Contextos	73	61	150	77	595	782	1
de	155	61	173	77	595	782	1
Desarrollo,	178	61	263	77	595	782	1
Malestar	268	61	337	77	595	782	1
Psicológico,	342	61	431	77	595	782	1
Autoestima	435	61	523	77	595	782	1
Social	57	81	103	97	595	782	1
y	108	81	117	97	595	782	1
Violencia	122	81	193	97	595	782	1
Escolar	198	81	256	97	595	782	1
desde	261	81	304	97	595	782	1
una	309	81	338	97	595	782	1
Perspectiva	343	81	432	97	595	782	1
de	437	81	455	97	595	782	1
Género	459	81	516	97	595	782	1
en	521	81	539	97	595	782	1
Adolescentes	205	101	304	117	595	782	1
Mexicanos	309	101	391	117	595	782	1
Development	74	141	175	157	595	782	1
Contexts,	180	141	252	157	595	782	1
Psychological	257	141	361	157	595	782	1
Distress,	366	141	431	157	595	782	1
Social	436	141	482	157	595	782	1
Self-	487	141	522	157	595	782	1
Esteem	74	161	130	177	595	782	1
and	135	161	164	177	595	782	1
School	169	161	220	177	595	782	1
Violence	225	161	290	177	595	782	1
from	295	161	333	177	595	782	1
a	338	161	347	177	595	782	1
Gender	352	161	410	177	595	782	1
Perspective	414	161	502	177	595	782	1
in	507	161	522	177	595	782	1
Mexican	218	181	284	197	595	782	1
Adolescents	288	181	379	197	595	782	1
María	99	209	128	220	595	782	1
Elena	131	209	158	220	595	782	1
Villarreal-González	162	209	256	220	595	782	1
1	256	209	260	216	595	782	1
,	260	209	263	220	595	782	1
Juan	266	209	288	220	595	782	1
Carlos	292	209	323	220	595	782	1
Sánchez-Sosa	326	209	393	220	595	782	1
1	393	209	397	216	595	782	1
,	397	209	400	220	595	782	1
Feliciano	403	209	448	220	595	782	1
H.	451	209	463	220	595	782	1
Veiga	466	209	493	220	595	782	1
2	493	209	497	216	595	782	1
y	227	221	233	232	595	782	1
Gonzalo	237	221	277	232	595	782	1
del	280	221	295	232	595	782	1
Moral	298	221	328	232	595	782	1
Arroyo	330	221	365	232	595	782	1
3	365	221	369	228	595	782	1
Universidad	209	237	255	246	595	782	1
Autónoma	257	237	297	246	595	782	1
de	300	237	309	246	595	782	1
Nuevo	312	237	337	246	595	782	1
León,	340	237	361	246	595	782	1
México	364	237	393	246	595	782	1
2	233	249	236	255	595	782	1
Universidad	239	249	286	258	595	782	1
de	288	249	297	258	595	782	1
Lisboa,	300	249	328	258	595	782	1
Portugal	331	249	363	258	595	782	1
3	204	261	207	267	595	782	1
Universidad	210	261	256	270	595	782	1
Pablo	259	261	281	270	595	782	1
de	283	261	292	270	595	782	1
Olavide	295	261	325	270	595	782	1
de	327	261	336	270	595	782	1
Sevilla,	339	261	368	270	595	782	1
Spain	370	261	392	270	595	782	1
1	203	237	206	243	595	782	1
Resumen.	96	285	136	293	595	782	1
Palabras	96	399	131	407	595	782	1
clave:	133	399	156	407	595	782	1
autoestima	158	399	198	407	595	782	1
social,	201	399	225	407	595	782	1
contextos	227	399	263	407	595	782	1
de	265	399	274	407	595	782	1
desarrollo,	277	399	316	407	595	782	1
género,	318	399	346	407	595	782	1
malestar	349	399	380	407	595	782	1
psicológico,	382	399	428	407	595	782	1
violencia	430	399	464	407	595	782	1
escolar.	467	399	495	407	595	782	1
Abstract.	96	422	134	430	595	782	1
Keywords:	96	513	137	521	595	782	1
contexts	140	513	171	521	595	782	1
of	174	513	182	521	595	782	1
development,	185	513	236	521	595	782	1
gender,	239	513	267	521	595	782	1
psychological	269	513	322	521	595	782	1
distress,	325	513	355	521	595	782	1
school	358	513	383	521	595	782	1
violence,	385	513	420	521	595	782	1
social	423	513	445	521	595	782	1
self-esteem.	447	513	493	521	595	782	1
En	65	538	77	548	595	782	1
la	80	538	88	548	595	782	1
actualidad,	91	538	137	548	595	782	1
la	140	538	148	548	595	782	1
violencia	151	538	190	548	595	782	1
escolar	193	538	223	548	595	782	1
constituye	226	538	270	548	595	782	1
un	273	538	284	548	595	782	1
tema	54	550	74	559	595	782	1
que	77	550	92	559	595	782	1
preocupa	96	550	134	559	595	782	1
ampliamente	137	550	191	559	595	782	1
a	194	550	199	559	595	782	1
la	202	550	210	559	595	782	1
comunidad	213	550	259	559	595	782	1
cien-	263	550	284	559	595	782	1
tífica	54	561	75	570	595	782	1
(Buelga,	79	561	115	570	595	782	1
Musitu	119	561	149	570	595	782	1
y	153	561	158	570	595	782	1
Murgui,	162	561	196	570	595	782	1
2009;	200	561	224	570	595	782	1
Defensor	228	561	267	570	595	782	1
del	271	561	283	570	595	782	1
Pueblo,	54	572	86	582	595	782	1
2007;	89	572	113	582	595	782	1
Smith	115	572	141	582	595	782	1
y	143	572	149	582	595	782	1
Brain,	152	572	178	582	595	782	1
2000).	181	572	208	582	595	782	1
En	211	572	222	582	595	782	1
diversos	225	572	260	582	595	782	1
estu-	263	572	283	582	595	782	1
dios	54	584	71	593	595	782	1
se	74	584	83	593	595	782	1
pone	85	584	106	593	595	782	1
de	108	584	118	593	595	782	1
manifiesto	121	584	165	593	595	782	1
que	168	584	183	593	595	782	1
se	186	584	194	593	595	782	1
trata	197	584	216	593	595	782	1
de	218	584	228	593	595	782	1
un	231	584	241	593	595	782	1
problema	244	584	284	593	595	782	1
existente	54	595	91	605	595	782	1
en	97	595	107	605	595	782	1
todos	113	595	136	605	595	782	1
los	142	595	154	605	595	782	1
países	160	595	186	605	595	782	1
(Akiba,	192	595	223	605	595	782	1
2004;	229	595	253	605	595	782	1
Cava,	259	595	283	605	595	782	1
Musitu	54	607	84	616	595	782	1
y	87	607	92	616	595	782	1
Murgui,	96	607	129	616	595	782	1
2007;	133	607	157	616	595	782	1
Gofin,	160	607	187	616	595	782	1
Palti	190	607	210	616	595	782	1
y	213	607	218	616	595	782	1
Gordon,	222	607	256	616	595	782	1
2002;	260	607	284	616	595	782	1
Liang,	54	618	81	627	595	782	1
Flisher	85	618	114	627	595	782	1
y	118	618	123	627	595	782	1
Lombard,	127	618	168	627	595	782	1
2007;	171	618	195	627	595	782	1
Smith,	199	618	227	627	595	782	1
2003)	231	618	255	627	595	782	1
y	259	618	264	627	595	782	1
res-	268	618	284	627	595	782	1
pecto	54	629	77	639	595	782	1
del	80	629	93	639	595	782	1
cual	96	629	114	639	595	782	1
la	117	629	125	639	595	782	1
preocupación	128	629	184	639	595	782	1
social	188	629	212	639	595	782	1
se	216	629	224	639	595	782	1
ha	228	629	238	639	595	782	1
incremen-	241	629	284	639	595	782	1
tado	54	641	72	650	595	782	1
considerablemente	75	641	154	650	595	782	1
en	156	641	166	650	595	782	1
estas	169	641	190	650	595	782	1
últimas	193	641	223	650	595	782	1
décadas.	226	641	262	650	595	782	1
Correspondencia:	66	666	123	673	595	782	1
María	127	666	146	673	595	782	1
Elena	151	666	169	673	595	782	1
Villarreal	173	666	203	673	595	782	1
González.	208	666	240	673	595	782	1
Facultad	244	666	272	673	595	782	1
de	276	666	284	673	595	782	1
Psicología.	55	675	90	682	595	782	1
Universidad	94	675	133	682	595	782	1
Autónoma	136	675	170	682	595	782	1
de	173	675	181	682	595	782	1
Nuevo	185	675	206	682	595	782	1
León.	210	675	228	682	595	782	1
Ave.	231	675	246	682	595	782	1
Dr.	249	675	259	682	595	782	1
Carlos	263	675	284	682	595	782	1
Canseco	55	684	82	691	595	782	1
#	84	684	88	691	595	782	1
110	90	684	101	691	595	782	1
y	103	684	107	691	595	782	1
Dr.	109	684	119	691	595	782	1
Eduardo	121	684	148	691	595	782	1
Aguirre	150	684	174	691	595	782	1
Pequeño.	176	684	206	691	595	782	1
Centro	208	684	230	691	595	782	1
de	231	684	239	691	595	782	1
Investigación	241	684	284	691	595	782	1
y	55	693	59	700	595	782	1
Desarrollo	61	693	95	700	595	782	1
en	97	693	105	700	595	782	1
Ciencias	107	693	135	700	595	782	1
de	137	693	145	700	595	782	1
la	147	693	153	700	595	782	1
Salud	155	693	174	700	595	782	1
(CIDCS).	176	693	207	700	595	782	1
Colonia	209	693	235	700	595	782	1
Mitras	237	693	258	700	595	782	1
Centro.	260	693	284	700	595	782	1
C.P.64460,	55	702	90	709	595	782	1
Monterrey	94	702	127	709	595	782	1
Nuevo	131	702	152	709	595	782	1
León,	156	702	175	709	595	782	1
México.	178	702	205	709	595	782	1
E-mail:	209	702	233	709	595	782	1
maria.villarre-	236	702	284	709	595	782	1
algl@uanl.edu.mx	55	711	114	718	595	782	1
Copyright	54	744	86	751	595	782	1
2011	89	744	104	751	595	782	1
by	106	744	114	751	595	782	1
the	117	744	126	751	595	782	1
Colegio	129	744	154	751	595	782	1
Oficial	156	744	178	751	595	782	1
de	181	744	188	751	595	782	1
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	1
de	227	744	235	751	595	782	1
Madrid	237	744	260	751	595	782	1
ISSN:	54	753	73	761	595	782	1
1132-0559	76	753	110	761	595	782	1
-	112	753	115	761	595	782	1
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a5	117	753	249	761	595	782	1
En	323	538	335	548	595	782	1
México,	338	538	372	548	595	782	1
que	375	538	391	548	595	782	1
es	394	538	402	548	595	782	1
donde	405	538	431	548	595	782	1
se	434	538	443	548	595	782	1
llevó	446	538	467	548	595	782	1
a	470	538	474	548	595	782	1
cabo	477	538	497	548	595	782	1
el	500	538	508	548	595	782	1
presen-	511	538	541	548	595	782	1
te	312	550	320	559	595	782	1
estudio,	327	550	361	559	595	782	1
según	369	550	394	559	595	782	1
el	402	550	409	559	595	782	1
Instituto	417	550	453	559	595	782	1
Nacional	461	550	500	559	595	782	1
para	508	550	526	559	595	782	1
la	534	550	541	559	595	782	1
Evaluación	312	561	359	570	595	782	1
de	362	561	372	570	595	782	1
la	375	561	382	570	595	782	1
Educación	385	561	429	570	595	782	1
(INEE,	432	561	462	570	595	782	1
2006)	465	561	490	570	595	782	1
en	493	561	503	570	595	782	1
su	505	561	515	570	595	782	1
infor-	518	561	541	570	595	782	1
me	312	572	325	582	595	782	1
“Disciplina,	330	572	380	582	595	782	1
violencia	386	572	424	582	595	782	1
y	430	572	435	582	595	782	1
consumo	440	572	478	582	595	782	1
de	484	572	493	582	595	782	1
sustancias	499	572	541	582	595	782	1
nocivas	312	584	344	593	595	782	1
para	348	584	366	593	595	782	1
la	370	584	378	593	595	782	1
salud”,	382	584	411	593	595	782	1
revela	415	584	441	593	595	782	1
que	445	584	460	593	595	782	1
los	464	584	477	593	595	782	1
estudiantes	481	584	527	593	595	782	1
de	532	584	541	593	595	782	1
secundaria	312	595	357	605	595	782	1
han	361	595	377	605	595	782	1
sido	381	595	399	605	595	782	1
víctimas	404	595	439	605	595	782	1
de	444	595	454	605	595	782	1
robos	458	595	482	605	595	782	1
de	487	595	496	605	595	782	1
objetos	501	595	532	605	595	782	1
o	536	595	541	605	595	782	1
dinero	312	607	339	616	595	782	1
dentro	342	607	369	616	595	782	1
de	372	607	382	616	595	782	1
su	385	607	394	616	595	782	1
escuela	398	607	429	616	595	782	1
(43.6%);	432	607	469	616	595	782	1
burlas	472	607	498	616	595	782	1
e	501	607	506	616	595	782	1
insultos	509	607	541	616	595	782	1
las	312	618	323	627	595	782	1
han	326	618	341	627	595	782	1
padecido	344	618	382	627	595	782	1
un	384	618	395	627	595	782	1
(13.6%);	398	618	435	627	595	782	1
y	437	618	442	627	595	782	1
peleas	445	618	471	627	595	782	1
entre	474	618	495	627	595	782	1
iguales	497	618	527	627	595	782	1
las	530	618	541	627	595	782	1
han	312	629	327	639	595	782	1
sufrido	329	629	359	639	595	782	1
un	361	629	372	639	595	782	1
(14.5%).	374	629	411	639	595	782	1
Todas	413	629	438	639	595	782	1
estas	441	629	461	639	595	782	1
conductas	463	629	505	639	595	782	1
alarman	508	629	541	639	595	782	1
a	312	641	316	650	595	782	1
las	319	641	330	650	595	782	1
autoridades	333	641	381	650	595	782	1
administrativas,	383	641	450	650	595	782	1
educativas,	453	641	500	650	595	782	1
padres	502	641	529	650	595	782	1
de	532	641	541	650	595	782	1
familia	312	652	342	662	595	782	1
y	344	652	350	662	595	782	1
a	352	652	357	662	595	782	1
la	360	652	367	662	595	782	1
sociedad	370	652	407	662	595	782	1
en	410	652	420	662	595	782	1
general	422	652	453	662	595	782	1
por	456	652	470	662	595	782	1
sus	473	652	486	662	595	782	1
serias	489	652	513	662	595	782	1
impli-	516	652	541	662	595	782	1
caciones	312	664	348	673	595	782	1
y	351	664	356	673	595	782	1
consecuencias.	359	664	422	673	595	782	1
La	323	675	334	684	595	782	1
conducta	337	675	375	684	595	782	1
violenta	378	675	411	684	595	782	1
hace	414	675	433	684	595	782	1
referencia,	436	675	481	684	595	782	1
normalmente,	483	675	541	684	595	782	1
a	312	686	316	696	595	782	1
comportamientos	319	686	392	696	595	782	1
transgresores	395	686	450	696	595	782	1
y	453	686	458	696	595	782	1
punitivos	461	686	500	696	595	782	1
que	503	686	518	696	595	782	1
afec-	520	686	541	696	595	782	1
tan	312	698	325	707	595	782	1
las	328	698	339	707	595	782	1
interacciones	342	698	398	707	595	782	1
positivas	401	698	438	707	595	782	1
que	441	698	456	707	595	782	1
deben	460	698	485	707	595	782	1
ser	488	698	500	707	595	782	1
predomi-	503	698	541	707	595	782	1
nantes	312	709	339	719	595	782	1
en	342	709	352	719	595	782	1
los	356	709	368	719	595	782	1
contextos	372	709	412	719	595	782	1
educativos	416	709	461	719	595	782	1
(Marín,	464	709	496	719	595	782	1
1997).	500	709	527	719	595	782	1
La	530	709	541	719	595	782	1
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	1
Intervention	502	744	541	751	595	782	1
Vol.	430	753	443	761	595	782	1
20,	445	753	455	761	595	782	1
No.	458	753	469	761	595	782	1
2,	472	753	478	761	595	782	1
2011	480	753	495	761	595	782	1
-	498	753	500	761	595	782	1
pp.	503	753	513	761	595	782	1
171-181	515	753	541	761	595	782	1
172	54	29	72	39	595	782	2
C	161	31	167	39	595	782	2
ONTEXTOS	167	33	198	38	595	782	2
DE	200	33	208	38	595	782	2
D	211	31	216	39	595	782	2
ESARROLLO	216	33	252	38	595	782	2
Y	254	33	258	38	595	782	2
V	260	31	266	39	595	782	2
IOLENCIA	266	33	294	38	595	782	2
E	296	31	301	39	595	782	2
SCOLAR	301	33	324	38	595	782	2
DESDE	327	33	346	38	595	782	2
UNA	348	33	361	38	595	782	2
P	363	31	368	39	595	782	2
ERSPECTIVA	368	33	403	38	595	782	2
DE	405	33	413	38	595	782	2
G	415	31	421	39	595	782	2
ÉNERO	421	33	441	38	595	782	2
conducta	54	60	92	69	595	782	2
violenta	96	60	130	69	595	782	2
se	134	60	143	69	595	782	2
relaciona	147	60	186	69	595	782	2
con	190	60	205	69	595	782	2
procesos	209	60	246	69	595	782	2
sociales	250	60	283	69	595	782	2
tales	54	71	73	80	595	782	2
como,	76	71	102	80	595	782	2
la	105	71	113	80	595	782	2
aprobación,	115	71	165	80	595	782	2
aceptación,	168	71	215	80	595	782	2
reconocimiento	218	71	284	80	595	782	2
social	54	82	78	92	595	782	2
de	82	82	92	92	595	782	2
los	96	82	109	92	595	782	2
iguales,	113	82	145	92	595	782	2
necesidad	149	82	190	92	595	782	2
de	194	82	204	92	595	782	2
protagonismo	208	82	266	92	595	782	2
(de	270	82	284	92	595	782	2
ser	54	94	66	103	595	782	2
considerado	70	94	121	103	595	782	2
y	125	94	130	103	595	782	2
aceptado	134	94	171	103	595	782	2
por	175	94	189	103	595	782	2
los	193	94	205	103	595	782	2
demás),	209	94	242	103	595	782	2
de	246	94	256	103	595	782	2
poder	260	94	284	103	595	782	2
(de	54	105	67	115	595	782	2
ser	71	105	83	115	595	782	2
más	87	105	104	115	595	782	2
fuerte	107	105	132	115	595	782	2
y	135	105	141	115	595	782	2
poderoso	144	105	183	115	595	782	2
que	186	105	201	115	595	782	2
los	205	105	217	115	595	782	2
otros)	221	105	245	115	595	782	2
y	249	105	254	115	595	782	2
de	258	105	268	115	595	782	2
ser	271	105	283	115	595	782	2
diferente	54	117	91	126	595	782	2
(de	96	117	110	126	595	782	2
crearse	115	117	145	126	595	782	2
una	150	117	165	126	595	782	2
identidad	171	117	210	126	595	782	2
particular	215	117	255	126	595	782	2
en	261	117	271	126	595	782	2
el	276	117	284	126	595	782	2
grupo	54	128	79	137	595	782	2
de	86	128	96	137	595	782	2
iguales)	103	128	138	137	595	782	2
(Martínez,	145	128	191	137	595	782	2
Murgui,	198	128	233	137	595	782	2
Musitu	240	128	271	137	595	782	2
y	278	128	283	137	595	782	2
Monreal,	54	139	92	149	595	782	2
2008;	94	139	118	149	595	782	2
Putallaz	121	139	154	149	595	782	2
et	157	139	164	149	595	782	2
al.,	166	139	179	149	595	782	2
2007;	182	139	205	149	595	782	2
Rodríguez,	208	139	254	149	595	782	2
2004).	256	139	284	149	595	782	2
También	65	151	102	160	595	782	2
se	105	151	114	160	595	782	2
ha	117	151	127	160	595	782	2
constatado	130	151	174	160	595	782	2
desde	178	151	201	160	595	782	2
una	204	151	220	160	595	782	2
perspectiva	223	151	271	160	595	782	2
de	274	151	283	160	595	782	2
género,	54	162	85	172	595	782	2
que	87	162	102	172	595	782	2
los	105	162	117	172	595	782	2
chicos	119	162	146	172	595	782	2
se	148	162	157	172	595	782	2
implican	159	162	196	172	595	782	2
en	198	162	208	172	595	782	2
comportamientos	211	162	283	172	595	782	2
violentos	54	174	92	183	595	782	2
en	95	174	105	183	595	782	2
el	108	174	115	183	595	782	2
contexto	118	174	154	183	595	782	2
escolar	157	174	187	183	595	782	2
en	190	174	200	183	595	782	2
mayor	202	174	229	183	595	782	2
medida	232	174	263	183	595	782	2
y	266	174	271	183	595	782	2
de	274	174	284	183	595	782	2
una	54	185	69	194	595	782	2
forma	73	185	98	194	595	782	2
más	102	185	119	194	595	782	2
directa	123	185	152	194	595	782	2
que	156	185	171	194	595	782	2
las	175	185	187	194	595	782	2
chicas	191	185	217	194	595	782	2
(Bettencourt	222	185	274	194	595	782	2
y	278	185	283	194	595	782	2
Miller,	54	196	82	206	595	782	2
1996;	88	196	112	206	595	782	2
Postigo,	118	196	152	206	595	782	2
González,	158	196	200	206	595	782	2
Mateu,	206	196	236	206	595	782	2
Ferrero	241	196	272	206	595	782	2
y	278	196	284	206	595	782	2
Martorell,	54	208	96	217	595	782	2
2009).	100	208	127	217	595	782	2
Igualmente,	130	208	180	217	595	782	2
se	183	208	192	217	595	782	2
ha	195	208	205	217	595	782	2
observado	209	208	252	217	595	782	2
que	255	208	270	217	595	782	2
en	274	208	284	217	595	782	2
las	54	219	66	229	595	782	2
chicas	68	219	94	229	595	782	2
más	97	219	114	229	595	782	2
que	116	219	131	229	595	782	2
en	134	219	144	229	595	782	2
los	147	219	159	229	595	782	2
chicos	161	219	188	229	595	782	2
hay	191	219	206	229	595	782	2
una	208	219	224	229	595	782	2
relación	226	219	260	229	595	782	2
posi-	262	219	283	229	595	782	2
tiva	54	231	70	240	595	782	2
entre	76	231	98	240	595	782	2
el	104	231	112	240	595	782	2
malestar	119	231	155	240	595	782	2
psicológico	161	231	210	240	595	782	2
(sintomatología	217	231	284	240	595	782	2
depresiva	54	242	94	251	595	782	2
y	99	242	105	251	595	782	2
estrés)	110	242	137	251	595	782	2
y	143	242	148	251	595	782	2
la	153	242	161	251	595	782	2
violencia	166	242	204	251	595	782	2
escolar	210	242	239	251	595	782	2
(Estévez,	245	242	284	251	595	782	2
Herrero	54	253	87	263	595	782	2
y	90	253	95	263	595	782	2
Musitu,	98	253	130	263	595	782	2
2005;	133	253	157	263	595	782	2
Estévez,	160	253	196	263	595	782	2
Martínez,	199	253	239	263	595	782	2
Herrero	243	253	275	263	595	782	2
y	278	253	284	263	595	782	2
Musitu	54	265	85	274	595	782	2
2006;	91	265	116	274	595	782	2
Herrero,	123	265	159	274	595	782	2
Estévez	166	265	200	274	595	782	2
y	207	265	212	274	595	782	2
Musitu,	219	265	252	274	595	782	2
2005;	259	265	284	274	595	782	2
Musitu,	54	276	86	286	595	782	2
Estévez,	89	276	124	286	595	782	2
Jiménez	127	276	162	286	595	782	2
y	165	276	170	286	595	782	2
Veiga	173	276	196	286	595	782	2
2011).	199	276	226	286	595	782	2
También	65	288	102	297	595	782	2
se	104	288	113	297	595	782	2
han	115	288	130	297	595	782	2
encontrado	133	288	180	297	595	782	2
diferencias	182	288	228	297	595	782	2
de	230	288	240	297	595	782	2
género	243	288	271	297	595	782	2
en	274	288	283	297	595	782	2
variables	54	299	92	308	595	782	2
familiares	96	299	138	308	595	782	2
y	141	299	147	308	595	782	2
comunitarias.	151	299	207	308	595	782	2
Así	211	299	225	308	595	782	2
por	229	299	243	308	595	782	2
en	54	310	64	320	595	782	2
las	68	310	80	320	595	782	2
chicas	84	310	110	320	595	782	2
adolescentes	114	310	167	320	595	782	2
más	171	310	188	320	595	782	2
que	193	310	208	320	595	782	2
en	212	310	222	320	595	782	2
los	226	310	238	320	595	782	2
chicos,	242	310	272	320	595	782	2
la	276	310	284	320	595	782	2
percepción	54	322	100	331	595	782	2
de	104	322	114	331	595	782	2
unas	117	322	136	331	595	782	2
relaciones	140	322	183	331	595	782	2
afectivas	186	322	224	331	595	782	2
positivas	227	322	265	331	595	782	2
con	268	322	284	331	595	782	2
sus	54	333	67	343	595	782	2
padres	70	333	97	343	595	782	2
y	99	333	104	343	595	782	2
una	107	333	122	343	595	782	2
adecuada	124	333	163	343	595	782	2
comunicación	166	333	224	343	595	782	2
con	227	333	242	343	595	782	2
ellos,	244	333	267	343	595	782	2
son	269	333	283	343	595	782	2
factores	54	345	87	354	595	782	2
que	89	345	105	354	595	782	2
se	107	345	116	354	595	782	2
han	118	345	133	354	595	782	2
relacionado	135	345	184	354	595	782	2
más	187	345	204	354	595	782	2
estrechamente	206	345	266	354	595	782	2
con	268	345	284	354	595	782	2
el	54	356	61	365	595	782	2
ajuste	64	356	89	365	595	782	2
psicosocial	92	356	138	365	595	782	2
(Blum,	141	356	171	365	595	782	2
Ireland	174	356	203	365	595	782	2
y	206	356	211	365	595	782	2
Blum,	214	356	240	365	595	782	2
2003).	243	356	270	365	595	782	2
Respecto	65	367	104	377	595	782	2
de	108	367	118	377	595	782	2
la	123	367	131	377	595	782	2
integración	135	367	183	377	595	782	2
y	187	367	192	377	595	782	2
participación	197	367	252	377	595	782	2
de	257	367	267	377	595	782	2
los	271	367	284	377	595	782	2
adolescentes	54	379	107	388	595	782	2
en	110	379	120	388	595	782	2
sus	122	379	136	388	595	782	2
comunidades	139	379	194	388	595	782	2
o	197	379	202	388	595	782	2
barrios	205	379	234	388	595	782	2
se	237	379	245	388	595	782	2
ha	248	379	258	388	595	782	2
cons-	261	379	283	388	595	782	2
tatado	54	390	80	400	595	782	2
en	82	390	92	400	595	782	2
un	95	390	106	400	595	782	2
interesante	108	390	154	400	595	782	2
estudio	157	390	187	400	595	782	2
que	190	390	205	400	595	782	2
estas	208	390	228	400	595	782	2
dimensiones	231	390	284	400	595	782	2
están	54	402	75	411	595	782	2
asociadas	78	402	118	411	595	782	2
con	121	402	136	411	595	782	2
resultados	138	402	181	411	595	782	2
psicosociales	183	402	238	411	595	782	2
más	241	402	258	411	595	782	2
adap-	260	402	284	411	595	782	2
tativos	54	413	82	422	595	782	2
tales	87	413	106	422	595	782	2
como	111	413	134	422	595	782	2
más	139	413	156	422	595	782	2
autoestima,	161	413	209	422	595	782	2
menos	214	413	241	422	595	782	2
síntomas	246	413	284	422	595	782	2
depresivos	54	424	99	434	595	782	2
y	102	424	107	434	595	782	2
menos	110	424	137	434	595	782	2
participación	140	424	195	434	595	782	2
en	198	424	207	434	595	782	2
actos	210	424	232	434	595	782	2
delictivos	235	424	275	434	595	782	2
y	278	424	284	434	595	782	2
violentos	312	60	350	69	595	782	2
(Pederson,	355	60	400	69	595	782	2
Seidman,	405	60	444	69	595	782	2
Yoshikawa,	449	60	498	69	595	782	2
Rivera	503	60	531	69	595	782	2
y	536	60	541	69	595	782	2
Allen,	312	71	339	80	595	782	2
2005;	347	71	372	80	595	782	2
Villarreal-González,	380	71	470	80	595	782	2
Sánchez-Sosa,	478	71	541	80	595	782	2
Musitu	312	82	342	92	595	782	2
y	345	82	350	92	595	782	2
Varela,	353	82	382	92	595	782	2
2010).	385	82	412	92	595	782	2
Hasta	415	82	439	92	595	782	2
donde	442	82	468	92	595	782	2
se	471	82	479	92	595	782	2
ha	482	82	492	92	595	782	2
revisado	495	82	531	92	595	782	2
la	534	82	541	92	595	782	2
literatura	312	94	350	103	595	782	2
científica	353	94	392	103	595	782	2
relacionada	396	94	444	103	595	782	2
con	448	94	463	103	595	782	2
la	466	94	474	103	595	782	2
violencia	477	94	516	103	595	782	2
esco-	519	94	541	103	595	782	2
lar	312	105	323	115	595	782	2
en	327	105	336	115	595	782	2
México,	340	105	375	115	595	782	2
se	378	105	387	115	595	782	2
ha	391	105	401	115	595	782	2
podido	404	105	434	115	595	782	2
constatar	437	105	475	115	595	782	2
que	479	105	494	115	595	782	2
no	498	105	508	115	595	782	2
existen	512	105	541	115	595	782	2
trabajos	312	117	345	126	595	782	2
que	349	117	364	126	595	782	2
hayan	367	117	392	126	595	782	2
analizado	396	117	436	126	595	782	2
la	439	117	447	126	595	782	2
influencia	450	117	492	126	595	782	2
simultánea	496	117	541	126	595	782	2
de	312	128	322	137	595	782	2
los	325	128	337	137	595	782	2
contextos	340	128	380	137	595	782	2
de	383	128	393	137	595	782	2
desarrollo	395	128	437	137	595	782	2
del	440	128	453	137	595	782	2
adolescente	456	128	505	137	595	782	2
como	508	128	531	137	595	782	2
la	534	128	541	137	595	782	2
familia,	312	139	344	149	595	782	2
la	347	139	354	149	595	782	2
escuela	356	139	387	149	595	782	2
y	390	139	395	149	595	782	2
la	397	139	405	149	595	782	2
comunidad	407	139	454	149	595	782	2
en	456	139	466	149	595	782	2
la	469	139	476	149	595	782	2
violencia	478	139	517	149	595	782	2
esco-	519	139	541	149	595	782	2
lar.	312	151	325	160	595	782	2
Este	331	151	349	160	595	782	2
análisis	355	151	387	160	595	782	2
contribuirá,	393	151	441	160	595	782	2
sin	447	151	460	160	595	782	2
duda,	466	151	489	160	595	782	2
a	495	151	499	160	595	782	2
entender	505	151	541	160	595	782	2
mejor	312	162	336	172	595	782	2
el	339	162	347	172	595	782	2
problema	350	162	390	172	595	782	2
de	393	162	403	172	595	782	2
la	406	162	414	172	595	782	2
violencia	417	162	455	172	595	782	2
escolar	458	162	488	172	595	782	2
y	491	162	497	172	595	782	2
también	500	162	534	172	595	782	2
a	537	162	541	172	595	782	2
diseñar	312	174	342	183	595	782	2
futuros	345	174	375	183	595	782	2
programas	378	174	422	183	595	782	2
de	425	174	435	183	595	782	2
intervención.	438	174	493	183	595	782	2
Teniendo	323	185	362	194	595	782	2
en	365	185	375	194	595	782	2
cuenta	378	185	406	194	595	782	2
la	409	185	416	194	595	782	2
revisión	419	185	453	194	595	782	2
teórica	456	185	485	194	595	782	2
realizada,	488	185	528	194	595	782	2
en	532	185	541	194	595	782	2
este	312	196	328	206	595	782	2
estudio	333	196	364	206	595	782	2
ex	369	196	379	206	595	782	2
post	384	196	401	206	595	782	2
facto	407	196	428	206	595	782	2
(Montero	433	196	473	206	595	782	2
y	478	196	483	206	595	782	2
León,	488	196	512	206	595	782	2
2007;	518	196	541	206	595	782	2
Ramos,	312	208	344	217	595	782	2
Moreno,	346	208	382	217	595	782	2
Valdés	385	208	413	217	595	782	2
y	416	208	421	217	595	782	2
Catena,	424	208	456	217	595	782	2
2008)	459	208	483	217	595	782	2
nos	486	208	501	217	595	782	2
propone-	504	208	541	217	595	782	2
mos	312	219	329	229	595	782	2
el	332	219	340	229	595	782	2
siguiente	343	219	381	229	595	782	2
objetivo	384	219	418	229	595	782	2
general:	421	219	455	229	595	782	2
analizar	458	219	492	229	595	782	2
las	495	219	506	229	595	782	2
relacio-	509	219	541	229	595	782	2
nes	312	231	326	240	595	782	2
existentes	331	231	372	240	595	782	2
entre	377	231	398	240	595	782	2
tres	402	231	418	240	595	782	2
contextos	422	231	463	240	595	782	2
de	467	231	477	240	595	782	2
desarrollo	482	231	524	240	595	782	2
del	529	231	541	240	595	782	2
adolescente:	312	242	364	251	595	782	2
familia,	367	242	399	251	595	782	2
escuela	402	242	433	251	595	782	2
y	436	242	441	251	595	782	2
comunidad,	444	242	493	251	595	782	2
con	496	242	511	251	595	782	2
la	514	242	522	251	595	782	2
vio-	525	242	541	251	595	782	2
lencia	312	253	337	263	595	782	2
escolar	341	253	371	263	595	782	2
a	375	253	380	263	595	782	2
través	385	253	410	263	595	782	2
del	414	253	427	263	595	782	2
malestar	431	253	467	263	595	782	2
psicológico	471	253	520	263	595	782	2
y	524	253	529	263	595	782	2
la	534	253	541	263	595	782	2
autoestima	312	265	357	274	595	782	2
social	361	265	385	274	595	782	2
desde	389	265	413	274	595	782	2
una	416	265	431	274	595	782	2
perspectiva	435	265	483	274	595	782	2
de	486	265	496	274	595	782	2
género	500	265	528	274	595	782	2
en	532	265	541	274	595	782	2
una	312	276	327	286	595	782	2
muestra	330	276	364	286	595	782	2
de	367	276	377	286	595	782	2
adolescentes	380	276	433	286	595	782	2
mexicanos.	437	276	484	286	595	782	2
Partiendo	488	276	528	286	595	782	2
de	532	276	541	286	595	782	2
este	312	288	328	297	595	782	2
objetivo	331	288	365	297	595	782	2
se	368	288	376	297	595	782	2
plantean	379	288	415	297	595	782	2
cuatro	417	288	443	297	595	782	2
hipótesis	446	288	483	297	595	782	2
que	486	288	501	297	595	782	2
se	503	288	512	297	595	782	2
expre-	515	288	541	297	595	782	2
san	312	299	326	308	595	782	2
en	329	299	339	308	595	782	2
el	342	299	350	308	595	782	2
modelo	353	299	384	308	595	782	2
teórico	387	299	416	308	595	782	2
(Ver	420	299	438	308	595	782	2
Figura	441	299	468	308	595	782	2
1).	471	299	483	308	595	782	2
Las	486	299	501	308	595	782	2
hipótesis	504	299	541	308	595	782	2
de	312	310	322	320	595	782	2
las	325	310	337	320	595	782	2
que	340	310	355	320	595	782	2
partimos	359	310	396	320	595	782	2
son	399	310	414	320	595	782	2
las	417	310	429	320	595	782	2
siguientes:(1)	432	310	489	320	595	782	2
El	493	310	502	320	595	782	2
contexto	505	310	542	320	595	782	2
familiar,	312	322	347	331	595	782	2
escolar	350	322	380	331	595	782	2
y	383	322	388	331	595	782	2
comunitario	391	322	442	331	595	782	2
se	444	322	453	331	595	782	2
relacionan	456	322	500	331	595	782	2
entre	503	322	524	331	595	782	2
sí	526	322	533	331	595	782	2
y	536	322	541	331	595	782	2
a	312	333	316	343	595	782	2
su	319	333	329	343	595	782	2
vez	332	333	346	343	595	782	2
con	349	333	364	343	595	782	2
la	367	333	375	343	595	782	2
violencia	378	333	416	343	595	782	2
escolar;	419	333	452	343	595	782	2
(2)	455	333	467	343	595	782	2
Los	470	333	486	343	595	782	2
contextos	488	333	529	343	595	782	2
de	532	333	542	343	595	782	2
desarrollo	312	345	354	354	595	782	2
(familiar,	357	345	396	354	595	782	2
escolar	399	345	429	354	595	782	2
y	432	345	437	354	595	782	2
comunitario)	440	345	494	354	595	782	2
se	498	345	506	354	595	782	2
relacio-	509	345	541	354	595	782	2
nan	312	356	327	365	595	782	2
con	330	356	345	365	595	782	2
la	348	356	355	365	595	782	2
autoestima	358	356	403	365	595	782	2
social	406	356	431	365	595	782	2
y	433	356	439	365	595	782	2
el	441	356	449	365	595	782	2
malestar	452	356	487	365	595	782	2
psicológico;	490	356	541	365	595	782	2
(3)	312	367	324	377	595	782	2
La	326	367	338	377	595	782	2
autoestima	340	367	385	377	595	782	2
social	388	367	412	377	595	782	2
y	415	367	420	377	595	782	2
malestar	422	367	458	377	595	782	2
psicológico	460	367	509	377	595	782	2
se	511	367	520	377	595	782	2
rela-	522	367	541	377	595	782	2
cionan	312	379	340	388	595	782	2
directamente	342	379	397	388	595	782	2
con	399	379	415	388	595	782	2
la	417	379	425	388	595	782	2
violencia	427	379	466	388	595	782	2
escolar,	469	379	501	388	595	782	2
la	503	379	511	388	595	782	2
prime-	513	379	541	388	595	782	2
ra	312	390	320	400	595	782	2
de	323	390	333	400	595	782	2
manera	336	390	367	400	595	782	2
negativa	370	390	405	400	595	782	2
y	408	390	413	400	595	782	2
la	416	390	424	400	595	782	2
segunda	427	390	461	400	595	782	2
de	464	390	474	400	595	782	2
forma	477	390	502	400	595	782	2
positiva;	505	390	541	400	595	782	2
(4)	312	402	324	411	595	782	2
Existen	327	402	359	411	595	782	2
diferencias	362	402	408	411	595	782	2
significativas	411	402	467	411	595	782	2
en	471	402	481	411	595	782	2
las	484	402	496	411	595	782	2
relaciones	499	402	541	411	595	782	2
entre	312	413	333	422	595	782	2
la	336	413	343	422	595	782	2
familia,	347	413	379	422	595	782	2
escuela	382	413	413	422	595	782	2
y	416	413	421	422	595	782	2
comunidad	424	413	471	422	595	782	2
con	474	413	489	422	595	782	2
la	492	413	500	422	595	782	2
violencia	503	413	541	422	595	782	2
escolar	312	424	342	434	595	782	2
en	344	424	354	434	595	782	2
función	357	424	389	434	595	782	2
del	392	424	405	434	595	782	2
género.	408	424	439	434	595	782	2
Figura	55	449	76	457	595	782	2
1.	78	449	84	457	595	782	2
Modelo	86	449	111	457	595	782	2
Hipotético	114	449	148	457	595	782	2
Propuesto	150	449	182	457	595	782	2
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	2
Intervention	98	744	137	751	595	782	2
Vol.	54	753	67	761	595	782	2
20,	69	753	79	761	595	782	2
No.	81	753	93	761	595	782	2
2,	95	753	101	761	595	782	2
2011	103	753	119	761	595	782	2
-	121	753	124	761	595	782	2
pp.	126	753	136	761	595	782	2
171-181	138	753	165	761	595	782	2
Copyright	335	744	367	751	595	782	2
2011	369	744	385	751	595	782	2
by	387	744	395	751	595	782	2
the	398	744	407	751	595	782	2
Colegio	410	744	435	751	595	782	2
Oficial	437	744	459	751	595	782	2
de	462	744	469	751	595	782	2
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	2
de	508	744	516	751	595	782	2
Madrid	518	744	541	751	595	782	2
ISSN:	346	753	366	761	595	782	2
1132-0559	368	753	403	761	595	782	2
-	405	753	407	761	595	782	2
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a5	410	753	541	761	595	782	2
M	109	31	116	39	595	782	3
ARÍA	116	33	131	38	595	782	3
E	133	31	138	39	595	782	3
LENA	138	33	154	38	595	782	3
V	155	31	161	39	595	782	3
ILLARREAL	161	33	194	38	595	782	3
-G	194	31	203	39	595	782	3
ONZÁLEZ	203	33	231	38	595	782	3
,	231	31	233	39	595	782	3
J	235	31	238	39	595	782	3
UAN	238	33	251	38	595	782	3
