Factores	65	61	131	77	595	782	1
Asociados	135	61	212	77	595	782	1
a	217	61	226	77	595	782	1
la	230	61	244	77	595	782	1
Implicación	249	61	340	77	595	782	1
en	345	61	363	77	595	782	1
Bullying:	368	61	439	77	595	782	1
Un	444	61	467	77	595	782	1
Estudio	472	61	531	77	595	782	1
en	247	81	265	97	595	782	1
Nicaragua	270	81	350	97	595	782	1
Factors	65	121	123	137	595	782	1
Associated	127	121	209	137	595	782	1
with	214	121	248	137	595	782	1
Involvement	253	121	349	137	595	782	1
in	354	121	369	137	595	782	1
Bullying:	374	121	445	137	595	782	1
A	449	121	462	137	595	782	1
Study	466	121	511	137	595	782	1
in	516	121	531	137	595	782	1
Nicaragua	258	141	338	157	595	782	1
Eva	167	169	186	180	595	782	1
M.	189	169	203	180	595	782	1
Romera	206	169	244	180	595	782	1
1	244	169	248	176	595	782	1
,	248	169	251	180	595	782	1
Rosario	255	169	292	180	595	782	1
Del	295	169	312	180	595	782	1
Rey	316	169	335	180	595	782	1
2	335	169	339	176	595	782	1
y	342	169	348	180	595	782	1
Rosario	352	169	389	180	595	782	1
Ortega	392	169	425	180	595	782	1
1	425	169	429	176	595	782	1
1	235	185	238	191	595	782	1
Universidad	241	185	287	194	595	782	1
de	290	185	299	194	595	782	1
Córdoba,	302	185	337	194	595	782	1
Spain	339	185	361	194	595	782	1
Universidad	244	197	291	206	595	782	1
de	293	197	302	206	595	782	1
Sevilla,	305	197	334	206	595	782	1
Spain	336	197	358	206	595	782	1
2	238	197	242	203	595	782	1
Resumen.	96	220	136	229	595	782	1
Palabras	96	374	131	383	595	782	1
clave:	134	374	157	383	595	782	1
bullying,	159	374	193	383	595	782	1
Nicaragua,	196	374	237	383	595	782	1
países	240	374	263	383	595	782	1
pobres,	266	374	293	383	595	782	1
relaciones	296	374	334	383	595	782	1
interpersonales.	337	374	397	383	595	782	1
Abstract.	96	396	134	405	595	782	1
Keywords:	96	528	137	537	595	782	1
bullying,	141	528	175	537	595	782	1
interpersonal	178	528	228	537	595	782	1
relationships,	230	528	281	537	595	782	1
Nicaragua,	284	528	325	537	595	782	1
poor	328	528	345	537	595	782	1
countries.	348	528	385	537	595	782	1
Existe	65	550	91	559	595	782	1
una	94	550	109	559	595	782	1
preocupación	112	550	168	559	595	782	1
internacional	171	550	225	559	595	782	1
cada	228	550	247	559	595	782	1
vez	250	550	264	559	595	782	1
más	267	550	284	559	595	782	1
generalizada	54	561	107	571	595	782	1
por	112	561	126	571	595	782	1
la	132	561	139	571	595	782	1
violencia	145	561	183	571	595	782	1
escolar,	188	561	220	571	595	782	1
sus	226	561	239	571	595	782	1
múltiples	244	561	284	571	595	782	1
manifestaciones	54	573	122	582	595	782	1
y	125	573	130	582	595	782	1
la	133	573	141	582	595	782	1
complejidad	144	573	196	582	595	782	1
de	199	573	209	582	595	782	1
su	212	573	221	582	595	782	1
afrontamiento	225	573	283	582	595	782	1
efectivo	54	584	88	594	595	782	1
(Moore,	92	584	126	594	595	782	1
Jones	131	584	154	594	595	782	1
y	159	584	164	594	595	782	1
Broadbent,	169	584	215	594	595	782	1
2008).	220	584	247	594	595	782	1
A	251	584	258	594	595	782	1
nivel	262	584	283	594	595	782	1
europeo,	54	596	90	605	595	782	1
las	93	596	105	605	595	782	1
investigaciones	108	596	172	605	595	782	1
sobre	175	596	198	605	595	782	1
violencia	201	596	239	605	595	782	1
escolar	242	596	272	605	595	782	1
se	275	596	284	605	595	782	1
han	54	607	69	616	595	782	1
centrado	72	607	108	616	595	782	1
particularmente	112	607	178	616	595	782	1
en	181	607	191	616	595	782	1
un	194	607	205	616	595	782	1
tipo	208	607	224	616	595	782	1
específico,	227	607	273	616	595	782	1
el	276	607	284	616	595	782	1
acoso	54	618	78	628	595	782	1
y	83	618	88	628	595	782	1
maltrato	94	618	129	628	595	782	1
entre	134	618	155	628	595	782	1
iguales,	160	618	192	628	595	782	1
fenómeno	198	618	240	628	595	782	1
conocido	245	618	283	628	595	782	1
internacionalmente	54	630	137	639	595	782	1
como	144	630	168	639	595	782	1
bullying	175	630	210	639	595	782	1
(Debarbieux	217	630	271	639	595	782	1
y	278	630	283	639	595	782	1
Blaya,	54	641	81	651	595	782	1
2001;	85	641	109	651	595	782	1
Del	112	641	127	651	595	782	1
Barrio,	131	641	160	651	595	782	1
Martín,	164	641	195	651	595	782	1
Montero,	199	641	238	651	595	782	1
Gutiérrez,	241	641	284	651	595	782	1
Barrios	54	653	85	662	595	782	1
y	88	653	93	662	595	782	1
De	97	653	109	662	595	782	1
Dios,	112	653	135	662	595	782	1
2008;	138	653	162	662	595	782	1
Díaz-Aguado,	165	653	224	662	595	782	1
2010;	228	653	252	662	595	782	1
Ortega	255	653	283	662	595	782	1
y	54	664	59	673	595	782	1
Mora-Merchán,	65	664	131	673	595	782	1
2008;	136	664	160	673	595	782	1
Smith,	165	664	193	673	595	782	1
Morita,	199	664	230	673	595	782	1
Junger-Tas,	235	664	284	673	595	782	1
Correspondencia:	66	693	123	700	595	782	1
Eva	127	693	140	700	595	782	1
M.	144	693	153	700	595	782	1
Romera,	158	693	185	700	595	782	1
Facultad	190	693	217	700	595	782	1
de	222	693	229	700	595	782	1
Ciencias	234	693	261	700	595	782	1
de	266	693	274	700	595	782	1
la	278	693	284	700	595	782	1
Educación.	55	702	91	709	595	782	1
Avda.	94	702	113	709	595	782	1
San	116	702	128	709	595	782	1
Alberto	131	702	156	709	595	782	1
Magno,	160	702	184	709	595	782	1
s/n.,	188	702	201	709	595	782	1
14071.	205	702	227	709	595	782	1
Córdoba.	230	702	260	709	595	782	1
Spain.	264	702	284	709	595	782	1
E-mail:	55	711	79	718	595	782	1
m82rofee@uco.es	81	711	139	718	595	782	1
Copyright	54	744	86	751	595	782	1
2011	89	744	104	751	595	782	1
by	106	744	114	751	595	782	1
the	117	744	126	751	595	782	1
Colegio	129	744	154	751	595	782	1
Oficial	156	744	178	751	595	782	1
de	181	744	188	751	595	782	1
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	1
de	227	744	235	751	595	782	1
Madrid	237	744	260	751	595	782	1
ISSN:	54	753	73	761	595	782	1
1132-0559	76	753	110	761	595	782	1
-	112	753	115	761	595	782	1
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a4	117	753	249	761	595	782	1
Olweus,	312	550	347	559	595	782	1
Catalano	350	550	388	559	595	782	1
y	391	550	397	559	595	782	1
Slee,	400	550	421	559	595	782	1
1999).	425	550	452	559	595	782	1
Gracias	456	550	488	559	595	782	1
a	492	550	496	559	595	782	1
ellas,	500	550	522	559	595	782	1
hoy	526	550	541	559	595	782	1
sabemos	312	561	348	571	595	782	1
que	351	561	366	571	595	782	1
suele	369	561	391	571	595	782	1
estar	393	561	413	571	595	782	1
presente	416	561	451	571	595	782	1
en	454	561	464	571	595	782	1
todas	467	561	489	571	595	782	1
las	492	561	504	571	595	782	1
escuelas	506	561	541	571	595	782	1
y	312	573	317	582	595	782	1
que	319	573	335	582	595	782	1
afecta	337	573	362	582	595	782	1
no	365	573	375	582	595	782	1
solo	377	573	395	582	595	782	1
a	397	573	402	582	595	782	1
la	405	573	412	582	595	782	1
calidad	415	573	445	582	595	782	1
de	447	573	457	582	595	782	1
las	460	573	471	582	595	782	1
relaciones	474	573	516	582	595	782	1
inter-	519	573	541	582	595	782	1
personales	312	584	356	594	595	782	1
y	359	584	365	594	595	782	1
a	368	584	373	594	595	782	1
la	376	584	383	594	595	782	1
convivencia	387	584	437	594	595	782	1
escolar,	441	584	473	594	595	782	1
sino	476	584	493	594	595	782	1
también	497	584	531	594	595	782	1
al	534	584	541	594	595	782	1
propio	312	596	339	605	595	782	1
desarrollo	343	596	385	605	595	782	1
de	388	596	398	605	595	782	1
los	401	596	413	605	595	782	1
escolares	417	596	455	605	595	782	1
directamente	458	596	513	605	595	782	1
impli-	516	596	541	605	595	782	1
cados	312	607	336	616	595	782	1
(Garner	339	607	372	616	595	782	1
y	375	607	381	616	595	782	1
Lemerise,	384	607	426	616	595	782	1
2007;	429	607	453	616	595	782	1
Nabuzoka,	457	607	502	616	595	782	1
Rønning	505	607	541	616	595	782	1
y	312	618	317	628	595	782	1
Handegård,	320	618	369	628	595	782	1
2009;	372	618	395	628	595	782	1
Ortega,	398	618	430	628	595	782	1
2010).	432	618	460	628	595	782	1
A	323	630	331	639	595	782	1
partir	333	630	355	639	595	782	1
de	358	630	368	639	595	782	1
los	370	630	383	639	595	782	1
pioneros	385	630	421	639	595	782	1
estudios	424	630	458	639	595	782	1
escandinavos	460	630	516	639	595	782	1
sobre	519	630	541	639	595	782	1
el	312	641	319	651	595	782	1
bullying	322	641	356	650	595	782	1
(Olweus	359	641	394	651	595	782	1
1978;	397	641	421	651	595	782	1
1980;	424	641	447	651	595	782	1
1993)	450	641	475	651	595	782	1
se	477	641	486	651	595	782	1
ha	489	641	499	651	595	782	1
desplega-	501	641	541	651	595	782	1
do	312	653	322	662	595	782	1
un	325	653	336	662	595	782	1
importante	339	653	384	662	595	782	1
trabajo	387	653	416	662	595	782	1
científico	419	653	459	662	595	782	1
en	462	653	472	662	595	782	1
todos	475	653	497	662	595	782	1
los	500	653	513	662	595	782	1
países	516	653	541	662	595	782	1
del	312	664	325	673	595	782	1
llamado	328	664	361	673	595	782	1
mundo	365	664	394	673	595	782	1
desarrollado	397	664	448	673	595	782	1
(Jimerson,	452	664	495	673	595	782	1
Swearer	499	664	533	673	595	782	1
y	536	664	541	673	595	782	1
Espelage,	312	675	352	685	595	782	1
2010;	355	675	379	685	595	782	1
Smith	382	675	407	685	595	782	1
y	411	675	416	685	595	782	1
Brain,	419	675	445	685	595	782	1
2000).	448	675	475	685	595	782	1
Fenómeno	479	675	523	685	595	782	1
que	526	675	541	685	595	782	1
fue	312	687	325	696	595	782	1
descrito	328	687	361	696	595	782	1
en	365	687	375	696	595	782	1
un	378	687	388	696	595	782	1
primer	392	687	420	696	595	782	1
momento	423	687	462	696	595	782	1
como	466	687	489	696	595	782	1
acoso	492	687	516	696	595	782	1
reite-	519	687	541	696	595	782	1
rado	312	698	330	708	595	782	1
de	334	698	344	708	595	782	1
uno	348	698	364	708	595	782	1
o	368	698	373	708	595	782	1
más	378	698	394	708	595	782	1
estudiantes	399	698	445	708	595	782	1
hacia	449	698	471	708	595	782	1
otro/s	475	698	499	708	595	782	1
mediante	503	698	541	708	595	782	1
acciones	312	710	348	719	595	782	1
negativas	352	710	392	719	595	782	1
(Olweus,	397	710	435	719	595	782	1
1978)	439	710	464	719	595	782	1
y	468	710	474	719	595	782	1
que,	478	710	496	719	595	782	1
posterior-	501	710	541	719	595	782	1
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	1
Intervention	502	744	541	751	595	782	1
Vol.	430	753	443	761	595	782	1
20,	445	753	455	761	595	782	1
No.	458	753	469	761	595	782	1
2,	472	753	478	761	595	782	1
