Tos	171	72	193	94	482	680	1
ferina:	197	72	240	94	482	680	1
revisión	244	72	296	94	482	680	1
clínica	300	72	342	94	482	680	1
a	346	72	354	94	482	680	1
propósito	358	72	425	94	482	680	1
de	350	95	368	117	482	680	1
un	372	95	390	117	482	680	1
caso	394	95	425	117	482	680	1
J.	270	127	274	142	482	680	1
Olivares	276	127	311	142	482	680	1
Ortiz	313	127	336	142	482	680	1
a	336	128	339	136	482	680	1
,	339	127	341	142	482	680	1
M.	343	127	353	142	482	680	1
Bueno	355	127	381	142	482	680	1
Campaña	384	127	422	142	482	680	1
b	422	128	425	136	482	680	1
MIR-Pediatría.	164	142	208	154	482	680	1
Hospital	210	142	236	154	482	680	1
Universitario	239	142	279	154	482	680	1
Fundación	281	142	313	154	482	680	1
Alcorcón.	315	142	344	154	482	680	1
Alcorcón,	344	142	373	154	482	680	1
Madrid.	374	142	399	154	482	680	1
España.	401	142	426	154	482	680	1
Unidad	144	155	167	167	482	680	1
de	169	155	177	167	482	680	1
Pediatría.	179	155	208	167	482	680	1
Hospital	210	155	236	167	482	680	1
Universitario	239	155	279	167	482	680	1
Fundación	281	155	313	167	482	680	1
Alcorcón.	315	155	344	167	482	680	1
Alcorcón,	344	155	373	167	482	680	1
Madrid.	374	155	399	167	482	680	1
España.	401	155	426	167	482	680	1
a	161	142	164	149	482	680	1
b	142	155	144	162	482	680	1
Resumen	79	213	112	224	482	680	1
Palabras	79	334	109	345	482	680	1
clave:	111	334	131	345	482	680	1
Tos	133	334	144	345	482	680	1
ferina.	147	334	169	345	482	680	1
Síndrome	171	334	205	345	482	680	1
pertusoide.	207	334	246	345	482	680	1
Profilaxis.	248	334	283	345	482	680	1
Tratamiento.	285	334	329	345	482	680	1
Whooping	79	356	117	367	482	680	1
cough:	119	356	143	367	482	680	1
a	145	356	149	367	482	680	1
case	151	356	167	367	482	680	1
report	169	356	190	367	482	680	1
and	192	356	205	367	482	680	1
clinical	208	356	232	367	482	680	1
review	235	356	258	367	482	680	1
Abstract	79	378	109	389	482	680	1
Key	79	488	92	499	482	680	1
words:	94	488	117	499	482	680	1
Pertussis.	120	488	152	499	482	680	1
Whooping	154	488	191	499	482	680	1
Cough.	193	488	219	499	482	680	1
Prophylaxis.	221	488	264	499	482	680	1
Treatment.	266	488	304	499	482	680	1
Jorge	71	582	84	590	482	680	1
Olivares	86	582	107	590	482	680	1
Ortiz,	108	582	123	590	482	680	1
jolivares@fhalcorcon.es	125	582	183	590	482	680	1
Los	71	591	80	598	482	680	1
autores	81	591	100	598	482	680	1
declaran	102	591	124	598	482	680	1
no	126	591	132	598	482	680	1
presentar	134	591	158	598	482	680	1
conflictos	160	591	184	598	482	680	1
de	186	591	192	598	482	680	1
intereses	194	591	217	598	482	680	1
en	218	591	225	598	482	680	1
relación	226	591	247	598	482	680	1
con	249	591	258	598	482	680	1
la	260	591	264	598	482	680	1
preparación	266	591	297	598	482	680	1
y	298	591	301	598	482	680	1
publicación	303	591	333	598	482	680	1
de	335	591	341	598	482	680	1
este	343	591	353	598	482	680	1
artículo.	355	591	376	598	482	680	1
575	241	623	255	632	482	680	1
Revista	125	636	146	644	482	680	1
Pediatría	148	636	174	644	482	680	1
de	176	636	183	644	482	680	1
Atención	185	636	212	644	482	680	1
Primaria	214	636	239	644	482	680	1
•	241	636	244	644	482	680	1
Vol.	246	636	258	644	482	680	1
XIII.	260	636	272	644	482	680	1
N.º	274	636	283	644	482	680	1
52.	285	636	295	644	482	680	1
Octubre/diciembre	297	636	354	644	482	680	1
2011	356	636	371	644	482	680	1
Rev	183	645	194	653	482	680	1
Pediatr	196	645	217	653	482	680	1
Aten	219	645	233	653	482	680	1
Primaria.	235	645	262	653	482	680	1
2011;13:575-84	264	645	313	653	482	680	1
Olivares	57	39	77	48	482	680	2
Ortiz	78	39	91	48	482	680	2
J,	92	39	96	48	482	680	2
y	98	39	101	48	482	680	2
cols.	102	39	113	48	482	680	2
Tos	115	39	123	48	482	680	2
ferina:	124	39	140	48	482	680	2
revisión	141	39	160	48	482	680	2
clínica	162	39	177	48	482	680	2
a	179	39	182	48	482	680	2
propósito	183	39	206	48	482	680	2
de	208	39	214	48	482	680	2
un	215	39	222	48	482	680	2
caso	223	39	234	48	482	680	2
Introducción	57	69	112	83	482	680	2
La	65	86	75	99	482	680	2
tos	77	86	90	99	482	680	2
ferina	92	86	116	99	482	680	2
es	118	86	127	99	482	680	2
una	129	86	145	99	482	680	2
enfermedad	147	86	198	99	482	680	2
conta-	200	86	228	99	482	680	2
giosa	57	102	79	115	482	680	2
que	82	102	98	115	482	680	2
ha	101	102	111	115	482	680	2
experimentado	114	102	178	115	482	680	2
un	181	102	192	115	482	680	2
aumen-	195	102	228	115	482	680	2
to	57	118	66	131	482	680	2
de	70	118	81	131	482	680	2
prevalencia	85	118	134	131	482	680	2
en	138	118	149	131	482	680	2
los	153	118	165	131	482	680	2
últimos	169	118	201	131	482	680	2
años,	205	118	228	131	482	680	2
debido	57	134	86	147	482	680	2
a	89	134	94	147	482	680	2
un	97	134	108	147	482	680	2
cambio	112	134	143	147	482	680	2
epidemiológico	146	134	210	147	482	680	2
por	214	134	228	147	482	680	2
el	57	150	64	163	482	680	2
cual	67	150	84	163	482	680	2
se	87	150	96	163	482	680	2
afectan	99	150	131	163	482	680	2
más	134	150	151	163	482	680	2
adultos	154	150	185	163	482	680	2
jóvenes	188	150	220	163	482	680	2
y	223	150	228	163	482	680	2
adolescentes,	57	166	114	179	482	680	2
que	118	166	134	179	482	680	2
son	138	166	153	179	482	680	2
fuente	157	166	185	179	482	680	2
de	189	166	199	179	482	680	2
infec-	203	166	228	179	482	680	2
ción	57	182	74	195	482	680	2
para	78	182	97	195	482	680	2
lactantes,	100	182	141	195	482	680	2
en	144	182	155	195	482	680	2
los	158	182	170	195	482	680	2
cuales	173	182	199	195	482	680	2
la	203	182	210	195	482	680	2
en-	213	182	228	195	482	680	2
fermedad	57	198	97	211	482	680	2
puede	100	198	127	211	482	680	2
ser	129	198	141	211	482	680	2
grave.	144	198	171	211	482	680	2
Caso	57	229	79	243	482	680	2
clínico	82	229	111	243	482	680	2
Lactante	65	246	102	259	482	680	2
de	106	246	116	259	482	680	2
47	120	246	131	259	482	680	2
días	135	246	152	259	482	680	2
sin	156	246	167	259	482	680	2
antecedentes	171	246	228	259	482	680	2
de	57	262	67	275	482	680	2
interés	70	262	98	275	482	680	2
que	101	262	117	275	482	680	2
acude	120	262	146	275	482	680	2
a	149	262	154	275	482	680	2
la	157	262	164	275	482	680	2
consulta	167	262	202	275	482	680	2
de	205	262	215	275	482	680	2
su	219	262	228	275	482	680	2
pediatra	57	278	91	291	482	680	2
por	94	278	109	291	482	680	2
un	112	278	123	291	482	680	2
cuadro	125	278	155	291	482	680	2
de	157	278	168	291	482	680	2
tos	171	278	183	291	482	680	2
y	186	278	191	291	482	680	2
mucosi-	194	278	228	291	482	680	2
dad	57	294	73	307	482	680	2
nasal	77	294	99	307	482	680	2
de	103	294	113	307	482	680	2
cuatro	117	294	144	307	482	680	2
días	148	294	165	307	482	680	2
de	169	294	180	307	482	680	2
evolución,	184	294	228	307	482	680	2
habiéndose	57	310	105	323	482	680	2
hecho	108	310	134	323	482	680	2
la	137	310	144	323	482	680	2
tos	147	310	159	323	482	680	2
más	162	310	179	323	482	680	2
persistente	182	310	228	323	482	680	2
en	57	326	67	339	482	680	2
forma	69	326	95	339	482	680	2
de	97	326	108	339	482	680	2
accesos	110	326	142	339	482	680	2
repetidos	144	326	183	339	482	680	2
en	185	326	196	339	482	680	2
los	198	326	210	339	482	680	2
que	212	326	228	339	482	680	2
le	57	342	64	355	482	680	2
han	67	342	83	355	482	680	2
observado	86	342	130	355	482	680	2
cianosis	133	342	166	355	482	680	2
perioral	169	342	201	355	482	680	2
y	204	342	209	355	482	680	2
que	212	342	228	355	482	680	2
ocasionalmente	57	358	123	371	482	680	2
terminan	125	358	163	371	482	680	2
con	165	358	180	371	482	680	2
un	182	358	193	371	482	680	2
vómito;	196	358	228	371	482	680	2
se	57	374	65	387	482	680	2
encuentra	68	374	111	387	482	680	2
afebril	113	374	140	387	482	680	2
y	142	374	147	387	482	680	2
con	150	374	165	387	482	680	2
una	168	374	184	387	482	680	2
reducción	187	374	228	387	482	680	2
en	57	390	67	403	482	680	2
la	70	390	77	403	482	680	2
ingesta	80	390	110	403	482	680	2
de	113	390	123	403	482	680	2
leche	126	390	148	403	482	680	2
materna.	151	390	189	403	482	680	2
En	65	406	76	419	482	680	2
la	79	406	86	419	482	680	2
exploración	90	406	139	419	482	680	2
física	143	406	164	419	482	680	2
se	167	406	176	419	482	680	2
objetiva	179	406	213	419	482	680	2
un	217	406	228	419	482	680	2
buen	57	422	78	435	482	680	2
estado	81	422	109	435	482	680	2
general,	111	422	145	435	482	680	2
con	148	422	163	435	482	680	2
buenas	165	422	196	435	482	680	2
colora-	198	422	228	435	482	680	2
ción	57	438	74	451	482	680	2
y	77	438	82	451	482	680	2
perfusión	86	438	125	451	482	680	2
periférica,	128	438	170	451	482	680	2
sin	173	438	185	451	482	680	2
signos	188	438	214	451	482	680	2
de	217	438	228	451	482	680	2
dificultad	57	454	96	467	482	680	2
respiratoria	99	454	146	467	482	680	2
y	149	454	154	467	482	680	2
auscultación	157	454	209	467	482	680	2
car-	212	454	228	467	482	680	2
diopulmonar	57	470	111	483	482	680	2
normal;	114	470	147	483	482	680	2
se	150	470	159	483	482	680	2
decide	162	470	190	483	482	680	2
dejar	193	470	214	483	482	680	2
en	217	470	228	483	482	680	2
observación,	57	486	110	499	482	680	2
durante	114	486	147	499	482	680	2
la	150	486	158	499	482	680	2
cual	161	486	178	499	482	680	2
se	182	486	191	499	482	680	2
objetiva	194	486	228	499	482	680	2
uno	57	502	73	515	482	680	2
de	77	502	88	515	482	680	2
estos	92	502	113	515	482	680	2
episodios	117	502	157	515	482	680	2
en	160	502	171	515	482	680	2
los	175	502	186	515	482	680	2
que	190	502	206	515	482	680	2
pre-	210	502	228	515	482	680	2
senta	57	518	79	531	482	680	2
un	82	518	93	531	482	680	2
acceso	96	518	124	531	482	680	2
con	126	518	142	531	482	680	2
varios	144	518	169	531	482	680	2
golpes	172	518	199	531	482	680	2
de	202	518	213	531	482	680	2
tos	215	518	228	531	482	680	2
durante	57	534	90	547	482	680	2
la	93	534	100	547	482	680	2
espiración	104	534	146	547	482	680	2
y	150	534	155	547	482	680	2
con	158	534	174	547	482	680	2
una	177	534	193	547	482	680	2
inspira-	196	534	228	547	482	680	2
ción	57	550	74	563	482	680	2
ruidosa	77	550	107	563	482	680	2
en	110	550	120	563	482	680	2
forma	122	550	147	563	482	680	2
de	150	550	160	563	482	680	2
gallo	162	550	183	563	482	680	2
al	185	550	193	563	482	680	2
finalizar	195	550	228	563	482	680	2
el	57	566	64	579	482	680	2
acceso,	66	566	97	579	482	680	2
acompañado	99	566	154	579	482	680	2
de	156	566	166	579	482	680	2
cianosis	169	566	201	579	482	680	2
facial.	203	566	228	579	482	680	2
Se	65	582	75	595	482	680	2
decide	79	582	107	595	482	680	2
ingresarlo	111	582	152	595	482	680	2
bajo	156	582	174	595	482	680	2
la	178	582	185	595	482	680	2
sospecha	189	582	228	595	482	680	2
de	240	69	250	82	482	680	2
síndrome	253	69	292	82	482	680	2
pertusoide,	294	69	342	82	482	680	2
con	344	69	360	82	482	680	2
monitoriza-	362	69	411	82	482	680	2
ción	240	85	257	98	482	680	2
continua	261	85	297	98	482	680	2
de	301	85	311	98	482	680	2
saturación	314	85	358	98	482	680	2
de	361	85	371	98	482	680	2
oxígeno,	374	85	411	98	482	680	2
frecuencia	240	101	283	114	482	680	2
cardiaca	285	101	320	114	482	680	2
y	322	101	327	114	482	680	2
respiratoria.	329	101	379	114	482	680	2
Duran-	381	101	411	114	482	680	2
te	240	117	248	130	482	680	2
su	252	117	261	130	482	680	2
ingreso	265	117	296	130	482	680	2
aumenta	300	117	338	130	482	680	2
la	342	117	349	130	482	680	2
frecuencia	353	117	397	130	482	680	2
de	400	117	411	130	482	680	2
los	240	133	251	146	482	680	2
accesos	254	133	286	146	482	680	2
de	289	133	300	146	482	680	2
tos	303	133	316	146	482	680	2
de	319	133	329	146	482	680	2
tipo	332	133	349	146	482	680	2
pertusoide,	352	133	399	146	482	680	2
se	402	133	411	146	482	680	2
objetiva	240	149	273	162	482	680	2
repercusión	276	149	325	162	482	680	2
en	327	149	337	162	482	680	2
la	340	149	347	162	482	680	2
frecuencia	349	149	393	162	482	680	2
car-	395	149	411	162	482	680	2
diaca	240	165	262	178	482	680	2
y	265	165	269	178	482	680	2
la	272	165	279	178	482	680	2
saturación	282	165	325	178	482	680	2
de	328	165	339	178	482	680	2
oxígeno	341	165	375	178	482	680	2
durante	378	165	411	178	482	680	2
dichos	240	181	267	194	482	680	2
accesos	269	181	301	194	482	680	2
e,	304	181	311	194	482	680	2
incluso,	314	181	346	194	482	680	2
en	348	181	358	194	482	680	2
los	361	181	372	194	482	680	2
periodos	375	181	411	194	482	680	2
intercríticos	240	197	289	210	482	680	2
presenta	294	197	331	210	482	680	2
pausas	336	197	365	210	482	680	2
de	369	197	380	210	482	680	2
apnea	385	197	411	210	482	680	2
que	240	213	256	226	482	680	2
se	259	213	268	226	482	680	2
recuperan	272	213	314	226	482	680	2
con	318	213	334	226	482	680	2
estimulación,	337	213	393	226	482	680	2
por	397	213	411	226	482	680	2
lo	240	229	248	242	482	680	2
que	252	229	268	242	482	680	2
se	273	229	282	242	482	680	2
le	286	229	293	242	482	680	2
administra	298	229	342	242	482	680	2
oxigenoterapia	347	229	411	242	482	680	2
con	240	245	255	258	482	680	2
gafas	258	245	280	258	482	680	2
nasales	282	245	313	258	482	680	2
y	315	245	320	258	482	680	2
también	322	245	357	258	482	680	2
sueroterapia	359	245	411	258	482	680	2
intravenosa	240	261	289	274	482	680	2
hasta	293	261	315	274	482	680	2
que	319	261	335	274	482	680	2
recupera	338	261	375	274	482	680	2
una	378	261	394	274	482	680	2
ali-	398	261	411	274	482	680	2
mentación	240	277	284	290	482	680	2
enteral	287	277	316	290	482	680	2
suficiente;	318	277	361	290	482	680	2
se	363	277	372	290	482	680	2
trata	374	277	393	290	482	680	2
con	396	277	411	290	482	680	2
azitromicina	240	293	291	306	482	680	2
al	293	293	301	306	482	680	2
paciente	303	293	339	306	482	680	2
y	341	293	346	306	482	680	2
a	349	293	354	306	482	680	2
los	356	293	368	306	482	680	2
contactos	370	293	411	306	482	680	2
cercanos.	240	309	279	322	482	680	2
Durante	248	325	283	338	482	680	2
su	285	325	294	338	482	680	2
ingreso	297	325	327	338	482	680	2
hospitalario,	329	325	381	338	482	680	2
se	383	325	392	338	482	680	2
rea-	394	325	411	338	482	680	2
liza	240	341	254	354	482	680	2
un	256	341	267	354	482	680	2
estudio	269	341	300	354	482	680	2
serológico	302	341	344	354	482	680	2
para	346	341	365	354	482	680	2
Bordetella	367	341	411	354	482	680	2
pertussis	240	357	277	370	482	680	2
que	279	357	295	370	482	680	2
resulta	297	357	325	370	482	680	2
negativo	327	357	364	370	482	680	2
tanto	366	357	389	370	482	680	2
en	391	357	402	370	482	680	2
la	404	357	411	370	482	680	2
determinación	240	373	300	386	482	680	2
inicial	303	373	326	386	482	680	2
como	329	373	353	386	482	680	2
en	355	373	365	386	482	680	2
la	368	373	375	386	482	680	2
siguien-	377	373	411	386	482	680	2
te,	240	389	251	402	482	680	2
un	254	389	265	402	482	680	2
mes	267	389	284	402	482	680	2
después.	287	389	324	402	482	680	2
Discusión	240	420	283	434	482	680	2
La	248	437	258	450	482	680	2
tos	262	437	274	450	482	680	2
ferina	278	437	302	450	482	680	2
es	306	437	314	450	482	680	2
una	318	437	334	450	482	680	2
enfermedad	337	437	389	450	482	680	2
muy	392	437	411	450	482	680	2
contagiosa,	240	453	289	466	482	680	2
con	294	453	309	466	482	680	2
una	314	453	330	466	482	680	2
tasa	335	453	352	466	482	680	2
de	357	453	368	466	482	680	2
infección	372	453	411	466	482	680	2
subclínica	240	469	281	482	482	680	2
del	284	469	297	482	482	680	2
80%	300	469	321	482	482	680	2
para	324	469	343	482	482	680	2
aquellos	346	469	381	482	482	680	2
indivi-	385	469	411	482	482	680	2
duos	240	485	260	498	482	680	2
que	264	485	279	498	482	680	2
han	283	485	299	498	482	680	2
tenido	302	485	329	498	482	680	2
una	332	485	348	498	482	680	2
exposición	352	485	396	498	482	680	2
in-	399	485	411	498	482	680	2
tensa	240	501	262	514	482	680	2
y	266	501	271	514	482	680	2
que	274	501	290	514	482	680	2
estaban	293	501	326	514	482	680	2