C	253	31	258	39	595	782	3
ARLOS	258	33	278	38	595	782	3
S	280	31	285	39	595	782	3
ÁNCHEZ	285	33	309	38	595	782	3
-S	309	31	316	39	595	782	3
OSA	316	33	328	38	595	782	3
,	328	31	330	39	595	782	3
F	332	31	337	39	595	782	3
ELICIANO	337	33	365	38	595	782	3
H.	367	31	375	39	595	782	3
V	377	31	383	39	595	782	3
EIGA	383	33	397	38	595	782	3
Y	399	33	403	38	595	782	3
G	405	31	411	39	595	782	3
ONZALO	411	33	436	38	595	782	3
DEL	438	33	449	38	595	782	3
M	451	31	459	39	595	782	3
ORAL	459	33	475	38	595	782	3
Método	54	60	88	69	595	782	3
Participantes	54	82	111	92	595	782	3
La	65	105	76	115	595	782	3
selección	80	105	119	115	595	782	3
de	123	105	133	115	595	782	3
los	137	105	149	115	595	782	3
participantes	153	105	207	115	595	782	3
se	210	105	219	115	595	782	3
hizo	223	105	241	115	595	782	3
mediante	245	105	284	115	595	782	3
un	54	117	64	126	595	782	3
muestreo	70	117	108	126	595	782	3
aleatorio	113	117	150	126	595	782	3
estratificado,	155	117	210	126	595	782	3
considerando	215	117	271	126	595	782	3
la	276	117	284	126	595	782	3
proporción	54	128	100	137	595	782	3
de	104	128	114	137	595	782	3
alumnos	117	128	153	137	595	782	3
por	157	128	171	137	595	782	3
semestre,	174	128	214	137	595	782	3
grupos	217	128	246	137	595	782	3
y	250	128	255	137	595	782	3
turno.	259	128	284	137	595	782	3
Se	54	139	64	149	595	782	3
realizó	70	139	98	149	595	782	3
las	104	139	116	149	595	782	3
estimación	121	139	167	149	595	782	3
con	172	139	188	149	595	782	3
el	193	139	201	149	595	782	3
programa	206	139	246	149	595	782	3
nQuery	252	139	284	149	595	782	3
Advisor	54	151	88	160	595	782	3
6.0,	90	151	106	160	595	782	3
estableciendo	109	151	166	160	595	782	3
que	168	151	183	160	595	782	3
el	186	151	194	160	595	782	3
máximo	196	151	231	160	595	782	3
de	233	151	243	160	595	782	3
variables	246	151	284	160	595	782	3
a	54	162	59	172	595	782	3
contemplar	61	162	108	172	595	782	3
para	111	162	129	172	595	782	3
un	132	162	142	172	595	782	3
modelo	145	162	177	172	595	782	3
predictivo	179	162	222	172	595	782	3
serían	225	162	250	172	595	782	3
20,	253	162	266	172	595	782	3
con	268	162	284	172	595	782	3
coeficiente	54	174	100	183	595	782	3
de	103	174	113	183	595	782	3
determinación	116	174	176	183	595	782	3
de	179	174	189	183	595	782	3
.05	192	174	205	183	595	782	3
y	208	174	214	183	595	782	3
un	217	174	227	183	595	782	3
poder	230	174	254	183	595	782	3
de	257	174	267	183	595	782	3
.90	270	174	284	183	595	782	3
(Elashoff,	54	185	95	194	595	782	3
2005).	98	185	125	194	595	782	3
La	65	196	76	206	595	782	3
muestra	79	196	112	206	595	782	3
estuvo	114	196	142	206	595	782	3
conformada	144	196	194	206	595	782	3
por	197	196	211	206	595	782	3
1285	213	196	234	206	595	782	3
estudiantes	237	196	283	206	595	782	3
mexicanos	54	208	99	217	595	782	3
que	102	208	117	217	595	782	3
cursaban	120	208	157	217	595	782	3
estudios	160	208	195	217	595	782	3
de	198	208	208	217	595	782	3
secundaria	210	208	255	217	595	782	3
y	258	208	264	217	595	782	3
pre-	267	208	284	217	595	782	3
paratoria,	54	219	94	229	595	782	3
pertenecientes	99	219	159	229	595	782	3
a	164	219	169	229	595	782	3
cuatro	174	219	200	229	595	782	3
escuelas	205	219	240	229	595	782	3
públicas:	246	219	284	229	595	782	3
dos	54	231	68	240	595	782	3
de	71	231	81	240	595	782	3
educación	84	231	126	240	595	782	3
secundaria	129	231	174	240	595	782	3
(n	177	231	185	240	595	782	3
=	188	231	194	240	595	782	3
634)	197	231	216	240	595	782	3
y	219	231	224	240	595	782	3
dos	227	231	241	240	595	782	3
de	244	231	254	240	595	782	3
prepa-	257	231	283	240	595	782	3
ratoria	54	242	81	251	595	782	3
(n	84	242	93	251	595	782	3
=	96	242	102	251	595	782	3
651).	105	242	127	251	595	782	3
Los	130	242	146	251	595	782	3
adolescentes	148	242	202	251	595	782	3
de	205	242	214	251	595	782	3
la	217	242	225	251	595	782	3
muestra	228	242	261	251	595	782	3
tení-	264	242	284	251	595	782	3
an	54	253	64	263	595	782	3
edades	68	253	97	263	595	782	3
comprendidas	101	253	160	263	595	782	3
entre	164	253	185	263	595	782	3
los	189	253	202	263	595	782	3
12	206	253	216	263	595	782	3
y	221	253	226	263	595	782	3
los	230	253	243	263	595	782	3
18	247	253	257	263	595	782	3
años,	262	253	284	263	595	782	3
(M	54	265	66	274	595	782	3
=	70	265	75	274	595	782	3
15.7,	79	265	100	274	595	782	3
DT	103	265	117	274	595	782	3
=	120	265	126	274	595	782	3
1.50).	129	265	154	274	595	782	3
El	157	265	167	274	595	782	3
36.1%	170	265	197	274	595	782	3
de	201	265	211	274	595	782	3
los	214	265	226	274	595	782	3
participantes	230	265	283	274	595	782	3
pertenecían	54	276	102	286	595	782	3
a	108	276	113	286	595	782	3
la	118	276	126	286	595	782	3
adolescencia	132	276	185	286	595	782	3
temprana	191	276	230	286	595	782	3
(12-14);	236	276	270	286	595	782	3
el	276	276	284	286	595	782	3
60.7%	54	288	81	297	595	782	3
a	85	288	89	297	595	782	3
la	93	288	100	297	595	782	3
adolescencia	104	288	157	297	595	782	3
media	161	288	187	297	595	782	3
(15-17)	190	288	222	297	595	782	3
y,	225	288	232	297	595	782	3
finalmente,	236	288	283	297	595	782	3
el	54	299	61	308	595	782	3
3.2%	65	299	87	308	595	782	3
a	91	299	96	308	595	782	3
la	100	299	108	308	595	782	3
adolescencia	112	299	165	308	595	782	3
tardía	169	299	193	308	595	782	3
(18-21).	197	299	231	308	595	782	3
La	235	299	246	308	595	782	3
muestra	250	299	284	308	595	782	3
presenta	54	310	89	320	595	782	3
porcentajes	93	310	141	320	595	782	3
equivalentes	145	310	197	320	595	782	3
en	202	310	212	320	595	782	3
género	216	310	244	320	595	782	3
con	248	310	264	320	595	782	3
645	268	310	283	320	595	782	3
mujeres	54	322	87	331	595	782	3
y	90	322	95	331	595	782	3
640	98	322	114	331	595	782	3
hombres.	117	322	156	331	595	782	3
Instrumentos	54	356	112	365	595	782	3
Escala	65	379	94	388	595	782	3
de	98	379	108	388	595	782	3
evaluación	113	379	159	388	595	782	3
familiar	164	379	198	388	595	782	3
(APGAR)	202	379	243	388	595	782	3
(Smilks-	247	379	283	388	595	782	3
tein,	54	390	72	400	595	782	3
Ashworth	75	390	117	400	595	782	3
y	120	390	126	400	595	782	3
Montano,	129	390	170	400	595	782	3
1982).	174	390	201	400	595	782	3
Adaptada	204	390	244	400	595	782	3
al	248	390	255	400	595	782	3
caste-	259	390	283	400	595	782	3
llano	54	402	75	411	595	782	3
por	78	402	92	411	595	782	3
Bellón,	96	402	126	411	595	782	3
Luna	130	402	151	411	595	782	3
y	155	402	160	411	595	782	3
Lardelli	164	402	197	411	595	782	3
(1996).	200	402	231	411	595	782	3
Este	235	402	253	411	595	782	3
instru-	256	402	283	411	595	782	3
mento	54	413	80	422	595	782	3
consta	84	413	110	422	595	782	3
de	114	413	124	422	595	782	3
5	127	413	132	422	595	782	3
ítems	136	413	159	422	595	782	3
tipo	162	413	178	422	595	782	3
Likert,	182	413	210	422	595	782	3
con	214	413	229	422	595	782	3
un	232	413	243	422	595	782	3
rango	246	413	270	422	595	782	3
de	274	413	284	422	595	782	3
respuesta	54	424	93	434	595	782	3
de	97	424	107	434	595	782	3
0	111	424	116	434	595	782	3
a	120	424	125	434	595	782	3
2	129	424	134	434	595	782	3
(0	138	424	147	434	595	782	3
casi	150	424	167	434	595	782	3
nunca,	171	424	200	434	595	782	3
1	204	424	209	434	595	782	3
a	213	424	218	434	595	782	3
veces	222	424	245	434	595	782	3
y	249	424	253	434	595	782	3
2	257	424	263	434	595	782	3
casi	267	424	283	434	595	782	3
siempre).	54	436	93	445	595	782	3
Evalúa	98	436	127	445	595	782	3
la	132	436	139	445	595	782	3
cohesión	144	436	182	445	595	782	3
y	187	436	192	445	595	782	3
la	197	436	204	445	595	782	3
adaptabilidad	209	436	266	445	595	782	3
del	271	436	284	445	595	782	3
funcionamiento	54	447	120	457	595	782	3
familiar,	126	447	162	457	595	782	3
(e.g.,	168	447	189	457	595	782	3
«Estás	196	447	223	457	595	782	3
satisfecho(a)	230	447	284	457	595	782	3
con	54	459	69	468	595	782	3
el	73	459	81	468	595	782	3
tiempo	85	459	114	468	595	782	3
que	118	459	133	468	595	782	3
tu	137	459	145	468	595	782	3
familia	150	459	179	468	595	782	3
y	183	459	189	468	595	782	3
tú	193	459	201	468	595	782	3
pasan	205	459	229	468	595	782	3
juntos»).	233	459	270	468	595	782	3
El	274	459	284	468	595	782	3
coeficiente	54	470	100	479	595	782	3
de	103	470	113	479	595	782	3
fiabilidad	116	470	156	479	595	782	3
(α	160	470	170	479	595	782	3
de	173	470	183	479	595	782	3
Cronbach)	186	470	230	479	595	782	3
obtenido	234	470	270	479	595	782	3
en	274	470	283	479	595	782	3
su	54	481	63	491	595	782	3
versión	66	481	97	491	595	782	3
original	100	481	133	491	595	782	3
fue	136	481	150	491	595	782	3
de	153	481	163	491	595	782	3
.84;	166	481	182	491	595	782	3
y	185	481	190	491	595	782	3
para	193	481	211	491	595	782	3
el	214	481	222	491	595	782	3
presente	225	481	260	491	595	782	3
estu-	263	481	284	491	595	782	3
dio	54	493	67	502	595	782	3
fue	70	493	84	502	595	782	3
de	86	493	96	502	595	782	3
.80.	99	493	115	502	595	782	3
Escala	65	504	94	513	595	782	3
de	97	504	107	513	595	782	3
comunicación	110	504	169	513	595	782	3
padres-hijos	173	504	225	513	595	782	3
(PACS).	228	504	262	513	595	782	3
Bar-	265	504	283	514	595	782	3
nes	54	516	68	525	595	782	3
y	71	516	76	525	595	782	3
Olson	79	516	105	525	595	782	3
(1982).	108	516	138	525	595	782	3
Es	142	516	152	525	595	782	3
una	155	516	170	525	595	782	3
adaptación	174	516	219	525	595	782	3
llevada	222	516	253	525	595	782	3
a	256	516	260	525	595	782	3
cabo	264	516	283	525	595	782	3
por	54	527	68	536	595	782	3
el	74	527	82	536	595	782	3
Grupo	88	527	115	536	595	782	3
Lisis	121	527	141	536	595	782	3
(Facultad	148	527	187	536	595	782	3
de	194	527	203	536	595	782	3
Psicología	210	527	253	536	595	782	3
de	260	527	270	536	595	782	3
la	276	527	283	536	595	782	3
Universidad	54	538	105	548	595	782	3
de	109	538	119	548	595	782	3
Valencia).	122	538	164	548	595	782	3
Esta	168	538	186	548	595	782	3
escala	189	538	215	548	595	782	3
está	219	538	235	548	595	782	3
compuesta	239	538	284	548	595	782	3
por	54	550	68	559	595	782	3
20	71	550	81	559	595	782	3
ítems	85	550	107	559	595	782	3
y	110	550	116	559	595	782	3
dos	119	550	133	559	595	782	3
subescalas	136	550	181	559	595	782	3
que	184	550	199	559	595	782	3
evalúan	202	550	235	559	595	782	3
la	238	550	245	559	595	782	3
comuni-	249	550	284	559	595	782	3
cación	54	561	81	571	595	782	3
con	84	561	99	571	595	782	3
ambos	102	561	130	571	595	782	3
padres.	132	561	162	571	595	782	3
Es	165	561	176	571	595	782	3
una	179	561	194	571	595	782	3
escala	197	561	222	571	595	782	3
tipo	225	561	241	571	595	782	3
likert,	244	561	269	571	595	782	3
las	272	561	283	571	595	782	3
respuestas	54	573	97	582	595	782	3
a	99	573	104	582	595	782	3
los	106	573	119	582	595	782	3
ítems	121	573	144	582	595	782	3
varían	146	573	173	582	595	782	3
de	175	573	185	582	595	782	3
(1	187	573	196	582	595	782	3
=	198	573	205	582	595	782	3
nunca	208	573	234	582	595	782	3
a	236	573	241	582	595	782	3
5	244	573	249	582	595	782	3
=	251	573	258	582	595	782	3
siem-	261	573	283	582	595	782	3
pre).	54	584	74	593	595	782	3
Presenta	76	584	112	593	595	782	3
una	115	584	130	593	595	782	3
estructura	132	584	174	593	595	782	3
de	177	584	186	593	595	782	3
dos	189	584	204	593	595	782	3
factores:	206	584	243	593	595	782	3
el	245	584	253	593	595	782	3
prime-	256	584	284	593	595	782	3
ro	54	595	63	605	595	782	3
indica	68	595	93	605	595	782	3
el	98	595	106	605	595	782	3
grado	111	595	135	605	595	782	3
de	140	595	150	605	595	782	3
apertura	155	595	189	605	595	782	3
en	194	595	204	605	595	782	3
la	209	595	217	605	595	782	3
comunicación,	222	595	283	605	595	782	3
(e.g.,	54	607	75	616	595	782	3
«	79	607	84	616	595	782	3
Puedo	88	607	115	616	595	782	3
expresarle	119	607	162	616	595	782	3
mis	166	607	181	616	595	782	3
verdaderos	185	607	231	616	595	782	3
pensamien-	235	607	283	616	595	782	3
tos»)	54	618	75	628	595	782	3
y	79	618	85	628	595	782	3
el	89	618	97	628	595	782	3
segundo,	101	618	139	628	595	782	3
la	143	618	151	628	595	782	3
presencia	155	618	195	628	595	782	3
de	199	618	209	628	595	782	3
problemas	213	618	257	628	595	782	3
en	262	618	271	628	595	782	3
la	276	618	283	628	595	782	3
comunicación	54	630	113	639	595	782	3
(e.g.,	115	630	137	639	595	782	3
«Hay	139	630	162	639	595	782	3
temas	165	630	189	639	595	782	3
de	192	630	202	639	595	782	3
los	204	630	217	639	595	782	3
que	219	630	234	639	595	782	3
prefiero	237	630	270	639	595	782	3
no	273	630	283	639	595	782	3
hablarle»).	54	641	99	650	595	782	3
El	104	641	113	650	595	782	3
coeficiente	118	641	164	650	595	782	3
de	169	641	179	650	595	782	3
fiabilidad	184	641	224	650	595	782	3
(α	229	641	239	650	595	782	3
de	244	641	254	650	595	782	3
Cron-	259	641	283	650	595	782	3
bach)	54	652	77	662	595	782	3
obtenido	80	652	116	662	595	782	3
es	119	652	128	662	595	782	3
de	130	652	140	662	595	782	3
.87	143	652	156	662	595	782	3
y	159	652	164	662	595	782	3
.86	166	652	179	662	595	782	3
para	182	652	200	662	595	782	3
madre	203	652	229	662	595	782	3
y	231	652	237	662	595	782	3
padre,	239	652	265	662	595	782	3
res-	268	652	283	662	595	782	3
pectivamente.	54	664	112	673	595	782	3
Escala	65	675	94	684	595	782	3
de	98	675	108	684	595	782	3
ajuste	112	675	137	684	595	782	3
escolar	142	675	173	684	595	782	3
(EBAE-10)	177	675	224	684	595	782	3
(Moral,	228	675	260	685	595	782	3
Sán-	264	675	283	685	595	782	3
chez	54	687	73	696	595	782	3
y	76	687	81	696	595	782	3
Villarreal,	83	687	126	696	595	782	3
2010).	128	687	155	696	595	782	3
Este	158	687	176	696	595	782	3
instrumento	178	687	229	696	595	782	3
consta	231	687	258	696	595	782	3
de	261	687	270	696	595	782	3
10	273	687	283	696	595	782	3
ítems	54	698	77	707	595	782	3
tipo	79	698	96	707	595	782	3
Likert,	98	698	127	707	595	782	3
con	129	698	144	707	595	782	3
un	147	698	158	707	595	782	3
rango	160	698	184	707	595	782	3
de	187	698	197	707	595	782	3
respuesta	199	698	239	707	595	782	3
que	241	698	256	707	595	782	3
oscila	259	698	284	707	595	782	3
entre	54	709	75	719	595	782	3
(1	77	709	86	719	595	782	3
=	89	709	94	719	595	782	3
completamente	97	709	160	719	595	782	3
en	163	709	173	719	595	782	3
desacuerdo	175	709	223	719	595	782	3
y	226	709	231	719	595	782	3
6	234	709	239	719	595	782	3
=	241	709	247	719	595	782	3
comple-	250	709	283	719	595	782	3
Copyright	54	744	86	751	595	782	3
2011	89	744	104	751	595	782	3
by	106	744	114	751	595	782	3
the	117	744	126	751	595	782	3
Colegio	129	744	154	751	595	782	3
Oficial	156	744	178	751	595	782	3
de	181	744	188	751	595	782	3
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	3
de	227	744	235	751	595	782	3
Madrid	237	744	260	751	595	782	3
ISSN:	54	753	73	761	595	782	3
1132-0559	76	753	110	761	595	782	3
-	112	753	115	761	595	782	3
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a5	117	753	249	761	595	782	3
173	523	29	541	39	595	782	3
tamente	312	60	345	69	595	782	3
de	347	60	357	69	595	782	3
acuerdo).	360	60	400	69	595	782	3
A	402	60	409	69	595	782	3
mayor	411	60	438	69	595	782	3
puntuación,	440	60	489	69	595	782	3
mayor	492	60	519	69	595	782	3
ajus-	521	60	541	69	595	782	3
te	312	71	319	80	595	782	3
escolar.	323	71	355	80	595	782	3
Evalúa	359	71	388	80	595	782	3
comportamientos	392	71	465	80	595	782	3
relacionados	469	71	522	80	595	782	3
con	526	71	541	80	595	782	3
la	312	82	319	92	595	782	3
adaptación	323	82	369	92	595	782	3
al	373	82	380	92	595	782	3
medio	384	82	410	92	595	782	3
escolar	414	82	444	92	595	782	3
y	448	82	453	92	595	782	3
las	457	82	468	92	595	782	3
posibilidades	472	82	528	92	595	782	3
de	532	82	541	92	595	782	3
realizar	312	94	343	103	595	782	3
una	347	94	362	103	595	782	3
carrera	365	94	394	103	595	782	3
universitaria.	398	94	453	103	595	782	3
Este	456	94	475	103	595	782	3
instrumento	478	94	528	103	595	782	3
de	532	94	541	103	595	782	3
medida	312	105	343	115	595	782	3
consta	345	105	372	115	595	782	3
de	375	105	385	115	595	782	3
tres	387	105	402	115	595	782	3
dimensiones:	405	105	460	115	595	782	3
Problemas	463	105	507	115	595	782	3
de	510	105	520	115	595	782	3
inte-	522	105	541	115	595	782	3
gración	312	117	343	126	595	782	3
escolar	346	117	376	126	595	782	3
(e.g.,	379	117	400	126	595	782	3
«Creo	403	117	429	126	595	782	3
que	432	117	447	126	595	782	3
la	450	117	458	126	595	782	3
escuela	461	117	492	126	595	782	3
es	495	117	503	126	595	782	3
aburrida	506	117	541	126	595	782	3
»);	312	128	323	137	595	782	3
rendimiento	326	128	377	137	595	782	3
académico	379	128	424	137	595	782	3
(e.g.,	427	128	448	137	595	782	3
«Tengo	451	128	482	137	595	782	3
buenas	485	128	514	137	595	782	3
califi-	516	128	541	137	595	782	3
caciones»)	312	139	357	149	595	782	3
y	362	139	368	149	595	782	3
expectativas	373	139	425	149	595	782	3
académicas	431	139	480	149	595	782	3
(e.g.,	485	139	507	149	595	782	3
«Estoy	512	139	541	149	595	782	3
interesado/a	312	151	363	160	595	782	3
en	365	151	375	160	595	782	3
continuar	378	151	418	160	595	782	3
mis	421	151	436	160	595	782	3
estudios»).	439	151	484	160	595	782	3
El	487	151	497	160	595	782	3
coeficien-	499	151	541	160	595	782	3
te	312	162	319	172	595	782	3
de	322	162	332	172	595	782	3
fiabilidad	334	162	374	172	595	782	3
(α	377	162	387	172	595	782	3
de	389	162	399	172	595	782	3
Cronbach)	401	162	446	172	595	782	3
obtenido	448	162	485	172	595	782	3
es	487	162	496	172	595	782	3
de	498	162	508	172	595	782	3
.85,	510	162	526	172	595	782	3
.78	528	162	541	172	595	782	3
y	312	174	317	183	595	782	3
.85	320	174	333	183	595	782	3
respectivamente.	336	174	407	183	595	782	3
Escala	323	185	352	194	595	782	3
de	356	185	366	194	595	782	3
apoyo	371	185	397	194	595	782	3
social	401	185	426	194	595	782	3
comunitario	431	185	482	194	595	782	3
(Gracia,	487	185	521	194	595	782	3
He-	526	185	541	194	595	782	3
rrero	312	196	332	206	595	782	3
y	336	196	341	206	595	782	3
Musitu,	345	196	377	206	595	782	3
2002).	381	196	408	206	595	782	3
Este	411	196	430	206	595	782	3
instrumento	433	196	483	206	595	782	3
consta	487	196	514	206	595	782	3
de	517	196	527	206	595	782	3
20	531	196	541	206	595	782	3
ítems	312	208	335	217	595	782	3
escala	339	208	365	217	595	782	3
tipo	369	208	385	217	595	782	3
Likert	390	208	415	217	595	782	3
con	420	208	435	217	595	782	3
cuatro	439	208	465	217	595	782	3
opciones	470	208	507	217	595	782	3
de	511	208	521	217	595	782	3
res-	526	208	541	217	595	782	3
puesta	312	219	339	229	595	782	3
(1	341	219	350	229	595	782	3
=	352	219	359	228	595	782	3
muy	362	219	379	228	595	782	3
en	382	219	391	228	595	782	3
desacuerdo	394	219	442	228	595	782	3
a	444	219	450	228	595	782	3
6	452	219	457	229	595	782	3
=	460	219	467	228	595	782	3
muy	469	219	487	228	595	782	3
de	489	219	499	228	595	782	3
acuerdo).	501	219	541	228	595	782	3
Este	312	231	330	240	595	782	3
instrumento	336	231	386	240	595	782	3
evalúa	392	231	420	240	595	782	3
la	426	231	433	240	595	782	3
participación	439	231	494	240	595	782	3
de	500	231	510	240	595	782	3
forma	516	231	541	240	595	782	3
voluntaria	312	242	354	251	595	782	3
en	357	242	367	251	595	782	3
su	369	242	378	251	595	782	3
barrio	381	242	406	251	595	782	3
o	408	242	413	251	595	782	3
colonia,	416	242	449	251	595	782	3
en	451	242	461	251	595	782	3
grupos	464	242	492	251	595	782	3
deportivos,	494	242	541	251	595	782	3
religiosos,	312	253	355	263	595	782	3
con	359	253	374	263	595	782	3
la	377	253	385	263	595	782	3
finalidad	389	253	426	263	595	782	3
de	429	253	439	263	595	782	3
mejorar	443	253	475	263	595	782	3
el	479	253	487	263	595	782	3
bienestar	490	253	528	263	595	782	3
de	532	253	541	263	595	782	3
su	312	265	321	274	595	782	3
comunidad.	324	265	373	274	595	782	3
Esta	376	265	394	274	595	782	3
escala	397	265	423	274	595	782	3
consta	426	265	452	274	595	782	3
de	455	265	465	274	595	782	3
tres	468	265	483	274	595	782	3
dimensiones:	486	265	541	274	595	782	3
integración	312	276	359	286	595	782	3
comunitaria	362	276	412	286	595	782	3
(e.g.,	415	276	436	286	595	782	3
«Me	439	276	458	286	595	782	3
siento	461	276	486	286	595	782	3
muy	489	276	507	286	595	782	3
conten-	510	276	541	286	595	782	3
to/a	312	288	328	297	595	782	3
en	332	288	341	297	595	782	3
mi	345	288	357	297	595	782	3
colonia»);	361	288	403	297	595	782	3
participación	407	288	462	297	595	782	3
comunitaria	466	288	516	297	595	782	3
(e.g.,	520	288	541	297	595	782	3
«Colaboro	312	299	356	308	595	782	3
solo,	359	299	379	308	595	782	3
con	382	299	397	308	595	782	3
mi	399	299	411	308	595	782	3
familia,	413	299	446	308	595	782	3
con	448	299	463	308	595	782	3
amigos	466	299	496	308	595	782	3
en	499	299	509	308	595	782	3
asocia-	512	299	541	308	595	782	3
ciones	312	310	339	320	595	782	3
o	343	310	348	320	595	782	3
en	353	310	363	320	595	782	3
actividades	367	310	415	320	595	782	3
que	419	310	434	320	595	782	3
se	439	310	448	320	595	782	3
llevan	452	310	478	320	595	782	3
a	482	310	487	320	595	782	3
cabo	492	310	511	320	595	782	3
en	516	310	526	320	595	782	3
mi	530	310	541	320	595	782	3
colonia»)	312	322	351	331	595	782	3
y,	355	322	363	331	595	782	3
apoyo	366	322	392	331	595	782	3
de	396	322	406	331	595	782	3
redes	410	322	432	331	595	782	3
informales	436	322	481	331	595	782	3
(e.g.,	484	322	506	331	595	782	3
«En	510	322	527	331	595	782	3
mi	530	322	541	331	595	782	3
colonia	312	333	343	343	595	782	3
hay	347	333	362	343	595	782	3
personas	367	333	403	343	595	782	3
que	408	333	423	343	595	782	3
me	427	333	440	343	595	782	3
ayudan	444	333	475	343	595	782	3
a	479	333	484	343	595	782	3
resolver	488	333	522	343	595	782	3
mis	526	333	541	343	595	782	3
problemas»).	312	345	369	354	595	782	3
El	376	345	386	354	595	782	3
coeficiente	393	345	441	354	595	782	3
de	448	345	458	354	595	782	3
fiabilidad	465	345	507	354	595	782	3
(α	514	345	524	354	595	782	3
de	531	345	541	354	595	782	3
Cronbach)	312	356	356	365	595	782	3
obtenidos	360	356	401	365	595	782	3
es	405	356	414	365	595	782	3
de	418	356	428	365	595	782	3
.88,	432	356	448	365	595	782	3
.86	452	356	465	365	595	782	3
y	469	356	474	365	595	782	3
.85	478	356	491	365	595	782	3
respectiva-	495	356	541	365	595	782	3
mente.	312	367	340	377	595	782	3
Cuestionario	323	379	378	388	595	782	3
de	384	379	393	388	595	782	3
evaluación	399	379	445	388	595	782	3
de	451	379	461	388	595	782	3
la	466	379	474	388	595	782	3
autoestima	480	379	526	388	595	782	3
en	532	379	541	388	595	782	3
adolescentes	312	390	365	399	595	782	3
(AFA	370	390	391	399	595	782	3
5)	396	390	404	399	595	782	3
(García	409	390	440	400	595	782	3
y	445	390	450	400	595	782	3
Musitu,	455	390	487	400	595	782	3
1999).	492	390	519	400	595	782	3
Este	523	390	541	400	595	782	3
instrumento	312	402	362	411	595	782	3
se	366	402	375	411	595	782	3
compone	379	402	417	411	595	782	3
de	421	402	431	411	595	782	3
30	435	402	446	411	595	782	3
ítems	450	402	472	411	595	782	3
tipo	476	402	493	411	595	782	3
Likert	497	402	522	411	595	782	3
con	526	402	541	411	595	782	3
cinco	312	413	335	422	595	782	3
opciones	337	413	374	422	595	782	3
de	377	413	387	422	595	782	3
respuesta	389	413	428	422	595	782	3
(nunca,	430	413	462	422	595	782	3
pocas	465	413	489	422	595	782	3
veces,	492	413	517	422	595	782	3
algu-	519	413	541	422	595	782	3
nas	312	424	326	434	595	782	3
veces,	330	424	355	434	595	782	3
muchas	358	424	390	434	595	782	3
veces	394	424	416	434	595	782	3
y	420	424	424	434	595	782	3
siempre).	428	424	467	434	595	782	3
Este	470	424	488	434	595	782	3
instrumento	491	424	541	434	595	782	3
evalúa	312	436	339	445	595	782	3
el	342	436	350	445	595	782	3
autoconcepto	353	436	409	445	595	782	3
de	412	436	422	445	595	782	3
los	425	436	437	445	595	782	3
sujetos	441	436	470	445	595	782	3
en	473	436	483	445	595	782	3
cinco	486	436	509	445	595	782	3
dimen-	512	436	541	445	595	782	3
siones:	312	447	341	457	595	782	3
autoestima	345	447	390	457	595	782	3
académica:	394	447	441	457	595	782	3
se	445	447	454	457	595	782	3
refiere	458	447	485	457	595	782	3
a	489	447	494	457	595	782	3
la	498	447	505	457	595	782	3
opinión	509	447	541	457	595	782	3
que	312	459	327	468	595	782	3
tiene	329	459	350	468	595	782	3
el	352	459	360	468	595	782	3
propio	362	459	390	468	595	782	3
individuo	392	459	432	468	595	782	3
de	435	459	444	468	595	782	3
sus	447	459	460	468	595	782	3
aptitudes	463	459	501	468	595	782	3
académi-	503	459	541	468	595	782	3
cas	312	470	325	479	595	782	3
(e.g.,«Mis	328	470	371	479	595	782	3
profesores	374	470	418	479	595	782	3
me	420	470	433	479	595	782	3
consideran	436	470	482	479	595	782	3
un	484	470	495	479	595	782	3
buen	498	470	518	479	595	782	3
estu-	521	470	541	479	595	782	3
diante»);	312	481	349	491	595	782	3
autoestima	353	481	399	491	595	782	3
social:	403	481	430	491	595	782	3
hace	434	481	454	491	595	782	3
referencia	458	481	500	491	595	782	3
a	504	481	509	491	595	782	3
la	513	481	520	491	595	782	3
opi-	525	481	541	491	595	782	3
nión	312	493	330	502	595	782	3
que	335	493	350	502	595	782	3
el	354	493	362	502	595	782	3
propio	366	493	393	502	595	782	3
individuo	398	493	438	502	595	782	3
tiene	442	493	463	502	595	782	3
de	467	493	477	502	595	782	3
sus	481	493	495	502	595	782	3
relaciones	499	493	541	502	595	782	3
sociales	312	504	345	514	595	782	3
(e.g.,	348	504	369	514	595	782	3
«Hago	372	504	400	514	595	782	3
fácilmente	404	504	448	514	595	782	3
amigos»);	451	504	493	514	595	782	3
autoestima	496	504	541	514	595	782	3
emocional:	312	516	358	525	595	782	3
alude	362	516	385	525	595	782	3
a	388	516	393	525	595	782	3
la	397	516	404	525	595	782	3
opinión	408	516	440	525	595	782	3
que	444	516	459	525	595	782	3
posee	462	516	486	525	595	782	3
el	490	516	498	525	595	782	3
individuo	501	516	541	525	595	782	3
sobre	312	527	335	536	595	782	3
sus	338	527	351	536	595	782	3
propias	354	527	385	536	595	782	3
emociones	388	527	433	536	595	782	3
(e.g.,	437	527	458	536	595	782	3
«Muchas	461	527	500	536	595	782	3
cosas	503	527	525	536	595	782	3
me	529	527	541	536	595	782	3
ponen	312	538	337	548	595	782	3
nervioso»);	340	538	388	548	595	782	3
autoestima	390	538	436	548	595	782	3
familiar:	438	538	475	548	595	782	3
alude	477	538	500	548	595	782	3
a	503	538	507	548	595	782	3
la	510	538	517	548	595	782	3
valo-	520	538	541	548	595	782	3
ración	312	550	338	559	595	782	3
que	341	550	357	559	595	782	3
el	360	550	367	559	595	782	3
propio	371	550	398	559	595	782	3
individuo	402	550	442	559	595	782	3
tiene	445	550	466	559	595	782	3
de	469	550	479	559	595	782	3
sus	482	550	496	559	595	782	3
relaciones	499	550	541	559	595	782	3
familiares	312	561	354	571	595	782	3
(e.g.,	357	561	378	571	595	782	3
«Me	381	561	400	571	595	782	3
siento	403	561	428	571	595	782	3
feliz	431	561	450	571	595	782	3
en	453	561	463	571	595	782	3
casa»)	465	561	492	571	595	782	3
y,	495	561	502	571	595	782	3
autoesti-	505	561	541	571	595	782	3
ma	312	573	325	582	595	782	3
física:	329	573	354	582	595	782	3
los	358	573	371	582	595	782	3
ítems	375	573	398	582	595	782	3
aluden	402	573	430	582	595	782	3
a	434	573	438	582	595	782	3
la	442	573	450	582	595	782	3
opinión	454	573	486	582	595	782	3
que	490	573	505	582	595	782	3
tiene	509	573	530	582	595	782	3
el	534	573	541	582	595	782	3
sujeto	312	584	337	593	595	782	3
de	341	584	351	593	595	782	3
sus	355	584	368	593	595	782	3
características	372	584	431	593	595	782	3
físicas	435	584	462	593	595	782	3
(e.g.,	466	584	487	593	595	782	3
«Me	491	584	510	593	595	782	3
gustan	514	584	541	593	595	782	3
para	312	595	330	605	595	782	3
realizar	334	595	366	605	595	782	3
actividades	370	595	417	605	595	782	3
deportivas»).	421	595	476	605	595	782	3
A	480	595	488	605	595	782	3
mayor	491	595	518	605	595	782	3
pun-	522	595	541	605	595	782	3
tuación	312	607	343	616	595	782	3
en	348	607	358	616	595	782	3
cada	364	607	383	616	595	782	3
uno	389	607	405	616	595	782	3
de	411	607	421	616	595	782	3
los	426	607	439	616	595	782	3
factores	444	607	478	616	595	782	3
mencionados,	483	607	541	616	595	782	3
corresponde	312	618	363	628	595	782	3
mayor	368	618	394	628	595	782	3
autoconcepto	399	618	455	628	595	782	3
en	459	618	469	628	595	782	3
dicho	473	618	497	628	595	782	3
factor.	501	618	528	628	595	782	3
El	532	618	541	628	595	782	3
coeficiente	312	630	358	639	595	782	3
de	361	630	371	639	595	782	3
fiabilidad	375	630	415	639	595	782	3
(α	418	630	428	639	595	782	3
de	432	630	442	639	595	782	3
Cronbach)	445	630	489	639	595	782	3
obtenido	493	630	529	639	595	782	3
es	533	630	541	639	595	782	3
de	312	641	322	650	595	782	3
.86,	325	641	340	650	595	782	3
.78,	343	641	359	650	595	782	3
.80,	362	641	378	650	595	782	3
.78	381	641	394	650	595	782	3
y	397	641	402	650	595	782	3
.75	405	641	418	650	595	782	3
respectivamente.	421	641	492	650	595	782	3
Cuestionario	323	652	378	662	595	782	3
de	383	652	393	662	595	782	3
evaluación	398	652	445	662	595	782	3
de	450	652	460	662	595	782	3
la	465	652	473	662	595	782	3
sintomatología	478	652	541	662	595	782	3
depresiva	312	664	352	673	595	782	3
de	356	664	366	673	595	782	3
Radloff	370	664	401	673	595	782	3
(1977).	405	664	436	673	595	782	3
Esta	439	664	457	673	595	782	3
escala	461	664	487	673	595	782	3
se	491	664	499	673	595	782	3
compone	503	664	541	673	595	782	3
de	312	675	322	685	595	782	3
22	325	675	335	685	595	782	3
ítems	338	675	361	685	595	782	3
y	364	675	369	685	595	782	3
mide	372	675	393	685	595	782	3
un	396	675	407	685	595	782	3
índice	410	675	436	685	595	782	3
general	439	675	469	685	595	782	3
de	472	675	482	685	595	782	3
ánimo	485	675	512	685	595	782	3
depre-	515	675	542	685	595	782	3
sivo,	312	687	332	696	595	782	3
presenta	336	687	371	696	595	782	3
cuatro	375	687	401	696	595	782	3
opciones	405	687	442	696	595	782	3
de	446	687	456	696	595	782	3
respuesta	460	687	499	696	595	782	3
con	503	687	518	696	595	782	3
pun-	522	687	541	696	595	782	3
tuaciones	312	698	351	707	595	782	3
de	355	698	365	707	595	782	3
(1	368	698	377	707	595	782	3
nunca	380	698	405	707	595	782	3
a	409	698	414	707	595	782	3
4	417	698	422	707	595	782	3
siempre)	426	698	462	707	595	782	3
Algunos	465	698	500	707	595	782	3
ejemplos	504	698	541	707	595	782	3
de	312	709	322	719	595	782	3
los	324	709	337	719	595	782	3
ítems	339	709	362	719	595	782	3
(e.g.,	365	709	386	719	595	782	3
«Creí	389	709	412	719	595	782	3
que	415	709	430	719	595	782	3
mi	433	709	444	719	595	782	3
vida	447	709	465	719	595	782	3
había	467	709	490	719	595	782	3
sido	493	709	510	719	595	782	3
un	513	709	524	719	595	782	3
fra-	526	709	541	719	595	782	3
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	3
Intervention	502	744	541	751	595	782	3
Vol.	430	753	443	761	595	782	3
20,	445	753	455	761	595	782	3
No.	458	753	469	761	595	782	3
2,	472	753	478	761	595	782	3
2011	480	753	495	761	595	782	3
-	498	753	500	761	595	782	3
pp.	503	753	513	761	595	782	3
171-181	515	753	541	761	595	782	3
174	54	29	72	39	595	782	4
C	161	31	167	39	595	782	4
ONTEXTOS	167	33	198	38	595	782	4
DE	200	33	208	38	595	782	4
D	211	31	216	39	595	782	4
ESARROLLO	216	33	252	38	595	782	4
Y	254	33	258	38	595	782	4
V	260	31	266	39	595	782	4
IOLENCIA	266	33	294	38	595	782	4
E	296	31	301	39	595	782	4
SCOLAR	301	33	324	38	595	782	4
DESDE	327	33	346	38	595	782	4
UNA	348	33	361	38	595	782	4
P	363	31	368	39	595	782	4
ERSPECTIVA	368	33	403	38	595	782	4
DE	405	33	413	38	595	782	4
G	415	31	421	39	595	782	4
ÉNERO	421	33	441	38	595	782	4
caso»,	54	60	80	69	595	782	4
«Me	84	60	103	69	595	782	4
sentí	106	60	126	69	595	782	4
solo/a»,	129	60	162	69	595	782	4
«Tenía	165	60	194	69	595	782	4
ganas	197	60	221	69	595	782	4
de	224	60	234	69	595	782	4
llorar»).	237	60	271	69	595	782	4
El	274	60	283	69	595	782	4
coeficiente	54	71	100	80	595	782	4
de	103	71	113	80	595	782	4
fiabilidad	117	71	157	80	595	782	4
(α	160	71	170	80	595	782	4
de	174	71	184	80	595	782	4
Cronbach)	187	71	231	80	595	782	4
obtenido	235	71	271	80	595	782	4
es	275	71	283	80	595	782	4
de	54	82	64	92	595	782	4
.82.	67	82	82	92	595	782	4
Escala	65	94	94	103	595	782	4
de	96	94	106	103	595	782	4
estrés	109	94	133	103	595	782	4
percibido	136	94	175	103	595	782	4
(PSS)	178	94	202	103	595	782	4
Cohen,	205	94	235	103	595	782	4
Kamarak	237	94	276	103	595	782	4
y	278	94	283	103	595	782	4
Mermelstein	54	105	107	115	595	782	4
(1983).	110	105	141	115	595	782	4
Esta	144	105	162	115	595	782	4
escala	166	105	191	115	595	782	4
consta	195	105	222	115	595	782	4
de	225	105	235	115	595	782	4
14	238	105	249	115	595	782	4
ítems	252	105	275	115	595	782	4
y	278	105	283	115	595	782	4
evalúa	54	117	81	126	595	782	4
situaciones	84	117	131	126	595	782	4
que	134	117	149	126	595	782	4
