Familia,	93	61	157	77	595	782	1
Profesorado	162	61	255	77	595	782	1
e	260	61	268	77	595	782	1
Iguales:	273	61	334	77	595	782	1
Claves	339	61	390	77	595	782	1
para	395	61	431	77	595	782	1
el	436	61	449	77	595	782	1
Apoyo	453	61	503	77	595	782	1
a	176	81	185	97	595	782	1
las	190	81	211	97	595	782	1
Víctimas	216	81	284	97	595	782	1
de	289	81	307	97	595	782	1
Acoso	311	81	357	97	595	782	1
Escolar	362	81	420	97	595	782	1
Family,	74	121	132	137	595	782	1
Teachers,	137	121	209	137	595	782	1
and	214	121	243	137	595	782	1
Peers:	248	121	296	137	595	782	1
Keys	301	121	339	137	595	782	1
for	344	121	367	137	595	782	1
Supporting	372	121	459	137	595	782	1
Victims	463	121	522	137	595	782	1
of	256	141	271	157	595	782	1
Bullying	276	141	341	157	595	782	1
María	255	168	284	179	595	782	1
Jesús	287	168	313	179	595	782	1
Cava	316	168	341	179	595	782	1
Universidad	238	183	285	191	595	782	1
de	287	183	296	191	595	782	1
Valencia,	299	183	334	191	595	782	1
Spain	336	183	358	191	595	782	1
Resumen.	96	205	136	213	595	782	1
Palabras	96	310	131	318	595	782	1
clave:	134	310	157	318	595	782	1
acoso	160	310	181	319	595	782	1
escolar,	184	310	213	319	595	782	1
adolescencia,	215	310	266	319	595	782	1
apoyo	269	310	292	319	595	782	1
social,	295	310	319	319	595	782	1
intervención.	322	310	372	319	595	782	1
Abstract.	96	331	134	339	595	782	1
Keywords:	96	436	137	444	595	782	1
adolescence,	140	436	188	445	595	782	1
bullying,	191	436	225	445	595	782	1
intervention,	227	436	276	445	595	782	1
social	278	436	300	445	595	782	1
support.	303	436	334	445	595	782	1
Desde	65	457	91	466	595	782	1
los	96	457	108	466	595	782	1
años	112	457	131	466	595	782	1
90,	136	457	149	466	595	782	1
y	153	457	158	466	595	782	1
a	163	457	167	466	595	782	1
partir	172	457	194	466	595	782	1
de	199	457	208	466	595	782	1
los	213	457	225	466	595	782	1
ampliamente	229	457	283	466	595	782	1
citados	54	468	84	478	595	782	1
trabajos	89	468	123	478	595	782	1
de	129	468	139	478	595	782	1
Dan	144	468	162	478	595	782	1
Olweus	168	468	200	478	595	782	1
(1983,	206	468	233	478	595	782	1
1993),	239	468	266	478	595	782	1
las	272	468	283	478	595	782	1
investigaciones	54	480	119	489	595	782	1
sobre	122	480	145	489	595	782	1
el	148	480	156	489	595	782	1
acoso	159	480	183	489	595	782	1
escolar	187	480	217	489	595	782	1
han	220	480	235	489	595	782	1
sido	239	480	256	489	595	782	1
abun-	260	480	283	489	595	782	1
dantes	54	491	81	500	595	782	1
tanto	83	491	104	500	595	782	1
fuera	107	491	128	500	595	782	1
como	131	491	154	500	595	782	1
dentro	156	491	183	500	595	782	1
de	186	491	196	500	595	782	1
nuestro	198	491	229	500	595	782	1
país	231	491	248	500	595	782	1
(Avilés,	251	491	283	500	595	782	1
2006;	54	502	78	512	595	782	1
Cerezo,	82	502	114	512	595	782	1
2001;	118	502	142	512	595	782	1
Cook,	146	502	171	512	595	782	1
Williams,	175	502	216	512	595	782	1
Guerra,	220	502	252	512	595	782	1
Kim	256	502	274	512	595	782	1
y	278	502	283	512	595	782	1
Sadek,	54	514	82	523	595	782	1
2010;	86	514	109	523	595	782	1
Del	113	514	128	523	595	782	1
Barrio,	131	514	161	523	595	782	1
Martín,	164	514	196	523	595	782	1
Montero,	199	514	238	523	595	782	1
Gutiérrez,	241	514	283	523	595	782	1
Barrios	54	525	85	535	595	782	1
y	89	525	95	535	595	782	1
De	99	525	112	535	595	782	1
Dios,	116	525	139	535	595	782	1
2008;	143	525	167	535	595	782	1
Díaz-Aguado,	172	525	231	535	595	782	1
Martínez	236	525	274	535	595	782	1
y	278	525	283	535	595	782	1
Martín,	54	537	85	546	595	782	1
2004;	90	537	114	546	595	782	1
Gini,	118	537	140	546	595	782	1
2006;	144	537	168	546	595	782	1
Ortega	173	537	202	546	595	782	1
y	206	537	211	546	595	782	1
Del	216	537	231	546	595	782	1
Rey,	236	537	255	546	595	782	1
2004;	260	537	284	546	595	782	1
Smith,	54	548	82	557	595	782	1
2004;	89	548	113	557	595	782	1
Smith,	119	548	147	557	595	782	1
Morita,	154	548	186	557	595	782	1
Junger-Tas,	192	548	242	557	595	782	1
Olweus,	248	548	283	557	595	782	1
Catalano	54	559	91	569	595	782	1
y	95	559	100	569	595	782	1
Slee,	104	559	125	569	595	782	1
1999).	129	559	156	569	595	782	1
En	160	559	172	569	595	782	1
España	175	559	206	569	595	782	1
destacan	210	559	246	569	595	782	1
también	250	559	284	569	595	782	1
los	54	571	67	580	595	782	1
informes	73	571	112	580	595	782	1
realizados	119	571	164	580	595	782	1
desde	171	571	195	580	595	782	1
la	202	571	210	580	595	782	1
institución	217	571	263	580	595	782	1
del	270	571	284	580	595	782	1
Defensor	54	582	92	592	595	782	1
del	98	582	110	592	595	782	1
Pueblo,	116	582	147	592	595	782	1
tanto	153	582	174	592	595	782	1
a	179	582	183	592	595	782	1
escala	189	582	214	592	595	782	1
nacional	219	582	255	592	595	782	1
como	260	582	283	592	595	782	1
autonómica	54	594	103	603	595	782	1
(Defensor	106	594	148	603	595	782	1
del	151	594	164	603	595	782	1
Pueblo,	167	594	199	603	595	782	1
2000,	203	594	226	603	595	782	1
2007;	229	594	253	603	595	782	1
Síndic	257	594	283	603	595	782	1
de	54	605	64	614	595	782	1
Greuges	67	605	102	614	595	782	1
de	105	605	115	614	595	782	1
Cataluña,	118	605	158	614	595	782	1
2006;	161	605	185	614	595	782	1
Síndic	188	605	214	614	595	782	1
de	217	605	227	614	595	782	1
Greugues	230	605	271	614	595	782	1
de	274	605	283	614	595	782	1
la	54	616	61	626	595	782	1
Comunitat	66	616	110	626	595	782	1
Valenciana,	114	616	163	626	595	782	1
2007).	167	616	194	626	595	782	1
El	199	616	208	626	595	782	1
acoso	212	616	236	626	595	782	1
escolar	241	616	270	626	595	782	1
es	275	616	283	626	595	782	1
definido	54	628	89	637	595	782	1
como	92	628	115	637	595	782	1
una	118	628	133	637	595	782	1
conducta	136	628	174	637	595	782	1
dañina	177	628	205	637	595	782	1
e	208	628	212	637	595	782	1
intencional,	215	628	264	637	595	782	1
rea-	267	628	283	637	595	782	1
lizada	54	639	79	649	595	782	1
de	83	639	93	649	595	782	1
forma	98	639	123	649	595	782	1
repetida	127	639	161	649	595	782	1
por	165	639	179	649	595	782	1
una	184	639	199	649	595	782	1
o	203	639	209	649	595	782	1
más	213	639	230	649	595	782	1
personas,	235	639	274	649	595	782	1
y	278	639	284	649	595	782	1
dirigida	54	651	87	660	595	782	1
hacia	91	651	113	660	595	782	1
una	118	651	133	660	595	782	1
víctima	137	651	169	660	595	782	1
a	173	651	178	660	595	782	1
la	182	651	190	660	595	782	1
que	194	651	210	660	595	782	1
le	214	651	222	660	595	782	1
resulta	226	651	254	660	595	782	1
difícil	258	651	284	660	595	782	1
defenderse	54	662	99	671	595	782	1
(Olweus,	102	662	140	671	595	782	1
1993).	143	662	170	671	595	782	1
Correspondencia:	66	693	123	700	595	782	1
María	126	693	145	700	595	782	1
Jesús	149	693	166	700	595	782	1
Cava.	169	693	187	700	595	782	1
Departamento	191	693	236	700	595	782	1
de	240	693	247	700	595	782	1
Psicología	251	693	284	700	595	782	1
Social.	55	702	77	709	595	782	1
Facultad	79	702	107	709	595	782	1
de	110	702	117	709	595	782	1
Psicología.	120	702	155	709	595	782	1
Universidad	158	702	197	709	595	782	1
de	199	702	207	709	595	782	1
Valencia.	209	702	239	709	595	782	1
Avda.	241	702	260	709	595	782	1
Blasco	262	702	284	709	595	782	1
Ibañez,	55	711	78	718	595	782	1
21.	80	711	90	718	595	782	1
46010.	93	711	115	718	595	782	1
Valencia.	117	711	146	718	595	782	1
Spain.	148	711	169	718	595	782	1
E-mail:	171	711	195	718	595	782	1
Maria.J.Cava@uv.es	197	711	264	718	595	782	1
Copyright	54	744	86	751	595	782	1
2011	89	744	104	751	595	782	1
by	106	744	114	751	595	782	1
the	117	744	126	751	595	782	1
Colegio	129	744	154	751	595	782	1
Oficial	156	744	178	751	595	782	1
de	181	744	188	751	595	782	1
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	1
de	227	744	235	751	595	782	1
Madrid	237	744	260	751	595	782	1
ISSN:	54	753	73	761	595	782	1
1132-0559	76	753	110	761	595	782	1
-	112	753	115	761	595	782	1
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a6	117	753	249	761	595	782	1
El	323	457	332	466	595	782	1
gran	335	457	354	466	595	782	1
interés	357	457	385	466	595	782	1
y	388	457	393	466	595	782	1
preocupación	396	457	453	466	595	782	1
que	456	457	471	466	595	782	1
el	474	457	482	466	595	782	1
acoso	485	457	509	466	595	782	1
escolar	512	457	541	466	595	782	1
despierta,	312	468	352	478	595	782	1
tanto	355	468	376	478	595	782	1
en	378	468	388	478	595	782	1
la	391	468	398	478	595	782	1
sociedad	401	468	438	478	595	782	1
como	440	468	464	478	595	782	1
en	466	468	476	478	595	782	1
el	479	468	486	478	595	782	1
ámbito	489	468	518	478	595	782	1
cien-	520	468	541	478	595	782	1
tífico,	312	480	337	489	595	782	1
se	340	480	348	489	595	782	1
explica	352	480	382	489	595	782	1
en	385	480	395	489	595	782	1
buena	398	480	423	489	595	782	1
medida	426	480	457	489	595	782	1
por	460	480	474	489	595	782	1
las	477	480	489	489	595	782	1
graves	492	480	520	489	595	782	1
con-	523	480	541	489	595	782	1
secuencias	312	491	357	500	595	782	1
negativas	361	491	401	500	595	782	1
que	405	491	420	500	595	782	1
esta	424	491	441	500	595	782	1
situación	445	491	483	500	595	782	1
tiene	487	491	507	500	595	782	1
para	512	491	530	500	595	782	1
la	534	491	541	500	595	782	1
víctima	312	502	343	512	595	782	1
(Estévez,	348	502	387	512	595	782	1
Murgui	391	502	423	512	595	782	1
y	427	502	433	512	595	782	1
Musitu,	437	502	470	512	595	782	1
2008;	474	502	498	512	595	782	1
Martin	503	502	532	512	595	782	1
y	536	502	541	512	595	782	1
Huebner,	312	514	350	523	595	782	1
2007).	354	514	381	523	595	782	1
Así,	384	514	401	523	595	782	1
en	405	514	415	523	595	782	1
diversos	418	514	453	523	595	782	1
estudios	457	514	491	523	595	782	1
se	495	514	503	523	595	782	1
ha	507	514	517	523	595	782	1
mos-	520	514	541	523	595	782	1
trado	312	525	333	535	595	782	1
cómo	337	525	360	535	595	782	1
las	364	525	376	535	595	782	1
víctimas	379	525	415	535	595	782	1
de	418	525	428	535	595	782	1
acoso	432	525	456	535	595	782	1
escolar	459	525	489	535	595	782	1
manifiestan	493	525	542	535	595	782	1
mayores	312	537	347	546	595	782	1
sentimientos	350	537	403	546	595	782	1
de	406	537	416	546	595	782	1
soledad,	419	537	453	546	595	782	1
mayor	456	537	483	546	595	782	1
ánimo	486	537	512	546	595	782	1
depre-	515	537	541	546	595	782	1
sivo	312	548	329	557	595	782	1
y	334	548	339	557	595	782	1
ansiedad,	343	548	382	557	595	782	1
y	387	548	392	557	595	782	1
menor	396	548	423	557	595	782	1
autoestima	427	548	473	557	595	782	1
(Cava,	477	548	505	557	595	782	1
Buelga,	509	548	541	557	595	782	1
Musitu	312	559	342	569	595	782	1
y	349	559	354	569	595	782	1
Murgui,	361	559	396	569	595	782	1
2010;	402	559	427	569	595	782	1
Hodges	434	559	466	569	595	782	1
y	473	559	478	569	595	782	1
Perry,	485	559	510	569	595	782	1
1999;	517	559	541	569	595	782	1
Povedano,	312	571	356	580	595	782	1
Hendry,	361	571	394	580	595	782	1
Ramos	399	571	428	580	595	782	1
y	433	571	438	580	595	782	1
Varela,	443	571	472	580	595	782	1
2011;	477	571	500	580	595	782	1
Putallaz,	505	571	541	580	595	782	1
Grimes,	312	582	345	592	595	782	1
Kristen,	350	582	383	592	595	782	1
Kupersmidt,	387	582	439	592	595	782	1
Coie	444	582	463	592	595	782	1
y	468	582	473	592	595	782	1
Dearing,	477	582	513	592	595	782	1
2007;	518	582	541	592	595	782	1
Smith,	312	594	340	603	595	782	1
2004).	343	594	370	603	595	782	1
Esta	373	594	391	603	595	782	1
incidencia	394	594	438	603	595	782	1
negativa	441	594	476	603	595	782	1
en	480	594	490	603	595	782	1
el	493	594	500	603	595	782	1
bienestar	504	594	541	603	595	782	1
de	312	605	322	614	595	782	1
las	325	605	337	614	595	782	1
víctimas	340	605	375	614	595	782	1
se	379	605	387	614	595	782	1
produce	390	605	424	614	595	782	1
tanto	428	605	449	614	595	782	1
si	452	605	459	614	595	782	1
el	462	605	469	614	595	782	1
acoso	473	605	497	614	595	782	1
escolar	500	605	529	614	595	782	1
es	533	605	541	614	595	782	1
de	312	616	322	626	595	782	1
tipo	324	616	341	626	595	782	1
directo,	343	616	375	626	595	782	1
esto	377	616	394	626	595	782	1
es,	397	616	408	626	595	782	1
mediante	411	616	449	626	595	782	1
agresiones	452	616	496	626	595	782	1
físicas	499	616	525	626	595	782	1
y/o	528	616	541	626	595	782	1
verbales,	312	628	349	637	595	782	1
como	353	628	377	637	595	782	1
si	381	628	388	637	595	782	1
la	392	628	399	637	595	782	1
víctima	403	628	435	637	595	782	1
experimenta	439	628	491	637	595	782	1
situaciones	495	628	541	637	595	782	1
de	312	639	322	649	595	782	1
acoso	324	639	348	649	595	782	1
indirecto	350	639	387	649	595	782	1
o	390	639	395	649	595	782	1
relacional	397	639	439	649	595	782	1
(Card,	441	639	467	649	595	782	1
Stucky,	470	639	501	649	595	782	1
Sawalani	503	639	541	649	595	782	1
y	312	651	317	660	595	782	1
Little,	320	651	346	660	595	782	1
2008;	349	651	373	660	595	782	1
Cava	376	651	398	660	595	782	1
et	401	651	409	660	595	782	1
al.,	412	651	425	660	595	782	1
2010).	428	651	455	660	595	782	1
El	459	651	468	660	595	782	1
acoso	471	651	495	660	595	782	1
escolar	498	651	528	660	595	782	1
de	532	651	541	660	595	782	1
tipo	312	662	328	671	595	782	1
relacional,	331	662	375	671	595	782	1
o	378	662	383	671	595	782	1
indirecto,	386	662	426	671	595	782	1
tiene	429	662	449	671	595	782	1
como	452	662	476	671	595	782	1
objetivo	479	662	513	671	595	782	1
el	516	662	523	671	595	782	1
ais-	526	662	541	671	595	782	1
lamiento	312	673	349	683	595	782	1
y	351	673	356	683	595	782	1
rechazo	358	673	391	683	595	782	1
social	393	673	418	683	595	782	1
de	420	673	430	683	595	782	1
la	432	673	440	683	595	782	1
víctima	442	673	474	683	595	782	1
mediante	476	673	515	683	595	782	1
la	517	673	525	683	595	782	1
uti-	527	673	541	683	595	782	1
lización	312	685	345	694	595	782	1
por	348	685	362	694	595	782	1
parte	366	685	387	694	595	782	1
de	390	685	400	694	595	782	1
los	403	685	415	694	595	782	1
agresores	419	685	458	694	595	782	1
de	461	685	471	694	595	782	1
estrategias	475	685	519	694	595	782	1
tales	522	685	541	694	595	782	1
como	312	696	335	706	595	782	1
la	340	696	348	706	595	782	1
difusión	353	696	388	706	595	782	1
de	393	696	403	706	595	782	1
rumores	408	696	443	706	595	782	1
maliciosos	448	696	493	706	595	782	1
(Archer	498	696	531	706	595	782	1
y	536	696	541	706	595	782	1
Coyne,	312	708	342	717	595	782	1
2005;	346	708	370	717	595	782	1
Cairns,	374	708	404	717	595	782	1
Cairns,	408	708	438	717	595	782	1
Neckeman,	442	708	489	717	595	782	1
Ferguson	493	708	532	717	595	782	1
y	536	708	541	717	595	782	1
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	1
Intervention	502	744	541	751	595	782	1
Vol.	430	753	443	761	595	782	1
20,	445	753	455	761	595	782	1
No.	458	753	469	761	595	782	1
2,	472	753	478	761	595	782	1
2011	480	753	495	761	595	782	1
-	498	753	500	761	595	782	1
pp.	503	753	513	761	595	782	1
183-192	515	753	541	761	595	782	1
184	54	29	72	39	595	782	2
A	239	31	244	39	595	782	2
POYO	244	33	261	38	595	782	2
A	263	33	267	38	595	782	2
V	269	31	275	39	595	782	2
ÍCTIMAS	275	33	299	38	595	782	2
DE	301	33	309	38	595	782	2
A	311	31	317	39	595	782	2
COSO	317	33	333	38	595	782	2
E	335	31	340	39	595	782	2
SCOLAR	340	33	364	38	595	782	2
Gariépv,	54	60	90	69	595	782	2
1989;	94	60	118	69	595	782	2
Card	122	60	142	69	595	782	2
et	147	60	154	69	595	782	2
al.,	159	60	171	69	595	782	2
2008;	176	60	200	69	595	782	2
Crick	204	60	227	69	595	782	2
y	232	60	237	69	595	782	2
Grotpeter,	241	60	283	69	595	782	2
1995).	54	71	81	80	595	782	2
Tanto	84	71	108	80	595	782	2
el	111	71	118	80	595	782	2
acoso	122	71	145	80	595	782	2
escolar	149	71	178	80	595	782	2
directo	181	71	211	80	595	782	2
como	214	71	237	80	595	782	2
el	240	71	248	80	595	782	2
indirec-	251	71	284	80	595	782	2
to	54	82	62	92	595	782	2
tienen	66	82	91	92	595	782	2
consecuencias	95	82	155	92	595	782	2
muy	159	82	177	92	595	782	2
negativas	181	82	221	92	595	782	2
para	224	82	242	92	595	782	2
las	246	82	258	92	595	782	2
vícti-	261	82	283	92	595	782	2
mas	54	94	71	103	595	782	2
y	74	94	79	103	595	782	2
suelen,	83	94	112	103	595	782	2
de	116	94	125	103	595	782	2
hecho,	129	94	157	103	595	782	2
estar	160	94	180	103	595	782	2
incluidos	183	94	222	103	595	782	2
en	225	94	235	103	595	782	2
la	238	94	246	103	595	782	2
mayoría	249	94	284	103	595	782	2
de	54	105	64	115	595	782	2
los	67	105	79	115	595	782	2
programas	81	105	126	115	595	782	2
de	129	105	138	115	595	782	2
intervención	141	105	194	115	595	782	2
desarrollados	196	105	252	115	595	782	2
para	255	105	273	115	595	782	2
la	276	105	283	115	595	782	2
prevención	54	117	101	126	595	782	2
de	108	117	118	126	595	782	2
la	125	117	132	126	595	782	2
violencia	139	117	178	126	595	782	2
escolar	185	117	215	126	595	782	2
(por	222	117	240	126	595	782	2
ejemplo,	246	117	283	126	595	782	2
Monjas	54	128	85	137	595	782	2
y	88	128	93	137	595	782	2
Avilés,	96	128	125	137	595	782	2
2006).	128	128	155	137	595	782	2
En	65	139	77	149	595	782	2
cuanto	81	139	109	149	595	782	2
a	113	139	117	149	595	782	2
las	121	139	133	149	595	782	2
estrategias	137	139	181	149	595	782	2
de	185	139	195	149	595	782	2
intervención	199	139	252	149	595	782	2
que	256	139	271	149	595	782	2
se	275	139	283	149	595	782	2
han	54	151	69	160	595	782	2
desarrollado	71	151	123	160	595	782	2
en	126	151	136	160	595	782	2
los	138	151	150	160	595	782	2
últimos	153	151	184	160	595	782	2
años,	187	151	209	160	595	782	2
éstas	211	151	231	160	595	782	2
son	234	151	248	160	595	782	2
amplias	251	151	284	160	595	782	2
e	54	162	59	172	595	782	2
incluyen	63	162	99	172	595	782	2
diferentes	103	162	145	172	595	782	2
niveles	149	162	179	172	595	782	2
de	183	162	193	172	595	782	2
actuación	198	162	238	172	595	782	2
(Caruana,	242	162	284	172	595	782	2
2005,	54	174	77	183	595	782	2
Cava	82	174	104	183	595	782	2
y	108	174	113	183	595	782	2
Musitu,	118	174	150	183	595	782	2
1999,	155	174	179	183	595	782	2
2002;	183	174	207	183	595	782	2
Cerezo	212	174	241	183	595	782	2
y	246	174	251	183	595	782	2
Calvo,	256	174	283	183	595	782	2
2011;	54	185	77	194	595	782	2
Díaz-Aguado,	82	185	141	194	595	782	2
2006;	146	185	170	194	595	782	2
Fernández,	175	185	221	194	595	782	2
Villaoslada	226	185	273	194	595	782	2
y	278	185	283	194	595	782	2
Funes,	54	196	82	206	595	782	2
2002;	86	196	110	206	595	782	2
Monjas	115	196	147	206	595	782	2
y	151	196	157	206	595	782	2
Avilés,	161	196	190	206	595	782	2
2006;	195	196	219	206	595	782	2
Ortega,	224	196	255	206	595	782	2
1998,	260	196	283	206	595	782	2
2003;	54	208	78	217	595	782	2
Ramos-Corpas,	85	208	151	217	595	782	2
2010a;	157	208	186	217	595	782	2
Suckling	193	208	231	217	595	782	2
y	237	208	243	217	595	782	2
Temple,	249	208	283	217	595	782	2
2006;	54	219	78	229	595	782	2
Torrego,	84	219	120	229	595	782	2
2000,	126	219	150	229	595	782	2
2006;	157	219	180	229	595	782	2
Trianes	187	219	218	229	595	782	2
y	224	219	230	229	595	782	2
Fernández-	236	219	284	229	595	782	2
Figarés,	54	231	87	240	595	782	2
2001).	90	231	117	240	595	782	2
Así,	119	231	137	240	595	782	2
algunas	139	231	171	240	595	782	2
se	174	231	183	240	595	782	2
centran	185	231	216	240	595	782	2
básicamente	219	231	271	240	595	782	2
en	274	231	284	240	595	782	2
mejorar	54	242	87	251	595	782	2
la	89	242	97	251	595	782	2
convivencia	100	242	150	251	595	782	2
escolar	153	242	183	251	595	782	2
a	186	242	190	251	595	782	2
través	193	242	218	251	595	782	2
de	221	242	231	251	595	782	2
incrementar	233	242	284	251	595	782	2
los	54	253	66	263	595	782	2
recursos	69	253	104	263	595	782	2
personales	107	253	151	263	595	782	2
y	154	253	159	263	595	782	2
sociales	162	253	196	263	595	782	2
de	198	253	208	263	595	782	2
alumnos	211	253	247	263	595	782	2
y	250	253	255	263	595	782	2
profe-	258	253	283	263	595	782	2
sores	54	265	75	274	595	782	2
(por	80	265	97	274	595	782	2
ejemplo,	102	265	138	274	595	782	2
Cava	143	265	165	274	595	782	2
y	169	265	174	274	595	782	2
Musitu,	179	265	211	274	595	782	2
2000),	216	265	243	274	595	782	2
mientras	247	265	283	274	595	782	2
que	54	276	69	286	595	782	2
en	71	276	81	286	595	782	2
otras	84	276	104	286	595	782	2
se	106	276	115	286	595	782	2
busca	117	276	141	286	595	782	2
integrar	144	276	176	286	595	782	2
a	179	276	183	286	595	782	2
toda	186	276	204	286	595	782	2
la	206	276	214	286	595	782	2
comunidad	216	276	263	286	595	782	2
edu-	265	276	284	286	595	782	2
cativa	54	288	79	297	595	782	2
en	83	288	93	297	595	782	2
un	97	288	107	297	595	782	2
enfoque	112	288	145	297	595	782	2
integral	149	288	181	297	595	782	2
de	186	288	195	297	595	782	2
la	200	288	207	297	595	782	2
convivencia	211	288	262	297	595	782	2
(por	266	288	283	297	595	782	2
ejemplo,	54	299	90	308	595	782	2
Suckling	93	299	130	308	595	782	2
y	133	299	139	308	595	782	2
Temple,	141	299	175	308	595	782	2
2006).	178	299	205	308	595	782	2
La	208	299	219	308	595	782	2
mayoría	222	299	256	308	595	782	2
de	259	299	269	308	595	782	2
las	272	299	284	308	595	782	2
propuestas	54	310	99	320	595	782	2
de	102	310	112	320	595	782	2
intervención	116	310	168	320	595	782	2
asumen	172	310	204	320	595	782	2
que	207	310	222	320	595	782	2
la	226	310	233	320	595	782	2
prevención	237	310	283	320	595	782	2
primaria	54	322	89	331	595	782	2
y	92	322	97	331	595	782	2
la	100	322	108	331	595	782	2
mejora	110	322	139	331	595	782	2
de	142	322	152	331	595	782	2
la	155	322	162	331	595	782	2
integración	165	322	212	331	595	782	2
social	215	322	239	331	595	782	2
de	242	322	252	331	595	782	2
todo	255	322	273	331	595	782	2
el	276	322	283	331	595	782	2
alumnado	54	333	95	343	595	782	2
son	98	333	113	343	595	782	2
elementos	115	333	158	343	595	782	2
esenciales;	161	333	206	343	595	782	2
y	209	333	214	343	595	782	2
suelen,	217	333	247	343	595	782	2
además,	249	333	283	343	595	782	2
desarrollar	54	345	99	354	595	782	2
este	102	345	118	354	595	782	2
tipo	121	345	137	354	595	782	2
de	140	345	150	354	595	782	2
estrategias	153	345	197	354	595	782	2
junto	200	345	221	354	595	782	2
con	224	345	239	354	595	782	2
otras	242	345	263	354	595	782	2
diri-	265	345	283	354	595	782	2
gidas	54	356	76	365	595	782	2
a	79	356	83	365	595	782	2
la	86	356	93	365	595	782	2
gestión	96	356	126	365	595	782	2
positiva	129	356	162	365	595	782	2
de	164	356	174	365	595	782	2
los	177	356	189	365	595	782	2
conflictos	192	356	233	365	595	782	2
entre	236	356	256	365	595	782	2
alum-	259	356	284	365	595	782	2
nos,	54	367	71	377	595	782	2
utilizando	76	367	118	377	595	782	2
por	124	367	138	377	595	782	2
ejemplo	143	367	177	377	595	782	2
equipos	182	367	215	377	595	782	2
de	220	367	230	377	595	782	2
mediadores	235	367	284	377	595	782	2
(Alvárez-Garcia,	54	379	126	388	595	782	2
Alvárez	132	379	166	388	595	782	2
y	173	379	178	388	595	782	2
Nuñez,	185	379	215	388	595	782	2
2007;	222	379	246	388	595	782	2
Boque,	253	379	284	388	595	782	2
2002;	54	390	78	400	595	782	2
Cava,	83	390	108	400	595	782	2
2009;	113	390	137	400	595	782	2
Ramos-Corpas,	143	390	208	400	595	782	2
2010b;	213	390	242	400	595	782	2
Torrego,	248	390	283	400	595	782	2
2000;	54	402	78	411	595	782	2
Trianes	81	402	112	411	595	782	2
y	115	402	120	411	595	782	2
Fernández-Figarés,	123	402	204	411	595	782	2
2001).	206	402	234	411	595	782	2
Tanto	236	402	260	411	595	782	2
en	263	402	273	411	595	782	2
la	276	402	283	411	595	782	2
prevención	54	413	101	422	595	782	2
primaria	104	413	140	422	595	782	2
(mejorando	144	413	192	422	595	782	2
la	196	413	204	422	595	782	2
convivencia	208	413	259	422	595	782	2
entre	263	413	284	422	595	782	2
todos	54	424	77	434	595	782	2
los	80	424	92	434	595	782	2
alumnos)	95	424	135	434	595	782	2
como	138	424	161	434	595	782	2
en	165	424	174	434	595	782	2
la	178	424	185	434	595	782	2
prevención	189	424	235	434	595	782	2
secundaria	239	424	283	434	595	782	2
(tratando	54	436	92	445	595	782	2
de	95	436	105	445	595	782	2
solucionar	108	436	152	445	595	782	2
del	156	436	168	445	595	782	2
mejor	172	436	196	445	595	782	2
modo	200	436	224	445	595	782	2
posible	227	436	257	445	595	782	2
casos	261	436	283	445	595	782	2
detectados	54	447	98	457	595	782	2
de	103	447	113	457	595	782	2
acoso	117	447	141	457	595	782	2
escolar),	146	447	182	457	595	782	2
el	187	447	194	457	595	782	2
papel	199	447	222	457	595	782	2
desempeñado	226	447	283	457	595	782	2
por	54	459	68	468	595	782	2
la	72	459	80	468	595	782	2
familia,	85	459	117	468	595	782	2
el	121	459	129	468	595	782	2
profesorado	134	459	184	468	595	782	2
y	188	459	194	468	595	782	2
el	198	459	206	468	595	782	2
grupo	210	459	235	468	595	782	2
de	239	459	249	468	595	782	2
iguales	254	459	284	468	595	782	2
parece	54	470	81	479	595	782	2
ser	85	470	97	479	595	782	2
fundamental.	101	470	156	479	595	782	2
No	160	470	173	479	595	782	2
obstante,	177	470	215	479	595	782	2
y	219	470	224	479	595	782	2
aunque	228	470	258	479	595	782	2
suele	262	470	283	479	595	782	2
hacerse	54	481	85	491	595	782	2
referencia	88	481	130	491	595	782	2
a	133	481	137	491	595	782	2
su	140	481	150	491	595	782	2
importancia	152	481	202	491	595	782	2
en	205	481	215	491	595	782	2
numerosos	218	481	263	491	595	782	2
pro-	266	481	284	491	595	782	2
gramas	54	493	84	502	595	782	2
de	87	493	97	502	595	782	2
intervención,	99	493	154	502	595	782	2
son	156	493	171	502	595	782	2
escasos	173	493	205	502	595	782	2
los	207	493	220	502	595	782	2
estudios	222	493	257	502	595	782	2
en	259	493	269	502	595	782	2
los	271	493	284	502	595	782	2
que	54	504	69	514	595	782	2
se	72	504	81	514	595	782	2
ha	83	504	93	514	595	782	2
analizado	96	504	136	514	595	782	2
el	139	504	147	514	595	782	2
papel	150	504	173	514	595	782	2
que	175	504	191	514	595	782	2
la	193	504	201	514	595	782	2
calidad	204	504	234	514	595	782	2
de	237	504	247	514	595	782	2
las	250	504	261	514	595	782	2
rela-	264	504	284	514	595	782	2
ciones	54	516	81	525	595	782	2
sociales	83	516	117	525	595	782	2
de	119	516	129	525	595	782	2
la	132	516	139	525	595	782	2
víctima	142	516	173	525	595	782	2
de	176	516	186	525	595	782	2
acoso	188	516	212	525	595	782	2
con	215	516	230	525	595	782	2
sus	233	516	246	525	595	782	2
profeso-	249	516	284	525	595	782	2
res,	54	527	69	536	595	782	2
padres	72	527	99	536	595	782	2
e	103	527	107	536	595	782	2
iguales	111	527	141	536	595	782	2
puede	144	527	169	536	595	782	2
tener	172	527	193	536	595	782	2
en	197	527	206	536	595	782	2
su	210	527	219	536	595	782	2
mejor	222	527	247	536	595	782	2
afronta-	250	527	283	536	595	782	2
miento	54	538	83	548	595	782	2
de	86	538	96	548	595	782	2
la	99	538	106	548	595	782	2
situación.	109	538	150	548	595	782	2
Si	65	550	74	559	595	782	2
bien	77	550	95	559	595	782	2
son	98	550	113	559	595	782	2
numerosos	116	550	162	559	595	782	2
los	165	550	177	559	595	782	2
estudios	180	550	215	559	595	782	2
sobre	218	550	241	559	595	782	2
la	244	550	252	559	595	782	2
impor-	255	550	283	559	595	782	2
tancia	54	561	79	571	595	782	2
del	81	561	94	571	595	782	2
apoyo	97	561	122	571	595	782	2
social,	125	561	152	571	595	782	2
tanto	155	561	176	571	595	782	2
de	178	561	188	571	595	782	2
los	191	561	203	571	595	782	2
iguales	205	561	235	571	595	782	2
como	238	561	261	571	595	782	2
de	263	561	273	571	595	782	2
la	276	561	283	571	595	782	2
familia,	54	573	86	582	595	782	2
en	90	573	100	582	595	782	2
el	104	573	112	582	595	782	2
bienestar	116	573	154	582	595	782	2
de	158	573	167	582	595	782	2
los	171	573	184	582	595	782	2
adolescentes	188	573	241	582	595	782	2
(Estevez,	245	573	283	582	595	782	2
Emler	54	584	80	593	595	782	2
y	84	584	89	593	595	782	2
Wood,	93	584	121	593	595	782	2
2009;	125	584	149	593	595	782	2
Musitu	153	584	183	593	595	782	2
y	187	584	192	593	595	782	2
Cava,	197	584	221	593	595	782	2
2003;	225	584	249	593	595	782	2
Pons	254	584	274	593	595	782	2
y	278	584	283	593	595	782	2
Buelga,	54	595	86	605	595	782	2
2011;	89	595	112	605	595	782	2
Rueger,	115	595	147	605	595	782	2
Malecki	150	595	184	605	595	782	2
y	187	595	192	605	595	782	2
Demaray,	194	595	235	605	595	782	2
2010),	237	595	264	605	595	782	2
y	267	595	272	605	595	782	2
se	275	595	283	605	595	782	2
ha	54	607	64	616	595	782	2
relacionado	67	607	115	616	595	782	2
el	118	607	126	616	595	782	2
mayor	129	607	155	616	595	782	2
aislamiento	158	607	206	616	595	782	2
social	209	607	234	616	595	782	2
del	236	607	249	616	595	782	2
alumno	252	607	284	616	595	782	2
con	54	618	69	628	595	782	2
una	72	618	87	628	595	782	2
mayor	91	618	118	628	595	782	2
vulnerabilidad	121	618	181	628	595	782	2
al	185	618	192	628	595	782	2
acoso	196	618	220	628	595	782	2
escolar	223	618	253	628	595	782	2
(Cava,	256	618	284	628	595	782	2
Musitu,	54	630	86	639	595	782	2
Buelga	90	630	120	639	595	782	2
y	124	630	129	639	595	782	2
Murgui,	133	630	167	639	595	782	2
2010),	171	630	198	639	595	782	2
el	203	630	210	639	595	782	2
papel	214	630	237	639	595	782	2
específico	241	630	283	639	595	782	2
que	54	641	69	650	595	782	2
el	72	641	79	650	595	782	2
entorno	82	641	114	650	595	782	2
social	117	641	142	650	595	782	2
puede	145	641	170	650	595	782	2
desempeñar	172	641	223	650	595	782	2
en	225	641	235	650	595	782	2
el	238	641	246	650	595	782	2
mayor	249	641	275	650	595	782	2
o	278	641	283	650	595	782	2
menor	54	652	81	662	595	782	2
efecto	84	652	110	662	595	782	2
del	113	652	126	662	595	782	2
acoso	129	652	153	662	595	782	2
en	156	652	166	662	595	782	2
los	170	652	182	662	595	782	2
adolescentes	185	652	238	662	595	782	2
apenas	242	652	270	662	595	782	2
ha	274	652	284	662	595	782	2
sido	54	664	71	673	595	782	2
analizado.	74	664	117	673	595	782	2
Esta	120	664	138	673	595	782	2
cuestión,	140	664	178	673	595	782	2
sin	181	664	193	673	595	782	2
embargo,	196	664	235	673	595	782	2
es	237	664	246	673	595	782	2
de	249	664	259	673	595	782	2
espe-	261	664	284	673	595	782	2
cial	54	675	69	685	595	782	2
importancia	72	675	123	685	595	782	2
puesto	126	675	154	685	595	782	2
que	157	675	172	685	595	782	2
puede	176	675	201	685	595	782	2
suponer	204	675	237	685	595	782	2
un	241	675	251	685	595	782	2
impor-	255	675	283	685	595	782	2
tante	54	687	74	696	595	782	2
respaldo	79	687	114	696	595	782	2
para	118	687	136	696	595	782	2
todas	141	687	163	696	595	782	2
las	167	687	179	696	595	782	2
estrategias	183	687	227	696	595	782	2
de	231	687	241	696	595	782	2
interven-	246	687	284	696	595	782	2
ción	54	698	72	707	595	782	2
y	75	698	81	707	595	782	2
protocolos	84	698	128	707	595	782	2
de	132	698	142	707	595	782	2
actuación	145	698	185	707	595	782	2
con	189	698	204	707	595	782	2
víctimas	207	698	243	707	595	782	2
de	246	698	256	707	595	782	2
acoso	260	698	284	707	595	782	2
en	54	709	64	719	595	782	2
los	67	709	79	719	595	782	2
que	82	709	97	719	595	782	2
se	100	709	108	719	595	782	2
busca	111	709	135	719	595	782	2
ofrecerles	138	709	179	719	595	782	2
el	182	709	190	719	595	782	2
mayor	192	709	219	719	595	782	2
apoyo	222	709	248	719	595	782	2
posible.	251	709	283	719	595	782	2
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	2
Intervention	98	744	137	751	595	782	2
Vol.	54	753	67	761	595	782	2
20,	69	753	79	761	595	782	2
No.	81	753	93	761	595	782	2
2,	95	753	101	761	595	782	2
2011	103	753	119	761	595	782	2
-	121	753	124	761	595	782	2
pp.	126	753	136	761	595	782	2
183-192	138	753	165	761	595	782	2
Teniendo	323	60	362	69	595	782	2
en	364	60	374	69	595	782	2
cuenta	377	60	404	69	595	782	2
esta	407	60	423	69	595	782	2
carencia,	426	60	463	69	595	782	2
el	466	60	473	69	595	782	2
objetivo	476	60	510	69	595	782	2
de	512	60	522	69	595	782	2
este	525	60	541	69	595	782	2
estudio	312	71	342	80	595	782	2
fue	347	71	360	80	595	782	2
precisamente	365	71	420	80	595	782	2
el	425	71	433	80	595	782	2
de	438	71	448	80	595	782	2
analizar	453	71	486	80	595	782	2
las	490	71	502	80	595	782	2
posibles	507	71	541	80	595	782	2
diferencias	312	82	358	92	595	782	2
en	363	82	372	92	595	782	2
ajuste	377	82	402	92	595	782	2
psicológico	407	82	455	92	595	782	2
en	460	82	470	92	595	782	2
las	474	82	486	92	595	782	2
víctimas	491	82	526	92	595	782	2
de	531	82	541	92	595	782	2
acoso	312	94	336	103	595	782	2
escolar	338	94	367	103	595	782	2
en	370	94	380	103	595	782	2
función	382	94	414	103	595	782	2
de	416	94	426	103	595	782	2
la	429	94	436	103	595	782	2
calidad	438	94	469	103	595	782	2
de	471	94	481	103	595	782	2
sus	483	94	497	103	595	782	2
relaciones	499	94	541	103	595	782	2
con	312	105	327	115	595	782	2
las	329	105	341	115	595	782	2
personas	343	105	380	115	595	782	2
más	382	105	399	115	595	782	2
significativas	401	105	457	115	595	782	2
de	459	105	469	115	595	782	2
su	471	105	480	115	595	782	2
entorno	483	105	515	115	595	782	2
social	517	105	541	115	595	782	2
(padres,	312	117	345	126	595	782	2
profesores	347	117	391	126	595	782	2
y	393	117	398	126	595	782	2
grupo	401	117	425	126	595	782	2
de	428	117	437	126	595	782	2
iguales).	440	117	475	126	595	782	2
En	478	117	489	126	595	782	2
concreto,	492	117	530	126	595	782	2
se	532	117	541	126	595	782	2
analizaron	312	128	355	137	595	782	2
cuatro	361	128	387	137	595	782	2
indicadores	392	128	440	137	595	782	2
de	445	128	455	137	595	782	2
ajuste	460	128	485	137	595	782	2
(autoestima,	490	128	541	137	595	782	2
ánimo	312	139	338	149	595	782	2
depresivo,	342	139	385	149	595	782	2
percepción	389	139	434	149	595	782	2
de	438	139	448	149	595	782	2
estrés	452	139	476	149	595	782	2
y	479	139	485	149	595	782	2
sentimientos	488	139	541	149	595	782	2
de	312	151	322	160	595	782	2
soledad)	325	151	361	160	595	782	2
en	364	151	374	160	595	782	2
función	378	151	410	160	595	782	2
de	414	151	424	160	595	782	2
la	427	151	435	160	595	782	2
calidad	438	151	469	160	595	782	2
de	472	151	482	160	595	782	2
la	486	151	493	160	595	782	2
comunica-	497	151	541	160	595	782	2
ción	312	162	330	172	595	782	2
con	332	162	347	172	595	782	2
el	350	162	357	172	595	782	2
padre	359	162	383	172	595	782	2
y	385	162	390	172	595	782	2
con	392	162	408	172	595	782	2
la	410	162	417	172	595	782	2
madre,	420	162	448	172	595	782	2
el	451	162	458	172	595	782	2
grado	461	162	484	172	595	782	2
de	487	162	497	172	595	782	2
ayuda	499	162	524	172	595	782	2
que	526	162	541	172	595	782	2
el	312	174	319	183	595	782	2
alumno-víctima	323	174	389	183	595	782	2