2011	480	753	495	761	595	782	1
-	498	753	500	761	595	782	1
pp.	503	753	513	761	595	782	1
161-170	515	753	541	761	595	782	1
162	54	29	72	39	595	782	2
F	220	31	225	39	595	782	2
ACTORES	224	33	251	38	595	782	2
A	253	31	259	39	595	782	2
SOCIADOS	259	33	289	38	595	782	2
AL	291	33	299	38	595	782	2
B	301	31	306	39	595	782	2
ULLYING	306	33	332	38	595	782	2
EN	335	33	343	38	595	782	2
N	345	31	351	39	595	782	2
ICARAGUA	351	33	382	38	595	782	2
mente,	54	60	82	69	595	782	2
el	85	60	92	69	595	782	2
propio	95	60	122	69	595	782	2
Olweus	125	60	157	69	595	782	2
y	159	60	165	69	595	782	2
otros	167	60	188	69	595	782	2
autores	191	60	221	69	595	782	2
complementa-	223	60	283	69	595	782	2
ron	54	71	68	80	595	782	2
(Olweus,	73	71	111	80	595	782	2
1999;	116	71	140	80	595	782	2
Ortega	145	71	173	80	595	782	2
y	178	71	184	80	595	782	2
Mora-Merchán,	189	71	254	80	595	782	2
2000;	259	71	283	80	595	782	2
Rigby,	54	82	81	92	595	782	2
2002;	84	82	108	92	595	782	2
Smith	111	82	136	92	595	782	2
y	139	82	145	92	595	782	2
Sharp,	148	82	175	92	595	782	2
1994).	178	82	205	92	595	782	2
Se	208	82	218	92	595	782	2
establecen	222	82	265	92	595	782	2
tres	268	82	283	92	595	782	2
características	54	94	113	103	595	782	2
que	116	94	131	103	595	782	2
definen	134	94	165	103	595	782	2
el	168	94	176	103	595	782	2
bullying:	179	94	216	103	595	782	2
ser	219	94	231	103	595	782	2
un	235	94	245	103	595	782	2
compor-	248	94	283	103	595	782	2
tamiento	54	105	90	115	595	782	2
agresivo	94	105	129	115	595	782	2
intencionado,	132	105	189	115	595	782	2
repetición	192	105	234	115	595	782	2
en	237	105	247	115	595	782	2
el	250	105	258	115	595	782	2
tiem-	261	105	283	115	595	782	2
po	54	117	64	126	595	782	2
y	67	117	72	126	595	782	2
desequilibrio	75	117	130	126	595	782	2
de	132	117	142	126	595	782	2
poder	145	117	169	126	595	782	2
o	171	117	177	126	595	782	2
fuerza	179	117	205	126	595	782	2
entre	208	117	229	126	595	782	2
sus	232	117	245	126	595	782	2
protago-	248	117	283	126	595	782	2
nistas	54	128	78	137	595	782	2
(Olweus,	80	128	118	137	595	782	2
2007).	121	128	148	137	595	782	2
Adicionalmente,	150	128	219	137	595	782	2
se	221	128	230	137	595	782	2
han	233	128	248	137	595	782	2
descrito	250	128	283	137	595	782	2
dos	54	139	68	149	595	782	2
leyes	72	139	93	149	595	782	2
que	96	139	111	149	595	782	2
posibilitan	114	139	158	149	595	782	2
que	162	139	177	149	595	782	2
el	180	139	187	149	595	782	2
bullying	191	139	225	149	595	782	2
se	228	139	237	149	595	782	2
mantenga:	240	139	283	149	595	782	2
la	54	151	61	160	595	782	2
ley	64	151	76	160	595	782	2
del	79	151	91	160	595	782	2
silencio	94	151	126	160	595	782	2
y	128	151	133	160	595	782	2
la	136	151	143	160	595	782	2
ley	145	151	158	160	595	782	2
del	160	151	173	160	595	782	2
dominio-sumisión.	175	151	254	160	595	782	2
Por	256	151	271	160	595	782	2
un	273	151	283	160	595	782	2
lado,	54	162	74	172	595	782	2
las	77	162	88	172	595	782	2
personas	91	162	127	172	595	782	2
implicadas,	130	162	178	172	595	782	2
directa	180	162	209	172	595	782	2
o	211	162	216	172	595	782	2
indirectamente,	219	162	283	172	595	782	2
tienden	54	174	85	183	595	782	2
a	87	174	92	183	595	782	2
ocultar	94	174	123	183	595	782	2
lo	126	174	134	183	595	782	2
que	136	174	151	183	595	782	2
está	154	174	170	183	595	782	2
sucediendo,	172	174	222	183	595	782	2
lo	224	174	232	183	595	782	2
que	235	174	250	183	595	782	2
dificul-	252	174	283	183	595	782	2
ta	54	185	61	194	595	782	2
la	65	185	73	194	595	782	2
detección	77	185	117	194	595	782	2
del	121	185	134	194	595	782	2
problema;	138	185	180	194	595	782	2
y	184	185	189	194	595	782	2
por	193	185	207	194	595	782	2
otro,	211	185	231	194	595	782	2
el	235	185	242	194	595	782	2
manteni-	246	185	283	194	595	782	2
miento	54	196	83	206	595	782	2
entre	86	196	107	206	595	782	2
la	110	196	118	206	595	782	2
víctima	121	196	152	206	595	782	2
y	156	196	161	206	595	782	2
el	164	196	172	206	595	782	2
agresor	175	196	206	206	595	782	2
del	209	196	222	206	595	782	2
vínculo	225	196	256	206	595	782	2
en	260	196	269	206	595	782	2
un	273	196	283	206	595	782	2
insano	54	208	81	217	595	782	2
juego	84	208	107	217	595	782	2
de	110	208	120	217	595	782	2
dominio-sumisión	123	208	199	217	595	782	2
(Ortega,	201	208	236	217	595	782	2
2010).	239	208	266	217	595	782	2
Las	65	219	80	229	595	782	2
manifestaciones	84	219	151	229	595	782	2
del	155	219	168	229	595	782	2
bullying	171	219	206	228	595	782	2
son	209	219	224	229	595	782	2
de	227	219	237	229	595	782	2
naturaleza	240	219	283	229	595	782	2
diversa,	54	231	87	240	595	782	2
marcada	91	231	127	240	595	782	2
por	131	231	145	240	595	782	2
las	149	231	161	240	595	782	2
conductas	165	231	207	240	595	782	2
concretas	211	231	251	240	595	782	2
que	255	231	270	240	595	782	2
se	275	231	283	240	595	782	2
activan:	54	242	87	251	595	782	2
verbal	92	242	118	251	595	782	2
(insultos,	122	242	161	251	595	782	2
motes,	165	242	193	251	595	782	2
etc.),	197	242	218	251	595	782	2
física	223	242	246	251	595	782	2
(golpes,	250	242	284	251	595	782	2
patadas,	54	253	88	263	595	782	2
puñetazos,	91	253	136	263	595	782	2
etc.),	139	253	160	263	595	782	2
psicológica	163	253	211	263	595	782	2
(chantajes,	214	253	259	263	595	782	2
ame-	263	253	283	263	595	782	2
nazas,	54	265	80	274	595	782	2
etc.)	83	265	101	274	595	782	2
y	104	265	110	274	595	782	2
relacional:	113	265	157	274	595	782	2
exclusión	160	265	201	274	595	782	2
social	204	265	228	274	595	782	2
o	231	265	237	274	595	782	2
aislamien-	240	265	284	274	595	782	2
to	54	276	62	286	595	782	2
de	66	276	76	286	595	782	2
la	81	276	88	286	595	782	2
víctima	93	276	124	286	595	782	2
ignorándola	129	276	179	286	595	782	2
y	183	276	188	286	595	782	2
excluyéndola	193	276	249	286	595	782	2
(Wang,	253	276	283	286	595	782	2
Iannotti	54	288	87	297	595	782	2
y	89	288	95	297	595	782	2
Nansel,	98	288	129	297	595	782	2
2009).	132	288	159	297	595	782	2
El	65	299	75	308	595	782	2
análisis	79	299	110	308	595	782	2
de	115	299	125	308	595	782	2
la	129	299	137	308	595	782	2
implicación	141	299	190	308	595	782	2
en	195	299	205	308	595	782	2
los	209	299	221	308	595	782	2
problemas	226	299	269	308	595	782	2
de	274	299	284	308	595	782	2
bullying	54	310	88	320	595	782	2
en	91	310	101	320	595	782	2
un	103	310	113	320	595	782	2
primer	116	310	144	320	595	782	2
momento	146	310	186	320	595	782	2
se	188	310	197	320	595	782	2
realizó	199	310	228	320	595	782	2
atendiendo	230	310	276	320	595	782	2
a	279	310	283	320	595	782	2
dos	54	322	68	331	595	782	2
perfiles:	73	322	108	331	595	782	2
víctimas	112	322	148	331	595	782	2
y	153	322	158	331	595	782	2
agresores	162	322	202	331	595	782	2
(Olweus,	207	322	245	331	595	782	2
1978)	250	322	274	331	595	782	2
e	279	322	284	331	595	782	2
incluso	54	333	83	343	595	782	2
un	85	333	95	343	595	782	2
tercero	97	333	125	343	595	782	2
mixto,	127	333	153	343	595	782	2
de	155	333	165	343	595	782	2
agresores	167	333	205	343	595	782	2
victimizados	207	333	259	343	595	782	2
o	261	333	266	343	595	782	2
víc-	268	333	284	343	595	782	2
timas	54	345	76	354	595	782	2
agresivas	78	345	117	354	595	782	2
(Ortega,	120	345	155	354	595	782	2
2010;	158	345	182	354	595	782	2
Rodkin	184	345	215	354	595	782	2
y	218	345	223	354	595	782	2
Berger,	226	345	257	354	595	782	2
2008;	260	345	283	354	595	782	2
Schwartz,	54	356	96	365	595	782	2
Dodge	99	356	127	365	595	782	2
y	131	356	137	365	595	782	2
Coie,	140	356	163	365	595	782	2
1993).	167	356	194	365	595	782	2
Tipología	198	356	238	365	595	782	2
que	242	356	257	365	595	782	2
se	261	356	270	365	595	782	2
ha	274	356	283	365	595	782	2
ido	54	367	67	377	595	782	2
enriqueciendo	70	367	129	377	595	782	2
matizando	132	367	176	377	595	782	2
la	179	367	186	377	595	782	2
complejidad	189	367	241	377	595	782	2
social	243	367	268	377	595	782	2
del	271	367	284	377	595	782	2
fenómeno	54	379	96	388	595	782	2
(Salmivalli,	100	379	149	388	595	782	2
Lagerspetz,	153	379	202	388	595	782	2
Björkqvist,	206	379	253	388	595	782	2
Öster-	257	379	283	388	595	782	2
man	54	390	72	400	595	782	2
y	74	390	80	400	595	782	2
Kaukiainen,	82	390	133	400	595	782	2
1996),	135	390	162	400	595	782	2
pero	165	390	183	400	595	782	2
que	186	390	201	400	595	782	2
ha	203	390	213	400	595	782	2
sido	215	390	233	400	595	782	2
escasamen-	235	390	283	400	595	782	2
te	54	402	61	411	595	782	2
considerada	65	402	115	411	595	782	2
en	119	402	129	411	595	782	2
los	133	402	145	411	595	782	2
estudios	149	402	184	411	595	782	2
que	188	402	203	411	595	782	2
analizan	207	402	242	411	595	782	2
variables	246	402	283	411	595	782	2
relacionadas	54	413	106	422	595	782	2
con	109	413	124	422	595	782	2
la	127	413	135	422	595	782	2
implicación.	138	413	190	422	595	782	2
Una	65	424	83	434	595	782	2
de	86	424	96	434	595	782	2
las	98	424	110	434	595	782	2
líneas	113	424	138	434	595	782	2
de	141	424	150	434	595	782	2
investigación	153	424	209	434	595	782	2
sobre	212	424	235	434	595	782	2
el	238	424	246	434	595	782	2
fenóme-	249	424	283	434	595	782	2
no	54	436	64	445	595	782	2
se	68	436	77	445	595	782	2
ha	81	436	91	445	595	782	2
centrado	95	436	132	445	595	782	2
en	136	436	146	445	595	782	2
conocer	150	436	183	445	595	782	2
y	187	436	192	445	595	782	2
analizar	197	436	230	445	595	782	2
los	234	436	246	445	595	782	2
factores	250	436	284	445	595	782	2
relacionados	54	447	107	457	595	782	2
con	112	447	127	457	595	782	2
la	131	447	139	457	595	782	2
implicación	143	447	193	457	595	782	2
directa	198	447	226	457	595	782	2
de	231	447	241	457	595	782	2
los	245	447	257	457	595	782	2
y	262	447	267	457	595	782	2
las	272	447	284	457	595	782	2
escolares,	54	459	95	468	595	782	2
ya	100	459	110	468	595	782	2
sea	115	459	128	468	595	782	2
atendiendo	133	459	179	468	595	782	2
a	184	459	189	468	595	782	2
factores	194	459	227	468	595	782	2
individuales	232	459	284	468	595	782	2
(Smith,	54	470	86	479	595	782	2
2009),	94	470	122	479	595	782	2
del	129	470	143	479	595	782	2
contexto	150	470	188	479	595	782	2
familiar	195	470	230	479	595	782	2
(Baldry	237	470	271	479	595	782	2
y	278	470	283	479	595	782	2
Farrington,	54	481	101	491	595	782	2
1998;	106	481	130	491	595	782	2