son	151	117	166	126	595	782	4
valoradas	169	117	209	126	595	782	4
como	212	117	235	126	595	782	4
estresantes	238	117	283	126	595	782	4
en	54	128	64	137	595	782	4
el	66	128	74	137	595	782	4
último	77	128	104	137	595	782	4
mes,	107	128	126	137	595	782	4
presenta	129	128	164	137	595	782	4
cuatro	167	128	193	137	595	782	4
opciones	196	128	233	137	595	782	4
de	236	128	246	137	595	782	4
respues-	249	128	284	137	595	782	4
ta	54	139	61	149	595	782	4
con	65	139	80	149	595	782	4
puntuaciones	84	139	139	149	595	782	4
de	142	139	152	149	595	782	4
(0	156	139	164	149	595	782	4
nunca	168	139	194	149	595	782	4
a	197	139	202	149	595	782	4
4	206	139	211	149	595	782	4
muy	214	139	232	149	595	782	4
a	235	139	241	149	595	782	4
menudo).	244	139	283	149	595	782	4
Algunos	54	151	89	160	595	782	4
ejemplos	92	151	130	160	595	782	4
de	133	151	143	160	595	782	4
los	146	151	158	160	595	782	4
ítems	161	151	183	160	595	782	4
«Con	186	151	209	160	595	782	4
qué	212	151	227	160	595	782	4
frecuencia	229	151	273	160	595	782	4
te	276	151	284	160	595	782	4
has	54	162	68	172	595	782	4
sentido	72	162	103	172	595	782	4
nervioso/a	107	162	151	172	595	782	4
o	155	162	161	172	595	782	4
estresado/a	165	162	212	172	595	782	4
(lleno/a	216	162	248	172	595	782	4
de	253	162	263	172	595	782	4
ten-	267	162	284	172	595	782	4
sión)?	54	174	80	183	595	782	4
Estudios	83	174	119	183	595	782	4
previos	122	174	153	183	595	782	4
indican	156	174	187	183	595	782	4
que	190	174	206	183	595	782	4
esta	209	174	225	183	595	782	4
escala	228	174	254	183	595	782	4
ofrece	257	174	284	183	595	782	4
una	54	185	69	194	595	782	4
adecuada	72	185	111	194	595	782	4
medida	115	185	146	194	595	782	4
general	149	185	180	194	595	782	4
del	183	185	196	194	595	782	4
estrés	199	185	223	194	595	782	4
percibido	227	185	266	194	595	782	4
por	270	185	284	194	595	782	4
los	54	196	66	206	595	782	4
adolescentes	70	196	123	206	595	782	4
(Herrero	127	196	163	206	595	782	4
y	166	196	172	206	595	782	4
Meneses,	175	196	215	206	595	782	4
2006;	218	196	242	206	595	782	4
Remor	246	196	275	206	595	782	4
y	278	196	283	206	595	782	4
Carrobles,	54	208	97	217	595	782	4
2001).	102	208	129	217	595	782	4
El	134	208	143	217	595	782	4
coeficiente	148	208	194	217	595	782	4
de	199	208	209	217	595	782	4
fiabilidad	214	208	254	217	595	782	4
(α	259	208	269	217	595	782	4
de	274	208	283	217	595	782	4
Cronbach)	54	219	98	229	595	782	4
obtenido	101	219	138	229	595	782	4
fue	141	219	154	229	595	782	4
de	157	219	167	229	595	782	4
.89.	170	219	186	229	595	782	4
Escala	65	231	94	240	595	782	4
de	97	231	107	240	595	782	4
conducta	111	231	149	240	595	782	4
violenta	153	231	187	240	595	782	4
se	190	231	199	240	595	782	4
utilizó	203	231	230	240	595	782	4
la	233	231	241	240	595	782	4
escala	244	231	270	240	595	782	4
de	274	231	283	240	595	782	4
Rubini	54	242	82	251	595	782	4
y	85	242	90	251	595	782	4
Pombeni	93	242	131	251	595	782	4
(1992)	133	242	161	251	595	782	4
adaptada	164	242	201	251	595	782	4
al	204	242	212	251	595	782	4
castellano	214	242	256	251	595	782	4
por	259	242	273	251	595	782	4
el	276	242	284	251	595	782	4
Grupo	54	253	81	263	595	782	4
Lisis.	85	253	108	263	595	782	4
Esta	112	253	130	263	595	782	4
escala	134	253	160	263	595	782	4
evalúa	164	253	192	263	595	782	4
13	196	253	206	263	595	782	4
comportamientos	211	253	283	263	595	782	4
violentos	54	265	92	274	595	782	4
en	95	265	105	274	595	782	4
los	107	265	119	274	595	782	4
tres	121	265	137	274	595	782	4
últimos	139	265	170	274	595	782	4
años,	173	265	194	274	595	782	4
considerando	197	265	253	274	595	782	4
la	255	265	263	274	595	782	4
tras-	265	265	284	274	595	782	4
gresión	54	276	85	286	595	782	4
de	87	276	97	286	595	782	4
normas	99	276	130	286	595	782	4
sociales	132	276	166	286	595	782	4
o	168	276	173	286	595	782	4
reglamentos	175	276	227	286	595	782	4
escolares.	229	276	270	286	595	782	4
La	272	276	284	286	595	782	4
escala	54	288	80	297	595	782	4
de	85	288	95	297	595	782	4
respuesta	100	288	139	297	595	782	4
varía	144	288	165	297	595	782	4
de	170	288	180	297	595	782	4
(1	186	288	194	297	595	782	4
nunca	200	288	225	297	595	782	4
a	230	288	236	297	595	782	4
5	241	288	246	297	595	782	4
muchas	251	288	283	297	595	782	4
veces).	54	299	83	308	595	782	4
Algunos	85	299	121	308	595	782	4
ejemplos	124	299	162	308	595	782	4
de	165	299	174	308	595	782	4
los	177	299	190	308	595	782	4
ítems	192	299	215	308	595	782	4
se	218	299	227	308	595	782	4
refieren	229	299	262	308	595	782	4
(«he	265	299	284	308	595	782	4
agredido	54	310	91	320	595	782	4
y	94	310	99	320	595	782	4
pegado	102	310	133	320	595	782	4
a	136	310	140	320	595	782	4
los	144	310	156	320	595	782	4
compañeros	159	310	210	320	595	782	4
de	213	310	223	320	595	782	4
la	226	310	234	320	595	782	4
escuela,	237	310	270	320	595	782	4
he	274	310	283	320	595	782	4
insultado	54	322	92	331	595	782	4
a	95	322	100	331	595	782	4
compañeros/as	102	322	164	331	595	782	4
de	167	322	177	331	595	782	4
clase,	179	322	203	331	595	782	4
he	206	322	215	331	595	782	4
provocado	218	322	262	331	595	782	4
con-	265	322	283	331	595	782	4
flictos	54	333	80	343	595	782	4
y	83	333	88	343	595	782	4
problemas	91	333	135	343	595	782	4
en	138	333	148	343	595	782	4
clase»).	151	333	183	343	595	782	4
El	186	333	196	343	595	782	4
coeficiente	199	333	245	343	595	782	4
de	248	333	258	343	595	782	4
fiabi-	261	333	284	343	595	782	4
lidad	54	345	75	354	595	782	4
(α	78	345	88	354	595	782	4
de	91	345	101	354	595	782	4
Cronbach)	104	345	148	354	595	782	4
obtenido	151	345	188	354	595	782	4
fue	190	345	204	354	595	782	4
de	207	345	217	354	595	782	4
.84.	219	345	235	354	595	782	4
Resultados	312	60	361	69	595	782	4
Se	323	82	334	92	595	782	4
efectuó	338	82	369	92	595	782	4
un	373	82	384	92	595	782	4
modelo	388	82	419	92	595	782	4
de	424	82	434	92	595	782	4
ecuaciones	438	82	484	92	595	782	4
estructurales	488	82	541	92	595	782	4
con	312	94	327	103	595	782	4
el	332	94	339	103	595	782	4
programa	344	94	384	103	595	782	4
EQS	389	94	409	103	595	782	4
6.0	413	94	426	103	595	782	4
(Bentler,	431	94	468	103	595	782	4
1995;	472	94	496	103	595	782	4
Bentler	501	94	532	103	595	782	4
y	536	94	541	103	595	782	4
Wu,	312	105	329	115	595	782	4
2002)	332	105	357	115	595	782	4
para	360	105	378	115	595	782	4
analizar	381	105	414	115	595	782	4
la	417	105	425	115	595	782	4
influencia	428	105	470	115	595	782	4
de	473	105	483	115	595	782	4
los	486	105	498	115	595	782	4
contextos	501	105	541	115	595	782	4
familiares,	312	117	356	126	595	782	4
escolares	360	117	398	126	595	782	4
y	401	117	407	126	595	782	4
sociales	410	117	443	126	595	782	4
en	446	117	456	126	595	782	4
la	459	117	467	126	595	782	4
violencia	470	117	509	126	595	782	4
escolar	512	117	541	126	595	782	4
en	312	128	322	137	595	782	4
adolescentes	324	128	377	137	595	782	4
mexicanos.	380	128	428	137	595	782	4
Previamente	430	128	483	137	595	782	4
al	485	128	493	137	595	782	4
cálculo	496	128	526	137	595	782	4
del	529	128	541	137	595	782	4
modelo	312	139	343	149	595	782	4
se	347	139	356	149	595	782	4
realizó	359	139	388	149	595	782	4
un	391	139	402	149	595	782	4
análisis	405	139	437	149	595	782	4
correlacional	440	139	495	149	595	782	4
explorato-	498	139	541	149	595	782	4
rio	312	151	323	160	595	782	4
entre	326	151	347	160	595	782	4
las	349	151	361	160	595	782	4
variables	363	151	401	160	595	782	4
del	404	151	417	160	595	782	4
estudio	419	151	449	160	595	782	4
para	452	151	470	160	595	782	4
la	472	151	480	160	595	782	4
muestra	482	151	516	160	595	782	4
gene-	518	151	541	160	595	782	4
ral,	312	162	326	172	595	782	4
y	330	162	335	172	595	782	4
en	340	162	349	172	595	782	4
función	354	162	386	172	595	782	4
del	390	162	403	172	595	782	4
género.	408	162	439	172	595	782	4
También	443	162	480	172	595	782	4
se	484	162	493	172	595	782	4
efectuaron	497	162	541	172	595	782	4
Análisis	312	174	346	183	595	782	4
de	349	174	359	183	595	782	4
Varianza	362	174	399	183	595	782	4
entre	402	174	423	183	595	782	4
las	426	174	438	183	595	782	4
variables	441	174	479	183	595	782	4
del	482	174	495	183	595	782	4
estudio	498	174	528	183	595	782	4
en	532	174	541	183	595	782	4
función	312	185	344	194	595	782	4
del	347	185	360	194	595	782	4
género.	364	185	395	194	595	782	4
Ambos	398	185	428	194	595	782	4
análisis	432	185	463	194	595	782	4
se	467	185	476	194	595	782	4
observan	479	185	517	194	595	782	4
en	520	185	530	194	595	782	4
la	534	185	541	194	595	782	4
tabla	312	196	332	206	595	782	4
1.	335	196	343	206	595	782	4
En	323	208	335	217	595	782	4
el	339	208	346	217	595	782	4
ámbito	350	208	379	217	595	782	4
familiar,	383	208	418	217	595	782	4
se	422	208	431	217	595	782	4
observa	435	208	467	217	595	782	4
que	471	208	486	217	595	782	4
el	490	208	497	217	595	782	4
funciona-	501	208	541	217	595	782	4
miento	312	219	341	229	595	782	4
familiar	344	219	377	229	595	782	4
y	380	219	385	229	595	782	4
la	388	219	396	229	595	782	4
comunicación	399	219	458	229	595	782	4
madre/padre	461	219	513	229	595	782	4
corre-	516	219	541	229	595	782	4
laciona	312	231	342	240	595	782	4
negativa	345	231	381	240	595	782	4
y	384	231	390	240	595	782	4
significativamente	393	231	470	240	595	782	4
con	474	231	489	240	595	782	4
la	492	231	500	240	595	782	4
violencia	503	231	541	240	595	782	4
escolar	312	242	342	251	595	782	4
(r	345	242	353	251	595	782	4
=	357	242	363	251	595	782	4
-.161,	366	242	391	251	595	782	4
p	395	242	400	251	595	782	4
=	404	242	409	251	595	782	4
.001;	413	242	434	251	595	782	4
r	438	242	442	251	595	782	4
=	446	242	452	251	595	782	4
-.185,	456	242	480	251	595	782	4
p	484	242	489	251	595	782	4
=	493	242	499	251	595	782	4
.001;	503	242	524	251	595	782	4
r	528	242	532	251	595	782	4
=	535	242	541	251	595	782	4
-.088,	312	253	336	263	595	782	4
p	339	253	345	263	595	782	4
=	348	253	354	263	595	782	4
.001).	357	253	382	263	595	782	4
En	385	253	396	263	595	782	4
cuanto	400	253	428	263	595	782	4
al	431	253	438	263	595	782	4
contexto	441	253	478	263	595	782	4
escolar	481	253	511	263	595	782	4
el	514	253	521	263	595	782	4
ren-	525	253	541	263	595	782	4
dimiento	312	265	349	274	595	782	4
escolar	353	265	383	274	595	782	4
y	387	265	392	274	595	782	4
las	396	265	408	274	595	782	4
expectativas	412	265	464	274	595	782	4
académicas	468	265	516	274	595	782	4
mos-	520	265	541	274	595	782	4
traron	312	276	337	286	595	782	4
relación	339	276	373	286	595	782	4
negativa	376	276	411	286	595	782	4
y	413	276	419	286	595	782	4
significativa	421	276	473	286	595	782	4
con	475	276	491	286	595	782	4
la	493	276	501	286	595	782	4
violencia	503	276	542	286	595	782	4
escolar	312	288	342	297	595	782	4
(r	344	288	352	297	595	782	4
=	355	288	361	297	595	782	4
-.255,	364	288	388	297	595	782	4
p	391	288	396	297	595	782	4
=	399	288	405	297	595	782	4
.001;	408	288	429	297	595	782	4
r	432	288	436	297	595	782	4
=	439	288	445	297	595	782	4
-.163,	448	288	472	297	595	782	4
p	475	288	480	297	595	782	4
=	483	288	489	297	595	782	4
.001).	492	288	516	297	595	782	4
En	519	288	531	297	595	782	4
el	534	288	541	297	595	782	4
ámbito	312	299	341	308	595	782	4
comunitario,	347	299	400	308	595	782	4
se	406	299	415	308	595	782	4
observó	421	299	454	308	595	782	4
que	460	299	475	308	595	782	4
la	481	299	488	308	595	782	4
integración	494	299	541	308	595	782	4
comunitaria	312	310	362	320	595	782	4
correlaciona	364	310	416	320	595	782	4
de	419	310	429	320	595	782	4
forma	431	310	456	320	595	782	4
negativa	459	310	494	320	595	782	4
con	497	310	512	320	595	782	4
la	515	310	522	320	595	782	4
vio-	525	310	541	320	595	782	4
lencia	312	322	337	331	595	782	4
escolar	341	322	371	331	595	782	4
(r	375	322	382	331	595	782	4
=	386	322	392	331	595	782	4
-.018,	396	322	421	331	595	782	4
p	425	322	430	331	595	782	4
=	434	322	440	331	595	782	4
n.s.)	444	322	462	331	595	782	4
y	466	322	471	331	595	782	4
la	475	322	483	331	595	782	4
participación	487	322	541	331	595	782	4
comunitaria	312	333	362	343	595	782	4
se	366	333	375	343	595	782	4
correlaciona	379	333	431	343	595	782	4
de	435	333	444	343	595	782	4
forma	448	333	474	343	595	782	4
positiva	477	333	511	343	595	782	4
con	515	333	530	343	595	782	4
la	534	333	541	343	595	782	4
violencia	312	345	350	354	595	782	4
escolar	353	345	383	354	595	782	4
(r	385	345	393	354	595	782	4
=	396	345	402	354	595	782	4
.064,	404	345	425	354	595	782	4
p	428	345	433	354	595	782	4
=	436	345	442	354	595	782	4
.005).	444	345	469	354	595	782	4
En	472	345	483	354	595	782	4
relación	486	345	520	354	595	782	4
a	522	345	527	354	595	782	4
las	530	345	541	354	595	782	4
variables	312	356	350	365	595	782	4
psicosociales	354	356	409	365	595	782	4
se	414	356	423	365	595	782	4
observó	427	356	460	365	595	782	4
que	465	356	480	365	595	782	4
la	484	356	492	365	595	782	4
autoestima	496	356	541	365	595	782	4
social	312	367	336	377	595	782	4
correlaciona	339	367	391	377	595	782	4
de	394	367	404	377	595	782	4
forma	407	367	432	377	595	782	4
negativa	435	367	471	377	595	782	4
con	474	367	489	377	595	782	4
la	492	367	500	377	595	782	4
violencia	503	367	541	377	595	782	4
escolar	312	379	342	388	595	782	4
(r	346	379	353	388	595	782	4
=	358	379	363	388	595	782	4
-.104,	368	379	392	388	595	782	4
p	396	379	402	388	595	782	4
=	406	379	412	388	595	782	4
.001)	416	379	438	388	595	782	4
y	442	379	447	388	595	782	4
positivamente	451	379	510	388	595	782	4
con	515	379	530	388	595	782	4
el	534	379	541	388	595	782	4
malestar	312	390	347	400	595	782	4
psicológico	350	390	399	400	595	782	4
(r	402	390	409	400	595	782	4
=	412	390	418	400	595	782	4
.186,	421	390	442	400	595	782	4
p	445	390	450	399	595	782	4
=	453	390	459	400	595	782	4
.001).	462	390	486	400	595	782	4
Tras	323	402	341	411	595	782	4
examinar	344	402	383	411	595	782	4
los	385	402	398	411	595	782	4
análisis	400	402	431	411	595	782	4
previos,	434	402	467	411	595	782	4
se	470	402	478	411	595	782	4
decidió	481	402	512	411	595	782	4
incluir	514	402	541	411	595	782	4
todas	312	413	334	422	595	782	4
las	336	413	348	422	595	782	4
variables	350	413	388	422	595	782	4
en	390	413	400	422	595	782	4
el	402	413	410	422	595	782	4
cálculo	412	413	443	422	595	782	4
del	445	413	458	422	595	782	4
modelo	460	413	491	422	595	782	4
de	494	413	504	422	595	782	4
ecuacio-	506	413	541	422	595	782	4
nes	312	424	326	434	595	782	4
estructurales	330	424	383	434	595	782	4
con	387	424	403	434	595	782	4
el	407	424	415	434	595	782	4
programa	419	424	459	434	595	782	4
EQS	463	424	483	434	595	782	4
6.0	487	424	501	434	595	782	4
(Bentler,	505	424	541	434	595	782	4
1995).	312	436	339	445	595	782	4
Las	341	436	357	445	595	782	4
variables	359	436	397	445	595	782	4
observables	399	436	449	445	595	782	4
y	451	436	457	445	595	782	4
los	459	436	471	445	595	782	4
factores	474	436	507	445	595	782	4
latentes	509	436	542	445	595	782	4
incluidos	312	447	350	457	595	782	4
en	353	447	363	457	595	782	4
el	365	447	373	457	595	782	4
modelo	375	447	406	457	595	782	4
fueron:	409	447	439	457	595	782	4
Contexto	442	447	480	457	595	782	4
familiar	482	447	516	457	595	782	4
(indi-	518	447	541	457	595	782	4
cadores:	312	459	347	468	595	782	4
funcionamiento	349	459	415	468	595	782	4
familiar,	418	459	453	468	595	782	4
apertura	455	459	490	468	595	782	4
en	492	459	502	468	595	782	4
la	505	459	512	468	595	782	4
comu-	515	459	541	468	595	782	4
nicación	312	470	347	479	595	782	4
padre/madre),	350	470	409	479	595	782	4
Contexto	412	470	451	479	595	782	4
escolar	454	470	484	479	595	782	4
(indicadores:	487	470	541	479	595	782	4
rendimiento	312	481	363	491	595	782	4
y	370	481	375	491	595	782	4
expectativas	382	481	434	491	595	782	4
académicas),	441	481	496	491	595	782	4
Contexto	502	481	541	491	595	782	4
comunitario	312	493	363	502	595	782	4
(indicadores:	367	493	422	502	595	782	4
integración	426	493	473	502	595	782	4
y	477	493	482	502	595	782	4
participación	487	493	541	502	595	782	4
comunitaria),	312	504	368	514	595	782	4
Autoestima	372	504	420	514	595	782	4
social	425	504	449	514	595	782	4
(indicador:	454	504	500	514	595	782	4
ítems	504	504	527	514	595	782	4
de	532	504	541	514	595	782	4
Procedimiento	54	379	117	388	595	782	4
En	65	402	77	411	595	782	4
primer	81	402	109	411	595	782	4
lugar,	114	402	138	411	595	782	4
se	142	402	151	411	595	782	4
envió	155	402	178	411	595	782	4
una	183	402	198	411	595	782	4
carta	203	402	223	411	595	782	4
a	227	402	232	411	595	782	4
los	236	402	249	411	595	782	4
centros	253	402	283	411	595	782	4
educativos	54	413	99	422	595	782	4
seleccionados	104	413	162	422	595	782	4
explicando	168	413	214	422	595	782	4
el	219	413	226	422	595	782	4
proyecto	232	413	268	422	595	782	4
de	274	413	283	422	595	782	4
investigación.	54	424	112	434	595	782	4
Posteriormente	115	424	179	434	595	782	4
se	181	424	190	434	595	782	4
procedió	193	424	229	434	595	782	4
a	232	424	237	434	595	782	4
solicitar	239	424	273	434	595	782	4
el	276	424	283	434	595	782	4
consentimiento	54	436	118	445	595	782	4
del	124	436	137	445	595	782	4
personal	143	436	179	445	595	782	4
educativo,	185	436	229	445	595	782	4
maestros	235	436	272	445	595	782	4
y	278	436	284	445	595	782	4
alumnos,	54	447	92	457	595	782	4
a	96	447	101	457	595	782	4
quienes	105	447	137	457	595	782	4
se	141	447	149	457	595	782	4
les	153	447	165	457	595	782	4
explicó	169	447	200	457	595	782	4
los	204	447	216	457	595	782	4
objetivos	220	447	258	457	595	782	4
de	262	447	272	457	595	782	4
la	276	447	284	457	595	782	4
investigación,	54	459	112	468	595	782	4
su	118	459	127	468	595	782	4
duración	133	459	169	468	595	782	4
y	175	459	180	468	595	782	4
el	185	459	193	468	595	782	4
compromiso	198	459	251	468	595	782	4
de	256	459	266	468	595	782	4
los	271	459	284	468	595	782	4
investigadores	54	470	115	479	595	782	4
de	119	470	129	479	595	782	4
proporcionarles	134	470	200	479	595	782	4
los	204	470	217	479	595	782	4
resultados	221	470	264	479	595	782	4
una	268	470	284	479	595	782	4
vez	54	481	68	491	595	782	4
concluido	71	481	113	491	595	782	4
el	116	481	123	491	595	782	4
estudio.	126	481	159	491	595	782	4
Se	162	481	173	491	595	782	4
estableció	176	481	218	491	595	782	4
el	221	481	228	491	595	782	4
compromiso	231	481	284	491	595	782	4
de	54	493	64	502	595	782	4
confidencialidad	66	493	136	502	595	782	4
así	139	493	151	502	595	782	4
como	153	493	177	502	595	782	4
el	180	493	187	502	595	782	4
derecho	190	493	223	502	595	782	4
a	226	493	230	502	595	782	4
rehusar	233	493	264	502	595	782	4
par-	267	493	283	502	595	782	4
ticipar	54	504	81	514	595	782	4
en	84	504	93	514	595	782	4
el	96	504	104	514	595	782	4
estudio.	107	504	140	514	595	782	4
Tabla	54	531	72	539	595	782	4
1.	74	531	80	539	595	782	4
Correlaciones	82	531	127	539	595	782	4
entre	129	531	146	539	595	782	4
las	148	531	157	539	595	782	4
variables	159	531	188	539	595	782	4
observadas	191	531	227	539	595	782	4
en	229	531	236	539	595	782	4
el	239	531	245	539	595	782	4
modelo	247	531	271	539	595	782	4
medias	273	531	296	539	595	782	4
y	298	531	303	539	595	782	4
desviaciones	305	531	346	539	595	782	4
típicas	348	531	370	539	595	782	4
1	168	551	172	559	595	782	4
1.	57	571	63	579	595	782	4
Funcionamiento	65	571	112	579	595	782	4
familiar	114	571	136	579	595	782	4
1	154	571	158	579	595	782	4
2.	57	581	63	589	595	782	4
Apertura	64	581	90	589	595	782	4
comunicación	92	581	132	589	595	782	4
madre	134	581	152	589	595	782	4
.535(**)	158	581	182	589	595	782	4
3.	57	591	63	599	595	782	4
Apertura	64	591	90	599	595	782	4
comunicación	92	591	132	599	595	782	4
padre	134	591	150	599	595	782	4
.485(**)	158	591	182	599	595	782	4
4.	57	601	63	609	595	782	4
Expectativas	65	601	102	609	595	782	4
académicas	104	601	137	609	595	782	4
.163(**)	158	601	182	609	595	782	4
5.	57	611	63	619	595	782	4
Rendimiento	65	611	102	619	595	782	4
escolar	104	611	124	619	595	782	4
.222(**)	158	611	182	619	595	782	4
6.	57	621	63	629	595	782	4
Integración	65	621	98	629	595	782	4
comunitaria	100	621	134	629	595	782	4
.261(**)	158	621	182	629	595	782	4
7.	57	631	63	639	595	782	4
Participación	65	631	103	639	595	782	4
comunitaria	105	631	139	639	595	782	4
.189(**)	158	631	182	639	595	782	4
8.	57	641	63	649	595	782	4
Autoestima	64	641	98	649	595	782	4
social	100	641	116	649	595	782	4
.276(**)	158	641	182	649	595	782	4
9.	57	651	63	659	595	782	4
Malestar	65	651	90	659	595	782	4
psicológico	92	651	125	659	595	782	4
-.420(**)	155	651	182	659	595	782	4
10.	54	661	63	669	595	782	4
Conducta	65	661	92	669	595	782	4
violenta	94	661	118	669	595	782	4
-.161(**)	155	661	182	669	595	782	4
2.4608	154	671	174	679	595	782	4
Media	54	671	72	679	595	782	4
Desviación	54	681	86	689	595	782	4
típica	88	681	104	689	595	782	4
0.48619	154	681	177	689	595	782	4
2	211	551	214	559	595	782	4
3	254	551	258	559	595	782	4
4	294	551	298	559	595	782	4
.482(**)	200	591	225	599	595	782	4
.220(**)	200	601	225	609	595	782	4
.230(**)	200	611	225	619	595	782	4
.214(**)	200	621	225	629	595	782	4
.180(**)	200	631	225	639	595	782	4
.335(**)	200	641	225	649	595	782	4
-.355(**)	198	651	225	659	595	782	4
-.185(**)	198	661	225	669	595	782	4
3.6995	197	671	216	679	595	782	4
0.88639	197	681	220	689	595	782	4
1	239	591	243	599	595	782	4
.112(**)	243	601	267	609	595	782	4
.208(**)	243	611	267	619	595	782	4
.213(**)	243	621	267	629	595	782	4
.176(**)	243	631	267	639	595	782	4
.247(**)	243	641	267	649	595	782	4
-.324(**)	240	651	267	659	595	782	4
-.088(**)	240	661	267	669	595	782	4
3.3303	239	671	259	679	595	782	4
1.02976	239	681	263	689	595	782	4
1	281	601	284	609	595	782	4
.211(**)	284	611	308	619	595	782	4
.090(**)	284	621	309	629	595	782	4
.011	284	631	297	639	595	782	4
.181(**)	284	641	309	649	595	782	4
-.189(**)	282	651	309	659	595	782	4
-.255(**)	282	661	309	669	595	782	4
5.0912	281	671	300	679	595	782	4
1.35154	281	681	304	689	595	782	4
5	335	551	338	559	595	782	4
6	377	551	380	559	595	782	4
7	418	551	422	559	595	782	4
8	455	551	458	559	595	782	4
9	495	551	499	559	595	782	4
10	526	551	534	559	595	782	4
1	197	581	200	589	595	782	4
1	321	611	324	619	595	782	4
.245(**)	324	621	349	629	595	782	4
.068(*)	324	631	345	639	595	782	4
.327(**)	324	641	349	649	595	782	4
-.263(**)	322	651	349	659	595	782	4
-.163(**)	322	661	349	669	595	782	4
3.3579	321	671	340	679	595	782	4
0.71245	321	681	344	689	595	782	4
1	362	621	366	629	595	782	4
.486(**)	366	631	390	639	595	782	4
.293(**)	366	641	390	649	595	782	4
-.287(**)	363	651	390	659	595	782	4
-.018	363	661	378	669	595	782	4
2.6222	362	671	382	679	595	782	4
0.64734	362	681	385	689	595	782	4
1	403	631	406	639	595	782	4
.214(**)	406	641	431	649	595	782	4
-.156(**)	404	651	431	659	595	782	4
.064(*)	406	661	427	669	595	782	4
2.2183	403	671	422	679	595	782	4
0.80821	403	681	426	689	595	782	4
1	441	641	444	649	595	782	4
-.372(**)	442	651	469	659	595	782	4
-.104(**)	442	661	469	669	595	782	4
3.8593	441	671	460	679	595	782	4
0.86434	441	681	464	689	595	782	4
1	481	651	484	659	595	782	4
.186(**)	484	661	509	669	595	782	4
1	517	661	521	669	595	782	4
2.1515	481	671	500	679	595	782	4
1.5011	517	671	537	679	595	782	4
0.45980	481	681	504	689	595	782	4
0.68491	517	681	541	689	595	782	4
**.	54	700	62	707	595	782	4
La	63	700	70	707	595	782	4
correlación	72	700	100	707	595	782	4
es	102	700	107	707	595	782	4
significativa	109	700	140	707	595	782	4
al	142	700	146	707	595	782	4
nivel	148	700	161	707	595	782	4
0.01	162	700	173	707	595	782	4
(bilateral).	175	700	202	707	595	782	4
*.	54	708	59	715	595	782	4
La	60	708	67	715	595	782	4
correlación	69	708	97	715	595	782	4
es	99	708	104	715	595	782	4
significante	106	708	135	715	595	782	4
al	137	708	141	715	595	782	4
nivel	143	708	156	715	595	782	4
0.05	157	708	169	715	595	782	4
(bilateral).	170	708	197	715	595	782	4
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	4
Intervention	98	744	137	751	595	782	4
Vol.	54	753	67	761	595	782	4
20,	69	753	79	761	595	782	4
No.	81	753	93	761	595	782	4
2,	95	753	101	761	595	782	4
2011	103	753	119	761	595	782	4
-	121	753	124	761	595	782	4
pp.	126	753	136	761	595	782	4
171-181	138	753	165	761	595	782	4
Copyright	335	744	367	751	595	782	4
2011	369	744	385	751	595	782	4
by	387	744	395	751	595	782	4
the	398	744	407	751	595	782	4
Colegio	410	744	435	751	595	782	4
Oficial	437	744	459	751	595	782	4
de	462	744	469	751	595	782	4
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	4
de	508	744	516	751	595	782	4
Madrid	518	744	541	751	595	782	4
ISSN:	346	753	366	761	595	782	4
1132-0559	368	753	403	761	595	782	4
-	405	753	407	761	595	782	4
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a5	410	753	541	761	595	782	4
M	109	31	116	39	595	782	5
ARÍA	116	33	131	38	595	782	5
E	133	31	138	39	595	782	5
LENA	138	33	154	38	595	782	5
V	155	31	161	39	595	782	5
ILLARREAL	161	33	194	38	595	782	5
-G	194	31	203	39	595	782	5
ONZÁLEZ	203	33	231	38	595	782	5
,	231	31	233	39	595	782	5
J	235	31	238	39	595	782	5
UAN	238	33	251	38	595	782	5
C	253	31	258	39	595	782	5
ARLOS	258	33	278	38	595	782	5
S	280	31	285	39	595	782	5
ÁNCHEZ	285	33	309	38	595	782	5
-S	309	31	316	39	595	782	5
OSA	316	33	328	38	595	782	5
,	328	31	330	39	595	782	5
F	332	31	337	39	595	782	5
ELICIANO	337	33	365	38	595	782	5
H.	367	31	375	39	595	782	5
V	377	31	383	39	595	782	5
EIGA	383	33	397	38	595	782	5
Y	399	33	403	38	595	782	5
G	405	31	411	39	595	782	5
ONZALO	411	33	436	38	595	782	5
DEL	438	33	449	38	595	782	5
M	451	31	459	39	595	782	5
ORAL	459	33	475	38	595	782	5
autoestima	54	60	99	69	595	782	5
social),	102	60	133	69	595	782	5
Malestar	136	60	173	69	595	782	5
psicológico	176	60	224	69	595	782	5
(sintomatolo-	227	60	284	69	595	782	5
gía	54	71	67	80	595	782	5
depresiva	71	71	111	80	595	782	5
y	116	71	121	80	595	782	5
estrés	125	71	149	80	595	782	5
percibido)	154	71	197	80	595	782	5
y	201	71	206	80	595	782	5
violencia	211	71	249	80	595	782	5
escolar	254	71	284	80	595	782	5
(indicadores:	54	82	109	92	595	782	5
ítems	112	82	135	92	595	782	5
de	139	82	148	92	595	782	5
la	152	82	160	92	595	782	5
escala	163	82	189	92	595	782	5
de	192	82	202	92	595	782	5
violencia	206	82	244	92	595	782	5
de	248	82	258	92	595	782	5
esco-	261	82	284	92	595	782	5
lar).	54	94	71	103	595	782	5
En	65	105	77	115	595	782	5
la	82	105	89	115	595	782	5
Tabla	94	105	117	115	595	782	5
2	123	105	128	115	595	782	5
se	133	105	142	115	595	782	5
presentan	147	105	187	115	595	782	5
las	192	105	204	115	595	782	5
variables	209	105	246	115	595	782	5
latentes	251	105	284	115	595	782	5
incluidas	54	117	92	126	595	782	5
en	95	117	105	126	595	782	5
el	108	117	115	126	595	782	5
modelo,	118	117	152	126	595	782	5
sus	155	117	169	126	595	782	5
respectivos	172	117	219	126	595	782	5
indicadores,	222	117	273	126	595	782	5
el	276	117	284	126	595	782	5
error	54	128	74	137	595	782	5
estándar	79	128	114	137	595	782	5
y	119	128	124	137	595	782	5
la	129	128	137	137	595	782	5
probabilidad	142	128	195	137	595	782	5
asociada	200	128	236	137	595	782	5
para	241	128	259	137	595	782	5
cada	264	128	284	137	595	782	5
indicador	54	139	94	149	595	782	5
en	97	139	107	149	595	782	5
la	110	139	117	149	595	782	5
variable	120	139	154	149	595	782	5
latente	157	139	185	149	595	782	5
correspondiente.	188	139	258	149	595	782	5
En	261	139	273	149	595	782	5
el	276	139	284	149	595	782	5
caso	54	151	73	160	595	782	5
de	77	151	86	160	595	782	5
las	91	151	102	160	595	782	5
variables	106	151	144	160	595	782	5
observables	148	151	198	160	595	782	5
compuestas	202	151	251	160	595	782	5
por	255	151	269	160	595	782	5
un	273	151	284	160	595	782	5
indicador	54	162	94	172	595	782	5
la	98	162	105	172	595	782	5
carga	109	162	132	172	595	782	5
factorial	136	162	171	172	595	782	5
toma	175	162	196	172	595	782	5
un	200	162	211	172	595	782	5
valor	215	162	236	172	595	782	5
de	240	162	250	172	595	782	5
1	254	162	260	172	595	782	5
y	264	162	269	172	595	782	5
un	273	162	283	172	595	782	5
error	54	174	74	183	595	782	5
de	77	174	87	183	595	782	5
0.	90	174	98	183	595	782	5
Tabla	55	197	73	205	595	782	5
2.	75	197	81	205	595	782	5
Estimaciones	84	197	128	205	595	782	5
de	130	197	138	205	595	782	5
parámetros,	141	197	179	205	595	782	5
errores	182	197	204	205	595	782	5
estándar	207	197	234	205	595	782	5
y	237	197	241	205	595	782	5
probabilidad	244	197	285	205	595	782	5
asociada	55	208	83	216	595	782	5
Factor	55	229	77	237	595	782	5
Variable	55	239	82	247	595	782	5
observable	84	239	119	247	595	782	5
Carga	212	239	231	247	595	782	5
factorial	233	239	260	247	595	782	5
(error)	262	239	283	247	595	782	5
Contexto	55	256	84	264	595	782	5
familiar	86	256	112	264	595	782	5
Funcionamiento	63	269	115	277	595	782	5
familiar	118	269	143	277	595	782	5
Comunicación	63	279	110	287	595	782	5
abierta	112	279	134	287	595	782	5
padre	136	279	154	287	595	782	5
Comunicación	63	290	110	298	595	782	5
abierta	112	290	134	298	595	782	5
madre	136	290	157	298	595	782	5
1	227	269	231	277	595	782	5
a	231	268	234	273	595	782	5
1.886	227	279	245	287	595	782	5
(.108)	248	279	267	287	595	782	5
1.850	227	290	245	298	595	782	5
(.096)	248	290	267	298	595	782	5
Contexto	55	306	84	314	595	782	5
escolar	86	306	110	314	595	782	5
Expectativa	63	319	101	327	595	782	5
académica	103	319	137	327	595	782	5
Rendimiento	63	330	105	338	595	782	5
escolar	107	330	130	338	595	782	5
1	227	319	231	327	595	782	5
a	231	319	234	324	595	782	5
.727	231	330	245	338	595	782	5
(.080)	248	330	267	338	595	782	5
Contexto	55	346	84	354	595	782	5
comunitario	86	346	126	354	595	782	5
Integración	63	359	100	367	595	782	5
comunitaria	102	359	141	367	595	782	5
Participación	63	370	105	378	595	782	5
comunitaria	108	370	146	378	595	782	5
1	227	359	231	367	595	782	5
a	231	359	234	364	595	782	5
.806	231	370	245	378	595	782	5
(.079)	248	370	267	378	595	782	5
175	523	29	541	39	595	782	5
modelo	312	60	343	69	595	782	5
explica	347	60	377	69	595	782	5
el	381	60	388	69	595	782	5
18%	392	60	411	69	595	782	5
de	415	60	425	69	595	782	5
la	428	60	436	69	595	782	5
varianza	440	60	475	69	595	782	5
de	479	60	489	69	595	782	5
la	492	60	500	69	595	782	5
conducta	504	60	541	69	595	782	5
violenta.	312	71	348	80	595	782	5
En	323	82	335	92	595	782	5
la	337	82	345	92	595	782	5
figura	347	82	373	92	595	782	5
2	375	82	380	92	595	782	5
se	383	82	392	92	595	782	5
puede	394	82	419	92	595	782	5
observar	422	82	458	92	595	782	5
el	461	82	468	92	595	782	5
modelo	471	82	502	92	595	782	5
estructu-	505	82	541	92	595	782	5
ral	312	94	323	103	595	782	5
resultante.	326	94	369	103	595	782	5
Los	372	94	388	103	595	782	5
resultados	390	94	433	103	595	782	5
muestran	436	94	474	103	595	782	5
que	477	94	492	103	595	782	5
el	495	94	503	103	595	782	5
contexto	505	94	541	103	595	782	5
familiar	312	105	345	115	595	782	5
se	348	105	357	115	595	782	5
relaciona	359	105	398	115	595	782	5
con	400	105	416	115	595	782	5
el	418	105	426	115	595	782	5
contexto	429	105	465	115	595	782	5
escolar	467	105	497	115	595	782	5
(	500	105	503	115	595	782	5
β	503	94	509	119	595	782	5
=	512	105	518	115	595	782	5
.635,	520	105	541	115	595	782	5
p	312	117	317	126	595	782	5
<	321	117	327	126	595	782	5
.001),	332	117	356	126	595	782	5
y	360	117	366	126	595	782	5
con	370	117	385	126	595	782	5
el	389	117	397	126	595	782	5
contexto	401	117	437	126	595	782	5
comunitario	442	117	492	126	595	782	5
(	497	117	500	126	595	782	5
β	500	106	506	130	595	782	5
=	510	117	516	126	595	782	5
.442,	520	117	541	126	595	782	5
p	312	128	317	137	595	782	5
<	320	128	326	137	595	782	5
.001),	329	128	353	137	595	782	5
y	356	128	361	137	595	782	5
éste	364	128	380	137	595	782	5
a	383	128	388	137	595	782	5
su	391	128	400	137	595	782	5
vez	403	128	417	137	595	782	5
con	420	128	435	137	595	782	5
el	438	128	446	137	595	782	5
contexto	448	128	485	137	595	782	5
familiar	487	128	521	137	595	782	5
(	523	128	527	137	595	782	5
β	527	117	533	142	595	782	5
=	535	128	541	137	595	782	5
.383,	312	139	333	149	595	782	5
p	337	139	342	149	595	782	5
<	346	139	352	149	595	782	5
.001).	356	139	381	149	595	782	5
El	385	139	394	149	595	782	5
contexto	398	139	435	149	595	782	5
familiar	439	139	472	149	595	782	5
se	476	139	485	149	595	782	5
relaciona	489	139	527	149	595	782	5
de	532	139	541	149	595	782	5
forma	312	151	337	160	595	782	5
directa	340	151	369	160	595	782	5
y	372	151	377	160	595	782	5
negativa	380	151	416	160	595	782	5
con	419	151	434	160	595	782	5
la	438	151	445	160	595	782	5