percibe	393	174	424	183	595	782	2
del	428	174	441	183	595	782	2
profesor	445	174	480	183	595	782	2
y	484	174	489	183	595	782	2
su	493	174	502	183	595	782	2
nivel	506	174	527	183	595	782	2
de	531	174	541	183	595	782	2
identificación	312	185	369	194	595	782	2
con	371	185	387	194	595	782	2
su	389	185	398	194	595	782	2
grupo	401	185	425	194	595	782	2
de	427	185	437	194	595	782	2
iguales.	439	185	472	194	595	782	2
Estos	474	185	496	194	595	782	2
análisis	499	185	530	194	595	782	2
se	532	185	541	194	595	782	2
realizaron	312	196	354	206	595	782	2
con	358	196	373	206	595	782	2
alumnos	377	196	412	206	595	782	2
víctimas	416	196	452	206	595	782	2
de	456	196	466	206	595	782	2
acoso	470	196	494	206	595	782	2
escolar	498	196	527	206	595	782	2
de	531	196	541	206	595	782	2
tipo	312	208	328	217	595	782	2
verbal,	331	208	360	217	595	782	2
de	362	208	372	217	595	782	2
tipo	375	208	391	217	595	782	2
físico	394	208	417	217	595	782	2
y	420	208	425	217	595	782	2
de	428	208	438	217	595	782	2
tipo	441	208	457	217	595	782	2
relacional.	460	208	504	217	595	782	2
Método	312	242	346	251	595	782	2
Participantes	312	265	369	274	595	782	2
En	323	288	335	297	595	782	2
este	337	288	353	297	595	782	2
estudio	356	288	386	297	595	782	2
participaron	389	288	439	297	595	782	2
un	442	288	452	297	595	782	2
total	454	288	473	297	595	782	2
de	475	288	485	297	595	782	2
1795	488	288	509	297	595	782	2
adoles-	511	288	541	297	595	782	2
centes	312	299	338	308	595	782	2
españoles	341	299	382	308	595	782	2
de	384	299	394	308	595	782	2
ambos	397	299	424	308	595	782	2
sexos	427	299	451	308	595	782	2
(52%	453	299	476	308	595	782	2
varones	479	299	511	308	595	782	2
y	514	299	519	308	595	782	2
48%	522	299	541	308	595	782	2
mujeres)	312	310	349	320	595	782	2
de	351	310	361	320	595	782	2
11	364	310	374	320	595	782	2
a	376	310	381	320	595	782	2
18	384	310	394	320	595	782	2
años	397	310	416	320	595	782	2
(M	419	310	431	320	595	782	2
=	434	310	439	320	595	782	2
14.2,	442	310	463	320	595	782	2
DT	466	310	479	320	595	782	2
=	482	310	487	320	595	782	2
1.68)	490	310	512	320	595	782	2
proce-	515	310	541	320	595	782	2
dentes	312	322	339	331	595	782	2
de	343	322	353	331	595	782	2
9	357	322	362	331	595	782	2
centros	366	322	397	331	595	782	2
educativos	401	322	446	331	595	782	2
(públicos	450	322	489	331	595	782	2
y	493	322	498	331	595	782	2
concerta-	502	322	541	331	595	782	2
dos)	312	333	330	343	595	782	2
de	333	333	343	343	595	782	2
la	346	333	353	343	595	782	2
Comunidad	356	333	405	343	595	782	2
Autónoma	407	333	452	343	595	782	2
de	454	333	464	343	595	782	2
Andalucía,	467	333	512	343	595	782	2
ubica-	515	333	541	343	595	782	2
dos	312	345	326	354	595	782	2
en	329	345	339	354	595	782	2
entornos	342	345	378	354	595	782	2
rurales	380	345	409	354	595	782	2
y	411	345	417	354	595	782	2
urbanos,	419	345	455	354	595	782	2
y	458	345	463	354	595	782	2
distribuidos	466	345	515	354	595	782	2
en	518	345	528	354	595	782	2
1º,	530	345	541	354	595	782	2
2º,	312	356	323	365	595	782	2
3º	325	356	334	365	595	782	2
y	336	356	341	365	595	782	2
4º	344	356	352	365	595	782	2
de	354	356	364	365	595	782	2
la	367	356	374	365	595	782	2
ESO	376	356	396	365	595	782	2
y	399	356	404	365	595	782	2
1º	406	356	415	365	595	782	2
y	417	356	422	365	595	782	2
2º	424	356	433	365	595	782	2
de	435	356	445	365	595	782	2
Bachillerato.	447	356	501	365	595	782	2
La	504	356	515	365	595	782	2
selec-	517	356	542	365	595	782	2
ción	312	367	330	377	595	782	2
de	333	367	343	377	595	782	2
los	346	367	358	377	595	782	2
participantes	361	367	415	377	595	782	2
se	418	367	426	377	595	782	2
realizó	429	367	458	377	595	782	2
mediante	461	367	499	377	595	782	2
un	502	367	513	377	595	782	2
mues-	516	367	541	377	595	782	2
treo	312	379	328	388	595	782	2
estratificado	331	379	383	388	595	782	2
por	386	379	400	388	595	782	2
conglomerados.	403	379	470	388	595	782	2
Las	473	379	488	388	595	782	2
unidades	491	379	529	388	595	782	2
de	532	379	541	388	595	782	2
muestreo	312	390	350	400	595	782	2
fueron	356	390	383	400	595	782	2
los	389	390	401	400	595	782	2
centros	406	390	437	400	595	782	2
educativos,	442	390	490	400	595	782	2
públicos	495	390	531	400	595	782	2
y	536	390	541	400	595	782	2
concertados	312	402	362	411	595	782	2
de	365	402	375	411	595	782	2
entornos	378	402	414	411	595	782	2
rurales	417	402	446	411	595	782	2
y	449	402	454	411	595	782	2
urbanos	457	402	490	411	595	782	2
de	493	402	503	411	595	782	2
colegios	506	402	541	411	595	782	2
e	312	413	316	422	595	782	2
institutos	319	413	358	422	595	782	2
de	361	413	371	422	595	782	2
la	374	413	382	422	595	782	2
Comunidad	385	413	434	422	595	782	2
Autónoma	436	413	480	422	595	782	2
de	483	413	493	422	595	782	2
Andalucía.	496	413	541	422	595	782	2
Los	312	424	328	434	595	782	2
estratos	331	424	363	434	595	782	2
se	366	424	374	434	595	782	2
establecieron	378	424	433	434	595	782	2
en	436	424	446	434	595	782	2
función	449	424	481	434	595	782	2
de	484	424	494	434	595	782	2
la	497	424	505	434	595	782	2
variable	508	424	541	434	595	782	2
curso	312	436	335	445	595	782	2
(1º,	338	436	352	445	595	782	2
2º,	356	436	367	445	595	782	2
3º	370	436	379	445	595	782	2
y	382	436	387	445	595	782	2
4º	390	436	399	445	595	782	2
de	402	436	412	445	595	782	2
la	415	436	423	445	595	782	2
ESO	426	436	446	445	595	782	2
y	449	436	455	445	595	782	2
1º	458	436	466	445	595	782	2
y	470	436	475	445	595	782	2
2º	478	436	487	445	595	782	2
de	490	436	500	445	595	782	2
Bachille-	503	436	542	445	595	782	2
rato).	312	447	334	457	595	782	2
Instrumentos	312	481	370	491	595	782	2
Para	323	504	342	514	595	782	2
la	346	504	354	514	595	782	2
identificación	358	504	416	514	595	782	2
de	421	504	431	514	595	782	2
los	435	504	447	514	595	782	2
alumnos	451	504	487	514	595	782	2
víctimas	491	504	527	514	595	782	2
de	532	504	541	514	595	782	2
acoso	312	516	336	525	595	782	2
se	342	516	351	525	595	782	2
utilizó	357	516	384	525	595	782	2
un	390	516	400	525	595	782	2
Cuestionario	406	516	460	525	595	782	2
de	466	516	476	525	595	782	2
Victimización	482	516	541	525	595	782	2
Escolar	312	527	344	536	595	782	2
basado	350	527	379	536	595	782	2
en	386	527	396	536	595	782	2
la	402	527	410	536	595	782	2
Escala	416	527	443	536	595	782	2
Multidimensional	450	527	525	536	595	782	2
de	532	527	541	536	595	782	2
Victimización	312	538	373	548	595	782	2
de	380	538	390	548	595	782	2
Mynard	397	538	431	548	595	782	2
y	438	538	443	548	595	782	2
Joseph	450	538	479	548	595	782	2
(2000)	486	538	515	548	595	782	2
y	522	538	527	548	595	782	2
el	534	538	542	548	595	782	2
Cuestionario	312	550	366	559	595	782	2
de	372	550	382	559	595	782	2
Experiencias	388	550	443	559	595	782	2
Sociales	449	550	484	559	595	782	2
de	491	550	501	559	595	782	2
Crick	507	550	530	559	595	782	2
y	536	550	541	559	595	782	2
Grotpeter	312	561	352	571	595	782	2
(1996).	355	561	386	571	595	782	2
Este	388	561	407	571	595	782	2
cuestionario	409	561	461	571	595	782	2
consta	463	561	491	571	595	782	2
de	493	561	503	571	595	782	2
20	505	561	516	571	595	782	2
ítems	518	561	541	571	595	782	2
que	312	573	327	582	595	782	2
describen	330	573	371	582	595	782	2
20	374	573	385	582	595	782	2
situaciones	388	573	435	582	595	782	2
de	438	573	448	582	595	782	2
victimización	452	573	509	582	595	782	2
directa	513	573	541	582	595	782	2
e	312	584	316	593	595	782	2
indirecta.	321	584	360	593	595	782	2
Los	365	584	380	593	595	782	2
alumnos	384	584	420	593	595	782	2
deben	424	584	450	593	595	782	2
indicar	454	584	483	593	595	782	2
con	487	584	503	593	595	782	2
qué	507	584	522	593	595	782	2
fre-	526	584	541	593	595	782	2
cuencia	312	595	344	605	595	782	2
han	349	595	364	605	595	782	2
experimentado	369	595	432	605	595	782	2
durante	437	595	469	605	595	782	2
el	474	595	481	605	595	782	2
último	486	595	514	605	595	782	2
curso	519	595	541	605	595	782	2
escolar	312	607	342	616	595	782	2
cada	346	607	366	616	595	782	2
una	370	607	385	616	595	782	2
de	390	607	400	616	595	782	2
las	404	607	416	616	595	782	2
situaciones	421	607	468	616	595	782	2
descritas,	472	607	512	616	595	782	2
con	517	607	532	616	595	782	2
4	536	607	541	616	595	782	2
posibilidades	312	618	368	628	595	782	2
de	371	618	381	628	595	782	2
respuesta,	384	618	426	628	595	782	2
desde	429	618	453	628	595	782	2
1	456	618	461	628	595	782	2
(nunca)	464	618	497	628	595	782	2
hasta	500	618	522	628	595	782	2
4	524	618	530	628	595	782	2
(a	533	618	541	628	595	782	2
menudo).	312	630	352	639	595	782	2
La	356	630	367	639	595	782	2
estructura	372	630	413	639	595	782	2
factorial	418	630	453	639	595	782	2
del	458	630	471	639	595	782	2
cuestionario	475	630	527	639	595	782	2
ha	531	630	541	639	595	782	2
sido	312	641	329	650	595	782	2
analizada	332	641	372	650	595	782	2
en	375	641	385	650	595	782	2
estudios	388	641	423	650	595	782	2
previos	426	641	457	650	595	782	2
(Cava	460	641	485	650	595	782	2
et	488	641	495	650	595	782	2
al.,	498	641	511	650	595	782	2
2007),	514	641	541	650	595	782	2
que	312	652	327	662	595	782	2
han	334	652	349	662	595	782	2
mostrado	356	652	395	662	595	782	2
la	402	652	410	662	595	782	2
existencia	416	652	459	662	595	782	2
de	466	652	476	662	595	782	2
tres	482	652	498	662	595	782	2
factores:	504	652	541	662	595	782	2
Victimización	312	664	374	673	595	782	2
Verbal,	384	664	416	673	595	782	2
Victimización	426	664	488	673	595	782	2
Física	499	664	526	673	595	782	2
y	536	664	541	673	595	782	2
Victimización	312	675	371	685	595	782	2
Relacional,	374	675	423	685	595	782	2
que	426	675	441	685	595	782	2
explican	444	675	480	685	595	782	2
en	483	675	493	685	595	782	2
su	496	675	506	685	595	782	2
conjun-	509	675	541	685	595	782	2
to	312	687	320	696	595	782	2
el	323	687	331	696	595	782	2
62.18%	334	687	367	696	595	782	2
de	370	687	380	696	595	782	2
la	383	687	391	696	595	782	2
varianza.	394	687	432	696	595	782	2
En	436	687	447	696	595	782	2
el	451	687	458	696	595	782	2
presente	461	687	497	696	595	782	2
estudio	500	687	531	696	595	782	2
la	534	687	541	696	595	782	2
consistencia	312	698	364	707	595	782	2
interna	367	698	397	707	595	782	2
(α	400	698	411	707	595	782	2
de	414	698	424	707	595	782	2
Cronbach)	428	698	472	707	595	782	2
de	476	698	486	707	595	782	2
la	490	698	497	707	595	782	2
subescala	501	698	541	707	595	782	2
de	312	709	322	719	595	782	2
Victimización	325	709	384	719	595	782	2
Verbal	387	709	415	719	595	782	2
fue	418	709	432	719	595	782	2
de	435	709	445	719	595	782	2
0.87,	448	709	470	719	595	782	2
la	473	709	480	719	595	782	2
de	484	709	494	719	595	782	2
Victimiza-	497	709	541	719	595	782	2
Copyright	335	744	367	751	595	782	2
2011	369	744	385	751	595	782	2
by	387	744	395	751	595	782	2
the	398	744	407	751	595	782	2
Colegio	410	744	435	751	595	782	2
Oficial	437	744	459	751	595	782	2
de	462	744	469	751	595	782	2
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	2
de	508	744	516	751	595	782	2
Madrid	518	744	541	751	595	782	2
ISSN:	346	753	366	761	595	782	2
1132-0559	368	753	403	761	595	782	2
-	405	753	407	761	595	782	2
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a6	410	753	541	761	595	782	2
M	262	31	269	39	595	782	3
ARÍA	269	33	284	38	595	782	3
J	285	31	289	39	595	782	3
ESÚS	289	33	303	38	595	782	3
C	305	31	311	39	595	782	3
AVA	311	33	322	38	595	782	3
ción	54	60	72	69	595	782	3
Física	76	60	101	69	595	782	3
de	105	60	115	69	595	782	3
0.67	119	60	137	69	595	782	3
y	141	60	146	69	595	782	3
la	150	60	158	69	595	782	3
de	161	60	171	69	595	782	3
Victimización	175	60	234	69	595	782	3
Relacional	238	60	284	69	595	782	3
de	54	71	64	80	595	782	3
0.89.	67	71	88	80	595	782	3
Para	65	82	84	92	595	782	3
la	90	82	97	92	595	782	3
medición	103	82	142	92	595	782	3
de	148	82	158	92	595	782	3
la	164	82	171	92	595	782	3
autoestima	177	82	223	92	595	782	3
se	229	82	237	92	595	782	3
utilizó	243	82	270	92	595	782	3
la	276	82	284	92	595	782	3
Escala	54	94	81	103	595	782	3
de	85	94	95	103	595	782	3
Rosenberg	98	94	143	103	595	782	3
(1965),	147	94	177	103	595	782	3
una	181	94	196	103	595	782	3
escala	200	94	226	103	595	782	3
ampliamente	229	94	283	103	595	782	3
utilizada	54	105	90	115	595	782	3
que	93	105	108	115	595	782	3
aporta	111	105	138	115	595	782	3
un	141	105	151	115	595	782	3
índice	154	105	180	115	595	782	3
general	183	105	214	115	595	782	3
de	217	105	227	115	595	782	3
autoestima	230	105	275	115	595	782	3
y	278	105	284	115	595	782	3
que	54	117	69	126	595	782	3
dispone	73	117	106	126	595	782	3
de	110	117	120	126	595	782	3
adecuadas	124	117	167	126	595	782	3
propiedades	171	117	222	126	595	782	3
psicométricas	226	117	283	126	595	782	3
(Baños	54	128	84	137	595	782	3
y	89	128	94	137	595	782	3
Guillén,	99	128	134	137	595	782	3
2000).	139	128	166	137	595	782	3
Esta	171	128	189	137	595	782	3
escala	195	128	220	137	595	782	3
consta	226	128	252	137	595	782	3
de	258	128	268	137	595	782	3
10	273	128	283	137	595	782	3
ítems	54	139	77	149	595	782	3
que	79	139	94	149	595	782	3
hacen	96	139	121	149	595	782	3
referencia	123	139	165	149	595	782	3
al	168	139	175	149	595	782	3
sentido	178	139	208	149	595	782	3
de	210	139	220	149	595	782	3
valía	223	139	243	149	595	782	3
personal,	245	139	283	149	595	782	3
y	54	151	59	160	595	782	3
a	62	151	67	160	595	782	3
los	70	151	83	160	595	782	3
que	86	151	101	160	595	782	3
el	104	151	112	160	595	782	3
sujeto	115	151	140	160	595	782	3
responde	143	151	181	160	595	782	3
mediante	185	151	223	160	595	782	3
una	226	151	241	160	595	782	3
escala	245	151	270	160	595	782	3
de	274	151	284	160	595	782	3
1	54	162	59	172	595	782	3
(muy	62	162	83	172	595	782	3
en	86	162	96	171	595	782	3
desacuerdo)	100	162	151	171	595	782	3
a	154	162	159	172	595	782	3
4	162	162	167	172	595	782	3
(muy	171	162	192	172	595	782	3
de	195	162	205	171	595	782	3
acuerdo).	208	162	248	171	595	782	3
Su	251	162	262	172	595	782	3
coe-	265	162	283	172	595	782	3
ficiente	54	174	85	183	595	782	3
de	90	174	100	183	595	782	3
consistencia	104	174	156	183	595	782	3
interna	160	174	189	183	595	782	3
(alpha	194	174	220	183	595	782	3
de	225	174	235	183	595	782	3
Cronbach)	239	174	283	183	595	782	3
para	54	185	72	194	595	782	3
la	75	185	82	194	595	782	3
presente	85	185	120	194	595	782	3
muestra	123	185	156	194	595	782	3
fue	159	185	173	194	595	782	3
de	176	185	185	194	595	782	3
.76.	188	185	204	194	595	782	3
La	65	196	76	206	595	782	3
medición	79	196	118	206	595	782	3
del	120	196	133	206	595	782	3
ánimo	135	196	162	206	595	782	3
depresivo	164	196	205	206	595	782	3
se	207	196	216	206	595	782	3
realizó	218	196	247	206	595	782	3
median-	249	196	284	206	595	782	3
te	54	208	61	217	595	782	3
la	68	208	75	217	595	782	3
escala	82	208	108	217	595	782	3
elaborada	114	208	155	217	595	782	3
por	161	208	175	217	595	782	3
el	182	208	189	217	595	782	3
Centro	196	208	224	217	595	782	3
de	231	208	241	217	595	782	3
Estudios	247	208	283	217	595	782	3
Epidemiológicos	54	219	125	229	595	782	3
de	128	219	138	229	595	782	3
Estados	141	219	173	229	595	782	3
Unidos	176	219	207	229	595	782	3
(CES-D,	210	219	246	229	595	782	3
Radloff,	249	219	284	229	595	782	3
1977).	54	231	81	240	595	782	3
Esta	85	231	103	240	595	782	3
escala	108	231	133	240	595	782	3
está	138	231	154	240	595	782	3
compuesta	159	231	204	240	595	782	3
por	208	231	222	240	595	782	3
22	226	231	237	240	595	782	3
ítems	241	231	264	240	595	782	3
que	268	231	283	240	595	782	3
evalúan	54	242	87	251	595	782	3
con	90	242	105	251	595	782	3
una	109	242	124	251	595	782	3
escala	128	242	153	251	595	782	3
de	157	242	167	251	595	782	3
1	170	242	176	251	595	782	3
(nunca)	179	242	212	251	595	782	3
a	215	242	220	251	595	782	3
4	224	242	229	251	595	782	3
(siempre)	232	242	272	251	595	782	3
la	276	242	283	251	595	782	3
presencia	54	253	94	263	595	782	3
de	99	253	108	263	595	782	3
sintomatología	113	253	176	263	595	782	3
depresiva	181	253	221	263	595	782	3
y	226	253	231	263	595	782	3
aportan	236	253	268	263	595	782	3
un	273	253	283	263	595	782	3
índice	54	265	80	274	595	782	3
general	82	265	113	274	595	782	3
de	116	265	126	274	595	782	3
ánimo	129	265	155	274	595	782	3
depresivo.	158	265	201	274	595	782	3
Esta	204	265	222	274	595	782	3
escala	225	265	251	274	595	782	3
ha	253	265	263	274	595	782	3
sido	266	265	284	274	595	782	3
utilizada	54	276	90	286	595	782	3
y	93	276	98	286	595	782	3
validada	101	276	137	286	595	782	3
en	139	276	149	286	595	782	3
diferentes	152	276	194	286	595	782	3
muestras,	196	276	236	286	595	782	3
mostrando	239	276	284	286	595	782	3
excelentes	54	288	98	297	595	782	3
propiedades	101	288	151	297	595	782	3
psicométricas	154	288	212	297	595	782	3
(Cava,	215	288	243	297	595	782	3
Musitu	246	288	275	297	595	782	3
y	278	288	284	297	595	782	3
Vera,	54	299	76	308	595	782	3
2000;	78	299	102	308	595	782	3
Meadows,	105	299	148	308	595	782	3
Brown	151	299	179	308	595	782	3
y	182	299	187	308	595	782	3
Elder,	190	299	215	308	595	782	3
2006).	217	299	244	308	595	782	3
La	247	299	258	308	595	782	3
fiabi-	261	299	283	308	595	782	3
lidad	54	310	75	320	595	782	3
del	78	310	91	320	595	782	3
instrumento	94	310	145	320	595	782	3
obtenida	148	310	184	320	595	782	3
en	188	310	197	320	595	782	3
esta	201	310	217	320	595	782	3
muestra	221	310	254	320	595	782	3
(alpha	257	310	283	320	595	782	3
de	54	322	64	331	595	782	3
Cronbach)	67	322	111	331	595	782	3
fue	114	322	127	331	595	782	3
de	130	322	140	331	595	782	3
.81.	143	322	159	331	595	782	3
Los	65	333	81	343	595	782	3
sentimientos	88	333	143	343	595	782	3
de	149	333	159	343	595	782	3
soledad	166	333	199	343	595	782	3
fueron	206	333	234	343	595	782	3
evaluados	240	333	283	343	595	782	3
mediante	54	345	92	354	595	782	3
la	96	345	104	354	595	782	3
Escala	107	345	135	354	595	782	3
de	139	345	148	354	595	782	3
Soledad	152	345	186	354	595	782	3
de	190	345	200	354	595	782	3
la	203	345	211	354	595	782	3
UCLA	215	345	243	354	595	782	3
(Russell,	246	345	284	354	595	782	3
Peplau	54	356	82	365	595	782	3
y	88	356	93	365	595	782	3
Cutrona;	98	356	135	365	595	782	3
1980).	140	356	167	365	595	782	3
Esta	172	356	190	365	595	782	3
escala	195	356	221	365	595	782	3
consta	226	356	253	365	595	782	3
de	258	356	268	365	595	782	3
20	273	356	284	365	595	782	3
ítems	54	367	77	377	595	782	3
que	80	367	95	377	595	782	3
evalúan,	98	367	133	377	595	782	3
con	136	367	151	377	595	782	3
un	154	367	165	377	595	782	3
rango	168	367	192	377	595	782	3
de	195	367	204	377	595	782	3
respuesta	207	367	246	377	595	782	3
de	249	367	259	377	595	782	3
1	262	367	268	377	595	782	3
a	271	367	275	377	595	782	3
4	278	367	283	377	595	782	3
(nunca,	54	379	86	388	595	782	3
pocas	88	379	113	388	595	782	3
veces,	115	379	140	388	595	782	3
muchas	143	379	175	388	595	782	3
veces	177	379	200	388	595	782	3
y	202	379	208	388	595	782	3
siempre),	210	379	249	388	595	782	3
los	251	379	264	388	595	782	3
sen-	266	379	283	388	595	782	3
timientos	54	390	93	400	595	782	3
de	96	390	106	400	595	782	3
soledad.	109	390	144	400	595	782	3
Se	147	390	157	400	595	782	3
trata	160	390	179	400	595	782	3
de	182	390	192	400	595	782	3
una	195	390	210	400	595	782	3
escala	213	390	238	400	595	782	3
muy	241	390	260	400	595	782	3
utili-	263	390	283	400	595	782	3
zada	54	402	74	411	595	782	3
y	80	402	85	411	595	782	3
con	92	402	108	411	595	782	3
adecuadas	114	402	159	411	595	782	3
propiedades	165	402	217	411	595	782	3
psicométricas	224	402	283	411	595	782	3
(Borges,	54	413	90	422	595	782	3
Prieto,	95	413	123	422	595	782	3
Ricchetti,	129	413	169	422	595	782	3
Hernández	175	413	220	422	595	782	3
y	226	413	231	422	595	782	3
Rodríguez,	237	413	283	422	595	782	3
2008;	54	424	78	434	595	782	3
Exposito	80	424	117	434	595	782	3
y	120	424	125	434	595	782	3
Moya,	128	424	155	434	595	782	3
1999).	157	424	184	434	595	782	3
Su	187	424	198	434	595	782	3
coeficiente	200	424	246	434	595	782	3
de	248	424	258	434	595	782	3
fiabi-	261	424	283	434	595	782	3
lidad	54	436	75	445	595	782	3
(alpha	77	436	104	445	595	782	3
de	106	436	116	445	595	782	3
Cronbach)	118	436	163	445	595	782	3
en	165	436	175	445	595	782	3
el	177	436	185	445	595	782	3
presente	188	436	222	445	595	782	3
estudio	225	436	255	445	595	782	3
fue	258	436	271	445	595	782	3
de	274	436	283	445	595	782	3
.89.	54	447	70	457	595	782	3
La	65	459	76	468	595	782	3
medición	79	459	118	468	595	782	3
del	121	459	133	468	595	782	3
estrés	136	459	160	468	595	782	3
se	162	459	171	468	595	782	3
realizó	174	459	202	468	595	782	3
mediante	205	459	243	468	595	782	3
la	246	459	254	468	595	782	3
Escala	256	459	284	468	595	782	3
de	54	470	64	479	595	782	3
Estrés	74	470	101	479	595	782	3
Percibido	111	470	153	479	595	782	3
de	164	470	174	479	595	782	3
Cohen,	184	470	215	479	595	782	3
Kamarck,	225	470	268	479	595	782	3
y	278	470	284	479	595	782	3
Mermelstein	54	481	107	491	595	782	3
(1983;	111	481	139	491	595	782	3
adaptación	143	481	188	491	595	782	3
de	192	481	202	491	595	782	3
Gracia,	207	481	237	491	595	782	3
Herrero	241	481	274	491	595	782	3
y	278	481	284	491	595	782	3
Musitu,	54	493	86	502	595	782	3
2002).	88	493	116	502	595	782	3
Esta	118	493	136	502	595	782	3
escala	138	493	164	502	595	782	3
consta	166	493	193	502	595	782	3
de	195	493	205	502	595	782	3
4	207	493	213	502	595	782	3
ítems	215	493	238	502	595	782	3
que	240	493	255	502	595	782	3
miden	257	493	283	502	595	782	3
con	54	504	69	514	595	782	3
un	72	504	83	514	595	782	3
rango	86	504	110	514	595	782	3
de	113	504	123	514	595	782	3
respuesta	127	504	166	514	595	782	3
de	169	504	179	514	595	782	3
1	182	504	188	514	595	782	3
(nunca)	191	504	224	514	595	782	3
a	227	504	232	514	595	782	3
5	235	504	240	514	595	782	3
(siempre)	244	504	283	514	595	782	3
el	54	516	61	525	595	782	3
grado	66	516	90	525	595	782	3
en	95	516	105	525	595	782	3
que	109	516	125	525	595	782	3
el	129	516	137	525	595	782	3
adolescente	142	516	191	525	595	782	3
evalúa	195	516	223	525	595	782	3
determinadas	228	516	284	525	595	782	3
situaciones	54	527	101	536	595	782	3
como	103	527	126	536	595	782	3
estresantes	129	527	174	536	595	782	3
durante	176	527	208	536	595	782	3
el	210	527	218	536	595	782	3
último	220	527	248	536	595	782	3
mes.	250	527	269	536	595	782	3
En	272	527	284	536	595	782	3
estudios	54	538	88	548	595	782	3
previos	91	538	121	548	595	782	3
se	124	538	133	548	595	782	3
han	135	538	150	548	595	782	3
mostrado	152	538	191	548	595	782	3
las	194	538	205	548	595	782	3
adecuadas	208	538	251	548	595	782	3
propie-	253	538	283	548	595	782	3
dades	54	550	78	559	595	782	3
psicométricas	81	550	139	559	595	782	3
de	142	550	152	559	595	782	3
esta	156	550	172	559	595	782	3
escala	175	550	201	559	595	782	3
(Remor,	204	550	239	559	595	782	3
2006).	242	550	269	559	595	782	3
Su	272	550	283	559	595	782	3
índice	54	561	80	571	595	782	3
de	83	561	93	571	595	782	3
consistencia	96	561	147	571	595	782	3
interna	151	561	180	571	595	782	3
(alpha	183	561	209	571	595	782	3
de	213	561	223	571	595	782	3
Cronbach)	226	561	270	571	595	782	3
en	274	561	284	571	595	782	3
la	54	573	61	582	595	782	3
presente	64	573	99	582	595	782	3
muestra	102	573	135	582	595	782	3
fue	138	573	152	582	595	782	3
de	155	573	165	582	595	782	3
.64.	167	573	183	582	595	782	3
Para	65	584	84	593	595	782	3
la	89	584	97	593	595	782	3
medición	102	584	141	593	595	782	3
de	146	584	156	593	595	782	3
la	161	584	169	593	595	782	3
calidad	174	584	204	593	595	782	3
de	209	584	219	593	595	782	3
las	224	584	236	593	595	782	3
relaciones	241	584	284	593	595	782	3
entre	54	595	75	605	595	782	3
alumno	79	595	110	605	595	782	3
y	115	595	120	605	595	782	3
profesor	124	595	159	605	595	782	3
se	163	595	172	605	595	782	3
utilizó	176	595	203	605	595	782	3
una	207	595	222	605	595	782	3
subescala	226	595	267	605	595	782	3
del	271	595	283	605	595	782	3
Cuestionario	54	607	108	616	595	782	3
de	113	607	123	616	595	782	3
Clima	128	607	154	616	595	782	3
Escolar	159	607	191	616	595	782	3
de	196	607	206	616	595	782	3
Moos	211	607	235	616	595	782	3
y	240	607	245	616	595	782	3
Trickett	251	607	283	616	595	782	3
(1973;	54	618	81	628	595	782	3
adaptación	85	618	131	628	595	782	3
de	135	618	145	628	595	782	3
Fernández-Ballesteros	149	618	243	628	595	782	3
y	247	618	252	628	595	782	3
Sierra,	256	618	284	628	595	782	3
1989).	54	630	81	639	595	782	3
Este	85	630	104	639	595	782	3
cuestionario	108	630	159	639	595	782	3
mide	164	630	185	639	595	782	3
la	189	630	197	639	595	782	3
percepción	201	630	247	639	595	782	3
que	252	630	267	639	595	782	3
los	271	630	284	639	595	782	3
alumnos	54	641	89	650	595	782	3
tienen	94	641	119	650	595	782	3
del	124	641	136	650	595	782	3
clima	141	641	164	650	595	782	3
del	168	641	181	650	595	782	3
aula,	185	641	206	650	595	782	3
especialmente	210	641	269	650	595	782	3
en	274	641	284	650	595	782	3
aspectos	54	652	89	662	595	782	3
relativos	92	652	128	662	595	782	3
a	130	652	135	662	595	782	3
las	137	652	149	662	595	782	3
relaciones	151	652	193	662	595	782	3
interpersonales	196	652	259	662	595	782	3
y	262	652	267	662	595	782	3
a	269	652	274	662	595	782	3
la	276	652	284	662	595	782	3
estructura	54	664	95	673	595	782	3
organizativa	98	664	150	673	595	782	3
del	152	664	165	673	595	782	3
aula.	168	664	188	673	595	782	3
Consta	191	664	220	673	595	782	3
de	222	664	232	673	595	782	3
90	235	664	246	673	595	782	3
ítems	248	664	271	673	595	782	3
de	274	664	284	673	595	782	3
verdadero-falso,	54	675	122	685	595	782	3
agrupados	129	675	172	685	595	782	3
en	178	675	188	685	595	782	3
9	194	675	200	685	595	782	3
subescalas	206	675	250	685	595	782	3
de	257	675	267	685	595	782	3
10	273	675	283	685	595	782	3
ítems	54	687	77	696	595	782	3
cada	82	687	101	696	595	782	3
una.	106	687	124	696	595	782	3
En	129	687	141	696	595	782	3
este	146	687	162	696	595	782	3
estudio,	167	687	200	696	595	782	3
se	205	687	214	696	595	782	3
ha	219	687	229	696	595	782	3
utilizado	234	687	271	696	595	782	3
la	276	687	284	696	595	782	3
subescala	54	698	94	707	595	782	3
de	97	698	107	707	595	782	3
Ayuda	110	698	137	707	595	782	3
del	140	698	153	707	595	782	3
profesor,	156	698	193	707	595	782	3
la	196	698	204	707	595	782	3
cual	207	698	225	707	595	782	3
hace	228	698	247	707	595	782	3
referen-	250	698	284	707	595	782	3
cia	54	709	66	719	595	782	3
a	69	709	74	719	595	782	3
la	77	709	84	719	595	782	3
percepción	87	709	133	719	595	782	3
que	137	709	152	719	595	782	3
el	155	709	162	719	595	782	3
alumno	165	709	197	719	595	782	3
tiene	200	709	220	719	595	782	3
sobre	223	709	246	719	595	782	3
el	249	709	257	719	595	782	3
grado	260	709	284	719	595	782	3
Copyright	54	744	86	751	595	782	3
2011	89	744	104	751	595	782	3
by	106	744	114	751	595	782	3
the	117	744	126	751	595	782	3
Colegio	129	744	154	751	595	782	3
Oficial	156	744	178	751	595	782	3
de	181	744	188	751	595	782	3
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	3
de	227	744	235	751	595	782	3
Madrid	237	744	260	751	595	782	3
ISSN:	54	753	73	761	595	782	3
1132-0559	76	753	110	761	595	782	3
-	112	753	115	761	595	782	3
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a6	117	753	249	761	595	782	3
185	523	29	541	39	595	782	3
de	312	60	322	69	595	782	3
ayuda,	327	60	355	69	595	782	3
preocupación	361	60	417	69	595	782	3
y	423	60	428	69	595	782	3
amistad	434	60	467	69	595	782	3
que	472	60	488	69	595	782	3
el	493	60	501	69	595	782	3
profesor	506	60	541	69	595	782	3
muestra	312	71	345	80	595	782	3
por	348	71	362	80	595	782	3
sus	365	71	378	80	595	782	3
alumnos.	381	71	419	80	595	782	3
Esta	422	71	441	80	595	782	3
escala	443	71	469	80	595	782	3
ha	472	71	482	80	595	782	3
sido	485	71	502	80	595	782	3
utilizada	505	71	542	80	595	782	3
en	312	82	322	92	595	782	3
estudios	325	82	359	92	595	782	3
previos	362	82	393	92	595	782	3
(Cava	395	82	420	92	595	782	3
et	423	82	431	92	595	782	3
al.,	434	82	446	92	595	782	3
2007;	449	82	473	92	595	782	3
Fraser	476	82	502	92	595	782	3
y	505	82	510	92	595	782	3
Fisher,	513	82	541	92	595	782	3
1983),	312	94	339	103	595	782	3
mostrando	341	94	386	103	595	782	3
unos	388	94	408	103	595	782	3
índices	411	94	440	103	595	782	3
de	443	94	453	103	595	782	3
fiabilidad	456	94	496	103	595	782	3
satisfacto-	498	94	541	103	595	782	3
rios.	312	105	330	115	595	782	3
En	336	105	348	115	595	782	3
el	354	105	362	115	595	782	3
presente	368	105	403	115	595	782	3
estudio	409	105	439	115	595	782	3
la	445	105	453	115	595	782	3
fiabilidad	459	105	499	115	595	782	3
obtenida	505	105	541	115	595	782	3
(alpha	312	117	338	126	595	782	3
de	342	117	352	126	595	782	3
Cronbach)	356	117	401	126	595	782	3
para	405	117	423	126	595	782	3
la	427	117	435	126	595	782	3
subescala	439	117	479	126	595	782	3
de	484	117	494	126	595	782	3
Ayuda	497	117	524	126	595	782	3
del	529	117	541	126	595	782	3
profesor	312	128	347	137	595	782	3
fue	350	128	363	137	595	782	3
de	366	128	376	137	595	782	3
.68.	379	128	395	137	595	782	3
La	323	139	334	149	595	782	3
calidad	340	139	371	149	595	782	3
de	376	139	386	149	595	782	3
las	392	139	404	149	595	782	3
relaciones	410	139	453	149	595	782	3
paterno-filiales	459	139	522	149	595	782	3
fue	528	139	541	149	595	782	3
medida	312	151	344	160	595	782	3
mediante	350	151	390	160	595	782	3
la	397	151	405	160	595	782	3
subescala	412	151	453	160	595	782	3
de	460	151	470	160	595	782	3
Apertura	477	151	515	160	595	782	3
a	522	151	527	160	595	782	3
la	533	151	541	160	595	782	3
Comunicación	312	162	374	172	595	782	3
del	381	162	394	172	595	782	3
Cuestionario	401	162	456	172	595	782	3
de	462	162	472	172	595	782	3
Comunicación	479	162	542	172	595	782	3
Familiar	312	174	347	183	595	782	3
de	352	174	362	183	595	782	3
Barnes	368	174	397	183	595	782	3
y	402	174	407	183	595	782	3
Olson	412	174	437	183	595	782	3
(1982).	442	174	473	183	595	782	3
Esta	478	174	496	183	595	782	3
subescala	501	174	541	183	595	782	3
consta	312	185	339	194	595	782	3
de	341	185	351	194	595	782	3
11	353	185	363	194	595	782	3
ítems,	366	185	391	194	595	782	3
con	394	185	409	194	595	782	3
cinco	411	185	434	194	595	782	3
posibilidades	436	185	492	194	595	782	3
de	494	185	504	194	595	782	3
respues-	507	185	541	194	595	782	3
ta	312	196	319	206	595	782	3
(1	323	196	331	206	595	782	3
=	334	196	340	206	595	782	3
nunca;	344	196	372	206	595	782	3
5	375	196	381	206	595	782	3
=	384	196	390	206	595	782	3
siempre),	393	196	432	206	595	782	3
que	435	196	450	206	595	782	3
hacen	453	196	478	206	595	782	3
referencia	481	196	523	206	595	782	3
a	526	196	531	206	595	782	3
la	534	196	541	206	595	782	3
existencia	312	208	354	217	595	782	3
de	357	208	367	217	595	782	3
una	371	208	386	217	595	782	3
comunicación	389	208	448	217	595	782	3
fluida	452	208	476	217	595	782	3
y	480	208	485	217	595	782	3
abierta	488	208	517	217	595	782	3
entre	520	208	541	217	595	782	3
el	312	219	319	229	595	782	3
hijo	322	219	339	229	595	782	3
y	341	219	347	229	595	782	3
sus	350	219	363	229	595	782	3
padres.	366	219	396	229	595	782	3
Estos	399	219	421	229	595	782	3
ítems	424	219	447	229	595	782	3
se	450	219	459	229	595	782	3
plantean,	461	219	500	229	595	782	3
por	502	219	516	229	595	782	3
sepa-	519	219	541	229	595	782	3
rado,	312	231	333	240	595	782	3
en	335	231	345	240	595	782	3
relación	348	231	382	240	595	782	3
a	384	231	389	240	595	782	3
la	391	231	399	240	595	782	3
comunicación	401	231	460	240	595	782	3
con	462	231	478	240	595	782	3
la	480	231	488	240	595	782	3
madre	490	231	516	240	595	782	3
y	519	231	524	240	595	782	3
con	526	231	541	240	595	782	3
el	312	242	319	251	595	782	3
padre.	322	242	348	251	595	782	3
Sus	350	242	366	251	595	782	3
índices	368	242	398	251	595	782	3
de	401	242	410	251	595	782	3
fiabilidad	413	242	453	251	595	782	3
(alpha	456	242	482	251	595	782	3
de	485	242	495	251	595	782	3
Cronbach)	497	242	541	251	595	782	3
en	312	253	322	263	595	782	3
el	325	253	332	263	595	782	3
presente	335	253	370	263	595	782	3
estudio	373	253	403	263	595	782	3
han	406	253	422	263	595	782	3
sido	424	253	442	263	595	782	3
de	445	253	455	263	595	782	3
.87	458	253	471	263	595	782	3
para	474	253	492	263	595	782	3
la	495	253	502	263	595	782	3
subesca-	505	253	541	263	595	782	3
la	312	265	319	274	595	782	3
de	323	265	333	274	595	782	3
Apertura	336	265	373	274	595	782	3
a	376	265	381	274	595	782	3
la	384	265	392	274	595	782	3
Comunicación	395	265	457	274	595	782	3
con	460	265	475	274	595	782	3
la	479	265	486	274	595	782	3
Madre,	489	265	520	274	595	782	3
y	523	265	528	274	595	782	3
de	532	265	541	274	595	782	3
.89	312	276	325	286	595	782	3
para	330	276	348	286	595	782	3
la	354	276	361	286	595	782	3
de	367	276	377	286	595	782	3
Apertura	381	276	419	286	595	782	3
a	424	276	429	286	595	782	3
la	434	276	441	286	595	782	3
Comunicación	447	276	508	286	595	782	3
con	513	276	529	286	595	782	3
el	534	276	541	286	595	782	3
Padre.	312	288	338	297	595	782	3
Por	323	299	338	308	595	782	3
último,	341	299	371	308	595	782	3
la	373	299	381	308	595	782	3
calidad	384	299	414	308	595	782	3
de	417	299	427	308	595	782	3
la	430	299	437	308	595	782	3
relación	440	299	474	308	595	782	3
del	477	299	490	308	595	782	3
adolescente	493	299	541	308	595	782	3
con	312	310	327	320	595	782	3
su	333	310	343	320	595	782	3
grupo	349	310	373	320	595	782	3
de	380	310	390	320	595	782	3
iguales	396	310	426	320	595	782	3
fue	432	310	445	320	595	782	3
medida	452	310	483	320	595	782	3
mediante	489	310	528	320	595	782	3
el	534	310	541	320	595	782	3
Cuestionario	312	322	367	331	595	782	3
de	374	322	384	331	595	782	3
Identificación	390	322	451	331	595	782	3
Grupal	457	322	487	331	595	782	3
de	494	322	504	331	595	782	3
Tarrant	510	322	541	331	595	782	3
(2002;	312	333	339	343	595	782	3
adaptación	342	333	388	343	595	782	3
de	390	333	400	343	595	782	3
Cava,	403	333	427	343	595	782	3
Buelga,	430	333	463	343	595	782	3
Musitu	465	333	495	343	595	782	3
y	498	333	503	343	595	782	3
Herrero,	506	333	541	343	595	782	3
2011).	312	345	339	354	595	782	3
Este	345	345	363	354	595	782	3
cuestionario	370	345	422	354	595	782	3