previamente	330	501	382	514	482	680	2
inmu-	386	501	411	514	482	680	2
nizados	240	517	272	530	482	680	2
1,2	272	517	280	525	482	680	2
.	280	517	283	530	482	680	2
El	287	517	294	530	482	680	2
periodo	298	517	331	530	482	680	2
de	335	517	346	530	482	680	2
contagio	350	517	387	530	482	680	2
es	391	517	400	530	482	680	2
la	404	517	411	530	482	680	2
fase	240	533	257	546	482	680	2
catarral	260	533	291	546	482	680	2
inicial	294	533	317	546	482	680	2
y	320	533	325	546	482	680	2
las	328	533	339	546	482	680	2
dos	342	533	357	546	482	680	2
primeras	359	533	396	546	482	680	2
se-	398	533	411	546	482	680	2
manas	240	549	268	562	482	680	2
de	271	549	282	562	482	680	2
la	285	549	293	562	482	680	2
fase	296	549	313	562	482	680	2
paroxística	317	549	363	562	482	680	2
(hasta	366	549	392	562	482	680	2
seis	396	549	411	562	482	680	2
semanas	240	565	276	578	482	680	2
en	279	565	289	578	482	680	2
el	292	565	299	578	482	680	2
caso	301	565	320	578	482	680	2
de	323	565	333	578	482	680	2
niños	336	565	358	578	482	680	2
no	361	565	372	578	482	680	2
imuniza-	374	565	411	578	482	680	2
dos)	240	581	258	594	482	680	2
2	258	581	262	589	482	680	2
.	262	581	264	594	482	680	2
Ni	269	581	278	594	482	680	2
la	283	581	290	594	482	680	2
vacunación	295	581	344	594	482	680	2
ni	348	581	356	594	482	680	2
la	361	581	368	594	482	680	2
infección	372	581	411	594	482	680	2
576	227	623	241	632	482	680	2
Revista	111	636	132	644	482	680	2
Pediatría	134	636	160	644	482	680	2
de	162	636	169	644	482	680	2
Atención	171	636	198	644	482	680	2
Primaria	200	636	225	644	482	680	2
•	226	636	230	644	482	680	2
Vol.	232	636	244	644	482	680	2
XIII.	245	636	258	644	482	680	2
N.º	259	636	269	644	482	680	2
52.	271	636	281	644	482	680	2
Octubre/diciembre	283	636	340	644	482	680	2
2011	342	636	357	644	482	680	2
Rev	169	645	180	653	482	680	2
Pediatr	182	645	203	653	482	680	2
Aten	205	645	219	653	482	680	2
Primaria.	221	645	248	653	482	680	2
2011;13:575-84	250	645	299	653	482	680	2
Olivares	248	39	268	48	482	680	3
Ortiz	270	39	282	48	482	680	3
J,	284	39	288	48	482	680	3
y	289	39	292	48	482	680	3
cols.	294	39	305	48	482	680	3
Tos	306	39	314	48	482	680	3
ferina:	316	39	331	48	482	680	3
revisión	333	39	352	48	482	680	3
clínica	353	39	369	48	482	680	3
a	370	39	373	48	482	680	3
propósito	375	39	398	48	482	680	3
de	399	39	405	48	482	680	3
un	407	39	413	48	482	680	3
caso	415	39	425	48	482	680	3
natural	71	69	101	83	482	680	3
consiguen	104	69	148	83	482	680	3
una	151	69	167	83	482	680	3
inmunidad	171	69	216	83	482	680	3
com-	220	69	242	83	482	680	3
pleta.	71	86	95	99	482	680	3
Del	97	86	111	99	482	680	3
total	114	86	133	99	482	680	3
de	135	86	146	99	482	680	3
los	148	86	160	99	482	680	3
casos,	162	86	187	99	482	680	3
el	190	86	197	99	482	680	3
67%	199	86	220	99	482	680	3
apa-	223	86	242	99	482	680	3
rece	71	102	88	115	482	680	3
en	91	102	102	115	482	680	3
adolescentes	104	102	158	115	482	680	3
y	161	102	166	115	482	680	3
adultos	169	102	200	115	482	680	3
2	200	102	203	110	482	680	3
,	203	101	206	115	482	680	3
que	208	101	224	115	482	680	3
son	227	101	242	115	482	680	3
la	71	118	78	131	482	680	3
principal	82	118	118	131	482	680	3
fuente	121	118	149	131	482	680	3
de	152	118	163	131	482	680	3
infección	166	118	205	131	482	680	3
para	208	118	227	131	482	680	3
los	230	118	242	131	482	680	3
niños	71	134	93	147	482	680	3
3	93	134	97	142	482	680	3
;	97	133	99	147	482	680	3
en	102	133	112	147	482	680	3
la	115	133	122	147	482	680	3
actualidad	125	133	168	147	482	680	3
existen	171	133	201	147	482	680	3
dos	203	133	218	147	482	680	3
picos	221	133	242	147	482	680	3
de	71	150	81	163	482	680	3
incidencia	83	150	125	163	482	680	3
de	127	150	138	163	482	680	3
la	140	150	147	163	482	680	3
tos	149	150	162	163	482	680	3
ferina:	164	150	191	163	482	680	3
en	193	150	204	163	482	680	3
los	206	150	217	163	482	680	3
niños	220	150	242	163	482	680	3
menores	71	166	107	179	482	680	3
de	110	166	121	179	482	680	3
cinco	124	166	146	179	482	680	3
meses	149	166	175	179	482	680	3
y	178	166	183	179	482	680	3
en	186	166	197	179	482	680	3
los	200	166	211	179	482	680	3
mayo-	215	166	242	179	482	680	3
res	71	182	83	195	482	680	3
de	86	182	96	195	482	680	3
diez	99	182	116	195	482	680	3
años.	119	182	141	195	482	680	3
La	79	198	89	211	482	680	3
duración	92	198	129	211	482	680	3
de	132	198	142	211	482	680	3
la	145	198	152	211	482	680	3
inmunidad	155	198	200	211	482	680	3
es	203	198	212	211	482	680	3
limita-	215	198	242	211	482	680	3
da,	71	214	84	227	482	680	3
de	87	214	97	227	482	680	3
unos	100	214	120	227	482	680	3
15	123	214	134	227	482	680	3
años	137	214	156	227	482	680	3
con	159	214	175	227	482	680	3
la	177	214	184	227	482	680	3
infección	187	214	225	227	482	680	3
na-	228	214	242	227	482	680	3
tural	71	230	90	243	482	680	3
1	90	230	93	238	482	680	3
y	96	229	101	243	482	680	3
de	105	229	115	243	482	680	3
5-6	118	229	133	243	482	680	3
años	136	229	156	243	482	680	3
con	159	229	175	243	482	680	3
la	178	229	185	243	482	680	3
vacunación	188	229	236	243	482	680	3
4	236	230	239	238	482	680	3
;	239	229	242	243	482	680	3
la	71	246	78	259	482	680	3
eficacia	82	246	114	259	482	680	3
de	118	246	129	259	482	680	3
la	133	246	140	259	482	680	3
vacuna	145	246	175	259	482	680	3
también	180	246	215	259	482	680	3
se	219	246	228	259	482	680	3
va	232	246	242	259	482	680	3
perdiendo	71	262	114	275	482	680	3
con	117	262	132	275	482	680	3
el	135	262	143	275	482	680	3
paso	146	262	166	275	482	680	3
del	169	262	181	275	482	680	3
tiempo;	185	262	217	275	482	680	3
así,	220	262	234	275	482	680	3
a	237	262	242	275	482	680	3
los	71	278	83	291	482	680	3
cuatro	87	278	114	291	482	680	3
años	118	278	138	291	482	680	3
es	142	278	151	291	482	680	3
de	155	278	165	291	482	680	3
un	169	278	180	291	482	680	3
84%,	184	278	208	291	482	680	3
y	212	278	217	291	482	680	3
a	221	278	226	291	482	680	3
los	230	278	242	291	482	680	3
siete	71	294	90	307	482	680	3
años	94	294	114	307	482	680	3
es	119	294	127	307	482	680	3
del	131	294	144	307	482	680	3
46%	148	294	169	307	482	680	3
5	169	294	173	302	482	680	3
.	173	293	175	307	482	680	3
La	180	293	190	307	482	680	3
vacunación	194	293	242	307	482	680	3
requiere	71	310	105	323	482	680	3
un	108	310	119	323	482	680	3
mínimo	121	310	153	323	482	680	3
de	155	310	166	323	482	680	3
dos	168	310	183	323	482	680	3
dosis	186	310	206	323	482	680	3
para	209	310	228	323	482	680	3
ser	230	310	242	323	482	680	3
eficaz	71	326	95	339	482	680	3
6	95	326	99	334	482	680	3
;	99	325	101	339	482	680	3
por	106	325	120	339	482	680	3
tanto,	124	325	150	339	482	680	3
son	154	325	169	339	482	680	3
los	173	325	185	339	482	680	3
lactantes	189	325	227	339	482	680	3
de	232	325	242	339	482	680	3
menos	71	342	99	355	482	680	3
de	104	342	115	355	482	680	3
cuatro	120	342	147	355	482	680	3
meses	152	342	178	355	482	680	3
los	183	342	194	355	482	680	3
de	199	342	210	355	482	680	3
mayor	215	342	242	355	482	680	3
riesgo.	71	358	99	371	482	680	3
El	102	358	109	371	482	680	3
principal	112	358	148	371	482	680	3
origen	151	358	178	371	482	680	3
de	181	358	191	371	482	680	3
la	194	358	201	371	482	680	3
infección	204	358	242	371	482	680	3
en	71	374	81	387	482	680	3
niños	86	374	108	387	482	680	3
son	113	374	128	387	482	680	3
los	132	374	144	387	482	680	3
adultos	148	374	179	387	482	680	3
que	183	374	199	387	482	680	3
conviven	204	374	242	387	482	680	3
con	71	390	86	403	482	680	3
ellos,	89	390	110	403	482	680	3
sobre	113	390	136	403	482	680	3
todo	139	390	159	403	482	680	3
los	162	390	173	403	482	680	3
padres	176	390	204	403	482	680	3
7	204	390	207	398	482	680	3
.	207	389	210	403	482	680	3
Bordetella	79	406	124	418	482	680	3
pertussis	127	406	164	418	482	680	3
es	167	406	176	419	482	680	3
el	180	406	187	419	482	680	3
germen	190	406	223	419	482	680	3
res-	226	406	242	419	482	680	3
ponsable	71	422	109	435	482	680	3
de	111	422	122	435	482	680	3
todos	124	422	148	435	482	680	3
los	151	422	162	435	482	680	3
casos	165	422	187	435	482	680	3
de	190	422	200	435	482	680	3
tos	203	422	215	435	482	680	3
ferina	218	422	242	435	482	680	3
epidémica	71	438	114	451	482	680	3
y	116	438	121	451	482	680	3
de	124	438	134	451	482	680	3
la	137	438	144	451	482	680	3
mayoría	147	438	181	451	482	680	3
de	183	438	194	451	482	680	3
las	197	438	208	451	482	680	3
esporá-	210	438	242	451	482	680	3
dicas.	71	454	95	467	482	680	3
B.	97	454	106	466	482	680	3
parapertussis	109	454	164	466	482	680	3
es	167	454	176	467	482	680	3
responsable	179	454	229	467	482	680	3
de	232	454	242	467	482	680	3
algunos	71	470	104	483	482	680	3
casos	106	470	129	483	482	680	3
de	132	470	142	483	482	680	3
tos	145	470	157	483	482	680	3
ferina	160	470	184	483	482	680	3
esporádica,	187	470	235	483	482	680	3
y	237	470	242	483	482	680	3
B.	71	486	80	498	482	680	3
bronchiseptica	82	486	144	498	482	680	3
produce	146	486	181	499	482	680	3
infecciones	183	486	229	499	482	680	3
en	232	486	242	499	482	680	3
inmunodeprimidos.	71	502	153	515	482	680	3
El	79	518	87	531	482	680	3
síndrome	91	518	130	531	482	680	3
pertusoide	135	518	180	531	482	680	3
es	184	518	193	531	482	680	3
un	197	518	208	531	482	680	3
cuadro	213	518	242	531	482	680	3
similar	71	534	98	547	482	680	3
a	100	534	105	547	482	680	3
la	108	534	115	547	482	680	3
tos	117	534	130	547	482	680	3
ferina,	133	534	160	547	482	680	3
pero	162	534	181	547	482	680	3
generalmente	184	534	242	547	482	680	3
más	71	550	88	563	482	680	3
leve	90	550	107	563	482	680	3
y	109	550	114	563	482	680	3
producido	116	550	159	563	482	680	3
por	161	550	175	563	482	680	3
otros	178	550	199	563	482	680	3
gérmenes	201	550	242	563	482	680	3
(Mycoplasma	71	566	129	579	482	680	3
pneumoniae,	133	566	190	578	482	680	3
Chlamydo-	194	566	242	578	482	680	3
phila	71	582	93	594	482	680	3
pneumoniae,	97	582	154	594	482	680	3
Chlamydia	159	582	206	594	482	680	3
tracho-	211	582	242	594	482	680	3
matis,	254	70	281	83	482	680	3
Ureaplasma	286	70	338	83	482	680	3
urealyticum,	344	70	399	83	482	680	3
virus	405	70	425	83	482	680	3
respiratorio	254	86	302	99	482	680	3
sincitial,	304	86	337	99	482	680	3
adenovirus,	339	86	388	99	482	680	3
Haemo-	391	86	425	99	482	680	3
philus	254	102	280	115	482	680	3
parainfluenzae,	285	102	352	115	482	680	3
citomegalovirus	357	102	425	115	482	680	3
[CMV]	254	118	283	131	482	680	3
y	286	118	291	131	482	680	3
enterovirus).	294	118	347	131	482	680	3
El	263	134	270	147	482	680	3
cuadro	272	134	301	147	482	680	3
clínico	304	134	330	147	482	680	3
clásico	333	134	360	147	482	680	3
de	363	134	373	147	482	680	3
la	376	134	383	147	482	680	3
tos	386	134	398	147	482	680	3
ferina	401	134	425	147	482	680	3
cursa	254	150	276	163	482	680	3
en	279	150	289	163	482	680	3
varias	292	150	316	163	482	680	3
fases:	319	150	342	163	482	680	3
periodo	345	150	377	163	482	680	3
de	380	150	391	163	482	680	3
incuba-	393	150	425	163	482	680	3
ción	254	166	272	179	482	680	3
de	275	166	286	179	482	680	3
7-10	289	166	309	179	482	680	3
días;	313	166	332	179	482	680	3
fase	335	166	353	179	482	680	3
catarral	356	166	388	179	482	680	3
(1-2	391	166	409	179	482	680	3
se-	413	166	425	179	482	680	3
manas)	254	182	285	195	482	680	3
indistinguible	288	182	344	195	482	680	3
de	346	182	357	195	482	680	3
cualquier	360	182	398	195	482	680	3
infec-	401	182	425	195	482	680	3
ción	254	198	272	211	482	680	3
respiratoria	274	198	321	211	482	680	3
de	324	198	334	211	482	680	3
vías	337	198	353	211	482	680	3
altas,	355	198	377	211	482	680	3
sin	380	198	391	211	482	680	3
fiebre	394	198	418	211	482	680	3
y	420	198	425	211	482	680	3
con	254	214	269	227	482	680	3
una	272	214	288	227	482	680	3
tos	291	214	304	227	482	680	3
progresivamente	306	214	377	227	482	680	3
más	380	214	397	227	482	680	3
inten-	400	214	425	227	482	680	3
sa;	254	230	266	243	482	680	3
fase	270	230	287	243	482	680	3
paroxística	291	230	337	243	482	680	3
(2-4	341	230	359	243	482	680	3
semanas),	363	230	406	243	482	680	3
con	410	230	425	243	482	680	3
accesos	254	246	286	259	482	680	3
de	289	246	300	259	482	680	3
tos	303	246	315	259	482	680	3
con	319	246	334	259	482	680	3
5-10	337	246	358	259	482	680	3
golpes	361	246	388	259	482	680	3
en	392	246	402	259	482	680	3
cada	405	246	425	259	482	680	3
espiración	254	262	296	275	482	680	3
seguidos	299	262	336	275	482	680	3
de	339	262	350	275	482	680	3
un	353	262	364	275	482	680	3
estridor	367	262	399	275	482	680	3
inspi-	402	262	425	275	482	680	3
ratorio	254	278	282	291	482	680	3
característico	285	278	340	291	482	680	3
conocido	343	278	382	291	482	680	3
como	385	278	408	291	482	680	3
ga-	411	278	425	291	482	680	3
llo.	254	294	268	307	482	680	3
Tras	271	294	288	307	482	680	3
el	292	294	299	307	482	680	3
acceso	302	294	330	307	482	680	3
es	334	294	343	307	482	680	3
frecuente	346	294	386	307	482	680	3
expulsar	390	294	425	307	482	680	3
una	254	310	270	323	482	680	3
mucosidad	274	310	319	323	482	680	3
espesa,	323	310	354	323	482	680	3
filante	357	310	384	323	482	680	3
o	387	310	393	323	482	680	3
un	396	310	407	323	482	680	3
vó-	411	310	425	323	482	680	3
mito	254	326	273	339	482	680	3
alimentario.	277	326	327	339	482	680	3
Durante	330	326	365	339	482	680	3
el	368	326	375	339	482	680	3
paroxismo,	378	326	425	339	482	680	3
la	254	342	261	355	482	680	3
cara	264	342	281	355	482	680	3
se	284	342	293	355	482	680	3
muestra	295	342	329	355	482	680	3
abotargada,	332	342	383	355	482	680	3
cianótica,	385	342	425	355	482	680	3
con	254	358	270	371	482	680	3
hemorragias	273	358	326	371	482	680	3
conjuntivales	330	358	386	371	482	680	3
y	389	358	394	371	482	680	3
protu-	398	358	425	371	482	680	3
sión	254	374	271	387	482	680	3
de	273	374	284	387	482	680	3
la	286	374	293	387	482	680	3
lengua,	296	374	327	387	482	680	3
esto	330	374	347	387	482	680	3
es	350	374	358	387	482	680	3
lo	361	374	368	387	482	680	3
que	371	374	387	387	482	680	3
se	389	374	398	387	482	680	3
cono-	400	374	425	387	482	680	3
ce	254	390	263	403	482	680	3
como	268	390	292	403	482	680	3
facies	296	390	321	403	482	680	3
pertusa.	325	390	360	403	482	680	3
Entre	364	390	386	403	482	680	3
paroxis-	391	390	425	403	482	680	3
mos,	254	406	276	419	482	680	3
el	286	406	294	419	482	680	3
niño	305	406	324	419	482	680	3
está	335	406	353	419	482	680	3
asintomático.	364	406	425	419	482	680	3
Posteriormente	254	422	319	435	482	680	3
se	322	422	331	435	482	680	3
sigue	335	422	357	435	482	680	3
de	360	422	371	435	482	680	3
una	375	422	391	435	482	680	3
fase	394	422	411	435	482	680	3
de	415	422	425	435	482	680	3
convalecencia	254	438	313	451	482	680	3
(1-3	316	438	334	451	482	680	3
semanas)	337	438	376	451	482	680	3
en	379	438	389	451	482	680	3
durante	392	438	425	451	482	680	3
la	254	454	261	467	482	680	3
cual	265	454	282	467	482	680	3
las	286	454	297	467	482	680	3
crisis	300	454	320	467	482	680	3
de	324	454	335	467	482	680	3
tos	338	454	351	467	482	680	3
se	355	454	364	467	482	680	3
van	367	454	383	467	482	680	3
haciendo	386	454	425	467	482	680	3
menos	254	470	282	483	482	680	3
frecuentes	285	470	329	483	482	680	3
y	331	470	336	483	482	680	3
más	338	470	356	483	482	680	3
leves,	358	470	382	483	482	680	3
hasta	384	470	407	483	482	680	3
que	409	470	425	483	482	680	3
desaparecen.	254	486	310	499	482	680	3
En	263	502	273	515	482	680	3
los	276	502	288	515	482	680	3
menores	291	502	328	515	482	680	3
de	331	502	342	515	482	680	3
tres	345	502	360	515	482	680	3
meses,	364	502	393	515	482	680	3
el	396	502	403	515	482	680	3
cua-	406	502	425	515	482	680	3
dro	254	518	268	531	482	680	3
puede	272	518	298	531	482	680	3