violencia	448	151	487	160	595	782	5
escolar	490	151	520	160	595	782	5
(	523	151	527	160	595	782	5
β	527	140	532	164	595	782	5
=	535	151	541	160	595	782	5
-.046,	312	162	336	172	595	782	5
p	339	162	344	171	595	782	5
<	347	162	353	172	595	782	5
.001)	356	162	377	172	595	782	5
e	380	162	385	172	595	782	5
indirecta	387	162	424	172	595	782	5
a	427	162	432	172	595	782	5
través	434	162	459	172	595	782	5
del	462	162	475	172	595	782	5
malestar	478	162	513	172	595	782	5
psico-	516	162	541	172	595	782	5
lógico	312	174	338	183	595	782	5
(estrés	342	174	369	183	595	782	5
+	373	174	379	183	595	782	5
depresión),	383	174	430	183	595	782	5
(	433	174	437	183	595	782	5
β	437	163	442	187	595	782	5
=	446	174	452	183	595	782	5
-.234,	456	174	480	183	595	782	5
p	484	174	489	183	595	782	5
<	493	174	499	183	595	782	5
.001).	503	174	527	183	595	782	5
Es	531	174	541	183	595	782	5
decir,	312	185	335	194	595	782	5
la	338	185	345	194	595	782	5
apertura	348	185	382	194	595	782	5
en	385	185	395	194	595	782	5
la	397	185	405	194	595	782	5
comunicación	408	185	467	194	595	782	5
con	469	185	484	194	595	782	5
la	487	185	494	194	595	782	5
madre	497	185	523	194	595	782	5
y	526	185	531	194	595	782	5
el	534	185	541	194	595	782	5
padre	312	196	335	206	595	782	5
así	338	196	350	206	595	782	5
como	353	196	376	206	595	782	5
un	379	196	390	206	595	782	5
buen	393	196	413	206	595	782	5
funcionamiento	416	196	482	206	595	782	5
familiar	485	196	519	206	595	782	5
inhi-	522	196	541	206	595	782	5
ben	312	208	327	217	595	782	5
la	330	208	337	217	595	782	5
violencia	340	208	379	217	595	782	5
escolar.	382	208	413	217	595	782	5
En	323	219	335	229	595	782	5
relación	338	219	371	229	595	782	5
al	374	219	382	229	595	782	5
contexto	385	219	420	229	595	782	5
escolar,	423	219	455	229	595	782	5
el	458	219	465	229	595	782	5
rendimiento	468	219	519	229	595	782	5
y	522	219	527	229	595	782	5
las	530	219	541	229	595	782	5
expectativas	312	231	363	240	595	782	5
académicas	369	231	417	240	595	782	5
se	424	231	432	240	595	782	5
relaciona	439	231	477	240	595	782	5
positivamente	483	231	541	240	595	782	5
con	312	242	327	251	595	782	5
la	329	242	337	251	595	782	5
autoestima	340	242	385	251	595	782	5
social	387	242	411	251	595	782	5
(	414	242	418	251	595	782	5
β	417	231	423	256	595	782	5
=	426	242	432	251	595	782	5
.593,	434	242	455	251	595	782	5
p	458	242	463	251	595	782	5
<	466	242	471	251	595	782	5
.001)	474	242	496	251	595	782	5
y	498	242	504	251	595	782	5
ésta	506	242	522	251	595	782	5
a	525	242	530	251	595	782	5
su	532	242	541	251	595	782	5
vez	312	253	326	263	595	782	5
con	331	253	346	263	595	782	5
la	350	253	358	263	595	782	5
violencia	362	253	400	263	595	782	5
escolar	405	253	434	263	595	782	5
(	438	253	442	263	595	782	5
β	442	242	448	267	595	782	5
=	452	253	458	263	595	782	5
.101,	462	253	483	263	595	782	5
p	488	253	493	263	595	782	5
<	497	253	503	263	595	782	5
.001),	508	253	532	263	595	782	5
y	536	253	541	263	595	782	5
negativamente	312	265	372	274	595	782	5
con	377	265	393	274	595	782	5
el	398	265	405	274	595	782	5
malestar	410	265	445	274	595	782	5
psicológico	450	265	498	274	595	782	5
(estrés	503	265	530	274	595	782	5
+	536	265	541	274	595	782	5
depresión)	312	276	356	286	595	782	5
(	359	276	362	286	595	782	5
β	362	265	368	290	595	782	5
=	371	276	377	286	595	782	5
-.815,	380	276	405	286	595	782	5
p	408	276	413	285	595	782	5
<	416	276	422	286	595	782	5
.001)	425	276	447	286	595	782	5
y	450	276	455	286	595	782	5
ésta	458	276	475	286	595	782	5
a	478	276	482	286	595	782	5
su	486	276	495	286	595	782	5
vez	498	276	513	286	595	782	5
con	516	276	531	286	595	782	5
la	534	276	541	286	595	782	5
violencia	312	288	350	297	595	782	5
escolar	352	288	382	297	595	782	5
de	384	288	394	297	595	782	5
forma	397	288	422	297	595	782	5
positiva	424	288	457	297	595	782	5
(	460	288	463	297	595	782	5
β	463	277	469	301	595	782	5
=	472	288	477	297	595	782	5
.377,	480	288	501	297	595	782	5
p	503	288	509	297	595	782	5
<	511	288	517	297	595	782	5
.001)	520	288	541	297	595	782	5
El	312	299	321	308	595	782	5
contexto	324	299	359	308	595	782	5
comunitario	362	299	412	308	595	782	5
se	414	299	423	308	595	782	5
relaciona	426	299	464	308	595	782	5
de	466	299	476	308	595	782	5
forma	478	299	503	308	595	782	5
directa	506	299	534	308	595	782	5
y	536	299	541	308	595	782	5
positiva	312	310	345	320	595	782	5
con	348	310	363	320	595	782	5
la	366	310	373	320	595	782	5
autoestima	376	310	421	320	595	782	5
social	424	310	449	320	595	782	5
(	452	310	455	320	595	782	5
β	455	299	461	324	595	782	5
=	464	310	470	320	595	782	5
.82,	473	310	489	320	595	782	5
p	492	310	497	320	595	782	5
<	500	310	506	320	595	782	5
.001),	509	310	533	320	595	782	5
y	536	310	541	320	595	782	5
de	312	322	322	331	595	782	5
forma	327	322	351	331	595	782	5
negativa	356	322	391	331	595	782	5
con	396	322	411	331	595	782	5
el	416	322	424	331	595	782	5
malestar	429	322	464	331	595	782	5
psicológico	469	322	517	331	595	782	5
(	521	322	525	331	595	782	5
β	525	311	531	335	595	782	5
=	535	322	541	331	595	782	5
-.041,	312	333	336	343	595	782	5
p	339	333	345	342	595	782	5
<	348	333	354	343	595	782	5
.001),	357	333	382	343	595	782	5
y	385	333	390	343	595	782	5
éstos	394	333	415	343	595	782	5
a	418	333	423	343	595	782	5
su	426	333	435	343	595	782	5
vez	439	333	453	343	595	782	5
se	457	333	465	343	595	782	5
relacionan	469	333	512	343	595	782	5
con	515	333	530	343	595	782	5
la	534	333	541	343	595	782	5
violencia	312	345	350	354	595	782	5
escolar	353	345	382	354	595	782	5
(	385	345	388	354	595	782	5
β	388	334	394	358	595	782	5
=	397	345	403	354	595	782	5
.377,	406	345	426	354	595	782	5
p	429	345	434	354	595	782	5
<	437	345	443	354	595	782	5
.001).	446	345	470	354	595	782	5
Análisis	312	379	347	388	595	782	5
multigrupo	350	379	398	388	595	782	5
de	401	379	411	388	595	782	5
conducta	414	379	454	388	595	782	5
violenta	456	379	491	388	595	782	5
Autoestima	55	386	91	394	595	782	5
social	93	386	113	394	595	782	5
Autoestima	63	399	100	408	595	782	5
social	102	399	121	408	595	782	5
1	227	399	231	408	595	782	5
a	231	399	234	404	595	782	5
Malestar	55	416	84	424	595	782	5
psicológico	86	416	123	424	595	782	5
Estrés	63	429	83	437	595	782	5
Depresión	63	439	96	448	595	782	5
1	227	429	231	437	595	782	5
a	231	428	234	433	595	782	5
1.008	227	439	245	448	595	782	5
(.060)	248	439	267	448	595	782	5
Violencia	55	456	85	464	595	782	5
escolar	87	456	111	464	595	782	5
Violencia	63	469	94	477	595	782	5
escolar	96	469	119	477	595	782	5
1	227	469	231	477	595	782	5
a	231	468	234	473	595	782	5
Todos	55	489	70	495	595	782	5
los	72	489	79	495	595	782	5
coeficientes	81	489	111	495	595	782	5
significativos	113	489	147	495	595	782	5
a	148	489	151	495	595	782	5
nivel	153	489	165	495	595	782	5
p	167	489	170	495	595	782	5
<	172	489	176	495	595	782	5
.001	177	489	188	495	595	782	5
a	55	496	56	500	595	782	5
Fijados	58	497	76	503	595	782	5
en	78	497	84	503	595	782	5
1.00	86	497	97	503	595	782	5
durante	98	497	117	503	595	782	5
la	119	497	124	503	595	782	5
estimación.	125	497	154	503	595	782	5
El	65	527	75	536	595	782	5
método	77	527	108	536	595	782	5
de	111	527	121	536	595	782	5
estimación	123	527	169	536	595	782	5
utilizado	171	527	208	536	595	782	5
fue	210	527	224	536	595	782	5
el	226	527	234	536	595	782	5
de	236	527	246	536	595	782	5
Máxima	248	527	283	536	595	782	5
Verosimilitud	54	538	111	548	595	782	5
robusto,	116	538	150	548	595	782	5
debido	155	538	184	548	595	782	5
a	189	538	193	548	595	782	5
la	198	538	206	548	595	782	5
desviación	211	538	256	548	595	782	5
de	261	538	271	548	595	782	5
la	276	538	284	548	595	782	5
multi	54	550	76	559	595	782	5
normalidad	79	550	127	559	595	782	5
de	130	550	140	559	595	782	5
los	143	550	155	559	595	782	5
datos.	158	550	183	559	595	782	5
Para	186	550	205	559	595	782	5
realizar	208	550	239	559	595	782	5
el	243	550	250	559	595	782	5
cálculo	253	550	284	559	595	782	5
las	54	561	66	571	595	782	5
variables	71	561	109	571	595	782	5
fueron	114	561	141	571	595	782	5
estandarizadas.	147	561	211	571	595	782	5
Para	216	561	234	571	595	782	5
evaluar	240	561	271	571	595	782	5
el	276	561	284	571	595	782	5
ajuste	54	573	78	582	595	782	5
global	83	573	109	582	595	782	5
del	113	573	126	582	595	782	5
modelo	130	573	162	582	595	782	5
se	166	573	175	582	595	782	5
consideraron	179	573	233	582	595	782	5
los	237	573	250	582	595	782	5
índices	254	573	284	582	595	782	5
NNFI	54	584	78	593	595	782	5
(Bentler-Bonett	83	584	149	593	595	782	5
Non-Normed	154	584	210	593	595	782	5
Fit	215	584	227	593	595	782	5
Index),	232	584	262	593	595	782	5
CFI	267	584	283	593	595	782	5
(Comparative	54	595	113	605	595	782	5
Fit	120	595	131	605	595	782	5
Index),	138	595	169	605	595	782	5
IFI	176	595	189	605	595	782	5
(Bollen	195	595	227	605	595	782	5
Fit	234	595	246	605	595	782	5
Index),	253	595	283	605	595	782	5
RMSEA	54	607	90	616	595	782	5
(Root	93	607	116	616	595	782	5
Mean-Square	120	607	176	616	595	782	5
Error	179	607	201	616	595	782	5
of	205	607	213	616	595	782	5
Approximation)	216	607	284	616	595	782	5
y	54	618	59	628	595	782	5
GFI	62	618	79	628	595	782	5
(Goodness-of-Fit	82	618	154	628	595	782	5
Index).	157	618	187	628	595	782	5
En	65	630	77	639	595	782	5
relación	83	630	116	639	595	782	5
al	122	630	130	639	595	782	5
modelo	136	630	167	639	595	782	5
se	173	630	182	639	595	782	5
utilizaron	187	630	228	639	595	782	5
estimadores	233	630	284	639	595	782	5
robustos	54	641	89	650	595	782	5
debido	92	641	120	650	595	782	5
a	123	641	127	650	595	782	5
la	130	641	137	650	595	782	5
desviación	140	641	184	650	595	782	5
de	187	641	197	650	595	782	5
la	199	641	207	650	595	782	5
normalidad	209	641	257	650	595	782	5
de	259	641	269	650	595	782	5
los	271	641	284	650	595	782	5
datos.	54	652	79	662	595	782	5
El	81	652	90	662	595	782	5
modelo	93	652	124	662	595	782	5
calculado	127	652	167	662	595	782	5
ajustó	170	652	195	662	595	782	5
bien	197	652	215	662	595	782	5
a	218	652	222	662	595	782	5
los	225	652	237	662	595	782	5
datos:	240	652	265	662	595	782	5
CFI	267	652	284	662	595	782	5
=	54	664	60	673	595	782	5
.95	63	664	76	673	595	782	5
IFI	79	664	91	673	595	782	5
=	94	664	100	673	595	782	5
.95	103	664	116	673	595	782	5
GFI	119	664	136	673	595	782	5
=.97	139	664	158	673	595	782	5
NNFI	161	664	185	673	595	782	5
=.95	188	664	207	673	595	782	5
RMSEA	210	664	246	673	595	782	5
=	248	664	254	673	595	782	5
.050	257	664	275	673	595	782	5
y	278	664	283	673	595	782	5
Coeficiente	54	675	102	685	595	782	5
Mardia	105	675	135	685	595	782	5
Normalizado	138	675	193	685	595	782	5
de	196	675	206	685	595	782	5
(37.13).	209	675	242	685	595	782	5
Se	245	675	255	685	595	782	5
consi-	258	675	284	685	595	782	5
deran	54	687	77	696	595	782	5
aceptables	80	687	123	696	595	782	5
valores	126	687	156	696	595	782	5
de	159	687	169	696	595	782	5
CFI,	171	687	190	696	595	782	5
GFI	193	687	209	696	595	782	5
y	212	687	217	696	595	782	5
AGFI	219	687	244	696	595	782	5
iguales	246	687	276	696	595	782	5
o	278	687	283	696	595	782	5
superiores	54	698	97	707	595	782	5
a	99	698	104	707	595	782	5
.95,	107	698	122	707	595	782	5
y	125	698	130	707	595	782	5
para	132	698	151	707	595	782	5
el	153	698	161	707	595	782	5
índice	163	698	189	707	595	782	5
RMSEA	191	698	227	707	595	782	5
valores	229	698	259	707	595	782	5
igua-	262	698	283	707	595	782	5
les	54	709	66	719	595	782	5
o	69	709	74	719	595	782	5
inferiores	77	709	118	719	595	782	5
a	121	709	125	719	595	782	5
.08	129	709	142	719	595	782	5
(Batista	145	709	178	719	595	782	5
y	181	709	186	719	595	782	5
Coenders,	189	709	232	719	595	782	5
2000).	235	709	262	719	595	782	5
Este	265	709	283	719	595	782	5
Copyright	54	744	86	751	595	782	5
2011	89	744	104	751	595	782	5
by	106	744	114	751	595	782	5
the	117	744	126	751	595	782	5
Colegio	129	744	154	751	595	782	5
Oficial	156	744	178	751	595	782	5
de	181	744	188	751	595	782	5
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	5
de	227	744	235	751	595	782	5
Madrid	237	744	260	751	595	782	5
ISSN:	54	753	73	761	595	782	5
1132-0559	76	753	110	761	595	782	5
-	112	753	115	761	595	782	5
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a5	117	753	249	761	595	782	5
Se	323	402	334	411	595	782	5
efectuó	336	402	367	411	595	782	5
un	370	402	380	411	595	782	5
análisis	383	402	414	411	595	782	5
multigrupo	417	402	463	411	595	782	5
para	466	402	484	411	595	782	5
comprobar	486	402	532	411	595	782	5
si	534	402	541	411	595	782	5
las	312	413	323	422	595	782	5
relaciones	326	413	369	422	595	782	5
observadas	371	413	418	422	595	782	5
entre	421	413	442	422	595	782	5
las	444	413	456	422	595	782	5
variables	459	413	497	422	595	782	5
del	499	413	512	422	595	782	5
mode-	515	413	541	422	595	782	5
lo	312	424	320	434	595	782	5
difieren	322	424	355	434	595	782	5
en	357	424	367	434	595	782	5
función	370	424	402	434	595	782	5
del	404	424	417	434	595	782	5
género	419	424	448	434	595	782	5
(Bentler	450	424	485	434	595	782	5
y	487	424	492	434	595	782	5
Wu,	495	424	512	434	595	782	5
2002).	514	424	541	434	595	782	5
Para	312	436	330	445	595	782	5
llevar	333	436	357	445	595	782	5
a	360	436	364	445	595	782	5
cabo	367	436	387	445	595	782	5
este	389	436	406	445	595	782	5
análisis	408	436	440	445	595	782	5
se	442	436	451	445	595	782	5
estimaron	454	436	495	445	595	782	5
dos	498	436	512	445	595	782	5
mode-	515	436	541	445	595	782	5
los	312	447	324	457	595	782	5
(Ver	327	447	345	457	595	782	5
tabla	347	447	368	457	595	782	5
3).	370	447	382	457	595	782	5
En	384	447	396	457	595	782	5
el	398	447	406	457	595	782	5
primero,	408	447	444	457	595	782	5
las	447	447	459	457	595	782	5
relaciones	461	447	504	457	595	782	5
entre	506	447	527	457	595	782	5
las	530	447	541	457	595	782	5
variables,	312	459	352	468	595	782	5
especificadas	355	459	411	468	595	782	5
en	415	459	425	468	595	782	5
la	428	459	435	468	595	782	5
Figura	438	459	466	468	595	782	5
2,	469	459	477	468	595	782	5
fueron	480	459	507	468	595	782	5
estima-	511	459	541	468	595	782	5
das	312	470	326	479	595	782	5
libremente	330	470	375	479	595	782	5
para	380	470	398	479	595	782	5
chicos	403	470	430	479	595	782	5
y	434	470	440	479	595	782	5
chicas.	444	470	473	479	595	782	5
En	478	470	489	479	595	782	5
el	494	470	502	479	595	782	5
segundo	506	470	541	479	595	782	5
modelo	312	481	343	491	595	782	5
restringido	348	481	393	491	595	782	5
las	398	481	410	491	595	782	5
relaciones	414	481	457	491	595	782	5
entre	462	481	483	491	595	782	5
las	487	481	499	491	595	782	5
variables	504	481	541	491	595	782	5
eran	312	493	330	502	595	782	5
fijadas	333	493	361	502	595	782	5
como	365	493	388	502	595	782	5
iguales	391	493	421	502	595	782	5
para	424	493	442	502	595	782	5
ambos	446	493	473	502	595	782	5
grupos	476	493	505	502	595	782	5
(violen-	508	493	541	502	595	782	5
tos	312	504	324	514	595	782	5
y	326	504	332	514	595	782	5
no	334	504	344	514	595	782	5
violentos).	347	504	391	514	595	782	5
La	393	504	405	514	595	782	5
diferencia	407	504	449	514	595	782	5
en	451	504	461	514	595	782	5
el	463	504	471	514	595	782	5
valor	473	504	495	514	595	782	5
de	497	504	507	514	595	782	5
χ	509	494	515	518	595	782	5
2	515	504	518	510	595	782	5
entre	520	504	541	514	595	782	5
el	312	516	319	525	595	782	5
modelo	322	516	354	525	595	782	5
restringido	357	516	402	525	595	782	5
y	405	516	410	525	595	782	5
el	413	516	421	525	595	782	5
no	424	516	434	525	595	782	5
restringido	437	516	483	525	595	782	5
fue	486	516	499	525	595	782	5
significa-	502	516	541	525	595	782	5
tiva	312	527	328	536	595	782	5
∆χ	330	512	342	541	595	782	5
2	342	527	346	533	595	782	5
(16,	348	527	365	536	595	782	5
N	367	527	374	536	595	782	5
=	376	527	382	536	595	782	5
1242)	385	527	409	536	595	782	5
=	412	527	418	536	595	782	5
27.4716,	420	527	457	536	595	782	5
p	459	527	464	536	595	782	5
<	467	527	473	536	595	782	5
.05,	475	527	491	536	595	782	5
lo	493	527	502	536	595	782	5
que	504	527	519	536	595	782	5
indi-	522	527	541	536	595	782	5
ca	312	538	321	548	595	782	5
que	325	538	340	548	595	782	5
el	344	538	352	548	595	782	5
modelo	355	538	387	548	595	782	5
no	391	538	401	548	595	782	5
es	405	538	414	548	595	782	5
equivalente	417	538	466	548	595	782	5
en	470	538	480	548	595	782	5
las	483	538	495	548	595	782	5
relaciones	499	538	541	548	595	782	5
observadas	312	550	358	559	595	782	5
para	362	550	380	559	595	782	5
el	383	550	391	559	595	782	5
grupo	394	550	419	559	595	782	5
de	422	550	432	559	595	782	5
individuos	436	550	480	559	595	782	5
que	483	550	499	559	595	782	5
tienen	502	550	528	559	595	782	5
un	531	550	541	559	595	782	5
conducta	312	561	350	571	595	782	5
violenta	353	561	386	571	595	782	5
y	389	561	395	571	595	782	5
el	397	561	405	571	595	782	5
grupo	408	561	432	571	595	782	5
de	435	561	445	571	595	782	5
conducta	448	561	486	571	595	782	5
no	489	561	499	571	595	782	5
violenta.	502	561	539	571	595	782	5
Con	323	573	341	582	595	782	5
el	344	573	351	582	595	782	5
fin	354	573	366	582	595	782	5
de	369	573	379	582	595	782	5
determinar	382	573	427	582	595	782	5
qué	430	573	446	582	595	782	5
elementos	449	573	491	582	595	782	5
del	494	573	507	582	595	782	5
modelo	510	573	541	582	595	782	5
generaban	312	584	355	593	595	782	5
estas	362	584	383	593	595	782	5
diferencias	389	584	436	593	595	782	5
se	443	584	452	593	595	782	5
inspeccionaron	458	584	523	593	595	782	5
los	529	584	542	593	595	782	5
resultados	312	595	354	605	595	782	5
del	357	595	370	605	595	782	5
Test	372	595	390	605	595	782	5
de	392	595	402	605	595	782	5
los	405	595	417	605	595	782	5
Multiplicadores	420	595	487	605	595	782	5
de	489	595	499	605	595	782	5
Lagrange	502	595	541	605	595	782	5
(ML)	312	607	335	616	595	782	5
proporcionado	338	607	399	616	595	782	5
por	403	607	417	616	595	782	5
el	421	607	428	616	595	782	5
EQS.	432	607	455	616	595	782	5
Esta	458	607	476	616	595	782	5
prueba	480	607	509	616	595	782	5
mostró	512	607	541	616	595	782	5
que	312	618	327	628	595	782	5
ambos	331	618	358	628	595	782	5
grupos	362	618	390	628	595	782	5
(violentos	394	618	436	628	595	782	5
y	440	618	445	628	595	782	5
no	449	618	459	628	595	782	5
violentos)	463	618	505	628	595	782	5
diferían	509	618	541	628	595	782	5
en	312	630	322	639	595	782	5
dos	326	630	341	639	595	782	5
paths:	345	630	371	639	595	782	5
la	375	630	383	639	595	782	5
asociación	388	630	432	639	595	782	5
entre	436	630	457	639	595	782	5
el	462	630	469	639	595	782	5
factor	474	630	498	639	595	782	5
Contexto	503	630	541	639	595	782	5
comunitario	312	641	363	650	595	782	5
y	366	641	371	650	595	782	5
su	375	641	384	650	595	782	5
dimensión	388	641	431	650	595	782	5
o	435	641	440	650	595	782	5
indicador	444	641	483	650	595	782	5
participación	487	641	541	650	595	782	5
comunitaria,	312	652	365	662	595	782	5
para	367	652	385	662	595	782	5
ambos	388	652	415	662	595	782	5
grupos	418	652	447	662	595	782	5
violentos	449	652	488	662	595	782	5
y	491	652	496	662	595	782	5
no	499	652	509	662	595	782	5
violen-	512	652	541	662	595	782	5
tos	312	664	324	673	595	782	5
resultó	327	664	356	673	595	782	5
positiva	358	664	392	673	595	782	5
(	395	664	398	673	595	782	5
β	398	653	404	677	595	782	5
=	407	664	413	673	595	782	5
.499,	416	664	437	673	595	782	5
p	440	664	445	673	595	782	5
<	448	664	454	673	595	782	5
.001	456	664	475	673	595	782	5
y	478	664	483	673	595	782	5
β	486	653	492	677	595	782	5
=	495	664	501	673	595	782	5
.514,	503	664	524	673	595	782	5
p	527	664	533	673	595	782	5
<	535	664	541	673	595	782	5
.001)	312	675	334	685	595	782	5
y	337	675	342	685	595	782	5
menor	346	675	373	685	595	782	5
en	376	675	386	685	595	782	5
los	389	675	401	685	595	782	5
primeros	405	675	442	685	595	782	5
(grupos	445	675	478	685	595	782	5
violentos)	481	675	523	685	595	782	5
que	526	675	541	685	595	782	5
en	312	687	322	696	595	782	5
los	324	687	336	696	595	782	5
segundos	339	687	378	696	595	782	5
(grupo	380	687	408	696	595	782	5
no	410	687	421	696	595	782	5
violentos),	423	687	468	696	595	782	5
y	470	687	476	696	595	782	5
también	478	687	512	696	595	782	5
la	514	687	522	696	595	782	5
aso-	524	687	541	696	595	782	5
ciación	312	698	342	707	595	782	5
entre	346	698	367	707	595	782	5
los	370	698	383	707	595	782	5
factores	386	698	419	707	595	782	5
malestar	423	698	458	707	595	782	5
psicológico	462	698	510	707	595	782	5
y	514	698	519	707	595	782	5
con-	523	698	541	707	595	782	5
texto	312	709	333	719	595	782	5
escolar	336	709	366	719	595	782	5
(rendimiento	369	709	423	719	595	782	5
y	426	709	431	719	595	782	5
expectativas	435	709	486	719	595	782	5
académicas)	490	709	541	719	595	782	5
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	5
Intervention	502	744	541	751	595	782	5
Vol.	430	753	443	761	595	782	5
20,	445	753	455	761	595	782	5
No.	458	753	469	761	595	782	5
2,	472	753	478	761	595	782	5
2011	480	753	495	761	595	782	5
-	498	753	500	761	595	782	5
pp.	503	753	513	761	595	782	5
171-181	515	753	541	761	595	782	5
176	54	29	72	39	595	782	6
C	161	31	167	39	595	782	6
ONTEXTOS	167	33	198	38	595	782	6
DE	200	33	208	38	595	782	6
D	211	31	216	39	595	782	6
ESARROLLO	216	33	252	38	595	782	6
Y	254	33	258	38	595	782	6
V	260	31	266	39	595	782	6
IOLENCIA	266	33	294	38	595	782	6
E	296	31	301	39	595	782	6
SCOLAR	301	33	324	38	595	782	6
DESDE	327	33	346	38	595	782	6
UNA	348	33	361	38	595	782	6
P	363	31	368	39	595	782	6
ERSPECTIVA	368	33	403	38	595	782	6
DE	405	33	413	38	595	782	6
G	415	31	421	39	595	782	6
ÉNERO	421	33	441	38	595	782	6
Figura	55	62	76	70	595	782	6
2	78	62	82	70	595	782	6
Modelo	84	62	110	70	595	782	6
de	112	62	120	70	595	782	6
violencia	122	62	151	70	595	782	6
escolar	154	62	177	70	595	782	6
Las	54	330	63	336	595	782	6
líneas	65	330	79	336	595	782	6
continuas	81	330	105	336	595	782	6
representan	107	330	136	336	595	782	6
relaciones	138	330	163	336	595	782	6
significativas	165	330	199	336	595	782	6
entre	200	330	213	336	595	782	6
variables	215	330	237	336	595	782	6
latentes.	239	330	260	336	595	782	6
La	262	330	268	336	595	782	6
significación	270	330	303	336	595	782	6
de	304	330	310	336	595	782	6
las	312	330	319	336	595	782	6
relaciones	321	330	346	336	595	782	6
se	348	330	353	336	595	782	6
ha	355	330	361	336	595	782	6
determinado	363	330	394	336	595	782	6
a	396	330	399	336	595	782	6
partir	400	330	414	336	595	782	6
del	416	330	423	336	595	782	6
error	425	330	437	336	595	782	6
estándar	439	330	460	336	595	782	6
(***p	462	330	477	336	595	782	6
<	478	330	482	336	595	782	6
.001;	484	330	496	336	595	782	6
p	498	330	501	336	595	782	6
<	503	330	507	336	595	782	6
.01).	508	330	520	336	595	782	6
resultó	54	354	82	363	595	782	6
ser	86	354	98	363	595	782	6
negativa	102	354	138	363	595	782	6
para	141	354	159	363	595	782	6
ambos	163	354	190	363	595	782	6
grupos	194	354	222	363	595	782	6
y	226	354	231	363	595	782	6
mayor	235	354	262	363	595	782	6
para	265	354	284	363	595	782	6
los	54	365	66	375	595	782	6
violentos	69	365	108	375	595	782	6
que	111	365	126	375	595	782	6
los	129	365	141	375	595	782	6
no	144	365	155	375	595	782	6
violentos	158	365	196	375	595	782	6
(	199	365	203	375	595	782	6
β	203	354	208	379	595	782	6
=	211	365	217	375	595	782	6
-.837,	220	365	245	375	595	782	6
p	248	365	253	375	595	782	6
<	256	365	262	375	595	782	6
.001	265	365	283	375	595	782	6
y	54	377	59	386	595	782	6
β	62	366	67	390	595	782	6
=	70	377	76	386	595	782	6
-.824,	78	377	103	386	595	782	6
p	105	377	110	386	595	782	6
<	113	377	119	386	595	782	6
.001)	121	377	143	386	595	782	6
respectivamente.	146	377	217	386	595	782	6
Una	219	377	237	386	595	782	6
vez	239	377	254	386	595	782	6
libera-	256	377	283	386	595	782	6
das	54	388	68	398	595	782	6
estas	71	388	91	398	595	782	6
dos	95	388	109	398	595	782	6
restricciones,	112	388	168	398	595	782	6
el	171	388	179	398	595	782	6
modelo	182	388	213	398	595	782	6
resultó	217	388	245	398	595	782	6
ser	248	388	261	398	595	782	6
esta-	264	388	284	398	595	782	6
dísticamente	54	400	107	409	595	782	6
equivalente	111	400	159	409	595	782	6
para	163	400	181	409	595	782	6
ambos	184	400	212	409	595	782	6
grupos	215	400	244	409	595	782	6
∆χ	248	385	260	414	595	782	6
2	260	400	263	406	595	782	6
(14,	267	400	283	409	595	782	6
N	54	411	61	420	595	782	6
=	64	411	70	420	595	782	6
1242)	73	411	97	420	595	782	6
=	100	411	106	420	595	782	6
13.7905,	109	411	146	420	595	782	6
n.s.	148	411	163	420	595	782	6
En	65	422	77	432	595	782	6
el	80	422	87	432	595	782	6
caso	90	422	109	432	595	782	6
de	112	422	122	432	595	782	6
chicos	125	422	152	432	595	782	6
y	155	422	160	432	595	782	6
chicas	163	422	189	432	595	782	6
en	192	422	202	432	595	782	6
la	205	422	213	432	595	782	6
muestra	216	422	249	432	595	782	6
de	252	422	262	432	595	782	6
con-	265	422	284	432	595	782	6
ducta	54	434	77	443	595	782	6
violenta,	80	434	116	443	595	782	6
la	120	434	127	443	595	782	6
diferencia	131	434	173	443	595	782	6
en	176	434	186	443	595	782	6
el	190	434	197	443	595	782	6
valor	201	434	222	443	595	782	6
de	226	434	235	443	595	782	6
χ	239	423	245	447	595	782	6
2	245	434	248	440	595	782	6
entre	251	434	272	443	595	782	6
el	276	434	283	443	595	782	6
modelo	54	445	85	455	595	782	6
restringido	88	445	134	455	595	782	6
y	136	445	141	455	595	782	6
el	144	445	152	455	595	782	6
no	154	445	165	455	595	782	6
restringido	167	445	213	455	595	782	6
fue	216	445	229	455	595	782	6
significativa	232	445	284	455	595	782	6
∆χ	54	442	66	471	595	782	6
2	66	457	69	463	595	782	6
(18,	73	457	90	466	595	782	6
N	93	457	100	466	595	782	6
=	103	457	109	466	595	782	6
387)	113	457	132	466	595	782	6
=	136	457	141	466	595	782	6
28.3801,	145	457	182	466	595	782	6
p	185	457	190	466	595	782	6
=	194	457	200	466	595	782	6
.056,	203	457	224	466	595	782	6
lo	228	457	236	466	595	782	6
que	239	457	254	466	595	782	6
indica	258	457	283	466	595	782	6
que	54	468	69	477	595	782	6
el	73	468	80	477	595	782	6
modelo	84	468	115	477	595	782	6
es	119	468	127	477	595	782	6
equivalente	131	468	179	477	595	782	6
en	183	468	193	477	595	782	6
las	196	468	208	477	595	782	6
relaciones	211	468	254	477	595	782	6
obser-	257	468	283	477	595	782	6
vadas	54	479	78	489	595	782	6
para	81	479	99	489	595	782	6
el	102	479	109	489	595	782	6
grupo	112	479	137	489	595	782	6
de	139	479	149	489	595	782	6
chicos	152	479	179	489	595	782	6
y	182	479	187	489	595	782	6
el	190	479	198	489	595	782	6
de	201	479	210	489	595	782	6
las	213	479	225	489	595	782	6
chicas.	228	479	257	489	595	782	6
Por	65	491	80	500	595	782	6
último,	82	491	112	500	595	782	6
en	115	491	124	500	595	782	6
el	127	491	134	500	595	782	6
caso	137	491	155	500	595	782	6
de	158	491	168	500	595	782	6
chicos	170	491	197	500	595	782	6
y	199	491	205	500	595	782	6
chicas	207	491	233	500	595	782	6
en	236	491	245	500	595	782	6
la	248	491	255	500	595	782	6
mues-	258	491	283	500	595	782	6
tra	54	502	65	512	595	782	6
de	67	502	77	512	595	782	6
conducta	80	502	118	512	595	782	6
no	120	502	131	512	595	782	6
violenta,	133	502	170	512	595	782	6
la	172	502	180	512	595	782	6
diferencia	182	502	224	512	595	782	6
en	227	502	237	512	595	782	6
el	239	502	247	512	595	782	6
valor	250	502	271	512	595	782	6
de	274	502	284	512	595	782	6
χ	54	503	60	527	595	782	6
2	60	512	63	519	595	782	6
entre	67	514	88	523	595	782	6
el	91	514	99	523	595	782	6
modelo	103	514	134	523	595	782	6
restringido	138	514	183	523	595	782	6
y	187	514	192	523	595	782	6
el	196	514	203	523	595	782	6
no	207	514	217	523	595	782	6
restringido	221	514	266	523	595	782	6
fue	270	514	283	523	595	782	6
significativa	54	525	106	534	595	782	6
∆χ	109	510	121	539	595	782	6
2	121	525	125	531	595	782	6
(16,	128	525	145	534	595	782	6
N	148	525	155	534	595	782	6
=	158	525	164	534	595	782	6
889)	168	525	187	534	595	782	6
=	190	525	196	534	595	782	6
108.3591,	199	525	241	534	595	782	6
p	245	525	250	534	595	782	6
<	253	525	259	534	595	782	6
.001,	262	525	283	534	595	782	6
lo	54	536	62	546	595	782	6
que	66	536	81	546	595	782	6
indica	85	536	110	546	595	782	6
que	114	536	129	546	595	782	6
el	133	536	140	546	595	782	6
modelo	144	536	176	546	595	782	6
no	179	536	190	546	595	782	6
es	194	536	202	546	595	782	6
equivalente	206	536	254	546	595	782	6
en	258	536	268	546	595	782	6
las	272	536	283	546	595	782	6
relaciones	54	548	96	557	595	782	6
observadas	99	548	146	557	595	782	6
para	149	548	167	557	595	782	6
el	170	548	178	557	595	782	6
grupo	181	548	205	557	595	782	6
de	208	548	218	557	595	782	6
individuos	221	548	265	557	595	782	6
que	268	548	284	557	595	782	6
tienen	54	559	80	569	595	782	6
chicos	83	559	110	569	595	782	6
y	114	559	120	569	595	782	6
chicas.	124	559	152	569	595	782	6
Con	156	559	174	569	595	782	6
el	178	559	185	569	595	782	6
fin	189	559	201	569	595	782	6
de	205	559	215	569	595	782	6
determinar	219	559	264	569	595	782	6
qué	268	559	283	569	595	782	6
elementos	54	571	96	580	595	782	6
del	100	571	113	580	595	782	6
modelo	117	571	149	580	595	782	6
generaban	153	571	196	580	595	782	6
estas	200	571	221	580	595	782	6
diferencias	225	571	271	580	595	782	6
se	275	571	284	580	595	782	6
inspeccionaron	54	582	120	591	595	782	6
los	129	582	142	591	595	782	6
resultados	150	582	195	591	595	782	6
del	203	582	217	591	595	782	6
Test	225	582	243	591	595	782	6
de	252	582	262	591	595	782	6
los	271	582	283	591	595	782	6
Multiplicadores	54	593	120	603	595	782	6
de	123	593	133	603	595	782	6
Lagrange	137	593	176	603	595	782	6
(ML)	179	593	202	603	595	782	6
proporcionado	205	593	266	603	595	782	6
por	270	593	284	603	595	782	6
el	54	605	61	614	595	782	6
EQS.	64	605	87	614	595	782	6
Esta	89	605	108	614	595	782	6
prueba	110	605	139	614	595	782	6
mostró	142	605	171	614	595	782	6
que	174	605	189	614	595	782	6
ambos	192	605	219	614	595	782	6
grupos	222	605	250	614	595	782	6
(chicos	253	605	284	614	595	782	6
y	54	616	59	626	595	782	6
chicas)	62	616	91	626	595	782	6
diferían	94	616	127	626	595	782	6
en	129	616	139	626	595	782	6
dos	141	616	156	626	595	782	6
paths:	159	616	184	625	595	782	6
esta	187	616	203	626	595	782	6
prueba	206	616	234	626	595	782	6
mostró	237	616	266	626	595	782	6
que	268	616	283	626	595	782	6
la	54	628	61	637	595	782	6
asociación	66	628	111	637	595	782	6
entre	115	628	136	637	595	782	6
el	141	628	149	637	595	782	6
factor	154	628	178	637	595	782	6
Contexto	183	628	221	637	595	782	6
familiar	226	628	259	637	595	782	6
y	264	628	269	637	595	782	6
su	274	628	284	637	595	782	6
dimensión	54	639	98	648	595	782	6
o	103	639	108	648	595	782	6
indicador	113	639	153	648	595	782	6
apertura	158	639	192	648	595	782	6
en	197	639	207	648	595	782	6
la	212	639	220	648	595	782	6
comunicación	225	639	283	648	595	782	6
padre	54	650	77	660	595	782	6
(	81	650	84	660	595	782	6
β	84	639	90	664	595	782	6
=	93	650	99	660	595	782	6
.700,	103	650	124	660	595	782	6
p	127	650	132	660	595	782	6
<	136	650	142	660	595	782	6
.001	145	650	164	660	595	782	6
y	167	650	172	660	595	782	6
β	176	639	182	664	595	782	6
=	185	650	191	660	595	782	6
.667,	195	650	216	660	595	782	6
p	219	650	224	660	595	782	6
<	228	650	234	660	595	782	6
.001);	237	650	262	660	595	782	6
para	265	650	283	660	595	782	6
ambos	54	662	81	671	595	782	6
fue	85	662	98	671	595	782	6
positiva	102	662	136	671	595	782	6
y	139	662	145	671	595	782	6
mayor	148	662	175	671	595	782	6
en	179	662	189	671	595	782	6
los	193	662	205	671	595	782	6
no	209	662	219	671	595	782	6
violentos	223	662	262	671	595	782	6
para	265	662	283	671	595	782	6
chicas	54	673	80	683	595	782	6
y	83	673	88	683	595	782	6
chicos	91	673	118	683	595	782	6
respectivamente,	120	673	191	683	595	782	6
para	194	673	212	683	595	782	6
los	215	673	227	683	595	782	6
chicos	230	673	257	683	595	782	6
resul-	260	673	283	683	595	782	6
tó	54	685	62	694	595	782	6
positiva	65	685	98	694	595	782	6
mientras	101	685	137	694	595	782	6
que	140	685	155	694	595	782	6
en	158	685	168	694	595	782	6
el	171	685	179	694	595	782	6
caso	182	685	200	694	595	782	6
de	203	685	213	694	595	782	6
las	216	685	228	694	595	782	6
chicas	231	685	257	694	595	782	6
resul-	260	685	284	694	595	782	6
tó	54	696	62	705	595	782	6
positiva	65	696	98	705	595	782	6
y	100	696	106	705	595	782	6
menor	108	696	135	705	595	782	6
que	137	696	153	705	595	782	6
en	155	696	165	705	595	782	6
los	168	696	180	705	595	782	6
chicos	182	696	209	705	595	782	6
y	212	696	217	705	595	782	6
también	220	696	253	705	595	782	6
la	256	696	263	705	595	782	6
aso-	266	696	283	705	595	782	6