mide	428	345	449	354	595	782	3
mediante	456	345	495	354	595	782	3
13	501	345	512	354	595	782	3
ítems	518	345	541	354	595	782	3
aspectos	312	356	347	365	595	782	3
cognitivos,	350	356	396	365	595	782	3
evaluativos	399	356	447	365	595	782	3
y	449	356	454	365	595	782	3
afectivos	457	356	495	365	595	782	3
de	497	356	507	365	595	782	3
la	510	356	517	365	595	782	3
iden-	520	356	541	365	595	782	3
tificación	312	367	351	377	595	782	3
grupal;	354	367	384	377	595	782	3
es	387	367	395	377	595	782	3
decir,	398	367	421	377	595	782	3
mide	424	367	445	377	595	782	3
aspectos	448	367	483	377	595	782	3
tales	486	367	505	377	595	782	3
como	508	367	531	377	595	782	3
el	534	367	541	377	595	782	3
grado	312	379	336	388	595	782	3
en	338	379	348	388	595	782	3
que	350	379	366	388	595	782	3
adolescente	368	379	417	388	595	782	3
se	419	379	428	388	595	782	3
siente	430	379	455	388	595	782	3
parte	457	379	478	388	595	782	3
importante	481	379	526	388	595	782	3
del	529	379	541	388	595	782	3
grupo,	312	390	339	400	595	782	3
la	342	390	350	400	595	782	3
valoración	353	390	397	400	595	782	3
que	400	390	415	400	595	782	3
hace	418	390	437	400	595	782	3
del	440	390	453	400	595	782	3
grupo	456	390	481	400	595	782	3
y	484	390	489	400	595	782	3
su	492	390	502	400	595	782	3
grado	505	390	528	400	595	782	3
de	532	390	541	400	595	782	3
compromiso	312	402	364	411	595	782	3
y	367	402	373	411	595	782	3
vinculación	376	402	425	411	595	782	3
con	428	402	443	411	595	782	3
él.	446	402	456	411	595	782	3
El	459	402	469	411	595	782	3
análisis	472	402	503	411	595	782	3
factorial	507	402	541	411	595	782	3
del	312	413	325	422	595	782	3
cuestionario	328	413	380	422	595	782	3
mostró	383	413	412	422	595	782	3
la	416	413	424	422	595	782	3
existencia	427	413	469	422	595	782	3
de	473	413	483	422	595	782	3
tres	487	413	502	422	595	782	3
factores:	505	413	542	422	595	782	3
Autocategorización,	312	424	397	434	595	782	3
Valoración	400	424	445	434	595	782	3
grupal	448	424	475	434	595	782	3
y	478	424	483	434	595	782	3
Compromiso	487	424	541	434	595	782	3
grupal.	312	436	341	445	595	782	3
No	344	436	356	445	595	782	3
obstante,	359	436	396	445	595	782	3
puede	399	436	424	445	595	782	3
obtenerse	426	436	466	445	595	782	3
también	469	436	502	445	595	782	3
una	505	436	520	445	595	782	3
pun-	522	436	541	445	595	782	3
tuación	312	447	343	457	595	782	3
general	346	447	377	457	595	782	3
del	379	447	392	457	595	782	3
grado	395	447	419	457	595	782	3
de	422	447	432	457	595	782	3
identificación	435	447	493	457	595	782	3
del	495	447	508	457	595	782	3
adoles-	511	447	541	457	595	782	3
cente	312	459	334	468	595	782	3
con	337	459	352	468	595	782	3
su	355	459	364	468	595	782	3
grupo	367	459	391	468	595	782	3
de	394	459	404	468	595	782	3
iguales,	406	459	439	468	595	782	3
que	441	459	457	468	595	782	3
es	459	459	468	468	595	782	3
la	471	459	478	468	595	782	3
que	481	459	496	468	595	782	3
se	499	459	508	468	595	782	3
ha	510	459	520	468	595	782	3
con-	523	459	541	468	595	782	3
siderado	312	470	347	479	595	782	3
en	350	470	360	479	595	782	3
el	363	470	371	479	595	782	3
presente	374	470	409	479	595	782	3
estudio.	412	470	445	479	595	782	3
Una	448	470	465	479	595	782	3
mayor	468	470	495	479	595	782	3
identifica-	498	470	541	479	595	782	3
ción	312	481	330	491	595	782	3
grupal	333	481	359	491	595	782	3
indica	362	481	388	491	595	782	3
una	391	481	406	491	595	782	3
mayor	409	481	435	491	595	782	3
integración	438	481	485	491	595	782	3
del	488	481	501	491	595	782	3
sujeto	504	481	529	491	595	782	3
en	532	481	541	491	595	782	3
el	312	493	319	502	595	782	3
grupo,	323	493	350	502	595	782	3
y	353	493	358	502	595	782	3
una	361	493	376	502	595	782	3
mayor	380	493	406	502	595	782	3
satisfacción	410	493	459	502	595	782	3
con	462	493	477	502	595	782	3
su	481	493	490	502	595	782	3
pertenencia	493	493	541	502	595	782	3
al	312	504	319	514	595	782	3
mismo.	324	504	355	514	595	782	3
A	359	504	367	514	595	782	3
este	371	504	387	514	595	782	3
cuestionario	391	504	443	514	595	782	3
se	447	504	456	514	595	782	3
responde	461	504	498	514	595	782	3
mediante	503	504	541	514	595	782	3
una	312	516	327	525	595	782	3
escala	330	516	356	525	595	782	3
de	359	516	369	525	595	782	3
11	372	516	382	525	595	782	3
puntos	385	516	413	525	595	782	3
(desde	417	516	444	525	595	782	3
0	447	516	452	525	595	782	3
=	456	516	462	525	595	782	3
completamente	465	516	528	525	595	782	3
en	532	516	541	525	595	782	3
desacuerdo,	312	527	362	536	595	782	3
hasta	365	527	386	536	595	782	3
10	389	527	399	536	595	782	3
=	401	527	407	536	595	782	3
completamente	409	527	473	536	595	782	3
de	475	527	485	536	595	782	3
acuerdo).	487	527	528	536	595	782	3
En	530	527	541	536	595	782	3
estudios	312	538	346	548	595	782	3
previos	351	538	382	548	595	782	3
esta	387	538	404	548	595	782	3
escala	409	538	434	548	595	782	3
ha	439	538	449	548	595	782	3
mostrado	454	538	493	548	595	782	3
adecuadas	498	538	541	548	595	782	3
propiedades	312	550	363	559	595	782	3
psicométricas	370	550	428	559	595	782	3
(Tarrant,	434	550	471	559	595	782	3
2002;	478	550	502	559	595	782	3
Tarrant,	508	550	541	559	595	782	3
MacKenzie	312	561	360	571	595	782	3
y	363	561	368	571	595	782	3
Hewitt,	371	561	403	571	595	782	3
2006),	406	561	433	571	595	782	3
y	436	561	441	571	595	782	3
en	444	561	454	571	595	782	3
este	457	561	473	571	595	782	3
estudio	476	561	506	571	595	782	3
su	509	561	519	571	595	782	3
índi-	522	561	541	571	595	782	3
ce	312	573	321	582	595	782	3
de	326	573	336	582	595	782	3
fiabilidad	341	573	381	582	595	782	3
(alpha	386	573	412	582	595	782	3
de	417	573	427	582	595	782	3
Cronbach)	431	573	476	582	595	782	3
para	481	573	499	582	595	782	3
la	503	573	511	582	595	782	3
escala	516	573	541	582	595	782	3
total	312	584	330	593	595	782	3
fue	333	584	347	593	595	782	3
de	350	584	360	593	595	782	3
.81.	362	584	378	593	595	782	3
Procedimiento	312	618	375	627	595	782	3
Después	323	641	359	650	595	782	3
de	361	641	371	650	595	782	3
enviar	373	641	400	650	595	782	3
una	402	641	417	650	595	782	3
carta	419	641	440	650	595	782	3
a	442	641	447	650	595	782	3
los	449	641	462	650	595	782	3
centros	464	641	494	650	595	782	3
educativos	497	641	541	650	595	782	3
seleccionados	312	652	370	662	595	782	3
explicando	373	652	419	662	595	782	3
el	421	652	429	662	595	782	3
proyecto	431	652	468	662	595	782	3
de	470	652	480	662	595	782	3
investigación,	483	652	541	662	595	782	3
se	312	664	321	673	595	782	3
contactó	325	664	361	673	595	782	3
telefónicamente	366	664	433	673	595	782	3
con	438	664	453	673	595	782	3
la	458	664	466	673	595	782	3
dirección	470	664	510	673	595	782	3
de	514	664	524	673	595	782	3
los	529	664	541	673	595	782	3
centros	312	675	342	685	595	782	3
y	345	675	351	685	595	782	3
se	354	675	363	685	595	782	3
concertó	366	675	402	685	595	782	3
una	405	675	420	685	595	782	3
entrevista.	424	675	467	685	595	782	3
En	470	675	482	685	595	782	3
esta	485	675	502	685	595	782	3
entrevis-	505	675	541	685	595	782	3
ta,	312	687	322	696	595	782	3
se	324	687	333	696	595	782	3
entregaron	336	687	381	696	595	782	3
también	383	687	417	696	595	782	3
los	419	687	432	696	595	782	3
consentimientos	434	687	502	696	595	782	3
informa-	505	687	541	696	595	782	3
dos	312	698	326	707	595	782	3
para	330	698	348	707	595	782	3
los	352	698	365	707	595	782	3
padres.	369	698	399	707	595	782	3
Una	403	698	420	707	595	782	3
vez	424	698	439	707	595	782	3
obtenidos	443	698	483	707	595	782	3
los	487	698	500	707	595	782	3
permisos	504	698	541	707	595	782	3
correspondientes,	312	709	386	719	595	782	3
se	389	709	398	719	595	782	3
llevo	402	709	423	719	595	782	3
a	426	709	431	719	595	782	3
cabo	434	709	454	719	595	782	3
la	458	709	465	719	595	782	3
aplicación	469	709	512	719	595	782	3
de	516	709	526	719	595	782	3
los	529	709	541	719	595	782	3
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	3
Intervention	502	744	541	751	595	782	3
Vol.	430	753	443	761	595	782	3
20,	445	753	455	761	595	782	3
No.	458	753	469	761	595	782	3
2,	472	753	478	761	595	782	3
2011	480	753	495	761	595	782	3
-	498	753	500	761	595	782	3
pp.	503	753	513	761	595	782	3
183-192	515	753	541	761	595	782	3
186	54	29	72	39	595	782	4
A	239	31	244	39	595	782	4
POYO	244	33	261	38	595	782	4
A	263	33	267	38	595	782	4
V	269	31	275	39	595	782	4
ÍCTIMAS	275	33	299	38	595	782	4
DE	301	33	309	38	595	782	4
A	311	31	317	39	595	782	4
COSO	317	33	333	38	595	782	4
E	335	31	340	39	595	782	4
SCOLAR	340	33	364	38	595	782	4
instrumentos	54	60	108	69	595	782	4
por	112	60	126	69	595	782	4
un	129	60	140	69	595	782	4
grupo	143	60	168	69	595	782	4
de	171	60	181	69	595	782	4
investigadores	185	60	246	69	595	782	4
entrena-	249	60	283	69	595	782	4
dos.	54	71	71	80	595	782	4
La	76	71	87	80	595	782	4
batería	92	71	120	80	595	782	4
de	125	71	135	80	595	782	4
instrumentos	140	71	194	80	595	782	4
se	199	71	207	80	595	782	4
administró	212	71	257	80	595	782	4
a	262	71	267	80	595	782	4
los	271	71	284	80	595	782	4
adolescentes	54	82	107	92	595	782	4
en	110	82	120	92	595	782	4
sus	123	82	137	92	595	782	4
aulas	140	82	161	92	595	782	4
habituales	164	82	207	92	595	782	4
durante	210	82	242	92	595	782	4
un	245	82	255	92	595	782	4
perío-	258	82	284	92	595	782	4
do	54	94	64	103	595	782	4
regular	68	94	98	103	595	782	4
de	102	94	112	103	595	782	4
clase	116	94	137	103	595	782	4
dónde	141	94	166	103	595	782	4
el	170	94	178	103	595	782	4
profesor-tutor	182	94	240	103	595	782	4
del	244	94	257	103	595	782	4
curso	261	94	284	103	595	782	4
estuvo	54	105	81	115	595	782	4
siempre	84	105	117	115	595	782	4
presente.	119	105	157	115	595	782	4
El	159	105	168	115	595	782	4
orden	171	105	194	115	595	782	4
de	197	105	207	115	595	782	4
administración	209	105	271	115	595	782	4
de	274	105	283	115	595	782	4
los	54	117	66	126	595	782	4
instrumentos	71	117	125	126	595	782	4
se	130	117	139	126	595	782	4
contrabalanceó	144	117	208	126	595	782	4
en	213	117	223	126	595	782	4
cada	228	117	247	126	595	782	4
clase	252	117	273	126	595	782	4
y	278	117	283	126	595	782	4
centro	54	128	80	137	595	782	4
educativo.	84	128	127	137	595	782	4
Se	131	128	142	137	595	782	4
informó	145	128	179	137	595	782	4
en	183	128	193	137	595	782	4
todo	197	128	216	137	595	782	4
momento	219	128	259	137	595	782	4
a	263	128	267	137	595	782	4
los	271	128	284	137	595	782	4
adolescentes	54	139	107	149	595	782	4
que	111	139	126	149	595	782	4
su	130	139	139	149	595	782	4
participación	143	139	198	149	595	782	4
en	202	139	212	149	595	782	4
la	216	139	224	149	595	782	4
investigación	227	139	283	149	595	782	4
era	54	151	67	160	595	782	4
voluntaria	70	151	112	160	595	782	4
y	115	151	120	160	595	782	4
anónima.	123	151	162	160	595	782	4
Resultados	54	185	103	194	595	782	4
Previamente	65	208	118	217	595	782	4
al	121	208	129	217	595	782	4
análisis	132	208	164	217	595	782	4
de	167	208	177	217	595	782	4
las	181	208	192	217	595	782	4
diferencias	196	208	242	217	595	782	4
en	246	208	255	217	595	782	4
ajuste	259	208	284	217	595	782	4
psicológico	54	219	102	229	595	782	4
en	105	219	115	229	595	782	4
función	119	219	151	229	595	782	4
de	154	219	164	229	595	782	4
la	167	219	175	229	595	782	4
calidad	178	219	208	229	595	782	4
de	211	219	221	229	595	782	4
sus	224	219	238	229	595	782	4
relaciones	241	219	284	229	595	782	4
con	54	231	69	240	595	782	4
padres,	71	231	102	240	595	782	4
profesores	104	231	148	240	595	782	4
y	150	231	155	240	595	782	4
grupo	158	231	182	240	595	782	4
de	185	231	195	240	595	782	4
iguales,	197	231	230	240	595	782	4
se	232	231	241	240	595	782	4
utilizaron	243	231	284	240	595	782	4
las	54	242	66	251	595	782	4
puntuaciones	68	242	124	251	595	782	4
de	127	242	137	251	595	782	4
los	140	242	152	251	595	782	4
alumnos	155	242	191	251	595	782	4
en	194	242	203	251	595	782	4
el	206	242	214	251	595	782	4
Cuestionario	217	242	271	251	595	782	4
de	274	242	284	251	595	782	4
Victimización	54	253	113	263	595	782	4
para	116	253	134	263	595	782	4
identificar	137	253	180	263	595	782	4
a	183	253	187	263	595	782	4
aquellos	190	253	225	263	595	782	4
que	228	253	243	263	595	782	4
eran	246	253	264	263	595	782	4
víc-	267	253	284	263	595	782	4
timas	54	265	77	274	595	782	4
de	79	265	89	274	595	782	4
acoso	91	265	115	274	595	782	4
escolar.	118	265	150	274	595	782	4
El	152	265	161	274	595	782	4
punto	164	265	188	274	595	782	4
de	190	265	200	274	595	782	4
corte	203	265	224	274	595	782	4
utilizado	226	265	263	274	595	782	4
para	265	265	283	274	595	782	4
esta	54	276	70	286	595	782	4
clasificación	73	276	126	286	595	782	4
fue	128	276	141	286	595	782	4
1	144	276	149	286	595	782	4
desviación	151	276	196	286	595	782	4
típica	199	276	222	286	595	782	4
por	225	276	239	286	595	782	4
encima	241	276	271	286	595	782	4
de	274	276	284	286	595	782	4
la	54	288	61	297	595	782	4
media.	65	288	94	297	595	782	4
Este	97	288	116	297	595	782	4
procedimiento	119	288	180	297	595	782	4
ha	184	288	194	297	595	782	4
sido	198	288	215	297	595	782	4
considerado	219	288	270	297	595	782	4
en	274	288	284	297	595	782	4
estudios	54	299	88	308	595	782	4
previos	92	299	122	308	595	782	4
como	126	299	149	308	595	782	4
adecuado	152	299	192	308	595	782	4
para	195	299	213	308	595	782	4
cumplir	217	299	249	308	595	782	4
con	253	299	268	308	595	782	4
los	271	299	283	308	595	782	4
criterios	54	310	88	320	595	782	4
de	92	310	102	320	595	782	4
frecuencia	105	310	149	320	595	782	4
e	152	310	157	320	595	782	4
intensidad	161	310	204	320	595	782	4
característicos	207	310	267	320	595	782	4
del	271	310	284	320	595	782	4
acoso	54	322	78	331	595	782	4
escolar	81	322	111	331	595	782	4
(Marini,	115	322	149	331	595	782	4
Dane,	153	322	178	331	595	782	4
Bosacki	181	322	215	331	595	782	4
y	219	322	224	331	595	782	4
YLC-CURA,	227	322	283	331	595	782	4
2006;	54	333	78	343	595	782	4
Solberg	82	333	115	343	595	782	4
y	119	333	124	343	595	782	4
Olweus,	129	333	163	343	595	782	4
2003).	168	333	195	343	595	782	4
Los	199	333	215	343	595	782	4
alumnos	220	333	255	343	595	782	4
cuyas	260	333	284	343	595	782	4
puntuaciones	54	345	109	354	595	782	4
superaban	112	345	155	354	595	782	4
en	158	345	168	354	595	782	4
1	171	345	176	354	595	782	4
desviación	179	345	224	354	595	782	4
típica	227	345	251	354	595	782	4
la	254	345	261	354	595	782	4
pun-	264	345	284	354	595	782	4
tuación	54	356	85	365	595	782	4
media	88	356	113	365	595	782	4
en	116	356	126	365	595	782	4
la	129	356	136	365	595	782	4
subescala	139	356	179	365	595	782	4
de	182	356	192	365	595	782	4
Victimización	195	356	254	365	595	782	4
Verbal	256	356	284	365	595	782	4
fueron	54	367	81	377	595	782	4
asignados	84	367	126	377	595	782	4
al	128	367	136	377	595	782	4
grupo	139	367	163	377	595	782	4
de	166	367	176	377	595	782	4
víctimas	179	367	215	377	595	782	4
de	218	367	228	377	595	782	4
acoso	230	367	254	377	595	782	4
verbal	257	367	283	377	595	782	4
(n	54	379	63	388	595	782	4
=	65	379	71	388	595	782	4
223),	74	379	96	388	595	782	4
los	99	379	111	388	595	782	4
que	114	379	129	388	595	782	4
superaban	132	379	174	388	595	782	4
este	177	379	193	388	595	782	4
valor	196	379	218	388	595	782	4
en	220	379	230	388	595	782	4
la	233	379	241	388	595	782	4
subescala	243	379	284	388	595	782	4
de	54	390	64	400	595	782	4
Victimización	67	390	126	400	595	782	4
Física	130	390	155	400	595	782	4
fueron	158	390	186	400	595	782	4
asignados	189	390	231	400	595	782	4
al	234	390	242	400	595	782	4
grupo	246	390	270	400	595	782	4
de	274	390	284	400	595	782	4
víctimas	54	402	89	411	595	782	4
de	93	402	103	411	595	782	4
acoso	107	402	131	411	595	782	4
físico	135	402	158	411	595	782	4
(n	162	402	171	411	595	782	4
=	175	402	181	411	595	782	4
159),	185	402	206	411	595	782	4
y	210	402	216	411	595	782	4
por	219	402	233	411	595	782	4
último,	237	402	267	411	595	782	4
los	271	402	283	411	595	782	4
que	54	413	69	422	595	782	4
lo	74	413	83	422	595	782	4
superaban	88	413	130	422	595	782	4
en	136	413	146	422	595	782	4
la	151	413	159	422	595	782	4
subescala	164	413	204	422	595	782	4
de	210	413	219	422	595	782	4
Victimización	225	413	283	422	595	782	4
Relacional	54	424	99	434	595	782	4
fueron	103	424	130	434	595	782	4
asignados	134	424	176	434	595	782	4
al	180	424	187	434	595	782	4
grupo	191	424	216	434	595	782	4
de	220	424	230	434	595	782	4
víctimas	234	424	270	434	595	782	4
de	274	424	284	434	595	782	4
acoso	54	436	78	445	595	782	4
relacional	82	436	123	445	595	782	4
(n	127	436	136	445	595	782	4
=	139	436	145	445	595	782	4
244).	149	436	171	445	595	782	4
Todos	175	436	200	445	595	782	4
los	204	436	216	445	595	782	4
análisis	220	436	252	445	595	782	4
que	256	436	271	445	595	782	4
se	275	436	283	445	595	782	4
muestran	312	60	350	69	595	782	4
a	355	60	360	69	595	782	4
continuación	365	60	419	69	595	782	4
se	424	60	433	69	595	782	4
realizaron	438	60	480	69	595	782	4
por	485	60	499	69	595	782	4
separado	504	60	541	69	595	782	4
con	312	71	327	80	595	782	4
cada	330	71	349	80	595	782	4
uno	352	71	368	80	595	782	4
de	371	71	381	80	595	782	4
estos	383	71	404	80	595	782	4
grupos.	407	71	439	80	595	782	4
Seguidamente,	323	82	385	92	595	782	4
dentro	388	82	415	92	595	782	4
del	418	82	431	92	595	782	4
grupo	435	82	459	92	595	782	4
de	462	82	472	92	595	782	4
alumnos	475	82	511	92	595	782	4
identi-	514	82	541	92	595	782	4
ficados	312	94	342	103	595	782	4
como	346	94	370	103	595	782	4
víctimas	374	94	409	103	595	782	4
de	413	94	423	103	595	782	4
acoso	427	94	451	103	595	782	4
verbal,	455	94	484	103	595	782	4
se	488	94	497	103	595	782	4
utilizaron	501	94	541	103	595	782	4
sus	312	105	325	115	595	782	4
puntuaciones	328	105	383	115	595	782	4
en	386	105	396	115	595	782	4
las	398	105	410	115	595	782	4
variables	412	105	450	115	595	782	4
de	453	105	462	115	595	782	4
comunicación	465	105	524	115	595	782	4
con	526	105	541	115	595	782	4
la	312	117	319	126	595	782	4
madre,	324	117	352	126	595	782	4
comunicación	357	117	416	126	595	782	4
con	420	117	435	126	595	782	4
el	439	117	447	126	595	782	4
padre,	451	117	477	126	595	782	4
percepción	481	117	527	126	595	782	4
de	532	117	541	126	595	782	4
ayuda	312	128	337	137	595	782	4
del	342	128	354	137	595	782	4
profesor	359	128	394	137	595	782	4
y	399	128	404	137	595	782	4
grado	409	128	432	137	595	782	4
de	437	128	447	137	595	782	4
identificación	452	128	509	137	595	782	4
con	514	128	529	137	595	782	4
el	534	128	541	137	595	782	4
grupo	312	139	336	149	595	782	4
de	340	139	350	149	595	782	4
iguales	354	139	384	149	595	782	4
para	387	139	405	149	595	782	4
establecer	409	139	451	149	595	782	4
grupos	455	139	483	149	595	782	4
de	487	139	497	149	595	782	4
contraste.	501	139	541	149	595	782	4
Así,	312	151	329	160	595	782	4
sobre	331	151	354	160	595	782	4
la	356	151	364	160	595	782	4
base	366	151	385	160	595	782	4
de	387	151	397	160	595	782	4
sus	400	151	413	160	595	782	4
puntuaciones	415	151	471	160	595	782	4
en	473	151	483	160	595	782	4
la	485	151	493	160	595	782	4
variable	495	151	529	160	595	782	4
de	532	151	541	160	595	782	4
comunicación	312	162	371	172	595	782	4
con	374	162	390	172	595	782	4
la	393	162	401	172	595	782	4
madre,	405	162	433	172	595	782	4
y	437	162	442	172	595	782	4
tomando	446	162	483	172	595	782	4
como	486	162	510	172	595	782	4
puntos	513	162	541	172	595	782	4
de	312	174	322	183	595	782	4
corte	325	174	346	183	595	782	4
los	349	174	362	183	595	782	4
percentiles	365	174	410	183	595	782	4
75	414	174	424	183	595	782	4
y	427	174	433	183	595	782	4
25,	436	174	449	183	595	782	4
se	452	174	461	183	595	782	4
establecieron,	464	174	522	183	595	782	4
res-	526	174	542	183	595	782	4
pectivamente,	312	185	370	194	595	782	4
el	373	185	381	194	595	782	4
grupo	383	185	408	194	595	782	4
de	410	185	420	194	595	782	4
alumnos	423	185	458	194	595	782	4
con	461	185	476	194	595	782	4
buena	479	185	504	194	595	782	4
comuni-	506	185	541	194	595	782	4
cación	312	196	339	206	595	782	4
con	342	196	358	206	595	782	4
la	361	196	368	206	595	782	4
madre	372	196	398	206	595	782	4
(altos	401	196	424	206	595	782	4
en	428	196	438	206	595	782	4
apertura	441	196	475	206	595	782	4
a	478	196	483	206	595	782	4
la	486	196	494	206	595	782	4
comunica-	497	196	542	206	595	782	4
ción:	312	208	333	217	595	782	4
puntuaciones	338	208	394	217	595	782	4
superiores	399	208	443	217	595	782	4
al	448	208	456	217	595	782	4
percentil	461	208	498	217	595	782	4
75)	504	208	518	217	595	782	4
y	523	208	528	217	595	782	4
el	534	208	541	217	595	782	4
grupo	312	219	336	229	595	782	4
de	342	219	352	229	595	782	4
alumnos	358	219	394	229	595	782	4
con	400	219	415	229	595	782	4
mala	421	219	442	229	595	782	4
comunicación	448	219	507	229	595	782	4
con	513	219	528	229	595	782	4
la	534	219	541	229	595	782	4
madre	312	231	338	240	595	782	4
(bajos	342	231	368	240	595	782	4
en	372	231	381	240	595	782	4
apertura	385	231	420	240	595	782	4
a	424	231	428	240	595	782	4
la	432	231	440	240	595	782	4
comunicación:	444	231	505	240	595	782	4
puntua-	509	231	541	240	595	782	4
ciones	312	242	339	251	595	782	4
inferiores	341	242	381	251	595	782	4
al	384	242	391	251	595	782	4
percentil	394	242	431	251	595	782	4
25).	433	242	450	251	595	782	4
Tomando	452	242	492	251	595	782	4
los	494	242	506	251	595	782	4
mismos	509	242	541	251	595	782	4
puntos	312	253	340	263	595	782	4
de	344	253	354	263	595	782	4
corte,	358	253	382	263	595	782	4
se	386	253	395	263	595	782	4
diferenció	400	253	442	263	595	782	4
igualmente	446	253	493	263	595	782	4
dentro	497	253	524	263	595	782	4
del	529	253	541	263	595	782	4
grupo	312	265	336	274	595	782	4
de	339	265	349	274	595	782	4
alumnos	352	265	388	274	595	782	4
víctimas	391	265	427	274	595	782	4
de	430	265	439	274	595	782	4
acoso	443	265	466	274	595	782	4
verbal	469	265	496	274	595	782	4
a	499	265	503	274	595	782	4
aquellos	506	265	541	274	595	782	4
con	312	276	327	286	595	782	4
buena	330	276	355	286	595	782	4
comunicación	357	276	416	286	595	782	4
con	419	276	434	286	595	782	4
el	437	276	444	286	595	782	4
padre	447	276	470	286	595	782	4
(altos	473	276	496	286	595	782	4
en	499	276	509	286	595	782	4
apertu-	512	276	541	286	595	782	4
ra	312	288	320	297	595	782	4
a	323	288	328	297	595	782	4
la	331	288	339	297	595	782	4
comunicación)	342	288	405	297	595	782	4
y	408	288	413	297	595	782	4
aquellos	417	288	452	297	595	782	4
con	455	288	470	297	595	782	4
mala	473	288	494	297	595	782	4
comunica-	497	288	541	297	595	782	4
ción	312	299	330	308	595	782	4
con	334	299	349	308	595	782	4
el	354	299	361	308	595	782	4
padre	366	299	389	308	595	782	4
(bajos	393	299	419	308	595	782	4
en	423	299	433	308	595	782	4
apertura	437	299	472	308	595	782	4
a	476	299	481	308	595	782	4
la	485	299	493	308	595	782	4
comunica-	497	299	541	308	595	782	4
ción).	312	310	336	320	595	782	4
El	339	310	348	320	595	782	4
mismo	351	310	380	320	595	782	4
método	383	310	414	320	595	782	4
fue	417	310	430	320	595	782	4
utilizado	433	310	470	320	595	782	4
para	473	310	491	320	595	782	4
diferenciar,	494	310	541	320	595	782	4
dentro	312	322	339	331	595	782	4
de	343	322	352	331	595	782	4
las	356	322	368	331	595	782	4
víctimas	372	322	408	331	595	782	4
de	411	322	421	331	595	782	4
acoso	425	322	449	331	595	782	4
verbal,	453	322	482	331	595	782	4
entre	486	322	507	331	595	782	4
las	511	322	522	331	595	782	4
que	526	322	541	331	595	782	4
perciben	312	333	348	343	595	782	4
altos	351	333	371	343	595	782	4
niveles	374	333	404	343	595	782	4
de	407	333	417	343	595	782	4
ayuda	421	333	446	343	595	782	4
por	449	333	463	343	595	782	4
parte	466	333	487	343	595	782	4
del	490	333	503	343	595	782	4
profesor	506	333	541	343	595	782	4
y	312	345	317	354	595	782	4
las	320	345	332	354	595	782	4
que	336	345	351	354	595	782	4
perciben	354	345	390	354	595	782	4
bajos	394	345	416	354	595	782	4
niveles	419	345	449	354	595	782	4
de	452	345	462	354	595	782	4
ayuda,	466	345	493	354	595	782	4
y	497	345	502	354	595	782	4
entre	505	345	526	354	595	782	4
las	530	345	541	354	595	782	4
que	312	356	327	365	595	782	4
indican	332	356	363	365	595	782	4
un	368	356	379	365	595	782	4
alto	384	356	400	365	595	782	4
grado	405	356	429	365	595	782	4
de	434	356	444	365	595	782	4
identificación	449	356	507	365	595	782	4
con	512	356	527	365	595	782	4
su	532	356	541	365	595	782	4
grupo	312	367	336	377	595	782	4
de	340	367	350	377	595	782	4
iguales	354	367	384	377	595	782	4
y	388	367	393	377	595	782	4
las	397	367	409	377	595	782	4
que	413	367	428	377	595	782	4
indican	432	367	463	377	595	782	4
un	467	367	478	377	595	782	4
bajo	482	367	500	377	595	782	4
grado	504	367	528	377	595	782	4
de	532	367	541	377	595	782	4
identificación	312	379	370	388	595	782	4
grupal.	373	379	402	388	595	782	4
Una	405	379	423	388	595	782	4
vez	426	379	440	388	595	782	4
establecidos	443	379	495	388	595	782	4
los	498	379	510	388	595	782	4
grupos	513	379	541	388	595	782	4
de	312	390	322	400	595	782	4
contraste,	325	390	366	400	595	782	4
se	369	390	378	400	595	782	4
analizaron	381	390	425	400	595	782	4
sus	428	390	442	400	595	782	4
diferencias	445	390	491	400	595	782	4
en	495	390	504	400	595	782	4
los	508	390	520	400	595	782	4
cua-	523	390	541	400	595	782	4
tro	312	402	323	411	595	782	4
indicadores	327	402	376	411	595	782	4
de	379	402	389	411	595	782	4
ajuste	393	402	417	411	595	782	4
psicológico	421	402	469	411	595	782	4
considerados	473	402	528	411	595	782	4
en	532	402	541	411	595	782	4
este	312	413	328	422	595	782	4
estudio:	332	413	365	422	595	782	4
autoestima,	369	413	417	422	595	782	4
ánimo	420	413	447	422	595	782	4
depresivo,	450	413	494	422	595	782	4
sentimien-	497	413	541	422	595	782	4
tos	312	424	324	434	595	782	4
de	328	424	338	434	595	782	4
soledad	341	424	373	434	595	782	4
y	377	424	382	434	595	782	4
percepción	386	424	432	434	595	782	4
de	436	424	446	434	595	782	4
estrés.	449	424	476	434	595	782	4
Los	479	424	495	434	595	782	4
resultados	499	424	541	434	595	782	4
de	312	436	322	445	595	782	4
estos	325	436	346	445	595	782	4
análisis	348	436	380	445	595	782	4
se	383	436	392	445	595	782	4
muestran	395	436	433	445	595	782	4
en	436	436	446	445	595	782	4
la	449	436	456	445	595	782	4
Tabla	459	436	482	445	595	782	4
1.	485	436	493	445	595	782	4
Tabla	55	461	73	469	595	782	4
1.	75	461	81	469	595	782	4
Medias	83	461	107	469	595	782	4
(y	109	461	116	469	595	782	4
desviaciones	118	461	159	469	595	782	4
típicas)	161	461	185	469	595	782	4
en	187	461	195	469	595	782	4
ajuste	197	461	216	469	595	782	4
psicológico	218	461	255	469	595	782	4
(autoestima,	258	461	297	469	595	782	4
ánimo	299	461	320	469	595	782	4
depresivo,	322	461	355	469	595	782	4
percepción	357	461	393	469	595	782	4
estrés	395	461	414	469	595	782	4
y	416	461	420	469	595	782	4
soledad)	422	461	449	469	595	782	4
en	451	461	459	469	595	782	4
víctimas	461	461	489	469	595	782	4
de	491	461	498	469	595	782	4
acoso	501	461	519	469	595	782	4
verbal	521	461	541	469	595	782	4
en	55	471	62	479	595	782	4
función	65	471	89	479	595	782	4
de	92	471	99	479	595	782	4
sus	101	471	112	479	595	782	4
relaciones	114	471	147	479	595	782	4
con	149	471	161	479	595	782	4
padres,	163	471	186	479	595	782	4
profesores	188	471	222	479	595	782	4
y	224	471	228	479	595	782	4
grupo	231	471	250	479	595	782	4
de	252	471	259	479	595	782	4
iguales	262	471	285	479	595	782	4
Autoestima	200	491	237	499	595	782	4
Ánimo	274	491	297	499	595	782	4
Depresivo	299	491	332	499	595	782	4
Percepción	378	491	414	499	595	782	4
Estrés	416	491	436	499	595	782	4
Soledad	492	491	518	499	595	782	4
Comunicación	55	511	102	519	595	782	4
con	104	511	116	519	595	782	4
la	118	511	124	519	595	782	4
Madre	126	511	147	519	595	782	4
Alta	63	521	77	529	595	782	4
Apertura	79	521	107	529	595	782	4
Comunicación	110	521	157	529	595	782	4
Baja	63	531	78	539	595	782	4
Apertura	79	531	108	539	595	782	4
Comunicación	110	531	158	539	595	782	4
valor	55	541	71	549	595	782	4
F	74	541	79	549	595	782	4
3.06	204	521	218	529	595	782	4
(.45)	220	521	236	529	595	782	4
2.86	204	531	218	539	595	782	4
(.51)	220	531	236	539	595	782	4
4.69	204	541	218	549	595	782	4
*	220	541	224	549	595	782	4
2.08	291	521	305	529	595	782	4
(.59)	308	521	323	529	595	782	4
2.32	291	531	305	539	595	782	4
(.63)	308	531	323	539	595	782	4
3.99	291	541	305	549	595	782	4
*	308	541	312	549	595	782	4
2.07	393	521	407	529	595	782	4
(.68)	409	521	424	529	595	782	4
2.40	393	531	407	539	595	782	4
(.57)	409	531	424	539	595	782	4
6.93	393	541	407	549	595	782	4
**	409	541	417	549	595	782	4
1.96	493	521	507	529	595	782	4
(.47)	509	521	524	529	595	782	4
2.29	493	531	507	539	595	782	4
(.52)	509	531	524	539	595	782	4
11.52	489	541	507	549	595	782	4
***	509	541	521	549	595	782	4
Comunicación	55	561	102	569	595	782	4
con	104	561	116	569	595	782	4
el	118	561	124	569	595	782	4
Padre	126	561	145	569	595	782	4
Alta	63	571	77	579	595	782	4
Apertura	79	571	107	579	595	782	4
Comunicación	110	571	157	579	595	782	4
Baja	63	581	78	589	595	782	4
Apertura	79	581	108	589	595	782	4
Comunicación	110	581	158	589	595	782	4
valor	55	591	71	599	595	782	4
F	74	591	79	599	595	782	4
3.25	204	571	218	579	595	782	4
(.37)	220	571	236	579	595	782	4
2.84	204	581	218	589	595	782	4
(.51)	220	581	236	589	595	782	4
20.27	200	591	218	599	595	782	4
***	220	591	232	599	595	782	4
1.93	291	571	305	579	595	782	4
(.53)	308	571	323	579	595	782	4
2.30	291	581	305	589	595	782	4
(.59)	308	581	323	589	595	782	4
10.25	287	591	305	599	595	782	4
**	308	591	316	599	595	782	4
1.92	393	571	407	579	595	782	4
(.54)	409	571	424	579	595	782	4
2.45	393	581	407	589	595	782	4
(.61)	409	581	424	589	595	782	4
18.79	388	591	407	599	595	782	4
***	409	591	421	599	595	782	4
1.85	493	571	507	579	595	782	4
(.40)	509	571	524	579	595	782	4
2.24	493	581	507	589	595	782	4
(.52)	509	581	524	589	595	782	4
17.06	488	591	507	599	595	782	4
***	509	591	521	599	595	782	4
Percepción	55	611	91	619	595	782	4
Ayuda	93	611	113	619	595	782	4
Profesor	116	611	143	619	595	782	4
Alta	63	621	77	629	595	782	4
Percepción	79	621	115	629	595	782	4
de	117	621	125	629	595	782	4
Ayuda	127	621	147	629	595	782	4
Baja	63	631	78	639	595	782	4
Percepción	80	631	116	639	595	782	4
de	118	631	126	639	595	782	4
Ayuda	128	631	148	639	595	782	4
valor	55	641	71	649	595	782	4
F	74	641	79	649	595	782	4
3.15	204	621	218	629	595	782	4
(.43)	220	621	236	629	595	782	4
2.88	204	631	218	639	595	782	4
(.57)	220	631	236	639	595	782	4
9.39	204	641	218	649	595	782	4
**	220	641	228	649	595	782	4
1.96	291	621	305	629	595	782	4
(.47)	308	621	323	629	595	782	4
2.30	291	631	305	639	595	782	4
(.67)	308	631	323	639	595	782	4
11.54	288	641	305	649	595	782	4
***	308	641	320	649	595	782	4
2.02	393	621	407	629	595	782	4
(.52)	409	621	424	629	595	782	4
2.45	393	631	407	639	595	782	4
(.66)	409	631	424	639	595	782	4
17.90	388	641	407	649	595	782	4
***	409	641	421	649	595	782	4
1.91	493	621	507	629	595	782	4
(.43)	509	621	524	629	595	782	4
2.15	493	631	507	639	595	782	4
(.54)	509	631	524	639	595	782	4
8.84	493	641	507	649	595	782	4
**	509	641	517	649	595	782	4
Identificación	55	661	100	669	595	782	4
Grupo	102	661	123	669	595	782	4
Iguales	125	661	148	669	595	782	4
Alta	63	671	77	679	595	782	4
Identificación	79	671	124	679	595	782	4
grupal	126	671	147	679	595	782	4
Baja	63	681	78	689	595	782	4
Identificación	80	681	125	689	595	782	4
grupal	127	681	148	689	595	782	4
valor	55	691	71	699	595	782	4
F	74	691	79	699	595	782	4
3.02	204	671	218	679	595	782	4
(.48)	220	671	236	679	595	782	4
2.90	204	681	218	689	595	782	4
(.44)	220	681	236	689	595	782	4
1.71	204	691	218	699	595	782	4
2.03	291	671	305	679	595	782	4
(.55)	308	671	323	679	595	782	4
2.43	291	681	305	689	595	782	4
(.64)	308	681	323	689	595	782	4
10.40	287	691	305	699	595	782	4
**	308	691	316	699	595	782	4
2.07	393	671	407	679	595	782	4
(.68)	409	671	425	679	595	782	4
2.42	393	681	407	689	595	782	4
(.52)	409	681	424	689	595	782	4
7.75	393	691	407	699	595	782	4
**	409	691	417	699	595	782	4
1.83	493	671	507	679	595	782	4
(.42)	509	671	524	679	595	782	4
2.30	493	681	507	689	595	782	4
(.53)	509	681	524	689	595	782	4
24.35	488	691	507	699	595	782	4
***	509	691	521	699	595	782	4
***p	55	710	67	716	595	782	4
<	69	710	73	716	595	782	4
.	74	710	76	716	595	782	4
001;	78	710	89	716	595	782	4
**	91	710	97	716	595	782	4
p	99	710	102	716	595	782	4
<	104	710	107	716	595	782	4
.01;	109	710	118	716	595	782	4
*	120	710	123	716	595	782	4
p	125	710	128	716	595	782	4
<	130	710	133	716	595	782	4
.05	135	710	143	716	595	782	4
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	4
Intervention	98	744	137	751	595	782	4
Vol.	54	753	67	761	595	782	4
20,	69	753	79	761	595	782	4
No.	81	753	93	761	595	782	4
2,	95	753	101	761	595	782	4
2011	103	753	119	761	595	782	4
-	121	753	124	761	595	782	4
pp.	126	753	136	761	595	782	4
183-192	138	753	165	761	595	782	4
Copyright	335	744	367	751	595	782	4
2011	369	744	385	751	595	782	4
by	387	744	395	751	595	782	4
the	398	744	407	751	595	782	4
Colegio	410	744	435	751	595	782	4
Oficial	437	744	459	751	595	782	4
de	462	744	469	751	595	782	4
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	4
de	508	744	516	751	595	782	4
Madrid	518	744	541	751	595	782	4
ISSN:	346	753	366	761	595	782	4
1132-0559	368	753	403	761	595	782	4
-	405	753	407	761	595	782	4
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a6	410	753	541	761	595	782	4
187	523	29	541	39	595	782	5
M	262	31	269	39	595	782	5
ARÍA	269	33	284	38	595	782	5
J	285	31	289	39	595	782	5
ESÚS	289	33	303	38	595	782	5
C	305	31	311	39	595	782	5
AVA	311	33	322	38	595	782	5
En	65	60	77	69	595	782	5
la	80	60	88	69	595	782	5
Tabla	91	60	114	69	595	782	5
1	117	60	122	69	595	782	5
observamos	126	60	175	69	595	782	5
que,	179	60	196	69	595	782	5
dentro	200	60	226	69	595	782	5
del	230	60	242	69	595	782	5
grupo	246	60	270	69	595	782	5
de	273	60	283	69	595	782	5
alumnos	54	71	89	80	595	782	5
víctimas	92	71	127	80	595	782	5
de	129	71	139	80	595	782	5
acoso	142	71	165	80	595	782	5
verbal,	168	71	197	80	595	782	5