Cava,	136	481	160	491	595	782	2
Musitu,	166	481	198	491	595	782	2
Buelga	203	481	233	491	595	782	2
y	239	481	244	491	595	782	2
Murgui,	250	481	284	491	595	782	2
2010;	54	493	78	502	595	782	2
Povedano,	81	493	125	502	595	782	2
Hendry,	128	493	162	502	595	782	2
Ramos	165	493	194	502	595	782	2
y	197	493	202	502	595	782	2
Varela,	205	493	235	502	595	782	2
2011)	238	493	262	502	595	782	2
o	265	493	270	502	595	782	2
de	274	493	283	502	595	782	2
las	54	504	66	514	595	782	2
relaciones	69	504	112	514	595	782	2
interpersonales	116	504	179	514	595	782	2
que	183	504	198	514	595	782	2
se	202	504	211	514	595	782	2
establecen	215	504	258	514	595	782	2
en	262	504	272	514	595	782	2
el	276	504	284	514	595	782	2
centro	54	516	80	525	595	782	2
educativo,	83	516	126	525	595	782	2
principalmente	129	516	192	525	595	782	2
con	194	516	210	525	595	782	2
el	212	516	220	525	595	782	2
grupo	222	516	247	525	595	782	2
de	249	516	259	525	595	782	2
igua-	262	516	283	525	595	782	2
les	54	527	66	536	595	782	2
(Dijkstra,	70	527	110	536	595	782	2
Lindenberg	115	527	163	536	595	782	2
y	167	527	173	536	595	782	2
Veenstra,	177	527	216	536	595	782	2
2008;	220	527	244	536	595	782	2
Duffy	249	527	274	536	595	782	2
y	278	527	283	536	595	782	2
Nesdale,	54	538	90	548	595	782	2
2009;	96	538	120	548	595	782	2
Nesdale,	125	538	162	548	595	782	2
Durkin,	167	538	200	548	595	782	2
Maass,	205	538	235	548	595	782	2
Kiesner	240	538	273	548	595	782	2
y	278	538	283	548	595	782	2
Griffiths,	54	550	92	559	595	782	2
2008).	95	550	122	559	595	782	2
En	65	561	77	571	595	782	2
relación	81	561	115	571	595	782	2
al	120	561	127	571	595	782	2
contexto	132	561	168	571	595	782	2
escolar,	172	561	204	571	595	782	2
la	209	561	216	571	595	782	2
implicación	221	561	270	571	595	782	2
se	275	561	283	571	595	782	2
relaciona	54	573	92	582	595	782	2
con	95	573	110	582	595	782	2
la	113	573	121	582	595	782	2
percepción	124	573	170	582	595	782	2
de	173	573	183	582	595	782	2
un	186	573	196	582	595	782	2
clima	199	573	222	582	595	782	2
escolar	225	573	255	582	595	782	2
desfa-	258	573	284	582	595	782	2
vorable	54	584	85	593	595	782	2
y	89	584	94	593	595	782	2
una	98	584	113	593	595	782	2
falta	117	584	135	593	595	782	2
de	139	584	149	593	595	782	2
apoyo	152	584	178	593	595	782	2
por	182	584	196	593	595	782	2
parte	199	584	220	593	595	782	2
de	224	584	234	593	595	782	2
los	237	584	250	593	595	782	2
adultos	253	584	283	593	595	782	2
(Barboza,	54	595	95	605	595	782	2
Schiamberg,	98	595	150	605	595	782	2
Oehmke,	153	595	191	605	595	782	2
Korzeniewski	194	595	252	605	595	782	2
y	255	595	260	605	595	782	2
Post,	263	595	283	605	595	782	2
2009).	54	607	81	616	595	782	2
En	84	607	95	616	595	782	2
cuanto	98	607	126	616	595	782	2
a	129	607	134	616	595	782	2
los	137	607	149	616	595	782	2
iguales,	152	607	184	616	595	782	2
las	187	607	199	616	595	782	2
víctimas	201	607	237	616	595	782	2
y	240	607	245	616	595	782	2
víctimas	248	607	284	616	595	782	2
agresivas	54	618	93	628	595	782	2
suelen	99	618	126	628	595	782	2
ser	131	618	144	628	595	782	2
escolares	149	618	188	628	595	782	2
que	194	618	209	628	595	782	2
se	215	618	223	628	595	782	2
perciben,	229	618	268	628	595	782	2
en	274	618	284	628	595	782	2
mayor	54	630	81	639	595	782	2
medida	85	630	116	639	595	782	2
que	121	630	136	639	595	782	2
los	141	630	153	639	595	782	2
demás,	158	630	187	639	595	782	2
con	192	630	207	639	595	782	2
malas	212	630	236	639	595	782	2
relaciones	241	630	284	639	595	782	2
con	54	641	69	650	595	782	2
sus	71	641	85	650	595	782	2
compañeros	87	641	138	650	595	782	2
(Cava	140	641	165	650	595	782	2
et	168	641	175	650	595	782	2
al.,	177	641	190	650	595	782	2
2010;	193	641	217	650	595	782	2
Ortega	219	641	247	650	595	782	2
y	250	641	255	650	595	782	2
Mora-	257	641	284	650	595	782	2
Merchán,	54	652	94	662	595	782	2
2008),	99	652	126	662	595	782	2
mientras	131	652	167	662	595	782	2
los	172	652	184	662	595	782	2
agresores	189	652	229	662	595	782	2
de	234	652	244	662	595	782	2
bullying	249	652	283	662	595	782	2
creen	54	664	77	673	595	782	2
tener	79	664	100	673	595	782	2
buena	103	664	128	673	595	782	2
reputación	131	664	176	673	595	782	2
y	179	664	184	673	595	782	2
se	187	664	195	673	595	782	2
perciben	198	664	235	673	595	782	2
socialmen-	237	664	283	673	595	782	2
te	54	675	61	685	595	782	2
populares	65	675	106	685	595	782	2
(Buelga,	110	675	146	685	595	782	2
Musitu,	149	675	182	685	595	782	2
Murgui	186	675	217	685	595	782	2
y	221	675	226	685	595	782	2
Pons,	230	675	253	685	595	782	2
2008).	256	675	283	685	595	782	2
De	54	687	66	696	595	782	2
hecho,	70	687	98	696	595	782	2
en	102	687	112	696	595	782	2
contra	116	687	142	696	595	782	2
de	146	687	156	696	595	782	2
lo	160	687	168	696	595	782	2
que	172	687	187	696	595	782	2
se	191	687	200	696	595	782	2
solía	204	687	223	696	595	782	2
creer,	227	687	250	696	595	782	2
no	254	687	265	696	595	782	2
son	269	687	283	696	595	782	2
necesariamente	54	698	121	707	595	782	2
sujetos	132	698	162	707	595	782	2
socialmente	172	698	225	707	595	782	2
rechazados	235	698	284	707	595	782	2
(Rodkin	54	709	88	719	595	782	2
y	91	709	96	719	595	782	2
Berger,	99	709	130	719	595	782	2
2008).	133	709	160	719	595	782	2
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	2
Intervention	98	744	137	751	595	782	2
Vol.	54	753	67	761	595	782	2
20,	69	753	79	761	595	782	2
No.	81	753	93	761	595	782	2
2,	95	753	101	761	595	782	2
2011	103	753	119	761	595	782	2
-	121	753	124	761	595	782	2
pp.	126	753	136	761	595	782	2
161-170	138	753	165	761	595	782	2
Respecto	323	60	362	69	595	782	2
del	366	60	379	69	595	782	2
contexto	383	60	419	69	595	782	2
familiar,	423	60	458	69	595	782	2
se	462	60	471	69	595	782	2
ha	475	60	485	69	595	782	2
descrito	489	60	522	69	595	782	2
que	526	60	541	69	595	782	2
víctimas	312	71	347	80	595	782	2
y	352	71	358	80	595	782	2
agresores	363	71	402	80	595	782	2
de	407	71	417	80	595	782	2
bullying	422	71	457	80	595	782	2
son	462	71	476	80	595	782	2
sometidos,	481	71	526	80	595	782	2
en	532	71	541	80	595	782	2
mayor	312	82	339	92	595	782	2
medida	342	82	373	92	595	782	2
que	376	82	391	92	595	782	2
otros	394	82	415	92	595	782	2
menores,	419	82	457	92	595	782	2
a	460	82	465	92	595	782	2
un	468	82	478	92	595	782	2
trato	482	82	501	92	595	782	2
extrema-	504	82	542	92	595	782	2
damente	312	94	347	103	595	782	2
coercitivo	351	94	393	103	595	782	2
y	397	94	403	103	595	782	2
hostil	407	94	430	103	595	782	2
o	434	94	439	103	595	782	2
están	443	94	465	103	595	782	2
expuestos	469	94	510	103	595	782	2
a	514	94	519	103	595	782	2
con-	523	94	541	103	595	782	2
templar	312	105	344	115	595	782	2
conflictos	347	105	388	115	595	782	2
o	391	105	396	115	595	782	2
violencia	399	105	438	115	595	782	2
adulta,	440	105	469	115	595	782	2
aunque	472	105	502	115	595	782	2
no	505	105	515	115	595	782	2
siem-	518	105	541	115	595	782	2
pre	312	117	325	126	595	782	2
sean	330	117	349	126	595	782	2
agredidos	353	117	394	126	595	782	2
directamente	399	117	453	126	595	782	2
en	458	117	467	126	595	782	2
el	472	117	480	126	595	782	2
seno	484	117	504	126	595	782	2
familiar	508	117	541	126	595	782	2
(Bowes,	312	128	347	137	595	782	2
Arseneault,	348	128	396	137	595	782	2
Maughan,	399	128	441	137	595	782	2
Taylor,	443	128	473	137	595	782	2
Caspi	475	128	499	137	595	782	2
y	501	128	506	137	595	782	2
Moffitt,	509	128	541	137	595	782	2
2009;	312	139	336	149	595	782	2
Ferguson,	340	139	381	149	595	782	2
San	385	139	401	149	595	782	2
Miguel	405	139	435	149	595	782	2
y	439	139	444	149	595	782	2
Hartley,	448	139	482	149	595	782	2
2009).	486	139	513	149	595	782	2
Ya	516	139	528	149	595	782	2
en	532	139	541	149	595	782	2
los	312	151	324	160	595	782	2
años	327	151	347	160	595	782	2
ochenta	350	151	382	160	595	782	2
se	386	151	394	160	595	782	2
puso	398	151	417	160	595	782	2
de	421	151	431	160	595	782	2
manifiesto	434	151	478	160	595	782	2
que	481	151	497	160	595	782	2
la	500	151	507	160	595	782	2
exposi-	511	151	541	160	595	782	2
ción	312	162	330	172	595	782	2
a	336	162	341	172	595	782	2
modelos	347	162	382	172	595	782	2
violentos	389	162	427	172	595	782	2
incrementa	433	162	480	172	595	782	2
el	486	162	494	172	595	782	2
riesgo	500	162	525	172	595	782	2
de	532	162	541	172	595	782	2
aprendizaje	312	174	360	183	595	782	2
vicario	364	174	393	183	595	782	2
de	397	174	407	183	595	782	2
la	410	174	418	183	595	782	2
violencia	421	174	460	183	595	782	2
(Bandura	463	174	502	183	595	782	2
y	506	174	511	183	595	782	2
Ribes,	515	174	541	183	595	782	2
1980).	312	185	339	194	595	782	2
Otros	344	185	367	194	595	782	2
estudios	372	185	406	194	595	782	2
demuestran	411	185	459	194	595	782	2
que	464	185	479	194	595	782	2
el	484	185	491	194	595	782	2
haber	496	185	519	194	595	782	2
sido	524	185	541	194	595	782	2
víctima	312	196	343	206	595	782	2
de	347	196	357	206	595	782	2
adultos	360	196	391	206	595	782	2
se	394	196	403	206	595	782	2
relaciona	407	196	445	206	595	782	2
con	449	196	464	206	595	782	2
la	467	196	475	206	595	782	2
implicación	478	196	528	206	595	782	2
en	532	196	541	206	595	782	2
actos	312	208	333	217	595	782	2
violentos,	337	208	379	217	595	782	2
bien	383	208	401	217	595	782	2
como	405	208	428	217	595	782	2
agresor,	432	208	465	217	595	782	2
reproduciendo	469	208	530	217	595	782	2
el	534	208	541	217	595	782	2
esquema	312	219	349	229	595	782	2
violento	353	219	388	229	595	782	2
en	393	219	402	229	595	782	2
las	407	219	419	229	595	782	2
relaciones	424	219	466	229	595	782	2
con	471	219	486	229	595	782	2
sus	491	219	504	229	595	782	2
iguales,	509	219	541	229	595	782	2
bien	312	231	330	240	595	782	2
como	333	231	356	240	595	782	2
víctima,	359	231	393	240	595	782	2
aprendiendo	395	231	447	240	595	782	2
a	450	231	455	240	595	782	2
desarrollar	457	231	502	240	595	782	2
una	505	231	520	240	595	782	2
con-	523	231	541	240	595	782	2
ducta	312	242	335	251	595	782	2
sumisa	340	242	369	251	595	782	2
ante	375	242	393	251	595	782	2
el	398	242	406	251	595	782	2
abuso	412	242	436	251	595	782	2
de	442	242	452	251	595	782	2
poder	457	242	481	251	595	782	2
de	487	242	497	251	595	782	2
los	503	242	515	251	595	782	2