ciación	54	707	84	717	595	782	6
entre	87	707	108	717	595	782	6
el	111	707	118	717	595	782	6
factor	121	707	146	717	595	782	6
contexto	148	707	184	717	595	782	6
comunitario	187	707	238	717	595	782	6
y	241	707	246	717	595	782	6
la	249	707	256	717	595	782	6
varia-	259	707	284	717	595	782	6
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	6
Intervention	98	744	137	751	595	782	6
Vol.	54	753	67	761	595	782	6
20,	69	753	79	761	595	782	6
No.	81	753	93	761	595	782	6
2,	95	753	101	761	595	782	6
2011	103	753	119	761	595	782	6
-	121	753	124	761	595	782	6
pp.	126	753	136	761	595	782	6
171-181	138	753	165	761	595	782	6
ble	312	354	325	363	595	782	6
autoestima	328	354	374	363	595	782	6
social,	377	354	404	363	595	782	6
para	408	354	426	363	595	782	6
los	430	354	442	363	595	782	6
chicos	446	354	472	363	595	782	6
resultó	476	354	505	363	595	782	6
positiva	508	354	541	363	595	782	6
(	312	365	315	375	595	782	6
β	315	354	321	379	595	782	6
=	324	365	329	375	595	782	6
.021,	332	365	353	375	595	782	6
p	355	365	361	375	595	782	6
<	363	365	369	375	595	782	6
.001),	372	365	396	375	595	782	6
mientras	399	365	435	375	595	782	6
que	437	365	452	375	595	782	6
en	455	365	465	375	595	782	6
el	467	365	475	375	595	782	6
caso	477	365	496	375	595	782	6
de	499	365	508	375	595	782	6
las	511	365	523	375	595	782	6
chi-	525	365	541	375	595	782	6
cas	312	377	325	386	595	782	6
resultó	330	377	359	386	595	782	6
negativa	363	377	399	386	595	782	6
e	403	377	408	386	595	782	6
igual	413	377	434	386	595	782	6
que	439	377	454	386	595	782	6
en	458	377	468	386	595	782	6
los	473	377	485	386	595	782	6
chicos	490	377	517	386	595	782	6
(	522	377	525	386	595	782	6
β	525	366	531	390	595	782	6
=	535	377	541	386	595	782	6
-.021,	312	388	336	398	595	782	6
p	339	388	344	397	595	782	6
<	347	388	353	398	595	782	6
.001).	356	388	381	398	595	782	6
Una	384	388	401	398	595	782	6
vez	404	388	419	398	595	782	6
liberada	421	388	455	398	595	782	6
estas	458	388	479	398	595	782	6
dos	481	388	496	398	595	782	6
restriccio-	499	388	541	398	595	782	6
nes,	312	400	328	409	595	782	6
el	332	400	339	409	595	782	6
modelo	342	400	374	409	595	782	6
resultó	377	400	405	409	595	782	6
ser	409	400	421	409	595	782	6
no	424	400	434	409	595	782	6
estadísticamente	437	400	507	409	595	782	6
equiva-	510	400	541	409	595	782	6
lente	312	411	332	420	595	782	6
para	335	411	353	420	595	782	6
ambos	355	411	382	420	595	782	6
grupos	385	411	413	420	595	782	6
∆χ	415	396	428	425	595	782	6
2	428	411	431	417	595	782	6
(15,	433	411	450	420	595	782	6
N	452	411	459	420	595	782	6
=	461	411	467	420	595	782	6
889)	470	411	489	420	595	782	6
=	491	411	497	420	595	782	6
102.3795,	499	411	541	420	595	782	6
p	312	422	317	432	595	782	6
<	320	422	326	432	595	782	6
.001.	329	422	350	432	595	782	6
Discusión	312	457	355	466	595	782	6
En	323	479	335	489	595	782	6
diversas	339	479	373	489	595	782	6
investigaciones	377	479	442	489	595	782	6
se	446	479	455	489	595	782	6
ha	459	479	469	489	595	782	6
observado,	473	479	519	489	595	782	6
aun-	523	479	541	489	595	782	6
que	312	491	327	500	595	782	6
de	330	491	339	500	595	782	6
forma	342	491	367	500	595	782	6
independiente,	370	491	431	500	595	782	6
la	434	491	442	500	595	782	6
relación	444	491	478	500	595	782	6
existente	481	491	518	500	595	782	6
entre	521	491	542	500	595	782	6
los	312	502	324	512	595	782	6
contextos	327	502	367	512	595	782	6
de	370	502	379	512	595	782	6
desarrollo	382	502	424	512	595	782	6
(familia,	427	502	462	512	595	782	6
escuela	465	502	496	512	595	782	6
y	499	502	504	512	595	782	6
comuni-	506	502	541	512	595	782	6
dad),	312	514	333	523	595	782	6
variables	335	514	373	523	595	782	6
personales	375	514	420	523	595	782	6
(autoestima,	422	514	474	523	595	782	6
estrés,	476	514	502	523	595	782	6
sintoma-	505	514	541	523	595	782	6
tología	312	525	341	534	595	782	6
depresiva)	344	525	388	534	595	782	6
y	391	525	396	534	595	782	6
la	399	525	406	534	595	782	6
violencia	409	525	448	534	595	782	6
escolar	451	525	481	534	595	782	6
en	484	525	494	534	595	782	6
adolescen-	497	525	541	534	595	782	6
tes	312	536	323	546	595	782	6
(Buelga	326	536	359	546	595	782	6
et	361	536	369	546	595	782	6
al.,	371	536	384	546	595	782	6
2009;	386	536	410	546	595	782	6
Cava,	413	536	437	546	595	782	6
Musitu,	439	536	471	546	595	782	6
y	474	536	479	546	595	782	6
Murgui,	481	536	515	546	595	782	6
2006;	518	536	541	546	595	782	6
Estévez,	312	548	347	557	595	782	6
Murgui,	350	548	384	557	595	782	6
Musitu	387	548	417	557	595	782	6
y	419	548	425	557	595	782	6
Moreno,	428	548	463	557	595	782	6
2008;	466	548	490	557	595	782	6
Martínez	493	548	531	557	595	782	6
et	534	548	541	557	595	782	6
al.,	312	559	325	569	595	782	6
2008;	329	559	353	569	595	782	6
Povedano,	357	559	401	569	595	782	6
Hendry,	405	559	438	569	595	782	6
Ramos	442	559	471	569	595	782	6
y	475	559	481	569	595	782	6
Varela,	484	559	514	569	595	782	6
2011;	518	559	541	569	595	782	6
Villarreal-González,	312	571	397	580	595	782	6
2009;	403	571	426	580	595	782	6
Villarreal-González,	432	571	517	580	595	782	6
Sán-	522	571	541	580	595	782	6
chez-Sosa	312	582	354	591	595	782	6
y	358	582	364	591	595	782	6
Musitu,	368	582	400	591	595	782	6
2010a)	404	582	433	591	595	782	6
de	437	582	447	591	595	782	6
forma	451	582	476	591	595	782	6
independiente.	480	582	541	591	595	782	6
En	312	593	323	603	595	782	6
el	326	593	334	603	595	782	6
presente	336	593	371	603	595	782	6
estudio	374	593	404	603	595	782	6
se	407	593	415	603	595	782	6
profundizó	418	593	464	603	595	782	6
en	466	593	476	603	595	782	6
esas	479	593	496	603	595	782	6
relaciones	499	593	541	603	595	782	6
analizándolas	312	605	369	614	595	782	6
conjuntamente	374	605	435	614	595	782	6
y,	440	605	447	614	595	782	6
además,	452	605	486	614	595	782	6
teniendo	491	605	527	614	595	782	6
en	532	605	541	614	595	782	6
cuenta	312	616	339	626	595	782	6
las	342	616	354	626	595	782	6
diferencias	356	616	402	626	595	782	6
de	405	616	415	626	595	782	6
género.	418	616	449	626	595	782	6
Para	452	616	470	626	595	782	6
ello,	473	616	491	626	595	782	6
se	494	616	503	626	595	782	6
han	506	616	521	626	595	782	6
exa-	523	616	541	626	595	782	6
minando	312	628	349	637	595	782	6
las	352	628	364	637	595	782	6
relaciones	367	628	410	637	595	782	6
existentes	413	628	455	637	595	782	6
entre	458	628	479	637	595	782	6
tres	483	628	498	637	595	782	6
contextos	501	628	541	637	595	782	6
de	312	639	322	648	595	782	6
desarrollo:	327	639	372	648	595	782	6
familia,	376	639	409	648	595	782	6
escuela	414	639	445	648	595	782	6
y	449	639	455	648	595	782	6
comunidad,	460	639	509	648	595	782	6
con	514	639	529	648	595	782	6
la	534	639	541	648	595	782	6
violencia	312	650	350	660	595	782	6
escolar	353	650	383	660	595	782	6
a	386	650	390	660	595	782	6
través	393	650	418	660	595	782	6
del	421	650	434	660	595	782	6
malestar	436	650	472	660	595	782	6
psicológico	475	650	523	660	595	782	6
y	526	650	531	660	595	782	6
la	534	650	541	660	595	782	6
autoestima	312	662	357	671	595	782	6
social	360	662	385	671	595	782	6
desde	388	662	411	671	595	782	6
una	414	662	430	671	595	782	6
perspectiva	432	662	480	671	595	782	6
de	483	662	493	671	595	782	6
género.	496	662	527	671	595	782	6
Los	323	673	339	683	595	782	6
resultados	342	673	384	683	595	782	6
obtenidos	387	673	428	683	595	782	6
nos	431	673	445	683	595	782	6
permiten	448	673	485	683	595	782	6
extraer	488	673	517	683	595	782	6
algu-	520	673	541	683	595	782	6
nas	312	685	326	694	595	782	6
conclusiones	328	685	383	694	595	782	6
de	385	685	395	694	595	782	6
interés.	398	685	429	694	595	782	6
Se	431	685	442	694	595	782	6
ha	444	685	454	694	595	782	6
constatado	457	685	502	694	595	782	6
una	504	685	520	694	595	782	6
rela-	522	685	541	694	595	782	6
ción	312	696	330	705	595	782	6
directa	333	696	361	705	595	782	6
del	364	696	377	705	595	782	6
contexto	380	696	416	705	595	782	6
familiar	419	696	452	705	595	782	6
con	455	696	470	705	595	782	6
la	473	696	481	705	595	782	6
conducta	484	696	522	705	595	782	6
vio-	525	696	541	705	595	782	6
lenta	312	707	332	717	595	782	6
y	335	707	340	717	595	782	6
no	342	707	353	717	595	782	6
se	355	707	364	717	595	782	6
encontró	366	707	403	717	595	782	6
la	406	707	413	717	595	782	6
misma	416	707	444	717	595	782	6
relación	446	707	480	717	595	782	6
con	482	707	498	717	595	782	6
el	500	707	508	717	595	782	6
contex-	510	707	541	717	595	782	6
Copyright	335	744	367	751	595	782	6
2011	369	744	385	751	595	782	6
by	387	744	395	751	595	782	6
the	398	744	407	751	595	782	6
Colegio	410	744	435	751	595	782	6
Oficial	437	744	459	751	595	782	6
de	462	744	469	751	595	782	6
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	6
de	508	744	516	751	595	782	6
Madrid	518	744	541	751	595	782	6
ISSN:	346	753	366	761	595	782	6
1132-0559	368	753	403	761	595	782	6
-	405	753	407	761	595	782	6
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a5	410	753	541	761	595	782	6
177	523	29	541	39	595	782	7
M	109	31	116	39	595	782	7
ARÍA	116	33	131	38	595	782	7
E	133	31	138	39	595	782	7
LENA	138	33	154	38	595	782	7
V	155	31	161	39	595	782	7
ILLARREAL	161	33	194	38	595	782	7
-G	194	31	203	39	595	782	7
ONZÁLEZ	203	33	231	38	595	782	7
,	231	31	233	39	595	782	7
J	235	31	238	39	595	782	7
UAN	238	33	251	38	595	782	7
C	253	31	258	39	595	782	7
ARLOS	258	33	278	38	595	782	7
S	280	31	285	39	595	782	7
ÁNCHEZ	285	33	309	38	595	782	7
-S	309	31	316	39	595	782	7
OSA	316	33	328	38	595	782	7
,	328	31	330	39	595	782	7
F	332	31	337	39	595	782	7
ELICIANO	337	33	365	38	595	782	7
H.	367	31	375	39	595	782	7
V	377	31	383	39	595	782	7
EIGA	383	33	397	38	595	782	7
Y	399	33	403	38	595	782	7
G	405	31	411	39	595	782	7
ONZALO	411	33	436	38	595	782	7
DEL	438	33	449	38	595	782	7
M	451	31	459	39	595	782	7
ORAL	459	33	475	38	595	782	7
Tabla	54	60	72	69	595	782	7
3.	74	60	80	69	595	782	7
Modelo	82	60	107	69	595	782	7
General	109	60	135	69	595	782	7
de	137	60	145	69	595	782	7
violentos	147	60	177	69	595	782	7
y	179	60	183	69	595	782	7
no	185	60	194	69	595	782	7
violentos	196	60	225	69	595	782	7
S-B	240	80	253	89	595	782	7
χ	255	71	259	92	595	782	7
2	259	80	262	85	595	782	7
gl	307	80	313	89	595	782	7
298.8388	235	110	265	119	595	782	7
326.3104	235	120	265	129	595	782	7
27.4716	239	130	265	139	595	782	7
312.6293	235	140	265	149	595	782	7
13.7905	239	150	265	159	595	782	7
116	304	110	316	119	595	782	7
132	304	120	316	129	595	782	7
16	308	130	316	139	595	782	7
130	304	140	316	149	595	782	7
14	308	150	316	159	595	782	7
<	357	110	362	119	595	782	7
.001	364	110	378	119	595	782	7
<	357	120	362	129	595	782	7
.001	364	120	378	129	595	782	7
.0365	357	130	376	139	595	782	7
<	378	130	382	139	595	782	7
0.05	385	130	399	139	595	782	7
<	357	140	362	149	595	782	7
.001	364	140	378	149	595	782	7
.4654	357	150	376	159	595	782	7
Invarianza	54	170	88	179	595	782	7
Factorial	90	170	119	179	595	782	7
Violencia	121	170	152	179	595	782	7
(Chicos	154	170	179	179	595	782	7
y	182	170	186	179	595	782	7
Chicas)	188	170	213	179	595	782	7
(a)	54	180	63	189	595	782	7
Modelo	65	180	90	189	595	782	7
sin	92	180	102	189	595	782	7
restricciones	104	180	145	189	595	782	7
(b)	54	190	63	199	595	782	7
Modelo	65	190	91	199	595	782	7
con	93	190	104	199	595	782	7
restricciones	107	190	148	199	595	782	7
Modelo	54	200	79	209	595	782	7
b	81	200	85	209	595	782	7
–	87	200	91	209	595	782	7
Modelo	94	200	119	209	595	782	7
a	121	200	125	209	595	782	7
1	125	200	127	205	595	782	7
165.2959	235	170	265	179	595	782	7
193.676	235	180	261	189	595	782	7
28.3801	239	190	265	199	595	782	7
115	304	170	316	179	595	782	7
133	304	180	316	189	595	782	7
18	308	190	316	199	595	782	7
Invarianza	54	220	88	229	595	782	7
Factorial	90	220	119	229	595	782	7
No	121	220	131	229	595	782	7
violencia	133	220	163	229	595	782	7
(Chicos	165	220	190	229	595	782	7
y	193	220	197	229	595	782	7
Chicas)	199	220	224	229	595	782	7
(a)	54	230	63	239	595	782	7
Modelo	65	230	90	239	595	782	7
sin	92	230	102	239	595	782	7
restricciones	104	230	145	239	595	782	7
(b)	54	240	63	249	595	782	7
Modelo	65	240	91	249	595	782	7
con	93	240	104	249	595	782	7
restricciones	107	240	148	249	595	782	7
Modelo	54	250	79	259	595	782	7
b	81	250	85	259	595	782	7
–	87	250	91	259	595	782	7
Modelo	94	250	119	259	595	782	7
a	121	250	125	259	595	782	7
1	125	250	127	255	595	782	7
242.4366	235	220	265	229	595	782	7
35.7957	239	230	265	239	595	782	7
108.3591	235	240	265	249	595	782	7
(c)	54	270	63	279	595	782	7
Modelo	65	270	90	279	595	782	7
con	92	270	104	279	595	782	7
2	106	270	110	279	595	782	7
restricciones	112	270	153	279	595	782	7
liberadas	156	270	185	279	595	782	7
Modelo	54	280	79	289	595	782	7
c	81	280	85	289	595	782	7
–	87	280	91	289	595	782	7
Modelo	93	280	118	289	595	782	7
a	121	280	124	289	595	782	7
344.8161	235	270	265	279	595	782	7
102.3795	235	280	265	289	595	782	7
Modelo	54	80	79	89	595	782	7
Invarianza	54	100	88	109	595	782	7
Factorial	90	100	119	109	595	782	7
Violencia	121	100	152	109	595	782	7
y	154	100	158	109	595	782	7
no	160	100	169	109	595	782	7
violencia	171	100	200	109	595	782	7
(a)	54	110	63	119	595	782	7
Modelo	65	110	90	119	595	782	7
sin	92	110	102	119	595	782	7
restricciones	104	110	145	119	595	782	7
(b)	54	120	63	129	595	782	7
Modelo	65	120	91	129	595	782	7
con	93	120	104	129	595	782	7
restricciones	107	120	148	129	595	782	7
Modelo	54	130	79	139	595	782	7
b	81	130	85	139	595	782	7
–	87	130	91	139	595	782	7
Modelo	94	130	119	139	595	782	7
a	121	130	125	139	595	782	7
1	125	130	127	135	595	782	7
(c)	54	140	63	149	595	782	7
Modelo	65	140	90	149	595	782	7
con	92	140	104	149	595	782	7
2	106	140	110	149	595	782	7
restricciones	112	140	153	149	595	782	7
liberadas	156	140	185	149	595	782	7
Modelo	54	150	79	159	595	782	7
c	81	150	85	159	595	782	7
–	87	150	91	159	595	782	7
Modelo	93	150	118	159	595	782	7
a	121	150	124	159	595	782	7
1	54	299	56	303	595	782	7
Las	57	300	66	306	595	782	7
p	372	80	376	89	595	782	7
CFI	418	80	430	89	595	782	7
robusto	433	80	457	89	595	782	7
RMSEA	486	80	514	89	595	782	7
robusto	516	80	540	89	595	782	7
.944	429	115	443	124	595	782	7
.941	429	125	443	134	595	782	7
.050	484	115	498	124	595	782	7
(.043,	500	115	519	124	595	782	7
.056)	522	115	538	124	595	782	7
.048	484	125	498	134	595	782	7
(.041,	500	125	519	134	595	782	7
.054)	522	125	538	134	595	782	7
.944	429	145	443	154	595	782	7
.047	484	145	498	154	595	782	7
(.040,	500	145	519	154	595	782	7
.053)	522	145	538	154	595	782	7
<	357	170	362	179	595	782	7
.001	364	170	378	179	595	782	7
<	357	180	362	189	595	782	7
.001	364	180	378	189	595	782	7
.0565	357	190	376	199	595	782	7
>	378	190	382	199	595	782	7
0.05	385	190	399	199	595	782	7
.942	429	175	443	184	595	782	7
.93	429	185	439	194	595	782	7
.048	484	175	498	184	595	782	7
(.030,	500	175	519	184	595	782	7
.063)	522	175	538	184	595	782	7
.049	484	185	498	194	595	782	7
(.033,	500	185	519	194	595	782	7
.063)	522	185	538	194	595	782	7
116	304	220	316	229	595	782	7
132	304	230	316	239	595	782	7
16	308	240	316	249	595	782	7
<	357	220	362	229	595	782	7
.001	364	220	378	229	595	782	7
<	357	230	362	239	595	782	7
.001	364	230	378	239	595	782	7
<	357	240	362	249	595	782	7
.001	364	240	378	249	595	782	7
.948	429	225	443	234	595	782	7
.910	429	235	443	244	595	782	7
.05	484	225	494	234	595	782	7
(.041,	496	225	515	234	595	782	7
.058)	518	225	534	234	595	782	7
.042	484	235	498	244	595	782	7
(.033,	500	235	519	244	595	782	7
.051)	522	235	538	244	595	782	7
131	304	270	316	279	595	782	7
15	308	280	316	289	595	782	7
<	357	270	362	279	595	782	7
.001	364	270	378	279	595	782	7
<	357	280	362	289	595	782	7
.001	364	280	378	289	595	782	7
.910	429	270	443	279	595	782	7
.912	429	280	443	289	595	782	7
.061	484	270	498	279	595	782	7
(.053,	500	270	519	279	595	782	7
.068)	522	270	538	279	595	782	7
.061	484	280	498	289	595	782	7
(.053,	500	280	519	289	595	782	7
.068)	522	280	538	289	595	782	7
comparaciones	68	300	105	306	595	782	7
de	107	300	113	306	595	782	7
modelos	115	300	136	306	595	782	7
basadas	138	300	158	306	595	782	7
en	159	300	165	306	595	782	7
el	167	300	172	306	595	782	7
χ	173	293	177	309	595	782	7
2	177	300	179	304	595	782	7
de	180	300	186	306	595	782	7
Satorra-Bentler	188	300	227	306	595	782	7
se	229	300	234	306	595	782	7
realizan	236	300	256	306	595	782	7
siguiendo	257	300	282	306	595	782	7
el	284	300	288	306	595	782	7
procedimiento	290	300	326	306	595	782	7
descrito	328	300	348	306	595	782	7
en	350	300	356	306	595	782	7
Crawford	357	300	382	306	595	782	7
y	383	300	386	306	595	782	7
Henry	388	300	404	306	595	782	7
(2003)	406	300	422	306	595	782	7
(ver	424	300	434	306	595	782	7
también,	436	300	458	306	595	782	7
Satorra	460	300	478	306	595	782	7
y	480	300	483	306	595	782	7
Bentler,	484	300	504	306	595	782	7
2001).	506	300	522	306	595	782	7
to	54	331	62	340	595	782	7
escolar	65	331	94	340	595	782	7
y	97	331	102	340	595	782	7
comunitario	105	331	156	340	595	782	7
tal	159	331	169	340	595	782	7
y	172	331	177	340	595	782	7
como	180	331	203	340	595	782	7
se	206	331	215	340	595	782	7
había	217	331	240	340	595	782	7
planteado	243	331	284	340	595	782	7
en	54	342	64	352	595	782	7
la	67	342	74	352	595	782	7
primera	77	342	110	352	595	782	7
hipótesis.	113	342	153	352	595	782	7
La	65	354	76	363	595	782	7
relación	79	354	113	363	595	782	7
entre	116	354	137	363	595	782	7
el	140	354	148	363	595	782	7
contexto	151	354	187	363	595	782	7
familiar	190	354	223	363	595	782	7
y	226	354	231	363	595	782	7
la	234	354	242	363	595	782	7
violencia	245	354	284	363	595	782	7
escolar	54	365	84	375	595	782	7
es	86	365	95	375	595	782	7
congruente	98	365	145	375	595	782	7
con	148	365	163	375	595	782	7
investigaciones	166	365	230	375	595	782	7
recientes	233	365	271	375	595	782	7
en	274	365	284	375	595	782	7
las	54	377	66	386	595	782	7
que	69	377	84	386	595	782	7
se	87	377	96	386	595	782	7
ha	99	377	109	386	595	782	7
observado	112	377	155	386	595	782	7
que	158	377	173	386	595	782	7
los	177	377	189	386	595	782	7
adolescentes	192	377	245	386	595	782	7
que	248	377	263	386	595	782	7
per-	267	377	283	386	595	782	7
ciben	54	388	77	397	595	782	7
un	80	388	90	397	595	782	7
clima	94	388	117	397	595	782	7
positivo	121	388	154	397	595	782	7
en	158	388	168	397	595	782	7
sus	171	388	184	397	595	782	7
familias,	188	388	224	397	595	782	7
caracterizado	228	388	284	397	595	782	7
por	54	399	68	409	595	782	7
el	71	399	78	409	595	782	7
apoyo	81	399	107	409	595	782	7
y	110	399	115	409	595	782	7
la	118	399	126	409	595	782	7
cohesión,	129	399	169	409	595	782	7
la	171	399	179	409	595	782	7
apertura	182	399	216	409	595	782	7
en	219	399	229	409	595	782	7
la	232	399	240	409	595	782	7
expresión	243	399	283	409	595	782	7
de	54	411	64	420	595	782	7
sentimientos	66	411	119	420	595	782	7
y	122	411	127	420	595	782	7
necesidades	130	411	180	420	595	782	7
y	182	411	187	420	595	782	7
la	190	411	197	420	595	782	7
ausencia	200	411	236	420	595	782	7
de	239	411	248	420	595	782	7
conflic-	251	411	283	420	595	782	7
to,	54	422	65	432	595	782	7
normalmente,	67	422	125	432	595	782	7
insultan,	128	422	164	432	595	782	7
pegan	166	422	191	432	595	782	7
e	194	422	199	432	595	782	7
intimidan	201	422	242	432	595	782	7
en	244	422	254	432	595	782	7
menor	257	422	284	432	595	782	7
medida	54	434	85	443	595	782	7
a	88	434	92	443	595	782	7
sus	95	434	108	443	595	782	7
iguales,	111	434	144	443	595	782	7
o,	146	434	154	443	595	782	7
en	157	434	167	443	595	782	7
otros	170	434	191	443	595	782	7
términos,	194	434	233	443	595	782	7
tienen	236	434	261	443	595	782	7
unas	264	434	284	443	595	782	7
relaciones	54	445	96	454	595	782	7
más	99	445	116	454	595	782	7
positivas	118	445	155	454	595	782	7
con	157	445	173	454	595	782	7
sus	175	445	188	454	595	782	7
iguales	190	445	220	454	595	782	7
(Estévez	222	445	259	454	595	782	7
et	261	445	268	454	595	782	7
al.,	271	445	284	454	595	782	7
2005;	54	456	78	466	595	782	7
Estévez	83	456	115	466	595	782	7
et	120	456	127	466	595	782	7
al.,	132	456	145	466	595	782	7
2006;	150	456	174	466	595	782	7
Oliva,	178	456	204	466	595	782	7
Parra	209	456	231	466	595	782	7
y	236	456	241	466	595	782	7
Sánchez,	246	456	284	466	595	782	7
2002).	54	468	81	477	595	782	7
Respecto	65	479	104	489	595	782	7
del	107	479	120	489	595	782	7
contexto	123	479	159	489	595	782	7
escolar	162	479	192	489	595	782	7
no	195	479	205	489	595	782	7
se	208	479	217	489	595	782	7
han	220	479	235	489	595	782	7
constatado	239	479	283	489	595	782	7
relaciones	54	491	96	500	595	782	7
directas	100	491	132	500	595	782	7
con	135	491	151	500	595	782	7
la	154	491	161	500	595	782	7
violencia	164	491	203	500	595	782	7
escolar,	206	491	238	500	595	782	7
lo	241	491	249	500	595	782	7
cual	252	491	270	500	595	782	7
no	273	491	283	500	595	782	7
era	54	502	67	511	595	782	7
lo	71	502	79	511	595	782	7
que	83	502	98	511	595	782	7
se	102	502	111	511	595	782	7
esperaba.	115	502	154	511	595	782	7
En	158	502	170	511	595	782	7
numerosos	174	502	219	511	595	782	7
trabajos	223	502	257	511	595	782	7
se	261	502	270	511	595	782	7
ha	274	502	283	511	595	782	7
observado	54	513	97	523	595	782	7
que	101	513	116	523	595	782	7
esta	121	513	137	523	595	782	7
relación	141	513	175	523	595	782	7
es	180	513	188	523	595	782	7
significativa	193	513	245	523	595	782	7
(Hymel,	249	513	284	523	595	782	7
Wagner	54	525	87	534	595	782	7
y	93	525	99	534	595	782	7
Butler,	105	525	134	534	595	782	7
1990;	141	525	165	534	595	782	7
Fergusson,	172	525	219	534	595	782	7
Woodward	225	525	272	534	595	782	7
y	278	525	284	534	595	782	7
Horwood,	54	536	96	546	595	782	7
1999,	99	536	123	546	595	782	7
Simons,	125	536	160	546	595	782	7
Wu,	162	536	180	546	595	782	7
Conger	183	536	213	546	595	782	7
y	216	536	222	546	595	782	7
Lorenz,	224	536	257	546	595	782	7
1994;	260	536	284	546	595	782	7
Vitaro,	54	548	83	557	595	782	7
Brendgen	87	548	128	557	595	782	7
y	133	548	138	557	595	782	7
Tremblay,	143	548	185	557	595	782	7
2000)	190	548	214	557	595	782	7
de	219	548	229	557	595	782	7
ahí	234	548	247	557	595	782	7
que	251	548	267	557	595	782	7
los	271	548	284	557	595	782	7
datos	54	559	76	568	595	782	7
aquí	80	559	98	568	595	782	7
expuestos	102	559	144	568	595	782	7
resultan	148	559	181	568	595	782	7
inesperados.	185	559	237	568	595	782	7
Pensamos	241	559	283	568	595	782	7
que	54	570	69	580	595	782	7
este	73	570	89	580	595	782	7
resultado	93	570	131	580	595	782	7
se	135	570	144	580	595	782	7
podría	147	570	174	580	595	782	7
explicar	178	570	211	580	595	782	7
si	215	570	222	580	595	782	7
consideramos	226	570	283	580	595	782	7
que	54	582	69	591	595	782	7
las	74	582	86	591	595	782	7
medidas	91	582	126	591	595	782	7
utilizadas	131	582	171	591	595	782	7
para	176	582	194	591	595	782	7
evaluar	199	582	230	591	595	782	7
el	235	582	242	591	595	782	7
contexto	247	582	283	591	595	782	7
escolar	54	593	84	603	595	782	7
fueron	87	593	114	603	595	782	7
el	118	593	125	603	595	782	7
rendimiento	129	593	180	603	595	782	7
escolar	183	593	213	603	595	782	7
y	216	593	221	603	595	782	7
la	225	593	232	603	595	782	7
expectativa	236	593	284	603	595	782	7
académica,	54	605	101	614	595	782	7
mientras	104	605	141	614	595	782	7
que	144	605	160	614	595	782	7
en	163	605	173	614	595	782	7
los	177	605	189	614	595	782	7
anteriores	193	605	234	614	595	782	7
trabajos	238	605	271	614	595	782	7
se	275	605	284	614	595	782	7
evaluó	54	616	82	625	595	782	7
a	85	616	89	625	595	782	7
partir	92	616	115	625	595	782	7
del	118	616	131	625	595	782	7
clima	133	616	157	625	595	782	7
en	159	616	169	625	595	782	7
el	172	616	180	625	595	782	7
aula	183	616	200	625	595	782	7
y	203	616	208	625	595	782	7
la	211	616	219	625	595	782	7
relación	221	616	255	625	595	782	7
con	258	616	273	625	595	782	7
el	276	616	284	625	595	782	7
profesor.	54	627	91	637	595	782	7
Los	65	639	81	648	595	782	7
resultados	86	639	128	648	595	782	7
obtenidos	133	639	174	648	595	782	7
sugieren	179	639	214	648	595	782	7
que	219	639	234	648	595	782	7
las	239	639	251	648	595	782	7
pobres	255	639	283	648	595	782	7
expectativas	54	650	106	660	595	782	7
académicas	109	650	157	660	595	782	7
y	160	650	165	660	595	782	7
el	168	650	176	660	595	782	7
bajo	179	650	197	660	595	782	7
rendimiento	200	650	251	660	595	782	7
escolar	254	650	284	660	595	782	7
se	54	662	63	671	595	782	7
asocian	65	662	97	671	595	782	7
con	99	662	114	671	595	782	7
la	117	662	125	671	595	782	7
conducta	127	662	165	671	595	782	7
violenta	168	662	201	671	595	782	7
de	204	662	214	671	595	782	7
forma	216	662	242	671	595	782	7
indirecta,	244	662	284	671	595	782	7
lo	54	673	62	682	595	782	7
cual	65	673	83	682	595	782	7
converge	86	673	124	682	595	782	7
con	128	673	143	682	595	782	7
los	146	673	158	682	595	782	7
datos	162	673	184	682	595	782	7
obtenidos	187	673	228	682	595	782	7
en	231	673	241	682	595	782	7
otros	245	673	266	682	595	782	7
tra-	269	673	283	682	595	782	7
bajos	54	684	76	694	595	782	7
en	79	684	89	694	595	782	7
el	93	684	100	694	595	782	7
sentido	104	684	134	694	595	782	7
de	137	684	147	694	595	782	7
que	151	684	166	694	595	782	7
las	169	684	181	694	595	782	7
experiencias	184	684	237	694	595	782	7
de	240	684	250	694	595	782	7
fracaso	253	684	284	694	595	782	7
escolar	54	696	84	705	595	782	7
constituyen	87	696	136	705	595	782	7
un	139	696	150	705	595	782	7
factor	153	696	178	705	595	782	7
de	181	696	191	705	595	782	7
riesgo	195	696	220	705	595	782	7
respecto	224	696	259	705	595	782	7
de	262	696	272	705	595	782	7
la	276	696	284	705	595	782	7
violencia	54	707	92	717	595	782	7
escolar	98	707	127	717	595	782	7
(Yubero,	133	707	169	717	595	782	7
Serna	174	707	198	717	595	782	7
y	203	707	209	717	595	782	7
Martínez,	214	707	254	717	595	782	7
2005;	260	707	284	717	595	782	7
Copyright	54	744	86	751	595	782	7
2011	89	744	104	751	595	782	7
by	106	744	114	751	595	782	7
the	117	744	126	751	595	782	7
Colegio	129	744	154	751	595	782	7
Oficial	156	744	178	751	595	782	7
de	181	744	188	751	595	782	7
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	7
de	227	744	235	751	595	782	7
Madrid	237	744	260	751	595	782	7
ISSN:	54	753	73	761	595	782	7
1132-0559	76	753	110	761	595	782	7
-	112	753	115	761	595	782	7
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a5	117	753	249	761	595	782	7
Villarreal-González	312	331	392	340	595	782	7
2009;	394	331	417	340	595	782	7
Villarreal-González,	419	331	502	340	595	782	7
Sánchez-	504	331	541	340	595	782	7
Sosa	312	342	332	352	595	782	7
y	335	342	340	352	595	782	7
Musitu,	343	342	375	352	595	782	7
2010b).	378	342	410	352	595	782	7
En	323	354	335	363	595	782	7
relación	339	354	372	363	595	782	7
con	376	354	391	363	595	782	7
el	395	354	403	363	595	782	7
contexto	406	354	443	363	595	782	7
comunitario,	446	354	500	363	595	782	7
evaluado	504	354	541	363	595	782	7
en	312	365	322	375	595	782	7
este	325	365	342	375	595	782	7
estudio	345	365	376	375	595	782	7
a	379	365	384	375	595	782	7
través	388	365	413	375	595	782	7
de	417	365	426	375	595	782	7
la	430	365	438	375	595	782	7
integración	441	365	489	375	595	782	7
y	492	365	498	375	595	782	7
participa-	501	365	541	375	595	782	7
ción	312	377	330	386	595	782	7
comunitaria,	335	377	387	386	595	782	7
tampoco	392	377	428	386	595	782	7
se	433	377	442	386	595	782	7
encontró	446	377	483	386	595	782	7
una	488	377	503	386	595	782	7
relación	508	377	541	386	595	782	7
directa	312	388	340	397	595	782	7
y	343	388	348	397	595	782	7
significativa	351	388	403	397	595	782	7
con	406	388	421	397	595	782	7
la	424	388	432	397	595	782	7
violencia	435	388	473	397	595	782	7
escolar.	476	388	508	397	595	782	7
En	511	388	522	397	595	782	7
este	525	388	541	397	595	782	7
sentido,	312	399	345	409	595	782	7
los	349	399	361	409	595	782	7
datos	365	399	387	409	595	782	7
obtenidos	392	399	432	409	595	782	7
concuerdan	436	399	485	409	595	782	7
con	489	399	504	409	595	782	7
los	508	399	520	409	595	782	7
pre-	525	399	541	409	595	782	7
sentados	312	411	348	420	595	782	7
por	354	411	368	420	595	782	7
Martínez,	374	411	414	420	595	782	7
Amador,	419	411	456	420	595	782	7
Moreno	462	411	495	420	595	782	7
y	501	411	506	420	595	782	7
Musitu	512	411	541	420	595	782	7
(2011),	312	422	342	432	595	782	7
quienes	345	422	377	432	595	782	7
tampoco	381	422	417	432	595	782	7
observaron	420	422	467	432	595	782	7
una	470	422	485	432	595	782	7
relación	489	422	522	432	595	782	7
sig-	526	422	541	432	595	782	7
nificativa	312	434	351	443	595	782	7
entre	355	434	376	443	595	782	7
la	380	434	388	443	595	782	7
participación	391	434	446	443	595	782	7
comunitaria	450	434	500	443	595	782	7
y	504	434	509	443	595	782	7
la	513	434	521	443	595	782	7
vio-	525	434	541	443	595	782	7
lencia	312	445	337	454	595	782	7
escolar.	339	445	371	454	595	782	7
Sin	374	445	388	454	595	782	7
embargo,	390	445	430	454	595	782	7
los	432	445	444	454	595	782	7
resultados	447	445	490	454	595	782	7
aquí	492	445	510	454	595	782	7
descri-	513	445	541	454	595	782	7
tos	312	456	324	466	595	782	7
revelan	326	456	357	466	595	782	7
una	360	456	375	466	595	782	7
relación	377	456	411	466	595	782	7
indirecta	414	456	450	466	595	782	7
del	453	456	465	466	595	782	7
contexto	468	456	504	466	595	782	7
comuni-	506	456	541	466	595	782	7
tario	312	468	331	477	595	782	7
con	334	468	349	477	595	782	7
la	352	468	360	477	595	782	7
violencia	363	468	401	477	595	782	7
escolar	404	468	434	477	595	782	7
a	437	468	442	477	595	782	7
través	445	468	470	477	595	782	7
de	473	468	482	477	595	782	7
la	485	468	493	477	595	782	7
autoestima	496	468	541	477	595	782	7
social	312	479	336	489	595	782	7
y	339	479	344	489	595	782	7
el	347	479	355	489	595	782	7
malestar	358	479	393	489	595	782	7
psicológico.	396	479	447	489	595	782	7
En	323	491	335	500	595	782	7
relación	339	491	373	500	595	782	7
con	377	491	392	500	595	782	7
la	397	491	404	500	595	782	7
segunda	409	491	443	500	595	782	7
hipótesis,	447	491	487	500	595	782	7
se	492	491	500	500	595	782	7
esperaba	505	491	541	500	595	782	7
encontrar	312	502	351	511	595	782	7
una	355	502	370	511	595	782	7
relación	374	502	408	511	595	782	7
entre	411	502	432	511	595	782	7
los	436	502	448	511	595	782	7
tres	452	502	467	511	595	782	7
contextos	471	502	511	511	595	782	7
de	515	502	524	511	595	782	7
de-	528	502	541	511	595	782	7
sarrollo	312	513	344	523	595	782	7
-familia,	347	513	383	523	595	782	7
escuela	386	513	417	523	595	782	7
y	420	513	425	523	595	782	7
comunidad-	429	513	479	523	595	782	7
con	482	513	497	523	595	782	7
la	500	513	508	523	595	782	7
autoes-	511	513	541	523	595	782	7
tima	312	525	330	534	595	782	7
social	334	525	359	534	595	782	7
y	362	525	368	534	595	782	7
el	371	525	379	534	595	782	7
malestar	383	525	418	534	595	782	7
psicológico	422	525	470	534	595	782	7
y	474	525	479	534	595	782	7
los	483	525	495	534	595	782	7
resultados	499	525	541	534	595	782	7
permiten	312	536	349	546	595	782	7
confirmar	355	536	396	546	595	782	7
esta	402	536	419	546	595	782	7
hipótesis.	424	536	464	546	595	782	7
Estos	470	536	493	546	595	782	7
resultados	499	536	541	546	595	782	7
constituyen,	312	548	363	557	595	782	7
a	365	548	370	557	595	782	7
nuestro	372	548	403	557	595	782	7
juicio,	406	548	432	557	595	782	7
la	435	548	442	557	595	782	7
principal	445	548	482	557	595	782	7
aportación	485	548	529	557	595	782	7
de	532	548	541	557	595	782	7
este	312	559	328	568	595	782	7
estudio	331	559	362	568	595	782	7
en	365	559	375	568	595	782	7
la	378	559	386	568	595	782	7
medida	389	559	420	568	595	782	7
en	423	559	433	568	595	782	7
que	436	559	451	568	595	782	7
las	455	559	466	568	595	782	7
relaciones	469	559	512	568	595	782	7
obser-	515	559	541	568	595	782	7
vadas	312	570	336	580	595	782	7
entre	341	570	362	580	595	782	7
los	366	570	379	580	595	782	7
tres	383	570	399	580	595	782	7
contextos	403	570	444	580	595	782	7
de	448	570	458	580	595	782	7
desarrollo	463	570	505	580	595	782	7
con	510	570	525	580	595	782	7
las	530	570	541	580	595	782	7
variables	312	582	350	591	595	782	7
personales	353	582	397	591	595	782	7
y	401	582	406	591	595	782	7
con	409	582	424	591	595	782	7
la	428	582	435	591	595	782	7
violencia	439	582	477	591	595	782	7
escolar	481	582	510	591	595	782	7
son	514	582	528	591	595	782	7
de	532	582	541	591	595	782	7
suficiente	312	593	353	603	595	782	7
identidad	355	593	394	603	595	782	7
como	396	593	420	603	595	782	7
para	422	593	440	603	595	782	7
