	595	782	9
desa-	261	413	283	422	595	782	9
rrollo	54	424	77	434	595	782	9
de	81	424	91	434	595	782	9
conductas	95	424	137	434	595	782	9
violentas	141	424	179	434	595	782	9
entre	183	424	204	434	595	782	9
los	207	424	220	434	595	782	9
alumnos.	224	424	262	434	595	782	9
A	265	424	273	434	595	782	9
la	276	424	283	434	595	782	9
vista	54	436	74	445	595	782	9
de	77	436	87	445	595	782	9
los	91	436	103	445	595	782	9
resultados,	107	436	152	445	595	782	9
se	156	436	165	445	595	782	9
puede	168	436	193	445	595	782	9
explicar	197	436	231	445	595	782	9
que	235	436	250	445	595	782	9
en	254	436	263	445	595	782	9
este	267	436	283	445	595	782	9
tipo	54	447	70	457	595	782	9
de	73	447	83	457	595	782	9
aulas	85	447	107	457	595	782	9
se	110	447	118	457	595	782	9
den	121	447	136	457	595	782	9
menos	139	447	166	457	595	782	9
dinámicas	169	447	212	457	595	782	9
violentas	214	447	252	457	595	782	9
debido	255	447	283	457	595	782	9
a	54	459	59	468	595	782	9
un	61	459	72	468	595	782	9
menor	74	459	101	468	595	782	9
malestar	104	459	139	468	595	782	9
en	142	459	152	468	595	782	9
los	155	459	167	468	595	782	9
alumnos	169	459	205	468	595	782	9
y,	208	459	215	468	595	782	9
posiblemente,	218	459	276	468	595	782	9
a	279	459	283	468	595	782	9
que	54	470	69	479	595	782	9
haya	73	470	93	479	595	782	9
una	97	470	112	479	595	782	9
mayor	116	470	143	479	595	782	9
supervisión	147	470	195	479	595	782	9
de	200	470	209	479	595	782	9
los	214	470	226	479	595	782	9
alumnos	230	470	265	479	595	782	9
por	269	470	283	479	595	782	9
parte	54	481	75	491	595	782	9
del	80	481	92	491	595	782	9
profesor	97	481	132	491	595	782	9
y	137	481	142	491	595	782	9
una	147	481	162	491	595	782	9
menor	167	481	194	491	595	782	9
tolerancia	198	481	240	491	595	782	9
hacia	244	481	267	491	595	782	9
los	271	481	283	491	595	782	9
comportamientos	54	493	127	502	595	782	9
violentos.	131	493	172	502	595	782	9
Estos	176	493	199	502	595	782	9
resultados	203	493	245	502	595	782	9
comple-	249	493	283	502	595	782	9
mentan	54	504	85	514	595	782	9
también	87	504	121	514	595	782	9
aquellos	123	504	158	514	595	782	9
que	161	504	176	514	595	782	9
han	178	504	193	514	595	782	9
señalado	196	504	232	514	595	782	9
que,	235	504	253	514	595	782	9
al	255	504	262	514	595	782	9
con-	265	504	283	514	595	782	9
trario,	54	516	79	525	595	782	9
el	82	516	90	525	595	782	9
clima	93	516	116	525	595	782	9
escolar	119	516	149	525	595	782	9
negativo,	151	516	190	525	595	782	9
caracterizados	193	516	253	525	595	782	9
por	256	516	270	525	595	782	9
un	273	516	283	525	595	782	9
trato	54	527	73	536	595	782	9
impersonal	77	527	124	536	595	782	9
e	128	527	133	536	595	782	9
indiferente	137	527	183	536	595	782	9
del	187	527	200	536	595	782	9
profesor	204	527	239	536	595	782	9
hacia	244	527	266	536	595	782	9
sus	270	527	283	536	595	782	9
alumnos,	54	538	92	548	595	782	9
con	98	538	113	548	595	782	9
predominio	118	538	167	548	595	782	9
de	172	538	182	548	595	782	9
relaciones	187	538	230	548	595	782	9
de	235	538	245	548	595	782	9
rechazo	251	538	283	548	595	782	9
entre	54	550	75	559	595	782	9
los	78	550	90	559	595	782	9
compañeros,	94	550	147	559	595	782	9
es	150	550	159	559	595	782	9
un	162	550	173	559	595	782	9
elemento	176	550	215	559	595	782	9
fundamental	218	550	270	559	595	782	9
en	274	550	283	559	595	782	9
la	54	561	61	571	595	782	9
explicación	64	561	113	571	595	782	9
de	116	561	126	571	595	782	9
ciertos	129	561	157	571	595	782	9
problemas	160	561	203	571	595	782	9
de	206	561	216	571	595	782	9
comportamien-	219	561	283	571	595	782	9
to	54	573	62	582	595	782	9
en	68	573	77	582	595	782	9
la	83	573	91	582	595	782	9
escuela	96	573	127	582	595	782	9
(Gifford-Smith	133	573	196	582	595	782	9
y	201	573	207	582	595	782	9
Brownell,	212	573	254	582	595	782	9
2003;	260	573	283	582	595	782	9
Woodward	54	584	100	593	595	782	9
y	103	584	108	593	595	782	9
Fergusson,	111	584	156	593	595	782	9
1999).	159	584	186	593	595	782	9
En	65	595	77	605	595	782	9
suma,	83	595	108	605	595	782	9
de	115	595	125	605	595	782	9
acuerdo	131	595	165	605	595	782	9
con	171	595	187	605	595	782	9
los	193	595	205	605	595	782	9
presupuestos	212	595	267	605	595	782	9
de	273	595	283	605	595	782	9
Bronfenbrenner	54	607	122	616	595	782	9
(1979)	126	607	155	616	595	782	9
en	159	607	169	616	595	782	9
su	174	607	183	616	595	782	9
modelo	188	607	220	616	595	782	9
ecológico	224	607	266	616	595	782	9
del	270	607	283	616	595	782	9
desarrollo	54	618	97	628	595	782	9
humano	101	618	136	628	595	782	9
y	140	618	145	628	595	782	9
con	150	618	165	628	595	782	9
los	169	618	182	628	595	782	9
modelos	186	618	222	628	595	782	9
psicosociales	227	618	284	628	595	782	9
de	54	630	64	639	595	782	9
Jessor	68	630	94	639	595	782	9
(1993)	97	630	126	639	595	782	9
y	129	630	135	639	595	782	9
Hawkins	138	630	176	639	595	782	9
y	180	630	185	639	595	782	9
colaboradores	189	630	249	639	595	782	9
(1992),	252	630	284	639	595	782	9
se	54	641	63	650	595	782	9
observa	66	641	99	650	595	782	9
una	103	641	118	650	595	782	9
interrelación	121	641	175	650	595	782	9
positiva	179	641	213	650	595	782	9
entre	216	641	237	650	595	782	9
los	240	641	253	650	595	782	9
distin-	256	641	284	650	595	782	9
tos	54	652	66	662	595	782	9
contextos	73	652	114	662	595	782	9
significativos	120	652	178	662	595	782	9
del	184	652	197	662	595	782	9
desarrollo	204	652	246	662	595	782	9
adoles-	253	652	284	662	595	782	9
cente	54	664	77	673	595	782	9
que	82	664	98	673	595	782	9
lo	103	664	111	673	595	782	9
protegen	117	664	154	673	595	782	9
de	160	664	170	673	595	782	9
desarrollar	176	664	222	673	595	782	9
un	227	664	238	673	595	782	9
problema	243	664	284	673	595	782	9
específico	54	675	98	685	595	782	9
de	101	675	111	685	595	782	9
conducta	115	675	154	685	595	782	9
como	157	675	181	685	595	782	9
es	184	675	193	685	595	782	9
la	197	675	205	685	595	782	9
violencia	208	675	248	685	595	782	9
escolar.	251	675	283	685	595	782	9
Los	54	687	70	696	595	782	9
tres	74	687	90	696	595	782	9
contextos	94	687	135	696	595	782	9
percibidos	140	687	185	696	595	782	9
por	189	687	203	696	595	782	9
el	208	687	216	696	595	782	9
adolescente	220	687	270	696	595	782	9
se	275	687	283	696	595	782	9
relacionan	54	698	99	707	595	782	9
positivamente	103	698	163	707	595	782	9
entre	167	698	188	707	595	782	9
sí	192	698	199	707	595	782	9
en	203	698	213	707	595	782	9
una	217	698	233	707	595	782	9
cierta	237	698	261	707	595	782	9
con-	265	698	284	707	595	782	9
tinuidad	54	709	89	719	595	782	9
contextual	92	709	137	719	595	782	9
que	140	709	155	719	595	782	9
configura	158	709	199	719	595	782	9
un	203	709	213	719	595	782	9
mesosistema	216	709	270	719	595	782	9
de	274	709	284	719	595	782	9
Copyright	54	741	86	748	595	782	9
2012	88	741	104	748	595	782	9
by	107	741	115	748	595	782	9
the	117	741	127	748	595	782	9
Colegio	129	741	154	748	595	782	9
Oficial	156	741	179	748	595	782	9
de	181	741	188	748	595	782	9
Psicólogos	191	741	225	748	595	782	9
de	227	741	235	748	595	782	9
Madrid	237	741	261	748	595	782	9
ISSN:	54	750	73	757	595	782	9
1132-0559	76	750	110	757	595	782	9
-	112	750	115	757	595	782	9
http://dx.doi.org/10.5093/in2012v21n1a5	117	750	249	757	595	782	9
Artículo	54	760	81	767	595	782	9
publicado	83	760	114	767	595	782	9
Online	116	760	138	767	595	782	9
First:	140	760	157	767	595	782	9
27/12/2011	160	760	196	767	595	782	9
85	529	29	541	39	595	782	9
protección	312	60	357	69	595	782	9
frente	361	60	386	69	595	782	9
al	389	60	397	69	595	782	9
uso	400	60	415	69	595	782	9
de	418	60	428	69	595	782	9
dinámicas	432	60	475	69	595	782	9
violentas	478	60	517	69	595	782	9
en	520	60	530	69	595	782	9
la	534	60	542	69	595	782	9
relación	312	71	346	80	595	782	9
con	350	71	365	80	595	782	9
los	368	71	380	80	595	782	9
compañeros	383	71	435	80	595	782	9
de	438	71	448	80	595	782	9
clase.	451	71	475	80	595	782	9
Además,	478	71	515	80	595	782	9
nues-	518	71	542	80	595	782	9
tros	312	82	328	92	595	782	9
resultados	332	82	375	92	595	782	9
indican	379	82	410	92	595	782	9
que	414	82	429	92	595	782	9
este	433	82	449	92	595	782	9
efecto	453	82	479	92	595	782	9
de	483	82	493	92	595	782	9
protección	496	82	542	92	595	782	9
contextual	312	94	357	103	595	782	9
lo	360	94	368	103	595	782	9
es	371	94	380	103	595	782	9
tanto	383	94	404	103	595	782	9
por	407	94	421	103	595	782	9
el	424	94	432	103	595	782	9
efecto	435	94	461	103	595	782	9
directo	464	94	494	103	595	782	9
ya	497	94	507	103	595	782	9
detalla-	510	94	542	103	595	782	9
do	312	105	323	115	595	782	9
como	325	105	349	115	595	782	9
por	352	105	366	115	595	782	9
un	369	105	379	115	595	782	9
efecto	382	105	408	115	595	782	9
indirecto	411	105	449	115	595	782	9
vehiculizado	451	105	506	115	595	782	9
a	508	105	513	115	595	782	9
través	516	105	541	115	595	782	9
de	312	117	322	126	595	782	9
las	326	117	338	126	595	782	9
relaciones	343	117	387	126	595	782	9
de	391	117	401	126	595	782	9
los	406	117	418	126	595	782	9
climas	423	117	451	126	595	782	9
con	456	117	471	126	595	782	9
los	476	117	488	126	595	782	9
factores	493	117	527	126	595	782	9
de	531	117	541	126	595	782	9
bienestar	312	128	351	137	595	782	9
y	354	128	359	137	595	782	9
malestar	362	128	398	137	595	782	9
evaluados.	401	128	447	137	595	782	9
En	323	139	335	149	595	782	9
efecto,	339	139	367	149	595	782	9
el	372	139	379	149	595	782	9
modelo	384	139	415	149	595	782	9
contrastado	419	139	468	149	595	782	9
muestra	472	139	505	149	595	782	9
que	510	139	525	149	595	782	9
los	529	139	541	149	595	782	9
tres	312	151	327	160	595	782	9
climas	330	151	357	160	595	782	9
percibidos	360	151	404	160	595	782	9
se	407	151	415	160	595	782	9
relacionan	418	151	462	160	595	782	9
positivamente	465	151	524	160	595	782	9
con	526	151	541	160	595	782	9
el	312	162	319	172	595	782	9
bienestar	322	162	360	172	595	782	9
de	362	162	372	172	595	782	9
los	374	162	386	172	595	782	9
adolescentes	388	162	442	172	595	782	9
y	444	162	449	172	595	782	9
negativamente	451	162	513	172	595	782	9
con	515	162	530	172	595	782	9
su	532	162	541	172	595	782	9
malestar	312	174	347	183	595	782	9
subjetivo.	351	174	392	183	595	782	9
Por	395	174	410	183	595	782	9
un	413	174	424	183	595	782	9
lado,	427	174	448	183	595	782	9
el	451	174	458	183	595	782	9
bienestar	462	174	500	183	595	782	9
subjetivo	503	174	541	183	595	782	9
no	312	185	322	194	595	782	9
presenta	327	185	362	194	595	782	9
relaciones	366	185	408	194	595	782	9
significativas	412	185	468	194	595	782	9
con	473	185	488	194	595	782	9
la	492	185	499	194	595	782	9
conducta	504	185	541	194	595	782	9
violenta,	312	196	348	206	595	782	9
un	351	196	361	206	595	782	9
resultado	363	196	402	206	595	782	9
que	404	196	419	206	595	782	9
parece	421	196	449	206	595	782	9
estar	451	196	471	206	595	782	9
en	473	196	483	206	595	782	9
la	485	196	493	206	595	782	9
línea	495	196	515	206	595	782	9
de	518	196	527	206	595	782	9
las	530	196	541	206	595	782	9
inconsistentes	312	208	371	217	595	782	9
relaciones	375	208	418	217	595	782	9
entre	422	208	443	217	595	782	9
la	447	208	455	217	595	782	9
violencia	459	208	498	217	595	782	9
escolar	502	208	532	217	595	782	9
y	536	208	541	217	595	782	9
variables	312	219	350	229	595	782	9
de	353	219	363	229	595	782	9
bienestar	367	219	405	229	595	782	9
como	409	219	432	229	595	782	9
la	436	219	443	229	595	782	9
autoestima	447	219	492	229	595	782	9
ya	496	219	506	229	595	782	9
comen-	510	219	541	229	595	782	9
tadas	312	231	333	240	595	782	9
anteriormente	338	231	397	240	595	782	9
(Andreou,	402	231	444	240	595	782	9
2000;	449	231	473	240	595	782	9
Estévez	478	231	511	240	595	782	9
et	516	231	524	240	595	782	9
al.,	528	231	541	240	595	782	9
2008;	312	242	336	251	595	782	9
Garnefski	339	242	380	251	595	782	9
y	383	242	389	251	595	782	9
Diekstra,	392	242	430	251	595	782	9
1997).	433	242	460	251	595	782	9
Por	463	242	478	251	595	782	9
otro	481	242	498	251	595	782	9
lado,	501	242	522	251	595	782	9
este	525	242	541	251	595	782	9
bienestar	312	253	350	263	595	782	9
subjetivo	353	253	391	263	595	782	9
se	394	253	403	263	595	782	9
ve	406	253	416	263	595	782	9
favorecido	419	253	464	263	595	782	9
por	467	253	481	263	595	782	9
la	485	253	492	263	595	782	9
percepción	495	253	541	263	595	782	9
positiva	312	265	345	274	595	782	9
de	350	265	360	274	595	782	9
los	365	265	377	274	595	782	9
climas	382	265	409	274	595	782	9
contextuales	414	265	467	274	595	782	9
y	471	265	477	274	595	782	9
este	482	265	498	274	595	782	9
resultado	503	265	541	274	595	782	9
también	312	276	346	286	595	782	9
añade	348	276	373	286	595	782	9
evidencia	375	276	415	286	595	782	9
empírica	418	276	454	286	595	782	9
a	457	276	462	286	595	782	9
otros	464	276	485	286	595	782	9
estudios	488	276	522	286	595	782	9
pre-	524	276	541	286	595	782	9
vios	312	288	329	297	595	782	9
(Escriva,	333	288	370	297	595	782	9
García	373	288	401	297	595	782	9
y	405	288	410	297	595	782	9
Pérez-Delgado,	413	288	478	297	595	782	9
2001;	481	288	505	297	595	782	9
Estévez	509	288	541	297	595	782	9
et	312	299	319	308	595	782	9
al.,	322	299	335	308	595	782	9
2008;	338	299	362	308	595	782	9
Povedano	364	299	406	308	595	782	9
et	408	299	416	308	595	782	9
al.,	419	299	432	308	595	782	9
2011;	434	299	458	308	595	782	9
Vieno	460	299	486	308	595	782	9
et	488	299	496	308	595	782	9
al.,	499	299	511	308	595	782	9
2007).	514	299	541	308	595	782	9
Lo	312	310	323	320	595	782	9
que	329	310	344	320	595	782	9
es	349	310	358	320	595	782	9
interesante	363	310	409	320	595	782	9
destacar	414	310	448	320	595	782	9
es	453	310	462	320	595	782	9
que,	468	310	485	320	595	782	9
en	491	310	500	320	595	782	9
la	506	310	513	320	595	782	9
inter-	519	310	541	320	595	782	9
relación	312	322	346	331	595	782	9
entre	348	322	369	331	595	782	9
todos	372	322	395	331	595	782	9
los	397	322	409	331	595	782	9
factores	412	322	445	331	595	782	9
del	448	322	461	331	595	782	9
modelo	463	322	495	331	595	782	9
se	497	322	506	331	595	782	9
observa	509	322	541	331	595	782	9
que	312	333	327	343	595	782	9
el	331	333	339	343	595	782	9
bienestar	343	333	381	343	595	782	9
de	385	333	395	343	595	782	9
los	400	333	412	343	595	782	9
adolescentes	416	333	469	343	595	782	9
es	473	333	482	343	595	782	9
incompatible	487	333	541	343	595	782	9
con	312	345	327	354	595	782	9
su	331	345	340	354	595	782	9
malestar	344	345	380	354	595	782	9
subjetivo	383	345	422	354	595	782	9
lo	426	345	434	354	595	782	9
que	438	345	453	354	595	782	9
en	457	345	467	354	595	782	9
última	471	345	498	354	595	782	9
instancia,	501	345	541	354	595	782	9
disminuye	312	356	355	365	595	782	9