la	199	71	206	80	595	782	5
autoestima	209	71	254	80	595	782	5
es	256	71	265	80	595	782	5
sig-	268	71	283	80	595	782	5
nificativamente	54	82	119	92	595	782	5
más	122	82	139	92	595	782	5
alta	142	82	157	92	595	782	5
en	160	82	170	92	595	782	5
aquellos	174	82	208	92	595	782	5
que	212	82	227	92	595	782	5
tienen	230	82	256	92	595	782	5
mejor	259	82	283	92	595	782	5
comunicación	54	94	112	103	595	782	5
con	116	94	131	103	595	782	5
la	135	94	142	103	595	782	5
madre	146	94	172	103	595	782	5
(M	176	94	188	103	595	782	5
=	192	94	198	103	595	782	5
3.06;	202	94	223	103	595	782	5
DT	227	94	240	103	595	782	5
=	244	94	250	103	595	782	5
.45)	253	94	270	103	595	782	5
en	274	94	283	103	595	782	5
comparación	54	105	108	115	595	782	5
con	111	105	126	115	595	782	5
los	129	105	141	115	595	782	5
que	144	105	159	115	595	782	5
tiene	162	105	182	115	595	782	5
una	185	105	200	115	595	782	5
peor	203	105	222	115	595	782	5
comunicación	225	105	283	115	595	782	5
con	54	117	69	126	595	782	5
ella	72	117	87	126	595	782	5
(M	90	117	102	126	595	782	5
=	105	117	111	126	595	782	5
2.86;	113	117	135	126	595	782	5
DT	137	117	151	126	595	782	5
=	154	117	159	126	595	782	5
.51).	162	117	181	126	595	782	5
Igualmente,	184	117	234	126	595	782	5
los	237	117	249	126	595	782	5
que	252	117	267	126	595	782	5
tie-	269	117	283	126	595	782	5
nen	54	128	69	137	595	782	5
una	73	128	88	137	595	782	5
mejor	92	128	117	137	595	782	5
comunicación	121	128	180	137	595	782	5
con	184	128	199	137	595	782	5
la	203	128	211	137	595	782	5
madre	215	128	241	137	595	782	5
muestran	245	128	283	137	595	782	5
también	54	139	88	149	595	782	5
un	91	139	102	149	595	782	5
menor	105	139	132	149	595	782	5
ánimo	136	139	162	149	595	782	5
depresivo	166	139	206	149	595	782	5
(M	210	139	222	149	595	782	5
=	226	139	232	149	595	782	5
2.08;	236	139	257	149	595	782	5
DT	260	139	274	149	595	782	5
=	278	139	283	149	595	782	5
.59),	54	151	73	160	595	782	5
menor	76	151	103	160	595	782	5
percepción	105	151	151	160	595	782	5
de	154	151	164	160	595	782	5
estrés	167	151	191	160	595	782	5
(M	194	151	206	160	595	782	5
=	209	151	215	160	595	782	5
2.07;	218	151	239	160	595	782	5
DT	242	151	255	160	595	782	5
=	258	151	264	160	595	782	5
.68)	267	151	283	160	595	782	5
y	54	162	59	172	595	782	5
menos	61	162	89	172	595	782	5
síntomas	91	162	128	172	595	782	5
de	130	162	140	172	595	782	5
soledad	143	162	174	172	595	782	5
(M	177	162	189	172	595	782	5
=	191	162	197	172	595	782	5
1.96;	200	162	221	172	595	782	5
DT	223	162	236	171	595	782	5
=	239	162	245	172	595	782	5
.47).	247	162	266	172	595	782	5
Las	268	162	283	172	595	782	5
diferencias	54	174	100	183	595	782	5
son	103	174	117	183	595	782	5
también	121	174	154	183	595	782	5
significativas	158	174	213	183	595	782	5
en	217	174	226	183	595	782	5
el	230	174	237	183	595	782	5
caso	241	174	259	183	595	782	5
de	263	174	272	183	595	782	5
la	276	174	283	183	595	782	5
comunicación	54	185	112	194	595	782	5
con	115	185	130	194	595	782	5
el	133	185	140	194	595	782	5
padre,	143	185	169	194	595	782	5
la	172	185	179	194	595	782	5
percepción	182	185	228	194	595	782	5
de	230	185	240	194	595	782	5
ayuda	243	185	268	194	595	782	5
del	270	185	283	194	595	782	5
profesor,	54	196	91	206	595	782	5
y	94	196	100	206	595	782	5
el	103	196	111	206	595	782	5
grado	114	196	138	206	595	782	5
de	141	196	151	206	595	782	5
identificación	155	196	212	206	595	782	5
con	216	196	231	206	595	782	5
el	234	196	242	206	595	782	5
grupo	245	196	270	206	595	782	5
de	273	196	283	206	595	782	5
iguales	54	208	83	217	595	782	5
(a	86	208	94	217	595	782	5
excepción	97	208	140	217	595	782	5
en	143	208	153	217	595	782	5
este	155	208	172	217	595	782	5
último	175	208	202	217	595	782	5
caso	205	208	223	217	595	782	5
de	226	208	236	217	595	782	5
la	239	208	247	217	595	782	5
variable	250	208	283	217	595	782	5
autoestima,	54	219	102	229	595	782	5
que	105	219	120	229	595	782	5
no	123	219	134	229	595	782	5
muestra	137	219	170	229	595	782	5
diferencias	173	219	219	229	595	782	5
en	222	219	232	229	595	782	5
función	235	219	267	229	595	782	5
del	270	219	283	229	595	782	5
grado	54	231	78	240	595	782	5
de	82	231	92	240	595	782	5
identificación	96	231	153	240	595	782	5
con	158	231	173	240	595	782	5
el	177	231	185	240	595	782	5
grupo	189	231	213	240	595	782	5
de	218	231	227	240	595	782	5
iguales).	232	231	267	240	595	782	5
En	272	231	283	240	595	782	5
general,	54	242	87	251	595	782	5
podemos	90	242	127	251	595	782	5
apreciar	130	242	163	251	595	782	5
cómo	166	242	189	251	595	782	5
los	191	242	204	251	595	782	5
adolescentes	206	242	259	251	595	782	5
victi-	261	242	283	251	595	782	5
mizados	54	253	89	263	595	782	5
verbalmente	92	253	143	263	595	782	5
por	146	253	160	263	595	782	5
sus	163	253	177	263	595	782	5
compañeros	180	253	230	263	595	782	5
que	233	253	248	263	595	782	5
mantie-	251	253	283	263	595	782	5
nen	54	265	69	274	595	782	5
una	72	265	87	274	595	782	5
adecuada	90	265	129	274	595	782	5
comunicación	133	265	191	274	595	782	5
con	194	265	209	274	595	782	5
sus	213	265	226	274	595	782	5
padres	229	265	256	274	595	782	5
y	260	265	265	274	595	782	5
que	268	265	283	274	595	782	5
perciben	54	276	90	286	595	782	5
el	93	276	100	286	595	782	5
apoyo	103	276	129	286	595	782	5
de	132	276	142	286	595	782	5
profesores	145	276	189	286	595	782	5
e	192	276	196	286	595	782	5
iguales,	199	276	231	286	595	782	5
manifiestan	235	276	283	286	595	782	5
un	54	288	64	297	595	782	5
mejor	68	288	92	297	595	782	5
ajuste	95	288	120	297	595	782	5
psicológico	123	288	171	297	595	782	5
que	174	288	189	297	595	782	5
las	193	288	204	297	595	782	5
víctimas	208	288	243	297	595	782	5
de	246	288	256	297	595	782	5
acoso	259	288	283	297	595	782	5
verbal	54	299	80	308	595	782	5
que	83	299	98	308	595	782	5
perciben	100	299	136	308	595	782	5
menos	139	299	166	308	595	782	5
apoyo	169	299	195	308	595	782	5
de	197	299	207	308	595	782	5
su	210	299	219	308	595	782	5
entorno	222	299	254	308	595	782	5
social.	256	299	283	308	595	782	5
A	65	310	73	320	595	782	5
continuación,	75	310	131	320	595	782	5
se	134	310	142	320	595	782	5
procedió	145	310	182	320	595	782	5
de	184	310	194	320	595	782	5
modo	196	310	220	320	595	782	5
similar	222	310	251	320	595	782	5
con	254	310	269	320	595	782	5
los	271	310	284	320	595	782	5
alumnos	54	322	89	331	595	782	5
víctimas	93	322	128	331	595	782	5
de	132	322	142	331	595	782	5
acoso	145	322	169	331	595	782	5
físico.	172	322	198	331	595	782	5
En	201	322	213	331	595	782	5
primer	216	322	244	331	595	782	5
lugar,	248	322	271	331	595	782	5
se	275	322	283	331	595	782	5
establecieron	54	333	109	343	595	782	5
dos	112	333	126	343	595	782	5
grupos	128	333	157	343	595	782	5
de	159	333	169	343	595	782	5
contraste	171	333	209	343	595	782	5
en	211	333	221	343	595	782	5
función	224	333	256	343	595	782	5
de	258	333	268	343	595	782	5
sus	270	333	284	343	595	782	5
puntuaciones	54	345	109	354	595	782	5
altas	113	345	132	354	595	782	5
(superiores	135	345	182	354	595	782	5
al	185	345	193	354	595	782	5
percentil	196	345	233	354	595	782	5
75)	236	345	250	354	595	782	5
o	253	345	259	354	595	782	5
bajas	262	345	284	354	595	782	5
(inferiores	54	356	98	365	595	782	5
al	101	356	108	365	595	782	5
percentil	111	356	148	365	595	782	5
25)	151	356	165	365	595	782	5
en	168	356	178	365	595	782	5
las	181	356	192	365	595	782	5
variables	195	356	233	365	595	782	5
de	236	356	246	365	595	782	5
apertura	249	356	284	365	595	782	5
a	54	367	59	377	595	782	5
la	61	367	69	377	595	782	5
comunicación	72	367	131	377	595	782	5
con	133	367	149	377	595	782	5
la	151	367	159	377	595	782	5
madre,	162	367	191	377	595	782	5
apertura	193	367	228	377	595	782	5
a	231	367	235	377	595	782	5
la	238	367	246	377	595	782	5
comuni-	248	367	283	377	595	782	5
cación	54	379	81	388	595	782	5
con	84	379	100	388	595	782	5
el	103	379	110	388	595	782	5
padre,	113	379	139	388	595	782	5
percepción	142	379	188	388	595	782	5
de	191	379	201	388	595	782	5
ayuda	204	379	230	388	595	782	5
del	233	379	245	388	595	782	5
profesor	249	379	284	388	595	782	5
y	54	390	59	400	595	782	5
grado	62	390	86	400	595	782	5
de	88	390	98	400	595	782	5
identificación	101	390	159	400	595	782	5
con	161	390	177	400	595	782	5
su	179	390	189	400	595	782	5
grupo	191	390	216	400	595	782	5
de	218	390	228	400	595	782	5
iguales.	231	390	263	400	595	782	5
Una	266	390	284	400	595	782	5
vez	54	402	68	411	595	782	5
establecidos	72	402	123	411	595	782	5
estos	127	402	148	411	595	782	5
grupos,	152	402	183	411	595	782	5
se	187	402	195	411	595	782	5
analizaron	199	402	243	411	595	782	5
sus	247	402	260	411	595	782	5
dife-	264	402	283	411	595	782	5
rencias	54	413	84	422	595	782	5
en	86	413	96	422	595	782	5
autoestima,	99	413	147	422	595	782	5
ánimo	150	413	176	422	595	782	5
depresivo,	179	413	222	422	595	782	5
percepción	225	413	271	422	595	782	5
de	274	413	283	422	595	782	5
estrés	54	424	78	434	595	782	5
y	83	424	88	434	595	782	5
sentimientos	93	424	146	434	595	782	5
de	151	424	161	434	595	782	5
soledad.	166	424	200	434	595	782	5
Los	205	424	221	434	595	782	5
resultados	226	424	269	434	595	782	5
de	274	424	284	434	595	782	5
estos	54	436	75	445	595	782	5
análisis	78	436	109	445	595	782	5
se	112	436	121	445	595	782	5
muestran	124	436	162	445	595	782	5
en	165	436	175	445	595	782	5
la	178	436	186	445	595	782	5
Tabla	188	436	211	445	595	782	5
2.	214	436	222	445	595	782	5
En	323	60	335	69	595	782	5
esta	338	60	354	69	595	782	5
Tabla	357	60	380	69	595	782	5
se	383	60	392	69	595	782	5
observan	395	60	433	69	595	782	5
diferencias	436	60	482	69	595	782	5
significativas	485	60	541	69	595	782	5
en	312	71	322	80	595	782	5
los	325	71	338	80	595	782	5
cuatro	341	71	367	80	595	782	5
indicadores	371	71	419	80	595	782	5
de	423	71	433	80	595	782	5
ajuste	437	71	461	80	595	782	5
considerados.	465	71	522	80	595	782	5
Los	526	71	541	80	595	782	5
alumnos	312	82	347	92	595	782	5
víctimas	350	82	385	92	595	782	5
de	388	82	398	92	595	782	5
acoso	400	82	424	92	595	782	5
físico	426	82	449	92	595	782	5
que	452	82	467	92	595	782	5
tienen	469	82	495	92	595	782	5
una	497	82	512	92	595	782	5
mayor	515	82	541	92	595	782	5
calidad	312	94	342	103	595	782	5
en	346	94	356	103	595	782	5
la	359	94	367	103	595	782	5
comunicación	370	94	429	103	595	782	5
con	433	94	448	103	595	782	5
la	452	94	459	103	595	782	5
madre	463	94	489	103	595	782	5
manifiestan	493	94	541	103	595	782	5
mayor	312	105	339	115	595	782	5
autoestima	342	105	387	115	595	782	5
(M	390	105	402	115	595	782	5
=	405	105	411	115	595	782	5
3.06;	414	105	435	115	595	782	5
DT	438	105	452	114	595	782	5
=	454	105	460	115	595	782	5
.58),	463	105	483	115	595	782	5
menor	485	105	512	115	595	782	5
ánimo	515	105	541	115	595	782	5
depresivo	312	117	353	126	595	782	5
(M	356	117	368	126	595	782	5
=	371	117	377	126	595	782	5
2.13;	380	117	401	126	595	782	5
DT	405	117	418	126	595	782	5
=	421	117	427	126	595	782	5
.64),	430	117	449	126	595	782	5
menor	452	117	479	126	595	782	5
percepción	482	117	528	126	595	782	5
de	532	117	541	126	595	782	5
estrés	312	128	336	137	595	782	5
(M	338	128	351	137	595	782	5
=	353	128	359	137	595	782	5
2.15;	362	128	383	137	595	782	5
DT	386	128	399	137	595	782	5
=	402	128	408	137	595	782	5
.74)	410	128	427	137	595	782	5
y	430	128	435	137	595	782	5
menores	438	128	473	137	595	782	5
sentimientos	476	128	529	137	595	782	5
de	532	128	541	137	595	782	5
soledad	312	139	344	149	595	782	5
(M	346	139	359	149	595	782	5
=	361	139	367	149	595	782	5
1.96;	370	139	391	149	595	782	5
DT	394	139	407	149	595	782	5
=	410	139	416	149	595	782	5
.54)	418	139	435	149	595	782	5
que	437	139	453	149	595	782	5
los	455	139	467	149	595	782	5
alumnos	470	139	506	149	595	782	5
victimi-	508	139	541	149	595	782	5
zados	312	151	336	160	595	782	5
con	342	151	358	160	595	782	5
una	364	151	379	160	595	782	5
peor	386	151	405	160	595	782	5
comunicación	411	151	470	160	595	782	5
con	477	151	492	160	595	782	5
la	498	151	506	160	595	782	5
madre.	513	151	542	160	595	782	5
También	312	162	348	172	595	782	5
en	354	162	364	172	595	782	5
las	370	162	382	172	595	782	5
variables	388	162	426	172	595	782	5
de	432	162	442	172	595	782	5
comunicación	448	162	507	172	595	782	5
con	513	162	528	172	595	782	5
el	534	162	541	172	595	782	5
padre,	312	174	338	183	595	782	5
percepción	342	174	388	183	595	782	5
de	392	174	401	183	595	782	5
ayuda	405	174	430	183	595	782	5
del	434	174	447	183	595	782	5
profesor	451	174	486	183	595	782	5
e	490	174	494	183	595	782	5
identifica-	498	174	541	183	595	782	5
ción	312	185	330	194	595	782	5
con	333	185	348	194	595	782	5
el	350	185	358	194	595	782	5
grupo	361	185	385	194	595	782	5
de	388	185	398	194	595	782	5
iguales,	400	185	433	194	595	782	5
son	435	185	450	194	595	782	5
los	453	185	465	194	595	782	5
alumnos	468	185	503	194	595	782	5
víctimas	506	185	541	194	595	782	5
de	312	196	322	206	595	782	5
acoso	324	196	348	206	595	782	5
físico	351	196	374	206	595	782	5
que	377	196	392	206	595	782	5
indican	394	196	425	206	595	782	5
tener	428	196	449	206	595	782	5
una	452	196	467	206	595	782	5
mayor	469	196	496	206	595	782	5
calidad	499	196	529	206	595	782	5
en	532	196	541	206	595	782	5
sus	312	208	325	217	595	782	5
relaciones	328	208	370	217	595	782	5
sociales	373	208	406	217	595	782	5
más	408	208	425	217	595	782	5
próximas	428	208	467	217	595	782	5
los	469	208	482	217	595	782	5
que	484	208	499	217	595	782	5
manifies-	502	208	541	217	595	782	5
tan	312	219	325	229	595	782	5
un	328	219	338	229	595	782	5
ajuste	341	219	366	229	595	782	5
psicológico	369	219	417	229	595	782	5
significativamente	420	219	498	229	595	782	5
mejor.	501	219	527	229	595	782	5
La	530	219	541	229	595	782	5
única	312	231	335	240	595	782	5
diferencia	337	231	379	240	595	782	5
no	382	231	392	240	595	782	5
significativa	395	231	447	240	595	782	5
se	449	231	458	240	595	782	5
produce	460	231	494	240	595	782	5
en	497	231	507	240	595	782	5
los	509	231	521	240	595	782	5
sen-	524	231	541	240	595	782	5
timientos	312	242	351	251	595	782	5
de	355	242	365	251	595	782	5
soledad	369	242	401	251	595	782	5
en	405	242	415	251	595	782	5
función	419	242	451	251	595	782	5
de	456	242	465	251	595	782	5
la	470	242	477	251	595	782	5
percepción	481	242	527	251	595	782	5
de	532	242	541	251	595	782	5
ayuda	312	253	337	263	595	782	5
del	339	253	352	263	595	782	5
profesor.	355	253	392	263	595	782	5
En	394	253	406	263	595	782	5
este	408	253	425	263	595	782	5
caso,	427	253	448	263	595	782	5
tanto	451	253	472	263	595	782	5
las	474	253	486	263	595	782	5
víctimas	488	253	524	263	595	782	5
que	526	253	541	263	595	782	5
indican	312	265	343	274	595	782	5
mayor	346	265	372	274	595	782	5
percepción	375	265	421	274	595	782	5
de	424	265	434	274	595	782	5
ayuda	437	265	462	274	595	782	5
del	465	265	478	274	595	782	5
profesor	480	265	515	274	595	782	5
como	518	265	541	274	595	782	5
las	312	276	323	286	595	782	5
que	326	276	341	286	595	782	5
perciben	344	276	380	286	595	782	5
menos	382	276	410	286	595	782	5
su	412	276	422	286	595	782	5
ayuda	424	276	449	286	595	782	5
manifiestan	452	276	501	286	595	782	5
similares	504	276	541	286	595	782	5
sentimientos	312	288	365	297	595	782	5
de	368	288	378	297	595	782	5
soledad.	381	288	416	297	595	782	5
Por	419	288	434	297	595	782	5
otra	437	288	453	297	595	782	5
parte,	456	288	480	297	595	782	5
resultan	483	288	516	297	595	782	5
espe-	519	288	541	297	595	782	5
cialmente	312	299	353	308	595	782	5
significativas	355	299	411	308	595	782	5
las	414	299	425	308	595	782	5
diferencias	428	299	474	308	595	782	5
en	476	299	486	308	595	782	5
ajuste	489	299	513	308	595	782	5
psico-	516	299	541	308	595	782	5
lógico	312	310	338	320	595	782	5
(en	342	310	356	320	595	782	5
los	360	310	372	320	595	782	5
cuatro	376	310	402	320	595	782	5
indicadores	406	310	455	320	595	782	5
considerados)	459	310	517	320	595	782	5
exis-	521	310	541	320	595	782	5
tentes	312	322	336	331	595	782	5
entre	339	322	360	331	595	782	5
las	363	322	375	331	595	782	5
víctimas	378	322	413	331	595	782	5
en	416	322	426	331	595	782	5
función	429	322	461	331	595	782	5
de	464	322	474	331	595	782	5
la	477	322	485	331	595	782	5
calidad	488	322	518	331	595	782	5
de	521	322	531	331	595	782	5
la	534	322	541	331	595	782	5
comunicación	312	333	371	343	595	782	5
con	373	333	388	343	595	782	5
el	391	333	399	343	595	782	5
padre.	401	333	427	343	595	782	5
Esta	430	333	448	343	595	782	5
fuente	450	333	477	343	595	782	5
de	479	333	489	343	595	782	5
apoyo	492	333	517	343	595	782	5
pare-	520	333	541	343	595	782	5
ce	312	345	321	354	595	782	5
ser	324	345	336	354	595	782	5
especialmente	339	345	398	354	595	782	5
importante	401	345	446	354	595	782	5
en	449	345	459	354	595	782	5
el	461	345	469	354	595	782	5
caso	471	345	490	354	595	782	5
de	493	345	503	354	595	782	5
las	505	345	517	354	595	782	5
vícti-	519	345	541	354	595	782	5
mas	312	356	329	365	595	782	5
de	332	356	342	365	595	782	5
acoso	344	356	368	365	595	782	5
físico.	371	356	397	365	595	782	5
Por	323	367	338	377	595	782	5
último,	342	367	372	377	595	782	5
se	376	367	384	377	595	782	5
siguió	388	367	414	377	595	782	5
el	418	367	425	377	595	782	5
mismo	429	367	458	377	595	782	5
procedimiento	462	367	522	377	595	782	5
con	526	367	541	377	595	782	5
las	312	379	323	388	595	782	5
víctimas	326	379	362	388	595	782	5
de	365	379	375	388	595	782	5
acoso	378	379	402	388	595	782	5
relacional	404	379	446	388	595	782	5
para	449	379	467	388	595	782	5
el	470	379	477	388	595	782	5
establecimien-	480	379	541	388	595	782	5
to	312	390	320	400	595	782	5
de	323	390	333	400	595	782	5
los	336	390	348	400	595	782	5
grupos	351	390	380	400	595	782	5
de	383	390	393	400	595	782	5
contraste.	396	390	436	400	595	782	5
Estos	440	390	462	400	595	782	5
grupos	465	390	494	400	595	782	5
se	497	390	506	400	595	782	5
estable-	509	390	541	400	595	782	5
cieron	312	402	338	411	595	782	5
en	341	402	351	411	595	782	5
función	354	402	386	411	595	782	5
de	389	402	399	411	595	782	5
sus	402	402	415	411	595	782	5
puntuaciones	418	402	474	411	595	782	5
altas	477	402	496	411	595	782	5
o	499	402	504	411	595	782	5
bajas	507	402	529	411	595	782	5
en	532	402	541	411	595	782	5
las	312	413	323	422	595	782	5
variables	327	413	365	422	595	782	5
de	368	413	378	422	595	782	5
comunicación	382	413	441	422	595	782	5
con	444	413	459	422	595	782	5
la	463	413	471	422	595	782	5
madre,	474	413	503	422	595	782	5
comuni-	507	413	541	422	595	782	5
cación	312	424	339	434	595	782	5
con	342	424	357	434	595	782	5
el	361	424	368	434	595	782	5
padre,	371	424	397	434	595	782	5
percepción	400	424	446	434	595	782	5
de	449	424	459	434	595	782	5
ayuda	462	424	487	434	595	782	5
del	491	424	503	434	595	782	5
profesor	506	424	541	434	595	782	5
y	312	436	317	445	595	782	5
grado	320	436	344	445	595	782	5
de	347	436	357	445	595	782	5
identificación	359	436	417	445	595	782	5
con	420	436	435	445	595	782	5
su	438	436	447	445	595	782	5
grupo	450	436	475	445	595	782	5
de	478	436	488	445	595	782	5
iguales.	490	436	523	445	595	782	5
Los	526	436	541	445	595	782	5
Tabla	55	461	73	469	595	782	5
2.	75	461	81	469	595	782	5
Medias	83	461	107	469	595	782	5
(y	109	461	116	469	595	782	5
desviaciones	118	461	160	469	595	782	5
típicas)	162	461	186	469	595	782	5
en	188	461	196	469	595	782	5
ajuste	198	461	217	469	595	782	5
psicológico	219	461	256	469	595	782	5
(autoestima,	259	461	299	469	595	782	5
ánimo	301	461	321	469	595	782	5
depresivo,	323	461	357	469	595	782	5
percepción	359	461	395	469	595	782	5
estrés	397	461	415	469	595	782	5
y	417	461	421	469	595	782	5
soledad)	424	461	451	469	595	782	5
en	453	461	461	469	595	782	5
víctimas	463	461	491	469	595	782	5
de	493	461	501	469	595	782	5
acoso	503	461	521	469	595	782	5
físico	524	461	542	469	595	782	5
en	55	471	63	479	595	782	5
función	65	471	90	479	595	782	5
de	92	471	99	479	595	782	5
sus	102	471	112	479	595	782	5
relaciones	114	471	147	479	595	782	5
con	149	471	161	479	595	782	5
padres,	163	471	186	479	595	782	5
profesores	189	471	222	479	595	782	5
y	225	471	229	479	595	782	5
grupo	231	471	250	479	595	782	5
de	252	471	260	479	595	782	5
iguales	262	471	285	479	595	782	5
Autoestima	200	491	238	499	595	782	5
Ánimo	274	491	297	499	595	782	5
Depresivo	299	491	332	499	595	782	5
Percepción	378	491	414	499	595	782	5
Estrés	417	491	436	499	595	782	5
Soledad	492	491	518	499	595	782	5
Comunicación	55	511	102	519	595	782	5
con	104	511	116	519	595	782	5
la	118	511	124	519	595	782	5
Madre	126	511	148	519	595	782	5
Alta	63	521	77	529	595	782	5
Apertura	79	521	108	529	595	782	5
Comunicación	110	521	157	529	595	782	5
Baja	63	531	78	539	595	782	5
Apertura	80	531	108	539	595	782	5
Comunicación	111	531	158	539	595	782	5
valor	55	541	72	549	595	782	5
F	74	541	79	549	595	782	5
3.06	204	521	218	529	595	782	5
(.58)	220	521	236	529	595	782	5
2.77	204	531	218	539	595	782	5
(.53)	220	531	236	539	595	782	5
5.10	204	541	218	549	595	782	5
*	220	541	224	549	595	782	5
2.13	291	521	306	529	595	782	5
(.64)	308	521	323	529	595	782	5
2.53	291	531	306	539	595	782	5
(.63)	308	531	323	539	595	782	5
6.76	291	541	306	549	595	782	5
**	308	541	316	549	595	782	5
2.15	393	521	407	529	595	782	5
(.74)	409	521	425	529	595	782	5
2.51	393	531	407	539	595	782	5
(.56)	409	531	425	539	595	782	5
5.10	393	541	407	549	595	782	5
*	409	541	413	549	595	782	5
1.96	493	521	507	529	595	782	5
(.54)	509	521	525	529	595	782	5
2.35	493	531	507	539	595	782	5
(.51)	509	531	525	539	595	782	5
9.71	493	541	507	549	595	782	5
**	509	541	517	549	595	782	5
Comunicación	55	561	102	569	595	782	5
con	104	561	116	569	595	782	5
el	118	561	124	569	595	782	5
Padre	126	561	145	569	595	782	5
Alta	63	571	77	579	595	782	5
Apertura	79	571	108	579	595	782	5
Comunicación	110	571	157	579	595	782	5
Baja	63	581	78	589	595	782	5
Apertura	80	581	108	589	595	782	5
Comunicación	111	581	158	589	595	782	5
valor	55	591	72	599	595	782	5
F	74	591	79	599	595	782	5
3.20	204	571	218	579	595	782	5
(.46)	220	571	236	579	595	782	5
2.81	204	581	218	589	595	782	5
(.52)	220	581	236	589	595	782	5
11.50	200	591	218	599	595	782	5
***	220	591	232	599	595	782	5
1.82	291	571	306	579	595	782	5
(.51)	308	571	323	579	595	782	5
2.33	291	581	306	589	595	782	5
(.64)	308	581	323	589	595	782	5
13.38	287	591	306	599	595	782	5
***	308	591	320	599	595	782	5
1.89	393	571	407	579	595	782	5
(.62)	409	571	425	579	595	782	5
2.53	393	581	407	589	595	782	5
(.66)	409	581	425	589	595	782	5
17.68	389	591	407	599	595	782	5
***	409	591	421	599	595	782	5
1.81	493	571	507	579	595	782	5
(.47)	509	571	525	579	595	782	5
2.30	493	581	507	589	595	782	5
(.51)	509	581	525	589	595	782	5
17.92	489	591	507	599	595	782	5
***	509	591	521	599	595	782	5
Percepción	55	611	91	619	595	782	5
Ayuda	93	611	114	619	595	782	5
Profesor	116	611	143	619	595	782	5
Alta	63	621	77	629	595	782	5
Percepción	79	621	115	629	595	782	5
de	117	621	125	629	595	782	5
Ayuda	127	621	148	629	595	782	5
Baja	63	631	78	639	595	782	5
Percepción	80	631	116	639	595	782	5
de	118	631	126	639	595	782	5
Ayuda	128	631	149	639	595	782	5
valor	55	641	72	649	595	782	5
F	74	641	79	649	595	782	5
3.08	204	621	218	629	595	782	5
(.50)	220	621	236	629	595	782	5
2.78	204	631	218	639	595	782	5
(.60)	220	631	236	639	595	782	5
6.61	204	641	218	649	595	782	5
**	220	641	228	649	595	782	5
2.05	291	621	306	629	595	782	5
(.51)	308	621	323	629	595	782	5
2.34	291	631	306	639	595	782	5
(.77)	308	631	323	639	595	782	5
4.25	291	641	306	649	595	782	5
*	308	641	312	649	595	782	5
2.10	393	621	407	629	595	782	5
(.60)	409	621	425	629	595	782	5
2.39	393	631	407	639	595	782	5
(.72)	409	631	425	639	595	782	5
4.10	393	641	407	649	595	782	5
*	409	641	413	649	595	782	5
1.97	493	621	507	629	595	782	5
(.48)	509	621	525	629	595	782	5
2.19	493	631	507	639	595	782	5
(.57)	509	631	525	639	595	782	5
3.65	493	641	507	649	595	782	5
Identificación	55	661	100	669	595	782	5
Grupo	102	661	123	669	595	782	5
Iguales	125	661	148	669	595	782	5
Alta	63	671	77	679	595	782	5
Identificación	79	671	124	679	595	782	5
grupal	126	671	147	679	595	782	5
Baja	63	681	78	689	595	782	5
Identificación	80	681	125	689	595	782	5
grupal	127	681	148	689	595	782	5
valor	55	691	72	699	595	782	5
F	74	691	79	699	595	782	5
3.11	204	671	218	679	595	782	5
(.58)	220	671	236	679	595	782	5
2.86	204	681	218	689	595	782	5
(.49)	220	681	236	689	595	782	5
4.04	204	691	218	699	595	782	5
*	220	691	224	699	595	782	5
2.00	291	671	306	679	595	782	5
(.58)	308	671	323	679	595	782	5
2.47	291	681	306	689	595	782	5
(.67)	308	681	323	689	595	782	5
9.18	291	691	306	699	595	782	5
**	308	691	316	699	595	782	5
2.12	393	671	407	679	595	782	5
(.71)	409	671	425	679	595	782	5
2.48	393	681	407	689	595	782	5
(.62)	409	681	425	689	595	782	5
4.97	393	691	407	699	595	782	5
*	409	691	413	699	595	782	5
1.84	493	671	507	679	595	782	5
(.49)	509	671	525	679	595	782	5
2.29	493	681	507	689	595	782	5
(.55)	509	681	525	689	595	782	5
13.16	489	691	507	699	595	782	5
***	509	691	521	699	595	782	5
***p	55	711	67	717	595	782	5
<	69	711	73	717	595	782	5
.	75	711	76	717	595	782	5
001;	78	711	89	717	595	782	5
**	91	711	97	717	595	782	5
p	99	711	102	717	595	782	5
<	104	711	107	717	595	782	5
.01;	109	711	119	717	595	782	5
*	120	711	123	717	595	782	5
p	125	711	128	717	595	782	5
<	130	711	134	717	595	782	5
.05	135	711	143	717	595	782	5
Copyright	54	744	86	751	595	782	5
2011	89	744	104	751	595	782	5
by	106	744	114	751	595	782	5
the	117	744	126	751	595	782	5
Colegio	129	744	154	751	595	782	5
Oficial	156	744	178	751	595	782	5
de	181	744	188	751	595	782	5
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	5
de	227	744	235	751	595	782	5
Madrid	237	744	260	751	595	782	5
ISSN:	54	753	73	761	595	782	5
1132-0559	76	753	110	761	595	782	5
-	112	753	115	761	595	782	5
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a6	117	753	249	761	595	782	5
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	5
Intervention	502	744	541	751	595	782	5
Vol.	430	753	443	761	595	782	5
20,	445	753	455	761	595	782	5
No.	458	753	469	761	595	782	5
2,	472	753	478	761	595	782	5
2011	480	753	495	761	595	782	5
-	498	753	500	761	595	782	5
pp.	503	753	513	761	595	782	5
183-192	515	753	541	761	595	782	5
188	54	29	72	39	595	782	6
A	239	31	244	39	595	782	6
POYO	244	33	261	38	595	782	6
A	263	33	267	38	595	782	6
V	269	31	275	39	595	782	6
ÍCTIMAS	275	33	299	38	595	782	6
DE	301	33	309	38	595	782	6
A	311	31	317	39	595	782	6
COSO	317	33	333	38	595	782	6
E	335	31	340	39	595	782	6
SCOLAR	340	33	364	38	595	782	6
análisis	54	60	85	69	595	782	6
de	88	60	98	69	595	782	6
las	101	60	112	69	595	782	6
diferencias	115	60	161	69	595	782	6
en	164	60	174	69	595	782	6
autoestima,	177	60	225	69	595	782	6
ánimo	228	60	254	69	595	782	6
depre-	257	60	284	69	595	782	6
sivo,	54	71	74	80	595	782	6
percepción	78	71	124	80	595	782	6
de	128	71	138	80	595	782	6
estrés	143	71	166	80	595	782	6
y	171	71	176	80	595	782	6
sentimientos	180	71	233	80	595	782	6
de	237	71	247	80	595	782	6
soledad	251	71	284	80	595	782	6
entre	54	82	75	92	595	782	6
estos	78	82	99	92	595	782	6
grupos	102	82	130	92	595	782	6
se	133	82	142	92	595	782	6
muestran	145	82	183	92	595	782	6
en	186	82	196	92	595	782	6
la	199	82	206	92	595	782	6
Tabla	209	82	232	92	595	782	6
3.	235	82	243	92	595	782	6
En	65	94	77	103	595	782	6
la	80	94	87	103	595	782	6
tabla	90	94	110	103	595	782	6
previa	113	94	139	103	595	782	6
puede	142	94	167	103	595	782	6
apreciarse	170	94	213	103	595	782	6
que	215	94	231	103	595	782	6
las	233	94	245	103	595	782	6
víctimas	248	94	283	103	595	782	6
de	54	105	64	115	595	782	6
acoso	68	105	92	115	595	782	6
relacional	96	105	137	115	595	782	6
que	142	105	157	115	595	782	6
disponen	161	105	199	115	595	782	6
de	203	105	213	115	595	782	6
unas	217	105	236	115	595	782	6
adecuadas	240	105	283	115	595	782	6
relaciones	54	117	96	126	595	782	6
sociales	101	117	134	126	595	782	6
manifiestan	138	117	187	126	595	782	6
un	192	117	202	126	595	782	6
ajuste	206	117	231	126	595	782	6
psicológico	235	117	284	126	595	782	6
significativamente	54	128	131	137	595	782	6
mejor	136	128	161	137	595	782	6
al	165	128	173	137	595	782	6
de	177	128	187	137	595	782	6
las	192	128	204	137	595	782	6
víctimas	208	128	244	137	595	782	6
con	249	128	264	137	595	782	6
una	268	128	284	137	595	782	6
peor	54	139	73	149	595	782	6
calidad	78	139	108	149	595	782	6
en	114	139	124	149	595	782	6
sus	130	139	143	149	595	782	6
relaciones	149	139	191	149	595	782	6
más	197	139	214	149	595	782	6
próximas.	220	139	261	149	595	782	6
Así,	266	139	284	149	595	782	6
observamos	54	151	104	160	595	782	6
que	106	151	121	160	595	782	6
la	124	151	131	160	595	782	6
media	134	151	159	160	595	782	6
en	162	151	172	160	595	782	6
autoestima	174	151	219	160	595	782	6
de	222	151	232	160	595	782	6
las	234	151	246	160	595	782	6
víctimas	248	151	284	160	595	782	6
con	54	162	69	172	595	782	6
una	72	162	87	172	595	782	6
mejor	90	162	115	172	595	782	6
comunicación	118	162	177	172	595	782	6
con	180	162	195	172	595	782	6
la	198	162	206	172	595	782	6
madre	209	162	235	172	595	782	6
(M	238	162	250	172	595	782	6
=	253	162	259	172	595	782	6
3.10;	262	162	283	172	595	782	6
DT	54	174	67	183	595	782	6
=	70	174	76	183	595	782	6
.48)	79	174	95	183	595	782	6
es	98	174	107	183	595	782	6
significativamente	110	174	187	183	595	782	6
superior	190	174	225	183	595	782	6
a	227	174	232	183	595	782	6
la	235	174	242	183	595	782	6
media	245	174	271	183	595	782	6
de	274	174	284	183	595	782	6
las	54	185	66	194	595	782	6
víctimas	68	185	104	194	595	782	6
con	106	185	121	194	595	782	6
un	124	185	135	194	595	782	6
nivel	137	185	158	194	595	782	6
bajo	161	185	179	194	595	782	6
de	182	185	191	194	595	782	6
apertura	194	185	228	194	595	782	6
a	231	185	236	194	595	782	6
la	238	185	246	194	595	782	6
comuni-	249	185	284	194	595	782	6
cación	54	196	81	206	595	782	6
con	84	196	99	206	595	782	6
la	102	196	109	206	595	782	6
madre	112	196	138	206	595	782	6
(M	140	196	153	206	595	782	6
=	155	196	161	206	595	782	6
2.91;	164	196	185	206	595	782	6
DT	187	196	201	206	595	782	6
=	203	196	209	206	595	782	6
.51).	212	196	231	206	595	782	6
Ambos	233	196	263	206	595	782	6
gru-	266	196	283	206	595	782	6
pos	54	208	68	217	595	782	6
también	71	208	105	217	595	782	6
difieren	108	208	141	217	595	782	6
significativamente	144	208	221	217	595	782	6
en	224	208	234	217	595	782	6
sus	237	208	251	217	595	782	6
medias	254	208	284	217	595	782	6
en	54	219	64	229	595	782	6
ánimo	68	219	94	229	595	782	6
depresivo,	99	219	142	229	595	782	6
percepción	146	219	192	229	595	782	6
de	197	219	207	229	595	782	6
estrés	211	219	235	229	595	782	6
y	239	219	244	229	595	782	6
soledad;	249	219	284	229	595	782	6
mostrando	54	231	98	240	595	782	6
un	101	231	112	240	595	782	6
peor	115	231	133	240	595	782	6
ajuste	136	231	161	240	595	782	6
psicológico	164	231	212	240	595	782	6
las	215	231	227	240	595	782	6
víctimas	230	231	265	240	595	782	6
que	268	231	284	240	595	782	6
indican	54	242	85	251	595	782	6
un	88	242	98	251	595	782	6
nivel	102	242	123	251	595	782	6
bajo	126	242	144	251	595	782	6
de	147	242	157	251	595	782	6
apertura	160	242	195	251	595	782	6
en	198	242	208	251	595	782	6
la	211	242	219	251	595	782	6
comunicación.	222	242	283	251	595	782	6
En	54	253	66	263	595	782	6
las	68	253	80	263	595	782	6
variables	82	253	120	263	595	782	6
de	122	253	132	263	595	782	6
comunicación	135	253	194	263	595	782	6
con	196	253	211	263	595	782	6
el	214	253	221	263	595	782	6
padre,	224	253	250	263	595	782	6
percep-	252	253	283	263	595	782	6
ción	54	265	72	274	595	782	6
de	77	265	87	274	595	782	6
ayuda	93	265	118	274	595	782	6
del	123	265	136	274	595	782	6
profesor	142	265	177	274	595	782	6
e	182	265	187	274	595	782	6
identificación	192	265	250	274	595	782	6
con	255	265	270	274	595	782	6
el	276	265	283	274	595	782	6
grupo	54	276	78	286	595	782	6
de	81	276	91	286	595	782	6
iguales	94	276	123	286	595	782	6
existen	126	276	156	286	595	782	6
también	159	276	192	286	595	782	6
diferencias	195	276	241	286	595	782	6
significa-	244	276	284	286	595	782	6
tivas	54	288	74	297	595	782	6
en	76	288	86	297	595	782	6
el	88	288	96	297	595	782	6
ajuste	98	288	122	297	595	782	6
psicológico	125	288	173	297	595	782	6
de	175	288	185	297	595	782	6
las	187	288	199	297	595	782	6
víctimas	201	288	237	297	595	782	6
en	239	288	249	297	595	782	6
función	251	288	283	297	595	782	6
de	54	299	64	308	595	782	6
la	66	299	74	308	595	782	6
calidad	76	299	107	308	595	782	6
de	109	299	119	308	595	782	6
estas	121	299	142	308	595	782	6
relaciones.	144	299	189	308	595	782	6
Las	192	299	207	308	595	782	6
víctimas	209	299	245	308	595	782	6
de	247	299	257	308	595	782	6
acoso	260	299	283	308	595	782	6
relacional	54	310	95	320	595	782	6
que	99	310	114	320	595	782	6
perciben	117	310	154	320	595	782	6
mayor	157	310	184	320	595	782	6
calidad	187	310	218	320	595	782	6
en	221	310	231	320	595	782	6
sus	235	310	248	320	595	782	6
relacio-	251	310	283	320	595	782	6
nes	54	322	68	331	595	782	6
con	72	322	87	331	595	782	6
padres,	91	322	121	331	595	782	6
profesores	125	322	168	331	595	782	6
e	172	322	177	331	595	782	6
iguales	181	322	210	331	595	782	6
muestran	214	322	253	331	595	782	6
mayor	257	322	283	331	595	782	6
autoestima,	54	333	102	343	595	782	6
menor	104	333	131	343	595	782	6
ánimo	134	333	160	343	595	782	6
depresivo,	162	333	206	343	595	782	6
menor	208	333	235	343	595	782	6
percepción	237	333	284	343	595	782	6
de	54	345	64	354	595	782	6
estrés	68	345	92	354	595	782	6
y	96	345	102	354	595	782	6
menores	106	345	141	354	595	782	6
sentimientos	146	345	199	354	595	782	6
de	203	345	213	354	595	782	6
soledad.	217	345	252	354	595	782	6
De	256	345	269	354	595	782	6
un	273	345	283	354	595	782	6
modo	54	356	78	365	595	782	6
más	80	356	97	365	595	782	6
específico,	99	356	145	365	595	782	6
observamos	147	356	197	365	595	782	6
que	199	356	215	365	595	782	6
en	217	356	227	365	595	782	6