otros	520	242	541	251	595	782	2
(Coyne	312	253	343	263	595	782	2
y	346	253	351	263	595	782	2
Monks,	354	253	386	263	595	782	2
2011).	388	253	415	263	595	782	2
En	323	265	335	274	595	782	2
cuanto	338	265	366	274	595	782	2
a	369	265	374	274	595	782	2
la	377	265	385	274	595	782	2
personalidad	388	265	442	274	595	782	2
y	445	265	450	274	595	782	2
las	453	265	465	274	595	782	2
condiciones	468	265	518	274	595	782	2
indi-	522	265	541	274	595	782	2
viduales	312	276	347	286	595	782	2
que	350	276	365	286	595	782	2
se	368	276	377	286	595	782	2
relacionan	380	276	424	286	595	782	2
con	427	276	442	286	595	782	2
la	445	276	453	286	595	782	2
implicación	456	276	505	286	595	782	2
en	509	276	519	286	595	782	2
bull-	522	276	541	285	595	782	2
ying,	312	288	333	297	595	782	2
destacan	336	288	372	297	595	782	2
el	375	288	383	297	595	782	2
sexo,	386	288	408	297	595	782	2
la	411	288	418	297	595	782	2
edad,	422	288	444	297	595	782	2
las	447	288	459	297	595	782	2
características	462	288	521	297	595	782	2
físi-	525	288	541	297	595	782	2
cas,	312	299	328	308	595	782	2
la	332	299	340	308	595	782	2
autoestima,	344	299	392	308	595	782	2
la	397	299	405	308	595	782	2
empatía,	409	299	445	308	595	782	2
el	449	299	457	308	595	782	2
éxito	461	299	482	308	595	782	2
académico	487	299	532	308	595	782	2
y	536	299	542	308	595	782	2
muy	312	310	331	320	595	782	2
particularmente	340	310	409	320	595	782	2
la	417	310	425	320	595	782	2
agresividad	434	310	484	320	595	782	2
del	493	310	507	320	595	782	2
sujeto	515	310	541	320	595	782	2
(Farrington,	312	322	362	331	595	782	2
2005;	365	322	389	331	595	782	2
Ortega,	391	322	422	331	595	782	2
2008).	425	322	452	331	595	782	2
Los	454	322	470	331	595	782	2
agresores	473	322	512	331	595	782	2
suelen	515	322	541	331	595	782	2
ser	312	333	324	343	595	782	2
chicos	327	333	354	343	595	782	2
y	357	333	362	343	595	782	2
chicas	365	333	392	343	595	782	2
que	395	333	410	343	595	782	2
muestran	413	333	451	343	595	782	2
impulsos	454	333	492	343	595	782	2
socialmen-	495	333	541	343	595	782	2
te	312	345	319	354	595	782	2
dominantes	322	345	371	354	595	782	2
y	374	345	379	354	595	782	2
una	382	345	397	354	595	782	2
actitud	400	345	429	354	595	782	2
positiva	432	345	465	354	595	782	2
hacia	468	345	490	354	595	782	2
el	493	345	501	354	595	782	2
uso	503	345	518	354	595	782	2
de	521	345	531	354	595	782	2
la	534	345	541	354	595	782	2
violencia	312	356	350	365	595	782	2
(Hunter,	357	356	392	365	595	782	2
Mora-Merchán	398	356	462	365	595	782	2
y	468	356	473	365	595	782	2
Ortega,	480	356	511	365	595	782	2
2004;	518	356	541	365	595	782	2
McConville	312	367	362	377	595	782	2
y	368	367	373	377	595	782	2
Cornell,	380	367	414	377	595	782	2
2003;	420	367	444	377	595	782	2
Olweus	450	367	482	377	595	782	2
y	488	367	494	377	595	782	2
Endresen,	500	367	541	377	595	782	2
1998;	312	379	336	388	595	782	2
Rutter,	340	379	368	388	595	782	2
Giller	373	379	397	388	595	782	2
y	402	379	407	388	595	782	2
Hagell,	411	379	442	388	595	782	2
2000).	446	379	473	388	595	782	2
Ser	477	379	491	388	595	782	2
víctima	496	379	527	388	595	782	2
de	532	379	541	388	595	782	2
iguales	312	390	342	400	595	782	2
se	345	390	354	400	595	782	2
relaciona	357	390	395	400	595	782	2
con	398	390	414	400	595	782	2
niveles	417	390	447	400	595	782	2
bajos	450	390	472	400	595	782	2
de	475	390	485	400	595	782	2
competencia	488	390	541	400	595	782	2
social	312	402	336	411	595	782	2
y	339	402	345	411	595	782	2
baja	348	402	365	411	595	782	2
autoestima	368	402	413	411	595	782	2
(Cassidy,	416	402	455	411	595	782	2
2009).	458	402	485	411	595	782	2
En	488	402	500	411	595	782	2
cuanto	503	402	531	411	595	782	2
al	534	402	541	411	595	782	2
rol	312	413	323	422	595	782	2
de	326	413	336	422	595	782	2
las	339	413	351	422	595	782	2
víctimas	354	413	389	422	595	782	2
agresivas	392	413	431	422	595	782	2
o	434	413	440	422	595	782	2
agresores	443	413	482	422	595	782	2
victimizados,	485	413	541	422	595	782	2
Andreou	312	424	349	434	595	782	2
(2000)	353	424	381	434	595	782	2
señala	385	424	412	434	595	782	2
que	416	424	431	434	595	782	2
son	436	424	450	434	595	782	2
chicos	455	424	482	434	595	782	2
y	486	424	491	434	595	782	2
chicas	496	424	522	434	595	782	2
que	526	424	541	434	595	782	2
presentan	312	436	352	445	595	782	2
síntomas	357	436	394	445	595	782	2
de	399	436	409	445	595	782	2
conducta	413	436	451	445	595	782	2
externalizante,	456	436	518	445	595	782	2
tales	522	436	541	445	595	782	2
como	312	447	335	457	595	782	2
conducta	338	447	376	457	595	782	2
inadaptada	378	447	423	457	595	782	2
o	426	447	431	457	595	782	2
pre-delincuente,	434	447	502	457	595	782	2
así	504	447	516	457	595	782	2
como	518	447	541	457	595	782	2
algunos	312	459	344	468	595	782	2
síntomas	347	459	385	468	595	782	2
internalizantes	387	459	449	468	595	782	2
como	451	459	475	468	595	782	2
ansiedad	478	459	514	468	595	782	2
y	517	459	522	468	595	782	2
ten-	525	459	541	468	595	782	2
dencia	312	470	339	479	595	782	2
a	342	470	347	479	595	782	2
la	350	470	357	479	595	782	2
depresión.	360	470	404	479	595	782	2
Determinadas	323	481	381	491	595	782	2
creencias,	386	481	428	491	595	782	2
actitudes,	433	481	473	491	595	782	2
valores	478	481	508	491	595	782	2
y	513	481	518	491	595	782	2
con-	523	481	541	491	595	782	2
ductas,	312	493	341	502	595	782	2
aunque	344	493	374	502	595	782	2
no	377	493	387	502	595	782	2
sean	390	493	409	502	595	782	2
en	411	493	421	502	595	782	2
sí	424	493	431	502	595	782	2
mismos	433	493	466	502	595	782	2
hechos	469	493	498	502	595	782	2
violentos,	500	493	541	502	595	782	2
también	312	504	346	514	595	782	2
pueden	349	504	380	514	595	782	2
estar	383	504	403	514	595	782	2
relacionados	406	504	460	514	595	782	2
con	463	504	478	514	595	782	2
la	482	504	489	514	595	782	2
tendencia	493	504	533	514	595	782	2
a	537	504	541	514	595	782	2
implicarse	312	516	356	525	595	782	2
en	360	516	370	525	595	782	2
fenómenos	375	516	421	525	595	782	2
de	425	516	435	525	595	782	2
bullying.	440	516	477	525	595	782	2
Entre	481	516	504	525	595	782	2
ellas	509	516	528	525	595	782	2
se	533	516	541	525	595	782	2
han	312	527	327	536	595	782	2
descrito	332	527	365	536	595	782	2
el	370	527	377	536	595	782	2
consumo	382	527	420	536	595	782	2
de	425	527	435	536	595	782	2
drogas	439	527	467	536	595	782	2
(Stein,	472	527	500	536	595	782	2
Dukes	505	527	531	536	595	782	2
y	536	527	541	536	595	782	2
Warren,	312	538	345	548	595	782	2
2007;	351	538	375	548	595	782	2
Tharp-Taylor,	380	538	438	548	595	782	2
Haviland	444	538	483	548	595	782	2
y	488	538	493	548	595	782	2
D'Amico,	499	538	541	548	595	782	2
2009)	312	550	336	559	595	782	2
y	339	550	344	559	595	782	2
llevar	346	550	370	559	595	782	2
armas	373	550	398	559	595	782	2
(Nansel,	400	550	436	559	595	782	2
Overpeck,	438	550	481	559	595	782	2
Haynie,	484	550	517	559	595	782	2
Ruan	519	550	541	559	595	782	2
y	312	561	317	571	595	782	2
Scheidt,	320	561	354	571	595	782	2
2003).	357	561	384	571	595	782	2
A	323	573	331	582	595	782	2
pesar	333	573	355	582	595	782	2
de	358	573	368	582	595	782	2
este	371	573	388	582	595	782	2
conocimiento	391	573	448	582	595	782	2
preciso	451	573	481	582	595	782	2
sobre	484	573	507	582	595	782	2
los	510	573	522	582	595	782	2
fac-	525	573	541	582	595	782	2
tores	312	584	332	593	595	782	2
relacionados	335	584	387	593	595	782	2
con	390	584	405	593	595	782	2
la	408	584	415	593	595	782	2
implicación	418	584	467	593	595	782	2
de	470	584	480	593	595	782	2
los	482	584	494	593	595	782	2
y	497	584	502	593	595	782	2
las	505	584	517	593	595	782	2
esco-	519	584	541	593	595	782	2
lares	312	595	332	605	595	782	2
que	335	595	350	605	595	782	2
se	354	595	362	605	595	782	2
ven	366	595	381	605	595	782	2
envueltos	385	595	425	605	595	782	2
en	428	595	438	605	595	782	2
fenómenos	442	595	487	605	595	782	2
de	491	595	501	605	595	782	2
bullying,	505	595	541	605	595	782	2
aún	312	607	327	616	595	782	2
quedan	330	607	361	616	595	782	2
interrogantes	364	607	419	616	595	782	2
al	422	607	430	616	595	782	2
respecto.	433	607	471	616	595	782	2
Uno	474	607	492	616	595	782	2
de	496	607	506	616	595	782	2
ellos	509	607	529	616	595	782	2
es	533	607	541	616	595	782	2
analizarlo	312	618	353	628	595	782	2
en	356	618	366	628	595	782	2
contextos	369	618	409	628	595	782	2
que	412	618	427	628	595	782	2
no	430	618	441	628	595	782	2
pertenezcan	444	618	494	628	595	782	2
al	497	618	504	628	595	782	2
llamado	508	618	541	628	595	782	2
mundo	312	630	341	639	595	782	2
occidental,	347	630	393	639	595	782	2
ya	399	630	409	639	595	782	2
que	415	630	430	639	595	782	2
podría	436	630	463	639	595	782	2
suceder	469	630	501	639	595	782	2
que	508	630	523	639	595	782	2
los	529	630	541	639	595	782	2
hallazgos	312	641	351	650	595	782	2
encontrados	354	641	405	650	595	782	2
con	408	641	423	650	595	782	2
muestras	426	641	463	650	595	782	2
de	466	641	476	650	595	782	2
países	479	641	504	650	595	782	2
desarro-	507	641	541	650	595	782	2
llados	312	652	337	662	595	782	2
no	339	652	350	662	595	782	2
sean	352	652	370	662	595	782	2
necesariamente	373	652	437	662	595	782	2
coincidentes	440	652	492	662	595	782	2
con	494	652	509	662	595	782	2
los	512	652	524	662	595	782	2
que	526	652	541	662	595	782	2
podrían	312	664	344	673	595	782	2
hallarse	347	664	380	673	595	782	2
en	383	664	393	673	595	782	2
poblaciones	396	664	446	673	595	782	2
de	449	664	459	673	595	782	2
países	463	664	488	673	595	782	2
pobres	491	664	519	673	595	782	2
y	523	664	528	673	595	782	2
en	531	664	541	673	595	782	2
vías	312	675	329	685	595	782	2
de	332	675	342	685	595	782	2
desarrollo,	345	675	390	685	595	782	2
donde	393	675	419	685	595	782	2
algunos	422	675	454	685	595	782	2
estudios	458	675	492	685	595	782	2
han	495	675	511	685	595	782	2
puesto	514	675	541	685	595	782	2
de	312	687	322	696	595	782	2
manifiesto	325	687	369	696	595	782	2
que	373	687	388	696	595	782	2
factores	392	687	425	696	595	782	2
como	429	687	452	696	595	782	2
la	456	687	463	696	595	782	2
pobreza	467	687	500	696	595	782	2
o	504	687	509	696	595	782	2
la	513	687	520	696	595	782	2
des-	524	687	541	696	595	782	2
igualdad	312	698	348	707	595	782	2