las	360	356	372	365	595	782	9
probabilidades	376	356	438	365	595	782	9
de	442	356	452	365	595	782	9
utilizar	457	356	486	365	595	782	9
la	491	356	498	365	595	782	9
violencia	503	356	541	365	595	782	9
como	312	367	335	377	595	782	9
forma	341	367	366	377	595	782	9
de	372	367	382	377	595	782	9
relación	387	367	421	377	595	782	9
con	427	367	442	377	595	782	9
los	448	367	460	377	595	782	9
iguales.	466	367	498	377	595	782	9
Nuestros	504	367	541	377	595	782	9
resultados	312	379	354	388	595	782	9
apuntan	358	379	391	388	595	782	9
hacia	395	379	417	388	595	782	9
un	421	379	432	388	595	782	9
cierto	436	379	460	388	595	782	9
malestar	463	379	499	388	595	782	9
subjetivo	503	379	541	388	595	782	9
como	312	390	335	400	595	782	9
el	338	390	346	400	595	782	9
principal	349	390	386	400	595	782	9
factor	390	390	414	400	595	782	9
de	417	390	427	400	595	782	9
riesgo	430	390	456	400	595	782	9
de	459	390	469	400	595	782	9
la	472	390	480	400	595	782	9
conducta	483	390	521	400	595	782	9
vio-	524	390	541	400	595	782	9
lenta,	312	402	335	411	595	782	9
un	338	402	349	411	595	782	9
malestar	352	402	387	411	595	782	9
del	391	402	404	411	595	782	9
que	407	402	422	411	595	782	9
el	425	402	433	411	595	782	9
adolescente	436	402	485	411	595	782	9
está	488	402	505	411	595	782	9
protegi-	508	402	541	411	595	782	9
do	312	413	322	422	595	782	9
cuando	324	413	355	422	595	782	9
percibe	357	413	388	422	595	782	9
que	390	413	405	422	595	782	9
su	408	413	417	422	595	782	9
familia,	419	413	452	422	595	782	9
escuela	454	413	485	422	595	782	9
y	487	413	492	422	595	782	9
comunidad	495	413	541	422	595	782	9
son	312	424	326	434	595	782	9
fuente	329	424	356	434	595	782	9
de	358	424	368	434	595	782	9
satisfacción	371	424	421	434	595	782	9
vital	424	424	443	434	595	782	9
y	446	424	451	434	595	782	9
autoestima.	454	424	502	434	595	782	9
Además,	504	424	541	434	595	782	9
estos	312	436	333	445	595	782	9
resultados	335	436	378	445	595	782	9
están	380	436	402	445	595	782	9
en	404	436	414	445	595	782	9
la	416	436	424	445	595	782	9
línea	426	436	447	445	595	782	9
de	449	436	459	445	595	782	9
otros	461	436	482	445	595	782	9
que	485	436	500	445	595	782	9
sostienen	502	436	541	445	595	782	9
que	312	447	327	457	595	782	9
la	330	447	337	457	595	782	9
influencia	340	447	382	457	595	782	9
de	385	447	395	457	595	782	9
los	398	447	410	457	595	782	9
climas	413	447	441	457	595	782	9
contextuales	444	447	496	457	595	782	9
en	499	447	509	457	595	782	9
la	512	447	520	457	595	782	9
con-	523	447	541	457	595	782	9
ducta	312	459	334	468	595	782	9
de	337	459	347	468	595	782	9
los	350	459	362	468	595	782	9
adolescentes	365	459	418	468	595	782	9
se	421	459	430	468	595	782	9
da	433	459	443	468	595	782	9
a	446	459	450	468	595	782	9
través	453	459	478	468	595	782	9
de	481	459	491	468	595	782	9
un	494	459	505	468	595	782	9
impacto	508	459	541	468	595	782	9
en	312	470	322	479	595	782	9
sus	325	470	338	479	595	782	9
auto-evaluaciones	342	470	418	479	595	782	9
positivas	421	470	458	479	595	782	9
(Cava	462	470	487	479	595	782	9
et	490	470	498	479	595	782	9
al.,	501	470	514	479	595	782	9
2007;	517	470	541	479	595	782	9
Jiménez,	312	481	349	491	595	782	9
Musitu	352	481	381	491	595	782	9
y	384	481	390	491	595	782	9
Murgui,	392	481	426	491	595	782	9
2008).	429	481	456	491	595	782	9
El	323	493	332	502	595	782	9
segundo	335	493	370	502	595	782	9
objetivo	373	493	407	502	595	782	9
del	410	493	423	502	595	782	9
estudio	426	493	456	502	595	782	9
pretendía	459	493	497	502	595	782	9
contrastar	500	493	541	502	595	782	9
si	312	504	319	514	595	782	9
el	322	504	330	514	595	782	9
mismo	334	504	362	514	595	782	9
modelo	366	504	397	514	595	782	9
de	401	504	411	514	595	782	9
interrelación	414	504	467	514	595	782	9
entre	470	504	491	514	595	782	9
factores	495	504	528	514	595	782	9
de	532	504	541	514	595	782	9
riesgo	312	516	337	525	595	782	9
y	340	516	345	525	595	782	9
protección	347	516	391	525	595	782	9
de	394	516	404	525	595	782	9
la	406	516	414	525	595	782	9
violencia	416	516	454	525	595	782	9
escolar	457	516	486	525	595	782	9
era	489	516	501	525	595	782	9
aplicable	504	516	541	525	595	782	9
a	312	527	317	536	595	782	9
adolescentes	320	527	373	536	595	782	9
con	377	527	392	536	595	782	9
distinto	396	527	427	536	595	782	9
estatus	431	527	459	536	595	782	9
sociométrico	463	527	516	536	595	782	9
en	520	527	530	536	595	782	9
el	534	527	541	536	595	782	9
aula.	312	538	332	548	595	782	9
Nuestros	339	538	376	548	595	782	9
resultados	382	538	425	548	595	782	9
apuntan	432	538	465	548	595	782	9
que,	472	538	489	548	595	782	9
si	496	538	503	548	595	782	9
bien	509	538	527	548	595	782	9
la	534	538	541	548	595	782	9
relación	312	550	345	559	595	782	9
entre	350	550	371	559	595	782	9
conducta	375	550	413	559	595	782	9
violenta	417	550	451	559	595	782	9
y	455	550	460	559	595	782	9
estatus	465	550	493	559	595	782	9
en	498	550	508	559	595	782	9
el	512	550	520	559	595	782	9
aula	524	550	541	559	595	782	9
puede	312	561	337	571	595	782	9
ser	339	561	352	571	595	782	9
controvertida	354	561	410	571	595	782	9
(Prinstein	412	561	453	571	595	782	9
y	455	561	461	571	595	782	9
Cillessen,	463	561	504	571	595	782	9
2003),	507	561	533	571	595	782	9
y	536	561	541	571	595	782	9
los	312	573	324	582	595	782	9
niveles	327	573	357	582	595	782	9
de	360	573	370	582	595	782	9
conducta	374	573	411	582	595	782	9
violenta	415	573	448	582	595	782	9
pueden	452	573	482	582	595	782	9
ser	485	573	497	582	595	782	9
diferentes	501	573	542	582	595	782	9
entre	312	584	333	593	595	782	9
alumnos	337	584	373	593	595	782	9
rechazados	377	584	424	593	595	782	9
y	428	584	434	593	595	782	9
populares	438	584	479	593	595	782	9
(Lucas	484	584	512	593	595	782	9
et	517	584	524	593	595	782	9
al.,	529	584	542	593	595	782	9
2011),	312	595	338	605	595	782	9
el	342	595	349	605	595	782	9
mismo	352	595	381	605	595	782	9
patrón	384	595	410	605	595	782	9
de	414	595	423	605	595	782	9
relaciones	427	595	469	605	595	782	9
entre	472	595	493	605	595	782	9
factores	496	595	529	605	595	782	9
de	532	595	542	605	595	782	9
clima	312	607	335	616	595	782	9
y	338	607	343	616	595	782	9
bienestar	346	607	384	616	595	782	9
y	387	607	392	616	595	782	9
malestar	395	607	430	616	595	782	9
subjetivo	433	607	471	616	595	782	9
permite	474	607	505	616	595	782	9
explicar	508	607	542	616	595	782	9
la	312	618	320	628	595	782	9
conducta	322	618	359	628	595	782	9
violenta	362	618	395	628	595	782	9
tanto	397	618	418	628	595	782	9
de	421	618	430	628	595	782	9
alumnos	433	618	468	628	595	782	9
rechazados	470	618	516	628	595	782	9
como	519	618	542	628	595	782	9
de	312	630	322	639	595	782	9
alumnos	326	630	361	639	595	782	9
populares.	364	630	407	639	595	782	9
Esto	410	630	429	639	595	782	9
quiere	432	630	458	639	595	782	9
decir,	462	630	485	639	595	782	9
que	488	630	503	639	595	782	9
aquellos	507	630	541	639	595	782	9
alumnos	312	641	347	650	595	782	9
rechazados	350	641	396	650	595	782	9
que	400	641	415	650	595	782	9
ejercen	418	641	448	650	595	782	9
la	451	641	458	650	595	782	9
violencia	462	641	500	650	595	782	9
hacia	503	641	525	650	595	782	9
sus	528	641	541	650	595	782	9
iguales	312	652	341	662	595	782	9
se	343	652	352	662	595	782	9
benefician	354	652	398	662	595	782	9
del	400	652	413	662	595	782	9
mismo	415	652	443	662	595	782	9
cómputo	446	652	482	662	595	782	9
de	484	652	494	662	595	782	9
factores	496	652	529	662	595	782	9
de	532	652	541	662	595	782	9
protección	312	664	356	673	595	782	9
que	359	664	374	673	595	782	9
sus	378	664	391	673	595	782	9
compañeros	394	664	445	673	595	782	9
populares.	448	664	491	673	595	782	9
Además,	494	664	531	673	595	782	9
el	534	664	541	673	595	782	9
malestar	312	675	347	685	595	782	9
subjetivo	350	675	388	685	595	782	9
sería	391	675	410	685	595	782	9
un	413	675	423	685	595	782	9
factor	426	675	450	685	595	782	9
de	453	675	463	685	595	782	9
riesgo	466	675	491	685	595	782	9
para	494	675	512	685	595	782	9
la	515	675	522	685	595	782	9
vio-	525	675	542	685	595	782	9
lencia	312	687	337	696	595	782	9
escolar	340	687	369	696	595	782	9
a	372	687	377	696	595	782	9
tener	380	687	401	696	595	782	9
en	404	687	414	696	595	782	9
cuenta	417	687	444	696	595	782	9
tanto	447	687	468	696	595	782	9
para	471	687	489	696	595	782	9
alumnos	492	687	527	696	595	782	9
re-	530	687	542	696	595	782	9
chazados	312	698	350	707	595	782	9
como	354	698	377	707	595	782	9
populares.	380	698	423	707	595	782	9
Este	427	698	445	707	595	782	9
resultado	448	698	486	707	595	782	9
nos	490	698	504	707	595	782	9
anima	508	698	533	707	595	782	9
a	537	698	542	707	595	782	9
concluir	312	709	346	719	595	782	9
que	348	709	364	719	595	782	9
cuando	366	709	396	719	595	782	9
se	398	709	407	719	595	782	9
observa	409	709	442	719	595	782	9
conducta	444	709	482	719	595	782	9
violenta	484	709	517	719	595	782	9
hacia	519	709	541	719	595	782	9
Psychosocial	458	751	500	758	595	782	9
Intervention	502	751	541	758	595	782	9
Vol.	438	760	451	768	595	782	9
21,	453	760	463	768	595	782	9
No.	465	760	477	768	595	782	9
1,	479	760	485	768	595	782	9
2012	487	760	503	768	595	782	9
-	506	760	508	768	595	782	9
pp.	511	760	521	768	595	782	9
77-89	523	760	541	768	595	782	9
86	54	29	66	39	595	782	10
V	203	31	209	39	595	782	10
IOLENCIA	209	33	237	38	595	782	10
E	239	31	244	39	595	782	10
SCOLAR	244	33	267	38	595	782	10
E	270	31	274	39	595	782	10
N	274	33	279	38	595	782	10
A	281	31	286	39	595	782	10
LUMNOS	286	33	312	38	595	782	10
P	314	31	318	39	595	782	10
OPULARES	318	33	349	38	595	782	10
Y	351	33	356	38	595	782	10
R	358	31	363	39	595	782	10
ECHAZADOS	363	33	399	38	595	782	10
los	54	60	66	69	595	782	10
compañeros	68	60	119	69	595	782	10
en	121	60	131	69	595	782	10
los	133	60	145	69	595	782	10
centros	148	60	178	69	595	782	10
educativos,	180	60	227	69	595	782	10
independien-	229	60	284	69	595	782	10
temente	54	71	87	80	595	782	10
de	91	71	101	80	595	782	10
su	106	71	115	80	595	782	10
estatus	119	71	148	80	595	782	10
social	152	71	176	80	595	782	10
en	181	71	190	80	595	782	10
el	195	71	202	80	595	782	10
aula,	207	71	227	80	595	782	10
es	231	71	240	80	595	782	10
necesario	244	71	284	80	595	782	10
apuntar	54	82	85	92	595	782	10
hacia	88	82	110	92	595	782	10
una	113	82	128	92	595	782	10
evaluación	131	82	176	92	595	782	10
de	179	82	189	92	595	782	10
su	192	82	201	92	595	782	10
malestar	204	82	239	92	595	782	10
psicológi-	242	82	284	92	595	782	10
co	54	94	64	103	595	782	10
y	66	94	71	103	595	782	10
del	74	94	86	103	595	782	10
clima	88	94	112	103	595	782	10
que	114	94	129	103	595	782	10
percibe	131	94	162	103	595	782	10
en	164	94	174	103	595	782	10
sus	176	94	189	103	595	782	10
distintos	192	94	227	103	595	782	10
contextos	229	94	269	103	595	782	10
del	271	94	284	103	595	782	10
desarrollo.	54	105	98	115	595	782	10
La	102	105	113	115	595	782	10
intervención	118	105	170	115	595	782	10
iría	174	105	188	115	595	782	10
igualmente	192	105	238	115	595	782	10
dirigida	242	105	275	115	595	782	10
a	279	105	284	115	595	782	10
reducir	54	117	84	126	595	782	10
los	87	117	99	126	595	782	10
niveles	102	117	132	126	595	782	10
de	135	117	145	126	595	782	10
malestar	148	117	183	126	595	782	10
individual	187	117	229	126	595	782	10
y	232	117	237	126	595	782	10
contextual	240	117	284	126	595	782	10
del	54	128	67	137	595	782	10
adolescente,	69	128	120	137	595	782	10
con	123	128	138	137	595	782	10
una	141	128	156	137	595	782	10
visión	158	128	184	137	595	782	10
de	186	128	196	137	595	782	10
trabajo	199	128	228	137	595	782	10
en	230	128	240	137	595	782	10
red	243	128	256	137	595	782	10
con	259	128	274	137	595	782	10
la	276	128	284	137	595	782	10
familia,	54	139	86	149	595	782	10
la	89	139	96	149	595	782	10
escuela	99	139	129	149	595	782	10
y	131	139	136	149	595	782	10
la	139	139	146	149	595	782	10
comunidad,	149	139	198	149	595	782	10
una	200	139	215	149	595	782	10
tarea	217	139	238	149	595	782	10
de	240	139	250	149	595	782	10
colabo-	252	139	283	149	595	782	10
ración	54	151	80	160	595	782	10
que,	83	151	100	160	595	782	10
a	103	151	108	160	595	782	10
pesar	111	151	133	160	595	782	10
de	135	151	145	160	595	782	10
las	148	151	160	160	595	782	10
sobradas	162	151	199	160	595	782	10
evidencias	202	151	246	160	595	782	10
empíric-	248	151	284	160	595	782	10
as	54	162	63	172	595	782	10
recabadas,	66	162	109	172	595	782	10
está	112	162	128	172	595	782	10
todavía	131	162	162	172	595	782	10
por	165	162	179	172	595	782	10
resolver	182	162	215	172	595	782	10
en	218	162	228	172	595	782	10
el	231	162	239	172	595	782	10
ámbito	242	162	271	172	595	782	10
de	274	162	284	172	595	782	10
la	54	174	61	183	595	782	10
prevención	64	174	110	183	595	782	10
de	113	174	123	183	595	782	10
la	126	174	133	183	595	782	10
violencia	136	174	174	183	595	782	10
escolar.	177	174	208	183	595	782	10
Para	65	185	84	194	595	782	10
finalizar,	88	185	125	194	595	782	10
es	128	185	137	194	595	782	10
necesario	141	185	181	194	595	782	10
señalar	184	185	214	194	595	782	10
aquellas	218	185	252	194	595	782	10
limita-	256	185	284	194	595	782	10
ciones	54	196	81	206	595	782	10
del	84	196	97	206	595	782	10
estudio	100	196	130	206	595	782	10
que	133	196	149	206	595	782	10
orientan	152	196	186	206	595	782	10
nuestras	189	196	224	206	595	782	10
líneas	227	196	251	206	595	782	10
futuras	254	196	284	206	595	782	10
de	54	208	64	217	595	782	10
investigación.	70	208	129	217	595	782	10
Por	135	208	149	217	595	782	10
un	155	208	166	217	595	782	10
lado,	172	208	192	217	595	782	10
los	198	208	211	217	595	782	10
datos	217	208	239	217	595	782	10
han	245	208	260	217	595	782	10
sido	266	208	284	217	595	782	10
recogidos	54	219	95	229	595	782	10
de	101	219	111	229	595	782	10
un	117	219	128	229	595	782	10
único	134	219	157	229	595	782	10
informante,	163	219	212	229	595	782	10
el	218	219	226	229	595	782	10
adolescente,	232	219	284	229	595	782	10
mediante	54	231	92	240	595	782	10
instrumentos	96	231	150	240	595	782	10
de	154	231	164	240	595	782	10
auto-evaluación.	167	231	237	240	595	782	10
Si	241	231	249	240	595	782	10
bien	253	231	271	240	595	782	10
se	275	231	283	240	595	782	10
ha	54	242	64	251	595	782	10
señalado	67	242	104	251	595	782	10
en	108	242	118	251	595	782	10
distintos	121	242	157	251	595	782	10
estudios	161	242	195	251	595	782	10
la	199	242	206	251	595	782	10
fiabilidad	210	242	250	251	595	782	10
de	254	242	264	251	595	782	10
este	267	242	283	251	595	782	10
tipo	54	253	70	263	595	782	10
de	77	253	87	263	595	782	10
medidas	94	253	129	263	595	782	10
en	136	253	146	263	595	782	10
adolescentes	152	253	206	263	595	782	10