la	229	356	237	365	595	782	6
comunica-	239	356	283	365	595	782	6
ción	54	367	72	377	595	782	6
con	76	367	91	377	595	782	6
el	94	367	102	377	595	782	6
padre,	105	367	131	377	595	782	6
las	135	367	147	377	595	782	6
diferencias	150	367	196	377	595	782	6
de	200	367	210	377	595	782	6
medias	213	367	243	377	595	782	6
son	247	367	261	377	595	782	6
alta-	265	367	283	377	595	782	6
mente	54	379	80	388	595	782	6
significativas	83	379	138	388	595	782	6
en	141	379	151	388	595	782	6
los	154	379	167	388	595	782	6
cuatro	170	379	196	388	595	782	6
indicadores	199	379	247	388	595	782	6
de	250	379	260	388	595	782	6
ajus-	263	379	283	388	595	782	6
te	54	390	61	400	595	782	6
considerados	64	390	119	400	595	782	6
(autoestima,	122	390	174	400	595	782	6
ánimo	177	390	203	400	595	782	6
depresivo,	206	390	249	400	595	782	6
percep-	252	390	283	400	595	782	6
ción	54	402	72	411	595	782	6
de	76	402	86	411	595	782	6
estrés	89	402	113	411	595	782	6
y	117	402	122	411	595	782	6
soledad).	126	402	164	411	595	782	6
En	168	402	180	411	595	782	6
la	184	402	191	411	595	782	6
percepción	195	402	241	411	595	782	6
de	245	402	255	411	595	782	6
ayuda	258	402	284	411	595	782	6
del	54	413	67	422	595	782	6
profesor,	69	413	106	422	595	782	6
las	109	413	121	422	595	782	6
diferencias	123	413	169	422	595	782	6
con	172	413	187	422	595	782	6
un	189	413	200	422	595	782	6
mayor	202	413	229	422	595	782	6
nivel	232	413	253	422	595	782	6
de	255	413	265	422	595	782	6
sig-	268	413	283	422	595	782	6
nificación	54	424	96	434	595	782	6
se	98	424	107	434	595	782	6
muestran	109	424	148	434	595	782	6
en	150	424	160	434	595	782	6
las	162	424	174	434	595	782	6
variables	176	424	214	434	595	782	6
de	216	424	226	434	595	782	6
ánimo	228	424	254	434	595	782	6
depre-	257	424	283	434	595	782	6
sivo	54	436	71	445	595	782	6
y	74	436	80	445	595	782	6
percepción	83	436	129	445	595	782	6
de	132	436	142	445	595	782	6
estrés;	145	436	172	445	595	782	6
mientras	175	436	211	445	595	782	6
que	214	436	229	445	595	782	6
en	232	436	242	445	595	782	6
la	245	436	253	445	595	782	6
identi-	256	436	283	445	595	782	6
ficación	312	60	346	69	595	782	6
con	348	60	363	69	595	782	6
el	366	60	373	69	595	782	6
grupo	376	60	400	69	595	782	6
de	403	60	413	69	595	782	6
iguales,	415	60	448	69	595	782	6
el	450	60	458	69	595	782	6
mayor	460	60	487	69	595	782	6
nivel	490	60	511	69	595	782	6
de	513	60	523	69	595	782	6
sig-	526	60	541	69	595	782	6
nificación	312	71	354	80	595	782	6
se	357	71	365	80	595	782	6
da	368	71	378	80	595	782	6
en	381	71	391	80	595	782	6
la	394	71	402	80	595	782	6
variable	404	71	438	80	595	782	6
soledad.	441	71	476	80	595	782	6
Discusión	312	105	355	114	595	782	6
El	323	128	332	137	595	782	6
objetivo	336	128	370	137	595	782	6
de	374	128	383	137	595	782	6
este	387	128	403	137	595	782	6
estudio	406	128	437	137	595	782	6
fue	440	128	453	137	595	782	6
analizar	457	128	490	137	595	782	6
las	493	128	505	137	595	782	6
diferen-	508	128	541	137	595	782	6
cias	312	139	328	149	595	782	6
en	333	139	343	149	595	782	6
ajuste	348	139	372	149	595	782	6
psicológico	377	139	426	149	595	782	6
en	431	139	441	149	595	782	6
las	446	139	457	149	595	782	6
víctimas	462	139	498	149	595	782	6
de	503	139	513	149	595	782	6
acoso	518	139	541	149	595	782	6
escolar	312	151	342	160	595	782	6
en	345	151	355	160	595	782	6
función	358	151	390	160	595	782	6
de	393	151	403	160	595	782	6
la	406	151	414	160	595	782	6
calidad	417	151	447	160	595	782	6
de	451	151	461	160	595	782	6
sus	464	151	477	160	595	782	6
relaciones	480	151	523	160	595	782	6
con	526	151	541	160	595	782	6
padres,	312	162	342	172	595	782	6
profesores	345	162	389	172	595	782	6
e	392	162	397	172	595	782	6
iguales.	400	162	432	172	595	782	6
Los	436	162	452	172	595	782	6
resultados	455	162	497	172	595	782	6
obtenidos	501	162	541	172	595	782	6
en	312	174	322	183	595	782	6
este	325	174	341	183	595	782	6
estudio	345	174	375	183	595	782	6
apoyan	379	174	409	183	595	782	6
claramente	412	174	458	183	595	782	6
la	462	174	469	183	595	782	6
importancia	473	174	523	183	595	782	6
que	526	174	541	183	595	782	6
el	312	185	319	194	595	782	6
entorno	322	185	354	194	595	782	6
social	357	185	382	194	595	782	6
más	384	185	401	194	595	782	6
próximo	404	185	440	194	595	782	6
tiene	442	185	463	194	595	782	6
en	466	185	475	194	595	782	6
el	478	185	486	194	595	782	6
ajuste	489	185	513	194	595	782	6
psico-	516	185	541	194	595	782	6
lógico	312	196	338	206	595	782	6
de	342	196	352	206	595	782	6
las	357	196	368	206	595	782	6
víctimas	373	196	408	206	595	782	6
de	412	196	422	206	595	782	6
acoso	427	196	451	206	595	782	6
escolar.	455	196	487	206	595	782	6
En	491	196	503	206	595	782	6
estudios	507	196	541	206	595	782	6
previos	312	208	343	217	595	782	6
se	345	208	354	217	595	782	6
ha	356	208	366	217	595	782	6
señalado	369	208	406	217	595	782	6
la	408	208	416	217	595	782	6
importancia	418	208	468	217	595	782	6
que	471	208	486	217	595	782	6
la	489	208	496	217	595	782	6
calidad	499	208	529	217	595	782	6
de	532	208	541	217	595	782	6
las	312	219	323	229	595	782	6
relaciones	327	219	369	229	595	782	6
con	372	219	388	229	595	782	6
los	391	219	403	229	595	782	6
iguales	406	219	436	229	595	782	6
tiene	439	219	460	229	595	782	6
como	463	219	486	229	595	782	6
un	489	219	500	229	595	782	6
elemento	503	219	541	229	595	782	6
de	312	231	322	240	595	782	6
vulnerabilidad	326	231	387	240	595	782	6
ante	391	231	408	240	595	782	6
el	412	231	420	240	595	782	6
acoso,	424	231	451	240	595	782	6
señalándose	455	231	506	240	595	782	6
que	510	231	525	240	595	782	6
los	529	231	541	240	595	782	6
alumnos	312	242	347	251	595	782	6
rechazados	351	242	398	251	595	782	6
por	402	242	416	251	595	782	6
sus	420	242	433	251	595	782	6
compañeros,	437	242	490	251	595	782	6
más	494	242	511	251	595	782	6
solita-	515	242	541	251	595	782	6
rios	312	253	328	263	595	782	6
y	330	253	335	263	595	782	6
con	337	253	353	263	595	782	6
menor	355	253	382	263	595	782	6
integración	384	253	431	263	595	782	6
en	434	253	444	263	595	782	6
el	446	253	453	263	595	782	6
grupo	456	253	480	263	595	782	6
de	483	253	493	263	595	782	6
iguales	495	253	525	263	595	782	6
son	527	253	541	263	595	782	6
en	312	265	322	274	595	782	6
mayor	325	265	352	274	595	782	6
medida	354	265	385	274	595	782	6
objeto	388	265	415	274	595	782	6
de	418	265	428	274	595	782	6
acoso	430	265	454	274	595	782	6
escolar	457	265	487	274	595	782	6
(Cava	490	265	515	274	595	782	6
et	518	265	526	274	595	782	6
al.,	529	265	541	274	595	782	6
2010;	312	276	336	286	595	782	6
Coleman	340	276	378	286	595	782	6
y	382	276	387	286	595	782	6
Byrd,	391	276	415	286	595	782	6
2003;	419	276	443	286	595	782	6
Gini,	447	276	468	286	595	782	6
2006;	472	276	496	286	595	782	6
Hodges	500	276	532	286	595	782	6
y	536	276	541	286	595	782	6
Perry,	312	288	336	297	595	782	6
1999;	340	288	364	297	595	782	6
Salmivalli	367	288	410	297	595	782	6
y	414	288	419	297	595	782	6
Isaacs,	423	288	451	297	595	782	6
2005).	454	288	481	297	595	782	6
Sin	485	288	499	297	595	782	6
embargo,	502	288	541	297	595	782	6
los	312	299	324	308	595	782	6
resultados	328	299	371	308	595	782	6
de	375	299	385	308	595	782	6
este	388	299	405	308	595	782	6
estudio	409	299	439	308	595	782	6
resaltan	443	299	476	308	595	782	6
la	480	299	487	308	595	782	6
importancia	491	299	541	308	595	782	6
que	312	310	327	320	595	782	6
el	329	310	337	320	595	782	6
entorno	339	310	371	320	595	782	6
social	374	310	398	320	595	782	6
tiene,	401	310	424	320	595	782	6
no	426	310	436	320	595	782	6
sólo	439	310	456	320	595	782	6
en	459	310	469	320	595	782	6
la	471	310	478	320	595	782	6
vulnerabilidad	481	310	541	320	595	782	6
al	312	322	319	331	595	782	6
acoso,	323	322	350	331	595	782	6
sino	353	322	371	331	595	782	6
también	375	322	409	331	595	782	6
en	412	322	422	331	595	782	6
el	426	322	434	331	595	782	6
mayor	437	322	464	331	595	782	6
o	468	322	473	331	595	782	6
menor	477	322	504	331	595	782	6
impacto	508	322	541	331	595	782	6
que	312	333	327	343	595	782	6
la	330	333	337	343	595	782	6
situación	340	333	378	343	595	782	6
vivida	381	333	407	343	595	782	6
tiene	410	333	431	343	595	782	6
para	434	333	452	343	595	782	6
el	455	333	462	343	595	782	6
adolescente.	465	333	517	343	595	782	6
Los	323	345	339	354	595	782	6
resultados	344	345	387	354	595	782	6
de	392	345	402	354	595	782	6
este	407	345	424	354	595	782	6
estudio	429	345	459	354	595	782	6
muestran	465	345	503	354	595	782	6
que	509	345	524	354	595	782	6
los	529	345	541	354	595	782	6
alumnos	312	356	348	365	595	782	6
víctimas	352	356	388	365	595	782	6
de	393	356	403	365	595	782	6
acoso	407	356	431	365	595	782	6
escolar,	436	356	468	365	595	782	6
sea	473	356	486	365	595	782	6
éste	491	356	507	365	595	782	6
verbal,	512	356	541	365	595	782	6
físico	312	367	335	377	595	782	6
o	338	367	343	377	595	782	6
relacional,	345	367	389	377	595	782	6
que	392	367	407	377	595	782	6
tienen	409	367	435	377	595	782	6
una	438	367	453	377	595	782	6
mejor	455	367	480	377	595	782	6
comunicación	482	367	541	377	595	782	6
con	312	379	327	388	595	782	6
sus	330	379	343	388	595	782	6
padres,	346	379	376	388	595	782	6
perciben	379	379	415	388	595	782	6
mayor	418	379	445	388	595	782	6
grado	448	379	472	388	595	782	6
de	474	379	484	388	595	782	6
ayuda	487	379	512	388	595	782	6
de	515	379	525	388	595	782	6
sus	528	379	541	388	595	782	6
profesores	312	390	356	400	595	782	6
y	360	390	366	400	595	782	6
muestran	370	390	409	400	595	782	6
una	414	390	429	400	595	782	6
mayor	434	390	460	400	595	782	6
integración	465	390	513	400	595	782	6
en	517	390	527	400	595	782	6
su	532	390	541	400	595	782	6
grupo	312	402	336	411	595	782	6
de	340	402	350	411	595	782	6
iguales,	354	402	387	411	595	782	6
presentan	391	402	431	411	595	782	6
mejor	435	402	460	411	595	782	6
ajuste	464	402	489	411	595	782	6
psicológico	493	402	541	411	595	782	6
que	312	413	327	422	595	782	6
las	331	413	343	422	595	782	6
víctimas	347	413	383	422	595	782	6
de	387	413	397	422	595	782	6
acoso	401	413	425	422	595	782	6
que	429	413	445	422	595	782	6
no	449	413	459	422	595	782	6
cuentan	464	413	496	422	595	782	6
con	501	413	516	422	595	782	6
estos	520	413	541	422	595	782	6
importantes	312	424	362	434	595	782	6
recursos	364	424	399	434	595	782	6
en	402	424	412	434	595	782	6
el	415	424	422	434	595	782	6
ámbito	425	424	454	434	595	782	6
social.	457	424	484	434	595	782	6
Ciertamente,	487	424	541	434	595	782	6
estos	312	436	333	445	595	782	6
resultados	337	436	380	445	595	782	6
no	384	436	394	445	595	782	6
indican	398	436	429	445	595	782	6
causalidad,	433	436	481	445	595	782	6
al	485	436	492	445	595	782	6
tratarse	496	436	527	445	595	782	6
de	531	436	541	445	595	782	6
Tabla	55	460	73	469	595	782	6
3.	75	460	81	469	595	782	6
Medias	83	460	107	469	595	782	6
(y	110	460	116	469	595	782	6
desviaciones	119	460	160	469	595	782	6
típicas)	163	460	186	469	595	782	6
en	189	460	196	469	595	782	6
ajuste	199	460	218	469	595	782	6
psicológico	220	460	258	469	595	782	6
(autoestima,	260	460	300	469	595	782	6
ánimo	302	460	322	469	595	782	6
depresivo,	325	460	358	469	595	782	6
percepción	361	460	396	469	595	782	6
estrés	399	460	417	469	595	782	6
y	419	460	423	469	595	782	6
soledad)	426	460	453	469	595	782	6
en	456	460	463	469	595	782	6
víctimas	466	460	493	469	595	782	6
de	496	460	503	469	595	782	6
acoso	506	460	524	469	595	782	6
rela-	526	460	541	469	595	782	6
cional	55	470	75	479	595	782	6
en	77	470	84	479	595	782	6
función	87	470	111	479	595	782	6
de	114	470	121	479	595	782	6
sus	123	470	134	479	595	782	6
relaciones	136	470	169	479	595	782	6
con	171	470	183	479	595	782	6
padres,	185	470	208	479	595	782	6
profesores	210	470	244	479	595	782	6
y	246	470	250	479	595	782	6
grupo	253	470	272	479	595	782	6
de	274	470	281	479	595	782	6
iguales	284	470	307	479	595	782	6
Autoestima	200	490	237	499	595	782	6
Ánimo	274	490	297	499	595	782	6
Depresivo	299	490	332	499	595	782	6
Percepción	378	490	414	499	595	782	6
Estrés	416	490	436	499	595	782	6
Soledad	492	490	518	499	595	782	6
Comunicación	55	510	102	519	595	782	6
con	104	510	116	519	595	782	6
la	118	510	124	519	595	782	6
Madre	126	510	147	519	595	782	6
Alta	63	520	77	529	595	782	6
Apertura	79	520	107	529	595	782	6
Comunicación	110	520	157	529	595	782	6
Baja	63	530	78	539	595	782	6
Apertura	79	530	108	539	595	782	6
Comunicación	110	530	158	539	595	782	6
valor	55	540	71	549	595	782	6
F	74	541	79	548	595	782	6
3.10	204	520	218	529	595	782	6
(.48)	220	520	236	529	595	782	6
2.91	204	530	218	539	595	782	6
(.51)	220	530	236	539	595	782	6
4.13	204	540	218	549	595	782	6
*	220	540	224	549	595	782	6
2.06	291	520	305	529	595	782	6
(.67)	308	520	323	529	595	782	6
2.46	291	530	305	539	595	782	6
(.61)	308	530	323	539	595	782	6
11.34	287	540	305	549	595	782	6
***	308	540	320	549	595	782	6
2.08	393	520	407	529	595	782	6
(.68)	409	520	424	529	595	782	6
2.43	393	530	407	539	595	782	6
(.54)	409	530	424	539	595	782	6
9.83	393	540	407	549	595	782	6
**	409	540	417	549	595	782	6
1.98	493	520	507	529	595	782	6
(.59)	509	520	524	529	595	782	6
2.30	493	530	507	539	595	782	6
(.50)	509	530	524	539	595	782	6
12.65	488	540	507	549	595	782	6
***	509	540	521	549	595	782	6
Comunicación	55	560	102	569	595	782	6
con	104	560	116	569	595	782	6
el	118	560	124	569	595	782	6
Padre	126	560	145	569	595	782	6
Alta	63	570	77	579	595	782	6
Apertura	79	570	107	579	595	782	6
Comunicación	110	570	157	579	595	782	6
Baja	63	580	78	589	595	782	6
Apertura	79	580	108	589	595	782	6
Comunicación	110	580	158	589	595	782	6
valor	55	590	71	599	595	782	6
F	74	591	79	598	595	782	6
3.23	204	570	218	579	595	782	6
(.38)	220	570	236	579	595	782	6
2.82	204	580	218	589	595	782	6
(.50)	220	580	236	589	595	782	6
21.40	200	590	218	599	595	782	6
***	220	590	232	599	595	782	6
1.95	291	570	305	579	595	782	6
(.60)	308	570	323	579	595	782	6
2.40	291	580	305	589	595	782	6
(.62)	308	580	323	589	595	782	6
14.19	287	590	305	599	595	782	6
***	308	590	320	599	595	782	6
1.97	393	570	407	579	595	782	6
(.64)	409	570	424	579	595	782	6
2.45	393	580	407	589	595	782	6
(.57)	409	580	424	589	595	782	6
15.78	388	590	407	599	595	782	6
***	409	590	421	599	595	782	6
1.88	493	570	507	579	595	782	6
(.45)	509	570	524	579	595	782	6
2.26	493	580	507	589	595	782	6
(.53)	509	580	524	589	595	782	6
14.98	488	590	507	599	595	782	6
***	509	590	521	599	595	782	6
Percepción	55	610	91	619	595	782	6
Ayuda	92	610	113	619	595	782	6
Profesor	116	610	143	619	595	782	6
Alta	63	620	77	629	595	782	6
Percepción	79	620	115	629	595	782	6
de	117	620	125	629	595	782	6
Ayuda	127	620	147	629	595	782	6
Baja	63	630	78	639	595	782	6
Percepción	80	630	116	639	595	782	6
de	118	630	126	639	595	782	6
Ayuda	128	630	148	639	595	782	6
valor	55	640	71	649	595	782	6
F	74	641	79	648	595	782	6
3.11	204	620	218	629	595	782	6
(.42)	220	620	235	629	595	782	6
2.89	204	630	218	639	595	782	6
(.55)	220	630	236	639	595	782	6
8.01	204	640	218	649	595	782	6
**	220	640	228	649	595	782	6
2.04	291	620	305	629	595	782	6
(.48)	308	620	323	629	595	782	6
2.38	291	630	305	639	595	782	6
(.66)	308	630	323	639	595	782	6
14.12	287	640	305	649	595	782	6
***	308	640	320	649	595	782	6
2.07	393	620	407	629	595	782	6
(.56)	409	620	424	629	595	782	6
2.47	393	630	407	639	595	782	6
(.61)	409	630	424	639	595	782	6
18.44	388	640	407	649	595	782	6
***	409	640	421	649	595	782	6
1.94	493	620	507	629	595	782	6
(.40)	509	620	524	629	595	782	6
2.17	493	630	507	639	595	782	6
(.52)	509	630	524	639	595	782	6
9.91	492	640	507	649	595	782	6
**	509	640	517	649	595	782	6
Identificación	55	660	100	669	595	782	6
Grupo	102	660	123	669	595	782	6
Iguales	125	660	148	669	595	782	6
Alta	63	670	77	679	595	782	6
Identificación	79	670	124	679	595	782	6
grupal	126	670	147	679	595	782	6
Baja	63	680	78	689	595	782	6
Identificación	80	680	125	689	595	782	6
grupal	127	680	148	689	595	782	6
valor	55	690	71	699	595	782	6
F	74	691	79	698	595	782	6
3.09	204	670	218	679	595	782	6
(.46)	220	670	236	679	595	782	6
2.93	204	680	218	689	595	782	6
(.41)	220	680	236	689	595	782	6
4.11	204	690	218	699	595	782	6
*	220	690	224	699	595	782	6
2.09	291	670	305	679	595	782	6
(.59)	308	670	323	679	595	782	6
2.44	291	680	305	689	595	782	6
(.64)	308	680	323	689	595	782	6
9.64	291	690	305	699	595	782	6
**	308	690	316	699	595	782	6
2.17	393	670	407	679	595	782	6
(.70)	409	670	424	679	595	782	6
2.43	393	680	407	689	595	782	6
(.54)	409	680	424	689	595	782	6
4.51	393	690	407	699	595	782	6
*	409	690	413	699	595	782	6
1.87	493	670	507	679	595	782	6
(.47)	509	670	524	679	595	782	6
2.27	493	680	507	689	595	782	6
(.48)	509	680	524	689	595	782	6
19.73	488	690	507	699	595	782	6
***	509	690	521	699	595	782	6
***p	55	710	67	716	595	782	6
<	69	710	73	716	595	782	6
.	74	710	76	716	595	782	6
001;	78	710	89	716	595	782	6
**	91	710	97	716	595	782	6
p	99	710	102	716	595	782	6
<	104	710	107	716	595	782	6
.01;	109	710	118	716	595	782	6
*	120	710	123	716	595	782	6
p	125	710	128	716	595	782	6
<	130	710	133	716	595	782	6
.05	135	710	143	716	595	782	6
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	6
Intervention	98	744	137	751	595	782	6
Vol.	54	753	67	761	595	782	6
20,	69	753	79	761	595	782	6
No.	81	753	93	761	595	782	6
2,	95	753	101	761	595	782	6
2011	103	753	119	761	595	782	6
-	121	753	124	761	595	782	6
pp.	126	753	136	761	595	782	6
183-192	138	753	165	761	595	782	6
Copyright	335	744	367	751	595	782	6
2011	369	744	385	751	595	782	6
by	387	744	395	751	595	782	6
the	398	744	407	751	595	782	6
Colegio	410	744	435	751	595	782	6
Oficial	437	744	459	751	595	782	6
de	462	744	469	751	595	782	6
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	6
de	508	744	516	751	595	782	6
Madrid	518	744	541	751	595	782	6
ISSN:	346	753	366	761	595	782	6
1132-0559	368	753	403	761	595	782	6
-	405	753	407	761	595	782	6
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a6	410	753	541	761	595	782	6
M	262	31	269	39	595	782	7
ARÍA	269	33	284	38	595	782	7
J	285	31	289	39	595	782	7
ESÚS	289	33	303	38	595	782	7
C	305	31	311	39	595	782	7
AVA	311	33	322	38	595	782	7
un	54	60	64	69	595	782	7
estudio	69	60	99	69	595	782	7
transversal,	104	60	152	69	595	782	7
y	157	60	162	69	595	782	7
no	167	60	177	69	595	782	7
puede	182	60	207	69	595	782	7
afirmarse	212	60	251	69	595	782	7
que	256	60	271	69	595	782	7
el	276	60	283	69	595	782	7
mejor	54	71	78	80	595	782	7
ajuste	84	71	108	80	595	782	7
psicológico	113	71	162	80	595	782	7
sea	167	71	180	80	595	782	7
necesariamente	186	71	251	80	595	782	7
conse-	256	71	283	80	595	782	7
cuencia	54	82	86	92	595	782	7
del	93	82	105	92	595	782	7
mayor	112	82	139	92	595	782	7
apoyo	145	82	171	92	595	782	7
del	177	82	190	92	595	782	7
entorno	197	82	229	92	595	782	7
social.	235	82	263	92	595	782	7
Sin	269	82	283	92	595	782	7
embargo,	54	94	93	103	595	782	7
teniendo	97	94	134	103	595	782	7
en	138	94	148	103	595	782	7
cuenta	152	94	179	103	595	782	7
que	183	94	198	103	595	782	7
son	203	94	217	103	595	782	7
numerosos	221	94	267	103	595	782	7
los	271	94	283	103	595	782	7
estudios	54	105	88	115	595	782	7
que	92	105	107	115	595	782	7
han	110	105	125	115	595	782	7
constatado	129	105	174	115	595	782	7
la	177	105	185	115	595	782	7
importancia	188	105	238	115	595	782	7
del	241	105	254	115	595	782	7
apoyo	257	105	283	115	595	782	7
social	54	117	78	126	595	782	7
en	83	117	93	126	595	782	7
el	97	117	105	126	595	782	7
afrontamiento	109	117	168	126	595	782	7
de	172	117	182	126	595	782	7
situaciones	186	117	233	126	595	782	7
estresantes	238	117	283	126	595	782	7
(Gracia,	54	128	88	137	595	782	7
Herrero	94	128	126	137	595	782	7
y	132	128	137	137	595	782	7
Musitu,	143	128	175	137	595	782	7
2002;	181	128	205	137	595	782	7
Leung;	210	128	240	137	595	782	7
Yeung	245	128	272	137	595	782	7
y	278	128	283	137	595	782	7
Wong,	54	139	81	149	595	782	7
2010;	84	139	108	149	595	782	7
Musitu	111	139	141	149	595	782	7
y	143	139	148	149	595	782	7
Cava,	151	139	175	149	595	782	7
2003),	178	139	205	149	595	782	7
es	208	139	217	149	595	782	7
de	219	139	229	149	595	782	7
suponer	232	139	265	149	595	782	7
que	268	139	283	149	595	782	7
también	54	151	88	160	595	782	7
este	90	151	107	160	595	782	7
apoyo	109	151	135	160	595	782	7
pueda	137	151	162	160	595	782	7
desempeñar	165	151	215	160	595	782	7
un	218	151	228	160	595	782	7
papel	230	151	253	160	595	782	7
funda-	256	151	283	160	595	782	7
mental	54	162	83	172	595	782	7
en	86	162	96	172	595	782	7
el	99	162	107	172	595	782	7
afrontamiento	110	162	170	172	595	782	7
que	173	162	188	172	595	782	7
las	192	162	203	172	595	782	7
víctimas	207	162	242	172	595	782	7
de	246	162	256	172	595	782	7
acoso	259	162	283	172	595	782	7
escolar	54	174	84	183	595	782	7
hacen	88	174	113	183	595	782	7
de	117	174	127	183	595	782	7
esta	131	174	148	183	595	782	7
situación.	152	174	193	183	595	782	7
De	197	174	209	183	595	782	7
hecho,	214	174	241	183	595	782	7
el	246	174	253	183	595	782	7
apoyo	258	174	283	183	595	782	7
paterno	54	185	85	194	595	782	7
ha	89	185	99	194	595	782	7
mostrado	103	185	143	194	595	782	7
ser	146	185	159	194	595	782	7
un	163	185	173	194	595	782	7
importante	177	185	223	194	595	782	7
recurso	227	185	258	194	595	782	7
en	262	185	272	194	595	782	7
el	276	185	283	194	595	782	7
afrontamiento	54	196	113	206	595	782	7
de	117	196	126	206	595	782	7
situaciones	130	196	177	206	595	782	7
estresantes	180	196	226	206	595	782	7
en	229	196	239	206	595	782	7
el	243	196	250	206	595	782	7
ámbito	254	196	283	206	595	782	7
académico	54	208	99	217	595	782	7
(Leung	102	208	133	217	595	782	7
et	136	208	144	217	595	782	7
al.,	147	208	160	217	595	782	7
2010),	164	208	191	217	595	782	7
y	194	208	200	217	595	782	7
el	203	208	211	217	595	782	7
apoyo	214	208	240	217	595	782	7
percibido	243	208	283	217	595	782	7
en	54	219	64	229	595	782	7
el	67	219	75	229	595	782	7
contexto	78	219	114	229	595	782	7
escolar	118	219	148	229	595	782	7
ha	151	219	161	229	595	782	7
mostrado	164	219	204	229	595	782	7
ser	207	219	219	229	595	782	7
igualmente	223	219	269	229	595	782	7
un	273	219	283	229	595	782	7
factor	54	231	78	240	595	782	7
relevante	84	231	122	240	595	782	7
para	128	231	146	240	595	782	7
el	151	231	159	240	595	782	7
adecuado	164	231	204	240	595	782	7
afrontamiento	209	231	268	240	595	782	7
de	273	231	283	240	595	782	7
los	54	242	66	251	595	782	7
cambios	73	242	108	251	595	782	7
propios	115	242	146	251	595	782	7
de	153	242	163	251	595	782	7
la	169	242	177	251	595	782	7
adolescencia	184	242	238	251	595	782	7
(Ellonen,	244	242	283	251	595	782	7
Kaäriäinen	54	253	100	263	595	782	7
y	103	253	108	263	595	782	7
Autio,	111	253	137	263	595	782	7
2008).	140	253	167	263	595	782	7
Además	65	265	100	274	595	782	7
de	102	265	112	274	595	782	7
constatarse	115	265	162	274	595	782	7
la	165	265	172	274	595	782	7
importancia	175	265	225	274	595	782	7
de	228	265	238	274	595	782	7
los	241	265	253	274	595	782	7
padres	256	265	284	274	595	782	7
(padre	54	276	81	286	595	782	7
y	84	276	89	286	595	782	7
madre),	93	276	125	286	595	782	7
profesorado	128	276	179	286	595	782	7
e	182	276	187	286	595	782	7
iguales	190	276	220	286	595	782	7
como	223	276	246	286	595	782	7
elemen-	250	276	284	286	595	782	7
tos	54	288	66	297	595	782	7
de	68	288	78	297	595	782	7
apoyo	81	288	106	297	595	782	7
para	109	288	127	297	595	782	7
las	129	288	141	297	595	782	7
víctimas,	143	288	181	297	595	782	7
en	183	288	193	297	595	782	7
este	196	288	212	297	595	782	7
estudio	214	288	245	297	595	782	7
se	247	288	256	297	595	782	7
mues-	258	288	283	297	595	782	7
tran	54	299	70	308	595	782	7
también	73	299	107	308	595	782	7
algunas	110	299	142	308	595	782	7
diferencias	145	299	191	308	595	782	7
entre	193	299	214	308	595	782	7
estas	217	299	238	308	595	782	7
fuentes	240	299	271	308	595	782	7
de	274	299	283	308	595	782	7
apoyo.	54	310	82	320	595	782	7
Así,	85	310	102	320	595	782	7
un	105	310	116	320	595	782	7
resultado	119	310	157	320	595	782	7
interesante	160	310	206	320	595	782	7
de	209	310	219	320	595	782	7
este	222	310	238	320	595	782	7
estudio	241	310	272	320	595	782	7
es	275	310	284	320	595	782	7
la	54	322	61	331	595	782	7
importancia	65	322	115	331	595	782	7
que	118	322	134	331	595	782	7
la	137	322	145	331	595	782	7
calidad	148	322	178	331	595	782	7
de	182	322	192	331	595	782	7
la	195	322	203	331	595	782	7
comunicación	206	322	265	331	595	782	7
con	268	322	284	331	595	782	7
el	54	333	61	343	595	782	7
padre	67	333	91	343	595	782	7
tiene	97	333	117	343	595	782	7
para	123	333	141	343	595	782	7
las	147	333	159	343	595	782	7
víctimas	165	333	200	343	595	782	7
de	206	333	216	343	595	782	7
acoso	222	333	246	343	595	782	7
escolar.	252	333	284	343	595	782	7
Aunque	54	345	87	354	595	782	7
no	91	345	101	354	595	782	7
es	104	345	113	354	595	782	7
frecuente	117	345	156	354	595	782	7
analizar	159	345	192	354	595	782	7
por	196	345	210	354	595	782	7
separado	213	345	250	354	595	782	7
la	254	345	261	354	595	782	7
cali-	265	345	283	354	595	782	7
dad	54	356	69	365	595	782	7
de	72	356	82	365	595	782	7
la	84	356	92	365	595	782	7
comunicación	94	356	153	365	595	782	7
con	156	356	171	365	595	782	7
cada	173	356	193	365	595	782	7
uno	195	356	211	365	595	782	7
de	214	356	224	365	595	782	7
los	226	356	238	365	595	782	7
padres,	241	356	271	365	595	782	7
en	274	356	284	365	595	782	7
estudios	54	367	88	377	595	782	7
previos	92	367	123	377	595	782	7
se	126	367	135	377	595	782	7
ha	138	367	148	377	595	782	7
constatado	152	367	197	377	595	782	7
la	200	367	208	377	595	782	7
mayor	211	367	238	377	595	782	7
influencia	241	367	283	377	595	782	7
que	54	379	69	388	595	782	7
la	71	379	79	388	595	782	7
calidad	81	379	112	388	595	782	7
de	114	379	124	388	595	782	7
la	126	379	134	388	595	782	7
comunicación	136	379	195	388	595	782	7
con	198	379	213	388	595	782	7
el	215	379	223	388	595	782	7
padre	225	379	248	388	595	782	7
tiene	251	379	271	388	595	782	7
en	274	379	284	388	595	782	7
el	54	390	61	400	595	782	7
ajuste	64	390	89	400	595	782	7
psicosocial	91	390	138	400	595	782	7
del	141	390	154	400	595	782	7
adolescente	156	390	205	400	595	782	7
(Estevez,	208	390	247	400	595	782	7
Murgui,	250	390	283	400	595	782	7
Moreno	54	402	87	411	595	782	7
y	92	402	97	411	595	782	7
Musitu,	101	402	134	411	595	782	7
2007).	138	402	165	411	595	782	7
Este	170	402	188	411	595	782	7
resultado,	192	402	233	411	595	782	7
además	238	402	269	411	595	782	7
de	274	402	283	411	595	782	7
confirmar	54	413	95	422	595	782	7
estos	101	413	122	422	595	782	7
estudios	128	413	162	422	595	782	7
previos,	168	413	201	422	595	782	7
permite	207	413	239	422	595	782	7
avalar	245	413	270	422	595	782	7
la	276	413	284	422	595	782	7
necesidad	54	424	95	434	595	782	7
de	98	424	108	434	595	782	7
implicar	111	424	146	434	595	782	7
en	149	424	159	434	595	782	7
mayor	161	424	188	434	595	782	7
medida	191	424	222	434	595	782	7
a	225	424	229	434	595	782	7
la	232	424	240	434	595	782	7
figura	243	424	268	434	595	782	7
del	271	424	283	434	595	782	7
padre	54	436	77	445	595	782	7
en	80	436	90	445	595	782	7
las	92	436	104	445	595	782	7
propuestas	107	436	152	445	595	782	7
de	154	436	164	445	595	782	7
intervención	167	436	219	445	595	782	7
encaminadas	222	436	276	445	595	782	7
a	279	436	283	445	595	782	7
mejorar	54	447	87	457	595	782	7
la	89	447	96	457	595	782	7
calidad	99	447	129	457	595	782	7
de	132	447	141	457	595	782	7
las	144	447	156	457	595	782	7
relaciones	158	447	200	457	595	782	7
entre	203	447	224	457	595	782	7
padres	226	447	254	457	595	782	7
e	256	447	261	457	595	782	7
hijos	263	447	283	457	595	782	7
adolescentes.	54	459	110	468	595	782	7
Aunque	111	459	145	468	595	782	7
no	147	459	157	468	595	782	7
es	160	459	169	468	595	782	7
fácil	171	459	190	468	595	782	7
implicar	192	459	227	468	595	782	7
a	229	459	234	468	595	782	7
ambos	236	459	264	468	595	782	7
pro-	266	459	284	468	595	782	7
genitores	54	470	92	479	595	782	7
en	95	470	105	479	595	782	7
las	108	470	120	479	595	782	7
propuestas	123	470	168	479	595	782	7
de	170	470	180	479	595	782	7
intervención	183	470	236	479	595	782	7
desarrolla-	239	470	283	479	595	782	7
das	54	481	68	491	595	782	7
desde	71	481	95	491	595	782	7
el	98	481	105	491	595	782	7
contexto	108	481	145	491	595	782	7
escolar,	148	481	179	491	595	782	7
mantener	182	481	222	491	595	782	7
una	225	481	240	491	595	782	7
propuesta	243	481	284	491	595	782	7
lo	54	493	62	502	595	782	7
más	64	493	81	502	595	782	7
amplia	84	493	112	502	595	782	7
posible	114	493	145	502	595	782	7
y	147	493	152	502	595	782	7
ser	155	493	167	502	595	782	7
conscientes	169	493	218	502	595	782	7
de	220	493	230	502	595	782	7
la	232	493	240	502	595	782	7
importan-	242	493	283	502	595	782	7
cia	54	504	66	514	595	782	7
de	70	504	80	514	595	782	7
esta	83	504	99	514	595	782	7
relación	103	504	137	514	595	782	7
para	140	504	158	514	595	782	7
el	162	504	170	514	595	782	7
adolescente	173	504	222	514	595	782	7
es	226	504	234	514	595	782	7
un	238	504	248	514	595	782	7
aspecto	252	504	283	514	595	782	7
que	54	516	69	525	595	782	7
debería	73	516	104	525	595	782	7
tenerse	108	516	137	525	595	782	7
en	141	516	151	525	595	782	7
cuenta	155	516	182	525	595	782	7
en	186	516	196	525	595	782	7
el	200	516	208	525	595	782	7
desarrollo	212	516	254	525	595	782	7
de	257	516	267	525	595	782	7
los	271	516	283	525	595	782	7
programas	54	527	98	536	595	782	7
de	101	527	111	536	595	782	7
intervención.	114	527	169	536	595	782	7
En	65	538	77	548	595	782	7
cuanto	80	538	108	548	595	782	7
a	111	538	116	548	595	782	7
la	119	538	127	548	595	782	7
ayuda	130	538	155	548	595	782	7
percibida	158	538	197	548	595	782	7
del	200	538	213	548	595	782	7
profesor,	216	538	253	548	595	782	7
y	256	538	262	548	595	782	7
aun-	265	538	284	548	595	782	7
que	54	550	69	559	595	782	7
se	74	550	83	559	595	782	7
trata	88	550	106	559	595	782	7
de	111	550	121	559	595	782	7
una	126	550	141	559	595	782	7
importante	146	550	192	559	595	782	7
fuente	197	550	223	559	595	782	7
de	228	550	238	559	595	782	7
apoyo	243	550	269	559	595	782	7
en	274	550	284	559	595	782	7
todos	54	561	77	571	595	782	7
los	80	561	92	571	595	782	7
tipos	95	561	115	571	595	782	7
de	118	561	128	571	595	782	7
acoso,	131	561	157	571	595	782	7
mostrando	160	561	205	571	595	782	7
relaciones	208	561	250	571	595	782	7
signifi-	253	561	283	571	595	782	7
cativas	54	573	83	582	595	782	7
con	86	573	101	582	595	782	7
los	104	573	116	582	595	782	7
cuatro	119	573	145	582	595	782	7
indicadores	148	573	197	582	595	782	7
de	200	573	209	582	595	782	7
ajuste	212	573	237	582	595	782	7
considera-	240	573	284	582	595	782	7
dos,	54	584	71	593	595	782	7
su	74	584	83	593	595	782	7
importancia	86	584	136	593	595	782	7
parece	139	584	167	593	595	782	7
especialmente	170	584	229	593	595	782	7
relevante	232	584	271	593	595	782	7
en	274	584	284	593	595	782	7
el	54	595	61	605	595	782	7
caso	67	595	86	605	595	782	7
del	91	595	104	605	595	782	7
acoso	109	595	133	605	595	782	7
verbal	139	595	165	605	595	782	7
y	170	595	175	605	595	782	7
relacional.	181	595	225	605	595	782	7
Una	230	595	248	605	595	782	7
posible	253	595	284	605	595	782	7
explicación	54	607	102	616	595	782	7
a	107	607	111	616	595	782	7
este	116	607	132	616	595	782	7
resultado	137	607	175	616	595	782	7
podría	180	607	206	616	595	782	7
estar	211	607	231	616	595	782	7
relacionada	235	607	284	616	595	782	7
con	54	618	69	628	595	782	7
los	72	618	85	628	595	782	7
lugares	88	618	118	628	595	782	7
en	122	618	132	628	595	782	7
los	135	618	147	628	595	782	7
que	151	618	166	628	595	782	7
habitualmente	169	618	229	628	595	782	7
se	232	618	241	628	595	782	7
producen	244	618	284	628	595	782	7
este	54	630	70	639	595	782	7
tipo	73	630	89	639	595	782	7
de	92	630	102	639	595	782	7
agresiones:	105	630	152	639	595	782	7
pasillos,	155	630	189	639	595	782	7
patio	192	630	213	639	595	782	7
y	216	630	221	639	595	782	7
entrada	224	630	255	639	595	782	7
y	257	630	263	639	595	782	7
sali-	265	630	284	639	595	782	7
da	54	641	64	650	595	782	7
del	67	641	80	650	595	782	7
centro	84	641	110	650	595	782	7
en	114	641	124	650	595	782	7
el	127	641	135	650	595	782	7
caso	138	641	157	650	595	782	7
del	161	641	174	650	595	782	7
acoso	177	641	201	650	595	782	7
físico,	205	641	231	650	595	782	7
y	234	641	240	650	595	782	7
en	243	641	253	650	595	782	7
mayor	257	641	284	650	595	782	7
medida	54	652	85	662	595	782	7
en	87	652	97	662	595	782	7
el	100	652	107	662	595	782	7
aula	110	652	127	662	595	782	7
en	130	652	140	662	595	782	7
el	142	652	150	662	595	782	7
caso	152	652	171	662	595	782	7
del	173	652	186	662	595	782	7
acoso	189	652	212	662	595	782	7
verbal	215	652	241	662	595	782	7
y	244	652	249	662	595	782	7
relacio-	251	652	283	662	595	782	7
nal	54	664	67	673	595	782	7
(Defensor	69	664	111	673	595	782	7
del	114	664	127	673	595	782	7
Pueblo,	129	664	161	673	595	782	7
2007).	164	664	191	673	595	782	7
Las	193	664	209	673	595	782	7
víctimas	211	664	247	673	595	782	7
de	249	664	259	673	595	782	7
agre-	262	664	284	673	595	782	7
siones	54	675	80	685	595	782	7
verbales	85	675	120	685	595	782	7
y	125	675	131	685	595	782	7
relacionales,	136	675	189	685	595	782	7
cometidas	194	675	236	685	595	782	7
en	242	675	251	685	595	782	7
mayor	257	675	283	685	595	782	7
medida	54	687	85	696	595	782	7
en	89	687	99	696	595	782	7
presencia	102	687	142	696	595	782	7
del	146	687	159	696	595	782	7
profesor,	162	687	200	696	595	782	7
podrían	204	687	236	696	595	782	7
esperar	239	687	270	696	595	782	7
en	274	687	283	696	595	782	7
mayor	54	698	81	707	595	782	7
grado	85	698	109	707	595	782	7
la	113	698	121	707	595	782	7
implicación	125	698	175	707	595	782	7
y	179	698	185	707	595	782	7
el	189	698	197	707	595	782	7
apoyo	201	698	227	707	595	782	7
del	231	698	244	707	595	782	7
profesor	249	698	284	707	595	782	7
ante	54	709	71	719	595	782	7
estas	76	709	96	719	595	782	7
situaciones	100	709	147	719	595	782	7
que	151	709	167	719	595	782	7