social	353	698	377	707	595	782	2
pueden	382	698	412	707	595	782	2
perturbar	417	698	456	707	595	782	2
el	461	698	468	707	595	782	2
equilibrio	473	698	514	707	595	782	2
en	519	698	529	707	595	782	2
la	534	698	541	707	595	782	2
relación	312	709	345	719	595	782	2
social	348	709	372	719	595	782	2
y	375	709	380	719	595	782	2
dañar	382	709	405	719	595	782	2
la	408	709	415	719	595	782	2
calidad	418	709	448	719	595	782	2
de	450	709	460	719	595	782	2
vida,	463	709	483	719	595	782	2
produciéndo-	486	709	541	719	595	782	2
Copyright	335	744	367	751	595	782	2
2011	369	744	385	751	595	782	2
by	387	744	395	751	595	782	2
the	398	744	407	751	595	782	2
Colegio	410	744	435	751	595	782	2
Oficial	437	744	459	751	595	782	2
de	462	744	469	751	595	782	2
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	2
de	508	744	516	751	595	782	2
Madrid	518	744	541	751	595	782	2
ISSN:	346	753	366	761	595	782	2
1132-0559	368	753	403	761	595	782	2
-	405	753	407	761	595	782	2
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a4	410	753	541	761	595	782	2
E	203	31	207	39	595	782	3
VA	207	33	215	38	595	782	3
M.	217	31	226	39	595	782	3
R	229	31	234	39	595	782	3
OMERA	234	33	256	38	595	782	3
,	256	31	258	39	595	782	3
R	260	31	265	39	595	782	3
OSARIO	265	33	287	38	595	782	3
D	290	31	295	39	595	782	3
EL	295	33	303	38	595	782	3
R	305	31	310	39	595	782	3
EY	310	33	318	38	595	782	3
Y	320	33	324	38	595	782	3
R	326	31	331	39	595	782	3
OSARIO	331	33	354	38	595	782	3
O	356	31	362	39	595	782	3
RTEGA	362	33	381	38	595	782	3
se	54	60	63	69	595	782	3
una	65	60	80	69	595	782	3
mayor	83	60	110	69	595	782	3
tendencia	112	60	152	69	595	782	3
al	155	60	162	69	595	782	3
uso	165	60	179	69	595	782	3
de	182	60	192	69	595	782	3
la	194	60	202	69	595	782	3
violencia	204	60	243	69	595	782	3
(Del	245	60	264	69	595	782	3
Rey	266	60	283	69	595	782	3
y	54	71	59	80	595	782	3
Ortega,	61	71	92	80	595	782	3
2008;	95	71	119	80	595	782	3
Krug,	121	71	145	80	595	782	3
Dahlberg,	147	71	189	80	595	782	3
Mercy,	191	71	220	80	595	782	3
Zwi	222	71	239	80	595	782	3
y	242	71	247	80	595	782	3
Lozano,	249	71	283	80	595	782	3
2002).	54	82	81	92	595	782	3
Por	83	82	98	92	595	782	3
tanto,	100	82	124	92	595	782	3
se	127	82	135	92	595	782	3
necesitan	138	82	177	92	595	782	3
estudios	179	82	213	92	595	782	3
que	216	82	231	92	595	782	3
analicen	234	82	268	92	595	782	3
los	271	82	283	92	595	782	3
factores	54	94	87	103	595	782	3
que	90	94	106	103	595	782	3
están	109	94	131	103	595	782	3
relacionados	134	94	187	103	595	782	3
con	191	94	206	103	595	782	3
la	209	94	217	103	595	782	3
implicación	220	94	270	103	595	782	3
en	273	94	283	103	595	782	3
bullying	54	105	88	114	595	782	3
en	90	105	100	115	595	782	3
países	103	105	128	115	595	782	3
pobres,	131	105	161	115	595	782	3
como	163	105	187	115	595	782	3
por	189	105	203	115	595	782	3
ejemplo,	205	105	241	115	595	782	3
es	244	105	252	115	595	782	3
el	255	105	262	115	595	782	3
caso	265	105	283	115	595	782	3
de	54	117	64	126	595	782	3
Nicaragua	70	117	114	126	595	782	3
(Informe	120	117	157	126	595	782	3
de	164	117	174	126	595	782	3
la	180	117	188	126	595	782	3
OECD-FAO,	195	117	250	126	595	782	3
2010).	256	117	283	126	595	782	3
Pretensión	54	128	98	137	595	782	3
que	100	128	115	137	595	782	3
abordamos	118	128	163	137	595	782	3
en	166	128	176	137	595	782	3
la	178	128	186	137	595	782	3
presente	188	128	223	137	595	782	3
investigación.	225	128	283	137	595	782	3
El	65	139	75	149	595	782	3
estudio	78	139	108	149	595	782	3
que	111	139	126	149	595	782	3
aquí	129	139	147	149	595	782	3
se	150	139	159	149	595	782	3
presenta	162	139	197	149	595	782	3
explora	200	139	231	149	595	782	3
las	234	139	246	149	595	782	3
posibles	249	139	284	149	595	782	3
relaciones	54	151	96	160	595	782	3
entre	100	151	121	160	595	782	3
la	125	151	132	160	595	782	3
implicación	136	151	186	160	595	782	3
en	190	151	199	160	595	782	3
bullying	203	151	238	160	595	782	3
y	241	151	247	160	595	782	3
factores	250	151	283	160	595	782	3
individuales,	54	162	108	172	595	782	3
familiares	113	162	155	172	595	782	3
y	159	162	165	172	595	782	3
escolares	169	162	208	172	595	782	3
en	213	162	223	172	595	782	3
alumnado	227	162	269	172	595	782	3
de	274	162	284	172	595	782	3
educación	54	174	96	183	595	782	3
primaria	99	174	135	183	595	782	3
de	137	174	147	183	595	782	3
Managua	150	174	189	183	595	782	3
y	192	174	197	183	595	782	3
su	199	174	209	183	595	782	3
área	211	174	229	183	595	782	3
metropolita-	232	174	283	183	595	782	3
na.	54	185	66	194	595	782	3
La	69	185	80	194	595	782	3
hipótesis	83	185	120	194	595	782	3
desde	123	185	147	194	595	782	3
la	149	185	157	194	595	782	3
que	159	185	175	194	595	782	3
se	177	185	186	194	595	782	3
parte	189	185	210	194	595	782	3
es	212	185	221	194	595	782	3
que	224	185	239	194	595	782	3
a	241	185	246	194	595	782	3
pesar	249	185	271	194	595	782	3
de	274	185	283	194	595	782	3
las	54	196	66	206	595	782	3
diferencias	70	196	116	206	595	782	3
entre	121	196	142	206	595	782	3
ambos	147	196	174	206	595	782	3
tipos	179	196	199	206	595	782	3
de	204	196	214	206	595	782	3
sociedades,	218	196	267	206	595	782	3
los	271	196	284	206	595	782	3
factores	54	208	87	217	595	782	3
relacionados	90	208	143	217	595	782	3
con	145	208	161	217	595	782	3
la	163	208	171	217	595	782	3
implicación	174	208	223	217	595	782	3
son	226	208	240	217	595	782	3
similares.	243	208	284	217	595	782	3
163	523	29	541	39	595	782	3
bien	312	60	330	69	595	782	3
conmigo	334	60	371	69	595	782	3
y	375	60	380	69	595	782	3
me	384	60	397	69	595	782	3
han	401	60	416	69	595	782	3
ayudado”).	420	60	466	69	595	782	3
Actitudes	469	60	510	69	595	782	3
y	514	60	519	69	595	782	3
con-	523	60	541	69	595	782	3
ductas	312	71	339	80	595	782	3
de	342	71	352	80	595	782	3
riesgo:	355	71	383	80	595	782	3
a)	386	71	394	80	595	782	3
comportamientos	397	71	470	80	595	782	3
y	473	71	478	80	595	782	3
actitudes	481	71	519	80	595	782	3
anti-	522	71	541	80	595	782	3
sociales	312	82	346	92	595	782	3
(.84)	348	82	368	92	595	782	3
(5	371	82	380	92	595	782	3
ítems;	382	82	408	92	595	782	3
ej.:	410	82	424	92	595	782	3
“no	426	82	441	92	595	782	3
me	444	82	457	92	595	782	3
relaciono	459	82	498	92	595	782	3
con	501	82	516	92	595	782	3
gente	519	82	541	92	595	782	3
que	312	94	327	103	595	782	3
considero	332	94	372	103	595	782	3
inferior”);	377	94	420	103	595	782	3
b)	424	94	433	103	595	782	3
contexto	438	94	473	103	595	782	3
social	478	94	503	103	595	782	3
violento	508	94	541	103	595	782	3
(.69)	312	105	332	115	595	782	3
(5	335	105	344	115	595	782	3
ítems;	346	105	372	115	595	782	3
ej.:	375	105	388	115	595	782	3
“mi	391	105	407	115	595	782	3
escuela	410	105	441	115	595	782	3
es	444	105	452	115	595	782	3
más	455	105	472	115	595	782	3
violenta	475	105	509	115	595	782	3
que	512	105	527	115	595	782	3
las	530	105	541	115	595	782	3
demás”);	312	117	350	126	595	782	3
c)	352	117	360	126	595	782	3
consumo	362	117	400	126	595	782	3
y	402	117	407	126	595	782	3
tráfico	409	117	437	126	595	782	3
de	439	117	449	126	595	782	3
drogas	451	117	480	126	595	782	3
(.81)	482	117	502	126	595	782	3
(4	505	117	514	126	595	782	3
ítems;	516	117	541	126	595	782	3
ej.:	312	128	325	137	595	782	3
“he	328	128	343	137	595	782	3
consumido	346	128	392	137	595	782	3
algún	395	128	418	137	595	782	3
tipo	421	128	438	137	595	782	3
de	441	128	451	137	595	782	3
droga”).	454	128	488	137	595	782	3
Implicación	491	128	541	137	595	782	3
directa	312	139	340	149	595	782	3
en	344	139	354	149	595	782	3
violencia:	358	139	399	149	595	782	3
a)	403	139	411	149	595	782	3
victimización	414	139	470	149	595	782	3
de	474	139	484	149	595	782	3
iguales	487	139	518	149	595	782	3
(.83)	521	139	541	149	595	782	3
(8	312	151	321	160	595	782	3
ítems;	323	151	349	160	595	782	3
ej.:	351	151	364	160	595	782	3
“algún	366	151	394	160	595	782	3
compañero/a	397	151	451	160	595	782	3
me	453	151	466	160	595	782	3
ha	469	151	478	160	595	782	3
insultado”);	481	151	530	160	595	782	3
b)	533	151	541	160	595	782	3
maltrato	312	162	348	171	595	782	3
y	352	162	357	171	595	782	3
abuso	360	162	386	171	595	782	3
de	390	162	399	171	595	782	3
adultos	403	162	434	171	595	782	3
hacia	438	162	462	171	595	782	3
escolares	465	162	505	171	595	782	3
(.71)	509	162	529	172	595	782	3
(4	533	162	541	172	595	782	3
ítems;	312	174	337	183	595	782	3
ej.:	342	174	355	183	595	782	3
“algún	360	174	388	183	595	782	3
maestro/a	392	174	433	183	595	782	3
me	438	174	450	183	595	782	3
ha	455	174	465	183	595	782	3
golpeado”);	469	174	519	183	595	782	3
y	523	174	529	183	595	782	3
c)	533	174	541	183	595	782	3
comportamiento	312	185	381	194	595	782	3
agresivo	383	185	419	194	595	782	3
(.75)	421	185	441	194	595	782	3
(6	443	185	452	194	595	782	3
ítems;	454	185	480	194	595	782	3
ej.:	482	185	495	194	595	782	3
“he	498	185	512	194	595	782	3
golpe-	515	185	541	194	595	782	3
ado	312	196	327	206	595	782	3
a	330	196	335	206	595	782	3
algún	337	196	361	206	595	782	3
compañero/a”).	364	196	429	206	595	782	3
Procedimiento	312	230	375	240	595	782	3
Metodología	54	242	110	251	595	782	3
Participantes	54	265	111	274	595	782	3
La	65	288	76	297	595	782	3
muestra	82	288	115	297	595	782	3
representativa	121	288	180	297	595	782	3
estuvo	186	288	213	297	595	782	3
compuesta	219	288	264	297	595	782	3
por	270	288	284	297	595	782	3
3042	54	299	75	308	595	782	3
estudiantes	77	299	124	308	595	782	3
(50.3%	127	299	157	308	595	782	3
niñas)	160	299	185	308	595	782	3
de	188	299	198	308	595	782	3
los	200	299	212	308	595	782	3
tres	215	299	230	308	595	782	3
últimos	233	299	264	308	595	782	3
cur-	267	299	284	308	595	782	3
sos	54	310	67	320	595	782	3
presenciales	72	310	123	320	595	782	3
de	127	310	137	320	595	782	3
Educación	142	310	186	320	595	782	3
Primaria	190	310	226	320	595	782	3
(4º,	231	310	246	320	595	782	3
5º	250	310	258	320	595	782	3
y	263	310	268	320	595	782	3
6º,	272	310	284	320	595	782	3
correspondientes	54	322	125	331	595	782	3
teóricamente	128	322	183	331	595	782	3
a	186	322	191	331	595	782	3
edades	194	322	223	331	595	782	3
entre	226	322	247	331	595	782	3
10	250	322	261	331	595	782	3
y	264	322	270	331	595	782	3