(Flisher,	213	253	248	263	595	782	10
Evans,	255	253	284	263	595	782	10
Muller	54	265	83	274	595	782	10
y	87	265	92	274	595	782	10
Lombard,	97	265	138	274	595	782	10
2004;	142	265	166	274	595	782	10
Ritakallio,	170	265	214	274	595	782	10
Kaltiala-Heino,	219	265	284	274	595	782	10
Kivivuori	54	276	95	286	595	782	10
y	98	276	103	286	595	782	10
Rimpelä,	106	276	144	286	595	782	10
2005),	147	276	174	286	595	782	10
consideramos	177	276	235	286	595	782	10
que	238	276	253	286	595	782	10
la	256	276	264	286	595	782	10
per-	267	276	284	286	595	782	10
cepción	54	288	87	297	595	782	10
de	89	288	99	297	595	782	10
los	101	288	113	297	595	782	10
profesores	116	288	159	297	595	782	10
acerca	162	288	188	297	595	782	10
del	191	288	204	297	595	782	10
clima	206	288	229	297	595	782	10
del	231	288	244	297	595	782	10
aula	246	288	264	297	595	782	10
y	266	288	271	297	595	782	10
de	274	288	284	297	595	782	10
las	54	299	66	308	595	782	10
relaciones	70	299	112	308	595	782	10
en	116	299	126	308	595	782	10
la	130	299	137	308	595	782	10
misma	141	299	169	308	595	782	10
y	173	299	178	308	595	782	10
la	182	299	190	308	595	782	10
utilización	194	299	238	308	595	782	10
de	242	299	252	308	595	782	10
ciertos	256	299	284	308	595	782	10
indicadores	54	310	102	320	595	782	10
estructurales	105	310	158	320	595	782	10
de	160	310	170	320	595	782	10
la	172	310	180	320	595	782	10
calidad	182	310	212	320	595	782	10
de	214	310	224	320	595	782	10
la	227	310	234	320	595	782	10
vida	236	310	254	320	595	782	10
comu-	257	310	283	320	595	782	10
nitaria	54	322	81	331	595	782	10
puede	85	322	110	331	595	782	10
enriquecer	114	322	159	331	595	782	10
considerablemente	163	322	242	331	595	782	10
este	246	322	262	331	595	782	10
mo-	267	322	283	331	595	782	10
delo,	54	333	75	343	595	782	10
actuando	79	333	117	343	595	782	10
como	121	333	144	343	595	782	10
variables	148	333	186	343	595	782	10
de	190	333	200	343	595	782	10
segundo	204	333	239	343	595	782	10
nivel	243	333	264	343	595	782	10
que	268	333	283	343	595	782	10
pueden	54	345	84	354	595	782	10
moderar	89	345	124	354	595	782	10
las	128	345	140	354	595	782	10
relaciones	144	345	187	354	595	782	10
entre	191	345	212	354	595	782	10
los	216	345	229	354	595	782	10
factores	233	345	266	354	595	782	10
del	271	345	283	354	595	782	10
modelo.	54	356	88	365	595	782	10
Por	93	356	107	365	595	782	10
otro	112	356	129	365	595	782	10
lado,	134	356	155	365	595	782	10
el	159	356	167	365	595	782	10
contraste	172	356	210	365	595	782	10
del	214	356	227	365	595	782	10
modelo	232	356	264	365	595	782	10
con	268	356	283	365	595	782	10
datos	54	367	77	377	595	782	10
longitudinales	83	367	144	377	595	782	10
permitiría	151	367	194	377	595	782	10
otorgar	200	367	231	377	595	782	10
una	238	367	253	377	595	782	10
inter-	260	367	283	377	595	782	10
pretación	54	379	93	388	595	782	10
causal	96	379	122	388	595	782	10
de	125	379	135	388	595	782	10
las	138	379	150	388	595	782	10
relaciones	153	379	195	388	595	782	10
del	198	379	211	388	595	782	10
modelo	214	379	246	388	595	782	10
con	249	379	264	388	595	782	10
ma-	267	379	283	388	595	782	10
yores	54	390	76	400	595	782	10
garantías.	80	390	120	400	595	782	10
Ambas	122	390	152	400	595	782	10
limitaciones	155	390	207	400	595	782	10
están	210	390	231	400	595	782	10
siendo	234	390	262	400	595	782	10
con-	265	390	283	400	595	782	10
sideradas	54	402	93	411	595	782	10
en	95	402	105	411	595	782	10
nuestra	108	402	138	411	595	782	10
actual	140	402	166	411	595	782	10
línea	168	402	188	411	595	782	10
de	191	402	201	411	595	782	10
trabajo	203	402	232	411	595	782	10
y	235	402	240	411	595	782	10
será	243	402	259	411	595	782	10
obje-	262	402	283	411	595	782	10
to	54	413	62	422	595	782	10
de	65	413	75	422	595	782	10
futuras	78	413	107	422	595	782	10
publicaciones.	110	413	170	422	595	782	10
Agradecimientos	54	447	130	457	595	782	10
Miembros	65	470	108	479	595	782	10
del	115	470	127	479	595	782	10
equipo	134	470	162	479	595	782	10
Lisis	168	470	189	479	595	782	10
de	195	470	205	479	595	782	10
Investigación	211	470	267	479	595	782	10
en	274	470	283	479	595	782	10
Convivencia	54	481	107	491	595	782	10
Escolar	111	481	142	491	595	782	10
www.uv.es/lisis.	146	481	214	491	595	782	10
Este	218	481	236	491	595	782	10
estudio	240	481	270	491	595	782	10
ha	274	481	284	491	595	782	10
sido	54	493	71	502	595	782	10
elaborado	75	493	116	502	595	782	10
en	119	493	129	502	595	782	10
el	133	493	140	502	595	782	10
marco	143	493	170	502	595	782	10
del	173	493	186	502	595	782	10
proyecto	189	493	226	502	595	782	10
de	229	493	239	502	595	782	10
investiga-	242	493	284	502	595	782	10
ción	54	504	72	514	595	782	10
PSI2008-01535/PSIC:	77	504	171	514	595	782	10
“Violencia	175	504	220	514	595	782	10
escolar,	225	504	257	514	595	782	10
victi-	261	504	284	514	595	782	10
mización	54	516	92	525	595	782	10
y	96	516	101	525	595	782	10
reputación	104	516	149	525	595	782	10
social	152	516	176	525	595	782	10
en	180	516	190	525	595	782	10
la	193	516	201	525	595	782	10
adolescencia”	204	516	262	525	595	782	10
sub-	265	516	284	525	595	782	10
vencionado	54	527	102	536	595	782	10
por	105	527	119	536	595	782	10
el	123	527	130	536	595	782	10
Ministerio	133	527	177	536	595	782	10
de	180	527	190	536	595	782	10
Ciencia	193	527	225	536	595	782	10
e	228	527	233	536	595	782	10
Innovación	236	527	284	536	595	782	10
de	54	538	64	548	595	782	10
España.	67	538	100	548	595	782	10
Referencias	54	573	106	582	595	782	10
Andreou,	54	596	89	605	595	782	10
E.	92	596	100	605	595	782	10
(2000).	102	596	130	605	595	782	10
Bully/Victim	132	596	182	605	595	782	10
problems	184	596	219	605	595	782	10
and	221	596	235	605	595	782	10
their	237	596	255	605	595	782	10
associ-	257	596	283	605	595	782	10
ation	65	607	84	616	595	782	10
with	88	607	105	616	595	782	10
psychological	109	607	162	616	595	782	10
constructs	166	607	204	616	595	782	10
in	208	607	215	616	595	782	10
8-to	219	607	235	616	595	782	10
12-year	238	607	267	616	595	782	10
old	271	607	283	616	595	782	10
Greek	65	619	88	627	595	782	10
schoolchildren.	91	619	149	627	595	782	10
Aggressive	152	619	193	627	595	782	10
Behavior,	196	619	232	627	595	782	10
26,	235	619	246	627	595	782	10
49-56.	249	619	274	627	595	782	10
Atienza,	54	630	86	639	595	782	10
F.	90	630	96	639	595	782	10
L.,	100	630	111	639	595	782	10
Pons,	115	630	135	639	595	782	10
D.,	139	630	151	639	595	782	10
Balaguer,	155	630	191	639	595	782	10
I.	195	630	200	639	595	782	10
y	204	630	209	639	595	782	10
García-Merita,	213	630	269	639	595	782	10
M.	273	630	283	639	595	782	10
(2000).	65	642	93	650	595	782	10
Propiedades	96	642	143	650	595	782	10
psicométricas	146	642	198	650	595	782	10
de	202	642	211	650	595	782	10
la	214	642	221	650	595	782	10
escala	224	642	248	650	595	782	10
de	251	642	260	650	595	782	10
satis-	263	642	283	650	595	782	10
facción	65	653	93	662	595	782	10
con	95	653	109	662	595	782	10
la	111	653	118	662	595	782	10
vida	120	653	137	662	595	782	10
en	139	653	148	662	595	782	10
adolescentes.	150	653	201	662	595	782	10
Psicothema,	203	653	250	662	595	782	10
12,	252	653	264	662	595	782	10
314-	266	653	283	662	595	782	10
320.	65	664	82	673	595	782	10
Baños,	54	676	80	684	595	782	10
R.	82	676	91	684	595	782	10
M.	93	676	104	684	595	782	10
y	107	676	111	684	595	782	10
Guillén,	114	676	145	684	595	782	10
V.	147	676	155	684	595	782	10
(2000).	157	676	185	684	595	782	10
Psychometrics	188	676	243	684	595	782	10
character-	245	676	283	684	595	782	10
istics	65	687	85	696	595	782	10
in	88	687	95	696	595	782	10
normal	98	687	125	696	595	782	10
and	128	687	142	696	595	782	10
social	145	687	167	696	595	782	10
phobic	170	687	196	696	595	782	10
samples	199	687	229	696	595	782	10
for	232	687	243	696	595	782	10
a	246	687	250	696	595	782	10
Spanish	253	687	283	696	595	782	10
version	65	699	94	707	595	782	10
of	106	699	114	707	595	782	10
de	125	699	135	707	595	782	10
Rosenberg	146	699	188	707	595	782	10
Self-Esteem	200	699	248	707	595	782	10
Scale.	260	699	283	707	595	782	10
Psychological	65	710	119	719	595	782	10
Reports,	122	710	154	719	595	782	10
87,	156	710	168	719	595	782	10
269-274.	171	710	205	719	595	782	10
Psychosocial	54	751	96	758	595	782	10
Intervention	98	751	137	758	595	782	10
Vol.	54	760	67	768	595	782	10
21,	69	760	79	768	595	782	10
No.	81	760	93	768	595	782	10
1,	95	760	101	768	595	782	10
2012	103	760	119	768	595	782	10
-	122	760	124	768	595	782	10
pp.	126	760	136	768	595	782	10
77-89	139	760	157	768	595	782	10
Barnown,	312	60	350	68	595	782	10
S.,	356	60	367	68	595	782	10
Lucht,	373	60	398	68	595	782	10
M.	405	60	416	68	595	782	10
y	422	60	427	68	595	782	10
Freyberger,	433	60	478	68	595	782	10
H.	484	60	494	68	595	782	10
J.	500	60	506	68	595	782	10
(2005).	512	60	541	68	595	782	10
Correlates	323	71	363	79	595	782	10
of	367	71	375	79	595	782	10
aggressive	379	71	420	79	595	782	10
and	423	71	437	79	595	782	10
delinquent	441	71	482	79	595	782	10
conduct	486	71	517	79	595	782	10
prob-	520	71	541	79	595	782	10
lems	323	82	341	91	595	782	10
in	344	82	352	91	595	782	10
adolescence.	354	82	404	91	595	782	10
Aggressive	406	82	449	91	595	782	10
Behavior,	451	82	488	91	595	782	10
31,	491	82	503	91	595	782	10
24-39.	506	82	531	91	595	782	10
Batista,	312	94	341	102	595	782	10
J.	343	94	349	102	595	782	10
M.	351	94	362	102	595	782	10
y	364	94	369	102	595	782	10
Coenders,	371	94	409	102	595	782	10
G.	412	94	421	102	595	782	10
(2000).	423	94	451	102	595	782	10
Modelos	453	94	486	102	595	782	10
de	488	94	497	102	595	782	10
ecuaciones	500	94	541	102	595	782	10
estructurales	323	105	371	114	595	782	10
[Structural	375	105	416	114	595	782	10
Equation	420	105	454	114	595	782	10
Models].	458	105	492	114	595	782	10
Madrid:	497	105	527	114	595	782	10
La	531	105	541	114	595	782	10
Muralla.	323	117	356	125	595	782	10
Blaya,	312	128	336	136	595	782	10
C.,	339	128	350	136	595	782	10
Debardieux,	353	128	400	136	595	782	10
E.,	403	128	414	136	595	782	10
del	417	128	428	136	595	782	10
Rey,	431	128	448	136	595	782	10
R.	451	128	460	136	595	782	10
y	463	128	468	136	595	782	10
Ortega,	471	128	499	136	595	782	10
R.	502	128	511	136	595	782	10
(2006).	514	128	541	136	595	782	10
Clima	323	139	346	148	595	782	10
y	349	139	354	148	595	782	10
violencia	357	139	392	148	595	782	10
escolar.	395	139	424	148	595	782	10
Un	427	139	438	148	595	782	10
estudio	441	139	469	148	595	782	10
comparativo	472	139	519	148	595	782	10
entre	522	139	541	148	595	782	10
España	323	151	351	159	595	782	10
y	353	151	358	159	595	782	10
Francia.	360	151	391	159	595	782	10
Revista	394	151	422	159	595	782	10
de	425	151	433	159	595	782	10
Educación,	436	151	479	159	595	782	10
339,	482	151	498	159	595	782	10
293-315.	501	151	535	159	595	782	10
Bentler,	312	162	342	171	595	782	10
P.,	346	162	355	171	595	782	10
&	359	162	367	171	595	782	10
Wu,	371	162	387	171	595	782	10
E.	391	162	399	171	595	782	10
(2002).	403	162	431	171	595	782	10
EQS	435	162	453	171	595	782	10
6	457	162	462	171	595	782	10
for	466	162	477	171	595	782	10
windows	481	162	515	171	595	782	10
user's	519	162	541	171	595	782	10
guide.	323	174	347	182	595	782	10
Encino,	349	174	378	182	595	782	10
CA:	381	174	397	182	595	782	10
Multivariate	400	174	447	182	595	782	10
Software.	449	174	486	182	595	782	10
Boyd,	312	185	335	193	595	782	10
C.	337	185	346	193	595	782	10
P.,	348	185	357	193	595	782	10
Gullone,	359	185	392	193	595	782	10
E.,	395	185	405	193	595	782	10
Needleman,	408	185	453	193	595	782	10
G.L.	456	185	473	193	595	782	10
y	475	185	480	193	595	782	10
Burt,	482	185	502	193	595	782	10
T.	504	185	511	193	595	782	10
(1997).	514	185	541	193	595	782	10
The	323	196	338	205	595	782	10
Family	341	196	368	205	595	782	10
Environment	371	196	420	205	595	782	10
Scale:	423	196	446	205	595	782	10
Reliability	449	196	489	205	595	782	10
and	492	196	506	205	595	782	10
normati-	509	196	541	205	595	782	10
ve	323	208	332	216	595	782	10
data	336	208	352	216	595	782	10
for	356	208	367	216	595	782	10
an	371	208	380	216	595	782	10
adolescent	384	208	425	216	595	782	10
sample.	429	208	458	216	595	782	10
Family	462	208	489	216	595	782	10
Process,	493	208	525	216	595	782	10
36,	529	208	541	216	595	782	10
369-373.	323	219	357	228	595	782	10
Bronfenbrenner,	312	231	374	239	595	782	10
U.	377	231	386	239	595	782	10
(1979).	389	231	417	239	595	782	10
The	420	231	434	239	595	782	10
ecology	437	231	466	239	595	782	10
of	469	231	477	239	595	782	10
human	480	231	506	239	595	782	10
develop-	509	231	541	239	595	782	10
ment.	323	242	344	250	595	782	10
Cambridge:	347	242	391	250	595	782	10
MA,	394	242	412	250	595	782	10
Harvard	414	242	445	250	595	782	10
University	448	242	488	250	595	782	10
Press.	491	242	513	250	595	782	10
Buelga,	312	253	341	262	595	782	10
S.,	343	253	353	262	595	782	10
Musitu,	356	253	385	262	595	782	10
G.	387	253	396	262	595	782	10
y	399	253	403	262	595	782	10
Murgui,	406	253	436	262	595	782	10
S.	439	253	446	262	595	782	10
(2009).	448	253	476	262	595	782	10
Relaciones	478	253	520	262	595	782	10
entre	522	253	541	262	595	782	10
la	323	265	330	273	595	782	10
reputación	333	265	373	273	595	782	10
social	376	265	398	273	595	782	10
y	400	265	405	273	595	782	10
la	408	265	415	273	595	782	10
agresión	417	265	450	273	595	782	10
relacional	452	265	490	273	595	782	10
en	493	265	502	273	595	782	10
la	504	265	511	273	595	782	10
adoles-	514	265	541	273	595	782	10
cencia.	323	276	350	285	595	782	10
International	355	276	405	285	595	782	10
Journal	411	276	441	285	595	782	10
of	446	276	454	285	595	782	10
Clinical	459	276	490	285	595	782	10
and	496	276	510	285	595	782	10
Health	515	276	541	285	595	782	10
Psychology,	323	288	369	296	595	782	10
9,	371	288	378	296	595	782	10
127-141.	381	288	415	296	595	782	10
Cava,	312	299	334	307	595	782	10
M.	336	299	347	307	595	782	10
J.,	350	299	358	307	595	782	10
Murgui,	361	299	392	307	595	782	10
S.	394	299	402	307	595	782	10
y	404	299	409	307	595	782	10
Musitu,	412	299	441	307	595	782	10
G.	444	299	453	307	595	782	10
(2007).	456	299	483	307	595	782	10
Individual	486	299	525	307	595	782	10
and	528	299	541	307	595	782	10
social	323	310	345	319	595	782	10
risk	348	310	362	319	595	782	10
factors	365	310	390	319	595	782	10
related	393	310	419	319	595	782	10
to	421	310	429	319	595	782	10
overt	431	310	451	319	595	782	10
victimization	453	310	504	319	595	782	10
in	506	310	514	319	595	782	10
a	516	310	520	319	595	782	10
sam-	523	310	541	319	595	782	10
ple	323	322	335	330	595	782	10
of	338	322	346	330	595	782	10
Spanish	349	322	379	330	595	782	10