ser	302	518	314	531	482	680	3
más	317	518	334	531	482	680	3
grave	338	518	362	531	482	680	3
y	365	518	370	531	482	680	3
prolongado,	373	518	425	531	482	680	3
la	254	534	261	547	482	680	3
fase	264	534	281	547	482	680	3
catarral	284	534	316	547	482	680	3
puede	319	534	345	547	482	680	3
pasar	348	534	371	547	482	680	3
desapercibi-	374	534	425	547	482	680	3
da,	254	550	267	563	482	680	3
los	270	550	281	563	482	680	3
accesos	284	550	315	563	482	680	3
de	318	550	328	563	482	680	3
tos	331	550	343	563	482	680	3
son	346	550	360	563	482	680	3
menos	363	550	391	563	482	680	3
llamati-	393	550	425	563	482	680	3
vos	254	566	268	579	482	680	3
y	271	566	276	579	482	680	3
sin	279	566	291	579	482	680	3
gallo	294	566	315	579	482	680	3
y	318	566	323	579	482	680	3
es	326	566	334	579	482	680	3
posible	337	566	367	579	482	680	3
ver	370	566	383	579	482	680	3
episodios	386	566	425	579	482	680	3
de	254	582	264	595	482	680	3
apnea	267	582	293	595	482	680	3
o	296	582	301	595	482	680	3
cianosis	304	582	337	595	482	680	3
sin	339	582	351	595	482	680	3
tos	354	582	366	595	482	680	3
1	366	582	369	590	482	680	3
.	369	582	372	595	482	680	3
577	241	623	255	632	482	680	3
Revista	125	636	146	644	482	680	3
Pediatría	148	636	174	644	482	680	3
de	176	636	183	644	482	680	3
Atención	185	636	212	644	482	680	3
Primaria	214	636	239	644	482	680	3
•	241	636	244	644	482	680	3
Vol.	246	636	258	644	482	680	3
XIII.	260	636	272	644	482	680	3
N.º	274	636	283	644	482	680	3
52.	285	636	295	644	482	680	3
Octubre/diciembre	297	636	354	644	482	680	3
2011	356	636	371	644	482	680	3
Rev	183	645	194	653	482	680	3
Pediatr	196	645	217	653	482	680	3
Aten	219	645	233	653	482	680	3
Primaria.	235	645	262	653	482	680	3
2011;13:575-84	264	645	313	653	482	680	3
Olivares	57	39	77	48	482	680	4
Ortiz	78	39	91	48	482	680	4
J,	92	39	96	48	482	680	4
y	98	39	101	48	482	680	4
cols.	102	39	113	48	482	680	4
Tos	115	39	123	48	482	680	4
ferina:	124	39	140	48	482	680	4
revisión	141	39	160	48	482	680	4
clínica	162	39	177	48	482	680	4
a	179	39	182	48	482	680	4
propósito	183	39	206	48	482	680	4
de	208	39	214	48	482	680	4
un	215	39	222	48	482	680	4
caso	223	39	234	48	482	680	4
Las	65	69	79	83	482	680	4
complicaciones	83	69	147	83	482	680	4
más	150	69	168	83	482	680	4
graves	171	69	199	83	482	680	4
son	202	69	217	83	482	680	4
la	221	69	228	83	482	680	4
neumonía	57	85	99	99	482	680	4
por	102	85	117	99	482	680	4
Bordetella	120	86	164	98	482	680	4
o	167	85	173	99	482	680	4
por	176	85	190	99	482	680	4
sobrein-	193	85	228	99	482	680	4
fección	57	101	87	115	482	680	4
bacteriana	91	101	136	115	482	680	4
(S.	140	101	151	115	482	680	4
aureus,	155	102	186	114	482	680	4
S.	190	102	198	114	482	680	4
pneu-	202	102	228	114	482	680	4
moniae)	57	118	92	130	482	680	4
2	92	118	95	126	482	680	4
,	95	117	98	131	482	680	4
esta	101	117	118	131	482	680	4
última	120	117	147	131	482	680	4
aparece	150	117	183	131	482	680	4
en	185	117	196	131	482	680	4
un	199	117	210	131	482	680	4
5%	212	117	228	131	482	680	4
de	57	133	67	147	482	680	4
los	70	133	81	147	482	680	4
casos	84	133	107	147	482	680	4
y	109	133	114	147	482	680	4
es	117	133	126	147	482	680	4
la	129	133	136	147	482	680	4
causa	138	133	162	147	482	680	4
del	165	133	177	147	482	680	4
90%	180	133	201	147	482	680	4
de	204	133	214	147	482	680	4
las	217	133	228	147	482	680	4
muertes	57	149	91	163	482	680	4
por	93	149	108	163	482	680	4
tos	110	149	123	163	482	680	4
ferina;	126	149	153	163	482	680	4
y	155	149	160	163	482	680	4
por	163	149	177	163	482	680	4
otro	180	149	197	163	482	680	4
lado	200	149	218	163	482	680	4
la	221	149	228	163	482	680	4
encefalopatía	57	165	113	179	482	680	4
tosferinosa	116	165	162	179	482	680	4
(1/100	164	165	194	179	482	680	4
000	196	165	212	179	482	680	4
ca-	215	165	228	179	482	680	4
sos),	57	181	76	195	482	680	4
con	81	181	96	195	482	680	4
convulsiones	100	181	155	195	482	680	4
y	159	181	164	195	482	680	4
alteración	169	181	211	195	482	680	4
del	215	181	228	195	482	680	4
nivel	57	197	76	211	482	680	4
de	79	197	90	211	482	680	4
conciencia.	92	197	139	211	482	680	4
La	65	213	75	227	482	680	4
necesidad	79	213	121	227	482	680	4
de	125	213	135	227	482	680	4
ingreso	139	213	170	227	482	680	4
en	174	213	184	227	482	680	4
Unidades	188	213	228	227	482	680	4
de	57	229	67	243	482	680	4
Cuidados	71	229	110	243	482	680	4
Intensivos	114	229	156	243	482	680	4
y	160	229	165	243	482	680	4
de	168	229	179	243	482	680	4
ventilación	182	229	228	243	482	680	4
mecánica	57	245	97	259	482	680	4
es	100	245	109	259	482	680	4
más	113	245	130	259	482	680	4
frecuente	133	245	174	259	482	680	4
en	177	245	188	259	482	680	4
menores	191	245	228	259	482	680	4
de	57	261	67	275	482	680	4
tres	71	261	87	275	482	680	4
meses	91	261	117	275	482	680	4
y	120	261	125	275	482	680	4
se	129	261	138	275	482	680	4
debe	142	261	163	275	482	680	4
a	167	261	172	275	482	680	4
insuficiencia	176	261	228	275	482	680	4
respiratoria	57	277	105	291	482	680	4
secundaria	110	277	156	291	482	680	4
a	160	277	165	291	482	680	4
apnea	170	277	196	291	482	680	4
y	201	277	206	291	482	680	4
a	211	277	216	291	482	680	4
la	221	277	228	291	482	680	4
neumonía	57	293	99	307	482	680	4
bacteriana	102	293	146	307	482	680	4
secundaria	149	293	194	307	482	680	4
2	194	294	197	302	482	680	4
.	197	293	200	307	482	680	4
Se	65	309	75	323	482	680	4
ha	79	309	90	323	482	680	4
descrito	94	309	128	323	482	680	4
el	132	309	139	323	482	680	4
síndrome	143	310	184	322	482	680	4
de	188	310	198	322	482	680	4
la	203	310	210	322	482	680	4
tos	215	310	228	322	482	680	4
ferina	57	326	81	338	482	680	4
maligna,	84	326	121	338	482	680	4
que	124	325	140	339	482	680	4
se	142	325	151	339	482	680	4
da	153	325	164	339	482	680	4
en	166	325	176	339	482	680	4
menores	179	325	215	339	482	680	4
de	217	325	228	339	482	680	4
tres	57	341	72	355	482	680	4
meses	75	341	101	355	482	680	4
y	103	341	108	355	482	680	4
se	111	341	120	355	482	680	4
caracteriza	123	341	168	355	482	680	4
por	171	341	185	355	482	680	4
una	188	341	204	355	482	680	4
reac-	206	341	228	355	482	680	4
ción	57	357	74	371	482	680	4
leucemoide	78	357	126	371	482	680	4
(>	130	357	139	371	482	680	4
100	143	357	159	371	482	680	4
000	162	357	179	371	482	680	4
leucocitos)	182	357	228	371	482	680	4
con	57	373	72	387	482	680	4
linfocitosis	77	373	121	387	482	680	4
y	126	373	131	387	482	680	4
bronconeumonía	135	373	208	387	482	680	4
con	212	373	228	387	482	680	4
hipoxemia	57	389	101	403	482	680	4
e	104	389	108	403	482	680	4
hipertensión	111	389	164	403	482	680	4
pulmonar,	166	389	209	403	482	680	4
que	212	389	228	403	482	680	4
tiene	57	405	78	419	482	680	4
una	80	405	96	419	482	680	4
mortalidad	99	405	145	419	482	680	4
del	147	405	160	419	482	680	4
75%.	163	405	187	419	482	680	4
Dadas	65	421	92	435	482	680	4
las	95	421	106	435	482	680	4
dificultades	109	421	157	435	482	680	4
técnicas	160	421	194	435	482	680	4
y	197	421	202	435	482	680	4
el	205	421	213	435	482	680	4
re-	216	421	228	435	482	680	4
traso	57	437	78	451	482	680	4
en	82	437	93	451	482	680	4
los	97	437	109	451	482	680	4
resultados	113	437	157	451	482	680	4
del	161	437	174	451	482	680	4
diagnóstico	179	437	228	451	482	680	4
microbiológico,	57	453	122	467	482	680	4
en	124	453	134	467	482	680	4
la	137	453	144	467	482	680	4
práctica	146	453	179	467	482	680	4
el	181	453	189	467	482	680	4
diagnós-	191	453	228	467	482	680	4
tico	57	469	72	483	482	680	4
es	75	469	84	483	482	680	4
fundamentalmente	86	469	167	483	482	680	4
clínico.	170	469	199	483	482	680	4
Desde	65	485	92	499	482	680	4
el	95	485	102	499	482	680	4
punto	106	485	131	499	482	680	4
de	135	485	145	499	482	680	4
vista	149	485	168	499	482	680	4
microbiológi-	171	485	228	499	482	680	4
co,	57	501	69	515	482	680	4
se	73	501	82	515	482	680	4
puede	85	501	111	515	482	680	4
realizar	115	501	145	515	482	680	4
un	148	501	159	515	482	680	4
cultivo	163	501	191	515	482	680	4
que	194	501	210	515	482	680	4
de-	214	501	228	515	482	680	4
muestre	57	517	91	531	482	680	4
la	95	517	103	531	482	680	4
presencia	107	517	147	531	482	680	4
del	151	517	164	531	482	680	4
germen	169	517	201	531	482	680	4
en	206	517	216	531	482	680	4
el	221	517	228	531	482	680	4
aspirado	57	533	93	547	482	680	4
nasofaríngeo	99	533	156	547	482	680	4
profundo,	161	533	205	547	482	680	4
me-	211	533	228	547	482	680	4
diante	57	549	83	563	482	680	4
una	86	549	102	563	482	680	4
torunda	106	549	139	563	482	680	4
flexible	143	549	173	563	482	680	4
de	176	549	187	563	482	680	4
dacrón	190	549	219	563	482	680	4
o	222	549	228	563	482	680	4
de	57	565	67	579	482	680	4
alginato	71	565	106	579	482	680	4
cálcico,	110	565	141	579	482	680	4
manteniéndola	145	565	209	579	482	680	4
du-	213	565	228	579	482	680	4
rante	57	581	79	595	482	680	4
15-30	81	581	107	595	482	680	4
segundos.	110	581	153	595	482	680	4
Para	155	581	174	595	482	680	4
la	177	581	184	595	482	680	4
conserva-	187	581	228	595	482	680	4
ción	240	69	257	83	482	680	4
de	260	69	270	83	482	680	4
la	272	69	279	83	482	680	4
muestra	282	69	316	83	482	680	4
durante	318	69	351	83	482	680	4
un	353	69	364	83	482	680	4
periodo	366	69	398	83	482	680	4
de	401	69	411	83	482	680	4
cuatro	240	85	267	99	482	680	4
días	269	85	286	99	482	680	4
se	288	85	297	99	482	680	4
puede	300	85	326	99	482	680	4
emplear	329	85	363	99	482	680	4
el	366	85	373	99	482	680	4
caldo	375	85	398	99	482	680	4
de	401	85	411	99	482	680	4
cultivo	240	101	268	115	482	680	4
de	271	101	281	115	482	680	4
Stainer-Scholte	284	101	348	115	482	680	4
o	350	101	356	115	482	680	4
el	359	101	366	115	482	680	4
medio	369	101	395	115	482	680	4
se-	398	101	411	115	482	680	4
misólido	240	117	275	131	482	680	4
de	278	117	288	131	482	680	4
Regan-Lowe	291	117	345	131	482	680	4
2	345	118	348	126	482	680	4
.	348	117	351	131	482	680	4
Dada	354	117	376	131	482	680	4
la	379	117	386	131	482	680	4
com-	389	117	411	131	482	680	4
plejidad	240	133	273	147	482	680	4
técnica	276	133	306	147	482	680	4
del	309	133	321	147	482	680	4
cultivo	324	133	352	147	482	680	4
y	355	133	360	147	482	680	4
puesto	363	133	392	147	482	680	4
que	395	133	411	147	482	680	4
finalmente	240	149	285	163	482	680	4
la	287	149	295	163	482	680	4
sensibilidad	297	149	345	163	482	680	4
de	348	149	358	163	482	680	4
la	361	149	368	163	482	680	4
prueba	370	149	400	163	482	680	4
es	402	149	411	163	482	680	4
de	240	165	250	179	482	680	4
menos	255	165	283	179	482	680	4
del	287	165	300	179	482	680	4
50%,	304	165	328	179	482	680	4
se	333	165	342	179	482	680	4
desaconseja	346	165	397	179	482	680	4
su	402	165	411	179	482	680	4
uso	240	181	255	195	482	680	4
rutinario.	257	181	295	195	482	680	4
Otra	297	181	317	195	482	680	4
opción	319	181	348	195	482	680	4
de	350	181	361	195	482	680	4
diagnóstico	363	181	411	195	482	680	4
microbiológico	240	197	302	211	482	680	4
es	304	197	313	211	482	680	4
la	315	197	322	211	482	680	4
inmunofluorescencia	324	197	411	211	482	680	4
directa	240	213	268	227	482	680	4
(IFD),	271	213	295	227	482	680	4
que	297	213	313	227	482	680	4
puede	316	213	342	227	482	680	4
hacerse	344	213	376	227	482	680	4
sobre	378	213	402	227	482	680	4
el	404	213	411	227	482	680	4
cultivo	240	229	268	243	482	680	4
o	270	229	275	243	482	680	4
bien	278	229	296	243	482	680	4
directamente	298	229	353	243	482	680	4
en	355	229	366	243	482	680	4
la	368	229	375	243	482	680	4
muestra	377	229	411	243	482	680	4
nasofaríngea,	240	245	297	259	482	680	4
si	300	245	306	259	482	680	4
bien	309	245	327	259	482	680	4
es	330	245	338	259	482	680	4
muy	341	245	360	259	482	680	4
dependien-	363	245	411	259	482	680	4
te	240	261	248	275	482	680	4
de	252	261	263	275	482	680	4
la	266	261	274	275	482	680	4
experiencia	278	261	326	275	482	680	4
del	330	261	343	275	482	680	4
laboratorio,	346	261	396	275	482	680	4
al-	400	261	411	275	482	680	4
canzando	240	277	281	291	482	680	4
una	286	277	302	291	482	680	4
sensibilidad	307	277	357	291	482	680	4
del	362	277	375	291	482	680	4
60%	380	277	401	291	482	680	4
y	406	277	411	291	482	680	4
una	240	293	256	307	482	680	4
especificidad	259	293	313	307	482	680	4
del	316	293	329	307	482	680	4
90%	332	293	353	307	482	680	4
en	356	293	367	307	482	680	4
las	370	293	381	307	482	680	4
condi-	384	293	411	307	482	680	4
ciones	240	309	266	323	482	680	4
óptimas	269	309	303	323	482	680	4
1	303	310	306	318	482	680	4
.	306	309	309	323	482	680	4
El	312	309	319	323	482	680	4
diagnóstico	323	309	371	323	482	680	4
serológi-	374	309	411	323	482	680	4
co	240	325	250	339	482	680	4
se	254	325	263	339	482	680	4
realiza	267	325	295	339	482	680	4
mediante	299	325	339	339	482	680	4
la	343	325	351	339	482	680	4
detección	355	325	396	339	482	680	4
en	400	325	411	339	482	680	4
suero	240	341	263	355	482	680	4
de	266	341	277	355	482	680	4
IgG	280	341	296	355	482	680	4
frente	299	341	324	355	482	680	4
a	328	341	333	355	482	680	4
toxina	336	341	363	355	482	680	4
pertusoide	366	341	411	355	482	680	4
(TP)	240	357	257	371	482	680	4
y	260	357	265	371	482	680	4
hemaglutinina	268	357	328	371	482	680	4
filamentosa	331	357	380	371	482	680	4
(HAF),	383	357	411	371	482	680	4
que	240	373	256	387	482	680	4
son	260	373	275	387	482	680	4
detectables	280	373	329	387	482	680	4
aproximadamente	333	373	411	387	482	680	4
hasta	240	389	262	403	482	680	4
cinco	265	389	287	403	482	680	4
años	289	389	309	403	482	680	4
después	311	389	346	403	482	680	4
de	348	389	358	403	482	680	4
la	361	389	368	403	482	680	4
infección.	370	389	411	403	482	680	4
Los	240	405	254	419	482	680	4
anticuerpos	257	405	306	419	482	680	4
dirigidos	309	405	344	419	482	680	4
frente	347	405	372	419	482	680	4
a	375	405	380	419	482	680	4
TP	382	405	393	419	482	680	4
son	396	405	411	419	482	680	4
especificos	240	421	285	435	482	680	4
para	287	421	305	435	482	680	4
B.	308	422	316	434	482	680	4
pertussis	319	422	355	434	482	680	4
y	357	421	362	435	482	680	4
se	365	421	373	435	482	680	4
conside-	375	421	411	435	482	680	4
ran	240	437	254	451	482	680	4
marcadores	257	437	307	451	482	680	4
serológicos	310	437	358	451	482	680	4
de	361	437	372	451	482	680	4
la	376	437	383	451	482	680	4
infec-	387	437	411	451	482	680	4
ción	240	453	258	467	482	680	4
de	261	453	272	467	482	680	4
elección	275	453	310	467	482	680	4
en	313	453	324	467	482	680	4
niños.	327	453	353	467	482	680	4
La	356	453	366	467	482	680	4
detección	370	453	411	467	482	680	4
de	240	469	250	483	482	680	4
IgA	253	469	268	483	482	680	4
se	271	469	280	483	482	680	4
ha	283	469	294	483	482	680	4
utilizado	297	469	333	483	482	680	4
en	336	469	346	483	482	680	4
algunos	350	469	383	483	482	680	4
países	386	469	411	483	482	680	4
para	240	485	259	499	482	680	4
la	261	485	268	499	482	680	4
definición	271	485	312	499	482	680	4
de	314	485	325	499	482	680	4
caso,	327	485	349	499	482	680	4
pero	351	485	370	499	482	680	4
no	373	485	384	499	482	680	4
mejo-	386	485	411	499	482	680	4
ra	240	501	248	515	482	680	4
el	251	501	258	515	482	680	4
rendimiento	261	501	312	515	482	680	4
del	315	501	328	515	482	680	4
diagnóstico	331	501	379	515	482	680	4
seroló-	382	501	411	515	482	680	4
gico	240	517	258	531	482	680	4
frente	261	517	286	531	482	680	4
a	290	517	295	531	482	680	4
IgG	298	517	313	531	482	680	4
y	317	517	322	531	482	680	4
es	325	517	334	531	482	680	4
más	337	517	354	531	482	680	4
útil	358	517	371	531	482	680	4
en	374	517	385	531	482	680	4
niños	388	517	411	531	482	680	4
mayores	240	533	276	547	482	680	4
y	279	533	284	547	482	680	4
adultos	288	533	319	547	482	680	4
porque	322	533	353	547	482	680	4
en	356	533	367	547	482	680	4
niños	370	533	393	547	482	680	4