12	273	322	284	331	595	782	3
años)	54	333	77	343	595	782	3
de	79	333	89	343	595	782	3
Managua	92	333	131	343	595	782	3
y	134	333	139	343	595	782	3
su	141	333	151	343	595	782	3
área	153	333	171	343	595	782	3
metropolitana.	174	333	234	343	595	782	3
Las	237	333	252	343	595	782	3
edades	255	333	284	343	595	782	3
de	54	345	64	354	595	782	3
los	67	345	80	354	595	782	3
sujetos	83	345	112	354	595	782	3
estaban	116	345	147	354	595	782	3
comprendidas	151	345	210	354	595	782	3
entre	213	345	234	354	595	782	3
los	238	345	250	354	595	782	3
8	254	345	259	354	595	782	3
y	262	345	268	354	595	782	3
los	271	345	284	354	595	782	3
22	54	356	64	365	595	782	3
años	67	356	86	365	595	782	3
(M	89	356	101	365	595	782	3
=	104	356	110	365	595	782	3
11.3;	112	356	133	365	595	782	3
DT	136	356	149	365	595	782	3
=	152	356	158	365	595	782	3
1.6),	160	356	179	365	595	782	3
por	182	356	196	365	595	782	3
lo	199	356	207	365	595	782	3
que	209	356	225	365	595	782	3
se	227	356	236	365	595	782	3
establecie-	239	356	284	365	595	782	3
ron	54	367	68	377	595	782	3
cinco	73	367	95	377	595	782	3
tramos	100	367	128	377	595	782	3
de	133	367	143	377	595	782	3
edad	148	367	168	377	595	782	3
para	172	367	190	377	595	782	3
el	195	367	202	377	595	782	3
posterior	207	367	244	377	595	782	3
análisis:	249	367	284	377	595	782	3
escolares	54	379	92	388	595	782	3
de	99	379	109	388	595	782	3
9	115	379	121	388	595	782	3
años	127	379	147	388	595	782	3
o	153	379	158	388	595	782	3
menos	165	379	192	388	595	782	3
(11.81%),	199	379	241	388	595	782	3
10	247	379	258	388	595	782	3
años	264	379	284	388	595	782	3
(20.82%),	54	390	96	400	595	782	3
11	100	390	110	400	595	782	3
años	114	390	133	400	595	782	3
(26.51%),	137	390	179	400	595	782	3
12	183	390	193	400	595	782	3
años	197	390	217	400	595	782	3
(19.88%)	221	390	260	400	595	782	3
y	264	390	269	400	595	782	3
13	273	390	283	400	595	782	3
años	54	402	73	411	595	782	3
o	76	402	81	411	595	782	3
más	84	402	101	411	595	782	3
(20.98%).	104	402	146	411	595	782	3
Instrumento	54	436	108	445	595	782	3
El	65	459	75	468	595	782	3
Instrumento	78	459	129	468	595	782	3
utilizado	133	459	170	468	595	782	3
fue	173	459	187	468	595	782	3
el	191	459	198	468	595	782	3
Cuestionario	202	459	257	468	595	782	3
sobre	261	459	283	468	595	782	3
Convivencia,	54	470	109	479	595	782	3
Violencia	116	470	155	479	595	782	3
y	162	470	167	479	595	782	3
Experiencias	173	470	228	479	595	782	3
de	235	470	245	479	595	782	3
Riesgo-	251	470	284	479	595	782	3
COVER	54	481	88	491	595	782	3
(Ortega	92	481	124	491	595	782	3
y	127	481	133	491	595	782	3
Del	137	481	152	491	595	782	3
Rey,	156	481	174	491	595	782	3
2003),	178	481	205	491	595	782	3
elaborado	209	481	251	491	595	782	3
ad	255	481	264	491	595	782	3
hoc	268	481	284	491	595	782	3
con	54	493	69	502	595	782	3
el	74	493	81	502	595	782	3
objetivo	86	493	120	502	595	782	3
de	125	493	135	502	595	782	3
establecer	139	493	181	502	595	782	3
una	186	493	201	502	595	782	3
línea	205	493	226	502	595	782	3
base	230	493	249	502	595	782	3
para	253	493	271	502	595	782	3
el	276	493	284	502	595	782	3
diseño	54	504	81	514	595	782	3
de	84	504	94	514	595	782	3
políticas	96	504	132	514	595	782	3
preventivas	135	504	183	514	595	782	3
ante	186	504	203	514	595	782	3
la	206	504	213	514	595	782	3
problemática	216	504	271	514	595	782	3
de	274	504	284	514	595	782	3
los	54	516	66	525	595	782	3
escolares	72	516	110	525	595	782	3
de	116	516	125	525	595	782	3
Educación	131	516	175	525	595	782	3
Primaria	181	516	217	525	595	782	3
de	222	516	232	525	595	782	3
Nicaragua.	238	516	283	525	595	782	3
Está	54	527	72	536	595	782	3
compuesto	75	527	120	536	595	782	3
por	123	527	137	536	595	782	3
54	140	527	150	536	595	782	3
ítems	153	527	176	536	595	782	3
de	179	527	189	536	595	782	3
tipo	192	527	208	536	595	782	3
Likert	211	527	236	536	595	782	3
1-3	239	527	253	536	595	782	3
(grado	256	527	284	536	595	782	3
de	54	538	64	548	595	782	3
acuerdo	67	538	100	548	595	782	3
y	103	538	108	548	595	782	3
frecuencia)	111	538	158	548	595	782	3
y	161	538	166	548	595	782	3
el	169	538	177	548	595	782	3
tiempo	179	538	209	548	595	782	3
de	211	538	221	548	595	782	3
referencia	224	538	266	548	595	782	3
uti-	269	538	284	548	595	782	3
lizado	54	550	80	559	595	782	3
alude	83	550	106	559	595	782	3
a	109	550	114	559	595	782	3
los	117	550	129	559	595	782	3
tres	133	550	148	559	595	782	3
últimos	151	550	183	559	595	782	3
meses.	186	550	214	559	595	782	3
Tras	218	550	236	559	595	782	3
un	239	550	250	559	595	782	3
estudio	253	550	284	559	595	782	3
piloto	54	561	78	571	595	782	3
en	81	561	91	571	595	782	3
el	94	561	101	571	595	782	3
que	104	561	119	571	595	782	3
se	122	561	131	571	595	782	3
utilizó	133	561	160	571	595	782	3
una	163	561	178	571	595	782	3
muestra	181	561	214	571	595	782	3
de	217	561	227	571	595	782	3
429	229	561	245	571	595	782	3
alumnos	248	561	284	571	595	782	3
y	54	573	59	582	595	782	3
alumnas	61	573	96	582	595	782	3
y	99	573	104	582	595	782	3
una	106	573	121	582	595	782	3
validación	124	573	167	582	595	782	3
de	169	573	179	582	595	782	3
expertos	182	573	217	582	595	782	3
(expertos	219	573	259	582	595	782	3
inter-	261	573	284	582	595	782	3
nacionales	54	584	98	593	595	782	3
sobre	103	584	125	593	595	782	3
bullying,	130	584	167	593	595	782	3
expertos	172	584	207	593	595	782	3
nacionales	212	584	256	593	595	782	3
sobre	261	584	283	593	595	782	3
políticas	54	595	89	605	595	782	3
sociales	93	595	127	605	595	782	3
y	131	595	136	605	595	782	3
educativas	140	595	184	605	595	782	3
y	188	595	193	605	595	782	3
jóvenes	197	595	229	605	595	782	3
nacionales),	233	595	284	605	595	782	3
se	54	607	63	616	595	782	3
realizó	66	607	94	616	595	782	3
un	98	607	108	616	595	782	3
análisis	111	607	143	616	595	782	3
multivariante	146	607	202	616	595	782	3
Homals,	205	607	241	616	595	782	3
recomen-	244	607	284	616	595	782	3
dado	54	618	75	628	595	782	3
para	82	618	101	628	595	782	3
variables	108	618	147	628	595	782	3
no	154	618	165	628	595	782	3
cuantitativas	172	618	228	628	595	782	3
(Visauta	235	618	271	628	595	782	3
y	278	618	283	628	595	782	3
Martori,	54	630	89	639	595	782	3
2003),	91	630	118	639	595	782	3
en	121	630	131	639	595	782	3
el	134	630	141	639	595	782	3
que	144	630	159	639	595	782	3
se	162	630	171	639	595	782	3
encontraron	173	630	223	639	595	782	3
nueve	226	630	251	639	595	782	3
escalas	254	630	284	639	595	782	3
que	54	641	69	650	595	782	3
fueron	73	641	100	650	595	782	3
agrupadas	103	641	146	650	595	782	3
en	150	641	159	650	595	782	3
tres	163	641	178	650	595	782	3
dimensiones:	182	641	237	650	595	782	3
Valor	240	641	263	650	595	782	3
per-	267	641	284	650	595	782	3
sonal	54	652	76	662	595	782	3
y	80	652	85	662	595	782	3
sociabilidad:	90	652	143	662	595	782	3
a)	148	652	156	662	595	782	3
autopercepción	160	652	225	662	595	782	3
y	229	652	234	662	595	782	3
valoración	238	652	283	662	595	782	3
personal	54	664	91	673	595	782	3
(autovalor	94	664	138	673	595	782	3
=	141	664	147	673	595	782	3
.78)	151	664	168	673	595	782	3
(4	172	664	180	673	595	782	3
ítems;	184	664	210	673	595	782	3
ej.:	214	664	227	673	595	782	3
“he	231	664	245	673	595	782	3
pensado	249	664	283	673	595	782	3
que	54	675	69	685	595	782	3
no	72	675	82	685	595	782	3
valgo	85	675	109	685	595	782	3
nada”);	112	675	143	685	595	782	3
b)	145	675	154	685	595	782	3
afrontamiento	157	675	216	684	595	782	3
de	219	675	229	684	595	782	3
problemas	232	675	276	684	595	782	3
y	279	675	283	684	595	782	3
sociabilidad	54	687	106	696	595	782	3
(.60)	109	687	129	696	595	782	3
(4	132	687	141	696	595	782	3
ítems;	144	687	169	696	595	782	3
ej.:	172	687	186	696	595	782	3
“si	189	687	200	696	595	782	3
me	203	687	216	696	595	782	3
invitan	219	687	248	696	595	782	3
a	251	687	256	696	595	782	3
tomar	259	687	283	696	595	782	3
me	54	698	67	707	595	782	3
veo	69	698	84	707	595	782	3
obligado	86	698	123	707	595	782	3
a	125	698	130	707	595	782	3
tomar”);	132	698	168	707	595	782	3
c)	170	698	178	707	595	782	3
relaciones	181	698	224	707	595	782	3
interpersona-	226	698	283	707	595	782	3
les	54	709	66	719	595	782	3
(.78)	69	709	89	719	595	782	3
(3	92	709	101	719	595	782	3
ítems;	105	709	130	719	595	782	3
ej.:	134	709	147	719	595	782	3
“mis	150	709	170	719	595	782	3
profesores	174	709	217	719	595	782	3
se	221	709	229	719	595	782	3
han	233	709	248	719	595	782	3
portado	251	709	284	719	595	782	3
Copyright	54	744	86	751	595	782	3
2011	89	744	104	751	595	782	3
by	106	744	114	751	595	782	3
the	117	744	126	751	595	782	3
Colegio	129	744	154	751	595	782	3
Oficial	156	744	178	751	595	782	3
de	181	744	188	751	595	782	3
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	3
de	227	744	235	751	595	782	3
Madrid	237	744	260	751	595	782	3
ISSN:	54	753	73	761	595	782	3
1132-0559	76	753	110	761	595	782	3
-	112	753	115	761	595	782	3
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a4	117	753	249	761	595	782	3
La	323	253	334	263	595	782	3
muestra	337	253	370	263	595	782	3
fue	372	253	386	263	595	782	3
seleccionada	388	253	442	263	595	782	3
mediante	444	253	483	263	595	782	3
muestreo	485	253	523	263	595	782	3
ale-	526	253	541	263	595	782	3
atorio	312	265	336	274	595	782	3
estratificado	339	265	391	274	595	782	3
con	394	265	409	274	595	782	3
un	412	265	423	274	595	782	3
tipo	425	265	442	274	595	782	3
de	445	265	455	274	595	782	3
afijación	458	265	494	274	595	782	3
proporcio-	497	265	541	274	595	782	3
nal	312	276	325	286	595	782	3
(Alba	327	276	351	286	595	782	3
y	354	276	359	286	595	782	3
Ruiz,	361	276	384	286	595	782	3
2004)	386	276	411	286	595	782	3
conforme	413	276	454	286	595	782	3
a	456	276	461	286	595	782	3
los	463	276	476	286	595	782	3
criterios	478	276	513	286	595	782	3
ubica-	515	276	541	286	595	782	3
ción	312	288	330	297	595	782	3
(los	333	288	348	297	595	782	3
seis	351	288	367	297	595	782	3
distritos	370	288	404	297	595	782	3
de	407	288	416	297	595	782	3
Managua	419	288	458	297	595	782	3
más	461	288	478	297	595	782	3
su	481	288	490	297	595	782	3
área	493	288	511	297	595	782	3
metro-	513	288	541	297	595	782	3
politana)	312	299	349	308	595	782	3
y	354	299	359	308	595	782	3