pensar	442	593	469	603	595	782	7
que	472	593	487	603	595	782	7
pueden	489	593	519	603	595	782	7
enri-	522	593	541	603	595	782	7
quecer	312	605	340	614	595	782	7
el	343	605	351	614	595	782	7
estado	354	605	381	614	595	782	7
actual	384	605	409	614	595	782	7
del	412	605	425	614	595	782	7
conocimiento	428	605	485	614	595	782	7
en	488	605	498	614	595	782	7
el	502	605	509	614	595	782	7
ámbito	512	605	541	614	595	782	7
de	312	616	322	625	595	782	7
la	324	616	332	625	595	782	7
violencia	335	616	373	625	595	782	7
escolar.	376	616	408	625	595	782	7
Por	411	616	425	625	595	782	7
una	428	616	443	625	595	782	7
parte,	446	616	470	625	595	782	7
los	472	616	485	625	595	782	7
resultados	487	616	530	625	595	782	7
se	533	616	541	625	595	782	7
encuentran	312	627	358	637	595	782	7
dentro	361	627	387	637	595	782	7
del	390	627	403	637	595	782	7
modelo	406	627	437	637	595	782	7
ecológico	440	627	481	637	595	782	7
propuesto	483	627	525	637	595	782	7
por	527	627	541	637	595	782	7
Bronfenbrenner	312	639	378	648	595	782	7
(1979)	381	639	409	648	595	782	7
y,	411	639	418	648	595	782	7
por	420	639	434	648	595	782	7
otra	437	639	453	648	595	782	7
parte,	455	639	479	648	595	782	7
invita	481	639	505	648	595	782	7
a	507	639	512	648	595	782	7
que	514	639	529	648	595	782	7
en	532	639	541	648	595	782	7
futuras	312	650	341	660	595	782	7
acciones	344	650	380	660	595	782	7
preventivas	383	650	431	660	595	782	7
y	434	650	439	660	595	782	7
de	442	650	452	660	595	782	7
intervención	454	650	507	660	595	782	7
en	510	650	520	660	595	782	7
rela-	522	650	542	660	595	782	7
ción	312	662	330	671	595	782	7
con	333	662	348	671	595	782	7
la	351	662	359	671	595	782	7
violencia	362	662	401	671	595	782	7
escolar	404	662	433	671	595	782	7
se	437	662	445	671	595	782	7
consideren	449	662	494	671	595	782	7
estrategias	497	662	541	671	595	782	7
de	312	673	322	682	595	782	7
acción	324	673	351	682	595	782	7
tanto	354	673	375	682	595	782	7
en	377	673	387	682	595	782	7
los	389	673	402	682	595	782	7
contextos	404	673	444	682	595	782	7
de	446	673	456	682	595	782	7
desarrollo	459	673	501	682	595	782	7
aquí	503	673	521	682	595	782	7
ana-	523	673	541	682	595	782	7
lizados,	312	684	344	694	595	782	7
como	347	684	370	694	595	782	7
en	373	684	383	694	595	782	7
el	386	684	394	694	595	782	7
plano	397	684	420	694	595	782	7
psicológico	423	684	471	694	595	782	7
o	474	684	479	694	595	782	7
personal.	482	684	520	694	595	782	7
También	323	696	360	705	595	782	7
se	363	696	372	705	595	782	7
ha	376	696	386	705	595	782	7
constatado	389	696	434	705	595	782	7
a	438	696	443	705	595	782	7
través	446	696	471	705	595	782	7
de	475	696	485	705	595	782	7
este	489	696	505	705	595	782	7
estudio,	509	696	541	705	595	782	7
que	312	707	327	717	595	782	7
el	331	707	339	717	595	782	7
contexto	343	707	379	717	595	782	7
familiar	384	707	417	717	595	782	7
tiene	421	707	442	717	595	782	7
una	446	707	461	717	595	782	7
relación	465	707	499	717	595	782	7
directa	503	707	532	717	595	782	7
y	536	707	541	717	595	782	7
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	7
Intervention	502	744	541	751	595	782	7
Vol.	430	753	443	761	595	782	7
20,	445	753	455	761	595	782	7
No.	458	753	469	761	595	782	7
2,	472	753	478	761	595	782	7
2011	480	753	495	761	595	782	7
-	498	753	500	761	595	782	7
pp.	503	753	513	761	595	782	7
171-181	515	753	541	761	595	782	7
178	54	29	72	39	595	782	8
C	161	31	167	39	595	782	8
ONTEXTOS	167	33	198	38	595	782	8
DE	200	33	208	38	595	782	8
D	211	31	216	39	595	782	8
ESARROLLO	216	33	252	38	595	782	8
Y	254	33	258	38	595	782	8
V	260	31	266	39	595	782	8
IOLENCIA	266	33	294	38	595	782	8
E	296	31	301	39	595	782	8
SCOLAR	301	33	324	38	595	782	8
DESDE	327	33	346	38	595	782	8
UNA	348	33	361	38	595	782	8
P	363	31	368	39	595	782	8
ERSPECTIVA	368	33	403	38	595	782	8
DE	405	33	413	38	595	782	8
G	415	31	421	39	595	782	8
ÉNERO	421	33	441	38	595	782	8
negativa	54	60	89	69	595	782	8
con	92	60	107	69	595	782	8
el	110	60	117	69	595	782	8
malestar	120	60	156	69	595	782	8
psicológico,	158	60	209	69	595	782	8
lo	212	60	220	69	595	782	8
cual	223	60	240	69	595	782	8
es	243	60	252	69	595	782	8
coinci-	254	60	284	69	595	782	8
dente	54	71	77	80	595	782	8
con	81	71	96	80	595	782	8
los	100	71	112	80	595	782	8
resultados	116	71	158	80	595	782	8
obtenidos	162	71	203	80	595	782	8
por	207	71	221	80	595	782	8
Estévez	225	71	258	80	595	782	8
et	262	71	269	80	595	782	8
al.	273	71	284	80	595	782	8
(2005)	54	82	82	92	595	782	8
en	85	82	95	92	595	782	8
la	99	82	106	92	595	782	8
que	110	82	125	92	595	782	8
se	128	82	137	92	595	782	8
observó	141	82	174	92	595	782	8
que	177	82	193	92	595	782	8
los	196	82	208	92	595	782	8
adolescentes	212	82	265	92	595	782	8
que	268	82	284	92	595	782	8
tienen	54	94	80	103	595	782	8
problemas	86	94	129	103	595	782	8
de	135	94	145	103	595	782	8
comunicación	151	94	210	103	595	782	8
con	216	94	232	103	595	782	8
los	238	94	250	103	595	782	8
padres	256	94	284	103	595	782	8
experimentan	54	105	111	115	595	782	8
mayores	113	105	149	115	595	782	8
problemas	151	105	195	115	595	782	8
de	198	105	208	115	595	782	8
síntomas	210	105	247	115	595	782	8
depresi-	250	105	284	115	595	782	8
vos	54	117	68	126	595	782	8
y	71	117	77	126	595	782	8
estrés	79	117	103	126	595	782	8
(malestar	106	117	145	126	595	782	8
psicológico).	148	117	203	126	595	782	8
En	65	128	77	137	595	782	8
cuanto	80	128	108	137	595	782	8
al	111	128	119	137	595	782	8
contexto	122	128	158	137	595	782	8
escolar,	162	128	194	137	595	782	8
representado	197	128	251	137	595	782	8
en	254	128	264	137	595	782	8
este	267	128	284	137	595	782	8
estudio	54	139	84	149	595	782	8
por	89	139	103	149	595	782	8
las	108	139	119	149	595	782	8
dimensiones	124	139	177	149	595	782	8
de	181	139	191	149	595	782	8
expectativa	196	139	244	149	595	782	8
y	248	139	254	149	595	782	8
rendi-	258	139	283	149	595	782	8
miento	54	151	83	160	595	782	8
escolar,	86	151	117	160	595	782	8
se	120	151	129	160	595	782	8
relacionó	131	151	170	160	595	782	8
positivamente	173	151	232	160	595	782	8
con	234	151	249	160	595	782	8
la	252	151	259	160	595	782	8
auto-	262	151	284	160	595	782	8
estima	54	162	81	172	595	782	8
social	84	162	109	172	595	782	8
y	111	162	116	172	595	782	8
negativamente	119	162	180	172	595	782	8
con	183	162	198	172	595	782	8
el	201	162	209	172	595	782	8
malestar	211	162	247	172	595	782	8
psicoló-	250	162	284	172	595	782	8
gico.	54	174	75	183	595	782	8
Estos	77	174	100	183	595	782	8
resultados	102	174	145	183	595	782	8
son	147	174	162	183	595	782	8
convergentes	164	174	219	183	595	782	8
con	222	174	237	183	595	782	8
los	239	174	251	183	595	782	8
obteni-	254	174	284	183	595	782	8
dos	54	185	68	194	595	782	8
por	71	185	85	194	595	782	8
Marsh	87	185	114	194	595	782	8
y	116	185	121	194	595	782	8
Seeshing	124	185	162	194	595	782	8
(1997)	164	185	192	194	595	782	8
y	194	185	199	194	595	782	8
Vermeer,	201	185	239	194	595	782	8
Boekaerts	241	185	283	194	595	782	8
y	54	196	59	206	595	782	8
Seegers	62	196	95	206	595	782	8
(2000).	98	196	128	206	595	782	8
Igualmente,	65	208	115	217	595	782	8
el	118	208	126	217	595	782	8
contexto	129	208	165	217	595	782	8
comunitario	168	208	219	217	595	782	8
tiene	222	208	243	217	595	782	8
una	246	208	261	217	595	782	8
rela-	264	208	284	217	595	782	8
ción	54	219	72	229	595	782	8
directa	78	219	106	229	595	782	8
con	112	219	127	229	595	782	8
ambas	133	219	160	229	595	782	8
dimensiones,	166	219	221	229	595	782	8
autoestima	227	219	272	229	595	782	8
y	278	219	284	229	595	782	8
malestar	54	231	89	240	595	782	8
psicológico.	92	231	143	240	595	782	8
Consideramos	146	231	206	240	595	782	8
de	209	231	219	240	595	782	8
particular	221	231	262	240	595	782	8
inte-	264	231	284	240	595	782	8
rés	54	242	66	251	595	782	8
estos	70	242	91	251	595	782	8
resultados,	94	242	140	251	595	782	8
fundamentalmente	143	242	221	251	595	782	8
la	225	242	233	251	595	782	8
relación	236	242	270	251	595	782	8
de	274	242	284	251	595	782	8
integración	54	253	101	263	595	782	8
y	103	253	109	263	595	782	8
participación	111	253	166	263	595	782	8
comunitaria	168	253	218	263	595	782	8
con	221	253	236	263	595	782	8
el	238	253	246	263	595	782	8
malestar	248	253	284	263	595	782	8
psicológico	54	265	102	274	595	782	8
que	105	265	120	274	595	782	8
en	123	265	133	274	595	782	8
esta	136	265	152	274	595	782	8
investigación	155	265	211	274	595	782	8
se	214	265	223	274	595	782	8
ha	225	265	235	274	595	782	8
evaluado	238	265	276	274	595	782	8
a	279	265	283	274	595	782	8
partir	54	276	77	286	595	782	8
del	81	276	93	286	595	782	8
(estrés	97	276	125	286	595	782	8
y	129	276	134	286	595	782	8
la	138	276	146	286	595	782	8
sintomatología	150	276	212	286	595	782	8
depresiva),	216	276	263	286	595	782	8
y	267	276	272	286	595	782	8
la	276	276	284	286	595	782	8
autoestima	54	288	99	297	595	782	8
social.	103	288	131	297	595	782	8
En	135	288	146	297	595	782	8
la	150	288	158	297	595	782	8
literatura	162	288	200	297	595	782	8
revisada	204	288	239	297	595	782	8
no	243	288	253	297	595	782	8
se	257	288	266	297	595	782	8
en-	270	288	284	297	595	782	8
contraron	54	299	94	308	595	782	8
estudios	97	299	132	308	595	782	8
en	135	299	145	308	595	782	8
los	148	299	161	308	595	782	8
que	164	299	179	308	595	782	8
haya	183	299	202	308	595	782	8
obtenido	206	299	242	308	595	782	8
una	246	299	261	308	595	782	8
rela-	264	299	284	308	595	782	8
ción	54	310	72	320	595	782	8
directa	76	310	104	320	595	782	8
entre	108	310	129	320	595	782	8
estas	132	310	153	320	595	782	8
variables,	156	310	197	320	595	782	8
lo	200	310	209	320	595	782	8
cual	212	310	230	320	595	782	8
nos	233	310	248	320	595	782	8
invita	251	310	275	320	595	782	8
a	279	310	283	320	595	782	8
seguir	54	322	80	331	595	782	8
trabajando	83	322	128	331	595	782	8
e	131	322	136	331	595	782	8
investigando	139	322	193	331	595	782	8
por	197	322	211	331	595	782	8
el	214	322	222	331	595	782	8
interés	226	322	254	331	595	782	8
que,	257	322	275	331	595	782	8
a	279	322	284	331	595	782	8
nuestro	54	333	85	343	595	782	8
juicio,	88	333	115	343	595	782	8
tiene	118	333	138	343	595	782	8
esta	142	333	158	343	595	782	8
relación	161	333	195	343	595	782	8
en	198	333	208	343	595	782	8
la	212	333	219	343	595	782	8
práctica	223	333	256	343	595	782	8
social	259	333	284	343	595	782	8
y	54	345	59	354	595	782	8
comunitaria.	62	345	115	354	595	782	8
En	65	356	77	365	595	782	8
relación	80	356	114	365	595	782	8
con	117	356	132	365	595	782	8
la	135	356	143	365	595	782	8
tercera	146	356	175	365	595	782	8
hipótesis,	178	356	218	365	595	782	8
se	221	356	229	365	595	782	8
ha	233	356	243	365	595	782	8
constata-	246	356	284	365	595	782	8
do	54	367	64	377	595	782	8
una	68	367	83	377	595	782	8
relación	86	367	120	377	595	782	8
positiva	123	367	156	377	595	782	8
y	160	367	165	377	595	782	8
significativa	168	367	220	377	595	782	8
de	223	367	233	377	595	782	8
la	237	367	244	377	595	782	8
autoesti-	247	367	284	377	595	782	8
ma	54	379	67	388	595	782	8
social	71	379	95	388	595	782	8
y	100	379	105	388	595	782	8
el	109	379	117	388	595	782	8
malestar	121	379	157	388	595	782	8
psicológico	161	379	209	388	595	782	8
con	214	379	229	388	595	782	8
la	233	379	241	388	595	782	8
violencia	245	379	284	388	595	782	8
escolar,	54	390	86	400	595	782	8
lo	89	390	97	400	595	782	8
cual	100	390	118	400	595	782	8
no	121	390	131	400	595	782	8
nos	134	390	149	400	595	782	8
permite	152	390	184	400	595	782	8
confirmarla	187	390	236	400	595	782	8
plenamen-	239	390	283	400	595	782	8
te	54	402	61	411	595	782	8
en	65	402	75	411	595	782	8
la	79	402	87	411	595	782	8
medida	91	402	122	411	595	782	8
que	126	402	141	411	595	782	8
no	145	402	156	411	595	782	8
se	160	402	168	411	595	782	8
preveía	172	402	203	411	595	782	8
que	207	402	222	411	595	782	8
la	226	402	234	411	595	782	8
autoestima	238	402	284	411	595	782	8
social	54	413	78	422	595	782	8
y	82	413	87	422	595	782	8
la	91	413	99	422	595	782	8
violencia	102	413	141	422	595	782	8
escolar	145	413	174	422	595	782	8
se	178	413	187	422	595	782	8
relacionasen	191	413	243	422	595	782	8
positiva-	247	413	283	422	595	782	8
mente.	54	424	82	434	595	782	8
Esta	87	424	105	434	595	782	8
hipótesis	109	424	146	434	595	782	8
se	151	424	160	434	595	782	8
planteó	164	424	195	434	595	782	8
a	200	424	204	434	595	782	8
partir	209	424	231	434	595	782	8
de	236	424	246	434	595	782	8
trabajos	250	424	283	434	595	782	8
relacionados	54	436	107	445	595	782	8
con	110	436	126	445	595	782	8
la	129	436	137	445	595	782	8
autoestima	140	436	186	445	595	782	8
y	189	436	194	445	595	782	8
el	198	436	205	445	595	782	8
bullying	209	436	244	445	595	782	8
(Cava	247	436	272	445	595	782	8
et	276	436	284	445	595	782	8
al.,	54	447	67	457	595	782	8
2006;	69	447	93	457	595	782	8
Estévez,	95	447	130	457	595	782	8
Martínez	133	447	171	457	595	782	8
y	173	447	178	457	595	782	8
Musitu,	180	447	213	457	595	782	8
2007)	215	447	239	457	595	782	8
en	242	447	252	457	595	782	8
los	254	447	266	457	595	782	8
que	268	447	283	457	595	782	8
se	54	459	63	468	595	782	8
observó	67	459	100	468	595	782	8
una	104	459	119	468	595	782	8
relación	123	459	157	468	595	782	8
positiva	161	459	194	468	595	782	8
entre	198	459	219	468	595	782	8
ambas	223	459	250	468	595	782	8
dimen-	254	459	284	468	595	782	8
siones.	54	470	83	479	595	782	8
Es	65	481	76	491	595	782	8
muy	79	481	98	491	595	782	8
probable,	101	481	141	491	595	782	8
a	144	481	149	491	595	782	8
partir	152	481	175	491	595	782	8
de	179	481	188	491	595	782	8
los	192	481	204	491	595	782	8
resultados	208	481	250	491	595	782	8
obteni-	254	481	284	491	595	782	8
dos	54	493	68	502	595	782	8
en	71	493	81	502	595	782	8
esta	84	493	101	502	595	782	8
investigación,	104	493	162	502	595	782	8
que	165	493	180	502	595	782	8
no	183	493	194	502	595	782	8
se	197	493	206	502	595	782	8
pueda	209	493	234	502	595	782	8
explicar	237	493	271	502	595	782	8
de	274	493	284	502	595	782	8
la	54	504	61	514	595	782	8
misma	64	504	92	514	595	782	8
manera	95	504	126	514	595	782	8
el	129	504	137	514	595	782	8
bullying	140	504	175	514	595	782	8
y	178	504	183	514	595	782	8
la	186	504	194	514	595	782	8
violencia	196	504	235	514	595	782	8
puesto	238	504	265	514	595	782	8
que	268	504	283	514	595	782	8
ésta	54	516	70	525	595	782	8
última,	73	516	103	525	595	782	8
tal	106	516	116	525	595	782	8
y	119	516	125	525	595	782	8
como	128	516	151	525	595	782	8
se	154	516	163	525	595	782	8
viene	166	516	189	525	595	782	8
midiendo	192	516	232	525	595	782	8
en	235	516	245	525	595	782	8
la	248	516	255	525	595	782	8
litera-	258	516	284	525	595	782	8
tura	54	527	70	536	595	782	8
científica,	73	527	114	536	595	782	8
se	117	527	126	536	595	782	8
refiere	128	527	155	536	595	782	8
a	158	527	163	536	595	782	8
conductas	165	527	207	536	595	782	8
fundamentalmen-	209	527	283	536	595	782	8
te	54	538	61	548	595	782	8
disruptivas,	64	538	113	548	595	782	8
en	116	538	126	548	595	782	8
ocasiones	129	538	169	548	595	782	8
violentas,	172	538	213	548	595	782	8
que	215	538	231	548	595	782	8
tienen	233	538	259	548	595	782	8
lugar	262	538	284	548	595	782	8
en	54	550	64	559	595	782	8
el	69	550	77	559	595	782	8
medio	82	550	108	559	595	782	8
escolar	114	550	143	559	595	782	8
y	149	550	154	559	595	782	8
en	159	550	169	559	595	782	8
las	174	550	186	559	595	782	8
que	191	550	206	559	595	782	8
se	212	550	220	559	595	782	8
comprometen	226	550	284	559	595	782	8
numerosos	54	561	99	571	595	782	8
alumnos,	104	561	142	571	595	782	8
mientras	146	561	182	571	595	782	8
que	187	561	202	571	595	782	8
el	206	561	214	571	595	782	8
bullying,	218	561	256	571	595	782	8
es	260	561	269	571	595	782	8
un	273	561	283	571	595	782	8
comportamiento	54	573	123	582	595	782	8
que	125	573	141	582	595	782	8
se	143	573	152	582	595	782	8
caracteriza	155	573	200	582	595	782	8
por	203	573	217	582	595	782	8
la	220	573	228	582	595	782	8
intencionali-	230	573	284	582	595	782	8
dad,	54	584	72	593	595	782	8
la	75	584	82	593	595	782	8
persistencia	85	584	135	593	595	782	8
y	138	584	143	593	595	782	8
el	146	584	154	593	595	782	8
desequilibrio	157	584	212	593	595	782	8
de	215	584	225	593	595	782	8
poder	228	584	252	593	595	782	8
y	255	584	260	593	595	782	8
en	263	584	273	593	595	782	8
el	276	584	283	593	595	782	8
que	54	595	69	605	595	782	8
el	72	595	79	605	595	782	8
número	82	595	114	605	595	782	8
de	117	595	127	605	595	782	8
alumnos	129	595	165	605	595	782	8
es	168	595	176	605	595	782	8
mucho	179	595	208	605	595	782	8
menor	210	595	237	605	595	782	8
y	240	595	245	605	595	782	8
los	248	595	260	605	595	782	8
efec-	263	595	283	605	595	782	8
tos	54	607	66	616	595	782	8
son	71	607	85	616	595	782	8
mucho	90	607	118	616	595	782	8
más	123	607	139	616	595	782	8
graves.	144	607	174	616	595	782	8
Consideramos	178	607	238	616	595	782	8
que	243	607	258	616	595	782	8
estos	262	607	283	616	595	782	8
aspectos	54	618	89	628	595	782	8
merecen	92	618	128	628	595	782	8
análisis	130	618	162	628	595	782	8
más	165	618	182	628	595	782	8
profundos	184	618	227	628	595	782	8
con	230	618	245	628	595	782	8
la	248	618	255	628	595	782	8
finali-	258	618	284	628	595	782	8
dad	54	630	69	639	595	782	8
de	74	630	84	639	595	782	8
diferenciar	89	630	135	639	595	782	8
con	140	630	155	639	595	782	8
nitidez	160	630	189	639	595	782	8
la	194	630	201	639	595	782	8
conducta	207	630	245	639	595	782	8
violenta	250	630	283	639	595	782	8
esporádica,	54	641	101	650	595	782	8
de	106	641	116	650	595	782	8
la	120	641	128	650	595	782	8
misma	132	641	160	650	595	782	8
conducta	164	641	202	650	595	782	8
pero	207	641	225	650	595	782	8
ejecutada	230	641	269	650	595	782	8
de	274	641	284	650	595	782	8
forma	54	652	79	662	595	782	8
persistente	82	652	127	662	595	782	8
y	130	652	135	662	595	782	8
con	138	652	153	662	595	782	8
clara	156	652	177	662	595	782	8
intención	180	652	219	662	595	782	8
de	222	652	232	662	595	782	8
hacer	235	652	257	662	595	782	8
daño,	260	652	284	662	595	782	8
a	54	664	59	673	595	782	8
partir	62	664	85	673	595	782	8
de	88	664	98	673	595	782	8
las	101	664	113	673	595	782	8
dimensiones	116	664	169	673	595	782	8
analizadas	172	664	216	673	595	782	8
en	219	664	229	673	595	782	8
este	232	664	248	673	595	782	8
trabajo,	252	664	284	673	595	782	8
fundamentalmente	54	675	132	685	595	782	8
la	135	675	143	685	595	782	8
autoestima	146	675	192	685	595	782	8
social,	195	675	222	685	595	782	8
y	226	675	231	685	595	782	8
otras	234	675	255	685	595	782	8
consi-	258	675	284	685	595	782	8
deradas	54	687	86	696	595	782	8
relevantes	90	687	133	696	595	782	8
en	137	687	147	696	595	782	8
otros	152	687	173	696	595	782	8
trabajos	177	687	210	696	595	782	8
y,	214	687	222	696	595	782	8
naturalmente,	226	687	283	696	595	782	8
sus	54	698	67	707	595	782	8
efectos	70	698	100	707	595	782	8
en	103	698	113	707	595	782	8
las	116	698	127	707	595	782	8
víctimas.	130	698	168	707	595	782	8
En	65	709	77	719	595	782	8
relación	80	709	113	719	595	782	8
con	116	709	131	719	595	782	8
el	134	709	142	719	595	782	8
malestar	144	709	180	719	595	782	8
psicológico,	183	709	234	719	595	782	8
en	236	709	246	719	595	782	8
estudios	249	709	283	719	595	782	8
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	8
Intervention	98	744	137	751	595	782	8
Vol.	54	753	67	761	595	782	8
20,	69	753	79	761	595	782	8
No.	81	753	93	761	595	782	8
2,	95	753	101	761	595	782	8
2011	103	753	119	761	595	782	8
-	121	753	124	761	595	782	8
pp.	126	753	136	761	595	782	8
171-181	138	753	165	761	595	782	8
previos	312	60	343	69	595	782	8
se	346	60	355	69	595	782	8
ha	358	60	368	69	595	782	8
observado	372	60	415	69	595	782	8
que	418	60	433	69	595	782	8
la	437	60	444	69	595	782	8
presencia	448	60	487	69	595	782	8
de	491	60	501	69	595	782	8
síntomas	504	60	541	69	595	782	8
depresivos	312	71	357	80	595	782	8
y	363	71	369	80	595	782	8
niveles	375	71	405	80	595	782	8
elevados	411	71	448	80	595	782	8
de	455	71	465	80	595	782	8
estrés	471	71	495	80	595	782	8
percibido	502	71	541	80	595	782	8
(malestar	312	82	351	92	595	782	8
psicológico)	355	82	407	92	595	782	8
se	411	82	420	92	595	782	8
relacionan	424	82	468	92	595	782	8
con	472	82	487	92	595	782	8
la	491	82	499	92	595	782	8
violencia	503	82	541	92	595	782	8
escolar	312	94	342	103	595	782	8
(Carlson	347	94	383	103	595	782	8
y	389	94	394	103	595	782	8
Corcoran,	400	94	441	103	595	782	8
2001;	447	94	471	103	595	782	8
Kaltiala-Heino,	476	94	541	103	595	782	8
Rimpelä,	312	105	350	115	595	782	8
Rantanen	354	105	394	115	595	782	8
y	398	105	403	115	595	782	8
Rimpelä,	408	105	446	115	595	782	8
2000;	450	105	474	115	595	782	8
Seals	478	105	501	115	595	782	8
y	505	105	510	115	595	782	8
Young	514	105	541	115	595	782	8
2003).	312	117	339	126	595	782	8
Finalmente	323	128	370	137	595	782	8
los	376	128	388	137	595	782	8
resultados	393	128	436	137	595	782	8
anteriormente	441	128	499	137	595	782	8
descritos	504	128	541	137	595	782	8
adquieren	312	139	353	149	595	782	8
plena	356	139	379	149	595	782	8
significación	382	139	436	149	595	782	8
a	439	139	443	149	595	782	8
partir	446	139	469	149	595	782	8
del	472	139	485	149	595	782	8
análisis	487	139	519	149	595	782	8
mul-	522	139	541	149	595	782	8
tigrupo	312	151	342	160	595	782	8
que	345	151	360	160	595	782	8
se	364	151	372	160	595	782	8
ha	375	151	385	160	595	782	8
realizado	388	151	427	160	595	782	8
para	430	151	448	160	595	782	8
la	451	151	459	160	595	782	8
contrastación	462	151	518	160	595	782	8
de	521	151	531	160	595	782	8
la	534	151	541	160	595	782	8
cuarta	312	162	337	172	595	782	8
hipótesis.	341	162	380	172	595	782	8
A	383	162	391	172	595	782	8
partir	393	162	416	172	595	782	8
de	419	162	429	172	595	782	8
estos	432	162	453	172	595	782	8
análisis	456	162	487	172	595	782	8
se	490	162	499	172	595	782	8
ha	502	162	512	172	595	782	8
obser-	515	162	541	172	595	782	8
vado	312	174	332	183	595	782	8
que	335	174	350	183	595	782	8
los	353	174	366	183	595	782	8
adolescentes	369	174	422	183	595	782	8
violentos	425	174	463	183	595	782	8
y	466	174	471	183	595	782	8
los	474	174	487	183	595	782	8
no	490	174	500	183	595	782	8
violentos	503	174	541	183	595	782	8
difieren	312	185	344	194	595	782	8
en	347	185	357	194	595	782	8
la	360	185	368	194	595	782	8
apertura	370	185	405	194	595	782	8
de	407	185	417	194	595	782	8
la	420	185	428	194	595	782	8
comunicación	430	185	489	194	595	782	8
de	492	185	502	194	595	782	8
la	505	185	512	194	595	782	8
madre	515	185	541	194	595	782	8
y	312	196	317	206	595	782	8
el	320	196	328	206	595	782	8
padre,	331	196	357	206	595	782	8
en	360	196	370	206	595	782	8
el	373	196	380	206	595	782	8
sentido	383	196	414	206	595	782	8
de	417	196	427	206	595	782	8
que	430	196	445	206	595	782	8
los	448	196	460	206	595	782	8
chicos	463	196	490	206	595	782	8
y	493	196	499	206	595	782	8
chicas	502	196	528	206	595	782	8
no	531	196	541	206	595	782	8
violentos	312	208	350	217	595	782	8
tienen	354	208	379	217	595	782	8
una	383	208	398	217	595	782	8
mejor	401	208	426	217	595	782	8
comunicación	429	208	488	217	595	782	8
que	491	208	506	217	595	782	8
los	510	208	522	217	595	782	8
chi-	525	208	541	217	595	782	8
cos	312	219	326	229	595	782	8
y	329	219	334	229	595	782	8
chicas	337	219	363	229	595	782	8
violentos.	366	219	407	229	595	782	8
También	323	231	360	240	595	782	8
se	365	231	374	240	595	782	8
ha	380	231	389	240	595	782	8
constatado	395	231	440	240	595	782	8
que	445	231	461	240	595	782	8
estos	466	231	487	240	595	782	8
dos	493	231	507	240	595	782	8
grupos	513	231	541	240	595	782	8
difieren	312	242	344	251	595	782	8
en	350	242	360	251	595	782	8
la	365	242	372	251	595	782	8
variable	377	242	411	251	595	782	8
participación	416	242	471	251	595	782	8
comunitaria	476	242	526	251	595	782	8
en	532	242	541	251	595	782	8
donde	312	253	337	263	595	782	8
el	341	253	348	263	595	782	8
alumnado	352	253	393	263	595	782	8
violento	396	253	431	263	595	782	8
muestra	434	253	467	263	595	782	8
una	470	253	485	263	595	782	8
menor	489	253	516	263	595	782	8
parti-	519	253	541	263	595	782	8
cipación	312	265	347	274	595	782	8
comunitaria	351	265	401	274	595	782	8
que	404	265	419	274	595	782	8
los	423	265	435	274	595	782	8
no	438	265	449	274	595	782	8
violentos.	452	265	493	274	595	782	8
Este	496	265	514	274	595	782	8
resul-	518	265	541	274	595	782	8
tado	312	276	330	286	595	782	8
avala	335	276	357	286	595	782	8
los	362	276	374	286	595	782	8
resultados	379	276	422	286	595	782	8
obtenidos	427	276	468	286	595	782	8
en	473	276	483	286	595	782	8
una	488	276	503	286	595	782	8
muestra	508	276	541	286	595	782	8
española	312	288	349	297	595	782	8
(Jiménez,	351	288	391	297	595	782	8
Musitu,	394	288	426	297	595	782	8
Ramos	428	288	457	297	595	782	8
y	460	288	465	297	595	782	8
Murgui,	467	288	501	297	595	782	8
2009).	503	288	530	297	595	782	8
Si	533	288	541	297	595	782	8
tenemos	312	299	347	308	595	782	8
en	349	299	359	308	595	782	8
cuenta	361	299	389	308	595	782	8
los	391	299	403	308	595	782	8
pocos	406	299	430	308	595	782	8
trabajos	432	299	466	308	595	782	8
realizados	468	299	511	308	595	782	8
en	513	299	523	308	595	782	8
este	525	299	541	308	595	782	8
ámbito,	312	310	344	320	595	782	8
pensamos	346	310	388	320	595	782	8
que	390	310	405	320	595	782	8
este	408	310	424	320	595	782	8
resultado	427	310	465	320	595	782	8
invita	467	310	491	320	595	782	8
a	494	310	499	320	595	782	8
los	501	310	513	320	595	782	8
profe-	516	310	541	320	595	782	8
sionales	312	322	346	331	595	782	8
de	349	322	359	331	595	782	8
la	362	322	370	331	595	782	8
acción	373	322	400	331	595	782	8
social	403	322	428	331	595	782	8
y	431	322	436	331	595	782	8
comunitaria,	439	322	492	331	595	782	8
así	495	322	507	331	595	782	8
como	510	322	534	331	595	782	8
a	537	322	541	331	595	782	8
los	312	333	324	343	595	782	8
agentes	327	333	358	343	595	782	8
educativos,	361	333	408	343	595	782	8
a	411	333	416	343	595	782	8
aunar	418	333	442	343	595	782	8
esfuerzos	444	333	484	343	595	782	8
en	487	333	497	343	595	782	8
la	499	333	507	343	595	782	8
preven-	509	333	541	343	595	782	8
ción	312	345	330	354	595	782	8
de	333	345	343	354	595	782	8
la	346	345	353	354	595	782	8
violencia	356	345	395	354	595	782	8
escolar.	397	345	429	354	595	782	8
En	323	356	335	365	595	782	8
relación	338	356	372	365	595	782	8
con	375	356	390	365	595	782	8
el	393	356	401	365	595	782	8
género	404	356	432	365	595	782	8
se	436	356	444	365	595	782	8
ha	447	356	457	365	595	782	8
observado	461	356	504	365	595	782	8
que	507	356	522	365	595	782	8
chi-	525	356	541	365	595	782	8
cos	312	367	326	377	595	782	8
y	330	367	335	377	595	782	8
chicas	339	367	366	377	595	782	8
difieren	370	367	403	377	595	782	8
en	407	367	417	377	595	782	8
la	421	367	428	377	595	782	8
relación	433	367	467	377	595	782	8
entre	471	367	492	377	595	782	8
autoestima	496	367	541	377	595	782	8
social	312	379	336	388	595	782	8
y	340	379	345	388	595	782	8
violencia	348	379	387	388	595	782	8
escolar,	390	379	422	388	595	782	8
en	426	379	436	388	595	782	8
el	439	379	447	388	595	782	8
sentido	450	379	480	388	595	782	8
de	484	379	494	388	595	782	8
que	497	379	512	388	595	782	8
en	516	379	526	388	595	782	8
los	529	379	541	388	595	782	8
chicos	312	390	339	400	595	782	8
la	341	390	349	400	595	782	8
autoestima	352	390	397	400	595	782	8
social	400	390	424	400	595	782	8
muestra	427	390	460	400	595	782	8
una	463	390	478	400	595	782	8
relación	481	390	515	400	595	782	8
signi-	518	390	541	400	595	782	8
ficativa	312	402	343	411	595	782	8
con	346	402	361	411	595	782	8
la	365	402	372	411	595	782	8
violencia	375	402	414	411	595	782	8
mientras	417	402	453	411	595	782	8
que	456	402	471	411	595	782	8
no	474	402	485	411	595	782	8
es	488	402	496	411	595	782	8
el	499	402	507	411	595	782	8
caso	510	402	529	411	595	782	8
de	532	402	541	411	595	782	8
las	312	413	323	422	595	782	8
chicas.	326	413	355	422	595	782	8
Este	357	413	375	422	595	782	8
resultado	378	413	416	422	595	782	8
consideramos	418	413	476	422	595	782	8
que	478	413	494	422	595	782	8
es	496	413	505	422	595	782	8
relevan-	507	413	541	422	595	782	8
te	312	424	319	434	595	782	8
y	323	424	328	434	595	782	8
que	331	424	347	434	595	782	8
merece	350	424	380	434	595	782	8
mayor	384	424	410	434	595	782	8
investigación	414	424	470	434	595	782	8
en	473	424	483	434	595	782	8
la	486	424	494	434	595	782	8
medida	497	424	528	434	595	782	8
en	532	424	541	434	595	782	8
que	312	436	327	445	595	782	8
parece	330	436	357	445	595	782	8
que	360	436	375	445	595	782	8
los	378	436	391	445	595	782	8
chicos	394	436	420	445	595	782	8
encuentran	423	436	470	445	595	782	8
un	473	436	483	445	595	782	8
mayor	486	436	513	445	595	782	8
apoyo	516	436	541	445	595	782	8
y	312	447	317	457	595	782	8
son	320	447	335	457	595	782	8
más	338	447	355	457	595	782	8
valorados	359	447	400	457	595	782	8
al	403	447	411	457	595	782	8
cometer	414	447	448	457	595	782	8
actos	451	447	473	457	595	782	8
delictivos	476	447	517	457	595	782	8
en	521	447	530	457	595	782	8
la	534	447	541	457	595	782	8
trasgresión	312	459	358	468	595	782	8
de	361	459	371	468	595	782	8
normas.	374	459	407	468	595	782	8
Estos	410	459	433	468	595	782	8
resultados	436	459	478	468	595	782	8
se	481	459	490	468	595	782	8
sitúan	493	459	518	468	595	782	8
en	521	459	531	468	595	782	8
la	534	459	542	468	595	782	8
línea	312	470	332	479	595	782	8
de	336	470	346	479	595	782	8
los	351	470	363	479	595	782	8
obtenidos,	367	470	410	479	595	782	8
aunque	415	470	445	479	595	782	8
en	449	470	459	479	595	782	8
otro	463	470	480	479	595	782	8
contexto,	484	470	523	479	595	782	8
por	527	470	541	479	595	782	8
Sánchez-Sosa,	312	481	373	491	595	782	8
Villarreal-González,	375	481	461	491	595	782	8
Musitu	463	481	493	491	595	782	8
y	496	481	501	491	595	782	8
Martínez	504	481	541	491	595	782	8
(2010),	312	493	342	502	595	782	8
quienes	345	493	377	502	595	782	8
encontraron	380	493	430	502	595	782	8
una	432	493	448	502	595	782	8
relación	450	493	484	502	595	782	8
directa	487	493	515	502	595	782	8
y	518	493	523	502	595	782	8
sig-	526	493	541	502	595	782	8
nificativa	312	504	351	514	595	782	8
entre	354	504	375	514	595	782	8
autoestima	378	504	423	514	595	782	8
social	426	504	451	514	595	782	8
e	453	504	458	514	595	782	8
ideación	461	504	496	514	595	782	8
suicida	499	504	529	514	595	782	8
en	532	504	541	514	595	782	8
una	312	516	327	525	595	782	8
muestra	330	516	364	525	595	782	8
de	367	516	377	525	595	782	8
adolescentes	381	516	434	525	595	782	8
varones	437	516	470	525	595	782	8
mientras	473	516	509	525	595	782	8
que	513	516	528	525	595	782	8
en	532	516	541	525	595	782	8
la	312	527	319	536	595	782	8
muestra	323	527	356	536	595	782	8
de	359	527	369	536	595	782	8
mujeres	372	527	406	536	595	782	8
esta	409	527	425	536	595	782	8
relación	428	527	462	536	595	782	8
no	466	527	476	536	595	782	8
resultó	479	527	508	536	595	782	8
signifi-	511	527	541	536	595	782	8
cativa.	312	538	340	548	595	782	8
Finalmente,	323	550	373	559	595	782	8
creemos	377	550	412	559	595	782	8
que	417	550	432	559	595	782	8
este	436	550	453	559	595	782	8
trabajo	457	550	486	559	595	782	8
proporciona	491	550	541	559	595	782	8
observaciones	312	561	371	571	595	782	8
sugerentes	375	561	419	571	595	782	8
y	423	561	428	571	595	782	8
relevantes	432	561	475	571	595	782	8
para	479	561	497	571	595	782	8
las	500	561	512	571	595	782	8
políti-	516	561	541	571	595	782	8
cas	312	573	325	582	595	782	8
públicas	331	573	366	582	595	782	8
así	371	573	382	582	595	782	8
como	388	573	411	582	595	782	8
por	416	573	430	582	595	782	8
la	436	573	443	582	595	782	8
intervención	449	573	501	582	595	782	8
social	506	573	531	582	595	782	8
y	536	573	541	582	595	782	8
comunitaria.	312	584	365	593	595	782	8
Ideas	368	584	390	593	595	782	8
como	393	584	417	593	595	782	8
la	420	584	427	593	595	782	8
participación	431	584	485	593	595	782	8
comunitaria,	489	584	541	593	595	782	8
las	312	595	323	605	595	782	8
expectativas	326	595	378	605	595	782	8
académicas	380	595	429	605	595	782	8
y	431	595	436	605	595	782	8
el	439	595	446	605	595	782	8
rendimiento	449	595	499	605	595	782	8
escolar,	502	595	534	605	595	782	8
y	536	595	541	605	595	782	8
el	312	607	319	616	595	782	8
malestar	323	607	359	616	595	782	8
psicológico	362	607	411	616	595	782	8
de	414	607	424	616	595	782	8
los	428	607	440	616	595	782	8
estudiantes	444	607	490	616	595	782	8
en	494	607	504	616	595	782	8