pe-	397	533	411	547	482	680	4
queños,	240	549	273	563	482	680	4
debido	276	549	305	563	482	680	4
a	308	549	313	563	482	680	4
su	316	549	325	563	482	680	4
inmadurez	328	549	372	563	482	680	4
inmuno-	375	549	411	563	482	680	4
lógica,	240	565	267	579	482	680	4
los	269	565	281	579	482	680	4
niveles	283	565	311	579	482	680	4
de	313	565	323	579	482	680	4
IgA	325	565	340	579	482	680	4
en	342	565	353	579	482	680	4
suero	355	565	377	579	482	680	4
pueden	380	565	411	579	482	680	4
ser	240	581	252	595	482	680	4
indetectables.	257	581	316	595	482	680	4
Para	320	581	339	595	482	680	4
la	344	581	351	595	482	680	4
confirmación	356	581	411	595	482	680	4
578	227	623	241	632	482	680	4
Revista	111	636	132	644	482	680	4
Pediatría	134	636	160	644	482	680	4
de	162	636	169	644	482	680	4
Atención	171	636	198	644	482	680	4
Primaria	200	636	225	644	482	680	4
•	226	636	230	644	482	680	4
Vol.	232	636	244	644	482	680	4
XIII.	245	636	258	644	482	680	4
N.º	259	636	269	644	482	680	4
52.	271	636	281	644	482	680	4
Octubre/diciembre	283	636	340	644	482	680	4
2011	342	636	357	644	482	680	4
Rev	169	645	180	653	482	680	4
Pediatr	182	645	203	653	482	680	4
Aten	205	645	219	653	482	680	4
Primaria.	221	645	248	653	482	680	4
2011;13:575-84	250	645	299	653	482	680	4
Olivares	248	39	268	48	482	680	5
Ortiz	270	39	282	48	482	680	5
J,	284	39	288	48	482	680	5
y	289	39	292	48	482	680	5
cols.	294	39	305	48	482	680	5
Tos	306	39	314	48	482	680	5
ferina:	316	39	331	48	482	680	5
revisión	333	39	352	48	482	680	5
clínica	353	39	369	48	482	680	5
a	370	39	373	48	482	680	5
propósito	375	39	398	48	482	680	5
de	399	39	405	48	482	680	5
un	407	39	413	48	482	680	5
caso	415	39	425	48	482	680	5
diagnóstica	71	69	120	82	482	680	5
sería	126	69	146	82	482	680	5
necesario	152	69	192	82	482	680	5
demostrar	198	69	242	82	482	680	5
una	71	85	87	98	482	680	5
seroconversión	90	85	153	98	482	680	5
con	157	85	172	98	482	680	5
un	176	85	187	98	482	680	5
aumento	190	85	228	98	482	680	5
en	232	85	242	98	482	680	5
dos	71	101	86	114	482	680	5
o	89	101	94	114	482	680	5
cuatro	97	101	124	114	482	680	5
veces	127	101	150	114	482	680	5
del	153	101	165	114	482	680	5
nivel	168	101	188	114	482	680	5
de	191	101	201	114	482	680	5
anticuer-	204	101	242	114	482	680	5
pos	71	117	86	130	482	680	5
en	88	117	99	130	482	680	5
una	101	117	117	130	482	680	5
muestra	119	117	154	130	482	680	5
convaleciente	156	117	214	130	482	680	5
frente	217	117	242	130	482	680	5
a	71	133	76	146	482	680	5
una	78	133	94	146	482	680	5
muestra	96	133	131	146	482	680	5
inicial	133	133	157	146	482	680	5
previa,	159	133	188	146	482	680	5
lo	190	133	198	146	482	680	5
cual	200	133	217	146	482	680	5
no	220	133	231	146	482	680	5
es	233	133	242	146	482	680	5
posible	71	149	101	162	482	680	5
en	103	149	113	162	482	680	5
la	116	149	123	162	482	680	5
práctica	125	149	158	162	482	680	5
habitual.	161	149	198	162	482	680	5
Se	200	149	210	162	482	680	5
intenta	212	149	242	162	482	680	5
utilizar	71	165	100	178	482	680	5
determinaciones	104	165	175	178	482	680	5
únicas	180	165	207	178	482	680	5
de	211	165	222	178	482	680	5
IgG	226	165	242	178	482	680	5
TP	71	181	82	194	482	680	5
para	86	181	105	194	482	680	5
el	109	181	116	194	482	680	5
diagnóstico	120	181	169	194	482	680	5
serológico	173	181	217	194	482	680	5
de	220	181	231	194	482	680	5
la	235	181	242	194	482	680	5
infección,	71	197	112	210	482	680	5
para	116	197	135	210	482	680	5
lo	138	197	146	210	482	680	5
cual	149	197	167	210	482	680	5
es	170	197	179	210	482	680	5
necesario	183	197	223	210	482	680	5
dis-	226	197	242	210	482	680	5
poner	71	213	96	226	482	680	5
de	100	213	110	226	482	680	5
puntos	114	213	143	226	482	680	5
de	147	213	157	226	482	680	5
corte	161	213	183	226	482	680	5
respecto	186	213	223	226	482	680	5
a	226	213	231	226	482	680	5
la	235	213	242	226	482	680	5
población	71	229	113	242	482	680	5
general,	116	229	150	242	482	680	5
que	153	229	169	242	482	680	5
de	173	229	183	242	482	680	5
momento	186	229	228	242	482	680	5
no	231	229	242	242	482	680	5
están	71	245	94	258	482	680	5
disponibles.	96	245	146	258	482	680	5
En	149	245	159	258	482	680	5
lactantes,	162	245	202	258	482	680	5
se	205	245	214	258	482	680	5
consi-	216	245	242	258	482	680	5
dera	71	261	90	274	482	680	5
diagnóstica	93	261	142	274	482	680	5
la	145	261	153	274	482	680	5
existencia	156	261	198	274	482	680	5
de	202	261	212	274	482	680	5
títulos	216	261	242	274	482	680	5
altos	71	277	91	290	482	680	5
de	94	277	105	290	482	680	5
IgG	108	277	123	290	482	680	5
TP	127	277	138	290	482	680	5
en	141	277	151	290	482	680	5
una	155	277	171	290	482	680	5
sola	174	277	191	290	482	680	5
muestra	194	277	228	290	482	680	5
en	232	277	242	290	482	680	5
fase	71	293	88	306	482	680	5
aguda	91	293	117	306	482	680	5
y	120	293	125	306	482	680	5
en	127	293	138	306	482	680	5
ausencia	140	293	177	306	482	680	5
de	180	293	190	306	482	680	5
anticuerpos	193	293	242	306	482	680	5
maternos	71	309	111	322	482	680	5
3	111	309	115	317	482	680	5
.	115	309	117	322	482	680	5
Por	121	309	136	322	482	680	5
último,	140	309	170	322	482	680	5
la	174	309	182	322	482	680	5
técnica	186	309	216	322	482	680	5
de	220	309	231	322	482	680	5
la	235	309	242	322	482	680	5
reacción	71	325	107	338	482	680	5
en	113	325	123	338	482	680	5
cadena	129	325	160	338	482	680	5
de	166	325	176	338	482	680	5
la	182	325	189	338	482	680	5
polimerasa	195	325	242	338	482	680	5
(PCR)	71	341	96	354	482	680	5
es	99	341	108	354	482	680	5
la	111	341	118	354	482	680	5
idónea,	121	341	153	354	482	680	5
con	156	341	171	354	482	680	5
una	174	341	190	354	482	680	5
sensibilidad	193	341	242	354	482	680	5
del	71	357	84	370	482	680	5
65-99%	87	357	123	370	482	680	5
y	126	357	131	370	482	680	5
una	134	357	150	370	482	680	5
especificidad	153	357	208	370	482	680	5
del	211	357	224	370	482	680	5
90-	227	357	242	370	482	680	5
100%,	71	373	100	386	482	680	5
mejores	104	373	137	386	482	680	5
que	141	373	157	386	482	680	5
las	161	373	172	386	482	680	5
del	175	373	188	386	482	680	5
resto	192	373	213	386	482	680	5
de	217	373	227	386	482	680	5
las	231	373	242	386	482	680	5
técnicas.	71	389	108	402	482	680	5
La	79	405	89	418	482	680	5
tos	91	405	104	418	482	680	5
ferina	106	405	130	418	482	680	5
es	133	405	141	418	482	680	5
una	144	405	160	418	482	680	5
enfermedad	162	405	213	418	482	680	5
de	215	405	225	418	482	680	5
de-	228	405	242	418	482	680	5
claración	71	421	109	434	482	680	5
obligatoria	113	421	158	434	482	680	5
(EDO),	162	421	192	434	482	680	5
por	196	421	210	434	482	680	5
lo	214	421	222	434	482	680	5
que	226	421	242	434	482	680	5
una	71	437	87	450	482	680	5
vez	90	437	104	450	482	680	5
diagnosticada	107	437	165	450	482	680	5
se	168	437	177	450	482	680	5
debe	180	437	201	450	482	680	5
dar	203	437	217	450	482	680	5
parte	220	437	242	450	482	680	5
a	71	453	76	466	482	680	5
los	79	453	90	466	482	680	5
servicios	93	453	128	466	482	680	5
de	131	453	141	466	482	680	5
salud	144	453	166	466	482	680	5
pública	169	453	199	466	482	680	5
locales.	202	453	233	466	482	680	5
Se	79	469	89	482	482	680	5
plantea	94	469	126	482	482	680	5
el	131	469	138	482	482	680	5
diagnóstico	143	469	193	482	482	680	5
diferencial	198	469	242	482	482	680	5
con	71	485	86	498	482	680	5
síndrome	90	485	128	498	482	680	5
pertusoide,	132	485	179	498	482	680	5
recidivas	182	485	218	498	482	680	5
clíni-	222	485	242	498	482	680	5
cas	71	501	84	514	482	680	5
de	87	501	98	514	482	680	5
una	101	501	117	514	482	680	5
tos	120	501	132	514	482	680	5
ferina	135	501	159	514	482	680	5
previa	162	501	188	514	482	680	5
o	191	501	197	514	482	680	5
bronquio-	200	501	242	514	482	680	5
litis	71	517	85	530	482	680	5
en	87	517	98	530	482	680	5
los	101	517	112	530	482	680	5
lactantes.	115	517	155	530	482	680	5
Ante	79	533	100	546	482	680	5
la	103	533	110	546	482	680	5
sospecha	113	533	151	546	482	680	5
clínica	154	533	180	546	482	680	5
de	183	533	193	546	482	680	5
un	196	533	207	546	482	680	5
caso	210	533	229	546	482	680	5
de	232	533	242	546	482	680	5
tos	71	549	84	562	482	680	5
ferina,	90	549	117	562	482	680	5
tanto	123	549	146	562	482	680	5
en	152	549	163	562	482	680	5
las	168	549	180	562	482	680	5
consultas	186	549	226	562	482	680	5
de	231	549	242	562	482	680	5
Atención	71	565	109	578	482	680	5
Primaria	112	565	147	578	482	680	5
como	150	565	174	578	482	680	5
en	177	565	188	578	482	680	5
los	191	565	202	578	482	680	5
Servicios	206	565	242	578	482	680	5
de	71	581	81	594	482	680	5
Urgencias	84	581	125	594	482	680	5
Pediátricas,	128	581	176	594	482	680	5
se	178	581	187	594	482	680	5
debe	189	581	210	594	482	680	5
valorar	213	581	242	594	482	680	5
la	254	69	261	82	482	680	5
necesidad	264	69	306	82	482	680	5
de	310	69	320	82	482	680	5
ingreso	323	69	354	82	482	680	5
hospitalario	357	69	406	82	482	680	5
(ta-	410	69	425	82	482	680	5
bla	254	85	267	98	482	680	5
1).	269	85	281	98	482	680	5
Todo	263	101	284	114	482	680	5
paciente	286	101	322	114	482	680	5
ingresado	325	101	366	114	482	680	5
por	369	101	383	114	482	680	5
tos	386	101	398	114	482	680	5
ferina	401	101	425	114	482	680	5
debe	254	117	275	130	482	680	5
ser	278	117	290	130	482	680	5
monitorizado,	292	117	351	130	482	680	5
se	354	117	363	130	482	680	5
debe	365	117	386	130	482	680	5
asegurar	389	117	425	130	482	680	5
la	254	133	261	146	482	680	5
adecuada	265	133	306	146	482	680	5
nutrición	310	133	348	146	482	680	5
e	352	133	357	146	482	680	5
hidratación	361	133	408	146	482	680	5
del	412	133	425	146	482	680	5
niño,	254	149	275	162	482	680	5
pudiendo	279	149	319	162	482	680	5
ser	322	149	334	162	482	680	5
necesaria	337	149	376	162	482	680	5
la	380	149	387	162	482	680	5
suerote-	390	149	425	162	482	680	5
rapia	254	165	275	178	482	680	5
intravenosa,	278	165	330	178	482	680	5
la	334	165	341	178	482	680	5
alimentación	344	165	398	178	482	680	5
a	402	165	407	178	482	680	5
tra-	410	165	425	178	482	680	5
vés	254	181	268	194	482	680	5
de	272	181	283	194	482	680	5
sonda	287	181	313	194	482	680	5
nasogástrica	317	181	370	194	482	680	5
o	374	181	380	194	482	680	5
incluso	384	181	414	194	482	680	5
la	418	181	425	194	482	680	5
alimentación	254	197	308	210	482	680	5
parenteral	311	197	354	210	482	680	5
en	356	197	367	210	482	680	5
los	370	197	381	210	482	680	5
niños	384	197	406	210	482	680	5
que	409	197	425	210	482	680	5
no	254	213	265	226	482	680	5
ganan	268	213	294	226	482	680	5
peso,	297	213	319	226	482	680	5
siendo	322	213	349	226	482	680	5
esta	352	213	369	226	482	680	5
la	372	213	379	226	482	680	5
última	381	213	408	226	482	680	5
op-	410	213	425	226	482	680	5
ción	254	229	272	242	482	680	5
2,8	272	229	280	237	482	680	5
.	280	229	282	242	482	680	5
Es	263	245	271	258	482	680	5
necesario	274	245	313	258	482	680	5
el	315	245	322	258	482	680	5
aislamiento	325	245	372	258	482	680	5
respiratorio	374	245	422	258	482	680	5
9	422	245	425	253	482	680	5
hasta	254	261	277	274	482	680	5
que	280	261	296	274	482	680	5
se	299	261	308	274	482	680	5
hayan	311	261	337	274	482	680	5
cumplido	341	261	380	274	482	680	5
cinco	383	261	405	274	482	680	5
días	409	261	425	274	482	680	5
de	254	277	264	290	482	680	5
tratamiento	267	277	317	290	482	680	5
antibiótico	319	277	364	290	482	680	5
efectivo	367	277	400	290	482	680	5
o	403	277	408	290	482	680	5
ha-	411	277	425	290	482	680	5
yan	254	293	269	306	482	680	5
pasado	273	293	303	306	482	680	5
tres	306	293	322	306	482	680	5
semanas	325	293	361	306	482	680	5
desde	365	293	389	306	482	680	5
el	393	293	400	306	482	680	5
inicio	403	293	425	306	482	680	5
de	254	309	264	322	482	680	5
los	267	309	279	322	482	680	5
síntomas.	282	309	322	322	482	680	5
El	263	325	270	338	482	680	5
tratamiento	272	325	321	338	482	680	5
antibiótico	324	325	368	338	482	680	5
tiene	370	325	391	338	482	680	5
dos	393	325	408	338	482	680	5
ob-	410	325	425	338	482	680	5
jetivos:	254	341	284	354	482	680	5
disminuir	287	341	325	354	482	680	5
la	328	341	336	354	482	680	5
gravedad	339	341	378	354	482	680	5
de	382	341	392	354	482	680	5
los	395	341	407	354	482	680	5
sín-	410	341	425	354	482	680	5
tomas	254	357	280	370	482	680	5
10	280	357	286	365	482	680	5
si	289	357	295	370	482	680	5
el	298	357	306	370	482	680	5
tratamiento	309	357	358	370	482	680	5
se	361	357	370	370	482	680	5
inicia	373	357	394	370	482	680	5
dentro	397	357	425	370	482	680	5
de	254	373	265	386	482	680	5
los	269	373	281	386	482	680	5
primeros	285	373	322	386	482	680	5
siete	327	373	346	386	482	680	5
días	351	373	367	386	482	680	5
de	372	373	382	386	482	680	5
clínica,	387	373	416	386	482	680	5
y	420	373	425	386	482	680	5
reducir	254	389	283	402	482	680	5
el	287	389	294	402	482	680	5
riesgo	298	389	324	402	482	680	5
de	328	389	338	402	482	680	5
transmisión	342	389	391	402	482	680	5
11	391	389	397	397	482	680	5
elimi-	401	389	425	402	482	680	5
nando	254	405	281	418	482	680	5
el	284	405	291	418	482	680	5
germen	294	405	326	418	482	680	5
de	329	405	339	418	482	680	5
la	342	405	349	418	482	680	5
nasofaringe.	352	405	404	418	482	680	5
Se	263	421	272	434	482	680	5
recomienda	276	421	325	434	482	680	5
el	329	421	336	434	482	680	5
tratamiento	339	421	389	434	482	680	5
antibió-	392	421	425	434	482	680	5
tico	254	437	269	450	482	680	5
según	272	437	297	450	482	680	5
se	300	437	309	450	482	680	5
indica	312	437	337	450	482	680	5
en	339	437	350	450	482	680	5
las	353	437	364	450	482	680	5
tablas	366	437	391	450	482	680	5
2	394	437	399	450	482	680	5
y	402	437	407	450	482	680	5
3.	410	437	418	450	482	680	5
Tabla	260	484	278	494	482	680	5
1.	280	484	287	494	482	680	5
Criterios	289	484	319	494	482	680	5
de	321	484	329	494	482	680	5
ingreso	331	484	356	494	482	680	5
8	356	484	359	490	482	680	5
•	260	502	264	512	482	680	5
Edad	266	502	283	512	482	680	5
menor	285	502	307	512	482	680	5
de	310	502	318	512	482	680	5
seis	320	502	332	512	482	680	5
meses	334	502	355	512	482	680	5
•	260	520	264	530	482	680	5
Presentación	266	520	309	530	482	680	5
clínica	312	520	333	530	482	680	5
de	335	520	343	530	482	680	5
gravedad:	345	520	380	530	482	680	5
-	268	531	271	541	482	680	5
Dificultad	274	531	307	541	482	680	5
respiratoria	309	531	347	541	482	680	5
-	268	542	271	552	482	680	5
Cianosis	274	542	302	552	482	680	5
o	304	542	308	552	482	680	5
apnea	310	542	331	552	482	680	5
sin	334	542	343	552	482	680	5
tos	345	542	355	552	482	680	5
-	268	553	271	563	482	680	5
Convulsiones	274	553	319	563	482	680	5
-	268	564	271	574	482	680	5
Neumonía	274	564	309	574	482	680	5
•	260	582	264	592	482	680	5
Imposibilidad	266	582	311	592	482	680	5
para	314	582	329	592	482	680	5
la	331	582	337	592	482	680	5
alimentación	339	582	383	592	482	680	5
579	241	623	255	632	482	680	5
Revista	125	636	146	644	482	680	5
Pediatría	148	636	174	644	482	680	5
de	176	636	183	644	482	680	5
Atención	185	636	212	644	482	680	5
Primaria	214	636	239	644	482	680	5
•	241	636	244	644	482	680	5
Vol.	246	636	258	644	482	680	5
XIII.	260	636	272	644	482	680	5
N.º	274	636	283	644	482	680	5
52.	285	636	295	644	482	680	5
Octubre/diciembre	297	636	354	644	482	680	5
2011	356	636	371	644	482	680	5
Rev	183	645	194	653	482	680	5
Pediatr	196	645	217	653	482	680	5
Aten	219	645	233	653	482	680	5
Primaria.	235	645	262	653	482	680	5
2011;13:575-84	264	645	313	653	482	680	5
Olivares	57	39	77	48	482	680	6
Ortiz	78	39	91	48	482	680	6
J,	92	39	96	48	482	680	6
y	98	39	101	48	482	680	6
cols.	102	39	113	48	482	680	6
Tos	115	39	123	48	482	680	6
ferina:	124	39	140	48	482	680	6
revisión	141	39	160	48	482	680	6
clínica	162	39	177	48	482	680	6
a	179	39	182	48	482	680	6