modo	364	299	388	308	595	782	3
de	392	299	402	308	595	782	3
financiación	407	299	459	308	595	782	3
del	463	299	476	308	595	782	3
centro	481	299	507	308	595	782	3
escolar	512	299	541	308	595	782	3
(público,	312	310	349	320	595	782	3
privado	353	310	385	320	595	782	3
o	389	310	395	320	595	782	3
subvencionado).	399	310	468	320	595	782	3
El	472	310	481	320	595	782	3
tamaño	485	310	516	320	595	782	3
de	520	310	530	320	595	782	3
la	534	310	541	320	595	782	3
muestra	312	322	345	331	595	782	3
se	347	322	356	331	595	782	3
distribuyó	358	322	401	331	595	782	3
de	403	322	413	331	595	782	3
forma	415	322	440	331	595	782	3
proporcional	443	322	496	331	595	782	3
(5%)	499	322	520	331	595	782	3
al	522	322	529	331	595	782	3
de	532	322	541	331	595	782	3
la	312	333	319	343	595	782	3
presencia	322	333	362	343	595	782	3
de	365	333	375	343	595	782	3
cada	378	333	397	343	595	782	3
estrato	400	333	428	343	595	782	3
en	431	333	441	343	595	782	3
la	443	333	451	343	595	782	3
población.	454	333	498	343	595	782	3
Desde	323	345	350	354	595	782	3
el	357	345	365	354	595	782	3
Ministerio	372	345	417	354	595	782	3
de	424	345	434	354	595	782	3
Educación,	441	345	490	354	595	782	3
Cultura	497	345	529	354	595	782	3
y	536	345	541	354	595	782	3
Deportes	312	356	350	365	595	782	3
de	353	356	363	365	595	782	3
Nicaragua	366	356	410	365	595	782	3
se	413	356	422	365	595	782	3
solicitó	425	356	456	365	595	782	3
a	460	356	464	365	595	782	3
los	468	356	480	365	595	782	3
centros	483	356	514	365	595	782	3
selec-	517	356	541	365	595	782	3
cionados	312	367	349	377	595	782	3
la	352	367	360	377	595	782	3
participación	363	367	418	377	595	782	3
en	421	367	431	377	595	782	3
la	434	367	441	377	595	782	3
investigación.	445	367	503	377	595	782	3
Una	506	367	524	377	595	782	3
vez	527	367	541	377	595	782	3
hubieron	312	379	349	388	595	782	3
aceptado,	352	379	392	388	595	782	3
miembros	395	379	437	388	595	782	3
del	440	379	453	388	595	782	3
equipo	456	379	484	388	595	782	3
de	487	379	497	388	595	782	3
investiga-	500	379	541	388	595	782	3
ción	312	390	330	400	595	782	3
e	332	390	337	400	595	782	3
investigadores	339	390	400	400	595	782	3
entrenados	402	390	448	400	595	782	3
a	450	390	454	400	595	782	3
tal	457	390	467	400	595	782	3
efecto,	470	390	498	400	595	782	3
se	500	390	509	400	595	782	3
despla-	511	390	541	400	595	782	3
zaron	312	402	335	411	595	782	3
a	340	402	345	411	595	782	3
los	350	402	363	411	595	782	3
mismos	368	402	400	411	595	782	3
a	406	402	410	411	595	782	3
administrar	416	402	463	411	595	782	3
los	469	402	481	411	595	782	3
cuestionarios	486	402	541	411	595	782	3
durante	312	413	343	422	595	782	3
el	347	413	354	422	595	782	3
horario	358	413	388	422	595	782	3
de	391	413	401	422	595	782	3
clase	405	413	426	422	595	782	3
en	429	413	439	422	595	782	3
ausencia	442	413	479	422	595	782	3
del	482	413	495	422	595	782	3
profesora-	498	413	541	422	595	782	3
do.	312	424	325	434	595	782	3
Antes	328	424	353	434	595	782	3
de	357	424	367	434	595	782	3
completar	371	424	413	434	595	782	3
el	417	424	424	434	595	782	3
cuestionario	428	424	479	434	595	782	3
se	483	424	492	434	595	782	3
enfatizó	496	424	530	434	595	782	3
al	534	424	541	434	595	782	3
alumnado	312	436	353	445	595	782	3
la	356	436	363	445	595	782	3
naturaleza	366	436	409	445	595	782	3
voluntaria	411	436	454	445	595	782	3
y	456	436	461	445	595	782	3
anónima	464	436	500	445	595	782	3
de	502	436	512	445	595	782	3
la	515	436	522	445	595	782	3
par-	525	436	541	445	595	782	3
ticipación	312	447	353	457	595	782	3
y	359	447	365	457	595	782	3
la	371	447	378	457	595	782	3
importancia	384	447	434	457	595	782	3
de	440	447	450	457	595	782	3
contestar	456	447	494	457	595	782	3
de	500	447	510	457	595	782	3
forma	516	447	541	457	595	782	3
honesta.	312	459	347	468	595	782	3
En	323	470	335	479	595	782	3
cuanto	337	470	365	479	595	782	3
a	368	470	373	479	595	782	3
la	375	470	383	479	595	782	3
codificación,	385	470	440	479	595	782	3
la	442	470	450	479	595	782	3
implicación	452	470	502	479	595	782	3
en	505	470	514	479	595	782	3
bully-	517	470	541	479	595	782	3
ing	312	481	325	491	595	782	3
se	329	481	338	491	595	782	3
estimó	341	481	369	491	595	782	3
a	373	481	378	491	595	782	3
partir	382	481	404	491	595	782	3
de	408	481	418	491	595	782	3
las	422	481	433	491	595	782	3
escalas	437	481	467	491	595	782	3
victimización	471	481	528	491	595	782	3
de	532	481	542	491	595	782	3
iguales	312	493	342	502	595	782	3
y	349	493	354	502	595	782	3
comportamiento	361	493	431	502	595	782	3
agresivo,	438	493	477	502	595	782	3
considerando	484	493	541	502	595	782	3
opción	312	504	340	514	595	782	3
de	343	504	353	514	595	782	3
respuesta	356	504	395	514	595	782	3
muchas	398	504	430	513	595	782	3
veces	432	504	455	513	595	782	3
en	458	504	468	514	595	782	3
cualquiera	471	504	514	514	595	782	3
de	517	504	527	514	595	782	3
las	530	504	541	514	595	782	3
manifestaciones	312	516	379	525	595	782	3
de	382	516	392	525	595	782	3
violencia	395	516	434	525	595	782	3
entre	436	516	457	525	595	782	3
iguales	460	516	490	525	595	782	3
(física,	493	516	522	525	595	782	3
ver-	525	516	542	525	595	782	3
bal,	312	527	327	536	595	782	3
psicológica	334	527	382	536	595	782	3
o	389	527	394	536	595	782	3
relacional),	400	527	448	536	595	782	3
definiéndose	455	527	509	536	595	782	3
cuatro	515	527	542	536	595	782	3
roles	312	538	332	548	595	782	3
de	335	538	345	548	595	782	3
implicación:	347	538	400	548	595	782	3
agresor,	402	538	435	548	595	782	3
víctima,	438	538	472	548	595	782	3
agresor	475	538	506	548	595	782	3
victimi-	508	538	541	548	595	782	3
zado	312	550	332	559	595	782	3
y	336	550	341	559	595	782	3
espectador	346	550	390	559	595	782	3
(Schwartz,	395	550	440	559	595	782	3
Dodge,	444	550	475	559	595	782	3
Pettit	479	550	502	559	595	782	3
y	506	550	511	559	595	782	3
Bates,	516	550	541	559	595	782	3
1997).	312	561	339	571	595	782	3
En	343	561	354	571	595	782	3
la	358	561	366	571	595	782	3
tabla	369	561	390	571	595	782	3
1	394	561	399	571	595	782	3
se	403	561	411	571	595	782	3
resume	415	561	445	571	595	782	3
este	449	561	465	571	595	782	3
criterio	469	561	500	571	595	782	3
de	503	561	513	571	595	782	3
selec-	517	561	541	571	595	782	3
ción.	312	573	333	582	595	782	3
El	336	573	346	582	595	782	3
resto	350	573	370	582	595	782	3
de	374	573	384	582	595	782	3
escalas	388	573	417	582	595	782	3
fueron	421	573	449	582	595	782	3
recodificadas	453	573	509	582	595	782	3
en	512	573	522	582	595	782	3
una	526	573	541	582	595	782	3
variable	312	584	346	593	595	782	3
cada	349	584	368	593	595	782	3
una	372	584	387	593	595	782	3
para	390	584	409	593	595	782	3
su	412	584	421	593	595	782	3
posterior	425	584	462	593	595	782	3
análisis	466	584	497	593	595	782	3
siguiendo	501	584	541	593	595	782	3
un	312	595	322	605	595	782	3
proceso	328	595	361	605	595	782	3
homólogo	366	595	409	605	595	782	3
en	415	595	425	605	595	782	3
todos	430	595	453	605	595	782	3
los	459	595	471	605	595	782	3
casos	477	595	500	605	595	782	3
(Silva	505	595	530	605	595	782	3
y	536	595	541	605	595	782	3
Barroso,	312	607	348	616	595	782	3
2004).	354	607	382	616	595	782	3
Dicha	388	607	414	616	595	782	3
recodificación	420	607	481	616	595	782	3
consistió	487	607	525	616	595	782	3
en	531	607	541	616	595	782	3
dicotomizar	312	618	362	628	595	782	3
los	367	618	379	628	595	782	3
valores	384	618	414	628	595	782	3
de	419	618	429	628	595	782	3
las	434	618	446	628	595	782	3
variables	451	618	489	628	595	782	3
(ausencia	493	618	533	628	595	782	3
-	538	618	541	628	595	782	3
presencia)	312	630	355	639	595	782	3
utilizando	358	630	400	639	595	782	3
un	403	630	414	639	595	782	3
criterio	417	630	447	639	595	782	3
exigente	450	630	486	639	595	782	3
para	489	630	507	639	595	782	3
ello,	510	630	528	639	595	782	3
ya	532	630	541	639	595	782	3
que	312	641	327	650	595	782	3
solo	331	641	349	650	595	782	3
se	353	641	362	650	595	782	3
incluyó	366	641	398	650	595	782	3
en	402	641	412	650	595	782	3
valor	417	641	438	650	595	782	3
de	443	641	452	650	595	782	3
presencia	457	641	496	650	595	782	3
la	501	641	508	650	595	782	3
opción	513	641	541	650	595	782	3
máxima	312	652	346	662	595	782	3
cuando	351	652	381	662	595	782	3
se	386	652	395	662	595	782	3
refiriese	400	652	435	662	595	782	3
a	440	652	445	662	595	782	3
aspectos	450	652	485	662	595	782	3
negativos	491	652	531	662	595	782	3
y	536	652	541	662	595	782	3
mínima	312	664	344	673	595	782	3
cuando	348	664	379	673	595	782	3
fueran	383	664	410	673	595	782	3
positivos,	414	664	455	673	595	782	3
a	459	664	464	673	595	782	3
excepción	468	664	511	673	595	782	3
de	515	664	525	673	595	782	3
los	529	664	541	673	595	782	3
indicadores	312	675	360	685	595	782	3
relativos	363	675	400	685	595	782	3
a	403	675	407	685	595	782	3
la	411	675	418	685	595	782	3
autopercepción	421	675	486	685	595	782	3
y	489	675	494	685	595	782	3
valoración	497	675	541	685	595	782	3
personal,	312	687	350	696	595	782	3
a	354	687	358	696	595	782	3
las	362	687	374	696	595	782	3
actitudes	377	687	414	696	595	782	3
y	418	687	423	696	595	782	3
conductas	427	687	469	696	595	782	3
antisociales	472	687	521	696	595	782	3
y	525	687	530	696	595	782	3
al	534	687	541	696	595	782	3
contacto	312	698	347	707	595	782	3
con	351	698	367	707	595	782	3
drogas,	371	698	401	707	595	782	3
cuyo	405	698	426	707	595	782	3
valor	430	698	451	707	595	782	3
final	455	698	475	707	595	782	3
es	479	698	487	707	595	782	3
el	491	698	499	707	595	782	3
resultado	503	698	541	707	595	782	3
del	312	709	325	719	595	782	3
sumatorio	328	709	370	719	595	782	3
de	372	709	382	719	595	782	3
las	385	709	397	719	595	782	3
puntuaciones.	400	709	458	719	595	782	3
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	3
Intervention	502	744	541	751	595	782	3
Vol.	430	753	443	761	595	782	3
20,	445	753	455	761	595	782	3
No.	458	753	469	761	595	782	3
2,	472	753	478	761	595	782	3
2011	480	753	495	761	595	782	3
-	498	753	500	761	595	782	3
pp.	503	753	513	761	595	782	3
161-170	515	753	541	761	595	782	3
164	54	29	72	39	595	782	4
F	220	31	225	39	595	782	4
ACTORES	224	33	251	38	595	782	4
A	253	31	259	39	595	782	4
SOCIADOS	259	33	289	38	595	782	4