relación	508	607	541	616	595	782	8
con	312	618	327	628	595	782	8
la	330	618	338	628	595	782	8
violencia	341	618	379	628	595	782	8
escolar,	382	618	414	628	595	782	8
debería	417	618	448	628	595	782	8
integrarse	451	618	493	628	595	782	8
en	496	618	506	628	595	782	8
los	509	618	521	628	595	782	8
pro-	524	618	541	628	595	782	8
gramas	312	630	342	639	595	782	8
educativos	345	630	390	639	595	782	8
y	392	630	398	639	595	782	8
sociales	400	630	433	639	595	782	8
que	436	630	451	639	595	782	8
creemos	454	630	489	639	595	782	8
los	492	630	504	639	595	782	8
enrique-	506	630	541	639	595	782	8
cerían	312	641	337	650	595	782	8
substancialmente.	342	641	417	650	595	782	8
Sin	421	641	435	650	595	782	8
embargo,	439	641	479	650	595	782	8
es	483	641	492	650	595	782	8
importante	496	641	541	650	595	782	8
reseñar	312	652	342	662	595	782	8
que	345	652	360	662	595	782	8
los	363	652	375	662	595	782	8
resultados	378	652	421	662	595	782	8
expuestos	424	652	465	662	595	782	8
en	468	652	478	662	595	782	8
este	481	652	498	662	595	782	8
trabajo	501	652	530	662	595	782	8
se	533	652	541	662	595	782	8
deben	312	664	337	673	595	782	8
interpretar	341	664	385	673	595	782	8
con	389	664	404	673	595	782	8
cautela,	408	664	441	673	595	782	8
debido	445	664	473	673	595	782	8
a	478	664	482	673	595	782	8
la	487	664	494	673	595	782	8
naturaleza	498	664	541	673	595	782	8
trasversal	312	675	352	685	595	782	8
y	356	675	362	685	595	782	8
correlacional	366	675	421	685	595	782	8
de	425	675	435	685	595	782	8
los	440	675	452	685	595	782	8
datos	456	675	478	685	595	782	8
que,	483	675	501	685	595	782	8
como	505	675	528	685	595	782	8
es	533	675	541	685	595	782	8
bien	312	687	330	696	595	782	8
sabido,	333	687	363	696	595	782	8
no	366	687	377	696	595	782	8
permite	380	687	412	696	595	782	8
establecer	415	687	457	696	595	782	8
relaciones	461	687	503	696	595	782	8
causales	506	687	541	696	595	782	8
entre	312	698	333	707	595	782	8
las	336	698	348	707	595	782	8
variables.	351	698	392	707	595	782	8
Un	395	698	408	707	595	782	8
estudio	411	698	441	707	595	782	8
longitudinal	444	698	495	707	595	782	8
con	499	698	514	707	595	782	8
medi-	517	698	541	707	595	782	8
das	312	709	326	719	595	782	8
en	329	709	339	719	595	782	8
distintos	342	709	378	719	595	782	8
tiempos	381	709	414	719	595	782	8
ayudaría	418	709	454	719	595	782	8
a	457	709	462	719	595	782	8
la	465	709	473	719	595	782	8
clarificación	476	709	528	719	595	782	8
de	532	709	541	719	595	782	8
Copyright	335	744	367	751	595	782	8
2011	369	744	385	751	595	782	8
by	387	744	395	751	595	782	8
the	398	744	407	751	595	782	8
Colegio	410	744	435	751	595	782	8
Oficial	437	744	459	751	595	782	8
de	462	744	469	751	595	782	8
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	8
de	508	744	516	751	595	782	8
Madrid	518	744	541	751	595	782	8
ISSN:	346	753	366	761	595	782	8
1132-0559	368	753	403	761	595	782	8
-	405	753	407	761	595	782	8
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a5	410	753	541	761	595	782	8
M	109	31	116	39	595	782	9
ARÍA	116	33	131	38	595	782	9
E	133	31	138	39	595	782	9
LENA	138	33	154	38	595	782	9
V	155	31	161	39	595	782	9
ILLARREAL	161	33	194	38	595	782	9
-G	194	31	203	39	595	782	9
ONZÁLEZ	203	33	231	38	595	782	9
,	231	31	233	39	595	782	9
J	235	31	238	39	595	782	9
UAN	238	33	251	38	595	782	9
C	253	31	258	39	595	782	9
ARLOS	258	33	278	38	595	782	9
S	280	31	285	39	595	782	9
ÁNCHEZ	285	33	309	38	595	782	9
-S	309	31	316	39	595	782	9
OSA	316	33	328	38	595	782	9
,	328	31	330	39	595	782	9
F	332	31	337	39	595	782	9
ELICIANO	337	33	365	38	595	782	9
H.	367	31	375	39	595	782	9
V	377	31	383	39	595	782	9
EIGA	383	33	397	38	595	782	9
Y	399	33	403	38	595	782	9
G	405	31	411	39	595	782	9
ONZALO	411	33	436	38	595	782	9
DEL	438	33	449	38	595	782	9
M	451	31	459	39	595	782	9
ORAL	459	33	475	38	595	782	9
las	54	60	66	69	595	782	9
relaciones	69	60	111	69	595	782	9
aquí	115	60	133	69	595	782	9
observadas.	136	60	185	69	595	782	9
Pese	189	60	208	69	595	782	9
a	211	60	216	69	595	782	9
estas	219	60	239	69	595	782	9
limitacio-	243	60	284	69	595	782	9
nes,	54	71	70	80	595	782	9
creemos	76	71	111	80	595	782	9
que	117	71	132	80	595	782	9
este	137	71	154	80	595	782	9
trabajo	159	71	188	80	595	782	9
puede	194	71	219	80	595	782	9
efectivamente	225	71	284	80	595	782	9
orientar	54	82	87	92	595	782	9
futuras	89	82	118	92	595	782	9
investigaciones	121	82	186	92	595	782	9
en	188	82	198	92	595	782	9
las	201	82	212	92	595	782	9
que	215	82	230	92	595	782	9
se	233	82	241	92	595	782	9
profundi-	244	82	283	92	595	782	9
cen	54	94	68	103	595	782	9
en	71	94	81	103	595	782	9
las	84	94	96	103	595	782	9
relaciones	99	94	141	103	595	782	9
aquí	144	94	162	103	595	782	9
analizadas.	165	94	211	103	595	782	9
Agradecimientos	54	128	130	137	595	782	9
Este	65	151	83	160	595	782	9
trabajo	89	151	118	160	595	782	9
ha	124	151	134	160	595	782	9
sido	139	151	157	160	595	782	9
elaborado	163	151	204	160	595	782	9
en	210	151	220	160	595	782	9
el	225	151	233	160	595	782	9
marco	239	151	265	160	595	782	9
del	271	151	284	160	595	782	9
Proyecto	54	162	93	172	595	782	9
de	102	162	112	172	595	782	9
Investigación	121	162	180	172	595	782	9
PSI2008-01535/PSIC	189	162	284	172	595	782	9
“Violencia	54	174	99	183	595	782	9
escolar,	103	174	135	183	595	782	9
victimización	139	174	196	183	595	782	9
y	201	174	206	183	595	782	9
reputación	210	174	255	183	595	782	9
social	259	174	284	183	595	782	9
en	54	185	64	194	595	782	9
la	68	185	75	194	595	782	9
adolescencia”,	79	185	140	194	595	782	9
subvencionado	144	185	207	194	595	782	9
por	211	185	225	194	595	782	9
el	228	185	236	194	595	782	9
Ministerio	240	185	284	194	595	782	9
de	54	196	64	206	595	782	9
Ciencia	67	196	99	206	595	782	9
e	102	196	106	206	595	782	9
Innovación	109	196	156	206	595	782	9
de	159	196	169	206	595	782	9
España.	172	196	205	206	595	782	9
Referencias	54	219	106	228	595	782	9
Akiba,	54	243	79	251	595	782	9
M.	82	243	93	251	595	782	9
(2004).	95	243	123	251	595	782	9
Nature	125	243	151	251	595	782	9
and	153	243	167	251	595	782	9
correlates	169	243	206	251	595	782	9
of	209	243	217	251	595	782	9
Ijime-bullying	219	243	274	251	595	782	9
in	276	243	284	251	595	782	9
Japanese	65	254	99	263	595	782	9
middle	103	254	130	263	595	782	9
school.	134	254	161	263	595	782	9
International	165	254	215	262	595	782	9
Journal	220	254	249	262	595	782	9
of	253	254	261	262	595	782	9
Edu-	265	254	283	262	595	782	9
cational	65	265	96	274	595	782	9
Research,	99	265	136	274	595	782	9
41,	139	265	151	274	595	782	9
216-236.	153	265	187	274	595	782	9
Barnes,	54	277	83	285	595	782	9
H.	85	277	94	285	595	782	9
y	96	277	101	285	595	782	9
Olson,	103	277	128	285	595	782	9
D.	130	277	140	285	595	782	9
H.	142	277	151	285	595	782	9
(1982).	153	277	181	285	595	782	9
Parent	183	277	207	285	595	782	9
adolescent	210	277	250	285	595	782	9
commu-	252	277	284	285	595	782	9
nication	65	288	96	297	595	782	9
scale.	98	288	120	297	595	782	9
En	122	288	133	297	595	782	9
Olson,	136	288	161	297	595	782	9
D.H.	163	288	182	297	595	782	9
(Ed.),	185	288	206	297	595	782	9
Family	209	288	236	297	595	782	9
Inventories.	238	288	283	297	595	782	9
St.	65	300	75	308	595	782	9
Paul:	78	300	98	308	595	782	9
Family	100	300	127	308	595	782	9
Social	130	300	153	308	595	782	9
Sciences,	156	300	191	308	595	782	9
University	194	300	234	308	595	782	9
of	237	300	245	308	595	782	9
Minneso-	247	300	284	308	595	782	9
ta.	65	311	74	320	595	782	9
Batista,	54	322	83	331	595	782	9
J.	85	322	91	331	595	782	9
M.	93	322	104	331	595	782	9
y	106	322	111	331	595	782	9
Coenders,	113	322	151	331	595	782	9
G.	154	322	163	331	595	782	9
(2000).	165	322	193	331	595	782	9
Modelos	195	322	228	331	595	782	9
de	230	322	239	331	595	782	9
ecuaciones	241	322	283	331	595	782	9
estructurales.	65	334	117	342	595	782	9
Madrid:	120	334	150	342	595	782	9
La	153	334	163	342	595	782	9
Muralla.	166	334	198	342	595	782	9
Bentler,	54	345	84	354	595	782	9
P.	88	345	95	354	595	782	9
M.	99	345	110	354	595	782	9
(1995).	114	345	142	354	595	782	9
EQS	146	345	163	354	595	782	9
structural	168	345	205	354	595	782	9
equations	209	345	246	354	595	782	9
program	251	345	283	354	595	782	9
manual.	65	357	96	365	595	782	9
Encino,	99	357	128	365	595	782	9
CA:	131	357	146	365	595	782	9
Multivariate	149	357	196	365	595	782	9
Software.	199	357	235	365	595	782	9
Barnes.	238	357	267	365	595	782	9
Bentler,	54	368	84	377	595	782	9
P.	86	368	93	377	595	782	9
y	95	368	100	377	595	782	9
Wu,	102	368	117	377	595	782	9
E.	120	368	128	377	595	782	9
(2002).	130	368	158	377	595	782	9
EQS	160	368	177	376	595	782	9
6	180	368	184	376	595	782	9
for	187	368	198	376	595	782	9
windows	200	368	233	376	595	782	9
user's	235	368	258	376	595	782	9
guide.	260	368	283	376	595	782	9
Encino:	65	379	95	388	595	782	9
Multivariate	97	379	144	388	595	782	9
Software.	147	379	184	388	595	782	9
Bellon,	54	391	82	399	595	782	9
J.,	87	391	95	399	595	782	9
Delgado,	101	391	135	399	595	782	9
A.,	140	391	152	399	595	782	9
Luna,	157	391	179	399	595	782	9
J.	184	391	190	399	595	782	9
y	196	391	201	399	595	782	9
Lardelli,	206	391	238	399	595	782	9
P.	244	391	250	399	595	782	9
(1996).	256	391	283	399	595	782	9
Validez	65	402	94	411	595	782	9
y	97	402	102	411	595	782	9
fiabilidad	105	402	141	411	595	782	9
del	145	402	156	411	595	782	9
cuestionario	159	402	206	411	595	782	9
de	209	402	218	411	595	782	9
función	221	402	250	411	595	782	9
familiar	253	402	284	411	595	782	9
Apgar-familiar.	65	414	124	422	595	782	9
Atención	126	414	160	422	595	782	9
Primaria,	163	414	200	422	595	782	9
18,	203	414	215	422	595	782	9
289-296.	217	414	251	422	595	782	9
Bettencourt,	54	425	101	434	595	782	9
B.	104	425	113	434	595	782	9
y	117	425	121	434	595	782	9
Miller,	125	425	151	434	595	782	9
N.	154	425	164	434	595	782	9
(1996).	167	425	195	434	595	782	9
Gender	199	425	227	434	595	782	9
differences	230	425	272	434	595	782	9
in	276	425	283	434	595	782	9
aggression	65	436	106	445	595	782	9
as	108	436	116	445	595	782	9
a	119	436	123	445	595	782	9
function	125	436	157	445	595	782	9
of	160	436	168	445	595	782	9
provocation:	170	436	218	445	595	782	9
A	220	436	227	445	595	782	9
meta-analysis.	229	436	283	445	595	782	9
Psychological	65	448	119	456	595	782	9
Bulletin,	122	448	154	456	595	782	9
119,	157	448	173	456	595	782	9
422-447.	175	448	209	456	595	782	9
Blum,	54	459	77	468	595	782	9
J.,	80	459	89	468	595	782	9
Ireland,	92	459	121	468	595	782	9
M.	124	459	135	468	595	782	9
y	138	459	143	468	595	782	9
Blum,	146	459	169	468	595	782	9
R.	172	459	181	468	595	782	9
W.	184	459	195	468	595	782	9
(2003).	198	459	225	468	595	782	9
Gender	228	459	256	468	595	782	9
differ-	259	459	284	468	595	782	9
ences	65	471	86	479	595	782	9
in	91	471	98	479	595	782	9
juvenile	102	471	133	479	595	782	9
violence:	137	471	172	479	595	782	9
A	176	471	182	479	595	782	9
report	186	471	209	479	595	782	9
from	213	471	231	479	595	782	9
Add	235	471	252	479	595	782	9
Health.	256	471	283	479	595	782	9
Journal	65	482	95	490	595	782	9
of	97	482	105	490	595	782	9
Adolescent	107	482	149	490	595	782	9
Health,	151	482	180	490	595	782	9
32,	182	482	194	490	595	782	9
234-240.	197	482	231	491	595	782	9
Bronfenbrenner,	54	493	116	502	595	782	9
U.	119	493	128	502	595	782	9
(1979).	131	493	159	502	595	782	9
The	162	493	176	502	595	782	9
ecology	179	493	209	502	595	782	9
of	212	493	219	502	595	782	9
human	222	493	248	502	595	782	9
develop-	251	493	283	502	595	782	9
ment:	65	505	87	513	595	782	9
Experiments	92	505	139	513	595	782	9
by	144	505	153	513	595	782	9
nature	158	505	182	513	595	782	9
and	187	505	202	513	595	782	9
design.	207	505	234	513	595	782	9
Cambridge:	239	505	283	513	595	782	9
Harvard	65	516	96	525	595	782	9
University	99	516	139	525	595	782	9
Press.	142	516	164	525	595	782	9
Buelga,	54	528	83	536	595	782	9
S.,	85	528	95	536	595	782	9
Musitu,	98	528	127	536	595	782	9
G.	129	528	138	536	595	782	9
y	141	528	145	536	595	782	9
Murgui,	148	528	178	536	595	782	9
S.	181	528	188	536	595	782	9
(2009).	191	528	218	536	595	782	9
Relaciones	221	528	262	536	595	782	9
entre	264	528	283	536	595	782	9
la	65	539	72	548	595	782	9
reputación	75	539	115	548	595	782	9
social	118	539	140	548	595	782	9
y	143	539	147	548	595	782	9
la	150	539	157	548	595	782	9
agresión	160	539	192	548	595	782	9
relacional	195	539	232	548	595	782	9
en	235	539	244	548	595	782	9
la	247	539	253	548	595	782	9
adoles-	256	539	284	548	595	782	9
cencia.	65	550	92	559	595	782	9
International	97	550	148	559	595	782	9
Journal	153	550	183	559	595	782	9
of	188	550	196	559	595	782	9
Clinical	201	550	232	559	595	782	9
and	238	550	252	559	595	782	9
Health	258	550	283	559	595	782	9
Psychology,	65	562	111	570	595	782	9
9,	114	562	121	570	595	782	9
127-141.	124	562	158	570	595	782	9
Carlson,	54	573	86	582	595	782	9
J.	88	573	94	582	595	782	9
J.	97	573	103	582	595	782	9
y	105	573	110	582	595	782	9
Corcoran,	112	573	150	582	595	782	9
N.	152	573	162	582	595	782	9
E.	164	573	172	582	595	782	9
(2001).	175	573	202	582	595	782	9
Family	205	573	232	582	595	782	9
structure	234	573	267	582	595	782	9
and	270	573	284	582	595	782	9
children's	65	585	103	593	595	782	9
behavioral	105	585	145	593	595	782	9
and	148	585	162	593	595	782	9
cognitive	164	585	200	593	595	782	9
outcomes.	202	585	241	593	595	782	9
Journal	244	585	273	593	595	782	9
of	276	585	283	593	595	782	9
Marriage	65	596	102	604	595	782	9
and	104	596	118	604	595	782	9
the	121	596	133	604	595	782	9
Family,	135	596	165	604	595	782	9
63,	167	596	179	604	595	782	9
779-792.	182	596	216	605	595	782	9
Cava,	54	607	76	616	595	782	9
M.,	78	607	91	616	595	782	9
Musitu,	94	607	123	616	595	782	9
G.	126	607	135	616	595	782	9
y	137	607	142	616	595	782	9
Murgui,	144	607	175	616	595	782	9
S.	178	607	185	616	595	782	9
(2006).	188	607	215	616	595	782	9
Familia	218	607	247	616	595	782	9
y	249	607	254	616	595	782	9
violen-	257	607	284	616	595	782	9
cia	65	619	76	627	595	782	9
escolar:	79	619	109	627	595	782	9
el	112	619	119	627	595	782	9
rol	122	619	132	627	595	782	9
mediador	135	619	171	627	595	782	9
de	174	619	183	627	595	782	9
la	186	619	193	627	595	782	9
autoestima	196	619	237	627	595	782	9
y	240	619	245	627	595	782	9
la	248	619	255	627	595	782	9
actitud	258	619	283	627	595	782	9
hacia	65	630	85	639	595	782	9
la	88	630	94	639	595	782	9
autoridad	97	630	133	639	595	782	9
institucional.	135	630	184	639	595	782	9
Psicothema,	186	630	233	639	595	782	9
16,	235	630	247	639	595	782	9
674-679.	249	630	283	639	595	782	9
Cava,	54	642	76	650	595	782	9
M.,	79	642	93	650	595	782	9
Musitu,	96	642	125	650	595	782	9
G.	129	642	138	650	595	782	9
y	142	642	147	650	595	782	9
Murgui,	150	642	181	650	595	782	9
S.	185	642	192	650	595	782	9
(2007).	196	642	223	650	595	782	9
Individual	227	642	266	650	595	782	9
and	270	642	283	650	595	782	9
social	65	653	87	662	595	782	9
risk	90	653	104	662	595	782	9
factors	107	653	133	662	595	782	9
related	135	653	161	662	595	782	9
to	164	653	171	662	595	782	9
overt	174	653	193	662	595	782	9
victimization	196	653	246	662	595	782	9
in	248	653	256	662	595	782	9
a	258	653	262	662	595	782	9
sam-	265	653	284	662	595	782	9
ple	65	664	77	673	595	782	9
of	80	664	88	673	595	782	9
Spanish	91	664	122	673	595	782	9
adolescents.	125	664	171	673	595	782	9
Psychological	174	664	228	673	595	782	9
Reports,	232	664	263	673	595	782	9
101,	267	664	283	673	595	782	9
275-290.	65	676	99	684	595	782	9
Cohen,	54	687	81	696	595	782	9
S.,	84	687	94	696	595	782	9
Kamarak,	97	687	134	696	595	782	9
T.	136	687	144	696	595	782	9
y	147	687	151	696	595	782	9
Mermelstein,	154	687	204	696	595	782	9
R.	207	687	216	696	595	782	9
(1983).	219	687	246	696	595	782	9
A	249	687	255	696	595	782	9
Global	258	687	284	696	595	782	9
Measure	65	699	98	707	595	782	9
of	100	699	108	707	595	782	9
Perceived	110	699	148	707	595	782	9
Stress.	150	699	175	707	595	782	9
Journal	177	699	207	707	595	782	9
of	209	699	216	707	595	782	9
health	218	699	242	707	595	782	9
and	244	699	259	707	595	782	9
social	261	699	283	707	595	782	9
behaviour,	65	710	105	718	595	782	9
24,	108	710	120	718	595	782	9
385-396.	122	710	156	719	595	782	9
Copyright	54	744	86	751	595	782	9
2011	89	744	104	751	595	782	9
by	106	744	114	751	595	782	9
the	117	744	126	751	595	782	9
Colegio	129	744	154	751	595	782	9
Oficial	156	744	178	751	595	782	9
de	181	744	188	751	595	782	9
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	9
de	227	744	235	751	595	782	9
Madrid	237	744	260	751	595	782	9
ISSN:	54	753	73	761	595	782	9
1132-0559	76	753	110	761	595	782	9
-	112	753	115	761	595	782	9
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a5	117	753	249	761	595	782	9
179	523	29	541	39	595	782	9
Crawford,	312	60	351	68	595	782	9
J.	356	60	362	68	595	782	9
R.	367	60	375	68	595	782	9
y	381	60	385	68	595	782	9
Henry,	390	60	416	68	595	782	9
J.	421	60	427	68	595	782	9
D.	432	60	441	68	595	782	9
(2003).	446	60	474	68	595	782	9
The	479	60	494	68	595	782	9
Depression	499	60	541	68	595	782	9
Anxiety	323	71	354	79	595	782	9
Stress	356	71	379	79	595	782	9
Scales:	382	71	408	79	595	782	9
Normative	411	71	452	79	595	782	9
data	454	71	470	79	595	782	9
and	473	71	486	79	595	782	9
latent	489	71	510	79	595	782	9
structu-	512	71	541	79	595	782	9
re	323	82	331	91	595	782	9
in	336	82	343	91	595	782	9
a	349	82	353	91	595	782	9
large	358	82	377	91	595	782	9
non-clinical	382	82	428	91	595	782	9
sample.	433	82	463	91	595	782	9
British	468	82	494	91	595	782	9
Journal	499	82	529	91	595	782	9
of	534	82	541	91	595	782	9
Clinical	323	94	354	102	595	782	9
Psychology,	356	94	402	102	595	782	9
42,	405	94	417	102	595	782	9
111-131.	419	94	452	102	595	782	9
Defensor	312	105	347	114	595	782	9
del	349	105	361	114	595	782	9
Pueblo	364	105	390	114	595	782	9
(2007).	393	105	421	114	595	782	9
Violencia	423	105	459	114	595	782	9
Escolar:	462	105	495	114	595	782	9
El	497	105	506	114	595	782	9
maltrato	509	105	541	114	595	782	9
entre	323	117	342	125	595	782	9
Iguales	347	117	375	125	595	782	9
en	379	117	388	125	595	782	9
la	392	117	400	125	595	782	9
Educación	404	117	445	125	595	782	9
Obligatoria	449	117	494	125	595	782	9
Secundaria	498	117	541	125	595	782	9
1999-2006.	323	128	367	136	595	782	9
Madrid:	373	128	403	136	595	782	9
Publicaciones	409	128	462	136	595	782	9
de	468	128	477	136	595	782	9
la	483	128	490	136	595	782	9
Oficina	495	128	524	136	595	782	9
del	530	128	541	136	595	782	9
Defensor	323	139	358	148	595	782	9
del	361	139	372	148	595	782	9
Pueblo.	375	139	404	148	595	782	9
Elashoff,	312	151	346	159	595	782	9
J.	351	151	357	159	595	782	9
(2005).	363	151	390	159	595	782	9
nQuery	396	151	424	159	595	782	9
Advisor	429	151	459	159	595	782	9
Version	464	151	492	159	595	782	9
6.0.	498	151	512	159	595	782	9
User's	517	151	541	159	595	782	9
guide.	323	162	347	171	595	782	9
Los	349	162	363	171	595	782	9
Angeles:	366	162	399	171	595	782	9
Statistical	402	162	439	171	595	782	9
Solutions	442	162	478	171	595	782	9
Ltd.	481	162	496	171	595	782	9
Estévez,	312	174	344	182	595	782	9
E.,	347	174	357	182	595	782	9
Herrero,	361	174	392	182	595	782	9
J.	396	174	402	182	595	782	9
y	405	174	410	182	595	782	9
Musitu,	413	174	442	182	595	782	9
G.	445	174	454	182	595	782	9
(2005).	457	174	485	182	595	782	9
The	488	174	503	182	595	782	9
influence	506	174	541	182	595	782	9
of	323	185	331	193	595	782	9
violent	333	185	360	193	595	782	9
behavior	362	185	395	193	595	782	9
and	397	185	411	193	595	782	9
victimization	413	185	463	193	595	782	9
school	465	185	490	193	595	782	9
on	492	185	502	193	595	782	9
psycholo-	504	185	541	193	595	782	9
gical	323	196	342	205	595	782	9
distress:	350	196	383	205	595	782	9
the	390	196	402	205	595	782	9
role	410	196	425	205	595	782	9
of	433	196	441	205	595	782	9
parents	449	196	477	205	595	782	9
and	485	196	499	205	595	782	9
teachers.	506	196	541	205	595	782	9
Adolescence,	323	208	373	216	595	782	9
40,	376	208	387	216	595	782	9
183-196.	390	208	424	216	595	782	9
Estévez,	312	219	344	228	595	782	9
E.,	347	219	358	228	595	782	9
Martínez,	361	219	398	228	595	782	9
B.,	401	219	412	228	595	782	9
Herrero,	416	219	447	228	595	782	9
J.	451	219	457	228	595	782	9
y	460	219	465	228	595	782	9
Musitu,	468	219	498	228	595	782	9
G.	501	219	510	228	595	782	9
(2006).	514	219	541	228	595	782	9
Aggressive	323	231	366	239	595	782	9
and	372	231	386	239	595	782	9
non-aggressive	392	231	450	239	595	782	9
rejected	456	231	486	239	595	782	9
students:	492	231	526	239	595	782	9
an	532	231	541	239	595	782	9
analysis	323	242	354	250	595	782	9
of	357	242	365	250	595	782	9
their	368	242	386	250	595	782	9
differences.	389	242	433	250	595	782	9
Psychology	437	242	481	250	595	782	9
in	484	242	491	250	595	782	9
the	495	242	506	250	595	782	9
Schools,	510	242	541	250	595	782	9
43,	323	253	335	262	595	782	9
387-400.	338	253	372	262	595	782	9
Estévez,	312	265	344	273	595	782	9
E.,	346	265	357	273	595	782	9
Martínez,	359	265	396	273	595	782	9
B.	398	265	407	273	595	782	9
y	409	265	414	273	595	782	9
Musitu,	416	265	446	273	595	782	9
G.	448	265	457	273	595	782	9
(2007).Un	460	265	499	273	595	782	9
análisis	502	265	530	273	595	782	9
de	532	265	541	273	595	782	9
la	323	276	330	285	595	782	9
autoestima	335	276	376	285	595	782	9
en	380	276	389	285	595	782	9
adolescentes	394	276	442	285	595	782	9
agresores	446	276	482	285	595	782	9
y	487	276	491	285	595	782	9
víctimas	496	276	528	285	595	782	9
de	532	276	541	285	595	782	9
bullying.	323	288	357	296	595	782	9
Infocop	361	288	390	296	595	782	9
Online	394	288	420	296	595	782	9
(publicado	424	288	464	296	595	782	9
online,	468	288	494	296	595	782	9
22	498	288	508	296	595	782	9
Febrero	512	288	541	296	595	782	9
2007	323	299	343	307	595	782	9
en	351	299	360	307	595	782	9
http://www.infocop.es/view_article.asp?id=	368	299	541	307	595	782	9
1231).	323	310	348	319	595	782	9
Estévez,	312	322	344	330	595	782	9
E.,	347	322	358	330	595	782	9
Murgui,	362	322	392	330	595	782	9
S.,	396	322	406	330	595	782	9
Musitu,	410	322	439	330	595	782	9
G.	443	322	452	330	595	782	9
y	456	322	461	330	595	782	9
Moreno,	465	322	497	330	595	782	9
D.	501	322	510	330	595	782	9
(2008).	514	322	541	330	595	782	9
Adolescent	323	333	366	342	595	782	9
aggression:	369	333	412	342	595	782	9
effects	415	333	440	342	595	782	9
of	443	333	451	342	595	782	9
gender	454	333	480	342	595	782	9
and	483	333	497	342	595	782	9
family	500	333	525	342	595	782	9
and	528	333	541	342	595	782	9
school	323	345	348	353	595	782	9
environments.	352	345	406	353	595	782	9
Journal	410	345	439	353	595	782	9
of	443	345	451	353	595	782	9
Adolescence,	454	345	504	353	595	782	9
31,	508	345	520	353	595	782	9
433-	524	345	541	353	595	782	9
450.	323	356	340	364	595	782	9
Fergusson,	312	367	353	376	595	782	9
D.	355	367	365	376	595	782	9
M.,	367	367	380	376	595	782	9
Woodward,	382	367	426	376	595	782	9
L.	428	367	437	376	595	782	9
J.	439	367	445	376	595	782	9
y	447	367	452	376	595	782	9
Horwood,	454	367	493	376	595	782	9
L.	495	367	503	376	595	782	9
J.	505	367	511	376	595	782	9
(1999).	514	367	541	376	595	782	9
Childhood	323	379	363	387	595	782	9
peer	365	379	382	387	595	782	9
relationship	384	379	429	387	595	782	9
problems	431	379	466	387	595	782	9
and	468	379	482	387	595	782	9
young	484	379	508	387	595	782	9
people's	510	379	541	387	595	782	9
involvement	323	390	371	399	595	782	9
with	374	390	391	399	595	782	9
deviant	394	390	422	399	595	782	9
peers	426	390	446	399	595	782	9
in	449	390	457	399	595	782	9
adolescence.	460	390	508	399	595	782	9
Journal	512	390	541	399	595	782	9
of	323	402	331	410	595	782	9
Abnormal	333	402	371	410	595	782	9
Child	374	402	395	410	595	782	9
Psychology,	397	402	443	410	595	782	9
27,	446	402	458	410	595	782	9
357-370.	461	402	495	410	595	782	9
García,	312	413	340	421	595	782	9
F.	344	413	351	421	595	782	9
y	356	413	361	421	595	782	9
Musitu,	366	413	395	421	595	782	9
G.	400	413	409	421	595	782	9
(1999).	414	413	442	421	595	782	9
Autoconcepto	446	413	499	421	595	782	9
Forma	504	413	529	421	595	782	9
5.	534	413	541	421	595	782	9
Madrid:	323	424	354	433	595	782	9
TEA.	356	424	377	433	595	782	9
Gofin,	312	436	336	444	595	782	9
R.,	342	436	353	444	595	782	9
Palti,	359	436	379	444	595	782	9
H.	385	436	394	444	595	782	9
y	400	436	404	444	595	782	9
Gordon,	410	436	442	444	595	782	9
L.	447	436	456	444	595	782	9
(2002).	461	436	489	444	595	782	9
Bullying	495	436	528	444	595	782	9
in	534	436	541	444	595	782	9
Jerusalem	323	447	362	456	595	782	9
schools:	368	447	400	456	595	782	9
Victims	405	447	435	456	595	782	9
and	441	447	455	456	595	782	9
perpetrators.	461	447	510	456	595	782	9
Public	516	447	541	456	595	782	9
Health,	323	459	351	467	595	782	9
116,	354	459	370	467	595	782	9
173-178.	373	459	407	467	595	782	9
Gracia,	312	470	340	478	595	782	9
E.,	343	470	353	478	595	782	9
Herrero,	357	470	389	478	595	782	9
J.	392	470	398	478	595	782	9
y	401	470	406	478	595	782	9
Musitu,	410	470	439	478	595	782	9
G.	442	470	451	478	595	782	9
(2002).	455	470	482	478	595	782	9
Evaluación	486	470	529	478	595	782	9
de	532	470	541	478	595	782	9
recursos	323	481	356	490	595	782	9
y	361	481	365	490	595	782	9
estresores	370	481	408	490	595	782	9
psicosociales	414	481	464	490	595	782	9
en	470	481	479	490	595	782	9
la	484	481	491	490	595	782	9
comunidad.	497	481	541	490	595	782	9
Madrid:	323	493	354	501	595	782	9
Síntesis.	356	493	388	501	595	782	9
Herrero,	312	504	344	513	595	782	9
J.,	346	504	355	513	595	782	9
Estévez,	357	504	389	513	595	782	9
E.	392	504	400	513	595	782	9
y	402	504	407	513	595	782	9
Musitu,	409	504	439	513	595	782	9
G.	441	504	450	513	595	782	9
(2005).	453	504	481	513	595	782	9
Deviant	483	504	513	513	595	782	9
behav-	516	504	541	513	595	782	9
ior	323	516	334	524	595	782	9
and	336	516	350	524	595	782	9
victimization	352	516	402	524	595	782	9
at	405	516	412	524	595	782	9
school:	414	516	442	524	595	782	9
Exploring	444	516	482	524	595	782	9
the	485	516	496	524	595	782	9
role	499	516	513	524	595	782	9
of	516	516	524	524	595	782	9
par-	526	516	541	524	595	782	9
ents	323	527	338	535	595	782	9
and	343	527	357	535	595	782	9
teachers	361	527	392	535	595	782	9
in	397	527	404	535	595	782	9
adolescent	409	527	449	535	595	782	9
psychological	453	527	506	535	595	782	9
distress.	511	527	541	535	595	782	9
Journal	323	538	353	547	595	782	9
of	355	538	363	547	595	782	9
Adolescence,	365	538	415	547	595	782	9
29,	418	538	429	547	595	782	9
671-690.	432	538	466	547	595	782	9
Herrero,	312	550	344	558	595	782	9
J.	347	550	353	558	595	782	9
y	356	550	361	558	595	782	9
Meneses,	364	550	399	558	595	782	9
J.	402	550	409	558	595	782	9
(2006).	412	550	439	558	595	782	9
Short	442	550	463	558	595	782	9
web-based	466	550	507	558	595	782	9
versions	510	550	541	558	595	782	9
of	323	561	331	570	595	782	9
the	342	561	354	570	595	782	9
perceived	364	561	403	570	595	782	9
stress	413	561	435	570	595	782	9
(PSS)and	446	561	483	570	595	782	9
Center	493	561	520	570	595	782	9
for	530	561	541	570	595	782	9
Epidemiological	323	573	386	581	595	782	9
Studies	389	573	417	581	595	782	9
-	420	573	423	581	595	782	9
Depression	426	573	469	581	595	782	9
(CESD)	472	573	502	581	595	782	9
Scales:	505	573	532	581	595	782	9
A	535	573	541	581	595	782	9
comparison	323	584	367	592	595	782	9
to	370	584	377	592	595	782	9
pencil	380	584	403	592	595	782	9
and	405	584	419	592	595	782	9
paper	421	584	442	592	595	782	9
responses	444	584	481	592	595	782	9
among	484	584	510	592	595	782	9
Internet	512	584	541	592	595	782	9
users.	323	595	345	604	595	782	9
Computers	348	595	389	604	595	782	9
in	392	595	399	604	595	782	9
Human	402	595	430	604	595	782	9
Behavior,	433	595	469	604	595	782	9
22,	471	595	483	604	595	782	9
830-846.	486	595	520	604	595	782	9
Hymel,	312	607	340	615	595	782	9
S.,	344	607	354	615	595	782	9
Wagner,	358	607	389	615	595	782	9
E.	394	607	402	615	595	782	9
y	406	607	411	615	595	782	9
Butler,	415	607	441	615	595	782	9
L.	445	607	453	615	595	782	9
(1990).	457	607	485	615	595	782	9
Reputation	489	607	530	615	595	782	9
al	535	607	541	615	595	782	9
bias:	323	618	341	627	595	782	9
View	344	618	364	627	595	782	9
from	368	618	386	627	595	782	9
the	389	618	401	627	595	782	9
peer	404	618	421	627	595	782	9
group.	424	618	449	627	595	782	9
En	452	618	463	627	595	782	9
S.	466	618	474	627	595	782	9
R.	477	618	486	627	595	782	9
Asher	489	618	511	627	595	782	9
y	515	618	519	627	595	782	9
J.	523	618	529	627	595	782	9
D.	532	618	541	627	595	782	9
Coie	323	630	341	638	595	782	9
(Eds.),	345	630	370	638	595	782	9
Peer	374	630	392	638	595	782	9
rejection	396	630	429	638	595	782	9
in	433	630	440	638	595	782	9
childhood	444	630	482	638	595	782	9
(pp.	485	630	501	638	595	782	9
156-186).	504	630	541	638	595	782	9
New	323	641	341	649	595	782	9
York:	343	641	365	649	595	782	9
Cambridge	367	641	409	649	595	782	9
University	412	641	452	649	595	782	9
Press.	455	641	477	649	595	782	9
Instituto	312	652	343	661	595	782	9
Nacional	349	652	383	661	595	782	9
para	389	652	405	661	595	782	9
la	411	652	418	661	595	782	9
Evaluación	424	652	466	661	595	782	9
de	472	652	481	661	595	782	9
la	486	652	493	661	595	782	9
Educación.	499	652	541	661	595	782	9
(2006).	323	664	351	672	595	782	9
Disciplina,	355	664	397	672	595	782	9
violencia	402	664	437	672	595	782	9
y	441	664	445	672	595	782	9
consumo	450	664	484	672	595	782	9
de	488	664	497	672	595	782	9
sustancias	502	664	541	672	595	782	9
nocivas	323	675	352	684	595	782	9
a	356	675	360	684	595	782	9
la	364	675	371	684	595	782	9
salud	375	675	395	684	595	782	9
en	399	675	408	684	595	782	9
escuelas	411	675	443	684	595	782	9
primarias	447	675	484	684	595	782	9
y	488	675	492	684	595	782	9
secundarias	496	675	541	684	595	782	9
México,	323	687	355	695	595	782	9
D.F.	357	687	373	695	595	782	9
Jiménez,	312	698	346	706	595	782	9
T.	351	698	358	706	595	782	9
I.,	363	698	371	706	595	782	9
Musitu,	376	698	406	706	595	782	9
G.,	411	698	422	706	595	782	9
Ramos,	427	698	456	706	595	782	9
M.	461	698	472	706	595	782	9
J.	477	698	483	706	595	782	9
y	488	698	493	706	595	782	9
Murgui,	498	698	529	706	595	782	9
S.	534	698	541	706	595	782	9
(2009).	323	709	351	718	595	782	9
Community	356	709	402	718	595	782	9
involvement	407	709	455	718	595	782	9
and	460	709	474	718	595	782	9
victimization	479	709	530	718	595	782	9
at	534	709	541	718	595	782	9
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	9
Intervention	502	744	541	751	595	782	9
Vol.	430	753	443	761	595	782	9
20,	445	753	455	761	595	782	9
No.	458	753	469	761	595	782	9
2,	472	753	478	761	595	782	9
2011	480	753	495	761	595	782	9
-	498	753	500	761	595	782	9
pp.	503	753	513	761	595	782	9
171-181	515	753	541	761	595	782	9
180	54	29	72	39	595	782	10
C	161	31	167	39	595	782	10
ONTEXTOS	167	33	198	38	595	782	10
DE	200	33	208	38	595	782	10
D	211	31	216	39	595	782	10
ESARROLLO	216	33	252	38	595	782	10
Y	254	33	258	38	595	782	10
V	260	31	266	39	595	782	10
IOLENCIA	266	33	294	38	595	782	10
E	296	31	301	39	595	782	10
SCOLAR	301	33	324	38	595	782	10
DESDE	327	33	346	38	595	782	10
UNA	348	33	361	38	595	782	10
P	363	31	368	39	595	782	10
ERSPECTIVA	368	33	403	38	595	782	10
DE	405	33	413	38	595	782	10
G	415	31	421	39	595	782	10
ÉNERO	421	33	441	38	595	782	10
school:	65	60	93	68	595	782	10
an	97	60	106	68	595	782	10
analysis	109	60	140	68	595	782	10
through	144	60	174	68	595	782	10
family,	177	60	204	68	595	782	10
personal	207	60	240	68	595	782	10
and	244	60	258	68	595	782	10
social	261	60	283	68	595	782	10
adjustment.	65	71	110	79	595	782	10
The	113	71	128	79	595	782	10
Journal	131	71	161	79	595	782	10
of	164	71	171	79	595	782	10
Community	174	71	219	79	595	782	10
Psychology,	222	71	268	79	595	782	10
37,	271	71	283	79	595	782	10
959-974.	65	82	100	91	595	782	10
Kaltiala-Heino,	54	94	113	102	595	782	10
R.,	115	94	126	102	595	782	10
Rimpelä,	129	94	163	102	595	782	10
M.,	166	94	179	102	595	782	10
Rantanen,	181	94	219	102	595	782	10
P.	222	94	228	102	595	782	10
y	231	94	235	102	595	782	10
Rimpelä,	238	94	272	102	595	782	10
A.	274	94	284	102	595	782	10
(2000).	65	105	93	114	595	782	10
Bullying	95	105	129	114	595	782	10
at	131	105	138	114	595	782	10
school:	140	105	168	114	595	782	10
An	170	105	181	114	595	782	10
indicator	184	105	218	114	595	782	10
of	220	105	228	114	595	782	10