propósito	183	39	206	48	482	680	6
de	208	39	214	48	482	680	6
un	215	39	222	48	482	680	6
caso	223	39	234	48	482	680	6
Tabla	62	76	81	86	482	680	6
2.	83	76	90	86	482	680	6
Indicaciones	92	75	134	86	482	680	6
de	136	75	144	86	482	680	6
tratamiento	147	75	187	86	482	680	6
antibiótico	189	75	225	86	482	680	6
•	62	93	66	104	482	680	6
Sospecha	69	93	101	104	482	680	6
clínica	103	93	124	104	482	680	6
con	126	93	138	104	482	680	6
confirmación	141	93	185	104	482	680	6
bacteriológica	187	93	235	104	482	680	6
o	237	93	242	104	482	680	6
sin	244	93	253	104	482	680	6
ella	255	93	267	104	482	680	6
•	62	112	66	122	482	680	6
Diagnóstico	69	112	109	122	482	680	6
microbiológico	111	112	162	122	482	680	6
confirmado,	164	112	205	122	482	680	6
aunque	207	112	233	122	482	680	6
esté	235	112	249	122	482	680	6
asintomático	251	112	295	122	482	680	6
en	297	112	306	122	482	680	6
el	308	112	314	122	482	680	6
momento	316	112	349	122	482	680	6
de	352	112	360	122	482	680	6
la	362	112	368	122	482	680	6
confirmación	69	123	113	133	482	680	6
8	113	123	116	129	482	680	6
•	62	141	66	151	482	680	6
Cuadro	69	141	94	151	482	680	6
clínico	96	141	117	151	482	680	6
de	120	141	128	151	482	680	6
más	130	141	144	151	482	680	6
de	146	141	155	151	482	680	6
21	157	141	166	151	482	680	6
días	168	141	182	151	482	680	6
de	184	141	192	151	482	680	6
duración	194	141	224	151	482	680	6
pero	226	141	242	151	482	680	6
permanecen	244	141	287	151	482	680	6
en	289	141	297	151	482	680	6
contacto	299	141	329	151	482	680	6
con	331	141	344	151	482	680	6
personas	346	141	377	151	482	680	6
de	379	141	387	151	482	680	6
alto	389	141	402	151	482	680	6
riesgo	69	152	89	162	482	680	6
(menores	91	152	123	162	482	680	6
de	125	152	134	162	482	680	6
cuatro	136	152	158	162	482	680	6
meses,	160	152	183	162	482	680	6
inmunodeficiencias,	185	152	253	162	482	680	6
enfermedades	255	152	304	162	482	680	6
crónicas,	306	152	336	162	482	680	6
embarazadas	338	152	383	162	482	680	6
en	385	152	394	162	482	680	6
el	396	152	402	162	482	680	6
tercer	69	163	88	173	482	680	6
trimestre	90	163	120	173	482	680	6
de	123	163	131	173	482	680	6
gestación)	133	163	168	173	482	680	6
12	168	163	174	169	482	680	6
Las	65	202	79	215	482	680	6
pautas	81	202	109	215	482	680	6
de	112	202	122	215	482	680	6
tratamiento	125	202	174	215	482	680	6
se	177	202	185	215	482	680	6
describen	188	202	228	215	482	680	6
en	57	218	67	231	482	680	6
la	72	218	79	231	482	680	6
tabla	83	218	104	231	482	680	6
3	109	218	114	231	482	680	6
(recomendaciones	119	218	197	231	482	680	6
de	201	218	212	231	482	680	6
los	216	218	228	231	482	680	6
Centers	57	234	89	247	482	680	6
for	92	234	104	247	482	680	6
Disease	107	234	139	247	482	680	6
Control	142	234	173	247	482	680	6
and	176	234	192	247	482	680	6
Preven-	195	234	228	247	482	680	6
tion	57	250	73	263	482	680	6
[CDC]	76	250	103	263	482	680	6
2005	106	250	128	263	482	680	6
19	128	251	134	258	482	680	6
).	134	250	140	263	482	680	6
Si	143	250	150	263	482	680	6
no	153	250	164	263	482	680	6
se	167	250	176	263	482	680	6
pueden	179	250	211	263	482	680	6
ad-	214	250	228	263	482	680	6
ministrar	57	266	94	279	482	680	6
macrólidos,	97	266	145	279	482	680	6
se	148	266	157	279	482	680	6
puede	160	266	186	279	482	680	6
utilizar	190	266	218	279	482	680	6
el	221	266	228	279	482	680	6
cotrimoxazol	57	282	111	295	482	680	6
(TMP-SMZ)	113	282	164	295	482	680	6
en	166	282	176	295	482	680	6
los	179	282	190	295	482	680	6
mayores	192	282	228	295	482	680	6
de	57	298	67	311	482	680	6
dos	70	298	85	311	482	680	6
meses	88	298	114	311	482	680	6
de	117	298	128	311	482	680	6
edad.	131	298	154	311	482	680	6
Los	158	298	172	311	482	680	6
betalactámi-	175	298	228	311	482	680	6
cos	57	314	70	327	482	680	6
no	74	314	85	327	482	680	6
son	88	314	103	327	482	680	6
útiles	106	314	128	327	482	680	6
en	131	314	141	327	482	680	6
el	144	314	151	327	482	680	6
tratamiento	155	314	204	327	482	680	6
de	207	314	218	327	482	680	6
la	221	314	228	327	482	680	6
infección	57	330	95	343	482	680	6
por	98	330	112	343	482	680	6
Bordetella	115	330	159	343	482	680	6
13	159	331	166	338	482	680	6
.	166	330	168	343	482	680	6
En	172	330	182	343	482	680	6
los	185	330	197	343	482	680	6
meno-	200	330	228	343	482	680	6
res	240	202	252	215	482	680	6
de	254	202	265	215	482	680	6
un	267	202	278	215	482	680	6
mes	280	202	297	215	482	680	6
se	300	202	308	215	482	680	6
excluye	311	202	343	215	482	680	6
la	345	202	352	215	482	680	6
claritromicina	355	202	411	215	482	680	6
porque	240	218	270	231	482	680	6
se	273	218	282	231	482	680	6
han	286	218	301	231	482	680	6
registrado	305	218	347	231	482	680	6
casos	350	218	373	231	482	680	6
de	376	218	387	231	482	680	6
este-	390	218	411	231	482	680	6
nosis	240	234	261	247	482	680	6
hipertrófica	263	234	312	247	482	680	6
del	314	234	327	247	482	680	6
píloro,	330	234	356	247	482	680	6
y	359	234	364	247	482	680	6
también	367	234	401	247	482	680	6
el	404	234	411	247	482	680	6
TMP-SMZ,	240	250	287	263	482	680	6
por	291	250	305	263	482	680	6
el	309	250	316	263	482	680	6
riesgo	320	250	346	263	482	680	6
de	350	250	360	263	482	680	6
kernicterus	364	250	411	263	482	680	6
en	240	266	250	279	482	680	6
los	253	266	265	279	482	680	6
menores	267	266	304	279	482	680	6
de	306	266	317	279	482	680	6
dos	320	266	334	279	482	680	6
meses.	337	266	366	279	482	680	6
Los	248	282	263	295	482	680	6
tratamientos	265	282	319	295	482	680	6
coadyuvantes,	321	282	382	295	482	680	6
inclui-	385	282	411	295	482	680	6
dos	240	298	255	311	482	680	6
broncodilatadores,	258	298	337	311	482	680	6
corticoides	340	298	385	311	482	680	6
y	389	298	393	311	482	680	6
an-	397	298	411	311	482	680	6
titusígenos,	240	314	289	327	482	680	6
no	292	314	303	327	482	680	6
han	307	314	323	327	482	680	6
demostrado	326	314	377	327	482	680	6
benefi-	380	314	411	327	482	680	6
cio	240	330	252	343	482	680	6
en	257	330	268	343	482	680	6
pacientes	273	330	313	343	482	680	6
con	319	330	334	343	482	680	6
tos	339	330	352	343	482	680	6
ferina	357	330	382	343	482	680	6
14	382	331	389	338	482	680	6
.	389	330	391	343	482	680	6
Por	397	330	411	343	482	680	6
Tabla	62	360	81	370	482	680	6
3.	83	360	90	370	482	680	6
Recomendaciones	92	360	155	370	482	680	6
de	157	360	166	370	482	680	6
tratamiento	168	360	208	370	482	680	6
de	210	360	219	370	482	680	6
la	221	360	227	370	482	680	6
tos	230	360	240	370	482	680	6
ferina	242	360	262	370	482	680	6
(CDC,	264	360	286	370	482	680	6
2005)	288	360	308	370	482	680	6
19	308	360	314	366	482	680	6
Edad	62	378	79	388	482	680	6
Azitromicina	112	378	156	388	482	680	6
Eritromicina	187	378	228	388	482	680	6
Claritromicina	265	378	315	388	482	680	6
Cotrimoxazol	340	378	387	388	482	680	6
1	69	396	74	407	482	680	6
mes	76	396	90	407	482	680	6
•	112	396	116	407	482	680	6
Recomendado	118	396	168	407	482	680	6
•	112	407	116	418	482	680	6
10	118	407	127	418	482	680	6
mg/kg/día,	130	407	169	418	482	680	6
dosis	118	418	135	429	482	680	6
única,	138	418	158	429	482	680	6
5	118	429	123	440	482	680	6
días	125	429	139	440	482	680	6
•	187	396	191	407	482	680	6
Si	193	396	199	407	482	680	6
no	201	396	210	407	482	680	6
es	212	396	219	407	482	680	6
posible	221	396	245	407	482	680	6
con	193	407	205	418	482	680	6
azitromicina	207	407	249	418	482	680	6
•	187	418	191	429	482	680	6
40-50	193	418	214	429	482	680	6
mg/kg/	216	418	243	429	482	680	6
día,	193	429	205	440	482	680	6
en	207	429	216	440	482	680	6
4	218	429	223	440	482	680	6
dosis,	225	429	244	440	482	680	6
14	193	440	202	451	482	680	6
días	204	440	217	451	482	680	6
No	265	396	276	407	482	680	6
recomendado	278	396	325	407	482	680	6
Contraindicado	340	396	393	407	482	680	6
en	340	407	349	418	482	680	6
menores	351	407	380	418	482	680	6
de	382	407	391	418	482	680	6
2	340	418	345	429	482	680	6
meses	347	418	368	429	482	680	6
1-5	62	458	74	469	482	680	6
meses	77	458	98	469	482	680	6
10	112	458	121	469	482	680	6
mg/kg/día,	123	458	163	469	482	680	6
dosis	112	469	129	480	482	680	6
única,	131	469	152	480	482	680	6
5	154	469	159	480	482	680	6
días	161	469	174	480	482	680	6
40-50	187	458	208	469	482	680	6
mg/kg/día,	210	458	249	469	482	680	6
en	187	469	195	480	482	680	6
4	197	469	202	480	482	680	6
dosis,	204	469	223	480	482	680	6
14	225	469	234	480	482	680	6
días	236	469	250	480	482	680	6
15	265	458	274	469	482	680	6
mg/kg/día,	276	458	316	469	482	680	6
en	265	469	274	480	482	680	6
2	276	469	281	480	482	680	6
dosis,	283	469	302	480	482	680	6
7	265	480	270	491	482	680	6
días	272	480	285	491	482	680	6
≥	340	459	345	469	482	680	6
2	347	458	351	469	482	680	6
meses:	353	458	377	469	482	680	6
8-40	340	469	357	480	482	680	6
mg/kg/día,	359	469	398	480	482	680	6
en	340	480	349	491	482	680	6
2	351	480	355	491	482	680	6
dosis,	358	480	377	491	482	680	6
14	340	491	349	502	482	680	6
días	351	491	365	502	482	680	6
≥	62	510	67	520	482	680	6
6	69	509	73	520	482	680	6
meses	76	509	97	520	482	680	6
y	62	520	66	531	482	680	6
niños	69	520	87	531	482	680	6
10	112	509	121	520	482	680	6
mg/kg/día,	123	509	163	520	482	680	6
dosis	112	520	129	531	482	680	6
única	131	520	150	531	482	680	6
día	152	520	162	531	482	680	6
1;	164	520	171	531	482	680	6
5	112	531	117	542	482	680	6
mg/kg/día,	119	531	158	542	482	680	6
días	160	531	174	542	482	680	6
2	112	542	117	553	482	680	6
a	119	542	123	553	482	680	6
5	125	542	130	553	482	680	6
40-50	187	509	208	520	482	680	6
mg/kg/día	210	509	247	520	482	680	6
(máximo	187	520	217	531	482	680	6
2	219	520	224	531	482	680	6
g/día),	226	520	249	531	482	680	6
en	187	531	195	542	482	680	6
4	197	531	202	542	482	680	6
dosis,	204	531	223	542	482	680	6
14	225	531	234	542	482	680	6
días	236	531	250	542	482	680	6
15	265	509	274	520	482	680	6
mg/kg/día	276	509	313	520	482	680	6
(máximo	265	520	296	531	482	680	6
1	298	520	302	531	482	680	6
g/día),	305	520	328	531	482	680	6
en	265	531	274	542	482	680	6
2	276	531	281	542	482	680	6
dosis,	283	531	302	542	482	680	6
7	304	531	309	542	482	680	6
días	311	531	324	542	482	680	6
8-40	340	509	357	520	482	680	6
mg/kg/día,	359	509	398	520	482	680	6
en	340	520	349	531	482	680	6
2	351	520	355	531	482	680	6
dosis,	358	520	377	531	482	680	6
14	379	520	388	531	482	680	6
días	390	520	403	531	482	680	6
Adultos	62	560	89	571	482	680	6
500	112	560	126	571	482	680	6
mg,	128	560	141	571	482	680	6
dosis	143	560	160	571	482	680	6
única,	112	571	133	582	482	680	6
día	135	571	145	582	482	680	6
1;	147	571	154	582	482	680	6
250	112	582	126	593	482	680	6
mg	128	582	139	593	482	680	6
días	141	582	155	593	482	680	6
2	157	582	161	593	482	680	6
a	163	582	168	593	482	680	6
5	170	582	174	593	482	680	6
500	187	560	200	571	482	680	6
mg/6	202	560	221	571	482	680	6
horas,	224	560	244	571	482	680	6
14	187	571	195	582	482	680	6
días	198	571	211	582	482	680	6
500	265	560	279	571	482	680	6
mg/12	281	560	305	571	482	680	6
horas,	307	560	328	571	482	680	6
7	265	571	270	582	482	680	6
días	272	571	285	582	482	680	6
160-800	340	560	370	571	482	680	6
mg/12	372	560	396	571	482	680	6
horas,	340	571	361	582	482	680	6
14	363	571	372	582	482	680	6
días	374	571	388	582	482	680	6
580	227	623	241	632	482	680	6
Revista	111	636	132	644	482	680	6
Pediatría	134	636	160	644	482	680	6
de	162	636	169	644	482	680	6
Atención	171	636	198	644	482	680	6
Primaria	200	636	225	644	482	680	6
•	226	636	230	644	482	680	6
Vol.	232	636	244	644	482	680	6
XIII.	245	636	258	644	482	680	6
N.º	259	636	269	644	482	680	6
52.	271	636	281	644	482	680	6
Octubre/diciembre	283	636	340	644	482	680	6
2011	342	636	357	644	482	680	6
Rev	169	645	180	653	482	680	6
Pediatr	182	645	203	653	482	680	6
Aten	205	645	219	653	482	680	6
Primaria.	221	645	248	653	482	680	6
2011;13:575-84	250	645	299	653	482	680	6
Olivares	248	39	268	48	482	680	7
Ortiz	270	39	282	48	482	680	7
J,	284	39	288	48	482	680	7
y	289	39	292	48	482	680	7
cols.	294	39	305	48	482	680	7
Tos	306	39	314	48	482	680	7
ferina:	316	39	331	48	482	680	7
revisión	333	39	352	48	482	680	7
clínica	353	39	369	48	482	680	7
a	370	39	373	48	482	680	7
propósito	375	39	398	48	482	680	7
de	399	39	405	48	482	680	7
un	407	39	413	48	482	680	7
caso	415	39	425	48	482	680	7
tanto,	71	69	96	82	482	680	7
no	100	69	111	82	482	680	7
hay	115	69	131	82	482	680	7
evidencia	135	69	175	82	482	680	7
suficiente	179	69	219	82	482	680	7
para	223	69	242	82	482	680	7
recomendar	71	85	121	98	482	680	7
ninguno	124	85	159	98	482	680	7
de	161	85	172	98	482	680	7
ellos,	174	85	196	98	482	680	7
y	198	85	203	98	482	680	7
en	205	85	216	98	482	680	7
algún	218	85	242	98	482	680	7
caso	71	101	90	114	482	680	7
se	94	101	103	114	482	680	7
recomienda	107	101	157	114	482	680	7
no	161	101	172	114	482	680	7
usarlos	176	101	206	114	482	680	7
por	210	101	224	114	482	680	7
sus	229	101	242	114	482	680	7
efectos	71	117	101	130	482	680	7
adversos.	105	117	146	130	482	680	7
El	150	117	157	130	482	680	7
salbutamol,	161	117	210	130	482	680	7
ya	214	117	224	130	482	680	7
sea	228	117	242	130	482	680	7
inhalado	71	133	107	146	482	680	7
o	110	133	115	146	482	680	7
por	117	133	132	146	482	680	7
vía	134	133	146	146	482	680	7
oral,	149	133	167	146	482	680	7
se	170	133	178	146	482	680	7
ha	181	133	191	146	482	680	7
probado	194	133	229	146	482	680	7
en	232	133	242	146	482	680	7
dos	71	149	86	162	482	680	7
estudios	88	149	122	162	482	680	7
con	125	149	140	162	482	680	7
un	142	149	153	162	482	680	7
total	155	149	175	162	482	680	7
de	177	149	187	162	482	680	7
34	189	149	200	162	482	680	7
pacientes	203	149	242	162	482	680	7
en	71	165	81	178	482	680	7
los	84	165	96	178	482	680	7
que	98	165	114	178	482	680	7
no	117	165	128	178	482	680	7
se	131	165	139	178	482	680	7
ha	142	165	153	178	482	680	7
demostrado	155	165	206	178	482	680	7
diferen-	209	165	242	178	482	680	7
cia	71	181	82	194	482	680	7
significativa	85	181	135	194	482	680	7
con	138	181	153	194	482	680	7
el	157	181	164	194	482	680	7
grupo	167	181	192	194	482	680	7
control	195	181	225	194	482	680	7
15,16	225	181	239	189	482	680	7
,	239	181	242	194	482	680	7
aunque	71	197	103	210	482	680	7
algunos	109	197	143	210	482	680	7
autores	148	197	180	210	482	680	7
recomiendan	186	197	242	210	482	680	7
hacer	71	213	94	226	482	680	7
un	100	213	111	226	482	680	7
ensayo	116	213	147	226	482	680	7
terapéutico	152	213	201	226	482	680	7
con	206	213	222	226	482	680	7
be-	227	213	242	226	482	680	7
taagonistas	71	229	119	242	482	680	7
inhalados	123	229	164	242	482	680	7
en	168	229	178	242	482	680	7
caso	182	229	201	242	482	680	7
de	205	229	216	242	482	680	7
com-	220	229	242	242	482	680	7
promiso	71	245	105	258	482	680	7
respiratorio.	108	245	159	258	482	680	7
Con	162	245	180	258	482	680	7
respecto	183	245	219	258	482	680	7
a	222	245	227	258	482	680	7
los	230	245	242	258	482	680	7
corticoides,	71	261	119	274	482	680	7
existe	121	261	146	274	482	680	7
un	148	261	159	274	482	680	7
estudio	162	261	193	274	482	680	7
con	196	261	211	274	482	680	7
11	214	261	225	274	482	680	7
pa-	228	261	242	274	482	680	7
cientes	71	277	100	290	482	680	7
en	103	277	113	290	482	680	7
tratamiento	116	277	166	290	482	680	7
con	169	277	184	290	482	680	7
dexametaso-	187	277	242	290	482	680	7
na	71	293	81	306	482	680	7
oral	85	293	101	306	482	680	7
en	104	293	114	306	482	680	7
el	118	293	125	306	482	680	7
que	128	293	144	306	482	680	7
no	148	293	159	306	482	680	7
se	162	293	171	306	482	680	7
demuestra	174	293	219	306	482	680	7
dife-	222	293	242	306	482	680	7
rencia	71	309	97	322	482	680	7
significativa	106	309	159	322	482	680	7
17	159	309	166	317	482	680	7
;	166	309	169	322	482	680	7
existen	178	309	209	322	482	680	7