está	171	709	187	719	595	782	7
presenciando	192	709	247	719	595	782	7
directa-	251	709	283	719	595	782	7
Copyright	54	744	86	751	595	782	7
2011	89	744	104	751	595	782	7
by	106	744	114	751	595	782	7
the	117	744	126	751	595	782	7
Colegio	129	744	154	751	595	782	7
Oficial	156	744	178	751	595	782	7
de	181	744	188	751	595	782	7
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	7
de	227	744	235	751	595	782	7
Madrid	237	744	260	751	595	782	7
ISSN:	54	753	73	761	595	782	7
1132-0559	76	753	110	761	595	782	7
-	112	753	115	761	595	782	7
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a6	117	753	249	761	595	782	7
189	523	29	541	39	595	782	7
mente,	312	60	340	69	595	782	7
y	343	60	349	69	595	782	7
que	352	60	367	69	595	782	7
además	370	60	402	69	595	782	7
se	405	60	414	69	595	782	7
producen	417	60	456	69	595	782	7
con	459	60	475	69	595	782	7
una	478	60	493	69	595	782	7
mayor	496	60	523	69	595	782	7
fre-	526	60	541	69	595	782	7
cuencia.	312	71	347	80	595	782	7
Los	353	71	369	80	595	782	7
resultados	375	71	418	80	595	782	7
obtenidos	424	71	465	80	595	782	7
en	472	71	482	80	595	782	7
este	488	71	505	80	595	782	7
estudio	511	71	541	80	595	782	7
muestran	312	82	350	92	595	782	7
cómo	356	82	379	92	595	782	7
las	385	82	397	92	595	782	7
víctimas	402	82	438	92	595	782	7
de	444	82	453	92	595	782	7
todos	459	82	482	92	595	782	7
los	488	82	500	92	595	782	7
tipos	505	82	526	92	595	782	7
de	532	82	541	92	595	782	7
acoso,	312	94	338	103	595	782	7
pero	341	94	359	103	595	782	7
especialmente	361	94	421	103	595	782	7
de	423	94	433	103	595	782	7
acoso	435	94	459	103	595	782	7
verbal	461	94	488	103	595	782	7
y	490	94	495	103	595	782	7
relacional,	497	94	541	103	595	782	7
muestran	312	105	350	115	595	782	7
mejor	355	105	380	115	595	782	7
ajuste	385	105	409	115	595	782	7
psicológico	414	105	463	115	595	782	7
(más	468	105	488	115	595	782	7
autoestima,	493	105	541	115	595	782	7
menor	312	117	339	126	595	782	7
ánimo	342	117	368	126	595	782	7
depresivo,	371	117	414	126	595	782	7
menor	417	117	444	126	595	782	7
percepción	447	117	493	126	595	782	7
de	496	117	506	126	595	782	7
estrés	509	117	533	126	595	782	7
y	536	117	541	126	595	782	7
menor	312	128	339	137	595	782	7
sentimiento	341	128	390	137	595	782	7
de	393	128	403	137	595	782	7
soledad)	405	128	441	137	595	782	7
cuando	443	128	473	137	595	782	7
perciben	476	128	512	137	595	782	7
mayor	515	128	541	137	595	782	7
nivel	312	139	333	149	595	782	7
de	336	139	346	149	595	782	7
ayuda	348	139	374	149	595	782	7
del	376	139	389	149	595	782	7
profesor.	392	139	429	149	595	782	7
Estos	432	139	455	149	595	782	7
resultados	458	139	500	149	595	782	7
respalda-	503	139	541	149	595	782	7
rían	312	151	328	160	595	782	7
la	332	151	339	160	595	782	7
importancia	343	151	393	160	595	782	7
que	397	151	412	160	595	782	7
en	415	151	425	160	595	782	7
la	429	151	436	160	595	782	7
mayor	440	151	467	160	595	782	7
parte	470	151	491	160	595	782	7
de	495	151	505	160	595	782	7
los	508	151	520	160	595	782	7
pro-	524	151	541	160	595	782	7
gramas	312	162	342	172	595	782	7
de	345	162	355	172	595	782	7
intervención	358	162	410	172	595	782	7
contra	413	162	439	172	595	782	7
el	442	162	449	172	595	782	7
acoso	452	162	476	172	595	782	7
escolar	479	162	509	172	595	782	7
se	511	162	520	172	595	782	7
con-	523	162	541	172	595	782	7
cede	312	174	331	183	595	782	7
al	336	174	344	183	595	782	7
conocimiento	349	174	407	183	595	782	7
del	412	174	425	183	595	782	7
profesorado	430	174	480	183	595	782	7
de	486	174	496	183	595	782	7
todos	501	174	524	183	595	782	7
los	529	174	541	183	595	782	7
tipos	312	185	332	194	595	782	7
de	337	185	347	194	595	782	7
acoso	352	185	376	194	595	782	7
y	381	185	386	194	595	782	7
maltrato	391	185	426	194	595	782	7
entre	431	185	452	194	595	782	7
iguales,	457	185	490	194	595	782	7
su	494	185	504	194	595	782	7
rechazo	509	185	541	194	595	782	7
hacia	312	196	334	206	595	782	7
todas	338	196	361	206	595	782	7
las	365	196	377	206	595	782	7
formas	381	196	410	206	595	782	7
de	415	196	425	206	595	782	7
maltrato	429	196	464	206	595	782	7
y	468	196	474	206	595	782	7
su	478	196	487	206	595	782	7
implicación	492	196	541	206	595	782	7
activa	312	208	337	217	595	782	7
ante	339	208	357	217	595	782	7
el	360	208	367	217	595	782	7
mismo	370	208	398	217	595	782	7
mostrando	401	208	445	217	595	782	7
claramente	448	208	494	217	595	782	7
su	497	208	506	217	595	782	7
apoyo	509	208	534	217	595	782	7
a	537	208	541	217	595	782	7
la	312	219	319	229	595	782	7
víctima	326	219	358	229	595	782	7
(por	364	219	382	229	595	782	7
ejemplo,	388	219	425	229	595	782	7
Monjas	432	219	463	229	595	782	7
y	470	219	475	229	595	782	7
Aviles,	481	219	511	229	595	782	7
2006;	517	219	541	229	595	782	7
Ortega,	312	231	343	240	595	782	7
1998;	346	231	370	240	595	782	7
Ramos-Corpas,	373	231	438	240	595	782	7
2010a).	441	231	472	240	595	782	7
Respecto	323	242	362	251	595	782	7
a	367	242	372	251	595	782	7
la	377	242	385	251	595	782	7
importancia	390	242	440	251	595	782	7
del	446	242	458	251	595	782	7
grupo	464	242	488	251	595	782	7
de	494	242	504	251	595	782	7
iguales,	509	242	541	251	595	782	7
diversos	312	253	347	263	595	782	7
estudios	350	253	384	263	595	782	7
han	387	253	402	263	595	782	7
constatado	405	253	450	263	595	782	7
la	452	253	460	263	595	782	7
mayor	463	253	490	263	595	782	7
vulnerabili-	492	253	541	263	595	782	7
dad	312	265	327	274	595	782	7
al	330	265	338	274	595	782	7
acoso	341	265	365	274	595	782	7
escolar	368	265	398	274	595	782	7
que	401	265	416	274	595	782	7
muestran	419	265	458	274	595	782	7
los	461	265	473	274	595	782	7
alumnos	476	265	512	274	595	782	7
recha-	515	265	541	274	595	782	7
zados	312	276	336	286	595	782	7
y	339	276	345	286	595	782	7
aislados	348	276	382	286	595	782	7
en	386	276	396	286	595	782	7
el	399	276	407	286	595	782	7
aula	411	276	428	286	595	782	7
(Cava	432	276	457	286	595	782	7
et	461	276	468	286	595	782	7
al.,	472	276	485	286	595	782	7
2010;	489	276	512	286	595	782	7
Fox	516	276	532	286	595	782	7
y	536	276	541	286	595	782	7
Boulton,	312	288	348	297	595	782	7
2006;	351	288	375	297	595	782	7
Salmivalli	377	288	421	297	595	782	7
y	423	288	428	297	595	782	7
Isaacs,	431	288	459	297	595	782	7
2005).	462	288	489	297	595	782	7
Estos	492	288	514	297	595	782	7
alum-	517	288	541	297	595	782	7
nos	312	299	326	308	595	782	7
suelen	329	299	356	308	595	782	7
ser	358	299	370	308	595	782	7
objetivo	372	299	407	308	595	782	7
habitual	409	299	443	308	595	782	7
de	445	299	455	308	595	782	7
los	457	299	470	308	595	782	7
agresores,	472	299	514	308	595	782	7
y	516	299	522	308	595	782	7
sue-	524	299	541	308	595	782	7
len	312	310	325	320	595	782	7
recibir	327	310	355	320	595	782	7
menos	357	310	384	320	595	782	7
apoyo	387	310	413	320	595	782	7
de	415	310	425	320	595	782	7
sus	428	310	441	320	595	782	7
compañeros.	443	310	497	320	595	782	7
Los	499	310	515	320	595	782	7
resul-	518	310	541	320	595	782	7
tados	312	322	334	331	595	782	7
de	338	322	348	331	595	782	7
este	352	322	368	331	595	782	7
estudio	372	322	402	331	595	782	7
constatan	406	322	446	331	595	782	7
la	449	322	457	331	595	782	7
importancia	461	322	511	331	595	782	7
que	515	322	530	331	595	782	7
el	534	322	541	331	595	782	7
grupo	312	333	336	343	595	782	7
de	341	333	351	343	595	782	7
iguales	355	333	385	343	595	782	7
tiene	390	333	410	343	595	782	7
no	415	333	425	343	595	782	7
sólo	430	333	447	343	595	782	7
en	452	333	462	343	595	782	7
la	466	333	474	343	595	782	7
vulnerabilidad,	478	333	541	343	595	782	7
sino	312	345	329	354	595	782	7
también	333	345	367	354	595	782	7
en	371	345	381	354	595	782	7
el	385	345	392	354	595	782	7
modo	396	345	420	354	595	782	7
en	424	345	434	354	595	782	7
que	438	345	453	354	595	782	7
el	457	345	465	354	595	782	7
acoso	469	345	492	354	595	782	7
afecta	496	345	521	354	595	782	7
a	525	345	530	354	595	782	7
la	534	345	542	354	595	782	7
víctima.	312	356	346	365	595	782	7
Como	351	356	377	365	595	782	7
señala	382	356	409	365	595	782	7
el	414	356	422	365	595	782	7
Informe	427	356	461	365	595	782	7
del	466	356	479	365	595	782	7
Defensor	485	356	523	365	595	782	7
del	529	356	541	365	595	782	7
Pueblo	312	367	341	377	595	782	7
(2007),	345	367	375	377	595	782	7
las	379	367	391	377	595	782	7
víctimas	395	367	430	377	595	782	7
suelen	434	367	461	377	595	782	7
recurrir	465	367	496	377	595	782	7
en	500	367	510	377	595	782	7
primer	513	367	541	377	595	782	7
lugar	312	379	333	388	595	782	7
a	338	379	342	388	595	782	7
los	347	379	359	388	595	782	7
amigos	363	379	393	388	595	782	7
en	398	379	408	388	595	782	7
busca	412	379	436	388	595	782	7
de	440	379	450	388	595	782	7
ayuda.	454	379	482	388	595	782	7
Así,	486	379	503	388	595	782	7
aquellas	507	379	541	388	595	782	7
víctimas	312	390	347	400	595	782	7
que	351	390	366	400	595	782	7
tienen	370	390	395	400	595	782	7
un	399	390	409	400	595	782	7
mayor	413	390	439	400	595	782	7
grado	443	390	467	400	595	782	7
de	470	390	480	400	595	782	7
identificación	484	390	541	400	595	782	7
con	312	402	327	411	595	782	7
su	330	402	339	411	595	782	7
grupo	343	402	367	411	595	782	7
de	370	402	380	411	595	782	7
iguales,	383	402	416	411	595	782	7
es	419	402	427	411	595	782	7
más	431	402	448	411	595	782	7
probable	451	402	487	411	595	782	7
que	491	402	506	411	595	782	7
cuenten	509	402	541	411	595	782	7
con	312	413	327	422	595	782	7
su	331	413	341	422	595	782	7
apoyo	345	413	371	422	595	782	7
ante	375	413	393	422	595	782	7
la	397	413	405	422	595	782	7
situación	409	413	447	422	595	782	7
de	451	413	461	422	595	782	7
acoso	466	413	490	422	595	782	7
sufrida.	494	413	526	422	595	782	7
La	530	413	541	422	595	782	7
búsqueda	312	424	351	434	595	782	7
de	355	424	365	434	595	782	7
apoyo	368	424	393	434	595	782	7
es	397	424	405	434	595	782	7
una	409	424	424	434	595	782	7
de	427	424	437	434	595	782	7
las	440	424	452	434	595	782	7
estrategias	455	424	499	434	595	782	7
de	503	424	513	434	595	782	7
tamiento	312	436	349	445	595	782	7
que	353	436	368	445	595	782	7
se	373	436	381	445	595	782	7
han	386	436	401	445	595	782	7
constatado	406	436	450	445	595	782	7
como	455	436	478	445	595	782	7
más	483	436	500	445	595	782	7
efectivas	504	436	541	445	595	782	7
para	312	447	330	457	595	782	7
el	333	447	341	457	595	782	7
adecuado	344	447	383	457	595	782	7
afrontamiento	387	447	445	457	595	782	7
de	449	447	459	457	595	782	7
situaciones	462	447	508	457	595	782	7
de	511	447	521	457	595	782	7
vio-	525	447	541	457	595	782	7
lencia	312	459	338	468	595	782	7
y	346	459	351	468	595	782	7
acoso	359	459	384	468	595	782	7
escolar	391	459	422	468	595	782	7
(Aviles,	430	459	464	468	595	782	7
2009;	472	459	497	468	595	782	7
Rosario,	505	459	541	468	595	782	7
Salzinger,	312	470	355	479	595	782	7
Feldman	361	470	399	479	595	782	7
y	405	470	411	479	595	782	7
Ng-Mak,	417	470	456	479	595	782	7
2008;	463	470	487	479	595	782	7
Visconti	494	470	530	479	595	782	7
y	536	470	542	479	595	782	7
Tropp-Gordon,	312	481	375	491	595	782	7
2010).	378	481	405	491	595	782	7
No	408	481	420	491	595	782	7
obstante,	423	481	461	491	595	782	7
tal	463	481	474	491	595	782	7
y	476	481	481	491	595	782	7
como	484	481	507	491	595	782	7
señalan	510	481	541	491	595	782	7
Visconti	312	493	347	502	595	782	7
y	352	493	357	502	595	782	7
Tropp-Gordon	363	493	423	502	595	782	7
(2010),	429	493	459	502	595	782	7
el	465	493	472	502	595	782	7
análisis	478	493	509	502	595	782	7
de	515	493	524	502	595	782	7
las	530	493	541	502	595	782	7
diferentes	312	504	353	514	595	782	7
estrategias	356	504	400	514	595	782	7
de	403	504	413	514	595	782	7
afrontamiento,	415	504	477	514	595	782	7
y	480	504	485	514	595	782	7
la	488	504	495	514	595	782	7
considera-	498	504	541	514	595	782	7
ción	312	516	330	525	595	782	7
de	334	516	344	525	595	782	7
las	348	516	360	525	595	782	7
posibles	364	516	399	525	595	782	7
diferencias	403	516	449	525	595	782	7
en	453	516	463	525	595	782	7
su	467	516	476	525	595	782	7
efectividad	481	516	527	525	595	782	7
en	532	516	541	525	595	782	7
función	312	527	344	536	595	782	7
del	348	527	361	536	595	782	7
tipo	364	527	381	536	595	782	7
de	385	527	394	536	595	782	7
acoso	398	527	422	536	595	782	7
sufrido	426	527	456	536	595	782	7
y	460	527	465	536	595	782	7
de	469	527	479	536	595	782	7
su	483	527	492	536	595	782	7
intensidad,	496	527	541	536	595	782	7
son	312	538	326	548	595	782	7
cuestiones	330	538	374	548	595	782	7
hacia	378	538	400	548	595	782	7
las	404	538	416	548	595	782	7
que	420	538	435	548	595	782	7
la	439	538	447	548	595	782	7
investigación	451	538	507	548	595	782	7
debería	511	538	541	548	595	782	7
dirigirse	312	550	347	559	595	782	7
en	350	550	360	559	595	782	7
mayor	362	550	389	559	595	782	7
medida.	392	550	426	559	595	782	7
El	323	561	332	571	595	782	7
presente	335	561	370	571	595	782	7
estudio	373	561	403	571	595	782	7
contribuye,	406	561	454	571	595	782	7
en	456	561	466	571	595	782	7
definitiva,	469	561	512	571	595	782	7
a	515	561	519	571	595	782	7
vali-	522	561	541	571	595	782	7
dar	312	573	325	582	595	782	7
las	331	573	342	582	595	782	7
intervenciones	348	573	409	582	595	782	7
en	415	573	424	582	595	782	7
acoso	430	573	454	582	595	782	7
escolar	459	573	489	582	595	782	7
dirigidas	495	573	531	582	595	782	7
a	537	573	541	582	595	782	7
mejorar	312	584	344	593	595	782	7
las	347	584	359	593	595	782	7
relaciones	361	584	404	593	595	782	7
interpersonales	407	584	470	593	595	782	7
de	473	584	483	593	595	782	7
todo	485	584	504	593	595	782	7
el	507	584	514	593	595	782	7
alum-	517	584	541	593	595	782	7
nado,	312	595	335	605	595	782	7
y	339	595	344	605	595	782	7
en	348	595	358	605	595	782	7
especial	363	595	396	605	595	782	7
de	401	595	410	605	595	782	7
aquellos	415	595	450	605	595	782	7
que	454	595	469	605	595	782	7
son	473	595	488	605	595	782	7
víctimas	492	595	527	605	595	782	7
de	532	595	541	605	595	782	7
acoso,	312	607	338	616	595	782	7
incluyendo	342	607	388	616	595	782	7
en	392	607	402	616	595	782	7
las	405	607	417	616	595	782	7
estrategias	420	607	464	616	595	782	7
de	468	607	478	616	595	782	7
intervención	481	607	533	616	595	782	7
a	537	607	541	616	595	782	7
toda	312	618	330	628	595	782	7
la	333	618	340	628	595	782	7
comunidad	343	618	390	628	595	782	7
educativa:	392	618	435	628	595	782	7
padres,	438	618	468	628	595	782	7
madres,	471	618	504	628	595	782	7
profeso-	506	618	541	628	595	782	7
res	312	630	324	639	595	782	7
y	328	630	333	639	595	782	7
alumnos	338	630	373	639	595	782	7
(por	377	630	395	639	595	782	7
ejemplo,	399	630	435	639	595	782	7
Aviles,	439	630	468	639	595	782	7
2006;	472	630	496	639	595	782	7
Monjas	501	630	532	639	595	782	7
y	536	630	541	639	595	782	7
Aviles,	312	641	341	650	595	782	7
2006;	347	641	371	650	595	782	7
Ortega,	376	641	407	650	595	782	7
1998;	413	641	437	650	595	782	7
Ramos-Corpas,	442	641	507	650	595	782	7
2010a;	513	641	541	650	595	782	7
Suckling	312	652	349	662	595	782	7
y	353	652	358	662	595	782	7
Temple,	362	652	396	662	595	782	7
2006).	400	652	427	662	595	782	7
Además,	431	652	468	662	595	782	7
permite	472	652	504	662	595	782	7
también	508	652	541	662	595	782	7
conectar	312	664	347	673	595	782	7
las	350	664	361	673	595	782	7
investigaciones	364	664	428	673	595	782	7
sobre	430	664	453	673	595	782	7
acoso	455	664	479	673	595	782	7
escolar	482	664	511	673	595	782	7
con	514	664	529	673	595	782	7
un	531	664	541	673	595	782	7
ámbito	312	675	341	685	595	782	7
de	344	675	354	685	595	782	7
estudio	358	675	388	685	595	782	7
tan	391	675	404	685	595	782	7
importante	408	675	453	685	595	782	7
en	457	675	466	685	595	782	7
intervención	470	675	522	685	595	782	7
psi-	526	675	541	685	595	782	7
cosocial	312	687	346	696	595	782	7
como	351	687	375	696	595	782	7
es	380	687	389	696	595	782	7
el	394	687	401	696	595	782	7
del	406	687	419	696	595	782	7
apoyo	424	687	450	696	595	782	7
social.	455	687	482	696	595	782	7
Ciertamente,	488	687	541	696	595	782	7
sería	312	698	332	707	595	782	7
interesante	337	698	383	707	595	782	7
conectar	389	698	424	707	595	782	7
en	430	698	440	707	595	782	7
mayor	445	698	472	707	595	782	7
medida	478	698	509	707	595	782	7
ambas	515	698	541	707	595	782	7
líneas	312	709	336	719	595	782	7
de	340	709	349	719	595	782	7
investigación	353	709	409	719	595	782	7
en	412	709	422	719	595	782	7
futuros	425	709	455	719	595	782	7
estudios.	458	709	495	719	595	782	7
De	498	709	511	719	595	782	7
hecho,	514	709	541	719	595	782	7
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	7
Intervention	502	744	541	751	595	782	7
Vol.	430	753	443	761	595	782	7
20,	445	753	455	761	595	782	7
No.	458	753	469	761	595	782	7
2,	472	753	478	761	595	782	7
2011	480	753	495	761	595	782	7
-	498	753	500	761	595	782	7
pp.	503	753	513	761	595	782	7
183-192	515	753	541	761	595	782	7
190	54	29	72	39	595	782	8
A	239	31	244	39	595	782	8
POYO	244	33	261	38	595	782	8
A	263	33	267	38	595	782	8
V	269	31	275	39	595	782	8
ÍCTIMAS	275	33	299	38	595	782	8
DE	301	33	309	38	595	782	8
A	311	31	317	39	595	782	8
COSO	317	33	333	38	595	782	8
E	335	31	340	39	595	782	8
SCOLAR	340	33	364	38	595	782	8
algunos	54	60	87	69	595	782	8
estudios	89	60	124	69	595	782	8
están	126	60	148	69	595	782	8
comenzando	150	60	204	69	595	782	8
a	206	60	211	69	595	782	8
analizar	213	60	247	69	595	782	8
las	249	60	261	69	595	782	8
dife-	264	60	283	69	595	782	8
rentes	54	71	79	80	595	782	8
estrategias	83	71	128	80	595	782	8
de	132	71	142	80	595	782	8
afrontamiento	146	71	205	80	595	782	8
utilizadas	209	71	249	80	595	782	8
por	254	71	268	80	595	782	8
las	272	71	284	80	595	782	8
víctimas	54	82	89	92	595	782	8
de	93	82	103	92	595	782	8
acoso	106	82	130	92	595	782	8
escolar	133	82	163	92	595	782	8
(entre	167	82	191	92	595	782	8
ellas,	194	82	216	92	595	782	8
la	220	82	227	92	595	782	8
búsqueda	231	82	270	92	595	782	8
de	274	82	284	92	595	782	8
apoyo,	54	94	82	103	595	782	8
el	84	94	92	103	595	782	8
enfrentamiento	94	94	158	103	595	782	8
con	160	94	176	103	595	782	8
el	178	94	185	103	595	782	8
acosador	188	94	225	103	595	782	8
o	227	94	233	103	595	782	8
la	235	94	243	103	595	782	8
evitación	245	94	283	103	595	782	8
de	54	105	64	115	595	782	8
la	68	105	76	115	595	782	8
situación)	80	105	121	115	595	782	8
y	125	105	131	115	595	782	8
su	135	105	144	115	595	782	8
eficacia	149	105	181	115	595	782	8
en	185	105	195	115	595	782	8
función	200	105	232	115	595	782	8
del	236	105	249	115	595	782	8
tipo	253	105	269	115	595	782	8
de	274	105	283	115	595	782	8
acoso	54	117	78	126	595	782	8
y	81	117	86	126	595	782	8
las	89	117	101	126	595	782	8
características	104	117	163	126	595	782	8
de	166	117	176	126	595	782	8
la	179	117	186	126	595	782	8
víctima	189	117	221	126	595	782	8
(Aviles,	224	117	257	126	595	782	8
2009;	260	117	284	126	595	782	8
Visconti	54	128	89	137	595	782	8
y	92	128	98	137	595	782	8
Tropp-Gordon,	101	128	164	137	595	782	8
2010).	168	128	195	137	595	782	8
Aunque	198	128	231	137	595	782	8
son	235	128	249	137	595	782	8
todavía	253	128	284	137	595	782	8
considerables	54	139	111	149	595	782	8
los	115	139	127	149	595	782	8
aspectos	130	139	166	149	595	782	8
a	169	139	174	149	595	782	8
analizar	178	139	211	149	595	782	8
sobre	214	139	237	149	595	782	8
este	241	139	257	149	595	782	8
tema,	260	139	284	149	595	782	8
parece	54	151	81	160	595	782	8
esencial	84	151	118	160	595	782	8
que	120	151	135	160	595	782	8
la	138	151	145	160	595	782	8
víctima	148	151	179	160	595	782	8
disponga	182	151	220	160	595	782	8
de	222	151	232	160	595	782	8
un	235	151	245	160	595	782	8
clima	248	151	271	160	595	782	8
de	274	151	283	160	595	782	8
confianza	54	162	95	172	595	782	8
y	97	162	102	172	595	782	8
apoyo	105	162	131	172	595	782	8
en	133	162	143	172	595	782	8
su	146	162	155	172	595	782	8
entorno	158	162	190	172	595	782	8
para	192	162	210	172	595	782	8
poder	213	162	237	172	595	782	8
comunicar	239	162	284	172	595	782	8
la	54	174	61	183	595	782	8
situación	65	174	103	183	595	782	8
vivida,	106	174	135	183	595	782	8
y	138	174	143	183	595	782	8
para	146	174	164	183	595	782	8
afrontarla	168	174	208	183	595	782	8
de	212	174	221	183	595	782	8
un	225	174	235	183	595	782	8
modo	238	174	262	183	595	782	8
ade-	265	174	283	183	595	782	8
cuado.	54	185	82	194	595	782	8
Es	84	185	95	194	595	782	8
probable	98	185	135	194	595	782	8
que	138	185	153	194	595	782	8
la	156	185	163	194	595	782	8
utilización	166	185	211	194	595	782	8
de	214	185	223	194	595	782	8
estrategias	226	185	271	194	595	782	8
de	274	185	284	194	595	782	8
afrontamiento	54	196	113	206	595	782	8
más	115	196	132	206	595	782	8
efectivas	135	196	172	206	595	782	8
en	175	196	185	206	595	782	8
las	187	196	199	206	595	782	8
víctimas	201	196	237	206	595	782	8
que	240	196	255	206	595	782	8
dispo-	257	196	284	206	595	782	8
nen	54	208	69	217	595	782	8
de	74	208	83	217	595	782	8
un	88	208	98	217	595	782	8
mayor	103	208	130	217	595	782	8
apoyo	134	208	160	217	595	782	8
en	164	208	174	217	595	782	8
su	179	208	188	217	595	782	8
entorno	193	208	225	217	595	782	8
social	229	208	254	217	595	782	8
pueda	258	208	283	217	595	782	8
explicar,	54	219	90	229	595	782	8
en	94	219	104	229	595	782	8
gran	107	219	126	229	595	782	8
medida,	130	219	163	229	595	782	8
el	167	219	175	229	595	782	8
mejor	179	219	203	229	595	782	8
ajuste	207	219	231	229	595	782	8
psicológico	235	219	284	229	595	782	8
que	54	231	69	240	595	782	8
se	73	231	82	240	595	782	8
ha	86	231	96	240	595	782	8
constatado	100	231	145	240	595	782	8
en	149	231	159	240	595	782	8
este	163	231	180	240	595	782	8
estudio	184	231	214	240	595	782	8
en	218	231	228	240	595	782	8
las	232	231	244	240	595	782	8
víctimas	248	231	284	240	595	782	8
con	54	242	69	251	595	782	8
relaciones	72	242	114	251	595	782	8
sociales	117	242	150	251	595	782	8
de	152	242	162	251	595	782	8
mayor	165	242	192	251	595	782	8
calidad.	194	242	227	251	595	782	8
Ciertamente,	230	242	284	251	595	782	8
éste	54	253	70	263	595	782	8
es	73	253	81	263	595	782	8
un	84	253	94	263	595	782	8
aspecto	96	253	128	263	595	782	8
que	130	253	145	263	595	782	8
sería	148	253	168	263	595	782	8
interesante	170	253	215	263	595	782	8
analizar	218	253	251	263	595	782	8
en	253	253	263	263	595	782	8
pos-	265	253	284	263	595	782	8
teriores	54	265	85	274	595	782	8
trabajos.	88	265	124	274	595	782	8
Por	65	276	80	286	595	782	8
último,	83	276	113	286	595	782	8
es	116	276	125	286	595	782	8
necesario	128	276	167	286	595	782	8
también	170	276	204	286	595	782	8
señalar	207	276	237	286	595	782	8
la	240	276	247	286	595	782	8
existen-	250	276	283	286	595	782	8
cia	54	288	66	297	595	782	8
de	71	288	81	297	595	782	8
algunas	85	288	117	297	595	782	8
limitaciones	122	288	173	297	595	782	8
en	178	288	188	297	595	782	8
este	192	288	209	297	595	782	8
estudio.	213	288	246	297	595	782	8
En	251	288	263	297	595	782	8
este	267	288	283	297	595	782	8
sentido,	54	299	87	308	595	782	8
la	91	299	98	308	595	782	8
utilización	102	299	146	308	595	782	8
de	150	299	160	308	595	782	8
autoinformes	164	299	219	308	595	782	8
de	223	299	233	308	595	782	8
los	237	299	249	308	595	782	8
adoles-	253	299	284	308	595	782	8
centes	54	310	80	320	595	782	8
puede	84	310	109	320	595	782	8
constituir	113	310	152	320	595	782	8
una	156	310	171	320	595	782	8
cierta	175	310	198	320	595	782	8
limitación.	202	310	247	320	595	782	8
Aunque	250	310	283	320	595	782	8
este	54	322	70	331	595	782	8
tipo	74	322	90	331	595	782	8
de	94	322	103	331	595	782	8
medición	107	322	146	331	595	782	8
ha	150	322	159	331	595	782	8
demostrado	163	322	212	331	595	782	8
su	216	322	225	331	595	782	8
validez,	228	322	261	331	595	782	8
y	265	322	270	331	595	782	8
de	274	322	284	331	595	782	8
hecho	54	333	79	343	595	782	8
constituye	82	333	125	343	595	782	8
una	129	333	144	343	595	782	8
fuente	147	333	173	343	595	782	8
básica	176	333	203	343	595	782	8
de	206	333	216	343	595	782	8
información	219	333	270	343	595	782	8
en	274	333	284	343	595	782	8
este	54	345	70	354	595	782	8
tipo	73	345	89	354	595	782	8
de	91	345	101	354	595	782	8
estudios	104	345	138	354	595	782	8
(Crick	141	345	167	354	595	782	8
y	170	345	175	354	595	782	8
Bigbee,	178	345	210	354	595	782	8
1998),	212	345	240	354	595	782	8
sería	242	345	262	354	595	782	8
inte-	264	345	284	354	595	782	8
resante,	54	356	86	365	595	782	8
en	89	356	99	365	595	782	8
posteriores	101	356	147	365	595	782	8
trabajos,	150	356	186	365	595	782	8
disponer	188	356	224	365	595	782	8
también	227	356	261	365	595	782	8
de	263	356	273	365	595	782	8
la	276	356	283	365	595	782	8
información	54	367	105	377	595	782	8
aportada	108	367	144	377	595	782	8
por	147	367	161	377	595	782	8
padres	164	367	191	377	595	782	8
y	194	367	199	377	595	782	8
profesores	202	367	246	377	595	782	8
respecto	249	367	284	377	595	782	8
a	54	379	59	388	595	782	8
la	62	379	70	388	595	782	8
calidad	73	379	104	388	595	782	8
de	107	379	117	388	595	782	8
sus	121	379	134	388	595	782	8
relaciones	138	379	180	388	595	782	8
con	184	379	199	388	595	782	8
el	203	379	210	388	595	782	8
adolescente.	214	379	265	388	595	782	8
Por	269	379	283	388	595	782	8
otra	54	390	70	400	595	782	8
parte,	73	390	97	400	595	782	8
y	100	390	105	400	595	782	8
debido	109	390	137	400	595	782	8
a	140	390	145	400	595	782	8
la	148	390	156	400	595	782	8
naturaleza	159	390	202	400	595	782	8
transversal	205	390	251	400	595	782	8
de	254	390	264	400	595	782	8
este	267	390	284	400	595	782	8
estudio,	54	402	87	411	595	782	8
los	91	402	103	411	595	782	8
resultados	108	402	150	411	595	782	8
deben	155	402	180	411	595	782	8
interpretarse	184	402	236	411	595	782	8
con	241	402	256	411	595	782	8
cierta	260	402	284	411	595	782	8
cautela,	54	413	86	422	595	782	8
puesto	90	413	117	422	595	782	8
que	121	413	136	422	595	782	8
este	140	413	156	422	595	782	8
tipo	160	413	176	422	595	782	8
de	180	413	190	422	595	782	8
estudios	194	413	228	422	595	782	8
no	232	413	242	422	595	782	8
permiten	246	413	284	422	595	782	8
establecer	54	424	96	434	595	782	8
relaciones	102	424	145	434	595	782	8
de	151	424	161	434	595	782	8
causalidad.	167	424	214	434	595	782	8
En	220	424	231	434	595	782	8
posteriores	237	424	284	434	595	782	8
estudios	54	436	88	445	595	782	8
de	94	436	104	445	595	782	8
tipo	109	436	126	445	595	782	8
longitudinal	131	436	182	445	595	782	8
deberá	187	436	215	445	595	782	8
analizarse	221	436	263	445	595	782	8
con	268	436	283	445	595	782	8
mayor	54	447	81	457	595	782	8
profundidad	84	447	135	457	595	782	8
el	139	447	147	457	595	782	8
modo	150	447	174	457	595	782	8
en	177	447	187	457	595	782	8
que	191	447	206	457	595	782	8
estas	209	447	230	457	595	782	8
variables	233	447	271	457	595	782	8
se	275	447	284	457	595	782	8
influyen.	54	459	91	468	595	782	8
No	95	459	107	468	595	782	8
obstante,	111	459	148	468	595	782	8
y	151	459	157	468	595	782	8
a	160	459	164	468	595	782	8
pesar	168	459	190	468	595	782	8
de	193	459	203	468	595	782	8
estas	206	459	226	468	595	782	8
limitaciones,	230	459	283	468	595	782	8
los	54	470	66	479	595	782	8
resultados	70	470	113	479	595	782	8
de	117	470	127	479	595	782	8
este	131	470	147	479	595	782	8
trabajo	152	470	181	479	595	782	8
resaltan	185	470	217	479	595	782	8
la	222	470	229	479	595	782	8
importancia	233	470	284	479	595	782	8
que	54	481	69	491	595	782	8
el	73	481	80	491	595	782	8
apoyo	84	481	110	491	595	782	8
del	114	481	127	491	595	782	8
profesor,	131	481	168	491	595	782	8
del	172	481	185	491	595	782	8
entorno	188	481	221	491	595	782	8
familiar	224	481	258	491	595	782	8
y	262	481	267	491	595	782	8
del	271	481	283	491	595	782	8
grupo	54	493	78	502	595	782	8
de	82	493	92	502	595	782	8
iguales	97	493	126	502	595	782	8
tiene	130	493	151	502	595	782	8
en	155	493	165	502	595	782	8
el	169	493	177	502	595	782	8
ajuste	181	493	205	502	595	782	8
psicológico	209	493	258	502	595	782	8
de	262	493	272	502	595	782	8
la	276	493	284	502	595	782	8
víctima,	54	504	88	514	595	782	8
y	91	504	97	514	595	782	8
la	100	504	107	514	595	782	8
necesidad	111	504	152	514	595	782	8
de	155	504	165	514	595	782	8
incluir	169	504	196	514	595	782	8
a	199	504	204	514	595	782	8
estos	207	504	228	514	595	782	8
tres	232	504	247	514	595	782	8
ámbitos	250	504	283	514	595	782	8
sociales	54	516	87	525	595	782	8
en	90	516	100	525	595	782	8
el	103	516	110	525	595	782	8
desarrollo	113	516	155	525	595	782	8
de	158	516	168	525	595	782	8
programas	171	516	215	525	595	782	8
de	218	516	228	525	595	782	8
intervención	231	516	284	525	595	782	8
en	54	527	64	536	595	782	8
acoso	67	527	91	536	595	782	8
escolar.	93	527	125	536	595	782	8
Agradecimientos	54	561	130	570	595	782	8
Este	65	584	83	593	595	782	8
trabajo	89	584	118	593	595	782	8
ha	124	584	134	593	595	782	8
sido	139	584	157	593	595	782	8
elaborado	163	584	204	593	595	782	8
en	210	584	220	593	595	782	8
el	225	584	233	593	595	782	8
marco	239	584	265	593	595	782	8
del	271	584	284	593	595	782	8
Proyecto	54	595	93	605	595	782	8
de	102	595	112	605	595	782	8
Investigación	121	595	180	605	595	782	8
PSI2008-01535/PSIC	189	595	284	605	595	782	8
“Violencia	54	607	99	616	595	782	8
escolar,	103	607	135	616	595	782	8
victimización	139	607	196	616	595	782	8
y	201	607	206	616	595	782	8
reputación	210	607	255	616	595	782	8
social	259	607	284	616	595	782	8
en	54	618	64	628	595	782	8
la	68	618	75	628	595	782	8
adolescencia”,	79	618	140	628	595	782	8
subvencionado	144	618	207	628	595	782	8
por	211	618	225	628	595	782	8
el	228	618	236	628	595	782	8
Ministerio	240	618	284	628	595	782	8
de	54	630	64	639	595	782	8
Ciencia	67	630	99	639	595	782	8
e	102	630	106	639	595	782	8
Innovación	109	630	156	639	595	782	8
de	159	630	169	639	595	782	8
España.	172	630	205	639	595	782	8
Referencias	54	664	106	673	595	782	8
Alvárez-García,	54	687	115	696	595	782	8
D.,	120	687	132	696	595	782	8
Alvárez,	137	687	169	696	595	782	8
L.	174	687	182	696	595	782	8
y	188	687	193	696	595	782	8
Nuñez,	198	687	225	696	595	782	8
J.	230	687	236	696	595	782	8
C.	242	687	250	696	595	782	8
(2007).	256	687	284	696	595	782	8
Aprende	65	699	97	707	595	782	8
a	99	699	104	707	595	782	8
resolver	106	699	137	707	595	782	8
conflictos:	139	699	180	707	595	782	8
Programa	182	699	221	707	595	782	8
para	223	699	241	707	595	782	8
mejorar	243	699	274	707	595	782	8
la	276	699	283	707	595	782	8
convivencia	65	710	111	718	595	782	8
escolar.	113	710	142	718	595	782	8
Madrid:	145	710	176	719	595	782	8
CEPE.	178	710	204	719	595	782	8
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	8
Intervention	98	744	137	751	595	782	8
Vol.	54	753	67	761	595	782	8
20,	69	753	79	761	595	782	8
No.	81	753	93	761	595	782	8
2,	95	753	101	761	595	782	8
2011	103	753	119	761	595	782	8
-	121	753	124	761	595	782	8
pp.	126	753	136	761	595	782	8
183-192	138	753	165	761	595	782	8
Archer,	312	60	340	68	595	782	8
J.	344	60	350	68	595	782	8
y	354	60	358	68	595	782	8
Coyne,	362	60	389	68	595	782	8
S.	393	60	401	68	595	782	8
M.	404	60	415	68	595	782	8
(2005)	419	60	444	68	595	782	8
An	447	60	459	68	595	782	8
integrated	462	60	500	68	595	782	8
review	504	60	530	68	595	782	8
of	534	60	541	68	595	782	8
indirect,	323	71	355	79	595	782	8
relational,	358	71	396	79	595	782	8
and	400	71	413	79	595	782	8
social	417	71	439	79	595	782	8
agresión.	442	71	477	79	595	782	8
Personality	480	71	524	79	595	782	8
and	527	71	541	79	595	782	8
Social	323	82	347	91	595	782	8
Psychology	350	82	393	91	595	782	8
Review,	396	82	425	91	595	782	8
9,	428	82	435	91	595	782	8
212-230.	437	82	471	91	595	782	8
Avilés,	312	94	338	102	595	782	8
J.	343	94	349	102	595	782	8
M.	353	94	364	102	595	782	8
(2006).	368	94	396	102	595	782	8
Bullying:	400	94	436	102	595	782	8
el	440	94	447	102	595	782	8
maltrato	451	94	484	102	595	782	8
entre	488	94	507	102	595	782	8
iguales.	512	94	541	102	595	782	8
Agresores,	323	105	363	114	595	782	8
víctimas	367	105	398	114	595	782	8
y	401	105	406	114	595	782	8
testigos	409	105	438	114	595	782	8
en	441	105	450	114	595	782	8
la	453	105	460	114	595	782	8
escuela.	464	105	494	114	595	782	8
Salamanca:	498	105	541	114	595	782	8
Amarú.	323	117	352	125	595	782	8
Avilés,	312	128	338	136	595	782	8
J.	343	128	349	136	595	782	8
M.	353	128	364	136	595	782	8
(2009).	369	128	396	136	595	782	8
Victimización	401	128	454	136	595	782	8
percibida	458	128	494	136	595	782	8
y	498	128	503	136	595	782	8
bullying.	507	128	541	136	595	782	8
Factores	323	139	357	148	595	782	8
diferenciales	365	139	416	148	595	782	8
entre	424	139	443	148	595	782	8
víctimas.	451	139	488	148	595	782	8
Boletín	496	139	524	148	595	782	8
de	532	139	541	148	595	782	8
Psicología,	323	151	366	159	595	782	8
95,	369	151	381	159	595	782	8
7-28.	383	151	403	159	595	782	8
Baños,	312	162	338	171	595	782	8
R.	340	162	349	171	595	782	8
M.	352	162	362	171	595	782	8
y	365	162	370	171	595	782	8
Guillén,	372	162	403	171	595	782	8
V.	405	162	413	171	595	782	8
(2000).	416	162	443	171	595	782	8
Psychometrics	446	162	501	171	595	782	8
character-	504	162	541	171	595	782	8
istics	323	174	343	182	595	782	8
in	346	174	353	182	595	782	8
normal	356	174	383	182	595	782	8
and	386	174	400	182	595	782	8
social	403	174	425	182	595	782	8
phobic	428	174	454	182	595	782	8
samples	457	174	487	182	595	782	8
for	490	174	501	182	595	782	8
a	504	174	508	182	595	782	8
Spanish	511	174	541	182	595	782	8
version	323	185	352	193	595	782	8
of	364	185	372	193	595	782	8
de	383	185	393	193	595	782	8
Rosenberg	404	185	446	193	595	782	8
Self-Esteem	458	185	506	193	595	782	8
Scale.	518	185	541	193	595	782	8
Psychological	323	196	377	205	595	782	8
Reports,	380	196	412	205	595	782	8
87,	414	196	426	205	595	782	8
269-274.	429	196	463	205	595	782	8
Barnes,	312	208	341	216	595	782	8
H.	343	208	352	216	595	782	8
L.	354	208	363	216	595	782	8
y	365	208	370	216	595	782	8
Olson,	372	208	397	216	595	782	8
D.	399	208	408	216	595	782	8
H.	411	208	420	216	595	782	8
(1982).	422	208	450	216	595	782	8
Parent-adolescent	452	208	520	216	595	782	8