adolescents.	383	322	429	330	595	782	10
Psychological	432	322	486	330	595	782	10
Reports,	489	322	521	330	595	782	10
101,	525	322	541	330	595	782	10
275-290.	323	333	357	342	595	782	10
Cava,	312	345	334	353	595	782	10
M.	336	345	347	353	595	782	10
J.,	350	345	358	353	595	782	10
Musitu,	361	345	390	353	595	782	10
G.	393	345	402	353	595	782	10
y	405	345	410	353	595	782	10
Murgui,	413	345	443	353	595	782	10
S.	446	345	454	353	595	782	10
(2006).	456	345	484	353	595	782	10
Familia	487	345	516	353	595	782	10
y	519	345	523	353	595	782	10
vio-	526	345	541	353	595	782	10
lencia	323	356	346	364	595	782	10
escolar:	348	356	378	364	595	782	10
el	381	356	388	364	595	782	10
rol	390	356	401	364	595	782	10
mediador	404	356	439	364	595	782	10
de	442	356	451	364	595	782	10
la	454	356	461	364	595	782	10
autoestima	463	356	505	364	595	782	10
y	507	356	512	364	595	782	10
la	515	356	522	364	595	782	10
acti-	524	356	541	364	595	782	10
tud	323	367	335	376	595	782	10
hacia	338	367	358	376	595	782	10
la	360	367	367	376	595	782	10
autoridad	370	367	406	376	595	782	10
institucional.	408	367	458	376	595	782	10
Psicothema,	460	367	507	376	595	782	10
18,	509	367	521	376	595	782	10
367-	524	367	541	376	595	782	10
373.	323	379	340	387	595	782	10
Cava,	312	390	334	399	595	782	10
M.	336	390	346	399	595	782	10
J.,	349	390	357	399	595	782	10
Musitu,	359	390	388	399	595	782	10
G.,	390	390	402	399	595	782	10
Buelga,	404	390	433	399	595	782	10
S.,	435	390	445	399	595	782	10
y	448	390	452	399	595	782	10
Murgui,	454	390	485	399	595	782	10
S.	487	390	495	399	595	782	10
(2010).	497	390	525	399	595	782	10
The	526	390	541	399	595	782	10
relationships	323	402	372	410	595	782	10
of	374	402	382	410	595	782	10
family	385	402	410	410	595	782	10
and	412	402	426	410	595	782	10
classroom	429	402	467	410	595	782	10
environments	470	402	522	410	595	782	10
with	524	402	541	410	595	782	10
peer	323	413	339	421	595	782	10
relational	342	413	378	421	595	782	10
victimization:	381	413	434	421	595	782	10
An	436	413	448	421	595	782	10
analysis	451	413	481	421	595	782	10
of	484	413	492	421	595	782	10
their	495	413	513	421	595	782	10
gender	516	413	541	421	595	782	10
differences.	323	424	367	433	595	782	10
The	370	424	384	433	595	782	10
Spanish	387	424	417	433	595	782	10
Journal	419	424	449	433	595	782	10
of	451	424	459	433	595	782	10
Psychology,	461	424	507	433	595	782	10
13,	510	424	521	433	595	782	10
156-	524	424	541	433	595	782	10
165.	323	436	340	444	595	782	10
Cerezo,	312	447	341	456	595	782	10
F.,	345	447	354	456	595	782	10
y	358	447	363	456	595	782	10
Ato,	366	447	383	456	595	782	10
M.	386	447	397	456	595	782	10
(2010).	401	447	429	456	595	782	10
Social	433	447	456	456	595	782	10
status,	460	447	484	456	595	782	10
gender,	488	447	516	456	595	782	10
class-	520	447	541	456	595	782	10
room	323	459	343	467	595	782	10
climate	348	459	376	467	595	782	10
and	381	459	395	467	595	782	10
bullying	399	459	431	467	595	782	10
among	436	459	462	467	595	782	10
adolescents	467	459	510	467	595	782	10
pupils.	515	459	541	467	595	782	10
Anales	323	470	349	478	595	782	10
de	352	470	361	478	595	782	10
Psicología,	363	470	406	478	595	782	10
26,	409	470	421	478	595	782	10
137-144.	423	470	457	478	595	782	10
Chen	312	481	332	490	595	782	10
X.,	335	481	346	490	595	782	10
Chang	349	481	374	490	595	782	10
L.,	377	481	387	490	595	782	10
He	390	481	401	490	595	782	10
Y.	403	481	411	490	595	782	10
y	414	481	419	490	595	782	10
Liu	422	481	435	490	595	782	10
H.	438	481	447	490	595	782	10
(2005).	450	481	477	490	595	782	10
The	480	481	495	490	595	782	10
Peer	497	481	514	490	595	782	10
Group	517	481	541	490	595	782	10
as	323	493	331	501	595	782	10
a	334	493	339	501	595	782	10
Context:	342	493	375	501	595	782	10
Moderating	378	493	422	501	595	782	10
Effects	426	493	453	501	595	782	10
on	456	493	465	501	595	782	10
Relations	469	493	505	501	595	782	10
Between	508	493	541	501	595	782	10
Maternal	323	504	357	513	595	782	10
Parenting	360	504	396	513	595	782	10
and	399	504	413	513	595	782	10
Social	416	504	439	513	595	782	10
and	442	504	456	513	595	782	10
School	458	504	485	513	595	782	10
Adjustment	487	504	531	513	595	782	10
in	534	504	541	513	595	782	10
Chinese	323	516	354	524	595	782	10
Children.	356	516	392	524	595	782	10
Child	395	516	416	524	595	782	10
Development,	418	516	471	524	595	782	10
76,	473	516	485	524	595	782	10
417-434.	488	516	522	524	595	782	10
Chipuer,	312	527	344	535	595	782	10
H.	347	527	356	535	595	782	10
M.	358	527	369	535	595	782	10
y	371	527	376	535	595	782	10
Villegas,	378	527	411	535	595	782	10
T.	413	527	421	535	595	782	10
(2001).	423	527	451	535	595	782	10
Comparing	453	527	496	535	595	782	10
the	498	527	510	535	595	782	10
second-	512	527	541	535	595	782	10
order	323	538	343	547	595	782	10
factor	347	538	369	547	595	782	10
structure	373	538	406	547	595	782	10
of	410	538	418	547	595	782	10
the	421	538	433	547	595	782	10
Family	437	538	464	547	595	782	10
Environment	467	538	517	547	595	782	10
Scale	521	538	541	547	595	782	10
across	323	550	347	558	595	782	10
husbands'	350	550	389	558	595	782	10
and	392	550	405	558	595	782	10
wives'	409	550	434	558	595	782	10
perceptions	437	550	481	558	595	782	10
of	484	550	492	558	595	782	10
their	496	550	513	558	595	782	10
family	517	550	541	558	595	782	10
environment.	323	561	373	570	595	782	10
Family	376	561	403	570	595	782	10
Process,	406	561	438	570	595	782	10
40	440	561	450	570	595	782	10
(2),	452	561	466	570	595	782	10
187-198.	468	561	503	570	595	782	10
Chung,	312	573	339	581	595	782	10
H.	344	573	353	581	595	782	10
L.	358	573	366	581	595	782	10
y	371	573	376	581	595	782	10
Steinberg,	380	573	419	581	595	782	10
L.	424	573	432	581	595	782	10
(2006).	437	573	464	581	595	782	10
Relations	469	573	505	581	595	782	10
between	510	573	541	581	595	782	10
neighborhood	323	584	378	592	595	782	10
factors,	388	584	417	592	595	782	10
parenting	427	584	464	592	595	782	10
behaviors,	474	584	515	592	595	782	10
peer	524	584	541	592	595	782	10
deviance,	323	595	361	604	595	782	10
and	367	595	381	604	595	782	10
delinquency	387	595	436	604	595	782	10
among	442	595	469	604	595	782	10
serious	475	595	503	604	595	782	10
juvenile	509	595	541	604	595	782	10
offenders.	323	607	361	615	595	782	10
Developmental	364	607	421	615	595	782	10
Psychology,	424	607	470	615	595	782	10
42,	472	607	484	615	595	782	10
Cohen,	312	618	339	627	595	782	10
S.	343	618	351	627	595	782	10
y	355	618	360	627	595	782	10
Williamson,	363	618	410	627	595	782	10
G.	414	618	423	627	595	782	10
(1988).	427	618	455	627	595	782	10
Perceived	459	618	496	627	595	782	10
stress	500	618	522	627	595	782	10
in	526	618	533	627	595	782	10
a	537	618	541	627	595	782	10
probability	323	630	365	638	595	782	10
sample	367	630	394	638	595	782	10
of	396	630	404	638	595	782	10
the	406	630	418	638	595	782	10
United	420	630	446	638	595	782	10
States.	448	630	473	638	595	782	10
En	475	630	486	638	595	782	10
S.	488	630	496	638	595	782	10
Spacapan	498	630	534	638	595	782	10
y	537	630	541	638	595	782	10
S.	323	641	331	649	595	782	10
Oskamp	334	641	366	649	595	782	10
(Eds.),	369	641	395	649	595	782	10
The	398	641	412	649	595	782	10
social	416	641	439	649	595	782	10
psychology	442	641	485	649	595	782	10
of	488	641	496	649	595	782	10
health	499	641	523	649	595	782	10
(pp.	526	641	541	649	595	782	10
31-67).	323	652	351	661	595	782	10
Newbury	353	652	389	661	595	782	10
Park,	391	652	411	661	595	782	10
CA:	414	652	430	661	595	782	10
Sage.	432	652	453	661	595	782	10
Coie,	312	664	332	672	595	782	10
J.	335	664	341	672	595	782	10
D.,	345	664	356	672	595	782	10
Dodge,	360	664	387	672	595	782	10
K.	391	664	400	672	595	782	10
A.	403	664	412	672	595	782	10
y	415	664	420	672	595	782	10
Coppotelli,	423	664	466	672	595	782	10
H.	469	664	478	672	595	782	10
(1982).	481	664	509	672	595	782	10
Dimen-	512	664	541	672	595	782	10
sions	323	675	343	684	595	782	10
and	346	675	359	684	595	782	10
types	362	675	382	684	595	782	10
of	385	675	393	684	595	782	10
social	396	675	418	684	595	782	10
status:	421	675	445	684	595	782	10
A	448	675	455	684	595	782	10
cross-age	457	675	493	684	595	782	10
perspective.	496	675	541	684	595	782	10
Developmental	323	687	381	695	595	782	10
Psychology,	383	687	429	695	595	782	10
18,	431	687	443	695	595	782	10
557-570.	446	687	480	695	595	782	10
Cooley-Strickland,	312	698	384	706	595	782	10
M.,	386	698	399	706	595	782	10
Quille,	402	698	428	706	595	782	10
T.	430	698	438	706	595	782	10
J.,	440	698	449	706	595	782	10
Griffin,	451	698	480	706	595	782	10
R.	482	698	491	706	595	782	10
S.,	493	698	503	706	595	782	10
Stuart,	506	698	531	706	595	782	10
E.	533	698	541	706	595	782	10
A.,	323	709	335	718	595	782	10
Bradshaw,	338	709	377	718	595	782	10
C.	380	709	389	718	595	782	10
P.	392	709	398	718	595	782	10
y	401	709	406	718	595	782	10
Furr-Holden,	409	709	459	718	595	782	10
D.	461	709	471	718	595	782	10
(2011).	474	709	501	718	595	782	10
Effects	504	709	531	718	595	782	10
of	533	709	541	718	595	782	10
Copyright	335	741	367	748	595	782	10
2012	369	741	385	748	595	782	10
by	387	741	395	748	595	782	10
the	398	741	407	748	595	782	10
Colegio	410	741	435	748	595	782	10
Oficial	437	741	459	748	595	782	10
de	462	741	469	748	595	782	10
Psicólogos	471	741	506	748	595	782	10
de	508	741	516	748	595	782	10
Madrid	518	741	541	748	595	782	10
ISSN:	346	750	366	757	595	782	10
1132-0559	368	750	402	757	595	782	10
-	404	750	407	757	595	782	10
http://dx.doi.org/10.5093/in2012v21n1a5	409	750	541	757	595	782	10
Artículo	400	760	426	767	595	782	10
publicado	428	760	460	767	595	782	10
Online	462	760	484	767	595	782	10
First:	486	760	503	767	595	782	10
27/12/2011	505	760	541	767	595	782	10
T	234	31	238	39	595	782	11
ERESA	238	33	257	38	595	782	11
I.	259	31	264	39	595	782	11
J	266	31	269	39	595	782	11
IMÉNEZ	269	33	292	38	595	782	11
Y	294	33	298	38	595	782	11
H	300	31	306	39	595	782	11
ENRI	306	33	320	38	595	782	11
L	322	31	327	39	595	782	11
EHALLE	327	33	350	38	595	782	11
youth's	65	60	93	68	595	782	11
exposure	98	60	132	68	595	782	11
to	137	60	144	68	595	782	11
community	149	60	192	68	595	782	11
violence:	197	60	232	68	595	782	11
The	237	60	251	68	595	782	11
MORE	256	60	283	68	595	782	11
Project.	65	71	94	79	595	782	11
Psychosocial	97	71	147	79	595	782	11
Intervention,	150	71	199	79	595	782	11
20,	201	71	213	79	595	782	11
131-148.	216	71	250	79	595	782	11
Del	54	82	68	91	595	782	11
Barrio,	73	82	100	91	595	782	11
C.,	106	82	117	91	595	782	11
Martín,	123	82	151	91	595	782	11
E.,	157	82	167	91	595	782	11
Montero,	173	82	208	91	595	782	11
I.,	214	82	222	91	595	782	11
Gutiérrez,	228	82	266	91	595	782	11
H.,	272	82	283	91	595	782	11
Barrios,	65	94	96	102	595	782	11
A.	99	94	108	102	595	782	11
y	112	94	117	102	595	782	11
De	121	94	132	102	595	782	11
Dios,	136	94	156	102	595	782	11
M.	160	94	171	102	595	782	11
(2008).	175	94	203	102	595	782	11
Bullying	206	94	240	102	595	782	11
and	244	94	257	102	595	782	11
social	261	94	283	102	595	782	11
exclusion	65	105	102	114	595	782	11
in	105	105	112	114	595	782	11
Spanish	115	105	145	114	595	782	11
secondary	148	105	187	114	595	782	11
schools:	190	105	221	114	595	782	11
National	224	105	257	114	595	782	11
trends	260	105	283	114	595	782	11
from	65	117	84	125	595	782	11
1999	86	117	105	125	595	782	11
to	108	117	115	125	595	782	11
2006.	118	117	139	125	595	782	11
International	141	117	192	125	595	782	11
Journal	194	117	224	125	595	782	11
of	226	117	234	125	595	782	11
Clinical	236	117	267	125	595	782	11
and	269	117	283	125	595	782	11
Health	65	128	91	136	595	782	11
Psychology,	94	128	139	136	595	782	11
8,	142	128	149	136	595	782	11
657-677.	152	128	186	136	595	782	11
Egan,	54	139	76	148	595	782	11
S.	80	139	88	148	595	782	11
K.	92	139	101	148	595	782	11
y	105	139	110	148	595	782	11
Perry,	114	139	137	148	595	782	11
D.	141	139	150	148	595	782	11
G.	155	139	164	148	595	782	11
(1998).	168	139	196	148	595	782	11
Does	200	139	220	148	595	782	11
low	224	139	238	148	595	782	11
self-regard	242	139	283	148	595	782	11
invite	65	151	87	159	595	782	11
victimization?	90	151	144	159	595	782	11
Developmental	148	151	205	159	595	782	11
Psychology,	208	151	254	159	595	782	11
34	257	151	267	159	595	782	11
(2),	270	151	283	159	595	782	11
299-309.	65	162	99	171	595	782	11
Diener,	54	174	82	182	595	782	11
E.,	85	174	95	182	595	782	11
Emmons,	99	174	135	182	595	782	11
R.,	138	174	149	182	595	782	11
Larsen,	152	174	181	182	595	782	11
R.	184	174	193	182	595	782	11
J.	196	174	202	182	595	782	11
y	205	174	210	182	595	782	11
Griffin,	213	174	242	182	595	782	11
S.	245	174	253	182	595	782	11
(1985).	256	174	283	182	595	782	11
The	65	185	80	193	595	782	11
Satisfaction	83	185	127	193	595	782	11
With	130	185	148	193	595	782	11
Life	151	185	167	193	595	782	11
Scale.	169	185	192	193	595	782	11
Journal	195	185	224	193	595	782	11
of	227	185	234	193	595	782	11
Personalitiy	237	185	283	193	595	782	11
Assessment,	65	196	111	205	595	782	11
49,	113	196	125	205	595	782	11
71-75.	128	196	152	205	595	782	11
Diener,	54	208	82	216	595	782	11
E.,	85	208	95	216	595	782	11
Suh,	98	208	115	216	595	782	11
E.	118	208	127	216	595	782	11
M.,	129	208	143	216	595	782	11
Lucas,	146	208	171	216	595	782	11
R.	174	208	182	216	595	782	11
E.	185	208	194	216	595	782	11
y	197	208	201	216	595	782	11
Smith,	204	208	229	216	595	782	11
H.	232	208	242	216	595	782	11
L.	245	208	253	216	595	782	11
(1999).	256	208	283	216	595	782	11
Subjective	65	219	107	228	595	782	11
well-being:	114	219	159	228	595	782	11
Three	165	219	188	228	595	782	11
decades	195	219	226	228	595	782	11
of	233	219	241	228	595	782	11
progress.	247	219	283	228	595	782	11
Psychological	65	231	119	239	595	782	11
Bulletin,	122	231	154	239	595	782	11
125,	157	231	173	239	595	782	11
276-302.	176	231	210	239	595	782	11
Echeburua,	54	242	97	250	595	782	11
E.	100	242	108	250	595	782	11
(1995).	111	242	139	250	595	782	11
Evaluación	141	242	185	250	595	782	11
y	188	242	192	250	595	782	11
tratamiento	195	242	239	250	595	782	11
de	242	242	251	250	595	782	11
la	254	242	261	250	595	782	11
fobia	264	242	283	250	595	782	11
social.	65	253	90	262	595	782	11
Barcelona:	93	253	134	262	595	782	11
Martínez	137	253	171	262	595	782	11
Roca.	174	253	195	262	595	782	11
Escriva,	54	265	85	273	595	782	11
M.V.	90	265	109	273	595	782	11
García,	115	265	142	273	595	782	11
P.S.	148	265	162	273	595	782	11
y	168	265	172	273	595	782	11
Pérez-Delgado,	178	265	237	273	595	782	11
E.	242	265	250	273	595	782	11