datos	218	309	242	322	482	680	7
individuales	71	325	120	338	482	680	7
que	123	325	139	338	482	680	7
sugieren	142	325	178	338	482	680	7
un	181	325	192	338	482	680	7
posible	195	325	225	338	482	680	7
be-	228	325	242	338	482	680	7
neficio	71	341	99	354	482	680	7
clínico	102	341	129	354	482	680	7
con	132	341	148	354	482	680	7
el	151	341	158	354	482	680	7
uso	162	341	177	354	482	680	7
de	180	341	191	354	482	680	7
corticoides,	194	341	242	354	482	680	7
aunque	71	357	103	370	482	680	7
no	105	357	116	370	482	680	7
se	119	357	128	370	482	680	7
recomiendan	131	357	186	370	482	680	7
de	188	357	199	370	482	680	7
forma	201	357	227	370	482	680	7
ru-	229	357	242	370	482	680	7
tinaria.	71	373	100	386	482	680	7
Los	103	373	117	386	482	680	7
antitusígenos	120	373	176	386	482	680	7
como	179	373	203	386	482	680	7
la	206	373	213	386	482	680	7
codeí-	216	373	242	386	482	680	7
na	71	389	81	402	482	680	7
no	84	389	95	402	482	680	7
solo	99	389	116	402	482	680	7
no	119	389	130	402	482	680	7
son	133	389	148	402	482	680	7
eficaces,	151	389	187	402	482	680	7
sino	190	389	207	402	482	680	7
que	210	389	226	402	482	680	7
es-	229	389	242	402	482	680	7
tán	71	405	85	418	482	680	7
contraindicados	94	405	164	418	482	680	7
por	173	405	187	418	482	680	7
su	196	405	206	418	482	680	7
efecto	214	405	242	418	482	680	7
sedante	71	421	104	434	482	680	7
8	104	421	107	429	482	680	7
.	107	421	110	434	482	680	7
En	79	437	90	450	482	680	7
cuanto	93	437	122	450	482	680	7
al	125	437	132	450	482	680	7
uso	135	437	150	450	482	680	7
de	153	437	164	450	482	680	7
inmunoglobulinas	167	437	242	450	482	680	7
específicas	71	453	115	466	482	680	7
para	118	453	137	466	482	680	7
antígenos	140	453	181	466	482	680	7
de	185	453	195	466	482	680	7
Bordetella	198	453	242	466	482	680	7
pertussis,	71	469	111	482	482	680	7
un	114	469	125	482	482	680	7
estudio	129	469	160	482	482	680	7
demostró	163	469	204	482	482	680	7
una	207	469	223	482	482	680	7
dis-	226	469	242	482	482	680	7
minución	71	485	110	498	482	680	7
en	113	485	123	498	482	680	7
la	127	485	134	498	482	680	7
frecuencia	137	485	180	498	482	680	7
de	183	485	194	498	482	680	7
accesos	197	485	229	498	482	680	7
de	232	485	242	498	482	680	7
tos	71	501	84	514	482	680	7
18	84	501	90	509	482	680	7
,	90	501	93	514	482	680	7
pero	96	501	115	514	482	680	7
no	118	501	129	514	482	680	7
hay	132	501	147	514	482	680	7
datos	150	501	173	514	482	680	7
suficientes	176	501	220	514	482	680	7
para	223	501	242	514	482	680	7
recomendar	71	517	121	530	482	680	7
su	124	517	133	530	482	680	7
uso	136	517	151	530	482	680	7
habitual.	154	517	191	530	482	680	7
El	79	533	87	546	482	680	7
uso	89	533	104	546	482	680	7
de	106	533	117	546	482	680	7
tratamiento	119	533	169	546	482	680	7
antibiótico	171	533	216	546	482	680	7
profi-	218	533	242	546	482	680	7
láctico	71	549	98	562	482	680	7
postexposición	101	549	163	562	482	680	7
a	166	549	171	562	482	680	7
los	174	549	185	562	482	680	7
contactos	188	549	229	562	482	680	7
en	232	549	242	562	482	680	7
los	71	565	83	578	482	680	7
primeros	86	565	123	578	482	680	7
21	127	565	138	578	482	680	7
días	142	565	159	578	482	680	7
de	163	565	173	578	482	680	7
clínica	177	565	203	578	482	680	7
del	207	565	219	578	482	680	7
caso	223	565	242	578	482	680	7
inicial	71	581	95	594	482	680	7
puede	97	581	124	594	482	680	7
prevenir	126	581	161	594	482	680	7
el	164	581	171	594	482	680	7
desarrollo	173	581	215	594	482	680	7
de	217	581	228	594	482	680	7
los	230	581	242	594	482	680	7
síntomas;	254	69	294	82	482	680	7
pasado	298	69	328	82	482	680	7
este	332	69	349	82	482	680	7
tiempo	352	69	382	82	482	680	7
la	386	69	393	82	482	680	7
indica-	396	69	425	82	482	680	7
ción	254	85	272	98	482	680	7
no	275	85	287	98	482	680	7
está	290	85	307	98	482	680	7
clara	311	85	331	98	482	680	7
la	335	85	342	98	482	680	7
indicación	346	85	388	98	482	680	7
y	392	85	397	98	482	680	7
habrá	401	85	425	98	482	680	7
que	254	101	270	114	482	680	7
valorar	276	101	305	114	482	680	7
el	311	101	318	114	482	680	7
beneficio-riesgo	323	101	393	114	482	680	7
indivi-	398	101	425	114	482	680	7
dual	254	117	272	130	482	680	7
8	272	117	275	125	482	680	7
.	275	117	278	130	482	680	7
Las	263	133	276	146	482	680	7
indicaciones	280	133	332	146	482	680	7
de	336	133	347	146	482	680	7
tratamiento	351	133	401	146	482	680	7
anti-	405	133	425	146	482	680	7
biótico	254	149	283	162	482	680	7
profiláctico	286	149	333	162	482	680	7
alcanzan	337	149	374	162	482	680	7
a	378	149	383	162	482	680	7
todos	386	149	410	162	482	680	7
los	414	149	425	162	482	680	7
contactos	254	165	296	178	482	680	7
cercanos	301	165	338	178	482	680	7
(exposición	343	165	392	178	482	680	7
cara	397	165	415	178	482	680	7
a	420	165	425	178	482	680	7
cara	254	181	272	194	482	680	7
a	276	181	281	194	482	680	7
menos	284	181	313	194	482	680	7
de	317	181	327	194	482	680	7
1	331	181	336	194	482	680	7
metro	340	181	366	194	482	680	7
del	370	181	382	194	482	680	7
paciente,	386	181	425	194	482	680	7
contacto	254	197	291	210	482	680	7
directo	294	197	323	210	482	680	7
con	326	197	341	210	482	680	7
las	344	197	355	210	482	680	7
secreciones	359	197	406	210	482	680	7
res-	409	197	425	210	482	680	7
piratorias,	254	213	296	226	482	680	7
se	298	213	307	226	482	680	7
comparte	310	213	350	226	482	680	7
un	353	213	364	226	482	680	7
espacio	366	213	398	226	482	680	7
cerra-	400	213	425	226	482	680	7
do	254	229	265	242	482	680	7
próximo	267	229	303	242	482	680	7
al	305	229	312	242	482	680	7
paciente	314	229	350	242	482	680	7
durante	352	229	385	242	482	680	7
al	388	229	395	242	482	680	7
menos	397	229	425	242	482	680	7
una	254	245	270	258	482	680	7
hora	272	245	292	258	482	680	7
19	292	245	298	253	482	680	7
)	298	245	301	258	482	680	7
incluidos	304	245	341	258	482	680	7
los	343	245	355	258	482	680	7
cuidadores	357	245	403	258	482	680	7
de	405	245	416	258	482	680	7
la	418	245	425	258	482	680	7
guardería	254	261	294	274	482	680	7
y	296	261	301	274	482	680	7
miembros	304	261	345	274	482	680	7
de	348	261	358	274	482	680	7
la	361	261	368	274	482	680	7
familia,	370	261	401	274	482	680	7
inde-	403	261	425	274	482	680	7
pendientemente	254	277	324	290	482	680	7
de	327	277	338	290	482	680	7
su	342	277	351	290	482	680	7
estado	355	277	383	290	482	680	7
vacunal	387	277	419	290	482	680	7
9	419	277	422	285	482	680	7
.	422	277	425	290	482	680	7
Siguiendo	254	293	296	306	482	680	7
la	298	293	305	306	482	680	7
misma	307	293	335	306	482	680	7
pauta	337	293	361	306	482	680	7
de	363	293	374	306	482	680	7
tratamiento	376	293	425	306	482	680	7
antibiótico	254	309	299	322	482	680	7
que	301	309	317	322	482	680	7
para	320	309	339	322	482	680	7
los	341	309	353	322	482	680	7
pacientes	355	309	395	322	482	680	7
y	398	309	403	322	482	680	7
den-	405	309	425	322	482	680	7
tro	254	325	266	338	482	680	7
de	269	325	279	338	482	680	7
los	282	325	294	338	482	680	7
primeros	297	325	334	338	482	680	7
21	337	325	348	338	482	680	7
días	351	325	367	338	482	680	7
de	370	325	381	338	482	680	7
clínica	384	325	410	338	482	680	7
del	413	325	425	338	482	680	7
paciente	254	341	290	354	482	680	7
caso.	293	341	314	354	482	680	7
Para	263	357	281	370	482	680	7
los	285	357	296	370	482	680	7
convivientes	300	357	352	370	482	680	7
y	355	357	360	370	482	680	7
contactos	364	357	405	370	482	680	7
ínti-	408	357	425	370	482	680	7
mos	254	373	272	386	482	680	7
menores	275	373	312	386	482	680	7
de	315	373	326	386	482	680	7
siete	330	373	349	386	482	680	7
años	353	373	372	386	482	680	7
se	376	373	385	386	482	680	7
adminis-	389	373	425	386	482	680	7
trará	254	389	274	402	482	680	7
una	277	389	293	402	482	680	7
dosis	296	389	317	402	482	680	7
adicional	320	389	357	402	482	680	7
de	360	389	371	402	482	680	7
DTPa	374	389	397	402	482	680	7
si	400	389	406	402	482	680	7
han	409	389	425	402	482	680	7
recibido	254	405	287	418	482	680	7
cuatro	290	405	317	418	482	680	7
dosis.	320	405	343	418	482	680	7
A	346	405	353	418	482	680	7
los	355	405	367	418	482	680	7
que	369	405	385	418	482	680	7
han	388	405	404	418	482	680	7
reci-	407	405	425	418	482	680	7
bido	254	421	273	434	482	680	7
menos	276	421	304	434	482	680	7
de	308	421	318	434	482	680	7
cuatro	321	421	348	434	482	680	7
dosis	352	421	373	434	482	680	7
de	376	421	387	434	482	680	7
DTPa	390	421	413	434	482	680	7
se	416	421	425	434	482	680	7
les	254	437	265	450	482	680	7
revacunará	268	437	315	450	482	680	7
a	318	437	323	450	482	680	7
intervalos	326	437	366	450	482	680	7
de	369	437	380	450	482	680	7
cuatro	383	437	410	450	482	680	7
se-	413	437	425	450	482	680	7
manas,	254	453	284	466	482	680	7
con	287	453	303	466	482	680	7
las	305	453	316	466	482	680	7
dosis	319	453	340	466	482	680	7
que	343	453	359	466	482	680	7
les	362	453	373	466	482	680	7
falten	376	453	400	466	482	680	7
hasta	403	453	425	466	482	680	7
completar	254	469	297	482	482	680	7
el	301	469	308	482	482	680	7
calendario	312	469	356	482	482	680	7
vacunal.	360	469	395	482	482	680	7
En	399	469	410	482	482	680	7
los	413	469	425	482	482	680	7
de	254	485	264	498	482	680	7
siete	267	485	286	498	482	680	7
o	288	485	294	498	482	680	7
más	296	485	313	498	482	680	7
años,	315	485	338	498	482	680	7
adolescentes	340	485	394	498	482	680	7
y	396	485	401	498	482	680	7
adul-	403	485	425	498	482	680	7
tos	254	501	267	514	482	680	7
puede	269	501	296	514	482	680	7
administrarse	298	501	354	514	482	680	7
Tdpa	357	501	378	514	482	680	7
(con	381	501	400	514	482	680	7
carga	402	501	425	514	482	680	7
antigénica	254	517	297	530	482	680	7
reducida	300	517	336	530	482	680	7
de	339	517	350	530	482	680	7
difteria	352	517	382	530	482	680	7
y	385	517	390	530	482	680	7
tos	392	517	405	530	482	680	7
feri-	408	517	425	530	482	680	7
na)	254	533	268	546	482	680	7
19	268	533	274	541	482	680	7
.	274	533	277	546	482	680	7
Dado	263	549	286	562	482	680	7
que	289	549	305	562	482	680	7
la	308	549	315	562	482	680	7
principal	318	549	354	562	482	680	7
fuente	357	549	384	562	482	680	7
de	387	549	398	562	482	680	7
infec-	401	549	425	562	482	680	7
ción	254	565	272	578	482	680	7
son	276	565	291	578	482	680	7
los	295	565	307	578	482	680	7
adolescentes	311	565	366	578	482	680	7
y	370	565	375	578	482	680	7
adultos,	380	565	414	578	482	680	7
el	418	565	425	578	482	680	7
Comité	254	581	285	594	482	680	7
Asesor	288	581	316	594	482	680	7
de	319	581	329	594	482	680	7
Vacunas	332	581	367	594	482	680	7
de	370	581	381	594	482	680	7
la	384	581	391	594	482	680	7
Asocia-	394	581	425	594	482	680	7
581	241	623	255	632	482	680	7
Revista	125	636	146	644	482	680	7
Pediatría	148	636	174	644	482	680	7
de	176	636	183	644	482	680	7
Atención	185	636	212	644	482	680	7
Primaria	214	636	239	644	482	680	7
•	241	636	244	644	482	680	7
Vol.	246	636	258	644	482	680	7
XIII.	260	636	272	644	482	680	7
N.º	274	636	283	644	482	680	7
52.	285	636	295	644	482	680	7
Octubre/diciembre	297	636	354	644	482	680	7
2011	356	636	371	644	482	680	7
Rev	183	645	194	653	482	680	7
Pediatr	196	645	217	653	482	680	7
Aten	219	645	233	653	482	680	7
Primaria.	235	645	262	653	482	680	7
2011;13:575-84	264	645	313	653	482	680	7
Olivares	57	39	77	48	482	680	8
Ortiz	78	39	91	48	482	680	8
J,	92	39	96	48	482	680	8
y	98	39	101	48	482	680	8
cols.	102	39	113	48	482	680	8
Tos	115	39	123	48	482	680	8
ferina:	124	39	140	48	482	680	8
revisión	141	39	160	48	482	680	8
clínica	162	39	177	48	482	680	8
a	179	39	182	48	482	680	8
propósito	183	39	206	48	482	680	8
de	208	39	214	48	482	680	8
un	215	39	222	48	482	680	8
caso	223	39	234	48	482	680	8
ción	57	69	74	83	482	680	8
Española	77	69	114	83	482	680	8
de	117	69	127	83	482	680	8
Pediatría	130	69	166	83	482	680	8
recomienda	169	69	218	83	482	680	8
la	221	69	228	83	482	680	8
vacunación	57	85	105	99	482	680	8
a	109	85	114	99	482	680	8
los	118	85	129	99	482	680	8
14	133	85	144	99	482	680	8
años	148	85	168	99	482	680	8
con	172	85	188	99	482	680	8
Tdpa	192	85	213	99	482	680	8
en	217	85	228	99	482	680	8
lugar	57	101	78	115	482	680	8
de	81	101	91	115	482	680	8
la	94	101	101	115	482	680	8
Td	104	101	115	115	482	680	8
actual	118	101	143	115	482	680	8
20	143	102	149	110	482	680	8
.	149	101	152	115	482	680	8
Algunos	65	117	100	131	482	680	8
autores	102	117	133	131	482	680	8
se	135	117	144	131	482	680	8
plantean	146	117	182	131	482	680	8
la	185	117	192	131	482	680	8
vacuna-	194	117	228	131	482	680	8
ción	57	133	74	147	482	680	8
de	78	133	88	147	482	680	8
mujeres	91	133	124	147	482	680	8
embarazadas	128	133	183	147	482	680	8
en	186	133	197	147	482	680	8
el	200	133	207	147	482	680	8
últi-	211	133	228	147	482	680	8
mo	57	149	70	163	482	680	8
trimestre,	74	149	114	163	482	680	8
ya	117	149	127	163	482	680	8
que	130	149	146	163	482	680	8
podría	150	149	177	163	482	680	8
dar	180	149	194	163	482	680	8
protec-	197	149	228	163	482	680	8
ción	57	165	75	179	482	680	8
al	81	165	88	179	482	680	8
lactante	95	165	129	179	482	680	8
hasta	136	165	159	179	482	680	8
que	166	165	182	179	482	680	8
reciba	188	165	214	179	482	680	8
la	221	165	228	179	482	680	8
primera	57	181	89	195	482	680	8
dosis	93	181	114	195	482	680	8
de	118	181	129	195	482	680	8
la	133	181	140	195	482	680	8
vacuna.	144	181	177	195	482	680	8
Pero	181	181	200	195	482	680	8
se	204	181	213	195	482	680	8
ha	217	181	228	195	482	680	8
visto	57	197	76	211	482	680	8
que	79	197	95	211	482	680	8
los	97	197	109	211	482	680	8
anticuerpos	111	197	160	211	482	680	8
transferidos	162	197	211	211	482	680	8
por	214	197	228	211	482	680	8
la	57	213	64	227	482	680	8
madre	67	213	93	227	482	680	8
son	96	213	111	227	482	680	8
indetectables	114	213	169	227	482	680	8
a	171	213	176	227	482	680	8
los	179	213	191	227	482	680	8
2-6	193	213	208	227	482	680	8
me-	211	213	228	227	482	680	8
ses	57	229	69	243	482	680	8
21	69	230	76	238	482	680	8
y	80	229	85	243	482	680	8
además	88	229	121	243	482	680	8
podrían	125	229	157	243	482	680	8
interferir	161	229	198	243	482	680	8
con	201	229	217	243	482	680	8
la	221	229	228	243	482	680	8
respuesta	57	245	97	259	482	680	8
inmunógica	103	245	153	259	482	680	8
tras	159	245	175	259	482	680	8
la	180	245	188	259	482	680	8
vacuna-	193	245	228	259	482	680	8
ción	57	261	74	275	482	680	8
22	74	262	81	270	482	680	8
.	81	261	83	275	482	680	8
La	87	261	97	275	482	680	8
vacunación	100	261	148	275	482	680	8
en	152	261	162	275	482	680	8
la	166	261	173	275	482	680	8
embarazada	176	261	228	275	482	680	8
solo	57	277	74	291	482	680	8
se	76	277	84	291	482	680	8
hará	86	277	105	291	482	680	8
en	107	277	117	291	482	680	8
situaciones	119	277	165	291	482	680	8
de	167	277	177	291	482	680	8
alto	179	277	195	291	482	680	8
riesgo	197	277	222	291	482	680	8
1	222	278	225	286	482	680	8
.	225	277	228	291	482	680	8
Se	65	293	75	307	482	680	8
han	78	293	94	307	482	680	8
realizado	98	293	135	307	482	680	8
algunos	139	293	171	307	482	680	8
estudios	175	293	209	307	482	680	8
con	213	293	228	307	482	680	8
vacunación	57	309	104	323	482	680	8
en	106	309	116	323	482	680	8
recién	119	309	143	323	482	680	8
nacidos	146	309	177	323	482	680	8
con	179	309	194	323	482	680	8
resulta-	197	309	228	323	482	680	8
dos	57	325	71	339	482	680	8
heterogéneos	75	325	132	339	482	680	8
y	135	325	140	339	482	680	8
no	143	325	154	339	482	680	8
concluyentes,	157	325	214	339	482	680	8
en	217	325	228	339	482	680	8
los	57	341	68	355	482	680	8
que	70	341	86	355	482	680	8
se	88	341	97	355	482	680	8
encuentran	99	341	146	355	482	680	8
un	148	341	159	355	482	680	8
nivel	161	341	181	355	482	680	8
elevado	183	341	215	355	482	680	8
de	217	341	228	355	482	680	8
anticuerpos	57	357	106	371	482	680	8