com-	522	208	541	216	595	782	8
munication	323	219	366	228	595	782	8
scale.	369	219	390	228	595	782	8
En	393	219	404	228	595	782	8
H.	406	219	416	228	595	782	8
D.	418	219	428	228	595	782	8
Olson	431	219	453	228	595	782	8
(Ed.),	456	219	478	228	595	782	8
Family	481	219	507	228	595	782	8
invento-	510	219	541	228	595	782	8
ries:	323	231	341	239	595	782	8
Inventories	345	231	388	239	595	782	8
used	392	231	409	239	595	782	8
in	414	231	421	239	595	782	8
a	425	231	430	239	595	782	8
national	435	231	466	239	595	782	8
survey	471	231	495	239	595	782	8
of	500	231	507	239	595	782	8
families	511	231	541	239	595	782	8
across	323	242	348	250	595	782	8
the	351	242	362	250	595	782	8
family	365	242	389	250	595	782	8
life	392	242	404	250	595	782	8
cycle	407	242	427	250	595	782	8
(pp.	430	242	445	250	595	782	8
33-48).	448	242	476	250	595	782	8
St.	479	242	489	250	595	782	8
Paul:	492	242	511	250	595	782	8
Family	515	242	541	250	595	782	8
Social	323	253	347	262	595	782	8
Science,	350	253	381	262	595	782	8
University	384	253	424	262	595	782	8
of	427	253	435	262	595	782	8
Minnesota	437	253	477	262	595	782	8
Boqué,	312	265	339	273	595	782	8
M.	341	265	352	273	595	782	8
C.	354	265	363	273	595	782	8
(2002).	365	265	393	273	595	782	8
Guía	395	265	414	273	595	782	8
de	416	265	425	273	595	782	8
mediación	427	265	467	273	595	782	8
escolar.	469	265	498	273	595	782	8
Barcelona:	500	265	541	273	595	782	8
Octaedro.	323	276	360	285	595	782	8
Borges,	312	288	341	296	595	782	8
A.,	347	288	358	296	595	782	8
Prieto,	364	288	390	296	595	782	8
P.,	396	288	405	296	595	782	8
Ricchetti,	411	288	448	296	595	782	8
G.,	454	288	466	296	595	782	8
Hernández,	472	288	516	296	595	782	8
C.	522	288	531	296	595	782	8
y	537	288	541	296	595	782	8
Rodríguez,	323	299	365	307	595	782	8
E.	368	299	376	307	595	782	8
(2008).	379	299	406	307	595	782	8
Validación	409	299	449	307	595	782	8
cruzada	452	299	481	307	595	782	8
de	484	299	493	307	595	782	8
la	496	299	502	307	595	782	8
factoriza-	505	299	541	307	595	782	8
ción	323	310	340	319	595	782	8
del	344	310	356	319	595	782	8
test	360	310	373	319	595	782	8
UCLA	378	310	403	319	595	782	8
de	407	310	416	319	595	782	8
soledad.	421	310	452	319	595	782	8
Psicothema,	457	310	503	319	595	782	8
20,	508	310	520	319	595	782	8
924-	524	310	541	319	595	782	8
927.	323	322	340	330	595	782	8
Cairns,	312	333	339	342	595	782	8
R.	342	333	350	342	595	782	8
B,	353	333	362	342	595	782	8
Cairns,	365	333	392	342	595	782	8
B.	395	333	403	342	595	782	8
D.,	406	333	418	342	595	782	8
Neckerman,	421	333	467	342	595	782	8
H.	470	333	479	342	595	782	8
J.,	482	333	490	342	595	782	8
Ferguson,	493	333	530	342	595	782	8
L.	533	333	541	342	595	782	8
L.	323	345	331	353	595	782	8
y	337	345	342	353	595	782	8
Gariépy,	347	345	380	353	595	782	8
J.	385	345	391	353	595	782	8
L.	397	345	405	353	595	782	8
(1989).	411	345	439	353	595	782	8
Growth	444	345	473	353	595	782	8
and	479	345	493	353	595	782	8
aggression:	498	345	541	353	595	782	8
Childhood	323	356	363	364	595	782	8
to	369	356	376	364	595	782	8
early	382	356	401	364	595	782	8
adolescence.	407	356	455	364	595	782	8
Developmental	461	356	519	364	595	782	8
Psy-	525	356	541	364	595	782	8
chology,	323	367	355	376	595	782	8
25,	358	367	370	376	595	782	8
320-330.	372	367	406	376	595	782	8
Card,	312	379	333	387	595	782	8
N.	336	379	345	387	595	782	8
A.,	348	379	359	387	595	782	8
Stucky,	363	379	391	387	595	782	8
B.	394	379	403	387	595	782	8
D.,	406	379	417	387	595	782	8
Sawalani,	421	379	458	387	595	782	8
G.	461	379	470	387	595	782	8
M.	474	379	484	387	595	782	8
y	488	379	492	387	595	782	8
Little,	496	379	518	387	595	782	8
T.	522	379	529	387	595	782	8
D.	532	379	541	387	595	782	8
(2008).	323	390	351	399	595	782	8
Direct	354	390	378	399	595	782	8
and	381	390	395	399	595	782	8
indirect	399	390	428	399	595	782	8
aggression	431	390	472	399	595	782	8
during	475	390	500	399	595	782	8
childhood	503	390	541	399	595	782	8
and	323	402	337	410	595	782	8
adolescence:	339	402	388	410	595	782	8
A	390	402	397	410	595	782	8
meta-analytic	399	402	451	410	595	782	8
review	453	402	479	410	595	782	8
of	482	402	490	410	595	782	8
gender	492	402	518	410	595	782	8
diffe-	521	402	541	410	595	782	8
rences,	323	413	350	421	595	782	8
intercorrelations,	353	413	417	421	595	782	8
and	420	413	434	421	595	782	8
relations	437	413	470	421	595	782	8
to	473	413	480	421	595	782	8
maladjustment.	483	413	541	421	595	782	8
Child	323	424	344	433	595	782	8
Development,	347	424	399	433	595	782	8
79,	402	424	414	433	595	782	8
1185-1229.	416	424	460	433	595	782	8
Caruana,	312	436	346	444	595	782	8
A.	347	436	357	444	595	782	8
(2005).	359	436	387	444	595	782	8
Programa	389	436	427	444	595	782	8
de	429	436	438	444	595	782	8
educación	441	436	480	444	595	782	8
emocional	482	436	521	444	595	782	8
para	523	436	541	444	595	782	8
la	323	447	331	456	595	782	8
prevención	335	447	376	456	595	782	8
de	380	447	389	456	595	782	8
la	393	447	401	456	595	782	8
violencia.	405	447	442	456	595	782	8
Valencia:	446	447	481	456	595	782	8
Conselleria	485	447	528	456	595	782	8
de	532	447	541	456	595	782	8
Cultura,	323	459	354	467	595	782	8
Educació	357	459	392	467	595	782	8
i	395	459	397	467	595	782	8
Esport.	400	459	427	467	595	782	8
Cava,	312	470	334	478	595	782	8
M.	336	470	347	478	595	782	8
J.	350	470	356	478	595	782	8
(2009).	359	470	386	478	595	782	8
La	389	470	399	478	595	782	8
utilidad	402	470	431	478	595	782	8
de	433	470	442	478	595	782	8
la	445	470	452	478	595	782	8
mediación	454	470	494	478	595	782	8
como	497	470	518	478	595	782	8
estra-	520	470	541	478	595	782	8
tegia	323	481	342	490	595	782	8
de	344	481	353	490	595	782	8
resolución	355	481	395	490	595	782	8
y	397	481	402	490	595	782	8
prevención	404	481	446	490	595	782	8
de	448	481	457	490	595	782	8
conflictos	459	481	497	490	595	782	8
en	499	481	508	490	595	782	8
el	510	481	517	490	595	782	8
ámbi-	519	481	541	490	595	782	8
to	323	493	331	501	595	782	8
escolar.	333	493	362	501	595	782	8
Informació	365	493	407	501	595	782	8
Psicològica,	409	493	457	501	595	782	8
95,	459	493	471	501	595	782	8
15-26.	474	493	498	501	595	782	8
Cava,	312	504	334	513	595	782	8
M.	336	504	347	513	595	782	8
J.	349	504	355	513	595	782	8
y	357	504	362	513	595	782	8
Musitu,	364	504	394	513	595	782	8
G.	396	504	405	513	595	782	8
(1999).	407	504	435	513	595	782	8
Evaluación	437	504	480	513	595	782	8
de	482	504	491	513	595	782	8
un	493	504	503	513	595	782	8
programa	505	504	541	513	595	782	8
de	323	516	332	524	595	782	8
intervención	337	516	384	524	595	782	8
para	388	516	405	524	595	782	8
la	409	516	416	524	595	782	8
potenciación	420	516	469	524	595	782	8
de	473	516	482	524	595	782	8
la	487	516	494	524	595	782	8
autoestima.	498	516	541	524	595	782	8
Intervención	323	527	371	535	595	782	8
Psicosocial,	374	527	420	535	595	782	8
8,	423	527	430	535	595	782	8
369-383.	432	527	466	535	595	782	8
Cava,	312	538	334	547	595	782	8
M.	336	538	347	547	595	782	8
J.	349	538	355	547	595	782	8
y	357	538	362	547	595	782	8
Musitu,	364	538	394	547	595	782	8
G.	396	538	405	547	595	782	8
(2000).	407	538	435	547	595	782	8
La	437	538	447	547	595	782	8
potenciación	449	538	498	547	595	782	8
de	501	538	510	547	595	782	8
la	512	538	519	547	595	782	8
auto-	521	538	541	547	595	782	8
estima	323	550	348	558	595	782	8
en	351	550	360	558	595	782	8
la	362	550	370	558	595	782	8
escuela.	372	550	403	558	595	782	8
Barcelona:	406	550	447	558	595	782	8
Paidós.	449	550	477	558	595	782	8
Cava,	312	561	334	570	595	782	8
M.	336	561	347	570	595	782	8
J.	349	561	355	570	595	782	8
y	357	561	362	570	595	782	8
Musitu,	364	561	393	570	595	782	8
G.	395	561	405	570	595	782	8
(2002).	407	561	435	570	595	782	8
La	437	561	447	570	595	782	8
convivencia	449	561	494	570	595	782	8
en	496	561	505	570	595	782	8
la	508	561	515	570	595	782	8
escue-	517	561	541	570	595	782	8
la.	323	573	333	581	595	782	8
Barcelona:	336	573	377	581	595	782	8
Paidós.	379	573	407	581	595	782	8
Cava,	312	584	334	592	595	782	8
M.	337	584	348	592	595	782	8
J.,	352	584	360	592	595	782	8
Buelga,	364	584	393	592	595	782	8
S.,	397	584	407	592	595	782	8
Musitu,	411	584	440	592	595	782	8
G.	444	584	453	592	595	782	8
y	457	584	462	592	595	782	8
Herrero,	465	584	497	592	595	782	8
H.	501	584	510	592	595	782	8
(2011).	514	584	541	592	595	782	8
Estructura	323	595	362	604	595	782	8
factorial	366	595	397	604	595	782	8
de	400	595	409	604	595	782	8
la	413	595	420	604	595	782	8
escala	423	595	446	604	595	782	8
de	449	595	458	604	595	782	8
identificación	462	595	514	604	595	782	8
grupal	517	595	542	604	595	782	8
de	323	607	332	615	595	782	8
Tarrant.	335	607	364	615	595	782	8
Psicothema,	367	607	414	615	595	782	8
23,	416	607	428	615	595	782	8
330-335.	431	607	465	615	595	782	8
Cava,	312	618	334	627	595	782	8
M.	338	618	349	627	595	782	8
J.,	352	618	361	627	595	782	8
Buelga,	365	618	394	627	595	782	8
S.,	398	618	408	627	595	782	8
Musitu,	412	618	441	627	595	782	8
G.	445	618	455	627	595	782	8
y	459	618	463	627	595	782	8
Murgui,	467	618	498	627	595	782	8
S.	502	618	510	627	595	782	8
(2010).	514	618	541	627	595	782	8
Violencia	323	630	360	638	595	782	8
escolar	363	630	389	638	595	782	8
entre	393	630	412	638	595	782	8
adolescentes	415	630	463	638	595	782	8
y	466	630	470	638	595	782	8
sus	474	630	486	638	595	782	8
implicaciones	489	630	541	638	595	782	8
en	323	641	332	649	595	782	8
el	335	641	342	649	595	782	8
ajuste	345	641	368	649	595	782	8
psicosocial:	371	641	416	649	595	782	8
un	419	641	428	649	595	782	8
estudio	431	641	459	649	595	782	8
longitudinal.	462	641	510	649	595	782	8
Revista	513	641	541	649	595	782	8
de	323	652	332	661	595	782	8
Psicodidáctica,	335	652	394	661	595	782	8
15,	396	652	408	661	595	782	8
21-34.	411	652	435	661	595	782	8
Cava,	312	664	334	672	595	782	8
M.	336	664	347	672	595	782	8
J.,	350	664	358	672	595	782	8
Musitu,	361	664	390	672	595	782	8
G.	393	664	402	672	595	782	8
y	405	664	409	672	595	782	8
Murgui,	412	664	443	672	595	782	8
S.	445	664	453	672	595	782	8
(2007).	456	664	483	672	595	782	8
Individual	486	664	525	672	595	782	8
and	528	664	541	672	595	782	8
social	323	675	345	684	595	782	8
risk	348	675	362	684	595	782	8
factors	365	675	391	684	595	782	8
related	393	675	419	684	595	782	8
to	422	675	429	684	595	782	8
overt	431	675	451	684	595	782	8
victimization	454	675	504	684	595	782	8
in	506	675	514	684	595	782	8
a	516	675	520	684	595	782	8
sam-	523	675	541	684	595	782	8
ple	323	687	335	695	595	782	8
of	338	687	346	695	595	782	8
Spanish	349	687	379	695	595	782	8
adolescents.	383	687	429	695	595	782	8
Psychological	432	687	486	695	595	782	8
Reports,	490	687	521	695	595	782	8
101,	525	687	541	695	595	782	8
275-290.	323	698	357	706	595	782	8
Cava,	312	709	334	718	595	782	8
M.	336	709	347	718	595	782	8
J.,	349	709	358	718	595	782	8
Musitu,	360	709	389	718	595	782	8
G.	392	709	401	718	595	782	8
y	404	709	408	718	595	782	8
Vera,	411	709	430	718	595	782	8
A.	432	709	441	718	595	782	8
(2000).	444	709	472	718	595	782	8
Efectos	474	709	502	718	595	782	8
directos	505	709	535	718	595	782	8
e	537	709	542	718	595	782	8
Copyright	335	744	367	751	595	782	8
2011	369	744	385	751	595	782	8
by	387	744	395	751	595	782	8
the	398	744	407	751	595	782	8
Colegio	410	744	435	751	595	782	8
Oficial	437	744	459	751	595	782	8
de	462	744	469	751	595	782	8
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	8
de	508	744	516	751	595	782	8
Madrid	518	744	541	751	595	782	8
ISSN:	346	753	366	761	595	782	8
1132-0559	368	753	403	761	595	782	8
-	405	753	407	761	595	782	8
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a6	410	753	541	761	595	782	8
M	262	31	269	39	595	782	9
ARÍA	269	33	284	38	595	782	9
J	285	31	289	39	595	782	9
ESÚS	289	33	303	38	595	782	9
C	305	31	311	39	595	782	9
AVA	311	33	322	38	595	782	9
indirectos	65	60	103	68	595	782	9
de	105	60	114	68	595	782	9
la	116	60	123	68	595	782	9
autoestima	125	60	166	68	595	782	9
en	168	60	177	68	595	782	9
el	179	60	186	68	595	782	9
ánimo	188	60	212	68	595	782	9
depresivo.	214	60	253	68	595	782	9
Revista	256	60	283	68	595	782	9
Mexicana	65	71	103	79	595	782	9
de	105	71	114	79	595	782	9
Psicología,	117	71	160	79	595	782	9
17,	162	71	174	79	595	782	9
151-161.	177	71	211	79	595	782	9
Cava,	54	82	76	91	595	782	9
M.	78	82	89	91	595	782	9
J.,	91	82	100	91	595	782	9
Musitu,	102	82	131	91	595	782	9
G.,	133	82	145	91	595	782	9
Buelga,	147	82	177	91	595	782	9
S.	179	82	187	91	595	782	9
y	189	82	194	91	595	782	9
Murgui,	196	82	227	91	595	782	9
S.	229	82	237	91	595	782	9
(2010).	239	82	267	91	595	782	9
The	269	82	283	91	595	782	9
relationships	65	94	114	102	595	782	9
of	116	94	124	102	595	782	9
family	127	94	152	102	595	782	9
and	155	94	168	102	595	782	9
classroom	171	94	210	102	595	782	9
environments	212	94	264	102	595	782	9
with	267	94	284	102	595	782	9
peer	65	105	82	114	595	782	9
relational	84	105	120	114	595	782	9
victimization:	123	105	175	114	595	782	9
An	177	105	189	114	595	782	9
analyisis	191	105	225	114	595	782	9
of	227	105	235	114	595	782	9
their	238	105	255	114	595	782	9
gender	258	105	284	114	595	782	9
differences.	65	117	110	125	595	782	9
The	112	117	126	125	595	782	9
Spanish	129	117	159	125	595	782	9
Journal	162	117	191	125	595	782	9
of	194	117	201	125	595	782	9
Psychology,	204	117	249	125	595	782	9
13,	252	117	264	125	595	782	9
156-	266	117	283	125	595	782	9
165.	65	128	82	136	595	782	9
Cerezo,	54	139	83	148	595	782	9
F.	86	139	93	148	595	782	9
(2001).	96	139	124	148	595	782	9
La	127	139	137	148	595	782	9
violencia	141	139	175	148	595	782	9
en	179	139	188	148	595	782	9
las	191	139	202	148	595	782	9
aulas.	205	139	228	148	595	782	9
Madrid:	231	139	262	148	595	782	9
Pirá-	265	139	283	148	595	782	9
mide.	65	151	87	159	595	782	9
Cerezo,	54	162	83	171	595	782	9
F.	86	162	93	171	595	782	9
y	96	162	100	171	595	782	9
Calvo,	103	162	128	171	595	782	9
A.	131	162	140	171	595	782	9
(2011).	143	162	170	171	595	782	9
Programa	173	162	211	171	595	782	9
CIP:	214	162	233	171	595	782	9
Intervención	235	162	283	171	595	782	9
psicoeducativa	65	174	122	182	595	782	9
y	126	174	130	182	595	782	9
tratamiento	134	174	178	182	595	782	9
diferenciado	182	174	230	182	595	782	9
del	234	174	245	182	595	782	9
bullying:	249	174	284	182	595	782	9
Concienciar,	65	185	113	193	595	782	9
Informar	116	185	150	193	595	782	9
y	153	185	157	193	595	782	9
Prevenir.	160	185	195	193	595	782	9
Madrid:	198	185	228	193	595	782	9
Pirámide.	231	185	268	193	595	782	9
Cohen,	54	196	81	205	595	782	9
S.,	84	196	94	205	595	782	9
Kamarck,	97	196	134	205	595	782	9
T.	137	196	144	205	595	782	9
y	147	196	152	205	595	782	9
Mermelstein,	155	196	205	205	595	782	9
R.	208	196	217	205	595	782	9
(1983).	220	196	248	205	595	782	9
A	250	196	257	205	595	782	9
global	260	196	283	205	595	782	9
measure	65	208	97	216	595	782	9
of	99	208	107	216	595	782	9
perceived	109	208	146	216	595	782	9
stress.	148	208	172	216	595	782	9
Journal	174	208	203	216	595	782	9
of	206	208	213	216	595	782	9
Health	215	208	241	216	595	782	9
and	243	208	258	216	595	782	9
Social	260	208	283	216	595	782	9
Behavior,	65	219	101	228	595	782	9
24,	104	219	116	228	595	782	9
385-396.	118	219	152	228	595	782	9
Coleman,	54	231	91	239	595	782	9
P.	93	231	99	239	595	782	9
K.	103	231	113	239	595	782	9
y	115	231	119	239	595	782	9
Byrd,	122	231	143	239	595	782	9
C.	145	231	154	239	595	782	9
P.	156	231	162	239	595	782	9
(2003).	165	231	192	239	595	782	9
Interpersonal	194	231	244	239	595	782	9
correlates	247	231	283	239	595	782	9
of	65	242	73	250	595	782	9
peer	76	242	93	250	595	782	9
victimization	96	242	146	250	595	782	9
among	149	242	175	250	595	782	9
young	178	242	202	250	595	782	9
adolescents.	205	242	251	250	595	782	9
Journal	254	242	283	250	595	782	9
of	65	253	73	262	595	782	9
Youth	75	253	96	262	595	782	9
and	99	253	113	262	595	782	9
Adolescence,	116	253	166	262	595	782	9
32,	168	253	180	262	595	782	9
301-314.	183	253	217	262	595	782	9
Cook,	54	265	77	273	595	782	9
C.	80	265	88	273	595	782	9
R.,	91	265	103	273	595	782	9
Williams,	105	265	142	273	595	782	9
K.	145	265	154	273	595	782	9
R.,	157	265	168	273	595	782	9
Guerra,	171	265	200	273	595	782	9
N.,	203	265	215	273	595	782	9
Kim,	218	265	237	273	595	782	9
T.	240	265	247	273	595	782	9
y	250	265	255	273	595	782	9
Sadek,	258	265	283	273	595	782	9
S.	65	276	73	285	595	782	9
(2010).	78	276	105	285	595	782	9
Predictors	110	276	149	285	595	782	9
of	153	276	161	285	595	782	9
bullying	166	276	198	285	595	782	9
and	203	276	216	285	595	782	9
victimization	221	276	271	285	595	782	9
in	276	276	283	285	595	782	9
childhood	65	288	103	296	595	782	9
and	105	288	119	296	595	782	9
adolescence:	121	288	170	296	595	782	9
A	171	288	178	296	595	782	9
meta	179	288	198	296	595	782	9
analytic	200	288	230	296	595	782	9
investigation.	232	288	284	296	595	782	9
School	65	299	91	307	595	782	9
Psychology	94	299	137	307	595	782	9
Quarterly,	140	299	179	307	595	782	9
25,	182	299	194	307	595	782	9
65-83.	196	299	221	307	595	782	9
Crick,	54	310	77	319	595	782	9
N.	81	310	90	319	595	782	9
R.	94	310	102	319	595	782	9
y	106	310	110	319	595	782	9
Bigbee,	114	310	143	319	595	782	9
M.	147	310	157	319	595	782	9
A.	160	310	170	319	595	782	9
(1998).	173	310	201	319	595	782	9
Relational	204	310	243	319	595	782	9
and	247	310	261	319	595	782	9
overt	264	310	284	319	595	782	9
forms	65	322	87	330	595	782	9
of	90	322	98	330	595	782	9
peer	100	322	117	330	595	782	9
victimization:	119	322	172	330	595	782	9
A	174	322	181	330	595	782	9
multi-informant	183	322	244	330	595	782	9
approach.	246	322	284	330	595	782	9
Journal	65	333	95	342	595	782	9
of	98	333	105	342	595	782	9
Consulting	108	333	150	342	595	782	9
and	152	333	167	342	595	782	9
Clinical	169	333	200	342	595	782	9
Psychology,	203	333	249	342	595	782	9
66,	251	333	263	342	595	782	9
337-	266	333	283	342	595	782	9
347.	65	345	82	353	595	782	9
Crick,	54	356	77	364	595	782	9
N.	80	356	89	364	595	782	9
R.	91	356	100	364	595	782	9
y	102	356	107	364	595	782	9
Grotpeter,	109	356	147	364	595	782	9
J.	150	356	156	364	595	782	9
K.	158	356	167	364	595	782	9
(1995).	169	356	197	364	595	782	9
Relational	199	356	238	364	595	782	9
aggression,	241	356	284	364	595	782	9
gender	65	367	92	376	595	782	9
and	99	367	113	376	595	782	9
social-psychological	120	367	202	376	595	782	9
adjustment.	209	367	255	376	595	782	9
Child	262	367	283	376	595	782	9
Development,	65	379	118	387	595	782	9
66,	120	379	132	387	595	782	9
710-722.	135	379	169	387	595	782	9
Crick,	54	390	77	399	595	782	9
N.	80	390	90	399	595	782	9
R.	92	390	101	399	595	782	9
y	104	390	109	399	595	782	9
Grotpeter,	112	390	150	399	595	782	9
J.	153	390	159	399	595	782	9
K.	162	390	171	399	595	782	9
(1996).	174	390	202	399	595	782	9
Children's	205	390	245	399	595	782	9
treatment	248	390	284	399	595	782	9
by	65	402	75	410	595	782	9
peers:	80	402	103	410	595	782	9
Victims	108	402	137	410	595	782	9
of	142	402	150	410	595	782	9
relational	156	402	191	410	595	782	9
and	197	402	210	410	595	782	9
overt	216	402	235	410	595	782	9
aggression.	240	402	283	410	595	782	9
Development	65	413	115	421	595	782	9
and	118	413	132	421	595	782	9
Psychopathology,	135	413	202	421	595	782	9
8,	205	413	212	421	595	782	9
367-380.	214	413	248	421	595	782	9
Defensor	54	424	89	433	595	782	9
del	91	424	103	433	595	782	9
Pueblo-UNICEF	105	424	169	433	595	782	9
(2000).	171	424	199	433	595	782	9
Informe	201	424	232	433	595	782	9
sobre	234	424	255	433	595	782	9
violen-	257	424	283	433	595	782	9
cia	65	436	77	444	595	782	9
escolar:	81	436	112	444	595	782	9
El	116	436	124	444	595	782	9
maltrato	128	436	161	444	595	782	9
entre	165	436	184	444	595	782	9
iguales	187	436	215	444	595	782	9
en	219	436	228	444	595	782	9
la	232	436	239	444	595	782	9
Educación	243	436	283	444	595	782	9
Secundaria	65	447	108	456	595	782	9
Obligatoria.	114	447	161	456	595	782	9
Madrid:	167	447	198	456	595	782	9
Publicaciones	203	447	256	456	595	782	9
de	262	447	271	456	595	782	9
la	277	447	283	456	595	782	9
Oficina	65	459	94	467	595	782	9
del	96	459	108	467	595	782	9
Defensor	111	459	145	467	595	782	9
del	148	459	160	467	595	782	9
Pueblo.	162	459	191	467	595	782	9
Defensor	54	470	89	478	595	782	9
del	91	470	103	478	595	782	9
Pueblo-UNICEF	106	470	170	478	595	782	9
(2007).	172	470	200	478	595	782	9
Violencia	203	470	238	478	595	782	9
escolar:	241	470	272	478	595	782	9
El	275	470	283	478	595	782	9
maltrato	65	481	98	490	595	782	9
entre	104	481	124	490	595	782	9
iguales	130	481	158	490	595	782	9
en	164	481	173	490	595	782	9
la	179	481	186	490	595	782	9
Educación	192	481	234	490	595	782	9
Secundaria	240	481	284	490	595	782	9
Obligatoria	65	493	110	501	595	782	9
1999-2006.	115	493	158	501	595	782	9
Nuevo	163	493	187	501	595	782	9
estudio	192	493	219	501	595	782	9
y	224	493	228	501	595	782	9
actualización	232	493	283	501	595	782	9
del	65	504	77	513	595	782	9
informe	79	504	108	513	595	782	9
2000.	110	504	132	513	595	782	9
Madrid:	134	504	165	513	595	782	9
Publicaciones	167	504	219	513	595	782	9
de	221	504	230	513	595	782	9
la	232	504	239	513	595	782	9
Oficina	241	504	270	513	595	782	9
del	272	504	284	513	595	782	9
Defensor	65	516	100	524	595	782	9
del	103	516	114	524	595	782	9
Pueblo.	117	516	146	524	595	782	9
Del	54	527	68	535	595	782	9
Barrio,	73	527	100	535	595	782	9
C.,	106	527	117	535	595	782	9
Martín,	123	527	151	535	595	782	9
E.,	157	527	167	535	595	782	9
Montero,	173	527	208	535	595	782	9
I.,	214	527	222	535	595	782	9
Gutiérrez,	228	527	266	535	595	782	9
H.,	272	527	283	535	595	782	9
Barrios,	65	538	96	547	595	782	9
A.	98	538	107	547	595	782	9
y	110	538	115	547	595	782	9
De	118	538	129	547	595	782	9
Dios,	132	538	152	547	595	782	9
M.	155	538	166	547	595	782	9
J.	169	538	175	547	595	782	9
(2008).	178	538	206	547	595	782	9
Bullying	208	538	242	547	595	782	9
and	245	538	258	547	595	782	9
social	261	538	283	547	595	782	9
exclusion	65	550	102	558	595	782	9
in	105	550	113	558	595	782	9
Spanish	117	550	147	558	595	782	9
secondary	150	550	189	558	595	782	9
school:	193	550	220	558	595	782	9
National	224	550	257	558	595	782	9
trends	260	550	283	558	595	782	9
from	65	561	84	570	595	782	9
1999	86	561	105	570	595	782	9
to	108	561	115	570	595	782	9
2006.	118	561	139	570	595	782	9
International	141	561	192	570	595	782	9
Journal	194	561	224	570	595	782	9
of	226	561	234	570	595	782	9
Clinical	236	561	267	570	595	782	9
and	269	561	284	570	595	782	9
Health	65	573	91	581	595	782	9
Psychology,	94	573	139	581	595	782	9
8,	142	573	149	581	595	782	9
Díaz-Aguado,	54	584	107	592	595	782	9
M.	110	584	121	592	595	782	9
J.	123	584	129	592	595	782	9
(2006).	131	584	159	592	595	782	9
Del	161	584	175	592	595	782	9
acoso	177	584	200	592	595	782	9
escolar	202	584	230	592	595	782	9
a	232	584	237	592	595	782	9
la	239	584	247	592	595	782	9
coopera-	249	584	283	592	595	782	9
ción	65	595	82	604	595	782	9
en	84	595	93	604	595	782	9
las	96	595	107	604	595	782	9
aulas.	109	595	132	604	595	782	9
Madrid:	135	595	166	604	595	782	9
Pearson	168	595	198	604	595	782	9
Educación.	201	595	243	604	595	782	9
Díaz-Aguado,	54	607	107	615	595	782	9
M.	110	607	121	615	595	782	9
J	123	607	127	615	595	782	9
.,	129	607	134	615	595	782	9
Martínez,	137	607	173	615	595	782	9
R.	176	607	185	615	595	782	9
y	187	607	192	615	595	782	9
Martín,	194	607	223	615	595	782	9
G.	225	607	234	615	595	782	9
(2004).	237	607	264	615	595	782	9
Pre-	267	607	283	615	595	782	9
vención	65	618	95	627	595	782	9
de	97	618	106	627	595	782	9
la	109	618	116	627	595	782	9
violencia	119	618	153	627	595	782	9
y	156	618	160	627	595	782	9
lucha	163	618	184	627	595	782	9
contra	186	618	211	627	595	782	9
la	214	618	221	627	595	782	9
exclusión	224	618	259	627	595	782	9
desde	262	618	284	627	595	782	9
la	65	630	73	638	595	782	9
adolescencia.	75	630	127	638	595	782	9
Madrid:	129	630	160	638	595	782	9
Ministerio	162	630	201	638	595	782	9
de	204	630	212	638	595	782	9
Trabajo	215	630	244	638	595	782	9
y	246	630	251	638	595	782	9
Asuntos	252	630	283	638	595	782	9
Sociales,	65	641	99	649	595	782	9
INJUVE.	102	641	137	649	595	782	9
Ellonen,	54	652	86	661	595	782	9
N.,	90	652	101	661	595	782	9
Kääriäinen,	105	652	149	661	595	782	9
J.	153	652	159	661	595	782	9
y	162	652	167	661	595	782	9
Autio,	170	652	194	661	595	782	9
V.	198	652	206	661	595	782	9
(2008).	210	652	238	661	595	782	9
Adolescent	241	652	283	661	595	782	9
depression	65	664	106	672	595	782	9
and	108	664	122	672	595	782	9
school	125	664	149	672	595	782	9
social	152	664	174	672	595	782	9
support:	177	664	208	672	595	782	9
A	210	664	217	672	595	782	9
multilevel	219	664	257	672	595	782	9
analy-	260	664	283	672	595	782	9
sis	65	675	75	684	595	782	9
of	79	675	87	684	595	782	9
a	90	675	94	684	595	782	9
Finnish	97	675	126	684	595	782	9
sample.	129	675	159	684	595	782	9
Journal	162	675	192	684	595	782	9
of	195	675	202	684	595	782	9
Community	206	675	250	684	595	782	9
Psycho-	253	675	283	684	595	782	9
logy,	65	687	83	695	595	782	9
36,	86	687	98	695	595	782	9
552-567.	101	687	135	695	595	782	9
Estévez,	54	698	86	706	595	782	9
E.,	88	698	99	706	595	782	9
Emler,	101	698	126	706	595	782	9
N.	128	698	137	706	595	782	9
y	140	698	144	706	595	782	9
Wood,	146	698	171	706	595	782	9
C.	173	698	182	706	595	782	9
(2009).	184	698	212	706	595	782	9
Violent	214	698	242	706	595	782	9
offending:	244	698	284	706	595	782	9
An	65	709	77	718	595	782	9
analysis	79	709	110	718	595	782	9
of	112	709	120	718	595	782	9
family,	122	709	148	718	595	782	9
school	151	709	175	718	595	782	9
and	178	709	191	718	595	782	9
community	193	709	237	718	595	782	9
risk	239	709	253	718	595	782	9
factors.	255	709	283	718	595	782	9
Copyright	54	744	86	751	595	782	9
2011	89	744	104	751	595	782	9
by	106	744	114	751	595	782	9
the	117	744	126	751	595	782	9
Colegio	129	744	154	751	595	782	9
Oficial	156	744	178	751	595	782	9
de	181	744	188	751	595	782	9
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	9
de	227	744	235	751	595	782	9
Madrid	237	744	260	751	595	782	9
ISSN:	54	753	73	761	595	782	9
1132-0559	76	753	110	761	595	782	9
-	112	753	115	761	595	782	9
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a6	117	753	249	761	595	782	9
191	523	29	541	39	595	782	9
En	323	60	334	68	595	782	9
O.	337	60	346	68	595	782	9
Sahin	349	60	371	68	595	782	9
y	374	60	378	68	595	782	9
J.	381	60	387	68	595	782	9
Maier	390	60	413	68	595	782	9
Delinquency:	416	60	467	68	595	782	9
Causes,	470	60	500	68	595	782	9
Reduction	503	60	541	68	595	782	9
and	323	71	337	79	595	782	9
Prevention	340	71	382	79	595	782	9
(pp.	385	71	400	79	595	782	9
275-302).	403	71	440	79	595	782	9
New	443	71	461	79	595	782	9
York:	464	71	485	79	595	782	9
Nova	488	71	509	79	595	782	9
Science	512	71	541	79	595	782	9
Publishers.	323	82	365	91	595	782	9
Estévez,	312	94	344	102	595	782	9
E.,	347	94	358	102	595	782	9
Murgui,	361	94	392	102	595	782	9
S.	396	94	403	102	595	782	9
y	407	94	411	102	595	782	9
Musitu,	415	94	444	102	595	782	9
G.	448	94	457	102	595	782	9
(2008).	461	94	488	102	595	782	9
Psychosocial	492	94	541	102	595	782	9
adjustment	323	105	365	114	595	782	9
in	370	105	377	114	595	782	9
aggressors,	382	105	424	114	595	782	9
pure	429	105	446	114	595	782	9
victims	450	105	478	114	595	782	9
and	483	105	497	114	595	782	9
aggressive	501	105	541	114	595	782	9
victims	323	117	351	125	595	782	9
at	355	117	362	125	595	782	9
school.	366	117	393	125	595	782	9
European	398	117	435	125	595	782	9
Journal	439	117	468	125	595	782	9
of	472	117	480	125	595	782	9
Education	484	117	523	125	595	782	9
and	527	117	541	125	595	782	9
Psychology,	323	128	369	136	595	782	9
1,	371	128	379	136	595	782	9
33-44.	381	128	406	136	595	782	9
Estevez,	312	139	344	148	595	782	9
E.,	347	139	358	148	595	782	9
Murgui,	362	139	392	148	595	782	9
S.,	396	139	406	148	595	782	9
Moreno,	410	139	442	148	595	782	9
D.	446	139	455	148	595	782	9
y	459	139	464	148	595	782	9
Musitu,	468	139	497	148	595	782	9
G.	501	139	510	148	595	782	9
(2007).	514	139	541	148	595	782	9
Estilos	323	151	349	159	595	782	9
de	352	151	361	159	595	782	9
comunicación	364	151	417	159	595	782	9
familiar,	420	151	452	159	595	782	9
actitud	455	151	481	159	595	782	9
hacia	484	151	504	159	595	782	9
la	506	151	513	159	595	782	9
autori-	516	151	541	159	595	782	9
dad	323	162	337	171	595	782	9
institucional	339	162	386	171	595	782	9
y	388	162	393	171	595	782	9
conducta	395	162	429	171	595	782	9
violenta	431	162	462	171	595	782	9
del	464	162	475	171	595	782	9
adolescente	477	162	522	171	595	782	9
en	524	162	533	171	595	782	9
la	535	162	541	171	595	782	9
escuela.	323	174	353	182	595	782	9
Psicothema,	356	174	403	182	595	782	9
19,	405	174	417	182	595	782	9
108-113.	420	174	454	182	595	782	9
Expósito,	312	185	348	193	595	782	9
F.,	352	185	361	193	595	782	9
y	365	185	370	193	595	782	9
Moya,	373	185	398	193	595	782	9
M.	402	185	413	193	595	782	9
(1993).	416	185	444	193	595	782	9
Validación	448	185	488	193	595	782	9
de	492	185	501	193	595	782	9
la	505	185	512	193	595	782	9
UCLA	516	185	541	193	595	782	9
loneliness	323	196	363	205	595	782	9
scale	370	196	390	205	595	782	9
en	397	196	406	205	595	782	9
una	413	196	427	205	595	782	9
muestra	434	196	465	205	595	782	9
española.	472	196	510	205	595	782	9
En	517	196	527	205	595	782	9
F.	534	196	541	205	595	782	9
Loscertales,	323	208	369	216	595	782	9
y	371	208	376	216	595	782	9
M.	379	208	390	216	595	782	9
Marín	392	208	416	216	595	782	9
(Eds.),	418	208	444	216	595	782	9
Dimensiones	446	208	495	216	595	782	9
psicosocia-	498	208	541	216	595	782	9
les	323	219	334	228	595	782	9
de	336	219	345	228	595	782	9
la	348	219	355	228	595	782	9
educación	358	219	397	228	595	782	9
y	400	219	404	228	595	782	9
de	407	219	416	228	595	782	9
la	418	219	426	228	595	782	9
comunicación,	428	219	484	228	595	782	9
(pp.	487	219	502	228	595	782	9
355-364).	504	219	541	228	595	782	9
Sevilla:	323	231	352	239	595	782	9
Eudema.	355	231	388	239	595	782	9
Fernández,	312	242	353	250	595	782	9
I.,	355	242	363	250	595	782	9
Villaoslada,	365	242	410	250	595	782	9
E.	412	242	420	250	595	782	9
y	422	242	427	250	595	782	9
Funes,	429	242	454	250	595	782	9
S.	456	242	464	250	595	782	9
(2002).	466	242	493	250	595	782	9
Conflicto	495	242	530	250	595	782	9
en	533	242	541	250	595	782	9
el	323	253	330	262	595	782	9
centro	334	253	357	262	595	782	9
escolar.	361	253	390	262	595	782	9
El	394	253	402	262	595	782	9
modelo	406	253	434	262	595	782	9
de	438	253	447	262	595	782	9
alumno	451	253	479	262	595	782	9
ayudante	483	253	517	262	595	782	9
como	521	253	541	262	595	782	9
estrategia	323	265	361	273	595	782	9
de	363	265	372	273	595	782	9
intervención	374	265	421	273	595	782	9
educativa.	424	265	463	273	595	782	9
Madrid:	465	265	495	273	595	782	9
La	498	265	508	273	595	782	9
catarata.	510	265	541	273	595	782	9
Fernández-Ballesteros,	312	276	399	285	595	782	9
R.	403	276	412	285	595	782	9
y	416	276	421	285	595	782	9
Sierra,	425	276	450	285	595	782	9
B.	454	276	463	285	595	782	9
(1989).	467	276	495	285	595	782	9
Escalas	499	276	528	285	595	782	9
de	532	276	541	285	595	782	9
Clima	323	288	346	296	595	782	9
Social	349	288	373	296	595	782	9
FES,	375	288	394	296	595	782	9
WES,	397	288	418	296	595	782	9
CIES	420	288	440	296	595	782	9
y	443	288	447	296	595	782	9
CES.	450	288	469	296	595	782	9
Madrid:	472	288	502	296	595	782	9
TEA.	505	288	525	296	595	782	9
Fox,	312	299	329	307	595	782	9
C.	331	299	340	307	595	782	9
L.	342	299	351	307	595	782	9
y	353	299	358	307	595	782	9
Boulton,	360	299	393	307	595	782	9
M.	396	299	406	307	595	782	9
J.	409	299	415	307	595	782	9
(2006).	417	299	445	307	595	782	9
Frienship	447	299	483	307	595	782	9
as	486	299	493	307	595	782	9
a	496	299	500	307	595	782	9
moderator	502	299	541	307	595	782	9
of	323	310	331	319	595	782	9
the	335	310	347	319	595	782	9
relationship	352	310	396	319	595	782	9
between	401	310	432	319	595	782	9
social	437	310	459	319	595	782	9
skills	463	310	484	319	595	782	9
problems	488	310	523	319	595	782	9
and	528	310	541	319	595	782	9
peer	323	322	339	330	595	782	9
victimization.	342	322	395	330	595	782	9
Aggressive	397	322	439	330	595	782	9
Behavior,	441	322	477	330	595	782	9
32,	480	322	492	330	595	782	9
110-121.	494	322	528	330	595	782	9
Fraser,	312	333	338	342	595	782	9
B.	340	333	349	342	595	782	9
J.	352	333	358	342	595	782	9
y	360	333	365	342	595	782	9
Fisher,	368	333	393	342	595	782	9
D.	396	333	405	342	595	782	9
L.	408	333	416	342	595	782	9
(1983).	419	333	446	342	595	782	9
Use	449	333	464	342	595	782	9
of	467	333	474	342	595	782	9
actual	477	333	500	342	595	782	9
and	502	333	516	342	595	782	9
prefe-	519	333	541	342	595	782	9
rred	323	345	338	353	595	782	9
Classroom	343	345	383	353	595	782	9
Environment	387	345	437	353	595	782	9
Scales	441	345	465	353	595	782	9
in	469	345	477	353	595	782	9
person-environ-	481	345	541	353	595	782	9
ment	323	356	342	364	595	782	9
fit	344	356	353	364	595	782	9
research.	355	356	389	364	595	782	9
Journal	391	356	421	364	595	782	9
of	423	356	431	364	595	782	9
Educational	433	356	479	364	595	782	9
Psychology,	482	356	527	364	595	782	9
75,	530	356	541	364	595	782	9
303-313.	323	367	357	376	595	782	9
Gini,	312	379	331	387	595	782	9
G.	335	379	344	387	595	782	9
(2006).	348	379	375	387	595	782	9
Bullying	379	379	413	387	595	782	9
as	416	379	424	387	595	782	9
a	428	379	432	387	595	782	9
social	436	379	458	387	595	782	9
process:	462	379	493	387	595	782	9
The	496	379	511	387	595	782	9
role	515	379	530	387	595	782	9
of	534	379	541	387	595	782	9
group	323	390	345	399	595	782	9
membership	348	390	395	399	595	782	9
in	398	390	406	399	595	782	9
students'	408	390	443	399	595	782	9
perception	445	390	485	399	595	782	9
of	488	390	496	399	595	782	9
inter-group	499	390	541	399	595	782	9
aggression	323	402	364	410	595	782	9
at	367	402	374	410	595	782	9