(2001).	256	265	283	273	595	782	11
Family	65	276	92	285	595	782	11
climate	96	276	124	285	595	782	11
and	127	276	141	285	595	782	11
the	145	276	157	285	595	782	11
development	160	276	209	285	595	782	11
of	213	276	221	285	595	782	11
self-concept.	225	276	273	285	595	782	11
A	277	276	283	285	595	782	11
longitudinal	65	288	112	296	595	782	11
study	118	288	139	296	595	782	11
in	145	288	152	296	595	782	11
adolescent	158	288	199	296	595	782	11
population.	205	288	249	296	595	782	11
Revista	255	288	283	296	595	782	11
Latinoamericana	65	299	131	307	595	782	11
de	133	299	142	307	595	782	11
Psicología,	145	299	188	307	595	782	11
33,	190	299	202	307	595	782	11
243-259.	205	299	239	307	595	782	11
Estévez,	54	310	86	319	595	782	11
E.,	90	310	100	319	595	782	11
Herrero,	104	310	136	319	595	782	11
J.	140	310	146	319	595	782	11
y	150	310	155	319	595	782	11
Musitu,	159	310	188	319	595	782	11
G.	192	310	201	319	595	782	11
(2005).	205	310	233	319	595	782	11
El	237	310	245	319	595	782	11
rol	249	310	260	319	595	782	11
de	264	310	273	319	595	782	11
la	277	310	283	319	595	782	11
comunicación	65	322	118	330	595	782	11
familiar	123	322	153	330	595	782	11
y	157	322	162	330	595	782	11
del	166	322	177	330	595	782	11
ajuste	182	322	204	330	595	782	11
escolar	208	322	235	330	595	782	11
en	239	322	248	330	595	782	11
la	252	322	259	330	595	782	11
salud	263	322	283	330	595	782	11
mental	65	333	91	342	595	782	11
del	94	333	105	342	595	782	11
adolescente.	108	333	154	342	595	782	11
Salud	157	333	179	342	595	782	11
Mental,	181	333	211	342	595	782	11
28	213	333	223	342	595	782	11
(4),	225	333	239	342	595	782	11
81-89.	241	333	266	342	595	782	11
Estévez,	54	345	86	353	595	782	11
E.,	89	345	100	353	595	782	11
Martínez,	103	345	140	353	595	782	11
B.,	143	345	154	353	595	782	11
Herrero,	158	345	190	353	595	782	11
J.	193	345	199	353	595	782	11
y	202	345	207	353	595	782	11
Musitu,	210	345	240	353	595	782	11
G.	243	345	252	353	595	782	11
(2006).	256	345	283	353	595	782	11
Aggressive	65	356	108	364	595	782	11
and	114	356	128	364	595	782	11
non-aggressive	134	356	192	364	595	782	11
rejected	198	356	228	364	595	782	11
students:	234	356	268	364	595	782	11
an	274	356	283	364	595	782	11
analysis	65	367	96	376	595	782	11
of	99	367	107	376	595	782	11
their	110	367	128	376	595	782	11
differences.	131	367	175	376	595	782	11
Psychology	179	367	222	376	595	782	11
in	226	367	233	376	595	782	11
the	237	367	248	376	595	782	11
Schools,	251	367	283	376	595	782	11
43,	65	379	77	387	595	782	11
387-400.	80	379	114	387	595	782	11
Estévez,	54	390	86	399	595	782	11
E.,	89	390	99	399	595	782	11
Martínez,	102	390	139	399	595	782	11
B.,	142	390	153	399	595	782	11
Moreno,	156	390	188	399	595	782	11
D.	191	390	201	399	595	782	11
y	203	390	208	399	595	782	11
Musitu.	211	390	241	399	595	782	11
G.	243	390	253	399	595	782	11
(2006).	256	390	283	399	595	782	11
Relaciones	65	402	107	410	595	782	11
familiares,	110	402	151	410	595	782	11
rechazo	154	402	184	410	595	782	11
entre	187	402	206	410	595	782	11
iguales	210	402	237	410	595	782	11
y	240	402	245	410	595	782	11
violencia	249	402	283	410	595	782	11
escolar.	65	413	94	421	595	782	11
Cultura	97	413	127	421	595	782	11
y	129	413	133	421	595	782	11
Educación,	136	413	179	421	595	782	11
18,	182	413	193	421	595	782	11
335-344.	196	413	230	421	595	782	11
Estévez,	54	424	86	433	595	782	11
E.,	89	424	100	433	595	782	11
Murgui,	103	424	134	433	595	782	11
S.	138	424	145	433	595	782	11
y	149	424	153	433	595	782	11
Musitu,	157	424	186	433	595	782	11
G.	190	424	199	433	595	782	11
(2008).	203	424	230	433	595	782	11
Psychosocial	234	424	283	433	595	782	11
adjustment	65	436	107	444	595	782	11
in	112	436	119	444	595	782	11
aggressors,	124	436	166	444	595	782	11
pure	171	436	188	444	595	782	11
victims	192	436	220	444	595	782	11
and	225	436	239	444	595	782	11
aggressive	243	436	283	444	595	782	11
victims	65	447	93	456	595	782	11
at	97	447	104	456	595	782	11
school.	108	447	135	456	595	782	11
European	140	447	177	456	595	782	11
Journal	181	447	210	456	595	782	11
of	215	447	222	456	595	782	11
Education	226	447	265	456	595	782	11
and	269	447	283	456	595	782	11
Psychology,	65	459	111	467	595	782	11
1,	114	459	121	467	595	782	11
33-44.	124	459	148	467	595	782	11
Estévez,	54	470	86	478	595	782	11
E.,	90	470	100	478	595	782	11
Murgui,	104	470	135	478	595	782	11
S.,	138	470	148	478	595	782	11
Musitu,	152	470	181	478	595	782	11
G.	185	470	194	478	595	782	11
y	198	470	203	478	595	782	11
Moreno,	207	470	239	478	595	782	11
D.	243	470	252	478	595	782	11
(2008).	256	470	283	478	595	782	11
Clima	65	481	88	490	595	782	11
familiar,	91	481	123	490	595	782	11
clima	125	481	146	490	595	782	11
escolar	148	481	175	490	595	782	11
y	177	481	182	490	595	782	11
satisfacción	184	481	229	490	595	782	11
con	231	481	245	490	595	782	11
la	247	481	254	490	595	782	11
vida	256	481	272	490	595	782	11
en	275	481	283	490	595	782	11
adolescentes.	65	493	116	501	595	782	11
Revista	119	493	147	501	595	782	11
Mexicana	150	493	187	501	595	782	11
de	190	493	199	501	595	782	11
Psicología	202	493	243	501	595	782	11
,	246	493	248	501	595	782	11
25,	251	493	263	501	595	782	11
119-	266	493	283	501	595	782	11
128.	65	504	82	513	595	782	11
Estévez,	54	516	86	524	595	782	11
E.,	88	516	99	524	595	782	11
Jiménez,	101	516	135	524	595	782	11
T.	137	516	144	524	595	782	11
I.	147	516	152	524	595	782	11
y	154	516	159	524	595	782	11
Murgui,	162	516	192	524	595	782	11
S.	195	516	202	524	595	782	11
(2009).	205	516	232	524	595	782	11
Factores	235	516	267	524	595	782	11
psi-	269	516	283	524	595	782	11
cosociales	65	527	104	535	595	782	11
de	107	527	116	535	595	782	11
riesgo	118	527	141	535	595	782	11
asociados	143	527	180	535	595	782	11
al	183	527	190	535	595	782	11
comportamiento	192	527	254	535	595	782	11
violen-	257	527	283	535	595	782	11
to	65	538	73	547	595	782	11
en	76	538	85	547	595	782	11
la	88	538	95	547	595	782	11
adolescencia:	98	538	149	547	595	782	11
Un	152	538	163	547	595	782	11
estudio	167	538	194	547	595	782	11
con	197	538	211	547	595	782	11
datos	214	538	234	547	595	782	11
longitudina-	237	538	283	547	595	782	11
les.	65	550	79	558	595	782	11
XI	86	550	95	558	595	782	11
Congreso	102	550	140	558	595	782	11
Nacional	147	550	183	558	595	782	11
de	190	550	200	558	595	782	11
Psicología	207	550	249	558	595	782	11
Social.	256	550	283	558	595	782	11
Tarragona.	65	561	106	570	595	782	11
Extremera,	54	573	96	581	595	782	11
N.,	98	573	110	581	595	782	11
Durán,	113	573	139	581	595	782	11
A.,	141	573	153	581	595	782	11
y	155	573	160	581	595	782	11
Rey,	163	573	180	581	595	782	11
L.	183	573	191	581	595	782	11
(2007).	193	573	221	581	595	782	11
Perceived	224	573	261	581	595	782	11
emo-	264	573	283	581	595	782	11
tional	65	584	88	592	595	782	11
intelligence	94	584	141	592	595	782	11
and	147	584	161	592	595	782	11
dispositional	167	584	218	592	595	782	11
optimism–pes-	225	584	284	592	595	782	11
simism:	65	595	95	604	595	782	11
Analyzing	98	595	137	604	595	782	11
their	140	595	158	604	595	782	11
role	161	595	176	604	595	782	11
in	179	595	186	604	595	782	11
predicting	189	595	228	604	595	782	11
psychological	231	595	284	604	595	782	11
adjustment	65	607	107	615	595	782	11
among	109	607	135	615	595	782	11
adolescents.	137	607	183	615	595	782	11
Personaliy	185	607	226	615	595	782	11
and	228	607	242	615	595	782	11
Individual	244	607	284	615	595	782	11
Differences,	65	618	111	627	595	782	11
42,	114	618	126	627	595	782	11
1069-1079.	128	618	172	627	595	782	11
Felton,	54	630	81	638	595	782	11
B.	87	630	96	638	595	782	11
y	101	630	106	638	595	782	11
Shinn,	111	630	136	638	595	782	11
M.	142	630	153	638	595	782	11
(1992).	158	630	186	638	595	782	11
Social	192	630	216	638	595	782	11
integration	221	630	264	638	595	782	11
and	269	630	283	638	595	782	11
social	65	641	88	649	595	782	11
support:	93	641	125	649	595	782	11
Moving	130	641	161	649	595	782	11
“social	166	641	194	649	595	782	11
support”	199	641	233	649	595	782	11
beyond	238	641	266	649	595	782	11
the	272	641	283	649	595	782	11
individual	65	652	105	661	595	782	11
level.	107	652	129	661	595	782	11
Journal	131	652	162	661	595	782	11
of	164	652	172	661	595	782	11
Community	174	652	219	661	595	782	11
Psychology,	222	652	269	661	595	782	11
20,	271	652	283	661	595	782	11
103-115.	65	664	100	672	595	782	11
Fernández-Ballesteros,	54	675	141	684	595	782	11
R.	145	675	154	684	595	782	11
y	158	675	163	684	595	782	11
Sierra,	167	675	192	684	595	782	11
B.	196	675	205	684	595	782	11
(1989).	209	675	237	684	595	782	11
Escalas	241	675	270	684	595	782	11
de	275	675	283	684	595	782	11
Clima	65	687	88	695	595	782	11
Social	91	687	115	695	595	782	11
FES,	117	687	136	695	595	782	11
WES,	139	687	160	695	595	782	11
CIES	162	687	182	695	595	782	11
y	185	687	189	695	595	782	11
CES.	192	687	211	695	595	782	11
Madrid:	214	687	244	695	595	782	11
TEA.	247	687	267	695	595	782	11
Flisher,	54	698	82	706	595	782	11
A.	85	698	94	706	595	782	11
J.,	98	698	106	706	595	782	11
Evans,	109	698	135	706	595	782	11
J.,	138	698	147	706	595	782	11
Muller,	150	698	178	706	595	782	11
M.	181	698	192	706	595	782	11
y	195	698	200	706	595	782	11
Lombard,	203	698	240	706	595	782	11
C.	244	698	252	706	595	782	11
(2004).	256	698	283	706	595	782	11
Brief	65	709	85	718	595	782	11
report:	88	709	114	718	595	782	11
Test–retest	117	709	158	718	595	782	11
reliability	162	709	199	718	595	782	11
of	203	709	211	718	595	782	11
self-reported	214	709	263	718	595	782	11
ado-	267	709	283	718	595	782	11
Copyright	54	741	86	748	595	782	11
2012	88	741	104	748	595	782	11
by	107	741	115	748	595	782	11
the	117	741	127	748	595	782	11
Colegio	129	741	154	748	595	782	11
Oficial	156	741	179	748	595	782	11
de	181	741	188	748	595	782	11
Psicólogos	191	741	225	748	595	782	11
de	227	741	235	748	595	782	11
Madrid	237	741	261	748	595	782	11
ISSN:	54	750	73	757	595	782	11
1132-0559	76	750	110	757	595	782	11
-	112	750	115	757	595	782	11
http://dx.doi.org/10.5093/in2012v21n1a5	117	750	249	757	595	782	11
Artículo	54	760	81	767	595	782	11
publicado	83	760	114	767	595	782	11
Online	116	760	138	767	595	782	11
First:	140	760	157	767	595	782	11
27/12/2011	160	760	196	767	595	782	11
87	529	29	541	39	595	782	11
lescent	323	60	350	68	595	782	11
risk	353	60	367	68	595	782	11
behaviour.	370	60	410	68	595	782	11
Journal	413	60	443	68	595	782	11
of	446	60	453	68	595	782	11
Adolescence,	456	60	506	68	595	782	11
27,	509	60	521	68	595	782	11
207-	524	60	541	68	595	782	11
212.	323	71	340	79	595	782	11
Gámez-Guadix,	312	82	372	91	595	782	11
M.	377	82	388	91	595	782	11
y	393	82	398	91	595	782	11
Almendros,	403	82	447	91	595	782	11
C.	453	82	461	91	595	782	11
(2011).	467	82	494	91	595	782	11
Witnessing	499	82	541	91	595	782	11
Interparental	323	94	374	102	595	782	11
Violence,	384	94	421	102	595	782	11
Parenting	431	94	469	102	595	782	11
Practices,	479	94	517	102	595	782	11
and	527	94	541	102	595	782	11
Children	323	105	358	114	595	782	11
s	360	105	364	114	595	782	11
Long-Term	378	105	423	114	595	782	11
Psychological	437	105	493	114	595	782	11
Distress.	507	105	541	114	595	782	11
Psychosocial	323	117	373	125	595	782	11
Intervention,	376	117	425	125	595	782	11
20,	427	117	439	125	595	782	11
121-130.	442	117	476	125	595	782	11
Garnefski,	312	128	352	136	595	782	11
N.	355	128	364	136	595	782	11
y	368	128	373	136	595	782	11
Diekstra,	376	128	411	136	595	782	11
R.	414	128	423	136	595	782	11
F.	426	128	433	136	595	782	11
W.	436	128	447	136	595	782	11
(1997).	450	128	478	136	595	782	11
Comorbidity	482	128	530	136	595	782	11
of	534	128	541	136	595	782	11
behavioral,	323	139	366	148	595	782	11
emocional,	369	139	411	148	595	782	11
and	414	139	428	148	595	782	11
congnitive	432	139	472	148	595	782	11
problems	475	139	510	148	595	782	11
in	514	139	521	148	595	782	11
ado-	525	139	541	148	595	782	11
lescente.	323	151	356	159	595	782	11
Journal	359	151	388	159	595	782	11
of	391	151	398	159	595	782	11
Youth	400	151	422	159	595	782	11
and	424	151	438	159	595	782	11
Adolescence,	441	151	491	159	595	782	11
26,	493	151	505	159	595	782	11
321-338.	507	151	541	159	595	782	11
Gifford-Smith,	312	162	368	171	595	782	11
M.	372	162	382	171	595	782	11
E.	386	162	394	171	595	782	11
y	397	162	402	171	595	782	11
Brownell,	405	162	443	171	595	782	11
C.	446	162	455	171	595	782	11
A.	458	162	467	171	595	782	11
(2003).	470	162	498	171	595	782	11
Childhood	501	162	541	171	595	782	11
peer	323	174	339	182	595	782	11
relationships:	344	174	396	182	595	782	11
Social	400	174	424	182	595	782	11
acceptance,	429	174	473	182	595	782	11
friendships,	478	174	523	182	595	782	11
and	528	174	541	182	595	782	11
social	323	185	345	193	595	782	11
network.	349	185	382	193	595	782	11
Journal	386	185	415	193	595	782	11
of	419	185	426	193	595	782	11
School	430	185	456	193	595	782	11
Psychology,	459	185	505	193	595	782	11
41,	508	185	520	193	595	782	11
235-	524	185	541	193	595	782	11
284.	323	196	340	205	595	782	11
Hawkins,	312	208	348	216	595	782	11
J.	351	208	357	216	595	782	11
D.,	360	208	372	216	595	782	11
Catalano,	375	208	411	216	595	782	11
R.	414	208	423	216	595	782	11
F.	426	208	433	216	595	782	11
y	436	208	441	216	595	782	11
Miller,	444	208	470	216	595	782	11
J.	473	208	479	216	595	782	11
Y.	482	208	490	216	595	782	11
(1992).	493	208	521	216	595	782	11
Risk	524	208	541	216	595	782	11
and	323	219	337	228	595	782	11
protective	341	219	379	228	595	782	11
factors	382	219	408	228	595	782	11
for	412	219	423	228	595	782	11
alcohol	427	219	455	228	595	782	11
and	459	219	472	228	595	782	11
other	476	219	496	228	595	782	11
drug	500	219	517	228	595	782	11
prob-	521	219	541	228	595	782	11
lems	323	231	341	239	595	782	11
in	343	231	351	239	595	782	11
adolescence	353	231	399	239	595	782	11
and	401	231	414	239	595	782	11
early	417	231	436	239	595	782	11
adulthood:	438	231	478	239	595	782	11
Implications	481	231	528	239	595	782	11
for	530	231	541	239	595	782	11
substance	323	242	360	250	595	782	11
abuse	363	242	385	250	595	782	11
prevention.	387	242	430	250	595	782	11
Psychological	433	242	487	250	595	782	11
Bulletin,	490	242	522	250	595	782	11
112,	525	242	541	250	595	782	11
64-105.	323	253	352	262	595	782	11
Herrero,	312	265	344	273	595	782	11
J.	346	265	352	273	595	782	11
y	355	265	360	273	595	782	11
Gracia,	362	265	390	273	595	782	11
E.	393	265	401	273	595	782	11
(2004).	403	265	431	273	595	782	11
Predicting	434	265	473	273	595	782	11
social	475	265	498	273	595	782	11
integration	500	265	541	273	595	782	11