de	110	357	121	371	482	680	8
forma	125	357	151	371	482	680	8
precoz	155	357	183	371	482	680	8
a	188	357	193	371	482	680	8
los	197	357	209	371	482	680	8
2-3	213	357	228	371	482	680	8
meses,	57	373	85	387	482	680	8
pero	89	373	108	387	482	680	8
niveles	111	373	140	387	482	680	8
más	143	373	161	387	482	680	8
bajos	164	373	186	387	482	680	8
a	190	373	194	387	482	680	8
los	198	373	209	387	482	680	8
7-8	213	373	228	387	482	680	8
meses,	57	389	85	403	482	680	8
con	89	389	104	403	482	680	8
respecto	108	389	144	403	482	680	8
a	148	389	153	403	482	680	8
la	156	389	164	403	482	680	8
pauta	167	389	192	403	482	680	8
vacunal	195	389	228	403	482	680	8
habitual	57	405	90	419	482	680	8
23-25	90	406	105	414	482	680	8
.	105	405	108	419	482	680	8
En	111	405	121	419	482	680	8
la	124	405	132	419	482	680	8
actualidad	135	405	178	419	482	680	8
no	180	405	191	419	482	680	8
se	194	405	203	419	482	680	8
reco-	206	405	228	419	482	680	8
mienda	57	421	88	435	482	680	8
la	90	421	97	435	482	680	8
vacunación	99	421	146	435	482	680	8
neonatal.	148	421	187	435	482	680	8
Los	189	421	203	435	482	680	8
niños	206	421	228	435	482	680	8
que	57	437	73	451	482	680	8
han	75	437	91	451	482	680	8
pasado	94	437	124	451	482	680	8
la	127	437	134	451	482	680	8
tos	137	437	150	451	482	680	8
ferina	153	437	177	451	482	680	8
deben	180	437	206	451	482	680	8
con-	209	437	228	451	482	680	8
tinuar	240	69	264	83	482	680	8
con	266	69	282	83	482	680	8
su	284	69	293	83	482	680	8
calendario	295	69	338	83	482	680	8
vacunal	340	69	373	83	482	680	8
habitual.	375	69	411	83	482	680	8
En	248	85	259	99	482	680	8
resumen,	262	85	301	99	482	680	8
la	303	85	310	99	482	680	8
tos	313	85	326	99	482	680	8
ferina	329	85	353	99	482	680	8
es	355	85	364	99	482	680	8
una	367	85	383	99	482	680	8
enfer-	386	85	411	99	482	680	8
medad	240	101	269	115	482	680	8
de	275	101	286	115	482	680	8
prevalencia	291	101	340	115	482	680	8
global	345	101	372	115	482	680	8
descen-	377	101	411	115	482	680	8
diente	240	117	266	131	482	680	8
pero	269	117	288	131	482	680	8
con	291	117	307	131	482	680	8
un	310	117	321	131	482	680	8
cambio	324	117	354	131	482	680	8
en	357	117	368	131	482	680	8
su	371	117	380	131	482	680	8
patrón	383	117	411	131	482	680	8
epidemiológico	240	133	304	147	482	680	8
que	308	133	324	147	482	680	8
ha	327	133	338	147	482	680	8
hecho	341	133	367	147	482	680	8
aumentar	370	133	411	147	482	680	8
su	240	149	249	163	482	680	8
presencia	252	149	292	163	482	680	8
en	295	149	305	163	482	680	8
adultos	308	149	339	163	482	680	8
jóvenes	342	149	374	163	482	680	8
vacuna-	377	149	411	163	482	680	8
dos	240	165	255	179	482	680	8
en	258	165	268	179	482	680	8
su	271	165	280	179	482	680	8
infancia	283	165	316	179	482	680	8
y	319	165	324	179	482	680	8
en	327	165	338	179	482	680	8
lactantes	340	165	378	179	482	680	8
peque-	381	165	411	179	482	680	8
ños	240	181	255	195	482	680	8
antes	257	181	279	195	482	680	8
de	282	181	292	195	482	680	8
que	294	181	310	195	482	680	8
su	312	181	322	195	482	680	8
vacunación	324	181	372	195	482	680	8
sea	374	181	388	195	482	680	8
efec-	390	181	411	195	482	680	8
tiva,	240	197	258	211	482	680	8
y	261	197	266	211	482	680	8
es	270	197	278	211	482	680	8
en	282	197	292	211	482	680	8
estos	295	197	317	211	482	680	8
últimos	320	197	351	211	482	680	8
en	354	197	365	211	482	680	8
los	368	197	380	211	482	680	8
que	383	197	399	211	482	680	8
se	402	197	411	211	482	680	8
dan	240	213	256	227	482	680	8
con	260	213	276	227	482	680	8
cierta	281	213	304	227	482	680	8
frecuencia	308	213	353	227	482	680	8
cuadros	357	213	390	227	482	680	8
que	395	213	411	227	482	680	8
pueden	240	229	272	243	482	680	8
llegar	275	229	298	243	482	680	8
a	301	229	306	243	482	680	8
ser	309	229	321	243	482	680	8
graves.	324	229	354	243	482	680	8
Por	357	229	371	243	482	680	8
tanto,	374	229	399	243	482	680	8
es	402	229	411	243	482	680	8
conveniente	240	245	291	259	482	680	8
tener	294	245	316	259	482	680	8
en	318	245	328	259	482	680	8
cuenta	330	245	359	259	482	680	8
esta	361	245	378	259	482	680	8
patolo-	380	245	411	259	482	680	8
gía	240	261	253	275	482	680	8
en	255	261	266	275	482	680	8
el	269	261	276	275	482	680	8
conjunto	278	261	316	275	482	680	8
de	319	261	329	275	482	680	8
las	332	261	343	275	482	680	8
infecciones	346	261	392	275	482	680	8
res-	395	261	411	275	482	680	8
piratorias	240	277	279	291	482	680	8
que	283	277	299	291	482	680	8
se	303	277	312	291	482	680	8
ven	316	277	331	291	482	680	8
habitualmente	335	277	397	291	482	680	8
en	401	277	411	291	482	680	8
las	240	293	251	307	482	680	8
consultas.	254	293	296	307	482	680	8
Las	298	293	312	307	482	680	8
dificultades	315	293	363	307	482	680	8
en	366	293	376	307	482	680	8
el	379	293	386	307	482	680	8
diag-	389	293	411	307	482	680	8
nóstico	240	309	271	323	482	680	8
microbiológico	278	309	342	323	482	680	8
hacen	348	309	374	323	482	680	8
que	381	309	397	323	482	680	8
el	404	309	411	323	482	680	8
diagnóstico	240	325	288	339	482	680	8
diferencial	291	325	335	339	482	680	8
entre	338	325	359	339	482	680	8
las	362	325	373	339	482	680	8
distintas	376	325	411	339	482	680	8
causas	240	341	267	355	482	680	8
del	270	341	282	355	482	680	8
síndrome	285	341	324	355	482	680	8
pertusoide	326	341	371	355	482	680	8
deba	373	341	394	355	482	680	8
ba-	397	341	411	355	482	680	8
sarse	240	357	261	371	482	680	8
principalmente	267	357	331	371	482	680	8
en	337	357	347	371	482	680	8
la	353	357	360	371	482	680	8
clínica.	366	357	395	371	482	680	8
En	401	357	411	371	482	680	8
cualquier	240	373	278	387	482	680	8
caso,	281	373	302	387	482	680	8
la	305	373	312	387	482	680	8
actitud	315	373	344	387	482	680	8
terapéutica	347	373	394	387	482	680	8
ha-	397	373	411	387	482	680	8
brá	240	389	254	403	482	680	8
de	257	389	267	403	482	680	8
ser	270	389	282	403	482	680	8
la	285	389	292	403	482	680	8
misma	295	389	323	403	482	680	8
y,	326	389	333	403	482	680	8
por	336	389	350	403	482	680	8
tanto,	353	389	379	403	482	680	8
la	382	389	389	403	482	680	8
con-	392	389	411	403	482	680	8
firmación	240	405	279	419	482	680	8
microbiológica,	282	405	347	419	482	680	8
en	350	405	360	419	482	680	8
general,	363	405	397	419	482	680	8
no	400	405	411	419	482	680	8
es	240	421	249	435	482	680	8
necesaria.	251	421	293	435	482	680	8
Bibliografía	57	498	108	512	482	680	8
RE,	240	498	251	509	482	680	8
Jenson	252	498	275	509	482	680	8
HB,	276	498	289	509	482	680	8
Stanton	290	498	316	509	482	680	8
BF.	318	498	327	509	482	680	8
Nelson	328	498	352	509	482	680	8
Tratado	353	498	378	509	482	680	8
de	380	498	388	509	482	680	8
Pedia-	390	498	411	509	482	680	8
1.	65	520	72	531	482	680	8
Moraga	76	520	104	531	482	680	8
FA,	106	520	117	531	482	680	8
Campins	119	520	149	531	482	680	8
M.	151	520	161	531	482	680	8
Tos	163	520	174	531	482	680	8
ferina.	176	520	198	531	482	680	8
En:	200	520	211	531	482	680	8
Del-	213	520	228	531	482	680	8
gado	57	533	74	544	482	680	8
Rubio	77	533	98	544	482	680	8
A.	101	533	109	544	482	680	8
Enfermedades	112	533	161	544	482	680	8
infecciosas	164	533	201	544	482	680	8
en	204	533	213	544	482	680	8
Pe-	216	533	228	544	482	680	8
tría,	240	513	253	524	482	680	8
18.ª	255	513	268	524	482	680	8
ed.	270	513	280	524	482	680	8
Barcelona:	282	513	317	524	482	680	8
Elsevier;	319	513	345	524	482	680	8
2009.	347	513	367	524	482	680	8
p.	369	513	375	524	482	680	8
1178-82.	377	513	409	524	482	680	8
3.	248	528	255	539	482	680	8
Sanz	257	528	274	539	482	680	8
JC,	275	528	286	539	482	680	8
de	288	528	296	539	482	680	8
Ory	298	528	311	539	482	680	8
F.	313	528	318	539	482	680	8
Diagnóstico	320	528	361	539	482	680	8
de	363	528	371	539	482	680	8
laboratorio	373	528	411	539	482	680	8
diatría,	57	547	81	558	482	680	8
1.ª	84	547	93	558	482	680	8
ed.	96	547	107	558	482	680	8
Madrid:	110	547	137	558	482	680	8
McGraw-Hill/Interameri-	140	547	228	558	482	680	8
de	240	543	248	554	482	680	8
tos	251	543	261	554	482	680	8
ferina.	263	543	285	554	482	680	8
Papel	288	543	307	554	482	680	8
de	309	543	317	554	482	680	8
la	320	543	325	554	482	680	8
serología.	328	543	361	554	482	680	8
Enferm	363	543	388	554	482	680	8
Infecc	390	543	411	554	482	680	8
cana	57	560	73	571	482	680	8
de	75	560	84	571	482	680	8
España,	86	560	113	571	482	680	8
SAU;	115	560	132	571	482	680	8
2009.	135	560	155	571	482	680	8
p.	157	560	164	571	482	680	8
73-80.	166	560	190	571	482	680	8
Microbiol	240	558	273	568	482	680	8
Clin.	275	558	291	568	482	680	8
2002;20(5):212-8.	293	558	358	568	482	680	8
2.	65	574	72	585	482	680	8
Long	76	574	93	585	482	680	8
SS.	95	574	105	585	482	680	8
Tos	106	574	117	585	482	680	8
ferina	119	574	138	585	482	680	8
(Bordetella	139	574	176	585	482	680	8
pertussis	178	574	206	585	482	680	8
y	208	574	212	585	482	680	8
Bor-	213	574	228	585	482	680	8
4.	248	573	255	583	482	680	8
Wendelboe	257	573	297	583	482	680	8
A,	299	573	306	583	482	680	8
Van	308	573	321	583	482	680	8
Rie	323	573	334	583	482	680	8
A,	335	573	343	583	482	680	8
Salmaso	345	573	373	583	482	680	8
S,	375	573	381	583	482	680	8
Englund	383	573	411	583	482	680	8
detella	57	588	80	598	482	680	8
parapertussis).	82	588	131	598	482	680	8
En:	133	587	144	598	482	680	8
Kliegman	146	587	178	598	482	680	8
RM,	180	587	195	598	482	680	8
Behrman	198	587	228	598	482	680	8
JA.	240	587	250	598	482	680	8
Duration	254	587	285	598	482	680	8
of	288	587	295	598	482	680	8
inmunity	299	587	329	598	482	680	8
against	333	587	358	598	482	680	8
pertussis	361	587	391	598	482	680	8
after	395	587	411	598	482	680	8
582	227	623	241	632	482	680	8
Revista	111	636	132	644	482	680	8
Pediatría	134	636	160	644	482	680	8
de	162	636	169	644	482	680	8
Atención	171	636	198	644	482	680	8
Primaria	200	636	225	644	482	680	8
•	226	636	230	644	482	680	8
Vol.	232	636	244	644	482	680	8
XIII.	245	636	258	644	482	680	8
N.º	259	636	269	644	482	680	8
52.	271	636	281	644	482	680	8
Octubre/diciembre	283	636	340	644	482	680	8
2011	342	636	357	644	482	680	8
Rev	169	645	180	653	482	680	8
Pediatr	182	645	203	653	482	680	8
Aten	205	645	219	653	482	680	8
Primaria.	221	645	248	653	482	680	8
2011;13:575-84	250	645	299	653	482	680	8
Olivares	248	39	268	48	482	680	9
Ortiz	270	39	282	48	482	680	9
J,	284	39	288	48	482	680	9
y	289	39	292	48	482	680	9
cols.	294	39	305	48	482	680	9
Tos	306	39	314	48	482	680	9
ferina:	316	39	331	48	482	680	9
revisión	333	39	352	48	482	680	9
clínica	353	39	369	48	482	680	9
a	370	39	373	48	482	680	9
propósito	375	39	398	48	482	680	9
de	399	39	405	48	482	680	9
un	407	39	413	48	482	680	9
caso	415	39	425	48	482	680	9
natural	71	69	95	80	482	680	9
infection	97	69	128	80	482	680	9
or	130	69	137	80	482	680	9
vaccination.	139	69	181	80	482	680	9
Pediatr	183	69	207	80	482	680	9
Infect	209	69	229	80	482	680	9
Dis	231	69	242	80	482	680	9
J.	71	82	76	93	482	680	9
2005;25:S58-S61.	78	82	141	93	482	680	9
5.	79	96	86	106	482	680	9
Jenkinson	88	96	123	106	482	680	9
D.	127	96	135	106	482	680	9
Duration	139	96	170	106	482	680	9
of	174	96	181	106	482	680	9
effectiveness	185	96	231	106	482	680	9
of	235	96	242	106	482	680	9
pertussis	71	109	101	120	482	680	9
vaccine.	103	109	131	120	482	680	9
Br	133	109	140	120	482	680	9
Med	142	109	159	120	482	680	9
J.	161	109	166	120	482	680	9
1988;286:612-4.	168	109	228	120	482	680	9
6.	79	123	86	133	482	680	9
Olin	88	122	103	133	482	680	9
P,	106	122	111	133	482	680	9
Gustafsson	113	122	152	133	482	680	9
L,	154	122	160	133	482	680	9
Barreto	162	122	188	133	482	680	9
L,	190	122	196	133	482	680	9
Hessel	198	122	220	133	482	680	9
L,	223	122	229	133	482	680	9
Rie	231	122	242	133	482	680	9
AV,	71	136	83	146	482	680	9
Bogaerts	85	136	115	146	482	680	9
H	117	136	122	146	482	680	9
et	124	136	131	146	482	680	9
al.	133	136	142	146	482	680	9
Declining	144	136	176	146	482	680	9
pertussis	178	136	208	146	482	680	9
incidence	210	136	242	146	482	680	9
in	71	149	77	160	482	680	9
Sweden	80	149	107	160	482	680	9
following	110	149	142	160	482	680	9
the	145	149	156	160	482	680	9
introduction	159	149	201	160	482	680	9
of	204	149	211	160	482	680	9
acellular	214	149	242	160	482	680	9
pertussis	71	162	101	173	482	680	9
vaccine.	103	162	131	173	482	680	9
Vaccine.	133	162	162	173	482	680	9
2003;21:2015-21.	164	162	228	173	482	680	9
7.	79	176	86	186	482	680	9
Forsyth	88	176	114	186	482	680	9
K,	117	176	124	186	482	680	9
Tan	126	176	139	186	482	680	9
T,	141	176	147	186	482	680	9
König	150	176	170	186	482	680	9
CH,	173	176	186	186	482	680	9
Caro	189	176	205	186	482	680	9
JJ,	208	176	216	186	482	680	9
Plotkin	218	176	242	186	482	680	9
S.	71	189	77	200	482	680	9
Potential	81	189	112	200	482	680	9
strategies	116	189	149	200	482	680	9
to	153	189	160	200	482	680	9
reduce	164	189	187	200	482	680	9
the	191	189	202	200	482	680	9
burden	206	189	231	200	482	680	9
of	235	189	242	200	482	680	9
pertussis.	71	202	103	213	482	680	9
Pediatr	105	202	129	213	482	680	9
Infect	132	202	151	213	482	680	9
Dis	154	202	164	213	482	680	9
J.	167	202	172	213	482	680	9
2005;24:S69-S74.	174	202	237	213	482	680	9
8.	79	216	86	226	482	680	9
Yeh	88	216	101	226	482	680	9
S.	103	216	109	226	482	680	9
Treatment	111	216	147	226	482	680	9
and	148	216	161	226	482	680	9
prevention	163	216	201	226	482	680	9
of	202	216	210	226	482	680	9
Bordete-	211	216	242	226	482	680	9
lla	71	229	79	239	482	680	9
pertussis	82	229	112	239	482	680	9
infection	114	229	144	240	482	680	9
in	147	229	153	240	482	680	9
infants	155	229	179	240	482	680	9
and	181	229	194	240	482	680	9
children.	197	229	226	240	482	680	9
Up-	229	229	242	240	482	680	9
todate	71	242	93	253	482	680	9
18.3	95	242	111	253	482	680	9
[en	112	242	124	253	482	680	9
línea]	125	242	144	253	482	680	9
[actualizado	146	242	187	253	482	680	9
el	189	242	195	253	482	680	9
27/09/2010;	197	242	242	253	482	680	9
consultado	71	256	109	266	482	680	9
el	111	256	117	266	482	680	9
07/03/2011].	120	256	168	266	482	680	9
Disponible	171	256	208	266	482	680	9
en	210	256	219	266	482	680	9
www.	222	256	242	266	482	680	9
uptodate.com	71	269	119	280	482	680	9
9.	79	282	86	293	482	680	9
American	88	282	122	293	482	680	9
Academy	125	282	158	293	482	680	9
of	162	282	169	293	482	680	9
Pediatrics.	173	282	208	293	482	680	9
Pertussis	212	282	242	293	482	680	9
(whooping	71	295	109	306	482	680	9
cough).	113	295	140	306	482	680	9
En:	143	295	154	306	482	680	9
Pickering	158	295	190	306	482	680	9
LK	193	295	202	306	482	680	9
(ed.).	206	295	225	306	482	680	9
Red	228	295	242	306	482	680	9
Book:	71	309	91	319	482	680	9
2009	93	309	111	319	482	680	9
report	113	309	134	319	482	680	9
of	136	309	143	319	482	680	9
the	145	309	157	319	482	680	9
committee	159	309	196	319	482	680	9
on	198	309	207	319	482	680	9
infectious	209	309	242	319	482	680	9
diseases,	71	322	101	333	482	680	9
28th	103	322	120	333	482	680	9
ed.	122	322	133	333	482	680	9
Elk	135	322	145	333	482	680	9
Grove	147	322	168	333	482	680	9
Village,	171	322	196	333	482	680	9
IL:	198	322	207	333	482	680	9
American	209	322	242	333	482	680	9
Academy	71	335	103	346	482	680	9
of	106	335	113	346	482	680	9
Pediatrics;	115	335	150	346	482	680	9
2009.	152	335	173	346	482	680	9
p.	175	335	182	346	482	680	9
504.	184	335	200	346	482	680	9
10.	79	349	91	359	482	680	9
Bass	93	349	108	359	482	680	9
JW.	110	349	122	359	482	680	9
Pertussis:	124	349	156	359	482	680	9
current	157	349	182	359	482	680	9
status	184	349	204	359	482	680	9
of	206	349	213	359	482	680	9
preven-	215	349	242	359	482	680	9
tion	71	362	85	373	482	680	9
and	92	362	106	373	482	680	9
treatment.	113	362	151	373	482	680	9
Pediatr	158	362	184	373	482	680	9