school.	377	402	404	410	595	782	9
Journal	408	402	437	410	595	782	9
of	441	402	448	410	595	782	9
School	451	402	477	410	595	782	9
Psychology,	481	402	526	410	595	782	9
44,	530	402	541	410	595	782	9
51-65.	323	413	348	421	595	782	9
Gracia,	312	424	340	433	595	782	9
E.,	343	424	353	433	595	782	9
Herrero,	357	424	389	433	595	782	9
J.	392	424	398	433	595	782	9
y	401	424	406	433	595	782	9
Musitu,	410	424	439	433	595	782	9
G.	442	424	451	433	595	782	9
(2002).	455	424	482	433	595	782	9
Evaluación	486	424	529	433	595	782	9
de	532	424	541	433	595	782	9
recursos	323	436	356	444	595	782	9
y	361	436	365	444	595	782	9
estresores	370	436	408	444	595	782	9
psicosociales	414	436	464	444	595	782	9
en	470	436	479	444	595	782	9
la	484	436	491	444	595	782	9
comunidad.	497	436	541	444	595	782	9
Madrid:	323	447	354	456	595	782	9
Síntesis.	356	447	388	456	595	782	9
Hodges,	312	459	343	467	595	782	9
E.	346	459	354	467	595	782	9
V.	357	459	365	467	595	782	9
y	368	459	373	467	595	782	9
Perry,	376	459	398	467	595	782	9
D.	401	459	410	467	595	782	9
G.	413	459	423	467	595	782	9
(1999).	426	459	453	467	595	782	9
Personal	456	459	489	467	595	782	9
and	492	459	506	467	595	782	9
interper-	509	459	541	467	595	782	9
sonal	323	470	343	478	595	782	9
antecedents	347	470	391	478	595	782	9
and	394	470	408	478	595	782	9
consequences	411	470	464	478	595	782	9
of	467	470	475	478	595	782	9
victimization	478	470	529	478	595	782	9
by	532	470	541	478	595	782	9
peers.	323	481	346	490	595	782	9
Journal	348	481	378	490	595	782	9
of	381	481	388	490	595	782	9
Personality	391	481	435	490	595	782	9
and	438	481	452	490	595	782	9
Social	455	481	478	490	595	782	9
Psychology,	481	481	527	490	595	782	9
76,	530	481	541	490	595	782	9
677-685.	323	493	357	501	595	782	9
Leung,	312	504	338	513	595	782	9
G.,	341	504	353	513	595	782	9
Yeung,	355	504	381	513	595	782	9
K.	384	504	393	513	595	782	9
C.	396	504	404	513	595	782	9
y	407	504	411	513	595	782	9
Wong	414	504	436	513	595	782	9
D.	439	504	448	513	595	782	9
(2010).	450	504	478	513	595	782	9
Academic	480	504	518	513	595	782	9
stres-	521	504	541	513	595	782	9
sors	323	516	338	524	595	782	9
and	341	516	355	524	595	782	9
anxiety	358	516	386	524	595	782	9
in	388	516	396	524	595	782	9
children:	398	516	432	524	595	782	9
the	435	516	446	524	595	782	9
role	449	516	464	524	595	782	9
of	467	516	475	524	595	782	9
paternal	477	516	508	524	595	782	9
support.	511	516	541	524	595	782	9
Journal	323	527	353	535	595	782	9
of	355	527	363	535	595	782	9
child	365	527	384	535	595	782	9
and	387	527	401	535	595	782	9
family	404	527	428	535	595	782	9
studies,	430	527	459	535	595	782	9
19,	462	527	473	535	595	782	9
90-100.	476	527	505	535	595	782	9
Marini,	312	538	340	547	595	782	9
Z.	344	538	352	547	595	782	9
A.,	356	538	368	547	595	782	9
Dane,	372	538	394	547	595	782	9
A.	398	538	407	547	595	782	9
V.,	411	538	421	547	595	782	9
Bosack,	426	538	456	547	595	782	9
S.	460	538	468	547	595	782	9
L.	472	538	480	547	595	782	9
y	484	538	489	547	595	782	9
YLC-CURA	493	538	541	547	595	782	9
(2006).	323	550	351	558	595	782	9
Direct	353	550	377	558	595	782	9
and	379	550	392	558	595	782	9
indirect	395	550	424	558	595	782	9
bully-victims:	426	550	479	558	595	782	9
differential	481	550	523	558	595	782	9
psy-	525	550	541	558	595	782	9
chosocial	323	561	361	570	595	782	9
risk	368	561	382	570	595	782	9
factors	389	561	416	570	595	782	9
associated	423	561	464	570	595	782	9
with	471	561	489	570	595	782	9
adolescents	496	561	541	570	595	782	9
involved	323	573	358	581	595	782	9
in	364	573	372	581	595	782	9
bullying	378	573	411	581	595	782	9
and	417	573	431	581	595	782	9
victimization.	437	573	492	581	595	782	9
Aggressive	498	573	541	581	595	782	9
Behavior,	323	584	359	592	595	782	9
32,	362	584	374	592	595	782	9
551-569.	376	584	410	592	595	782	9
Martin,	312	595	340	604	595	782	9
K.	344	595	353	604	595	782	9
M.	356	595	367	604	595	782	9
y	371	595	375	604	595	782	9
Huebner,	379	595	413	604	595	782	9
E.	417	595	425	604	595	782	9
S.	429	595	436	604	595	782	9
(2007).	440	595	467	604	595	782	9
Peer	471	595	488	604	595	782	9
victimization	491	595	541	604	595	782	9
and	323	607	337	615	595	782	9
prosocial	341	607	376	615	595	782	9
experiences	380	607	425	615	595	782	9
and	429	607	443	615	595	782	9
emotional	447	607	485	615	595	782	9
well-being	489	607	529	615	595	782	9
of	534	607	541	615	595	782	9
middle	323	618	350	627	595	782	9
school	353	618	378	627	595	782	9
students.	382	618	416	627	595	782	9
Psychology	419	618	463	627	595	782	9
in	467	618	474	627	595	782	9
the	478	618	490	627	595	782	9
Schools,	494	618	526	627	595	782	9
44,	530	618	541	627	595	782	9
199-208.	323	630	357	638	595	782	9
Meadows,	312	641	351	649	595	782	9
S.	357	641	364	649	595	782	9
O.,	370	641	382	649	595	782	9
Brown,	387	641	415	649	595	782	9
J.	421	641	427	649	595	782	9
S.	432	641	440	649	595	782	9
y	446	641	450	649	595	782	9
Elder,	456	641	479	649	595	782	9
G.	484	641	493	649	595	782	9
H.	499	641	508	649	595	782	9
(2006).	514	641	541	649	595	782	9
Depressive	323	652	365	661	595	782	9
symptoms,	368	652	410	661	595	782	9
stress,	413	652	436	661	595	782	9
and	439	652	453	661	595	782	9
support:	456	652	487	661	595	782	9
gendered	490	652	525	661	595	782	9
tra-	528	652	541	661	595	782	9
jectories	323	664	355	672	595	782	9
from	359	664	377	672	595	782	9
adolescence	381	664	427	672	595	782	9
to	430	664	437	672	595	782	9
young	441	664	465	672	595	782	9
adulthood.	468	664	508	672	595	782	9
Journal	512	664	541	672	595	782	9
of	323	675	331	684	595	782	9
Youth	333	675	354	684	595	782	9
and	357	675	371	684	595	782	9
Adolescence,	374	675	424	684	595	782	9
35,	426	675	438	684	595	782	9
93-103.	441	675	470	684	595	782	9
Monjas,	312	687	343	695	595	782	9
M.	345	687	356	695	595	782	9
I.	358	687	364	695	595	782	9
y	366	687	371	695	595	782	9
Avilés,	373	687	400	695	595	782	9
J.	402	687	408	695	595	782	9
M.	411	687	421	695	595	782	9
(2006).	424	687	452	695	595	782	9
Programa	454	687	493	695	595	782	9
de	495	687	504	695	595	782	9
sensibili-	507	687	541	695	595	782	9
zación	323	698	348	706	595	782	9
contra	354	698	379	706	595	782	9
el	385	698	392	706	595	782	9
maltrato	398	698	432	706	595	782	9
entre	438	698	457	706	595	782	9
iguales.	463	698	493	706	595	782	9
Valladolid:	499	698	541	706	595	782	9
Consejería	323	709	364	718	595	782	9
de	366	709	375	718	595	782	9
Educación	378	709	418	718	595	782	9
de	421	709	430	718	595	782	9
la	432	709	439	718	595	782	9
Junta	442	709	462	718	595	782	9
de	464	709	473	718	595	782	9
Castilla	476	709	505	718	595	782	9
y	508	709	512	718	595	782	9
León.	515	709	537	718	595	782	9
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	9
Intervention	502	744	541	751	595	782	9
Vol.	430	753	443	761	595	782	9
20,	445	753	455	761	595	782	9
No.	458	753	469	761	595	782	9
2,	472	753	478	761	595	782	9
2011	480	753	495	761	595	782	9
-	498	753	500	761	595	782	9
pp.	503	753	513	761	595	782	9
183-192	515	753	541	761	595	782	9
192	54	29	72	39	595	782	10
A	239	31	244	39	595	782	10
POYO	244	33	261	38	595	782	10
A	263	33	267	38	595	782	10
V	269	31	275	39	595	782	10
ÍCTIMAS	275	33	299	38	595	782	10
DE	301	33	309	38	595	782	10
A	311	31	317	39	595	782	10
COSO	317	33	333	38	595	782	10
E	335	31	340	39	595	782	10
SCOLAR	340	33	364	38	595	782	10
Moos,	54	60	78	68	595	782	10
R.	80	60	89	68	595	782	10
H.	91	60	100	68	595	782	10
y	102	60	107	68	595	782	10
Trickett,	109	60	141	68	595	782	10
E.	143	60	152	68	595	782	10
J.	154	60	160	68	595	782	10
(1973).	162	60	190	68	595	782	10
Classroom	192	60	233	68	595	782	10
Environment	235	60	283	68	595	782	10
Scale	65	71	86	79	595	782	10
manual.	90	71	121	79	595	782	10
Palo	125	71	142	79	595	782	10
Alto,	146	71	165	79	595	782	10
CA:	169	71	185	79	595	782	10
Consulting	189	71	231	79	595	782	10
Psychologist	235	71	283	79	595	782	10
Press.	65	82	88	91	595	782	10
Musitu,	54	94	83	102	595	782	10
G.	86	94	95	102	595	782	10
y	98	94	103	102	595	782	10
Cava,	106	94	128	102	595	782	10
M.	131	94	141	102	595	782	10
J.	144	94	150	102	595	782	10
(2003).	153	94	181	102	595	782	10
El	184	94	192	102	595	782	10
rol	195	94	206	102	595	782	10
del	209	94	220	102	595	782	10
apoyo	223	94	247	102	595	782	10
social	249	94	272	102	595	782	10
en	275	94	283	102	595	782	10
el	65	105	72	114	595	782	10
ajuste	76	105	98	114	595	782	10
de	102	105	111	114	595	782	10
los	116	105	127	114	595	782	10
adolescentes.	131	105	181	114	595	782	10
Intervención	185	105	233	114	595	782	10
Psicosocial,	237	105	283	114	595	782	10
12,	65	117	77	125	595	782	10
179-192.	80	117	114	125	595	782	10
Musitu,	54	128	83	136	595	782	10
G.,	88	128	100	136	595	782	10
Buelga,	105	128	134	136	595	782	10
S.,	139	128	149	136	595	782	10
Lila,	154	128	172	136	595	782	10
M.	177	128	187	136	595	782	10
y	192	128	197	136	595	782	10
Cava,	202	128	224	136	595	782	10
M.	229	128	240	136	595	782	10
J.	245	128	251	136	595	782	10
(2001).	256	128	284	136	595	782	10
Familia	65	139	95	148	595	782	10
y	98	139	102	148	595	782	10
adolescencia.	105	139	157	148	595	782	10
Madrid:	159	139	190	148	595	782	10
Síntesis.	193	139	224	148	595	782	10
Mynard,	54	151	86	159	595	782	10
H.	89	151	98	159	595	782	10
y	101	151	106	159	595	782	10
Joseph,	109	151	137	159	595	782	10
S.	140	151	148	159	595	782	10
(2000).	150	151	178	159	595	782	10
Development	181	151	232	159	595	782	10
of	235	151	243	159	595	782	10
the	246	151	257	159	595	782	10
multi-	260	151	283	159	595	782	10
dimensional	65	162	112	171	595	782	10
peer-victimization	116	162	185	171	595	782	10
scale.	190	162	211	171	595	782	10
Aggressive	215	162	257	171	595	782	10
Beha-	261	162	283	171	595	782	10
vior,	65	174	82	182	595	782	10
26,	84	174	96	182	595	782	10
169-178.	99	174	133	182	595	782	10
Olweus,	54	185	85	193	595	782	10
D.	88	185	97	193	595	782	10
(1983).	99	185	127	193	595	782	10
Low	130	185	147	193	595	782	10
school	149	185	174	193	595	782	10
achievement	177	185	225	193	595	782	10
and	227	185	241	193	595	782	10
aggressive	243	185	284	193	595	782	10
behaviour	65	196	103	205	595	782	10
in	108	196	115	205	595	782	10
adolescent	120	196	160	205	595	782	10
boys.	164	196	185	205	595	782	10
En	189	196	200	205	595	782	10
D.	204	196	213	205	595	782	10
Magnusson	218	196	262	205	595	782	10
y	266	196	271	205	595	782	10
V.	275	196	284	205	595	782	10
Allen	65	208	86	216	595	782	10
(Eds.),	89	208	114	216	595	782	10
Human	117	208	145	216	595	782	10
Development.	148	208	200	216	595	782	10
An	203	208	213	216	595	782	10
interactional	216	208	265	216	595	782	10
per-	268	208	284	216	595	782	10
spective	65	219	96	228	595	782	10
(pp.	98	219	113	228	595	782	10
353-365).	116	219	153	228	595	782	10
Nueva	156	219	181	228	595	782	10
York:	183	219	204	228	595	782	10
Academic	206	219	245	228	595	782	10
Press.	247	219	270	228	595	782	10
Olweus,	54	231	85	239	595	782	10
D.	88	231	98	239	595	782	10
(1993).	101	231	129	239	595	782	10
Bullying	132	231	164	239	595	782	10
at	167	231	175	239	595	782	10
school:	178	231	206	239	595	782	10
What	209	231	229	239	595	782	10
we	232	231	243	239	595	782	10
know	246	231	266	239	595	782	10
and	269	231	283	239	595	782	10
what	65	242	84	250	595	782	10
we	88	242	98	250	595	782	10
can	102	242	116	250	595	782	10
do.	120	242	132	250	595	782	10
Oxford:	136	242	166	250	595	782	10
Blackwell	170	242	208	250	595	782	10
(traducción,	212	242	258	250	595	782	10
1998,	262	242	283	250	595	782	10
Conductas	65	253	106	262	595	782	10
de	109	253	118	262	595	782	10
acoso	121	253	143	262	595	782	10
y	146	253	150	262	595	782	10
amenaza	153	253	187	262	595	782	10
entre	190	253	209	262	595	782	10
escolares.	212	253	250	262	595	782	10
Madrid:	253	253	283	262	595	782	10
Morata).	65	265	98	273	595	782	10
Ortega,	54	276	82	285	595	782	10
R.	86	276	94	285	595	782	10
(1998).	98	276	126	285	595	782	10
La	129	276	139	285	595	782	10
convivencia	143	276	188	285	595	782	10
escolar:	192	276	223	285	595	782	10
qué	226	276	240	285	595	782	10
es	244	276	252	285	595	782	10
y	255	276	259	285	595	782	10
cómo	263	276	284	285	595	782	10
abordarla.	65	288	106	296	595	782	10
Sevilla:	111	288	140	296	595	782	10
Junta	145	288	165	296	595	782	10
de	169	288	178	296	595	782	10
Andalucía.	183	288	224	296	595	782	10
Consejería	229	288	270	296	595	782	10
de	275	288	283	296	595	782	10
Educación	65	299	105	307	595	782	10
y	108	299	113	307	595	782	10
Ciencia.	115	299	147	307	595	782	10
Ortega,	54	310	82	319	595	782	10
R.	86	310	95	319	595	782	10
(2003).	98	310	126	319	595	782	10
Violencia	130	310	166	319	595	782	10
escolar.	169	310	199	319	595	782	10
Estrategias	203	310	246	319	595	782	10
de	250	310	259	319	595	782	10
inter-	262	310	284	319	595	782	10
vención.	65	322	97	330	595	782	10
Barcelona:	100	322	141	330	595	782	10
Grao.	143	322	165	330	595	782	10
Ortega,	54	333	82	342	595	782	10
R.	85	333	94	342	595	782	10
y	97	333	102	342	595	782	10
Del	105	333	119	342	595	782	10
Rey,	122	333	139	342	595	782	10
R.	142	333	151	342	595	782	10
(2004).	154	333	182	342	595	782	10
Construir	185	333	222	342	595	782	10
la	225	333	233	342	595	782	10
convivencia.	236	333	283	342	595	782	10
Barcelona:	65	345	106	353	595	782	10
EDEBE.	109	345	142	353	595	782	10
Pons,	54	356	75	364	595	782	10
J.	77	356	83	364	595	782	10
y	86	356	91	364	595	782	10
Buelga,	93	356	123	364	595	782	10
S.	125	356	133	364	595	782	10
(2011).	135	356	163	364	595	782	10
Factores	165	356	198	364	595	782	10
asociados	200	356	237	364	595	782	10
al	240	356	247	364	595	782	10
consumo	249	356	284	364	595	782	10
juvenil	65	367	92	376	595	782	10
de	95	367	104	376	595	782	10
alcohol:	108	367	139	376	595	782	10
Una	143	367	159	376	595	782	10
revisión	163	367	193	376	595	782	10
desde	197	367	219	376	595	782	10
una	223	367	236	376	595	782	10
perspectiva	240	367	283	376	595	782	10
psicosocial	65	379	107	387	595	782	10
y	112	379	117	387	595	782	10
ecológica.	121	379	160	387	595	782	10
Psychosocial	164	379	214	387	595	782	10
Intervention,	218	379	267	387	595	782	10
20,	272	379	283	387	595	782	10
75-94.	65	390	90	399	595	782	10
doi:	92	390	107	399	595	782	10
10.593/in2011v20n1a7.	110	390	200	399	595	782	10
Povedano,	54	402	94	410	595	782	10
A.,	98	402	110	410	595	782	10
Hendry,	114	402	145	410	595	782	10
L.B.,	150	402	169	410	595	782	10
Ramos,	174	402	202	410	595	782	10
M.	207	402	218	410	595	782	10
J.	223	402	229	410	595	782	10
y	234	402	239	410	595	782	10
Varela,	243	402	270	410	595	782	10
R.	275	402	284	410	595	782	10
(2011).	65	413	93	421	595	782	10
Victimización	95	413	148	421	595	782	10
escolar:	150	413	180	421	595	782	10
Clima	182	413	206	421	595	782	10
familiar,	208	413	240	421	595	782	10
autoestima	242	413	284	421	595	782	10
y	65	424	70	433	595	782	10
satisfacción	75	424	120	433	595	782	10
con	126	424	140	433	595	782	10
la	145	424	152	433	595	782	10
vida	157	424	174	433	595	782	10
desde	179	424	201	433	595	782	10
una	206	424	220	433	595	782	10
perspectiva	226	424	269	433	595	782	10
de	275	424	283	433	595	782	10
género.	65	436	93	444	595	782	10
Psychosocial	96	436	146	444	595	782	10
Intervention,	149	436	198	444	595	782	10
20,	200	436	212	444	595	782	10
5-12.	215	436	234	444	595	782	10
Putallaz,	54	447	87	456	595	782	10
M.,	89	447	103	456	595	782	10
Grimes,	105	447	136	456	595	782	10
C.,	138	447	149	456	595	782	10
Kristen	152	447	180	456	595	782	10
J.,	183	447	191	456	595	782	10
Kupersmidt,	194	447	241	456	595	782	10
J.,	243	447	252	456	595	782	10
Coie,	255	447	275	456	595	782	10
J.	277	447	284	456	595	782	10
y	65	459	70	467	595	782	10
Dearing,	72	459	105	467	595	782	10
K.	107	459	117	467	595	782	10
(2007).	119	459	147	467	595	782	10
Overt	149	459	171	467	595	782	10
and	173	459	187	467	595	782	10
relational	189	459	225	467	595	782	10
aggression	227	459	268	467	595	782	10
and	270	459	284	467	595	782	10
victimization:	65	470	118	478	595	782	10
Multiple	123	470	155	478	595	782	10
perspectives	160	470	207	478	595	782	10
within	211	470	236	478	595	782	10
the	240	470	252	478	595	782	10
school.	256	470	284	478	595	782	10
Journal	65	481	95	490	595	782	10
of	97	481	105	490	595	782	10
School	107	481	133	490	595	782	10
Psychology,	136	481	182	490	595	782	10
45,	185	481	196	490	595	782	10
523-547.	199	481	233	490	595	782	10
Radloff,	54	493	85	501	595	782	10
L.	88	493	96	501	595	782	10
(1977).	99	493	127	501	595	782	10
The	130	493	145	501	595	782	10
CES-D	148	493	175	501	595	782	10
Scale:	178	493	201	501	595	782	10
A	204	493	211	501	595	782	10
self	213	493	227	501	595	782	10
report	230	493	253	501	595	782	10
depres-	256	493	284	501	595	782	10
sion	65	504	81	513	595	782	10
scale	84	504	103	513	595	782	10
for	105	504	116	513	595	782	10
research	119	504	151	513	595	782	10
in	153	504	161	513	595	782	10
the	163	504	175	513	595	782	10
general	178	504	206	513	595	782	10
population.	208	504	251	513	595	782	10
Applied	254	504	283	513	595	782	10
Psychological	65	516	119	524	595	782	10
Measurement,	122	516	175	524	595	782	10
1,	178	516	185	524	595	782	10
385-401.	188	516	222	524	595	782	10
Ramos-Corpas,	54	527	113	535	595	782	10
M.	116	527	127	535	595	782	10
J.	129	527	136	535	595	782	10
(2010a).	139	527	170	535	595	782	10
La	173	527	183	535	595	782	10
convivencia	186	527	232	535	595	782	10
en	235	527	244	535	595	782	10
un	247	527	257	535	595	782	10
centro	260	527	284	535	595	782	10
educativo:	65	538	105	547	595	782	10
claves	111	538	134	547	595	782	10
organizativas	140	538	191	547	595	782	10
para	196	538	213	547	595	782	10
su	218	538	227	547	595	782	10
potenciación.	233	538	283	547	595	782	10
Revista	65	550	93	558	595	782	10
Avances	96	550	127	558	595	782	10
en	129	550	138	558	595	782	10
Supersivisón	141	550	189	558	595	782	10
Educativa,	192	550	233	558	595	782	10
vol.12.	236	550	262	558	595	782	10
Ramos-Corpas,	54	561	113	570	595	782	10
M.	115	561	126	570	595	782	10
J.	128	561	135	570	595	782	10
(2010b).	137	561	169	570	595	782	10
Guía	172	561	190	570	595	782	10
didáctica	193	561	227	570	595	782	10
para	230	561	246	570	595	782	10
la	248	561	255	570	595	782	10
forma-	258	561	283	570	595	782	10
ción	65	573	82	581	595	782	10
de	86	573	95	581	595	782	10
mediadores	100	573	144	581	595	782	10
en	149	573	158	581	595	782	10
el	162	573	169	581	595	782	10
IES	174	573	188	581	595	782	10
María-Galiana.	193	573	251	581	595	782	10
Revista	256	573	283	581	595	782	10
R@k	65	584	84	592	595	782	10
–en	87	584	100	592	595	782	10
redes,	103	584	125	592	595	782	10
vol	128	584	140	592	595	782	10
1	142	584	147	592	595	782	10
(nº7).	150	584	171	592	595	782	10
Remor,	54	595	82	604	595	782	10
E.	86	595	94	604	595	782	10
(2006).	98	595	125	604	595	782	10
Psychometric	129	595	181	604	595	782	10
Properties	185	595	223	604	595	782	10
of	227	595	235	604	595	782	10
a	239	595	243	604	595	782	10
European	247	595	284	604	595	782	10
Spanish	65	607	95	615	595	782	10
Version	98	607	127	615	595	782	10
of	129	607	137	615	595	782	10
the	140	607	151	615	595	782	10
Perceived	154	607	191	615	595	782	10
Stress	194	607	216	615	595	782	10
Scale	219	607	240	615	595	782	10
(PSS).	242	607	267	615	595	782	10
The	269	607	283	615	595	782	10
Spanish	65	618	95	627	595	782	10
Journal	98	618	127	627	595	782	10
of	130	618	137	627	595	782	10
Psychology,	140	618	186	627	595	782	10
9,	188	618	195	627	595	782	10
86-93.	198	618	223	627	595	782	10
Rosario,	54	630	86	638	595	782	10
M.,	89	630	102	638	595	782	10
Salzinger,	105	630	143	638	595	782	10
S.,	145	630	155	638	595	782	10
Feldman,	158	630	194	638	595	782	10
R.	197	630	205	638	595	782	10
S.	208	630	216	638	595	782	10
y	219	630	224	638	595	782	10
Ng-Mak,	226	630	261	638	595	782	10
D.	264	630	273	638	595	782	10
S.	276	630	283	638	595	782	10
(2008).	65	641	93	649	595	782	10
Intervening	95	641	139	649	595	782	10
processes	141	641	178	649	595	782	10
between	180	641	212	649	595	782	10
yoths'	214	641	238	649	595	782	10
exposure	239	641	274	649	595	782	10
to	276	641	284	649	595	782	10
community	323	60	366	68	595	782	10
violence	371	60	404	68	595	782	10
and	409	60	422	68	595	782	10
internalizing	427	60	475	68	595	782	10
symptoms	480	60	520	68	595	782	10
over	525	60	541	68	595	782	10
time:	323	71	343	79	595	782	10
the	347	71	358	79	595	782	10
roles	362	71	381	79	595	782	10
of	384	71	392	79	595	782	10
social	396	71	418	79	595	782	10
support	422	71	451	79	595	782	10
and	455	71	468	79	595	782	10
coping.	472	71	501	79	595	782	10
American	504	71	541	79	595	782	10
Journal	323	82	353	91	595	782	10
of	355	82	363	91	595	782	10
Community	365	82	409	91	595	782	10
Psychology,	412	82	457	91	595	782	10
41,	460	82	472	91	595	782	10
43-62.	474	82	499	91	595	782	10
Rosenberg,	312	94	355	102	595	782	10
M.	360	94	371	102	595	782	10
(1965).	376	94	404	102	595	782	10
Society	409	94	437	102	595	782	10
and	442	94	457	102	595	782	10
the	462	94	474	102	595	782	10
adolescent	479	94	520	102	595	782	10
self-	525	94	541	102	595	782	10
image.	323	105	349	114	595	782	10
Princeton,	351	105	390	114	595	782	10
NJ:	393	105	406	114	595	782	10
Princeton	409	105	445	114	595	782	10
Univer.	448	105	476	114	595	782	10
Press.	478	105	501	114	595	782	10
Rueger,	312	117	341	125	595	782	10
S.	345	117	353	125	595	782	10
Y.,	357	117	367	125	595	782	10
Malecki,	372	117	405	125	595	782	10
C.	409	117	418	125	595	782	10
K.	422	117	431	125	595	782	10
y	436	117	440	125	595	782	10
Demaray,	445	117	481	125	595	782	10
M.	485	117	496	125	595	782	10
K.	500	117	510	125	595	782	10
(2010).	514	117	541	125	595	782	10
Relationship	323	128	372	136	595	782	10
between	378	128	410	136	595	782	10
multiple	416	128	449	136	595	782	10
sources	455	128	484	136	595	782	10
of	490	128	498	136	595	782	10
perceived	504	128	541	136	595	782	10
social	323	139	345	148	595	782	10
support	350	139	378	148	595	782	10
and	382	139	396	148	595	782	10
psychological	400	139	453	148	595	782	10
and	457	139	471	148	595	782	10
academic	475	139	511	148	595	782	10
adjust-	516	139	541	148	595	782	10
ment	323	151	342	159	595	782	10
in	346	151	353	159	595	782	10
early	357	151	376	159	595	782	10
adolescence:	380	151	428	159	595	782	10
Comparisons	432	151	482	159	595	782	10
across	486	151	510	159	595	782	10
gender.	513	151	541	159	595	782	10
Journal	323	162	353	171	595	782	10
of	355	162	363	171	595	782	10
Youth	365	162	387	171	595	782	10
and	389	162	403	171	595	782	10
Adolescence,	406	162	456	171	595	782	10
39,	458	162	470	171	595	782	10
47-61.	473	162	497	171	595	782	10
Russell,	312	174	342	182	595	782	10
D.,	344	174	356	182	595	782	10
Peplau,	358	174	387	182	595	782	10
L.	389	174	397	182	595	782	10
A.,	399	174	410	182	595	782	10
y	413	174	418	182	595	782	10
Cutrona,	420	174	453	182	595	782	10
C.	455	174	464	182	595	782	10
E.	466	174	474	182	595	782	10
(1980).	477	174	504	182	595	782	10
The	506	174	521	182	595	782	10
revi-	523	174	541	182	595	782	10
sed	323	185	336	193	595	782	10
UCLA	338	185	364	193	595	782	10
loneliness	366	185	404	193	595	782	10
Scale:	407	185	430	193	595	782	10
Concurrent	432	185	475	193	595	782	10
and	478	185	491	193	595	782	10
discriminant	494	185	541	193	595	782	10
validity	323	196	352	205	595	782	10
evidence.	355	196	391	205	595	782	10
Journal	393	196	423	205	595	782	10
of	425	196	433	205	595	782	10
Personality	435	196	479	205	595	782	10
and	482	196	496	205	595	782	10
Social	498	196	522	205	595	782	10
Psy-	525	196	541	205	595	782	10
chology,	323	208	355	216	595	782	10
39,	358	208	370	216	595	782	10
472-480.	372	208	406	216	595	782	10
Salmivalli,	312	219	353	228	595	782	10
C.	359	219	367	228	595	782	10
y	373	219	378	228	595	782	10
Isaacs,	383	219	409	228	595	782	10
J.	414	219	420	228	595	782	10
(2005).	426	219	453	228	595	782	10
Prospective	459	219	503	228	595	782	10
relations	509	219	541	228	595	782	10
among	323	231	349	239	595	782	10
victimization,	353	231	405	239	595	782	10
rejection,	409	231	444	239	595	782	10
friendlessness,	448	231	503	239	595	782	10
and	507	231	521	239	595	782	10
chil-	524	231	541	239	595	782	10
dren's	323	242	346	250	595	782	10
self-	349	242	366	250	595	782	10
and	368	242	381	250	595	782	10
peer-perceptions.	384	242	449	250	595	782	10
Child	451	242	473	250	595	782	10
Development,	475	242	527	250	595	782	10
76,	530	242	541	250	595	782	10
1161-1171.	323	253	366	262	595	782	10
Síndic	312	265	336	273	595	782	10
de	338	265	347	273	595	782	10
Greuges	350	265	381	273	595	782	10
de	384	265	393	273	595	782	10
Cataluña	395	265	429	273	595	782	10
(2006).	431	265	459	273	595	782	10
Informe	461	265	491	273	595	782	10
extraordina-	494	265	541	273	595	782	10
rio:	323	276	338	285	595	782	10
Convivència	344	276	392	285	595	782	10
i	398	276	401	285	595	782	10
conflictes	407	276	444	285	595	782	10
als	450	276	462	285	595	782	10
centres	468	276	495	285	595	782	10
educatius.	501	276	541	285	595	782	10
Barcelona:	323	288	364	296	595	782	10
Generalitat	367	288	409	296	595	782	10
de	412	288	421	296	595	782	10
Cataluña.	423	288	459	296	595	782	10
Síndic	312	299	336	307	595	782	10
de	342	299	351	307	595	782	10
Greuges	356	299	388	307	595	782	10
de	394	299	403	307	595	782	10
la	408	299	415	307	595	782	10
Comunitat	421	299	461	307	595	782	10
Valenciana	466	299	508	307	595	782	10
(2007).	514	299	541	307	595	782	10
Informe	323	310	353	319	595	782	10
especial.	357	310	390	319	595	782	10
La	394	310	404	319	595	782	10
escuela:	407	310	439	319	595	782	10
Espacio	442	310	473	319	595	782	10
de	476	310	485	319	595	782	10
convivencia	488	310	534	319	595	782	10
y	537	310	541	319	595	782	10
conflictos.	323	322	362	330	595	782	10
Alicante:	365	322	399	330	595	782	10
Generalitat	402	322	444	330	595	782	10
Valenciana.	447	322	491	330	595	782	10
Smith,	312	333	337	342	595	782	10
P.	341	333	347	342	595	782	10
K.	351	333	360	342	595	782	10
(2004).	364	333	391	342	595	782	10
Bullying:	395	333	431	342	595	782	10
recent	435	333	458	342	595	782	10
developments.	462	333	517	342	595	782	10
Child	520	333	541	342	595	782	10
and	323	345	337	353	595	782	10
Adolescent	340	345	382	353	595	782	10
Mental	384	345	411	353	595	782	10
Health,	414	345	442	353	595	782	10
9,	445	345	452	353	595	782	10
98-103.	454	345	484	353	595	782	10
Smith,	312	356	338	364	595	782	10
P.	344	356	350	364	595	782	10
K.,	356	356	368	364	595	782	10
Morita,	374	356	403	364	595	782	10
Y.,	409	356	420	364	595	782	10
Junger-Tas,	426	356	471	364	595	782	10
J.,	477	356	485	364	595	782	10
Olweus,	491	356	524	364	595	782	10
D.,	530	356	541	364	595	782	10
Catalano,	323	367	359	376	595	782	10
R.	362	367	371	376	595	782	10
y	374	367	378	376	595	782	10
Slee,	381	367	400	376	595	782	10
E.	403	367	411	376	595	782	10
(1999).	414	367	441	376	595	782	10
The	444	367	458	376	595	782	10
nature	461	367	486	376	595	782	10
of	488	367	496	376	595	782	10
school	499	367	523	376	595	782	10
bul-	526	367	541	376	595	782	10
lying:	323	379	345	387	595	782	10
A	348	379	354	387	595	782	10
cross-national	356	379	411	387	595	782	10
perspective.	413	379	459	387	595	782	10
London:	461	379	494	387	595	782	10
Routledge.	496	379	538	387	595	782	10
Solberg,	312	390	344	399	595	782	10
M.	347	390	357	399	595	782	10
E.	361	390	369	399	595	782	10
y	372	390	377	399	595	782	10
Olweus,	380	390	411	399	595	782	10
D.	414	390	423	399	595	782	10
(2003).	426	390	454	399	595	782	10
Prevalence	457	390	499	399	595	782	10
estimation	502	390	541	399	595	782	10
of	323	402	331	410	595	782	10
school	338	402	364	410	595	782	10
bullying	370	402	403	410	595	782	10
with	410	402	428	410	595	782	10
the	434	402	446	410	595	782	10
Olweus	453	402	483	410	595	782	10
Bully/Victim	490	402	541	410	595	782	10
Questionnaire.	323	413	379	421	595	782	10
Aggressive	381	413	423	421	595	782	10
Behavior,	425	413	462	421	595	782	10
29,	464	413	476	421	595	782	10
239-268.	479	413	513	421	595	782	10
Suckling,	312	424	348	433	595	782	10
A.	351	424	360	433	595	782	10
y	364	424	369	433	595	782	10
Temple,	372	424	403	433	595	782	10
C.	406	424	415	433	595	782	10
(2006).	419	424	446	433	595	782	10
Herramientas	450	424	503	433	595	782	10
contra	506	424	531	433	595	782	10
el	535	424	541	433	595	782	10
acoso	323	436	345	444	595	782	10
escolar.	348	436	377	444	595	782	10
Un	380	436	391	444	595	782	10
enfoque	394	436	424	444	595	782	10
integral.	427	436	459	444	595	782	10
Madrid:	462	436	492	444	595	782	10
Morata.	495	436	525	444	595	782	10
Tarrant,	312	447	341	456	595	782	10
M.	344	447	355	456	595	782	10
(2002).	358	447	385	456	595	782	10
Adolescent	388	447	430	456	595	782	10
peer	433	447	449	456	595	782	10
groups	452	447	478	456	595	782	10
and	481	447	494	456	595	782	10
social	497	447	519	456	595	782	10
iden-	522	447	541	456	595	782	10
tity.	323	459	338	467	595	782	10
Social	340	459	364	467	595	782	10
Development,	367	459	419	467	595	782	10
11,	422	459	433	467	595	782	10
110-123.	435	459	469	467	595	782	10
Tarrant,	312	470	343	478	595	782	10
M.,	350	470	363	478	595	782	10
MacKenzie,	370	470	418	478	595	782	10
L.	425	470	433	478	595	782	10
y	440	470	445	478	595	782	10
Hewitt,	452	470	481	478	595	782	10
L.A.	488	470	506	478	595	782	10
(2006).	513	470	541	478	595	782	10
Friendship	323	481	364	490	595	782	10
group	369	481	391	490	595	782	10
identification,	395	481	449	490	595	782	10
multidimensional	453	481	520	490	595	782	10
self-	525	481	541	490	595	782	10
concept,	323	493	355	501	595	782	10
and	358	493	372	501	595	782	10
experience	375	493	416	501	595	782	10
of	419	493	427	501	595	782	10
development	430	493	479	501	595	782	10
tasks	482	493	501	501	595	782	10
in	504	493	511	501	595	782	10
adoles-	514	493	541	501	595	782	10
cence.	323	504	347	513	595	782	10
Journal	350	504	379	513	595	782	10
of	382	504	389	513	595	782	10
Adolescence,	392	504	442	513	595	782	10
29,	444	504	456	513	595	782	10
627-640.	459	504	493	513	595	782	10
Torrego,	312	516	344	524	595	782	10
J.	347	516	353	524	595	782	10
C.	355	516	364	524	595	782	10
(2000).	367	516	394	524	595	782	10
Mediación	397	516	438	524	595	782	10
de	440	516	449	524	595	782	10
conflictos	452	516	489	524	595	782	10
en	491	516	500	524	595	782	10
institucio-	503	516	541	524	595	782	10
nes	323	527	336	535	595	782	10
educativas.	339	527	382	535	595	782	10
Manual	386	527	415	535	595	782	10
para	419	527	437	535	595	782	10
la	440	527	448	535	595	782	10
formación	451	527	490	535	595	782	10
de	494	527	503	535	595	782	10
formado-	506	527	541	535	595	782	10
res.	323	538	337	547	595	782	10
Madrid:	339	538	370	547	595	782	10
Narcea.	373	538	402	547	595	782	10
Torrego,	312	550	344	558	595	782	10
J.	347	550	353	558	595	782	10
C.	356	550	365	558	595	782	10
(coord)	368	550	396	558	595	782	10
(2006).	399	550	427	558	595	782	10
Modelo	430	550	459	558	595	782	10
integrado	462	550	499	558	595	782	10
de	502	550	511	558	595	782	10
mejora	515	550	541	558	595	782	10
de	323	561	332	570	595	782	10
la	335	561	342	570	595	782	10
convivencia.	345	561	392	570	595	782	10
Barcelona:	395	561	436	570	595	782	10
Grao.	439	561	460	570	595	782	10
Trianes,	312	573	342	581	595	782	10
M.	346	573	356	581	595	782	10
V.	359	573	367	581	595	782	10
y	371	573	375	581	595	782	10
Fernández-Figarés,	379	573	452	581	595	782	10
C.	455	573	464	581	595	782	10
(2001).	467	573	495	581	595	782	10
Aprender	498	573	533	581	595	782	10
a	537	573	541	581	595	782	10
ser	323	584	335	592	595	782	10
persona	338	584	368	592	595	782	10
y	371	584	375	592	595	782	10
a	378	584	383	592	595	782	10
convivir.	386	584	418	592	595	782	10
Un	421	584	433	592	595	782	10
programa	436	584	473	592	595	782	10
para	476	584	494	592	595	782	10
secundaria.	497	584	541	592	595	782	10
Bilbao:	323	595	351	604	595	782	10
Desclée	354	595	384	604	595	782	10
de	386	595	395	604	595	782	10
Brower.	398	595	428	604	595	782	10
Visconti,	312	607	346	615	595	782	10
K.	348	607	357	615	595	782	10
J.	360	607	366	615	595	782	10
y	368	607	373	615	595	782	10
Troop-Gordon,	375	607	432	615	595	782	10
W.	435	607	445	615	595	782	10
(2010).	447	607	475	615	595	782	10
Prospective	477	607	522	615	595	782	10
rela-	524	607	541	615	595	782	10
tions	323	618	342	627	595	782	10
between	345	618	377	627	595	782	10
children's	380	618	417	627	595	782	10
responses	421	618	458	627	595	782	10
to	461	618	468	627	595	782	10
peer	472	618	488	627	595	782	10
victimization	491	618	541	627	595	782	10
and	323	630	337	638	595	782	10
their	340	630	357	638	595	782	10
socioemotional	361	630	419	638	595	782	10
adjustment.	422	630	466	638	595	782	10
Journal	469	630	498	638	595	782	10
of	502	630	509	638	595	782	10
Applied	512	630	541	638	595	782	10
Developmental	323	641	381	649	595	782	10
Psychology,	383	641	429	649	595	782	10
31,	432	641	443	649	595	782	10
261-272.	446	641	480	649	595	782	10
Manuscrito	399	657	447	667	595	782	10
Recibido:	450	657	491	667	595	782	10
28/11/2010	494	657	541	667	595	782	10
Revisión	411	669	448	678	595	782	10
Recibida:	451	669	491	678	595	782	10
20/01/2011	494	669	541	678	595	782	10
Manuscrito	398	680	446	690	595	782	10
Aceptado:	448	680	491	690	595	782	10
16/04/2011	494	680	541	690	595	782	10
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	10
Intervention	98	744	137	751	595	782	10
Vol.	54	753	67	761	595	782	10
20,	69	753	79	761	595	782	10
No.	81	753	93	761	595	782	10
2,	95	753	101	761	595	782	10
2011	103	753	119	761	595	782	10
-	121	753	124	761	595	782	10
pp.	126	753	136	761	595	782	10
183-192	138	753	165	761	595	782	10
Copyright	335	744	367	751	595	782	10
2011	369	744	385	751	595	782	10
by	387	744	395	751	595	782	10
the	398	744	407	751	595	782	10
Colegio	410	744	435	751	595	782	10
Oficial	437	744	459	751	595	782	10
de	462	744	469	751	595	782	10
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	10
de	508	744	516	751	595	782	10
Madrid	518	744	541	751	595	782	10
ISSN:	346	753	366	761	595	782	10
1132-0559	368	753	403	761	595	782	10
-	405	753	407	761	595	782	10
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a6	410	753	541	761	595	782	10