in	323	276	330	285	595	782	11
the	335	276	347	285	595	782	11
community	351	276	395	285	595	782	11
among	399	276	425	285	595	782	11
college	430	276	457	285	595	782	11
students.	462	276	495	285	595	782	11
Journal	500	276	529	285	595	782	11
of	534	276	541	285	595	782	11
Community	323	288	367	296	595	782	11
Psychology,	369	288	416	296	595	782	11
32,	418	288	430	296	595	782	11
707-720.	433	288	467	296	595	782	11
Herrero,	312	299	344	307	595	782	11
J.	347	299	353	307	595	782	11
y	356	299	361	307	595	782	11
Gracia,	364	299	392	307	595	782	11
E.	395	299	403	307	595	782	11
(2007).	407	299	434	307	595	782	11
Measuring	438	299	478	307	595	782	11
perceived	482	299	519	307	595	782	11
com-	522	299	541	307	595	782	11
munity	323	310	350	319	595	782	11
support:	354	310	385	319	595	782	11
factorial	390	310	421	319	595	782	11
structure,	426	310	461	319	595	782	11
longitudinal	466	310	512	319	595	782	11
invari-	516	310	541	319	595	782	11
ance,	323	322	343	330	595	782	11
and	348	322	361	330	595	782	11
predictive	366	322	404	330	595	782	11
validity	409	322	438	330	595	782	11
of	443	322	451	330	595	782	11
the	456	322	467	330	595	782	11
PCSQ	472	322	496	330	595	782	11
(Perceived	501	322	541	330	595	782	11
Community	323	333	370	342	595	782	11
Support	380	333	411	342	595	782	11
Questionnaire).	421	333	483	342	595	782	11
Journal	493	333	524	342	595	782	11
of	534	333	541	342	595	782	11
Community	323	345	367	353	595	782	11
Psychology,	369	345	416	353	595	782	11
35	418	345	428	353	595	782	11
(2),	430	345	444	353	595	782	11
197–217.	446	345	482	353	595	782	11
Herrero,	312	356	344	364	595	782	11
J.	347	356	353	364	595	782	11
y	356	356	360	364	595	782	11
Meneses,	363	356	399	364	595	782	11
J.	402	356	408	364	595	782	11
(2006).	411	356	439	364	595	782	11
Short	441	356	462	364	595	782	11
Web-based	465	356	507	364	595	782	11
versions	510	356	541	364	595	782	11
of	323	367	331	376	595	782	11
the	340	367	352	376	595	782	11
perceived	361	367	400	376	595	782	11
stress	409	367	431	376	595	782	11
(PSS)	440	367	463	376	595	782	11
and	472	367	486	376	595	782	11
Center	495	367	521	376	595	782	11
for	530	367	541	376	595	782	11
Epidemiological	323	379	386	387	595	782	11
Studies-Depression	391	379	465	387	595	782	11
(CESD)	470	379	500	387	595	782	11
Scales:	505	379	532	387	595	782	11
a	537	379	541	387	595	782	11
comparison	323	390	367	399	595	782	11
to	370	390	377	399	595	782	11
pencil	379	390	403	399	595	782	11
and	405	390	419	399	595	782	11
paper	421	390	442	399	595	782	11
responses	444	390	481	399	595	782	11
among	484	390	510	399	595	782	11
Internet	512	390	541	399	595	782	11
users.	323	402	345	410	595	782	11
Computers	348	402	389	410	595	782	11
in	392	402	399	410	595	782	11
Human	402	402	430	410	595	782	11
Behavior,	433	402	469	410	595	782	11
22,	471	402	483	410	595	782	11
830-848.	486	402	520	410	595	782	11
Hodges,	312	413	343	421	595	782	11
E.	348	413	356	421	595	782	11
V.	360	413	368	421	595	782	11
E.,	373	413	383	421	595	782	11
Malone,	388	413	419	421	595	782	11
M.	424	413	435	421	595	782	11
J.	439	413	445	421	595	782	11
y	450	413	455	421	595	782	11
Perry,	459	413	482	421	595	782	11
D.	486	413	495	421	595	782	11
G.	500	413	509	421	595	782	11
(1997).	514	413	541	421	595	782	11
Individual	323	424	362	433	595	782	11
risk	365	424	379	433	595	782	11
and	381	424	395	433	595	782	11
social	398	424	420	433	595	782	11
risk	422	424	436	433	595	782	11
as	439	424	447	433	595	782	11
interacting	449	424	490	433	595	782	11
determinants	492	424	541	433	595	782	11
of	323	436	331	444	595	782	11
victimization	337	436	390	444	595	782	11
in	396	436	403	444	595	782	11
the	409	436	421	444	595	782	11
peer	427	436	444	444	595	782	11
group.	450	436	476	444	595	782	11
Developmental	482	436	541	444	595	782	11
Psychology,	323	447	369	456	595	782	11
33,	371	447	383	456	595	782	11
1032-1039.	386	447	429	456	595	782	11
Hodges,	312	459	343	467	595	782	11
E.	346	459	354	467	595	782	11
V.	357	459	365	467	595	782	11
E.	368	459	377	467	595	782	11
y	380	459	384	467	595	782	11
Perry,	387	459	410	467	595	782	11
D.	413	459	422	467	595	782	11
G.	425	459	434	467	595	782	11
(1999).	437	459	465	467	595	782	11
Personal	468	459	501	467	595	782	11
and	504	459	518	467	595	782	11
inter-	521	459	541	467	595	782	11
personal	323	470	355	478	595	782	11
antecedents	359	470	403	478	595	782	11
and	407	470	420	478	595	782	11
consequences	424	470	476	478	595	782	11
of	480	470	488	478	595	782	11
victimization	491	470	541	478	595	782	11
by	323	481	333	490	595	782	11
peers.	336	481	358	490	595	782	11
Journal	361	481	391	490	595	782	11
of	394	481	401	490	595	782	11
Personality	404	481	448	490	595	782	11
and	451	481	466	490	595	782	11
Social	469	481	493	490	595	782	11
Psychology,	496	481	541	490	595	782	11
76,	323	493	335	501	595	782	11
677-685.	338	493	372	501	595	782	11
Hull,	312	504	331	513	595	782	11
P.,	335	504	344	513	595	782	11
Kilbourne,	349	504	390	513	595	782	11
B.,	394	504	405	513	595	782	11
Reece,	410	504	435	513	595	782	11
M.	440	504	451	513	595	782	11
y	455	504	460	513	595	782	11
Husaini,	464	504	496	513	595	782	11
B.	500	504	509	513	595	782	11
(2008).	514	504	541	513	595	782	11
Community	323	516	368	524	595	782	11
involvement	372	516	420	524	595	782	11
and	424	516	438	524	595	782	11
adolescent	442	516	482	524	595	782	11
mental	486	516	511	524	595	782	11
health:	515	516	541	524	595	782	11
moderating	323	527	366	535	595	782	11
effects	371	527	396	535	595	782	11
of	401	527	409	535	595	782	11
race/ethnicity	414	527	465	535	595	782	11
and	470	527	484	535	595	782	11
neighborhood	489	527	541	535	595	782	11
disadvantage.	323	538	375	547	595	782	11
Journal	378	538	407	547	595	782	11
of	410	538	418	547	595	782	11
Community	421	538	465	547	595	782	11
psychology,	467	538	513	547	595	782	11
36	515	538	525	547	595	782	11
(4),	528	538	541	547	595	782	11
534-551.	323	550	357	558	595	782	11
Ingoldsby,	312	561	351	570	595	782	11
E.	354	561	362	570	595	782	11
M.,	365	561	378	570	595	782	11
Shaw,	381	561	404	570	595	782	11
D.	407	561	416	570	595	782	11
S.,	418	561	428	570	595	782	11
Winslow,	431	561	467	570	595	782	11
E.,	469	561	480	570	595	782	11
Schonberg,	483	561	525	570	595	782	11
M.,	528	561	541	570	595	782	11
Gilliom,	323	573	355	581	595	782	11
M.	358	573	369	581	595	782	11
y	371	573	376	581	595	782	11
Criss,	379	573	401	581	595	782	11
M.	403	573	414	581	595	782	11
M.	417	573	428	581	595	782	11
(2006).	430	573	458	581	595	782	11
Neighborhood	461	573	515	581	595	782	11
disad-	518	573	541	581	595	782	11
vantage,	323	584	355	592	595	782	11
parent-child	360	584	405	592	595	782	11
conflict,	410	584	441	592	595	782	11
neighborhood	446	584	499	592	595	782	11
peer	503	584	519	592	595	782	11
rela-	524	584	541	592	595	782	11
tionships,	323	595	360	604	595	782	11
and	362	595	376	604	595	782	11
early	379	595	398	604	595	782	11
antisocial	400	595	437	604	595	782	11
behavior	440	595	473	604	595	782	11
problem	475	595	507	604	595	782	11
trajecto-	510	595	541	604	595	782	11
ries.	323	607	339	615	595	782	11
Journal	341	607	371	615	595	782	11
of	373	607	380	615	595	782	11
Abnormal	382	607	420	615	595	782	11
Child	422	607	443	615	595	782	11
Psychology,	445	607	491	615	595	782	11
34,	493	607	505	615	595	782	11
293-309.	507	607	541	615	595	782	11
Jessor,	312	618	337	627	595	782	11
R.	340	618	348	627	595	782	11
(1993).	351	618	379	627	595	782	11
Succesful	381	618	418	627	595	782	11
adolescent	421	618	461	627	595	782	11
development	464	618	513	627	595	782	11
among	516	618	541	627	595	782	11
youth	323	630	345	638	595	782	11
in	350	630	357	638	595	782	11
high-risk	362	630	396	638	595	782	11
settings.	401	630	432	638	595	782	11
American	437	630	474	638	595	782	11
Psychology,	479	630	525	638	595	782	11
48,	530	630	541	638	595	782	11
117-126.	323	641	357	649	595	782	11
Jiménez,	312	652	345	661	595	782	11
T.	347	652	355	661	595	782	11
I.	357	652	362	661	595	782	11
(2011).	364	652	392	661	595	782	11
Autoestima	393	652	437	661	595	782	11
de	439	652	448	661	595	782	11
riesgo	450	652	474	661	595	782	11
y	476	652	481	661	595	782	11
protección:	483	652	525	661	595	782	11
una	528	652	541	661	595	782	11
mediación	323	664	363	672	595	782	11
entre	365	664	384	672	595	782	11
el	386	664	393	672	595	782	11
clima	395	664	416	672	595	782	11
familiar	418	664	448	672	595	782	11
y	451	664	455	672	595	782	11
el	458	664	465	672	595	782	11
consumo	467	664	501	672	595	782	11
de	503	664	512	672	595	782	11
sustan-	514	664	541	672	595	782	11
cias	323	675	338	684	595	782	11
en	341	675	350	684	595	782	11
adolescentes.	353	675	403	684	595	782	11
Psychosocial	406	675	456	684	595	782	11
Interven-tion,	459	675	511	684	595	782	11
20,	514	675	526	684	595	782	11
53-	529	675	541	684	595	782	11
61.	323	687	335	695	595	782	11
Jiménez,	312	698	345	706	595	782	11
T.	347	698	355	706	595	782	11
I.,	357	698	365	706	595	782	11
Musitu,	367	698	396	706	595	782	11
G.,	398	698	410	706	595	782	11
Ramos,	412	698	441	706	595	782	11
M.	443	698	454	706	595	782	11
J.	456	698	462	706	595	782	11
y	464	698	469	706	595	782	11
Murgui,	471	698	502	706	595	782	11
S.	504	698	511	706	595	782	11
(2009).	514	698	541	706	595	782	11
Community	323	709	368	718	595	782	11
involvement	371	709	419	718	595	782	11
and	422	709	436	718	595	782	11
victimization	439	709	489	718	595	782	11
at	492	709	499	718	595	782	11
school:	502	709	529	718	595	782	11
an	532	709	541	718	595	782	11
Psychosocial	458	751	500	758	595	782	11
Intervention	502	751	541	758	595	782	11
Vol.	438	760	451	768	595	782	11
21,	453	760	463	768	595	782	11
No.	465	760	477	768	595	782	11
1,	479	760	485	768	595	782	11
2012	487	760	503	768	595	782	11
-	506	760	508	768	595	782	11
pp.	511	760	521	768	595	782	11
77-89	523	760	541	768	595	782	11
88	54	29	66	39	595	782	12
V	203	31	209	39	595	782	12
IOLENCIA	209	33	237	38	595	782	12
E	239	31	244	39	595	782	12
SCOLAR	244	33	267	38	595	782	12
E	270	31	274	39	595	782	12
N	274	33	279	38	595	782	12
A	281	31	286	39	595	782	12
LUMNOS	286	33	312	38	595	782	12
P	314	31	318	39	595	782	12
OPULARES	318	33	349	38	595	782	12
Y	351	33	356	38	595	782	12
R	358	31	363	39	595	782	12
ECHAZADOS	363	33	399	38	595	782	12
analysis	65	60	96	68	595	782	12
through	99	60	129	68	595	782	12
family,	132	60	158	68	595	782	12
personal	162	60	194	68	595	782	12
and	197	60	211	68	595	782	12
social	214	60	236	68	595	782	12
adjustment.	239	60	283	68	595	782	12
Journal	65	71	95	79	595	782	12
of	97	71	105	79	595	782	12
Community	107	71	151	79	595	782	12
Psychology,	154	71	200	79	595	782	12
37,	203	71	214	79	595	782	12
959-974.	217	71	251	79	595	782	12
Jiménez,	54	82	89	91	595	782	12
T.I.,	98	82	114	91	595	782	12
Musitu,	123	82	154	91	595	782	12
G.	163	82	173	91	595	782	12
y	182	82	187	91	595	782	12
Murgui,	196	82	228	91	595	782	12
S.	237	82	245	91	595	782	12
(2008).	255	82	284	91	595	782	12
Funcionamiento	65	94	127	102	595	782	12
familiar	132	94	162	102	595	782	12
y	167	94	172	102	595	782	12
consumo	177	94	212	102	595	782	12
de	217	94	226	102	595	782	12
sustancias	231	94	269	102	595	782	12
en	275	94	283	102	595	782	12
adolescentes:	65	105	118	114	595	782	12
El	126	105	135	114	595	782	12
rol	142	105	153	114	595	782	12
mediador	161	105	198	114	595	782	12
de	206	105	215	114	595	782	12
la	223	105	230	114	595	782	12
autoestima.	238	105	284	114	595	782	12
Internacional	65	117	117	125	595	782	12
Journal	120	117	150	125	595	782	12
of	153	117	161	125	595	782	12
Clinic	164	117	187	125	595	782	12
and	191	117	205	125	595	782	12
Health	208	117	234	125	595	782	12
Psychology,	237	117	284	125	595	782	12
8,	65	128	72	136	595	782	12
139-151.	75	128	109	136	595	782	12
Klicpera,	54	139	89	148	595	782	12
A.	93	139	103	148	595	782	12
C.	107	139	116	148	595	782	12
y	121	139	126	148	595	782	12
Gasteiger-Klicpera,	130	139	205	148	595	782	12
B.	210	139	218	148	595	782	12
G.	223	139	232	148	595	782	12
(1996).	237	139	265	148	595	782	12
Die	270	139	284	148	595	782	12
Situation	65	151	101	159	595	782	12
von	109	151	124	159	595	782	12
‘Tätern'	132	151	164	159	595	782	12
und	171	151	186	159	595	782	12
‘Opferm'	194	151	231	159	595	782	12
aggressiver	238	151	283	159	595	782	12
Handlungen	65	162	112	171	595	782	12
in	117	162	124	171	595	782	12
der	129	162	141	171	595	782	12
Schule,	147	162	175	171	595	782	12
Praxis	180	162	205	171	595	782	12
der	210	162	222	171	595	782	12
Kinderpsycho-	228	162	283	171	595	782	12
logie	65	174	84	182	595	782	12
und	87	174	101	182	595	782	12
inderpsychiatrie,	104	174	168	182	595	782	12
45,	171	174	183	182	595	782	12
2-9.	185	174	200	182	595	782	12
Lehalle,	54	185	85	193	595	782	12
H.,	91	185	102	193	595	782	12
Aris,	107	185	126	193	595	782	12
C.,	132	185	143	193	595	782	12
Buelga,	149	185	178	193	595	782	12
S	184	185	189	193	595	782	12
y	195	185	200	193	595	782	12
Musitu,	206	185	235	193	595	782	12
G.	241	185	250	193	595	782	12
(2004).	256	185	283	193	595	782	12
Développement	65	196	125	205	595	782	12
socio-cognitif	131	196	184	205	595	782	12
et	189	196	196	205	595	782	12
jugement	201	196	237	205	595	782	12
moral.	242	196	267	205	595	782	12
De	272	196	283	205	595	782	12
Kohlberg	65	208	101	216	595	782	12
à	104	208	108	216	595	782	12
la	111	208	118	216	595	782	12
recherche	121	208	158	216	595	782	12
des	161	208	174	216	595	782	12
déterminants	177	208	226	216	595	782	12
de	229	208	238	216	595	782	12
la	241	208	247	216	595	782	12
différen-	250	208	283	216	595	782	12
ciation	65	219	91	228	595	782	12
du	94	219	104	228	595	782	12
développement	107	219	165	228	595	782	12
moral.	169	219	193	228	595	782	12
L'Orientation	196	219	249	228	595	782	12
Scolaire	252	219	283	228	595	782	12
et	65	231	72	239	595	782	12
Professionnelle,	75	231	136	239	595	782	12
33,	138	231	150	239	595	782	12
289-314.	153	231	187	239	595	782	12
Little,	54	242	77	250	595	782	12
T.	80	242	88	250	595	782	12
D.,	91	242	103	250	595	782	12
Henrich,	106	242	139	250	595	782	12
C.	142	242	151	250	595	782	12
C.,	155	242	166	250	595	782	12
Jones,	169	242	193	250	595	782	12
S.	196	242	204	250	595	782	12
M.	207	242	218	250	595	782	12
y	221	242	226	250	595	782	12
Hawley,	229	242	261	250	595	782	12
P.	264	242	271	250	595	782	12
H.	274	242	283	250	595	782	12
(2003).	65	253	93	262	595	782	12
Disentangling	97	253	150	262	595	782	12
the	154	253	166	262	595	782	12
“whys”	170	253	199	262	595	782	12
from	203	253	221	262	595	782	12
the	225	253	237	262	595	782	12
“whats”	241	253	271	262	595	782	12
of	276	253	283	262	595	782	12
aggressive	65	265	107	273	595	782	12