Infect	191	362	212	373	482	680	9
Dis	219	362	230	373	482	680	9
J.	237	362	242	373	482	680	9
1985;4:614.	71	375	114	386	482	680	9
11.	79	389	91	399	482	680	9
Bortolussi	93	389	126	399	482	680	9
R,	129	389	136	399	482	680	9
Miller	138	389	158	399	482	680	9
B,	161	389	167	399	482	680	9
Ledwith	170	389	198	399	482	680	9
M,	200	389	210	399	482	680	9
Halperin	213	389	242	399	482	680	9
S.	71	402	77	413	482	680	9
Clinical	80	402	105	413	482	680	9
course	108	402	131	413	482	680	9
of	134	402	141	413	482	680	9
pertussis	144	402	174	413	482	680	9
in	177	402	183	413	482	680	9
immunized	186	402	224	413	482	680	9
chil-	227	402	242	413	482	680	9
dren.	71	415	89	426	482	680	9
Pediatr	91	415	115	426	482	680	9
Infet	118	415	134	426	482	680	9
Dis	136	415	147	426	482	680	9
J.	149	415	154	426	482	680	9
1995;14:870-4.	156	415	211	426	482	680	9
12.	79	429	91	439	482	680	9
Center	93	429	116	439	482	680	9
for	119	429	129	439	482	680	9
Disease	132	429	158	439	482	680	9
Control	160	429	186	439	482	680	9
and	189	429	202	439	482	680	9
Prevention	205	429	242	439	482	680	9
guidelines	71	442	106	453	482	680	9
for	109	442	119	453	482	680	9
the	121	442	133	453	482	680	9
control	135	442	160	453	482	680	9
of	163	442	170	453	482	680	9
pertussis	173	442	203	453	482	680	9
outbreaks.	205	442	242	453	482	680	9
Atlanta,	71	455	98	466	482	680	9
GA:	101	455	114	466	482	680	9
Center	117	455	140	466	482	680	9
for	143	455	153	466	482	680	9
Disease	155	455	181	466	482	680	9
Control	184	455	210	466	482	680	9
and	212	455	225	466	482	680	9
Pre-	228	455	242	466	482	680	9
vention;	71	468	99	479	482	680	9
2000.	101	468	122	479	482	680	9
13.	79	482	91	492	482	680	9
Trollfors	93	482	122	492	482	680	9
B.	127	482	134	492	482	680	9
Effect	139	482	159	492	482	680	9
of	164	482	171	492	482	680	9
erythromycin	176	482	224	492	482	680	9
and	229	482	242	492	482	680	9
amoxicillin	71	495	108	506	482	680	9
on	113	495	122	506	482	680	9
Bordetella	126	495	163	506	482	680	9
pertussis	168	495	199	506	482	680	9
in	203	495	210	506	482	680	9
the	214	495	226	506	482	680	9
na-	230	495	242	506	482	680	9
sopharynx.	71	508	109	519	482	680	9
Infection.	111	508	144	519	482	680	9
1978;6:228-30.	146	508	201	519	482	680	9
14.	79	522	91	532	482	680	9
Pillay	93	522	111	532	482	680	9
V,	112	522	119	532	482	680	9
Swingler	121	522	150	532	482	680	9
G.	152	522	160	532	482	680	9
Symptomatic	161	522	206	532	482	680	9
treatment	208	522	242	532	482	680	9
of	71	535	78	546	482	680	9
the	80	535	91	546	482	680	9
cough	93	535	115	546	482	680	9
in	117	535	123	546	482	680	9
whooping	125	535	160	546	482	680	9
cough.	162	535	186	546	482	680	9
Cochrane	188	535	222	546	482	680	9
data-	224	535	242	546	482	680	9
base	71	548	87	559	482	680	9
Syst	89	548	103	559	482	680	9
rev.	105	548	117	559	482	680	9
2003;CD00	120	548	160	559	482	680	9
3257.	162	548	183	559	482	680	9
15.	79	562	91	572	482	680	9
Metsola	93	562	121	572	482	680	9
J,	123	562	128	572	482	680	9
Viljamen	131	562	161	572	482	680	9
MK,	164	562	178	572	482	680	9
Ruskanen	181	562	215	572	482	680	9
O.	217	562	226	572	482	680	9
Sal-	229	562	242	572	482	680	9
butamol	71	575	100	586	482	680	9
in	104	575	110	586	482	680	9
the	114	575	125	586	482	680	9
treatment	129	575	164	586	482	680	9
of	167	575	175	586	482	680	9
whooping	178	575	214	586	482	680	9
cough.	218	575	242	586	482	680	9
Scand	71	588	92	599	482	680	9
J	94	588	97	599	482	680	9
Infect	99	588	119	599	482	680	9
Dis	121	588	132	599	482	680	9
Rev.	134	588	149	599	482	680	9
1986;18:593.	151	588	198	599	482	680	9
16.	263	69	274	80	482	680	9
Krantz	276	69	299	80	482	680	9
I,	301	69	305	80	482	680	9
Norrby	308	69	332	80	482	680	9
SR,	334	69	345	80	482	680	9
Trollfors	348	69	375	80	482	680	9
B.	377	69	384	80	482	680	9
Salbutamol	386	69	425	80	482	680	9
vs	254	82	261	93	482	680	9
placebo	264	82	291	93	482	680	9
for	294	82	304	93	482	680	9
treatment	306	82	341	93	482	680	9
of	343	82	351	93	482	680	9
pertussis.	353	82	385	93	482	680	9
Pediatr	388	82	413	93	482	680	9
In-	415	82	425	93	482	680	9
fect	254	96	267	106	482	680	9
Dis.	269	96	282	106	482	680	9
1985;4:638-40.	285	96	340	106	482	680	9
17.	263	109	274	120	482	680	9
Roberts	276	109	303	120	482	680	9
I,	306	109	311	120	482	680	9
Gavin	314	109	335	120	482	680	9
R,	338	109	346	120	482	680	9
Lennon	349	109	376	120	482	680	9
D.	379	109	387	120	482	680	9
Randomi-	391	109	425	120	482	680	9
zaed	254	122	270	133	482	680	9
controlled	272	122	307	133	482	680	9
trial	309	122	322	133	482	680	9
of	324	122	331	133	482	680	9
steroids	333	122	359	133	482	680	9
in	361	122	367	133	482	680	9
pertussis.	369	122	401	133	482	680	9
Pedia-	403	122	425	133	482	680	9
tr	254	136	259	146	482	680	9
Infect	262	136	281	146	482	680	9
Dis	284	136	295	146	482	680	9
J.	297	136	302	146	482	680	9
1992;11:982-3.	304	136	359	146	482	680	9
18.	263	149	274	160	482	680	9
Hewlett	276	149	303	160	482	680	9
EL,	305	149	316	160	482	680	9
Edwuards	317	149	351	160	482	680	9
KM.	353	149	368	160	482	680	9
Clinical	369	149	394	160	482	680	9
practice.	396	149	425	160	482	680	9
Pertussis	254	162	285	173	482	680	9
not	291	162	303	173	482	680	9
just	309	162	321	173	482	680	9
for	327	162	337	173	482	680	9
kids.	343	162	359	173	482	680	9
N	365	162	371	173	482	680	9
Engl	377	162	392	173	482	680	9
J	398	162	401	173	482	680	9
Med.	406	162	425	173	482	680	9
2005;352:1215-22.	254	176	322	186	482	680	9
19.	263	189	274	200	482	680	9
Martínez	276	189	307	200	482	680	9
Antón	310	189	332	200	482	680	9
A,	335	189	343	200	482	680	9
Ordóñez	346	189	376	200	482	680	9
Sáez	379	189	395	200	482	680	9
O,	398	189	407	200	482	680	9
Ruiz	410	189	425	200	482	680	9
Contreras	254	202	288	213	482	680	9
J.	290	202	295	213	482	680	9
Síndrome	298	202	331	213	482	680	9
pertusoide	333	202	370	213	482	680	9
(v.1/2007).	372	202	412	213	482	680	9
En:	414	202	425	213	482	680	9
Hernández	254	216	292	226	482	680	9
Merino	295	216	321	226	482	680	9
A	324	216	329	226	482	680	9
(coord.).	332	216	362	226	482	680	9
Guía-ABE.	366	216	401	226	482	680	9
Infec-	405	216	425	226	482	680	9
ciones	254	229	276	240	482	680	9
en	278	229	287	240	482	680	9
Pediatría.	290	229	322	240	482	680	9
Guía	325	229	341	240	482	680	9
rápida	343	229	365	240	482	680	9
para	368	229	383	240	482	680	9
la	386	229	391	240	482	680	9
selección	394	229	425	240	482	680	9
del	254	242	264	253	482	680	9
tratamiento	266	242	307	253	482	680	9
antimicrobiano	308	242	360	253	482	680	9
empírico	362	242	391	253	482	680	9
[en	393	242	404	253	482	680	9
línea]	406	242	425	253	482	680	9
[actualizado	254	256	298	266	482	680	9
el	305	256	311	266	482	680	9
17/10/2007;	318	256	366	266	482	680	9
consultado	373	256	412	266	482	680	9
el	419	256	425	266	482	680	9
07/03/2011].	254	269	302	280	482	680	9
Disponible	304	269	341	280	482	680	9
en	343	269	352	280	482	680	9
www.guia-abe.es	354	269	415	280	482	680	9
20.	263	282	274	293	482	680	9
Marès	276	282	298	293	482	680	9
Bermúdez	301	282	336	293	482	680	9
J,	340	282	345	293	482	680	9
van	348	282	361	293	482	680	9
Esso	364	282	379	293	482	680	9
Arbolave	382	282	414	293	482	680	9
D,	417	282	425	293	482	680	9
Moreno-Pérez	254	295	304	306	482	680	9
D,	306	295	314	306	482	680	9
Merino	317	295	342	306	482	680	9
Moína	345	295	367	306	482	680	9
M,	370	295	379	306	482	680	9
Álvarez	382	295	407	306	482	680	9
Gar-	410	295	425	306	482	680	9
cía	254	309	263	319	482	680	9
FJ,	266	309	275	319	482	680	9
Cilleruelo	277	309	309	319	482	680	9
Ortega	312	309	336	319	482	680	9
MJ,	338	309	351	319	482	680	9
y	353	309	357	319	482	680	9
cols.	360	309	375	319	482	680	9
Calendario	377	309	414	319	482	680	9
de	417	309	425	319	482	680	9
vacunaciones	254	322	300	333	482	680	9
de	302	322	311	333	482	680	9
la	313	322	319	333	482	680	9
Asociación	321	322	358	333	482	680	9
Española	360	322	391	333	482	680	9
de	393	322	401	333	482	680	9
Pedia-	403	322	425	333	482	680	9
tría:	254	335	268	346	482	680	9
recomendaciones	271	335	333	346	482	680	9
2011.	336	335	357	346	482	680	9
An	360	335	370	346	482	680	9
Pediatr	374	335	399	346	482	680	9
(Barc).	402	335	425	346	482	680	9
2011;74:132.e1-132.e19.	254	349	344	359	482	680	9
21.	263	362	274	373	482	680	9
Tiwani	276	362	299	373	482	680	9
T,	300	362	306	373	482	680	9
Murphy	308	362	336	373	482	680	9
TV,	338	362	349	373	482	680	9
Moran	351	362	374	373	482	680	9
J.	376	362	381	373	482	680	9
Recommen-	383	362	425	373	482	680	9
ded	254	375	267	386	482	680	9
antimicrobial	271	375	316	386	482	680	9
agents	319	375	342	386	482	680	9
for	346	375	356	386	482	680	9
the	359	375	371	386	482	680	9
treatment	374	375	409	386	482	680	9
and	412	375	425	386	482	680	9
postexposure	254	389	300	399	482	680	9
prophylaxis	303	389	342	399	482	680	9
of	344	389	352	399	482	680	9
pertussis:	354	389	386	399	482	680	9
2005	388	389	406	399	482	680	9
CDC	409	389	425	399	482	680	9
guidelines.	254	402	292	413	482	680	9
MMWR	298	402	326	413	482	680	9
Recomm	332	402	363	413	482	680	9
Rep.	368	402	385	413	482	680	9
2005;	390	402	411	413	482	680	9
54	416	402	425	413	482	680	9
(RR14);16.01.	254	415	303	426	482	680	9
22.	263	429	274	439	482	680	9
Edwuard	276	429	307	439	482	680	9
KM.	310	429	324	439	482	680	9
Pertussis	327	429	357	439	482	680	9
and	360	429	373	439	482	680	9
important	376	429	410	439	482	680	9
tar-	413	429	425	439	482	680	9
get	254	442	266	453	482	680	9
for	274	442	285	453	482	680	9
maternal	293	442	325	453	482	680	9
immunization.	334	442	386	453	482	680	9
Vaccine.	395	442	425	453	482	680	9
2003;21:3483-6.	254	455	313	466	482	680	9
23.	263	469	274	479	482	680	9
Englund	276	468	305	479	482	680	9
JA,	309	468	319	479	482	680	9
Anderson	323	468	357	479	482	680	9
EL,	361	468	371	479	482	680	9
Reed	375	468	393	479	482	680	9
GF.	397	468	408	479	482	680	9
The	412	468	425	479	482	680	9
effect	254	482	274	492	482	680	9
of	276	482	283	492	482	680	9
maternal	285	482	316	492	482	680	9
antibody	318	482	349	492	482	680	9
on	351	482	360	492	482	680	9
serologic	362	482	392	492	482	680	9
response	395	482	425	492	482	680	9
and	254	495	267	506	482	680	9
the	270	495	281	506	482	680	9
incidence	284	495	317	506	482	680	9
of	320	495	327	506	482	680	9
adverse	330	495	357	506	482	680	9
reactions	360	495	391	506	482	680	9
after	394	495	410	506	482	680	9
pri-	413	495	425	506	482	680	9
mary	254	508	272	519	482	680	9
immunization	274	508	322	519	482	680	9
with	325	508	340	519	482	680	9
acellular	343	508	371	519	482	680	9
and	374	508	387	519	482	680	9
whole-cell	390	508	425	519	482	680	9
pertussis	254	522	284	532	482	680	9
vaccines	287	522	316	532	482	680	9
combined	319	522	353	532	482	680	9
with	356	522	371	532	482	680	9
diphtheria	374	522	409	532	482	680	9
and	412	522	425	532	482	680	9
tetanus	254	535	280	546	482	680	9
toxoids.	282	535	309	546	482	680	9
Pediatrics.	312	535	347	546	482	680	9
1995;96:580-4.	349	535	404	546	482	680	9
24.	263	549	274	559	482	680	9
Belloni	276	548	299	559	482	680	9
C,	301	548	309	559	482	680	9
De	312	548	322	559	482	680	9
Silvestri	324	548	350	559	482	680	9
A,	353	548	361	559	482	680	9
Tinelli	363	548	383	559	482	680	9
C,	386	548	393	559	482	680	9
Avanzini	396	548	425	559	482	680	9
MA,	254	562	269	572	482	680	9
Marconi	271	562	299	572	482	680	9
M,	301	562	311	572	482	680	9
Strano	313	562	335	572	482	680	9
F	336	562	340	572	482	680	9
et	342	562	349	572	482	680	9
al.	351	562	359	572	482	680	9
Immunogenicity	361	562	416	572	482	680	9
of	418	562	425	572	482	680	9
a	254	575	258	586	482	680	9
three-component	261	575	321	586	482	680	9
acellular	323	575	351	586	482	680	9
pertussis	354	575	383	586	482	680	9
vaccine	386	575	411	586	482	680	9
ad-	414	575	425	586	482	680	9
ministered	254	588	290	599	482	680	9
at	292	588	298	599	482	680	9
birth.	300	588	319	599	482	680	9
Pediatrics.	321	588	355	599	482	680	9
2003;111:1042-15.	357	588	425	599	482	680	9
583	241	623	255	632	482	680	9
Revista	125	636	146	644	482	680	9
Pediatría	148	636	174	644	482	680	9
de	176	636	183	644	482	680	9
Atención	185	636	212	644	482	680	9
Primaria	214	636	239	644	482	680	9
•	241	636	244	644	482	680	9
Vol.	246	636	258	644	482	680	9
XIII.	260	636	272	644	482	680	9
N.º	274	636	283	644	482	680	9
52.	285	636	295	644	482	680	9
Octubre/diciembre	297	636	354	644	482	680	9
2011	356	636	371	644	482	680	9
Rev	183	645	194	653	482	680	9
Pediatr	196	645	217	653	482	680	9
Aten	219	645	233	653	482	680	9
Primaria.	235	645	262	653	482	680	9
2011;13:575-84	264	645	313	653	482	680	9
Olivares	57	39	77	48	482	680	10
Ortiz	78	39	91	48	482	680	10
J,	92	39	96	48	482	680	10
y	98	39	101	48	482	680	10
cols.	102	39	113	48	482	680	10
Tos	115	39	123	48	482	680	10
ferina:	124	39	140	48	482	680	10
revisión	141	39	160	48	482	680	10
clínica	162	39	177	48	482	680	10
a	179	39	182	48	482	680	10
propósito	183	39	206	48	482	680	10
de	208	39	214	48	482	680	10
un	215	39	222	48	482	680	10
caso	223	39	234	48	482	680	10
25.	65	69	76	80	482	680	10
Halasa	79	69	102	80	482	680	10
NB,	105	69	118	80	482	680	10
O'Shea	122	69	147	80	482	680	10
A,	151	69	159	80	482	680	10
Shi	162	69	173	80	482	680	10
JR,	176	69	186	80	482	680	10
LaFleur	189	69	215	80	482	680	10
BJ,	218	69	228	80	482	680	10
Edwards	57	82	86	93	482	680	10
KM.	89	82	104	93	482	680	10
Poor	107	82	124	93	482	680	10
inmune	127	82	153	93	482	680	10
responses	156	82	190	93	482	680	10
to	194	82	201	93	482	680	10
a	204	82	208	93	482	680	10
birth	211	82	228	93	482	680	10
dose	57	95	73	106	482	680	10
of	76	95	83	106	482	680	10
diphteria,	86	95	119	106	482	680	10
tetanus	122	95	148	106	482	680	10
and	150	95	164	106	482	680	10
acellular	166	95	195	106	482	680	10
pertussis	198	95	228	106	482	680	10
vaccine.	57	108	85	119	482	680	10
J	87	108	90	119	482	680	10
Pediartr.	92	108	120	119	482	680	10
2008;153:327-32.	123	108	187	119	482	680	10
26.	248	69	260	80	482	680	10
Knuf	262	69	279	80	482	680	10
M,	281	69	291	80	482	680	10
Schmidt	294	69	322	80	482	680	10
HJ,	325	69	335	80	482	680	10
Wolter	338	69	362	80	482	680	10
J,	365	69	369	80	482	680	10
Schuerman	372	69	411	80	482	680	10
L,	240	82	246	93	482	680	10
Jacquet	249	82	275	93	482	680	10
JM,	277	82	290	93	482	680	10
Kieninger	293	82	325	93	482	680	10
D	328	82	334	93	482	680	10
et	336	82	343	93	482	680	10
al.	346	82	354	93	482	680	10
Neonatal	357	82	388	93	482	680	10
vacci-	391	82	411	93	482	680	10
nation	240	95	262	106	482	680	10
with	264	95	280	106	482	680	10
acellular	282	95	310	106	482	680	10
pertussis	313	95	343	106	482	680	10
vaccine	345	95	371	106	482	680	10
accelerates	373	95	411	106	482	680	10
the	240	108	251	119	482	680	10
acquisition	253	108	290	119	482	680	10
of	293	108	300	119	482	680	10
pertussis	302	108	332	119	482	680	10
antibodies	334	108	370	119	482	680	10
in	372	108	378	119	482	680	10
infants.	380	108	406	119	482	680	10
J	408	108	411	119	482	680	10
Pediatr.	240	121	266	132	482	680	10
2008;152:655-60.	268	121	332	132	482	680	10
c	217	191	247	216	482	680	10
584	227	623	241	632	482	680	10
Revista	111	636	132	644	482	680	10
Pediatría	134	636	160	644	482	680	10
de	162	636	169	644	482	680	10
Atención	171	636	198	644	482	680	10
Primaria	200	636	225	644	482	680	10
•	226	636	230	644	482	680	10
Vol.	232	636	244	644	482	680	10
XIII.	245	636	258	644	482	680	10
N.º	259	636	269	644	482	680	10
52.	271	636	281	644	482	680	10
Octubre/diciembre	283	636	340	644	482	680	10
2011	342	636	357	644	482	680	10
Rev	169	645	180	653	482	680	10
Pediatr	182	645	203	653	482	680	10
Aten	205	645	219	653	482	680	10
Primaria.	221	645	248	653	482	680	10
2011;13:575-84	250	645	299	653	482	680	10