adolescents	230	105	274	114	595	782	10
at	277	105	283	114	595	782	10
risk	65	117	79	125	595	782	10
for	84	117	95	125	595	782	10
mental	99	117	125	125	595	782	10
disorders.	130	117	167	125	595	782	10
Journal	172	117	201	125	595	782	10
of	206	117	213	125	595	782	10
Adolescence,	217	117	267	125	595	782	10
23,	272	117	283	125	595	782	10
671-674.	65	128	99	136	595	782	10
Liang,	54	139	78	148	595	782	10
H.,	81	139	93	148	595	782	10
Flisher,	96	139	124	148	595	782	10
A.	127	139	136	148	595	782	10
y	139	139	144	148	595	782	10
Lombard,	147	139	184	148	595	782	10
C.	187	139	196	148	595	782	10
(2007).	199	139	227	148	595	782	10
Bullying,	230	139	265	148	595	782	10
vio-	268	139	284	148	595	782	10
lence,	65	151	88	159	595	782	10
and	94	151	107	159	595	782	10
risk	113	151	127	159	595	782	10
behavior	133	151	167	159	595	782	10
in	172	151	180	159	595	782	10
southafrican	186	151	233	159	595	782	10
school	239	151	263	159	595	782	10
stu-	269	151	284	159	595	782	10
dents.	65	162	88	171	595	782	10
Journal	93	162	122	171	595	782	10
of	127	162	135	171	595	782	10
Child	140	162	161	171	595	782	10
Abuse	165	162	189	171	595	782	10
and	194	162	208	171	595	782	10
Neglect,	213	162	244	171	595	782	10
31,	249	162	261	171	595	782	10
161-	266	162	283	171	595	782	10
171.	65	174	82	182	595	782	10
Marín,	54	185	79	193	595	782	10
M.	82	185	93	193	595	782	10
(1997).	96	185	124	193	595	782	10
Psicología	127	185	167	193	595	782	10
social	170	185	193	193	595	782	10
de	196	185	205	193	595	782	10
los	207	185	219	193	595	782	10
procesos	221	185	255	193	595	782	10
educa-	258	185	283	193	595	782	10
tivos.	65	196	86	205	595	782	10
Sevilla:	88	196	117	205	595	782	10
Algaida.	119	196	152	205	595	782	10
Marsh,	54	208	81	216	595	782	10
H.	83	208	92	216	595	782	10
y	94	208	99	216	595	782	10
Seeshing,	102	208	138	216	595	782	10
A.	140	208	149	216	595	782	10
(1997).	152	208	179	216	595	782	10
Causal	182	208	208	216	595	782	10
effects	210	208	235	216	595	782	10
of	237	208	245	216	595	782	10
academic	248	208	283	216	595	782	10
self-concept	65	219	112	228	595	782	10
on	115	219	125	228	595	782	10
academia	129	219	165	228	595	782	10
achievement:	168	219	219	228	595	782	10
structural	223	219	259	228	595	782	10
equa-	262	219	284	228	595	782	10
tion	65	231	80	239	595	782	10
model	83	231	107	239	595	782	10
of	111	231	119	239	595	782	10
longitudinal	122	231	168	239	595	782	10
data.	171	231	190	239	595	782	10
Journal	193	231	223	239	595	782	10
of	226	231	234	239	595	782	10
Educational	237	231	283	239	595	782	10
Psychology,	65	242	111	250	595	782	10
89,	113	242	125	250	595	782	10
41-54.	128	242	152	250	595	782	10
Martínez,	54	253	91	262	595	782	10
B.,	93	253	105	262	595	782	10
Amador,	107	253	140	262	595	782	10
L.,	143	253	154	262	595	782	10
Moreno,	157	253	189	262	595	782	10
D.	192	253	201	262	595	782	10
y	204	253	209	262	595	782	10
Musitu,	212	253	241	262	595	782	10
G.	244	253	253	262	595	782	10
(2011).	256	253	284	262	595	782	10
Implicación	65	265	111	273	595	782	10
y	115	265	120	273	595	782	10
participación	125	265	174	273	595	782	10
comunitarias	179	265	228	273	595	782	10
y	233	265	238	273	595	782	10
ajuste	242	265	265	273	595	782	10
psi-	269	265	283	273	595	782	10
cosocial	65	276	96	285	595	782	10
en	101	276	110	285	595	782	10
adolescentes.	114	276	164	285	595	782	10
Psicología	168	276	209	285	595	782	10
y	213	276	217	285	595	782	10
Salud,	222	276	246	285	595	782	10
21,	250	276	262	285	595	782	10
205-	266	276	283	285	595	782	10
214.	65	288	82	296	595	782	10
Martínez,	54	299	91	307	595	782	10
B.,	94	299	105	307	595	782	10
Murgui,	108	299	139	307	595	782	10
S.,	142	299	152	307	595	782	10
Musitu	155	299	182	307	595	782	10
y	185	299	190	307	595	782	10
Monreal,	193	299	227	307	595	782	10
M.	230	299	241	307	595	782	10
(2008).	244	299	272	307	595	782	10
El	275	299	283	307	595	782	10
rol	65	310	76	319	595	782	10
del	79	310	90	319	595	782	10
apoyo	93	310	116	319	595	782	10
parental,	119	310	152	319	595	782	10
las	155	310	166	319	595	782	10
actitudes	169	310	202	319	595	782	10
hacia	205	310	225	319	595	782	10
la	228	310	235	319	595	782	10
escuela	238	310	266	319	595	782	10
y	269	310	274	319	595	782	10
la	277	310	284	319	595	782	10
autoestima	65	322	107	330	595	782	10
en	113	322	122	330	595	782	10
la	128	322	135	330	595	782	10
violencia	141	322	177	330	595	782	10
escolar	183	322	211	330	595	782	10
en	217	322	226	330	595	782	10
adolescentes.	232	322	283	330	595	782	10
International	65	333	115	342	595	782	10
Journal	118	333	147	342	595	782	10
of	150	333	157	342	595	782	10
Clinical	159	333	190	342	595	782	10
and	192	333	207	342	595	782	10
Health	209	333	235	342	595	782	10
Psychology,	237	333	283	342	595	782	10
3,	65	345	72	353	595	782	10
679-712.	75	345	109	353	595	782	10
Montero,	54	356	89	364	595	782	10
I.	92	356	98	364	595	782	10
y	101	356	106	364	595	782	10
León,	109	356	131	364	595	782	10
O.	134	356	143	364	595	782	10
(2007).	146	356	174	364	595	782	10
Guía	177	356	196	364	595	782	10
para	199	356	215	364	595	782	10
nombrarlos	219	356	262	364	595	782	10
estu-	265	356	284	364	595	782	10
dios	65	367	81	376	595	782	10
de	83	367	92	376	595	782	10
investigación	94	367	145	376	595	782	10
en	147	367	156	376	595	782	10
Psicología.	158	367	200	376	595	782	10
International	202	367	252	376	595	782	10
Journal	254	367	283	376	595	782	10
of	65	379	73	387	595	782	10
Clinical	75	379	106	387	595	782	10
and	108	379	123	387	595	782	10
Health	125	379	151	387	595	782	10
Psychology,	154	379	199	387	595	782	10
7,	202	379	209	387	595	782	10
847-862.	212	379	246	387	595	782	10
Moral,	54	390	79	399	595	782	10
J.,	83	390	91	399	595	782	10
Sánchez-Sosa,	94	390	149	399	595	782	10
J.	152	390	158	399	595	782	10
C.	162	390	170	399	595	782	10
y	173	390	178	399	595	782	10
Villarreal-González,	181	390	258	399	595	782	10
M.	261	390	272	399	595	782	10
E.	275	390	283	399	595	782	10
(2010).	65	402	93	410	595	782	10
Desarrollo	96	402	136	410	595	782	10
de	139	402	148	410	595	782	10
una	150	402	164	410	595	782	10
escala	167	402	190	410	595	782	10
multidimensional	193	402	260	410	595	782	10
breve	262	402	283	410	595	782	10
de	65	413	74	421	595	782	10
ajuste	79	413	101	421	595	782	10
escolar.	106	413	135	421	595	782	10
Revista	139	413	167	421	595	782	10
Electrónica	172	413	216	421	595	782	10
de	221	413	230	421	595	782	10
Metodología	235	413	283	421	595	782	10
Aplicada,	65	424	102	433	595	782	10
15,	108	424	120	433	595	782	10
1-11.	126	424	145	433	595	782	10
Disponible	151	424	193	433	595	782	10
en:	199	424	210	433	595	782	10
http://www.psico.	216	424	283	433	595	782	10
uniovi.es/REMA/v15n1/vol15n1a1.pdf	65	436	214	444	595	782	10
Musitu,	54	447	83	456	595	782	10
G.	88	447	98	456	595	782	10
Estévez,	103	447	135	456	595	782	10
E.	140	447	148	456	595	782	10
Jiménez,	154	447	187	456	595	782	10
T.	192	447	200	456	595	782	10
y	205	447	210	456	595	782	10
Veiga,	215	447	239	456	595	782	10
F.	244	447	251	456	595	782	10
(2011).	256	447	283	456	595	782	10
Agentes	65	459	97	467	595	782	10
de	103	459	112	467	595	782	10
socializacao	118	459	165	467	595	782	10
da	171	459	180	467	595	782	10
violencia	186	459	222	467	595	782	10
e	228	459	232	467	595	782	10
vitimizacao	238	459	283	467	595	782	10
escolar.	65	470	94	478	595	782	10
En	98	470	109	478	595	782	10
S.	113	470	121	478	595	782	10
Nunes	125	470	150	478	595	782	10
y	154	470	159	478	595	782	10
F.	163	470	170	478	595	782	10
Veiga	174	470	196	478	595	782	10
(Eds.),	200	470	226	478	595	782	10
Intervenir	230	470	268	478	595	782	10
em	272	470	283	478	595	782	10
situacoes	65	481	101	490	595	782	10
de	103	481	112	490	595	782	10
indisciplina	114	481	159	490	595	782	10
violencia	161	481	196	490	595	782	10
e	198	481	203	490	595	782	10
conflito.	205	481	236	490	595	782	10
(pp.	238	481	253	490	595	782	10
43-80).	256	481	283	490	595	782	10
Lisboa:	65	493	94	501	595	782	10
Ed.	96	493	109	501	595	782	10
Fim	112	493	127	501	595	782	10
de	130	493	139	501	595	782	10
século.	141	493	168	501	595	782	10
Oliva,	54	504	77	513	595	782	10
A.,	81	504	92	513	595	782	10
Parra,	97	504	119	513	595	782	10
A.	122	504	132	513	595	782	10
y	136	504	141	513	595	782	10
Sánchez,	145	504	179	513	595	782	10
I.	183	504	188	513	595	782	10
(2002).	192	504	220	513	595	782	10
Relaciones	224	504	266	513	595	782	10
con	270	504	283	513	595	782	10
padres	65	516	90	524	595	782	10
e	93	516	97	524	595	782	10
iguales	99	516	126	524	595	782	10
como	129	516	150	524	595	782	10
predictores	153	516	195	524	595	782	10
del	198	516	209	524	595	782	10
ajuste	212	516	234	524	595	782	10
emocional	237	516	276	524	595	782	10
y	279	516	284	524	595	782	10
conductual	65	527	109	535	595	782	10
durante	117	527	147	535	595	782	10
la	156	527	163	535	595	782	10
adolescencia.	172	527	225	535	595	782	10
Apuntes	234	527	265	535	595	782	10
de	274	527	283	535	595	782	10
Psicología,	65	538	108	547	595	782	10
20,	111	538	123	547	595	782	10
225-242.	125	538	159	547	595	782	10
Povedano,	54	550	94	558	595	782	10
A.,	98	550	109	558	595	782	10
Hendry,	114	550	144	558	595	782	10
L.	148	550	156	558	595	782	10
B.,	161	550	172	558	595	782	10
Ramos	176	550	202	558	595	782	10
M.	207	550	218	558	595	782	10
J.,	222	550	230	558	595	782	10
y	235	550	240	558	595	782	10
Varela,	244	550	270	558	595	782	10
R.	275	550	283	558	595	782	10
(2011).	65	561	93	570	595	782	10
Victimización	95	561	148	570	595	782	10
escolar:	151	561	181	570	595	782	10
clima	184	561	205	570	595	782	10
familiar,	207	561	240	570	595	782	10
autoestima	242	561	283	570	595	782	10
y	65	573	70	581	595	782	10
satisfacción	75	573	120	581	595	782	10
con	126	573	140	581	595	782	10
la	145	573	152	581	595	782	10
vida	157	573	174	581	595	782	10
desde	179	573	201	581	595	782	10
una	206	573	220	581	595	782	10
perspectiva	226	573	269	581	595	782	10
de	275	573	283	581	595	782	10
género.	65	584	93	592	595	782	10
Psychosocial	96	584	146	592	595	782	10
Intervention,	148	584	197	592	595	782	10
20,	199	584	211	592	595	782	10
5-12.	213	584	233	592	595	782	10
doi:10.5093/	235	584	283	592	595	782	10
in2011v20n1a1.	65	595	126	604	595	782	10
Putallaz,	54	607	87	615	595	782	10
M.,	89	607	103	615	595	782	10
Grimes,	105	607	136	615	595	782	10
C.,	138	607	149	615	595	782	10
Kristen	152	607	180	615	595	782	10
J.,	183	607	191	615	595	782	10
Kupersmidt,	194	607	241	615	595	782	10
J.,	243	607	252	615	595	782	10
Coie,	255	607	275	615	595	782	10
J.	277	607	284	615	595	782	10
y	65	618	70	627	595	782	10
Dearing,	73	618	106	627	595	782	10
K.	108	618	117	627	595	782	10
(2007).	120	618	148	627	595	782	10
Overt	150	618	172	627	595	782	10
andrelational	174	618	224	627	595	782	10
aggression	227	618	267	627	595	782	10
and	270	618	284	627	595	782	10
victimization:	65	630	118	638	595	782	10
Multiple	123	630	155	638	595	782	10
perspectives	160	630	207	638	595	782	10
within	211	630	236	638	595	782	10
the	240	630	252	638	595	782	10
school.	256	630	284	638	595	782	10
Journal	65	641	95	649	595	782	10
of	97	641	105	649	595	782	10
School	107	641	133	649	595	782	10
Psychology,	136	641	182	649	595	782	10
45,	185	641	196	649	595	782	10
523-547.	199	641	233	649	595	782	10
Postigo,	54	652	85	661	595	782	10
S.,	87	652	97	661	595	782	10
González,	100	652	138	661	595	782	10
R.,	140	652	152	661	595	782	10
Mateu,	154	652	181	661	595	782	10
C.,	183	652	194	661	595	782	10
Ferrero,	197	652	227	661	595	782	10
J.	229	652	236	661	595	782	10
y	238	652	243	661	595	782	10
Martorell,	245	652	283	661	595	782	10
C.	65	664	74	672	595	782	10
(2009).	76	664	104	672	595	782	10
Diferencias	106	664	150	672	595	782	10
conductuales	152	664	201	672	595	782	10
según	203	664	226	672	595	782	10
género	228	664	253	672	595	782	10
en	256	664	265	672	595	782	10
con-	267	664	283	672	595	782	10
vivencia	65	675	97	684	595	782	10
escolar.	100	675	129	684	595	782	10
Psicothema,	131	675	178	684	595	782	10
21,	181	675	193	684	595	782	10
453-458.	195	675	229	684	595	782	10
Ramos,	54	687	83	695	595	782	10
M.,	87	687	100	695	595	782	10
Moreno,	104	687	136	695	595	782	10
M.,	140	687	153	695	595	782	10
Valdés,	157	687	185	695	595	782	10
B.	189	687	198	695	595	782	10
y	202	687	206	695	595	782	10
Catena,	210	687	239	695	595	782	10
A.	243	687	252	695	595	782	10
(2008).	256	687	283	695	595	782	10
Criteria	65	698	94	706	595	782	10
of	99	698	107	706	595	782	10
the	112	698	124	706	595	782	10
peer-review	128	698	174	706	595	782	10
process	179	698	207	706	595	782	10
for	212	698	223	706	595	782	10
publication	228	698	271	706	595	782	10
of	276	698	284	706	595	782	10
experimental	65	709	115	718	595	782	10
and	120	709	134	718	595	782	10
quasi-experimental	139	709	212	718	595	782	10
research	217	709	249	718	595	782	10
in	254	709	261	718	595	782	10
Psy-	267	709	284	718	595	782	10
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	10
Intervention	98	744	137	751	595	782	10
Vol.	54	753	67	761	595	782	10
20,	69	753	79	761	595	782	10
No.	81	753	93	761	595	782	10
2,	95	753	101	761	595	782	10
2011	103	753	119	761	595	782	10
-	121	753	124	761	595	782	10
pp.	126	753	136	761	595	782	10
171-181	138	753	165	761	595	782	10
chology:	323	60	356	68	595	782	10
A	361	60	368	68	595	782	10
guide	373	60	394	68	595	782	10
for	399	60	410	68	595	782	10
creating	415	60	446	68	595	782	10
research	451	60	482	68	595	782	10
papers.	488	60	515	68	595	782	10
Inter-	520	60	541	68	595	782	10
national	323	71	355	79	595	782	10
Journal	359	71	388	79	595	782	10
of	392	71	399	79	595	782	10
Clinica	403	71	431	79	595	782	10
land	435	71	452	79	595	782	10
Health	455	71	481	79	595	782	10
Psychology,	485	71	531	79	595	782	10
8,	534	71	541	79	595	782	10
751-764.	323	82	357	91	595	782	10
Radloff,	312	94	343	102	595	782	10
S.	346	94	354	102	595	782	10
(1977).	357	94	385	102	595	782	10
The	388	94	403	102	595	782	10
CES-D	406	94	433	102	595	782	10
scale:	437	94	458	102	595	782	10
A	461	94	468	102	595	782	10
self-report	471	94	510	102	595	782	10
depres-	514	94	541	102	595	782	10
sion	323	105	339	114	595	782	10
scale	342	105	361	114	595	782	10
for	363	105	374	114	595	782	10
research	377	105	409	114	595	782	10
in	411	105	419	114	595	782	10
the	421	105	433	114	595	782	10
general	436	105	464	114	595	782	10
population.	466	105	509	114	595	782	10
Applied	512	105	541	114	595	782	10
Psychological	323	117	377	125	595	782	10
Measurement,	380	117	433	125	595	782	10
1,	436	117	443	125	595	782	10
385-401.	446	117	480	125	595	782	10
Remor	312	128	338	136	595	782	10
E.	341	128	349	136	595	782	10
y	352	128	357	136	595	782	10
Carrobles,	360	128	399	136	595	782	10
J.	403	128	409	136	595	782	10
A.	411	128	421	136	595	782	10
(2001)	424	128	449	136	595	782	10
Versión	452	128	481	136	595	782	10
Española	484	128	519	136	595	782	10
de	522	128	531	136	595	782	10
la	535	128	541	136	595	782	10
escala	323	139	346	148	595	782	10
de	349	139	358	148	595	782	10
estrés	360	139	381	148	595	782	10
percibido	383	139	419	148	595	782	10
(PSS-14):	422	139	459	148	595	782	10
Estudio	461	139	490	148	595	782	10
psicométrico	492	139	541	148	595	782	10
en	323	151	332	159	595	782	10
una	335	151	348	159	595	782	10
muestra	351	151	381	159	595	782	10
VIH+.	384	151	408	159	595	782	10
Ansiedad	411	151	446	159	595	782	10
y	449	151	453	159	595	782	10
Estrés,	456	151	482	159	595	782	10
7,	484	151	491	159	595	782	10
195-201.	494	151	528	159	595	782	10
Rodríguez,	312	162	355	171	595	782	10
N.	362	162	371	171	595	782	10
(2004).	377	162	406	171	595	782	10
Guerra	412	162	441	171	595	782	10
en	447	162	456	171	595	782	10
las	462	162	474	171	595	782	10
aulas.	480	162	504	171	595	782	10
Madrid:	510	162	541	171	595	782	10
Editorial	323	174	356	182	595	782	10
Temas	359	174	384	182	595	782	10
de	386	174	395	182	595	782	10
Hoy.	398	174	416	182	595	782	10
Rubini,	312	185	340	193	595	782	10
M.	343	185	354	193	595	782	10
y	357	185	362	193	595	782	10
Pombeni,	365	185	401	193	595	782	10
M.	404	185	415	193	595	782	10
L.	418	185	426	193	595	782	10
(1992).	429	185	457	193	595	782	10
Cuestionario	460	185	509	193	595	782	10
de	513	185	521	193	595	782	10
con-	525	185	541	193	595	782	10
ductas	323	196	348	205	595	782	10
violenta	354	196	384	205	595	782	10
en	390	196	399	205	595	782	10
el	404	196	411	205	595	782	10
aulas.	417	196	440	205	595	782	10
Mimeo.	445	196	475	205	595	782	10
Universidad	480	196	527	205	595	782	10
de	532	196	541	205	595	782	10
Bolonia,	323	208	356	216	595	782	10
Facultad	359	208	392	216	595	782	10
de	395	208	404	216	595	782	10
Ciencias	407	208	440	216	595	782	10
de	443	208	452	216	595	782	10
la	455	208	462	216	595	782	10
Educación.	465	208	508	216	595	782	10
Área	511	208	529	216	595	782	10
de	532	208	541	216	595	782	10
Psicología	323	219	363	228	595	782	10
Social.	365	219	391	228	595	782	10
Sánchez-Sosa,	312	231	367	239	595	782	10
J.	369	231	375	239	595	782	10
C.,	378	231	389	239	595	782	10
Villarreal-González,	391	231	468	239	595	782	10
M.	470	231	481	239	595	782	10
E,	483	231	491	239	595	782	10
Musitu,	494	231	523	239	595	782	10
G.	525	231	534	239	595	782	10
y	537	231	541	239	595	782	10
Martínez-Ferrer,	323	242	389	250	595	782	10
B.	397	242	406	250	595	782	10
(2010).	414	242	443	250	595	782	10
Ideación	452	242	486	250	595	782	10
Suicida	494	242	524	250	595	782	10
en	532	242	541	250	595	782	10
Adolescentes:	323	253	378	262	595	782	10
Un	384	253	396	262	595	782	10
Análisis	401	253	433	262	595	782	10
Psicosocial.	439	253	486	262	595	782	10
Intervención	492	253	541	262	595	782	10
Psicosocial,	323	265	369	273	595	782	10
19,	372	265	384	273	595	782	10
279-287.	386	265	420	273	595	782	10
doi:10.5093/in2010v19n3a8.	423	265	533	273	595	782	10
Satorra,	312	276	342	285	595	782	10
A.	344	276	353	285	595	782	10
y	356	276	361	285	595	782	10
Bentler,	364	276	394	285	595	782	10
P.	396	276	403	285	595	782	10
M.	406	276	417	285	595	782	10
(2001).	420	276	447	285	595	782	10
A	450	276	457	285	595	782	10
scaled	459	276	483	285	595	782	10
difference	485	276	524	285	595	782	10
chi-	527	276	541	285	595	782	10
square	323	288	349	296	595	782	10
test	355	288	369	296	595	782	10
statistic	375	288	405	296	595	782	10
for	411	288	422	296	595	782	10
moment	429	288	461	296	595	782	10
structure	467	288	501	296	595	782	10
analysis.	507	288	542	296	595	782	10
Psychometrika,	323	299	382	307	595	782	10
66,	385	299	396	307	595	782	10
507-514.	399	299	433	307	595	782	10
Seals,	312	310	334	319	595	782	10
D.	338	310	348	319	595	782	10
y	352	310	356	319	595	782	10
Young,	360	310	387	319	595	782	10
J.	392	310	398	319	595	782	10
(2003).	402	310	429	319	595	782	10
Bullying	433	310	467	319	595	782	10
and	471	310	485	319	595	782	10
victimization:	489	310	541	319	595	782	10
prevalence	323	322	364	330	595	782	10
and	367	322	381	330	595	782	10
relationship	384	322	428	330	595	782	10
to	431	322	439	330	595	782	10
gender,	441	322	469	330	595	782	10
grade	472	322	493	330	595	782	10
level,	496	322	517	330	595	782	10
ethni-	519	322	541	330	595	782	10
city,	323	333	339	342	595	782	10
self-esteem,	343	333	388	342	595	782	10
and	392	333	405	342	595	782	10
depression.	409	333	452	342	595	782	10
Adolescence,	455	333	505	342	595	782	10
38,	509	333	521	342	595	782	10
735-	524	333	541	342	595	782	10
747.	323	345	340	353	595	782	10
Simons,	312	356	343	364	595	782	10
R.	345	356	354	364	595	782	10
L.,	356	356	366	364	595	782	10
Wu,	369	356	384	364	595	782	10
C.,	387	356	398	364	595	782	10
Conger,	400	356	430	364	595	782	10
R.	432	356	441	364	595	782	10
D.	443	356	452	364	595	782	10
y	455	356	459	364	595	782	10
Lorenz,	462	356	491	364	595	782	10
F.	493	356	500	364	595	782	10
O.	502	356	511	364	595	782	10
(1994).	514	356	541	364	595	782	10
Two	323	367	340	376	595	782	10
routes	342	367	366	376	595	782	10
to	368	367	375	376	595	782	10
delinquency:	378	367	427	376	595	782	10
Difference	429	367	470	376	595	782	10
between	472	367	504	376	595	782	10
early	506	367	525	376	595	782	10
and	528	367	541	376	595	782	10
late	323	379	337	387	595	782	10
starters	340	379	367	387	595	782	10
in	370	379	377	387	595	782	10
the	380	379	391	387	595	782	10
impact	394	379	420	387	595	782	10
of	423	379	431	387	595	782	10
parenting	433	379	469	387	595	782	10
and	472	379	486	387	595	782	10
deviant	488	379	516	387	595	782	10
peers.	519	379	541	387	595	782	10
Criminology,	323	390	373	399	595	782	10
32,	376	390	388	399	595	782	10
247-276.	390	390	424	399	595	782	10
Smilkstein,	312	402	355	410	595	782	10
G.,	357	402	369	410	595	782	10
Ashworth,	371	402	411	410	595	782	10
C.	414	402	422	410	595	782	10
y	425	402	430	410	595	782	10
Montano,	432	402	469	410	595	782	10
D.	472	402	481	410	595	782	10
(1982).Validity	484	402	541	410	595	782	10
and	323	413	337	421	595	782	10
reliability	340	413	377	421	595	782	10
of	380	413	388	421	595	782	10
the	391	413	403	421	595	782	10
Family	406	413	433	421	595	782	10
APGAR	435	413	468	421	595	782	10
as	471	413	479	421	595	782	10
a	482	413	486	421	595	782	10
test	489	413	502	421	595	782	10
of	506	413	513	421	595	782	10
family	517	413	541	421	595	782	10
function.	323	424	357	433	595	782	10
Journal	360	424	389	433	595	782	10
Familiar	392	424	426	433	595	782	10
Practice,	428	424	463	433	595	782	10
15,	466	424	477	433	595	782	10
303-311.	480	424	514	433	595	782	10
Smith,	312	436	337	444	595	782	10
P.	341	436	348	444	595	782	10
K.	352	436	361	444	595	782	10
(2003).	365	436	393	444	595	782	10
Violence	397	436	430	444	595	782	10
in	434	436	441	444	595	782	10
schools,	446	436	476	444	595	782	10
the	481	436	492	444	595	782	10
response	496	436	530	444	595	782	10
in	534	436	541	444	595	782	10
Europe.	323	447	353	456	595	782	10
Londres:	356	447	390	456	595	782	10
Routledge.	392	447	434	456	595	782	10
Smith,	312	459	337	467	595	782	10
P.	342	459	348	467	595	782	10
K.	353	459	362	467	595	782	10
y	367	459	372	467	595	782	10
Brain,	376	459	400	467	595	782	10
P.	405	459	411	467	595	782	10
F.	416	459	423	467	595	782	10
(2000).	428	459	455	467	595	782	10
Bullying	460	459	493	467	595	782	10
in	498	459	506	467	595	782	10
schools:	510	459	541	467	595	782	10
Lessons	323	470	355	478	595	782	10
from	361	470	380	478	595	782	10
two	386	470	400	478	595	782	10
decades	406	470	437	478	595	782	10
of	443	470	451	478	595	782	10
research.	457	470	493	478	595	782	10
Aggressive	499	470	541	478	595	782	10
Behavior,	323	481	360	490	595	782	10
26,	363	481	375	490	595	782	10
1-9.	377	481	392	490	595	782	10
Vermeer,	312	493	346	501	595	782	10
H.,	350	493	361	501	595	782	10
Boekaerts,	365	493	405	501	595	782	10
M.	409	493	419	501	595	782	10
y	423	493	428	501	595	782	10
Seegers,	431	493	463	501	595	782	10
G.	467	493	476	501	595	782	10
(2000).	480	493	507	501	595	782	10
Motiva-	511	493	541	501	595	782	10
tional	323	504	345	513	595	782	10
and	351	504	365	513	595	782	10
gender	371	504	397	513	595	782	10
differences:	403	504	449	513	595	782	10
sixth	455	504	473	513	595	782	10
grade	479	504	501	513	595	782	10
student´s	507	504	542	513	595	782	10
mathematical	323	516	374	524	595	782	10
problem-solving	377	516	440	524	595	782	10
behavior.	443	516	478	524	595	782	10
Journal	481	516	511	524	595	782	10
of	514	516	521	524	595	782	10
edu-	525	516	541	524	595	782	10
cational	323	527	354	535	595	782	10
Psychology,	357	527	403	535	595	782	10
92,	405	527	417	535	595	782	10
308-315.	420	527	454	535	595	782	10
Villarreal-González,	312	538	389	547	595	782	10
M.	393	538	404	547	595	782	10
E.	407	538	416	547	595	782	10
(2009).	419	538	447	547	595	782	10
Un	451	538	463	547	595	782	10
Modelo	466	538	496	547	595	782	10
Estructural	500	538	541	547	595	782	10
del	323	550	335	558	595	782	10
Consumo	342	550	379	558	595	782	10
de	386	550	395	558	595	782	10
Drogas	402	550	430	558	595	782	10
y	437	550	441	558	595	782	10
Conducta	448	550	486	558	595	782	10
Violenta	492	550	526	558	595	782	10
en	532	550	541	558	595	782	10
Adolescentes	323	561	374	570	595	782	10
Escolarizados.	377	561	432	570	595	782	10
Tesis	434	561	454	570	595	782	10
Doctoral.	457	561	492	570	595	782	10
Universidad	495	561	541	570	595	782	10
Autónoma	323	573	363	581	595	782	10
de	366	573	375	581	595	782	10
Nuevo	377	573	403	581	595	782	10
León.	405	573	427	581	595	782	10
Villarreal-González,	312	584	389	592	595	782	10
M.	392	584	402	592	595	782	10
E,	405	584	413	592	595	782	10
Sánchez-Sosa,	416	584	471	592	595	782	10
J.	473	584	479	592	595	782	10
C.	482	584	491	592	595	782	10
y	493	584	498	592	595	782	10
Musitu,	500	584	530	592	595	782	10
G.	532	584	541	592	595	782	10
(2010a).	323	595	355	604	595	782	10
Un	358	595	369	604	595	782	10
modelo	372	595	400	604	595	782	10
predictivo	403	595	442	604	595	782	10
de	444	595	453	604	595	782	10
la	456	595	463	604	595	782	10
violencia	465	595	500	604	595	782	10
escolar	503	595	530	604	595	782	10
en	532	595	541	604	595	782	10
adolescentes.	323	607	374	615	595	782	10
Revista	377	607	405	615	595	782	10
Ciencia	408	607	438	615	595	782	10
UANL,	441	607	468	615	595	782	10
413-420.	471	607	505	615	595	782	10
Disponi-	508	607	541	615	595	782	10
ble	323	618	335	627	595	782	10
en:	338	618	350	627	595	782	10
http://www.cienciauanl.uanl.mx/13-4/MODELO-	353	618	541	627	595	782	10
PREDICTIVO.pdf	323	630	395	638	595	782	10
Villarreal-González,	312	641	389	649	595	782	10
M.	392	641	402	649	595	782	10
E.,	405	641	416	649	595	782	10
Sánchez-Sosa,	418	641	473	649	595	782	10
J.C.	476	641	491	649	595	782	10
y	493	641	498	649	595	782	10
Musitu,	500	641	530	649	595	782	10
G.	532	641	541	649	595	782	10
(2010b).	323	652	357	661	595	782	10
Como	364	652	387	661	595	782	10
mejorar	394	652	426	661	595	782	10
tus	432	652	444	661	595	782	10
Habilidades	451	652	499	661	595	782	10
Sociales.	506	652	541	661	595	782	10
Programa	323	664	362	672	595	782	10
para	365	664	383	672	595	782	10
adolescentes	386	664	434	672	595	782	10
en	437	664	446	672	595	782	10
manejo	449	664	477	672	595	782	10
del	480	664	492	672	595	782	10
estrés,	495	664	519	672	595	782	10
reso-	522	664	541	672	595	782	10
lución	323	675	347	684	595	782	10
de	349	675	358	684	595	782	10
problemas,	360	675	402	684	595	782	10
autoestima,	404	675	448	684	595	782	10
asertividad,	450	675	495	684	595	782	10
proyecto	498	675	530	684	595	782	10
de	533	675	541	684	595	782	10
vida	323	687	340	695	595	782	10
y	346	687	350	695	595	782	10
administración	356	687	415	695	595	782	10
del	421	687	433	695	595	782	10
tiempo	439	687	465	695	595	782	10
libre.	471	687	492	695	595	782	10
Monterrey:	498	687	541	695	595	782	10
Universidad	323	698	370	706	595	782	10
Autónoma	374	698	414	706	595	782	10
de	418	698	427	706	595	782	10
Nuevo	432	698	457	706	595	782	10
León	462	698	481	706	595	782	10
y	486	698	490	706	595	782	10
Universidad	495	698	541	706	595	782	10
Pablo	323	709	345	718	595	782	10
de	347	709	356	718	595	782	10
Olavide	359	709	389	718	595	782	10
de	392	709	401	718	595	782	10
Sevilla.	403	709	432	718	595	782	10
Copyright	335	744	367	751	595	782	10
2011	369	744	385	751	595	782	10
by	387	744	395	751	595	782	10
the	398	744	407	751	595	782	10
Colegio	410	744	435	751	595	782	10
Oficial	437	744	459	751	595	782	10
de	462	744	469	751	595	782	10
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	10
de	508	744	516	751	595	782	10
Madrid	518	744	541	751	595	782	10
ISSN:	346	753	366	761	595	782	10
1132-0559	368	753	403	761	595	782	10
-	405	753	407	761	595	782	10
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a5	410	753	541	761	595	782	10
M	109	31	116	39	595	782	11
ARÍA	116	33	131	38	595	782	11
E	133	31	138	39	595	782	11
LENA	138	33	154	38	595	782	11
V	155	31	161	39	595	782	11
ILLARREAL	161	33	194	38	595	782	11
-G	194	31	203	39	595	782	11
ONZÁLEZ	203	33	231	38	595	782	11
,	231	31	233	39	595	782	11
J	235	31	238	39	595	782	11
UAN	238	33	251	38	595	782	11
C	253	31	258	39	595	782	11
ARLOS	258	33	278	38	595	782	11
S	280	31	285	39	595	782	11
ÁNCHEZ	285	33	309	38	595	782	11
-S	309	31	316	39	595	782	11
OSA	316	33	328	38	595	782	11
,	328	31	330	39	595	782	11
F	332	31	337	39	595	782	11
ELICIANO	337	33	365	38	595	782	11
H.	367	31	375	39	595	782	11
V	377	31	383	39	595	782	11
EIGA	383	33	397	38	595	782	11
Y	399	33	403	38	595	782	11
G	405	31	411	39	595	782	11
ONZALO	411	33	436	38	595	782	11
DEL	438	33	449	38	595	782	11
M	451	31	459	39	595	782	11
ORAL	459	33	475	38	595	782	11
Villarreal-González,	54	60	131	68	595	782	11
M.,	137	60	150	68	595	782	11
Sánchez-Sosa,	156	60	211	68	595	782	11
J,	217	60	223	68	595	782	11
Musitu,	229	60	258	68	595	782	11
G.	264	60	273	68	595	782	11
y	279	60	284	68	595	782	11
Varela,	65	71	92	79	595	782	11
R.	94	71	103	79	595	782	11
(2010).	105	71	133	79	595	782	11
El	135	71	144	79	595	782	11
consumo	146	71	180	79	595	782	11
de	183	71	192	79	595	782	11
alcohol	194	71	222	79	595	782	11
en	224	71	233	79	595	782	11
adolescentes	236	71	284	79	595	782	11
escolarizados.	65	82	119	91	595	782	11
Propuesta	122	82	160	91	595	782	11
de	163	82	172	91	595	782	11
un	176	82	186	91	595	782	11
modelo	189	82	218	91	595	782	11
socio	221	82	241	91	595	782	11
comunita-	245	82	283	91	595	782	11
rio.	65	94	78	102	595	782	11
Intervención	82	94	130	102	595	782	11
Psicosocial,	134	94	180	102	595	782	11
19,	184	94	196	102	595	782	11
253-264.	200	94	234	102	595	782	11
doi:10.5093	238	94	283	102	595	782	11
/in2010v19n3a6.	65	105	129	114	595	782	11
Vitaro,	54	117	80	125	595	782	11
F.,	82	117	91	125	595	782	11
Brendgen,	93	117	133	125	595	782	11
M.,	135	117	148	125	595	782	11
y	150	117	155	125	595	782	11
Tremblay,	157	117	195	125	595	782	11
R.	197	117	206	125	595	782	11
E.	208	117	216	125	595	782	11
(2000).	218	117	246	125	595	782	11
Influence	248	117	284	125	595	782	11
181	523	29	541	39	595	782	11
of	323	60	331	68	595	782	11
deviant	333	60	361	68	595	782	11
friends	364	60	390	68	595	782	11
on	393	60	402	68	595	782	11
delinquency:	404	60	454	68	595	782	11
Searching	456	60	494	68	595	782	11
for	496	60	507	68	595	782	11
modera-	510	60	541	68	595	782	11
tor	323	71	334	79	595	782	11
variables.	336	71	373	79	595	782	11
Journal	375	71	405	79	595	782	11
of	407	71	415	79	595	782	11
Abnormal	417	71	455	79	595	782	11
Child	457	71	479	79	595	782	11
Psychology,	481	71	527	79	595	782	11
28,	530	71	541	79	595	782	11
313-325.	323	82	357	91	595	782	11
Yubero,	312	94	342	102	595	782	11
S.,	344	94	354	102	595	782	11
Serna,	356	94	380	102	595	782	11
C.	383	94	391	102	595	782	11
y	394	94	399	102	595	782	11
Martínez,	401	94	438	102	595	782	11
I	440	94	443	102	595	782	11
(2005).	445	94	473	102	595	782	11
Fracaso	476	94	505	102	595	782	11
escolar	507	94	534	102	595	782	11
y	537	94	541	102	595	782	11
violencia	323	105	358	114	595	782	11
en	361	105	370	114	595	782	11
la	373	105	380	114	595	782	11
escuela:	383	105	414	114	595	782	11
factores	417	105	447	114	595	782	11
psicológicos	450	105	498	114	595	782	11
y	501	105	506	114	595	782	11
sociales.	509	105	541	114	595	782	11
Boletín	323	117	351	125	595	782	11
Informativo	353	117	398	125	595	782	11
de	401	117	410	125	595	782	11
Trabajo	412	117	442	125	595	782	11
Social,	445	117	471	125	595	782	11
5.	474	117	481	125	595	782	11
Manuscrito	399	133	446	143	595	782	11
Recibido:	449	133	490	143	595	782	11
15/07/2010	493	133	541	143	595	782	11
Revisión	410	145	447	154	595	782	11
Recibida:	450	145	490	154	595	782	11
12/11/2010	493	145	541	154	595	782	11
Manuscrito	397	156	445	166	595	782	11
Aceptado:	447	156	490	166	595	782	11
09/03/2011	493	156	541	166	595	782	11
Copyright	54	744	86	751	595	782	11
2011	89	744	104	751	595	782	11
by	106	744	114	751	595	782	11
the	117	744	126	751	595	782	11
Colegio	129	744	154	751	595	782	11
Oficial	156	744	178	751	595	782	11
de	181	744	188	751	595	782	11
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	11
de	227	744	235	751	595	782	11
Madrid	237	744	260	751	595	782	11
ISSN:	54	753	73	761	595	782	11
1132-0559	76	753	110	761	595	782	11
-	112	753	115	761	595	782	11
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a5	117	753	249	761	595	782	11
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	11
Intervention	502	744	541	751	595	782	11
Vol.	430	753	443	761	595	782	11
20,	445	753	455	761	595	782	11
No.	458	753	469	761	595	782	11
2,	472	753	478	761	595	782	11
2011	480	753	495	761	595	782	11
-	498	753	500	761	595	782	11
pp.	503	753	513	761	595	782	11
171-181	515	753	541	761	595	782	11