behaviour.	118	265	160	273	595	782	12
International	171	265	223	273	595	782	12
Journal	234	265	265	273	595	782	12
of	276	265	283	273	595	782	12
Behavioral	65	276	107	285	595	782	12
Development,	110	276	163	285	595	782	12
27,	165	276	177	285	595	782	12
122-133.	180	276	214	285	595	782	12
Lucas,	54	288	79	296	595	782	12
B.,	83	288	94	296	595	782	12
Pulido,	98	288	125	296	595	782	12
R.	130	288	138	296	595	782	12
y	142	288	147	296	595	782	12
Solbes,	151	288	179	296	595	782	12
I.	183	288	189	296	595	782	12
(2011).	193	288	220	296	595	782	12
Violencia	224	288	260	296	595	782	12
entre	264	288	283	296	595	782	12
iguales	65	299	92	307	595	782	12
en	95	299	104	307	595	782	12
Educación	107	299	147	307	595	782	12
Primaria:	149	299	185	307	595	782	12
el	188	299	194	307	595	782	12
papel	197	299	218	307	595	782	12
de	220	299	229	307	595	782	12
los	232	299	243	307	595	782	12
compañe-	246	299	283	307	595	782	12
ros	65	310	77	319	595	782	12
y	79	310	84	319	595	782	12
su	86	310	95	319	595	782	12
relación	97	310	127	319	595	782	12
con	130	310	143	319	595	782	12
el	146	310	153	319	595	782	12
estatus	155	310	181	319	595	782	12
sociométrico.	183	310	234	319	595	782	12
Psicothema,	237	310	283	319	595	782	12
23,	65	322	77	330	595	782	12
245-251.	80	322	114	330	595	782	12
Martínez,	54	333	91	342	595	782	12
R.	93	333	102	342	595	782	12
A.	105	333	114	342	595	782	12
(1996).	117	333	144	342	595	782	12
Familia	147	333	177	342	595	782	12
y	180	333	185	342	595	782	12
educación.	187	333	229	342	595	782	12
Fundamentos	232	333	283	342	595	782	12
teóricosy	65	345	100	353	595	782	12
metodológicos.	105	345	163	353	595	782	12
Oviedo,	168	345	198	353	595	782	12
España:	203	345	233	353	595	782	12
Servicio	238	345	270	353	595	782	12
de	274	345	283	353	595	782	12
Publicaciones	65	356	118	364	595	782	12
de	121	356	130	364	595	782	12
la	132	356	139	364	595	782	12
Universidad	142	356	188	364	595	782	12
de	191	356	200	364	595	782	12
Oviedo.	202	356	233	364	595	782	12
Martínez,	54	367	91	376	595	782	12
M.,	94	367	107	376	595	782	12
Buelga,	110	367	139	376	595	782	12
S.	142	367	150	376	595	782	12
y	153	367	157	376	595	782	12
Cava,	160	367	182	376	595	782	12
M.	185	367	196	376	595	782	12
J.	199	367	205	376	595	782	12
(2007).	208	367	236	376	595	782	12
La	239	367	249	376	595	782	12
satisfac-	252	367	283	376	595	782	12
ción	65	379	82	387	595	782	12
con	85	379	99	387	595	782	12
la	102	379	109	387	595	782	12
vida	112	379	128	387	595	782	12
en	132	379	141	387	595	782	12
la	144	379	151	387	595	782	12
adolescencia	154	379	203	387	595	782	12
y	206	379	211	387	595	782	12
su	214	379	222	387	595	782	12
relación	226	379	256	387	595	782	12
con	260	379	273	387	595	782	12
la	277	379	283	387	595	782	12
autoestima	65	390	106	399	595	782	12
y	109	390	114	399	595	782	12
el	116	390	123	399	595	782	12
ajuste	125	390	147	399	595	782	12
escolar.	150	390	179	399	595	782	12
Anuario	181	390	212	399	595	782	12
de	215	390	224	399	595	782	12
Psicología,	226	390	269	399	595	782	12
38,	272	390	283	399	595	782	12
293-303.	65	402	99	410	595	782	12
Meadows,	54	413	93	421	595	782	12
S.	99	413	106	421	595	782	12
O.,	112	413	124	421	595	782	12
Brown,	129	413	157	421	595	782	12
J.	163	413	169	421	595	782	12
S.	175	413	182	421	595	782	12
y	188	413	192	421	595	782	12
Elder,	198	413	221	421	595	782	12
G.	226	413	235	421	595	782	12
H.	241	413	250	421	595	782	12
(2006).	256	413	283	421	595	782	12
Depressive	65	424	107	433	595	782	12
symptoms,	110	424	152	433	595	782	12
stress,	155	424	178	433	595	782	12
and	181	424	195	433	595	782	12
support:	198	424	229	433	595	782	12
gendered	232	424	267	433	595	782	12
tra-	270	424	283	433	595	782	12
jectories	65	436	97	444	595	782	12
from	101	436	119	444	595	782	12
adolescence	123	436	169	444	595	782	12
to	172	436	179	444	595	782	12
young	183	436	207	444	595	782	12
adulthood.	210	436	250	444	595	782	12
Journal	254	436	283	444	595	782	12
of	65	447	73	456	595	782	12
Youth	75	447	96	456	595	782	12
and	99	447	113	456	595	782	12
Adolescence,	116	447	166	456	595	782	12
35,	168	447	180	456	595	782	12
93-103.	183	447	212	456	595	782	12
Meehan,	54	459	87	467	595	782	12
B.	89	459	98	467	595	782	12
T.,	100	459	109	467	595	782	12
Hughes,	112	459	143	467	595	782	12
J.	145	459	151	467	595	782	12
N.	153	459	162	467	595	782	12
y	165	459	169	467	595	782	12
Cavell,	171	459	199	467	595	782	12
T.	201	459	208	467	595	782	12
A.	210	459	219	467	595	782	12
(2003).	221	459	249	467	595	782	12
Teacher-	251	459	283	467	595	782	12
student	65	470	93	478	595	782	12
relationships	99	470	149	478	595	782	12
as	155	470	163	478	595	782	12
compensatory	169	470	223	478	595	782	12
resources	229	470	266	478	595	782	12
for	272	470	283	478	595	782	12
aggressive	65	481	105	490	595	782	12
children.	108	481	141	490	595	782	12
Child	144	481	165	490	595	782	12
development,	168	481	218	490	595	782	12
74,	221	481	232	490	595	782	12
1145-1157.	235	481	278	490	595	782	12
Moos,	54	493	77	501	595	782	12
R.	79	493	88	501	595	782	12
H.	90	493	99	501	595	782	12
y	101	493	106	501	595	782	12
Moos,	108	493	132	501	595	782	12
B.	134	493	143	501	595	782	12
S.	145	493	152	501	595	782	12
(1981).	155	493	182	501	595	782	12
Family	184	493	210	501	595	782	12
Environment	212	493	261	501	595	782	12
Scale	263	493	283	501	595	782	12
Manual.	65	504	96	513	595	782	12
Palo	98	504	115	513	595	782	12
Alto,	117	504	136	513	595	782	12
CA:	138	504	154	513	595	782	12
Consulting	156	504	197	513	595	782	12
Psychologist	200	504	247	513	595	782	12
Press.	249	504	271	513	595	782	12
Moos,	54	516	78	524	595	782	12
R.	80	516	89	524	595	782	12
M.,	92	516	105	524	595	782	12
Moos	107	516	129	524	595	782	12
B.	131	516	140	524	595	782	12
S.	143	516	150	524	595	782	12
y	153	516	157	524	595	782	12
Trickett,	160	516	192	524	595	782	12
E.	194	516	203	524	595	782	12
J.	205	516	211	524	595	782	12
(1984).	214	516	241	524	595	782	12
FES,	244	516	262	524	595	782	12
WES	265	516	283	524	595	782	12
y	65	527	69	535	595	782	12
CES.	73	527	93	535	595	782	12
Escalas	97	527	126	535	595	782	12
de	130	527	139	535	595	782	12
clima	143	527	164	535	595	782	12
social.	168	527	193	535	595	782	12
Madrid,	197	527	227	535	595	782	12
España:	231	527	261	535	595	782	12
TEA	265	527	283	535	595	782	12
Ediciones.	65	538	105	547	595	782	12
Moos,	54	550	78	558	595	782	12
R.	80	550	89	558	595	782	12
H.	91	550	100	558	595	782	12
y	102	550	107	558	595	782	12
Trickett,	109	550	141	558	595	782	12
E.	143	550	152	558	595	782	12
J.	154	550	160	558	595	782	12
(1973).	162	550	190	558	595	782	12
Classroom	192	550	233	558	595	782	12
Environment	235	550	283	558	595	782	12
Scale	65	561	86	570	595	782	12
manual.	90	561	121	570	595	782	12
Palo	125	561	142	570	595	782	12
Alto,	146	561	165	570	595	782	12
CA:	169	561	185	570	595	782	12
Consulting	189	561	231	570	595	782	12
Psychologist	235	561	283	570	595	782	12
Press.	65	573	88	581	595	782	12
Moreno,	54	584	85	592	595	782	12
D.,	90	584	101	592	595	782	12
Estévez,	105	584	136	592	595	782	12
E.,	141	584	151	592	595	782	12
Murgui,	155	584	185	592	595	782	12
S.	189	584	197	592	595	782	12
y	201	584	206	592	595	782	12
Musitu,	210	584	239	592	595	782	12
G.	243	584	252	592	595	782	12
(2009).	257	584	283	592	595	782	12
Relación	65	595	98	604	595	782	12
entre	100	595	118	604	595	782	12
el	121	595	127	604	595	782	12
clima	129	595	150	604	595	782	12
familiar	152	595	181	604	595	782	12
y	183	595	188	604	595	782	12
el	190	595	197	604	595	782	12
clima	199	595	219	604	595	782	12
escolar:	221	595	250	604	595	782	12
El	252	595	260	604	595	782	12
rol	262	595	273	604	595	782	12
de	275	595	284	604	595	782	12
la	65	607	72	615	595	782	12
empatía,	75	607	106	615	595	782	12
la	109	607	116	615	595	782	12
actitud	119	607	144	615	595	782	12
hacia	146	607	166	615	595	782	12
la	169	607	175	615	595	782	12
autoridad	178	607	213	615	595	782	12
y	216	607	220	615	595	782	12
la	223	607	230	615	595	782	12
conducta	233	607	266	615	595	782	12
vio-	269	607	284	615	595	782	12
lenta	65	618	84	627	595	782	12
en	91	618	100	627	595	782	12
la	108	618	115	627	595	782	12
adolescencia.	122	618	173	627	595	782	12
International	181	618	232	627	595	782	12
Journal	239	618	269	627	595	782	12
of	276	618	284	627	595	782	12
Psychology	65	630	108	638	595	782	12
and	110	630	124	638	595	782	12
Psychological	126	630	178	638	595	782	12
Therapy,	181	630	214	638	595	782	12
9	216	630	221	638	595	782	12
(1),	223	630	236	638	595	782	12
123-136.	239	630	272	638	595	782	12
Mrug,	54	641	77	649	595	782	12
S.	81	641	88	649	595	782	12
y	92	641	96	649	595	782	12
Windle,	99	641	129	649	595	782	12
M.	133	641	143	649	595	782	12
(2009).	147	641	174	649	595	782	12
Mediators	178	641	216	649	595	782	12
of	219	641	227	649	595	782	12
neighborhood	231	641	283	649	595	782	12
influences	65	652	104	661	595	782	12
on	110	652	119	661	595	782	12
externalizing	125	652	174	661	595	782	12
behavior	180	652	213	661	595	782	12
in	218	652	226	661	595	782	12
preadolescent	231	652	283	661	595	782	12
children.	65	664	99	672	595	782	12
Journal	104	664	133	672	595	782	12
of	139	664	146	672	595	782	12
Abnormal	151	664	189	672	595	782	12
Child	194	664	215	672	595	782	12
Psychology,	221	664	266	672	595	782	12
31,	272	664	283	672	595	782	12
265-280.	65	675	99	684	595	782	12
Musitu,	54	687	83	695	595	782	12
G.,	88	687	100	695	595	782	12
Buelga,	105	687	134	695	595	782	12
S.,	139	687	149	695	595	782	12
Lila,	154	687	172	695	595	782	12
M.	177	687	187	695	595	782	12
y	192	687	197	695	595	782	12
Cava,	202	687	224	695	595	782	12
M.	229	687	240	695	595	782	12
J.	245	687	251	695	595	782	12
(2001).	256	687	283	695	595	782	12
Familia	65	698	95	706	595	782	12
y	99	698	103	706	595	782	12
adolescencia:	106	698	159	706	595	782	12
Un	163	698	174	706	595	782	12
modelo	178	698	206	706	595	782	12
de	209	698	218	706	595	782	12
análisis	222	698	251	706	595	782	12
e	255	698	259	706	595	782	12
inter-	262	698	283	706	595	782	12
vención	65	709	95	718	595	782	12
psicosocial.	97	709	142	718	595	782	12
Madrid:	145	709	176	718	595	782	12
Síntesis.	178	709	210	718	595	782	12
Psychosocial	54	751	96	758	595	782	12
Intervention	98	751	137	758	595	782	12
Vol.	54	760	67	768	595	782	12
21,	69	760	79	768	595	782	12
No.	81	760	93	768	595	782	12
1,	95	760	101	768	595	782	12
2012	103	760	119	768	595	782	12
-	122	760	124	768	595	782	12
pp.	126	760	136	768	595	782	12
77-89	139	760	157	768	595	782	12
Musitu,	312	60	341	68	595	782	12
G.,	346	60	357	68	595	782	12
Estévez,	362	60	394	68	595	782	12
E.	399	60	407	68	595	782	12
y	412	60	416	68	595	782	12
Emler,	421	60	446	68	595	782	12
N.	451	60	460	68	595	782	12
(2007).	465	60	493	68	595	782	12
Adjustment	497	60	541	68	595	782	12
problems	323	71	358	79	595	782	12
in	364	71	371	79	595	782	12
the	377	71	388	79	595	782	12
family	394	71	419	79	595	782	12
and	424	71	438	79	595	782	12
school	443	71	468	79	595	782	12
contexts,	473	71	507	79	595	782	12
attitude	513	71	541	79	595	782	12
towards	323	82	353	91	595	782	12
authority	356	82	390	91	595	782	12
and	392	82	406	91	595	782	12
violent	409	82	435	91	595	782	12
behaviour	437	82	475	91	595	782	12
at	478	82	485	91	595	782	12
school	487	82	512	91	595	782	12
in	515	82	522	91	595	782	12
ado-	524	82	541	91	595	782	12
lescence.	323	94	358	102	595	782	12
Adolescence,	360	94	410	102	595	782	12
42,	413	94	424	102	595	782	12
779-794.	427	94	461	102	595	782	12
Oliva,	312	105	335	114	595	782	12
A.,	339	105	350	114	595	782	12
Parra,	354	105	377	114	595	782	12
A.	380	105	390	114	595	782	12
y	394	105	398	114	595	782	12
Sánchez,	402	105	436	114	595	782	12
I.	441	105	446	114	595	782	12
(2002).	450	105	478	114	595	782	12
Relaciones	482	105	524	114	595	782	12
con	528	105	541	114	595	782	12
padres	323	117	348	125	595	782	12
e	350	117	355	125	595	782	12
iguales	357	117	384	125	595	782	12
como	387	117	408	125	595	782	12
predictores	411	117	453	125	595	782	12
del	455	117	467	125	595	782	12
ajuste	470	117	492	125	595	782	12
emocional	494	117	534	125	595	782	12
y	537	117	541	125	595	782	12
conductual	323	128	366	136	595	782	12
durante	375	128	405	136	595	782	12
la	414	128	421	136	595	782	12
adolescencia.	430	128	483	136	595	782	12
Apuntes	492	128	523	136	595	782	12
de	532	128	541	136	595	782	12
Psicología,	323	139	366	148	595	782	12
20,	369	139	381	148	595	782	12
225-242.	383	139	417	148	595	782	12
Olweus,	312	151	343	159	595	782	12
D.	346	151	355	159	595	782	12
(2001).	358	151	386	159	595	782	12
Peer	389	151	405	159	595	782	12
harassment:	408	151	454	159	595	782	12
A	456	151	463	159	595	782	12
critical	465	151	491	159	595	782	12
analysis	494	151	525	159	595	782	12
and	528	151	541	159	595	782	12
some	323	162	343	171	595	782	12
important	348	162	385	171	595	782	12
issues.	390	162	415	171	595	782	12
In	420	162	427	171	595	782	12
J.	432	162	438	171	595	782	12
Juvonen	443	162	475	171	595	782	12
and	480	162	493	171	595	782	12
S.	498	162	506	171	595	782	12
Graham	511	162	541	171	595	782	12
(Eds.).	323	174	348	182	595	782	12
Peer	351	174	369	182	595	782	12
harassment	372	174	416	182	595	782	12
in	419	174	426	182	595	782	12
school:	429	174	457	182	595	782	12
The	460	174	474	182	595	782	12
plight	477	174	499	182	595	782	12
of	502	174	509	182	595	782	12
the	512	174	524	182	595	782	12
vul-	527	174	541	182	595	782	12
nerable	323	185	352	193	595	782	12
and	356	185	370	193	595	782	12
victimized	374	185	413	193	595	782	12
(pp.	416	185	431	193	595	782	12
3-20).	435	185	458	193	595	782	12
New	462	185	480	193	595	782	12
York:	484	185	505	193	595	782	12
Guilford	509	185	541	193	595	782	12
Press.	323	196	346	205	595	782	12
Overbeek,	312	208	351	216	595	782	12
G.,	354	208	365	216	595	782	12
Zeevalkink,	368	208	413	216	595	782	12
H.,	415	208	427	216	595	782	12
Vermulst,	430	208	466	216	595	782	12
A.	468	208	477	216	595	782	12
y	480	208	485	216	595	782	12
Scholte,	487	208	518	216	595	782	12
R.	521	208	530	216	595	782	12
H.	532	208	541	216	595	782	12
J.	323	219	329	228	595	782	12
(2008).	335	219	364	228	595	782	12
Peer	370	219	387	228	595	782	12
victimization,	393	219	448	228	595	782	12
self-esteem,	454	219	501	228	595	782	12
and	507	219	521	228	595	782	12
ego	527	219	541	228	595	782	12
resilience	323	231	359	239	595	782	12
types	362	231	382	239	595	782	12
in	386	231	393	239	595	782	12
adolescents:	396	231	442	239	595	782	12
a	445	231	450	239	595	782	12
prospective	453	231	497	239	595	782	12
analysis	500	231	530	239	595	782	12
of	533	231	541	239	595	782	12
person-context	323	242	380	250	595	782	12
interactions.	386	242	434	250	595	782	12
Social	440	242	464	250	595	782	12
Development,	470	242	523	250	595	782	12
19,	529	242	541	250	595	782	12
270-284.	323	253	357	262	595	782	12
Parke,	311	265	335	273	595	782	12
R.	338	265	347	273	595	782	12
D.	349	265	358	273	595	782	12
(2004).	361	265	389	273	595	782	12
Development	391	265	443	273	595	782	12
in	445	265	452	273	595	782	12
family.	455	265	481	273	595	782	12
Annual	484	265	511	273	595	782	12
Review	514	265	541	273	595	782	12
of	323	276	330	285	595	782	12
Psychology,	333	276	379	285	595	782	12
55,	382	276	394	285	595	782	12
365-399.	396	276	430	285	595	782	12
Povedano,	312	288	352	296	595	782	12
A.,	355	288	367	296	595	782	12
Hendry,	371	288	402	296	595	782	12
L.	406	288	414	296	595	782	12
B.,	419	288	430	296	595	782	12
Ramos,	434	288	463	296	595	782	12
M.	467	288	478	296	595	782	12
J.	482	288	488	296	595	782	12
y	493	288	497	296	595	782	12
Varela,	502	288	528	296	595	782	12
R.	533	288	541	296	595	782	12
(2011).	323	299	352	307	595	782	12
Victimización	363	299	418	307	595	782	12
Escolar:	429	299	462	307	595	782	12
Clima	473	299	497	307	595	782	12
familiar,	508	299	541	307	595	782	12
Autoestima	323	310	369	319	595	782	12
y	375	310	380	319	595	782	12
Satisfacción	386	310	434	319	595	782	12
con	441	310	455	319	595	782	12
la	461	310	468	319	595	782	12
Vida	474	310	492	319	595	782	12
desde	499	310	521	319	595	782	12
una	527	310	541	319	595	782	12
Perspectiva	323	322	367	330	595	782	12
de	370	322	379	330	595	782	12
Género.	381	322	412	330	595	782	12
Psychosocial	414	322	465	330	595	782	12
Intervention,	467	322	516	330	595	782	12
20,	519	322	531	330	595	782	12
5-	534	322	541	330	595	782	12
12.	323	333	335	342	595	782	12
Prinstein,	312	345	348	353	595	782	12
M.	352	345	363	353	595	782	12
J.	367	345	373	353	595	782	12
y	377	345	382	353	595	782	12
Cillessen,	386	345	423	353	595	782	12
A.	427	345	436	353	595	782	12
H.	441	345	450	353	595	782	12
N.	454	345	463	353	595	782	12
(2003).	467	345	495	353	595	782	12
Forms	499	345	523	353	595	782	12
and	528	345	541	353	595	782	12
functions	323	356	358	364	595	782	12
of	362	356	370	364	595	782	12
adolescent	374	356	414	364	595	782	12
peer	417	356	434	364	595	782	12
aggression	437	356	478	364	595	782	12
associated	482	356	521	364	595	782	12
with	524	356	541	364	595	782	12
high	323	367	340	376	595	782	12
levels	343	367	365	376	595	782	12
of	368	367	376	376	595	782	12
peer	379	367	395	376	595	782	12
status.	398	367	422	376	595	782	12
Merrill-Palmer	426	367	484	376	595	782	12
Quarterly,	487	367	526	376	595	782	12
49,	529	367	541	376	595	782	12
310-342.	323	379	357	387	595	782	12
Radloff,	312	390	343	399	595	782	12
L.	345	390	353	399	595	782	12
S.	355	390	363	399	595	782	12
(1977).	365	390	392	399	595	782	12
The	394	390	409	399	595	782	12
CES-D	411	390	439	399	595	782	12
scale:	441	390	462	399	595	782	12
A	464	390	471	399	595	782	12
self-report	472	390	511	399	595	782	12
depres-	514	390	541	399	595	782	12
sion	323	402	339	410	595	782	12
scale	342	402	360	410	595	782	12
for	363	402	374	410	595	782	12
research	377	402	409	410	595	782	12
in	411	402	419	410	595	782	12
the	422	402	433	410	595	782	12
general	436	402	464	410	595	782	12
population.	467	402	509	410	595	782	12
Applied	512	402	541	410	595	782	12
Psychological	323	413	376	421	595	782	12
Measurement,	379	413	432	421	595	782	12
1,	435	413	442	421	595	782	12
385-401.	444	413	478	421	595	782	12
Ritakallio,	312	424	352	433	595	782	12
M.,	355	424	368	433	595	782	12
Kaltiala-Heino,	371	424	430	433	595	782	12
R.,	433	424	444	433	595	782	12
Kivivuori,	447	424	487	433	595	782	12
J.	490	424	496	433	595	782	12
y	499	424	504	433	595	782	12
Rimpelä,	507	424	541	433	595	782	12
M.	323	436	334	444	595	782	12
(2005).	340	436	369	444	595	782	12
Brief	375	436	395	444	595	782	12
report:	401	436	427	444	595	782	12
Delinquent	433	436	476	444	595	782	12
behaviour	482	436	521	444	595	782	12
and	527	436	541	444	595	782	12
depression	323	447	364	456	595	782	12
in	367	447	374	456	595	782	12
middle	377	447	404	456	595	782	12
adolescence:	407	447	456	456	595	782	12
a	459	447	463	456	595	782	12
Finnish	466	447	495	456	595	782	12
community	498	447	541	456	595	782	12
sample.	323	459	352	467	595	782	12
Journal	355	459	384	467	595	782	12
of	387	459	394	467	595	782	12
Adolescence,	397	459	447	467	595	782	12
28,	449	459	461	467	595	782	12
155-159.	464	459	498	467	595	782	12
Reddy,	312	470	338	478	595	782	12
R.,	341	470	352	478	595	782	12
Rhodes,	355	470	386	478	595	782	12
J.	388	470	394	478	595	782	12
E.	397	470	405	478	595	782	12
y	408	470	413	478	595	782	12
Mulhall,	415	470	448	478	595	782	12
P	451	470	456	478	595	782	12
(2003).	458	470	486	478	595	782	12
The	489	470	503	478	595	782	12
influence	506	470	541	478	595	782	12
of	323	481	331	490	595	782	12
teacher	335	481	362	490	595	782	12
support	366	481	395	490	595	782	12
on	398	481	408	490	595	782	12
student	412	481	439	490	595	782	12
adjustment	443	481	485	490	595	782	12
in	488	481	496	490	595	782	12
the	500	481	511	490	595	782	12
middle	515	481	541	490	595	782	12
school	323	493	348	501	595	782	12
years:	351	493	374	501	595	782	12
A	377	493	384	501	595	782	12
latent	386	493	407	501	595	782	12
growth	411	493	438	501	595	782	12
curve	441	493	462	501	595	782	12
study.	466	493	488	501	595	782	12
Development	491	493	541	501	595	782	12
and	323	504	337	513	595	782	12
Psychopathology,	340	504	407	513	595	782	12
15,	410	504	422	513	595	782	12
119-138.	424	504	458	513	595	782	12
Remor,	312	516	340	524	595	782	12
E.	343	516	352	524	595	782	12
(2006).	356	516	383	524	595	782	12
Psychometric	387	516	439	524	595	782	12
Properties	443	516	481	524	595	782	12
of	485	516	493	524	595	782	12
a	497	516	501	524	595	782	12
European	505	516	541	524	595	782	12
Spanish	323	527	353	535	595	782	12
Version	356	527	385	535	595	782	12
of	387	527	395	535	595	782	12
the	398	527	409	535	595	782	12
Perceived	412	527	449	535	595	782	12
Stress	452	527	474	535	595	782	12
Scale	477	527	497	535	595	782	12
(PSS).	500	527	525	535	595	782	12
The	527	527	541	535	595	782	12
Spanish	323	538	353	547	595	782	12
Journal	356	538	385	547	595	782	12
of	388	538	395	547	595	782	12
Psychology,	398	538	444	547	595	782	12
9,	446	538	453	547	595	782	12
86-93.	456	538	480	547	595	782	12
Rosenberg,	312	550	355	558	595	782	12
M.	360	550	371	558	595	782	12
(1965).	376	550	404	558	595	782	12
Society	409	550	437	558	595	782	12
and	442	550	456	558	595	782	12
the	462	550	474	558	595	782	12
adolescent	479	550	520	558	595	782	12
self-	525	550	541	558	595	782	12
image.	323	561	349	570	595	782	12
Princeton,	351	561	390	570	595	782	12
NJ:	393	561	406	570	595	782	12
Princeton	408	561	445	570	595	782	12
University	447	561	488	570	595	782	12
Press.	490	561	513	570	595	782	12
Schwartz,	312	573	349	581	595	782	12
S.	353	573	361	581	595	782	12
y	365	573	370	581	595	782	12
Pollishuke,	374	573	416	581	595	782	12
M.	420	573	431	581	595	782	12
(1995).	435	573	462	581	595	782	12
Aprendizaje	466	573	512	581	595	782	12
activo.	516	573	541	581	595	782	12
Madrid,	323	584	353	592	595	782	12
España:	356	584	386	592	595	782	12
Narcea.	389	584	418	592	595	782	12
Vieno,	312	595	337	604	595	782	12
A.,	338	595	350	604	595	782	12
Nation,	352	595	380	604	595	782	12
M.,	382	595	395	604	595	782	12
Perkins,	398	595	428	604	595	782	12
D.D.	430	595	449	604	595	782	12
y	451	595	456	604	595	782	12
Santinello,	458	595	499	604	595	782	12
M.	501	595	512	604	595	782	12
(2007).	514	595	541	604	595	782	12
Civic	323	607	344	615	595	782	12
participation	348	607	396	615	595	782	12
and	401	607	414	615	595	782	12
the	419	607	431	615	595	782	12
development	435	607	484	615	595	782	12
of	489	607	497	615	595	782	12
adolescent	501	607	541	615	595	782	12
behavior	323	618	356	627	595	782	12
problems.	360	618	398	627	595	782	12
Journal	402	618	430	627	595	782	12
of	434	618	442	627	595	782	12
Community	446	618	491	627	595	782	12
Psychology,	495	618	541	627	595	782	12
35,	323	630	335	638	595	782	12
761-777.	338	630	372	638	595	782	12
Vitterso,	312	641	344	649	595	782	12
J.,	349	641	357	649	595	782	12
Biswas-Diener,	362	641	421	649	595	782	12
R.	425	641	434	649	595	782	12
y	439	641	444	649	595	782	12
Diener,	449	641	476	649	595	782	12
E.	481	641	489	649	595	782	12
(2005).	494	641	522	649	595	782	12
The	527	641	541	649	595	782	12
divergent	323	652	359	661	595	782	12
meanings	364	652	400	661	595	782	12
of	405	652	413	661	595	782	12
life	418	652	430	661	595	782	12
satisfaction:	435	652	481	661	595	782	12
Item	486	652	503	661	595	782	12
response	508	652	541	661	595	782	12
modeling	323	664	359	672	595	782	12
of	362	664	370	672	595	782	12
the	373	664	384	672	595	782	12
satisfaction	388	664	431	672	595	782	12
with	434	664	451	672	595	782	12
life	454	664	466	672	595	782	12
scale	469	664	488	672	595	782	12
in	491	664	499	672	595	782	12
Greenland	502	664	541	672	595	782	12
and	323	675	337	684	595	782	12
Norway.	339	675	372	684	595	782	12
Social	374	675	398	684	595	782	12
Indicators	401	675	440	684	595	782	12
Research,	442	675	480	684	595	782	12
74,	482	675	494	684	595	782	12
327-348.	497	675	531	684	595	782	12
Wilcox,	312	687	342	695	595	782	12
H.,	345	687	356	695	595	782	12
Field.	359	687	381	695	595	782	12
T.,	384	687	394	695	595	782	12
Prodromidis.	397	687	447	695	595	782	12
M.	450	687	460	695	595	782	12
y	463	687	468	695	595	782	12
Scafidi.	471	687	501	695	595	782	12
F.	504	687	511	695	595	782	12
(1998).	514	687	541	695	595	782	12
Correlations	323	698	370	706	595	782	12
between	372	698	404	706	595	782	12
BDI	406	698	422	706	595	782	12
and	424	698	438	706	595	782	12
CES-D	440	698	468	706	595	782	12
in	470	698	477	706	595	782	12
a	479	698	483	706	595	782	12
sample	485	698	512	706	595	782	12
of	514	698	522	706	595	782	12
ado-	524	698	541	706	595	782	12
lescent	323	709	349	718	595	782	12
mothers.	352	709	385	718	595	782	12
Adolescence,	388	709	437	718	595	782	12
33,	440	709	452	718	595	782	12
565-574.	455	709	489	718	595	782	12
Copyright	335	741	367	748	595	782	12
2012	369	741	385	748	595	782	12
by	387	741	395	748	595	782	12
the	398	741	407	748	595	782	12
Colegio	410	741	435	748	595	782	12
Oficial	437	741	459	748	595	782	12
de	462	741	469	748	595	782	12
Psicólogos	471	741	506	748	595	782	12
de	508	741	516	748	595	782	12
Madrid	518	741	541	748	595	782	12
ISSN:	346	750	366	757	595	782	12
1132-0559	368	750	402	757	595	782	12
-	404	750	407	757	595	782	12
http://dx.doi.org/10.5093/in2012v21n1a5	409	750	541	757	595	782	12
Artículo	400	760	426	767	595	782	12
publicado	428	760	460	767	595	782	12
Online	462	760	484	767	595	782	12
First:	486	760	503	767	595	782	12
27/12/2011	505	760	541	767	595	782	12
T	234	31	238	39	595	782	13
ERESA	238	33	257	38	595	782	13
I.	259	31	264	39	595	782	13
J	266	31	269	39	595	782	13
IMÉNEZ	269	33	292	38	595	782	13
Y	294	33	298	38	595	782	13
H	300	31	306	39	595	782	13
ENRI	306	33	320	38	595	782	13
L	322	31	327	39	595	782	13
EHALLE	327	33	350	38	595	782	13
Woodward,	54	60	98	68	595	782	13
L.	100	60	108	68	595	782	13
J.	111	60	117	68	595	782	13
y	119	60	124	68	595	782	13
Fergusson,	126	60	167	68	595	782	13
D.	170	60	179	68	595	782	13
M.	181	60	192	68	595	782	13
(1999).	195	60	222	68	595	782	13
Childhood	225	60	265	68	595	782	13
peer	267	60	283	68	595	782	13
relationship	65	71	110	79	595	782	13
problems	112	71	147	79	595	782	13
and	150	71	163	79	595	782	13
psychosocial	165	71	214	79	595	782	13
adjustment	216	71	258	79	595	782	13
in	260	71	268	79	595	782	13
late	270	71	283	79	595	782	13
adolescence.	65	82	113	91	595	782	13
Journal	116	82	146	91	595	782	13
of	149	82	156	91	595	782	13
Abnormal	159	82	197	91	595	782	13
Child	199	82	220	91	595	782	13
Psychology,	223	82	269	91	595	782	13
27,	272	82	283	91	595	782	13
87-104.	65	94	94	102	595	782	13
Wu,	54	105	70	114	595	782	13
C.	73	105	82	114	595	782	13
H.,	85	105	97	114	595	782	13
Chen,	101	105	124	114	595	782	13
L.	127	105	135	114	595	782	13
H.,	139	105	151	114	595	782	13
y	154	105	159	114	595	782	13
Tsai,	162	105	180	114	595	782	13
Y.	183	105	192	114	595	782	13
M.	195	105	206	114	595	782	13
(2009).	209	105	238	114	595	782	13
Longitudi-	241	105	283	114	595	782	13
nal	65	117	77	125	595	782	13
invariance	82	117	124	125	595	782	13
analysis	129	117	161	125	595	782	13
of	166	117	174	125	595	782	13
the	180	117	192	125	595	782	13
satisfaction	197	117	242	125	595	782	13
with	248	117	265	125	595	782	13
life	270	117	284	125	595	782	13
89	529	29	541	39	595	782	13
scale.	323	60	345	68	595	782	13
Personality	348	60	394	68	595	782	13
and	397	60	411	68	595	782	13
Individual	414	60	455	68	595	782	13
Differences,	458	60	506	68	595	782	13
46,	508	60	521	68	595	782	13
396-	524	60	542	68	595	782	13
401.	323	71	340	79	595	782	13
Nota	312	92	333	101	595	782	13
*	323	108	327	115	595	782	13
Miembros	332	108	364	115	595	782	13
del	369	108	379	115	595	782	13
equipo	383	108	405	115	595	782	13
Lisis	409	108	425	115	595	782	13
de	429	108	437	115	595	782	13
Investigación	441	108	485	115	595	782	13
en	489	108	497	115	595	782	13
Convivencia	501	108	541	115	595	782	13
Escolar	312	117	336	124	595	782	13
www.uv.es/lisis	338	117	386	124	595	782	13
Manuscrito	402	135	450	145	595	782	13
recibido:	453	135	490	145	595	782	13
15/03/2011	493	135	541	145	595	782	13
Revisión	413	147	451	156	595	782	13
recibida:	453	147	490	156	595	782	13
27/07/2011	493	147	541	156	595	782	13
Manuscrito	399	158	447	168	595	782	13
aceptado:	450	158	490	168	595	782	13
03/08/2011	493	158	541	168	595	782	13
Copyright	54	741	86	748	595	782	13
2012	88	741	104	748	595	782	13
by	107	741	115	748	595	782	13
the	117	741	127	748	595	782	13
Colegio	129	741	154	748	595	782	13
Oficial	156	741	179	748	595	782	13
de	181	741	188	748	595	782	13
Psicólogos	191	741	225	748	595	782	13
de	227	741	235	748	595	782	13
Madrid	237	741	261	748	595	782	13
ISSN:	54	750	73	757	595	782	13
1132-0559	76	750	110	757	595	782	13
-	112	750	115	757	595	782	13
http://dx.doi.org/10.5093/in2012v21n1a5	117	750	249	757	595	782	13
Artículo	54	760	81	767	595	782	13
publicado	83	760	114	767	595	782	13
Online	116	760	138	767	595	782	13
First:	140	760	157	767	595	782	13
27/12/2011	160	760	196	767	595	782	13
Psychosocial	458	751	500	758	595	782	13
Intervention	502	751	541	758	595	782	13
Vol.	438	760	451	768	595	782	13
21,	453	760	463	768	595	782	13
No.	465	760	477	768	595	782	13
1,	479	760	485	768	595	782	13
2012	487	760	503	768	595	782	13
-	506	760	508	768	595	782	13
pp.	511	760	521	768	595	782	13
77-89	523	760	541	768	595	782	13