AL	291	33	299	38	595	782	4
B	301	31	306	39	595	782	4
ULLYING	306	33	332	38	595	782	4
EN	335	33	343	38	595	782	4
N	345	31	351	39	595	782	4
ICARAGUA	351	33	382	38	595	782	4
Relaciones	312	59	359	69	595	782	4
con	362	59	378	69	595	782	4
la	381	59	389	69	595	782	4
implicación	392	59	442	69	595	782	4
en	445	59	456	69	595	782	4
bullying:	459	59	498	69	595	782	4
análisis	312	71	345	80	595	782	4
univariado	348	71	395	80	595	782	4
Tabla	55	61	73	69	595	782	4
1.	76	61	82	69	595	782	4
Criterio	84	61	109	69	595	782	4
de	111	61	119	69	595	782	4
selección	121	61	151	69	595	782	4
de	153	61	161	69	595	782	4
los	163	61	173	69	595	782	4
implicados	175	61	211	69	595	782	4
en	213	61	220	69	595	782	4
bullying	223	61	249	69	595	782	4
Agresor	117	81	145	89	595	782	4
Nunca	117	90	140	99	595	782	4
Víctima	55	111	82	119	595	782	4
nunca	84	111	104	119	595	782	4
Espectador	117	111	153	119	595	782	4
Víctima	55	121	82	129	595	782	4
pocas	84	121	103	129	595	782	4
Espectador	117	121	153	129	595	782	4
Víctima	55	131	81	139	595	782	4
muchas	84	131	108	139	595	782	4
Víctima	117	131	143	139	595	782	4
Agresor	167	81	195	89	595	782	4
Pocas	167	90	187	99	595	782	4
Agresor	216	81	244	89	595	782	4
Muchas	216	90	243	99	595	782	4
Espectador	167	111	203	119	595	782	4
Espectador	167	121	203	129	595	782	4
Víctima	167	131	193	139	595	782	4
Agresor	216	111	242	119	595	782	4
Agresor	216	121	242	129	595	782	4
Agresor	216	131	242	139	595	782	4
victimizado	244	131	282	139	595	782	4
Análisis	54	159	89	169	595	782	4
de	92	159	102	169	595	782	4
datos	105	159	127	169	595	782	4
Se	65	182	76	192	595	782	4
realizaron	79	182	121	192	595	782	4
dos	124	182	138	192	595	782	4
tipos	141	182	161	192	595	782	4
de	164	182	174	192	595	782	4
análisis.	177	182	211	192	595	782	4
En	214	182	226	192	595	782	4
primer	229	182	257	192	595	782	4
lugar,	260	182	284	192	595	782	4
un	54	193	64	203	595	782	4
análisis	67	193	99	203	595	782	4
univariado	102	193	147	203	595	782	4
para	150	193	168	203	595	782	4
evaluar	171	193	202	203	595	782	4
la	205	193	212	203	595	782	4
relación	215	193	249	203	595	782	4
entre	252	193	273	203	595	782	4
la	276	193	283	203	595	782	4
implicación	54	205	103	214	595	782	4
en	108	205	118	214	595	782	4
bullying	122	205	157	214	595	782	4
y	161	205	167	214	595	782	4
cada	171	205	191	214	595	782	4
una	195	205	210	214	595	782	4
de	215	205	225	214	595	782	4
las	229	205	241	214	595	782	4
variables	246	205	283	214	595	782	4
independientes.	54	216	119	226	595	782	4
En	124	216	135	226	595	782	4
este	139	216	156	226	595	782	4
caso	160	216	178	226	595	782	4
se	183	216	191	226	595	782	4
realizaron	195	216	237	226	595	782	4
contrastes	242	216	284	226	595	782	4
de	54	228	64	237	595	782	4
proporciones	68	228	122	237	595	782	4
(χ	126	228	135	237	595	782	4
2	135	228	139	234	595	782	4
),	139	228	145	237	595	782	4
tomando	149	228	186	237	595	782	4
de	189	228	199	237	595	782	4
referencia	203	228	245	237	595	782	4
los	249	228	261	237	595	782	4
resi-	265	228	284	237	595	782	4
duos	54	239	74	249	595	782	4
tipificados	77	239	122	249	595	782	4
corregidos	125	239	169	249	595	782	4
(valores	173	239	207	249	595	782	4
superiores	210	239	253	249	595	782	4
a	257	239	262	249	595	782	4
1.96	265	239	284	249	595	782	4
para	54	250	72	260	595	782	4
un	75	250	86	260	595	782	4
intervalo	89	250	126	260	595	782	4
de	129	250	139	260	595	782	4
confianza	142	250	183	260	595	782	4
del	186	250	199	260	595	782	4
95%	202	250	221	260	595	782	4
y	224	250	229	260	595	782	4
superiores	233	250	276	260	595	782	4
a	279	250	284	260	595	782	4
2.58	54	262	72	271	595	782	4
para	76	262	94	271	595	782	4
el	97	262	105	271	595	782	4
99%)	108	262	131	271	595	782	4
y	134	262	140	271	595	782	4
contrastes	143	262	185	271	595	782	4
de	189	262	199	271	595	782	4
medias	202	262	232	271	595	782	4
(análisis	235	262	270	271	595	782	4
de	274	262	284	271	595	782	4
varianza,	54	273	92	283	595	782	4
ANOVA)	94	273	134	283	595	782	4
utilizando	137	273	179	283	595	782	4
la	181	273	189	283	595	782	4
prueba	191	273	220	283	595	782	4
de	222	273	232	283	595	782	4
Bonferroni.	235	273	284	283	595	782	4
Aquellas	54	285	91	294	595	782	4
variables	94	285	132	294	595	782	4
que	135	285	150	294	595	782	4
resultaron	153	285	195	294	595	782	4
significativas	197	285	253	294	595	782	4
fueron	256	285	284	294	595	782	4
incluidas	54	296	92	306	595	782	4
en	98	296	108	306	595	782	4
un	114	296	125	306	595	782	4
análisis	131	296	162	306	595	782	4
multivariado	168	296	222	306	595	782	4
de	228	296	238	306	595	782	4
regresión	244	296	284	306	595	782	4
logística	54	307	89	317	595	782	4
multinomial.	92	307	146	317	595	782	4
Los	65	319	81	328	595	782	4
análisis	85	319	116	328	595	782	4
fueron	120	319	147	328	595	782	4
realizados	151	319	194	328	595	782	4
con	197	319	212	328	595	782	4
el	216	319	224	328	595	782	4
paquete	227	319	260	328	595	782	4
esta-	264	319	283	328	595	782	4
dístico	54	330	82	340	595	782	4
SPSS	85	330	109	340	595	782	4
versión	112	330	143	340	595	782	4
15.0	147	330	165	340	595	782	4
para	169	330	187	340	595	782	4
Windows.	190	330	233	340	595	782	4
El	236	330	245	340	595	782	4
nivel	249	330	270	340	595	782	4
de	274	330	283	340	595	782	4
significatividad	54	342	119	351	595	782	4
adoptado	122	342	161	351	595	782	4
fue	163	342	177	351	595	782	4
de	180	342	190	351	595	782	4
p	193	342	198	351	595	782	4
<	201	342	207	351	595	782	4
.05.	209	342	225	351	595	782	4
Resultados	54	376	103	385	595	782	4
La	65	399	76	408	595	782	4
implicación	79	399	128	408	595	782	4
en	130	399	140	408	595	782	4
bullying	142	399	177	408	595	782	4
resultó	179	399	208	408	595	782	4
del	210	399	223	408	595	782	4
6%	225	399	239	408	595	782	4
agresores,	241	399	283	408	595	782	4
el	54	410	61	420	595	782	4
25.3%	65	410	92	420	595	782	4
víctimas,	96	410	134	420	595	782	4
el	138	410	145	420	595	782	4
18.7%	149	410	176	420	595	782	4
agresor	179	410	210	420	595	782	4
victimizado	214	410	264	420	595	782	4
y	267	410	272	420	595	782	4
el	276	410	284	420	595	782	4
50%	54	421	73	431	595	782	4
espectadores.	76	421	132	431	595	782	4
Tabla	55	449	73	457	595	782	4
2.	75	449	81	457	595	782	4
Valores	83	449	107	457	595	782	4
y	110	449	114	457	595	782	4
porcentajes	116	449	153	457	595	782	4
de	155	449	163	457	595	782	4
las	165	449	174	457	595	782	4
pruebas	176	449	201	457	595	782	4
Chi	203	449	215	457	595	782	4
Cuadrado	217	449	249	457	595	782	4
Indicadores	55	459	96	467	595	782	4
Valores	127	459	152	467	595	782	4
A	163	459	169	467	595	782	4
V	199	459	205	467	595	782	4
AV	235	459	248	467	595	782	4
Sexo	55	469	71	477	595	782	4
Valores	195	469	219	477	595	782	4
Los	323	94	339	103	595	782	4
resultados	344	94	386	103	595	782	4
mostraron	391	94	433	103	595	782	4
que	438	94	453	103	595	782	4
existían	458	94	491	103	595	782	4
diferencias	495	94	541	103	595	782	4
estadísticamente	312	105	381	115	595	782	4
significativas	384	105	440	115	595	782	4
entre	442	105	463	115	595	782	4
todas	465	105	487	115	595	782	4
las	490	105	501	115	595	782	4
variables	504	105	541	115	595	782	4
introducidas	312	117	364	126	595	782	4
en	366	117	376	126	595	782	4
el	379	117	387	126	595	782	4
análisis	389	117	421	126	595	782	4
y	424	117	429	126	595	782	4
la	432	117	439	126	595	782	4
implicación	442	117	492	126	595	782	4
en	494	117	504	126	595	782	4
bullying	507	117	541	126	595	782	4
(ver	312	128	329	137	595	782	4
tabla	332	128	352	137	595	782	4
2).	355	128	366	137	595	782	4
En	369	128	381	137	595	782	4
cuanto	384	128	412	137	595	782	4
al	415	128	423	137	595	782	4
sexo,	426	128	447	137	595	782	4
los	450	128	463	137	595	782	4
agresores	466	128	505	137	595	782	4
victimi-	508	128	542	137	595	782	4
zados	312	139	336	149	595	782	4
solían	338	139	363	149	595	782	4
ser	366	139	378	149	595	782	4
chicos	381	139	407	149	595	782	4
y	410	139	415	149	595	782	4
los	418	139	430	149	595	782	4
espectadores	432	139	486	149	595	782	4
tendían	489	139	520	149	595	782	4
a	522	139	527	149	595	782	4
ser	529	139	541	149	595	782	4
chicas,	312	151	341	160	595	782	4
χ	344	140	350	164	595	782	4
2	350	151	353	157	595	782	4
(3,	356	151	368	160	595	782	4
n	371	151	376	160	595	782	4
=	379	151	385	160	595	782	4
2440)	388	151	413	160	595	782	4
=	416	151	422	160	595	782	4
39.393,	425	151	457	160	595	782	4
V	460	151	466	160	595	782	4
=	469	151	475	160	595	782	4
.127;	478	151	500	160	595	782	4
p	503	151	508	160	595	782	4
=	511	151	517	160	595	782	4
.000.	520	151	541	160	595	782	4
En	312	162	323	172	595	782	4
el	326	162	334	172	595	782	4
análisis	337	162	368	172	595	782	4
de	371	162	381	172	595	782	4
las	384	162	395	172	595	782	4
relaciones	398	162	441	172	595	782	4
entre	443	162	464	172	595	782	4
escolares	467	162	506	172	595	782	4
eran	508	162	526	172	595	782	4
los	529	162	541	172	595	782	4
agresores	312	174	351	183	595	782	4
victimizados	355	174	408	183	595	782	4
quienes	411	174	443	183	595	782	4
más	447	174	464	183	595	782	4
relaciones	467	174	509	183	595	782	4
negati-	512	174	541	183	595	782	4
vas	312	185	326	194	595	782	4
mantenían	328	185	372	194	595	782	4
con	375	185	390	194	595	782	4
sus	392	185	406	194	595	782	4
iguales,	408	185	441	194	595	782	4
siendo	443	185	471	194	595	782	4
los	473	185	485	194	595	782	4
espectadores	488	185	541	194	595	782	4
quienes	312	196	344	206	595	782	4
menos,	348	196	378	206	595	782	4
χ	381	186	387	210	595	782	4
2	387	196	390	202	595	782	4
(3,	394	196	405	206	595	782	4
n	409	196	414	206	595	782	4
=	418	196	424	206	595	782	4
2367)	428	196	452	206	595	782	4
=	456	196	462	206	595	782	4
17.392,	465	196	497	206	595	782	4
V	500	196	507	206	595	782	4
=	511	196	516	206	595	782	4
.086;	520	196	541	206	595	782	4
p	312	208	317	217	595	782	4
<	321	208	327	217	595	782	4
.01.	331	208	347	217	595	782	4
En	351	208	362	217	595	782	4
las	366	208	378	217	595	782	4
relaciones	382	208	424	217	595	782	4
de	428	208	438	217	595	782	4
los	442	208	454	217	595	782	4
estudiantes	458	208	505	217	595	782	4
con	509	208	524	217	595	782	4
sus	528	208	541	217	595	782	4
docentes	312	219	349	229	595	782	4
los	354	219	366	229	595	782	4
espectadores	371	219	425	229	595	782	4
fueron	430	219	458	229	595	782	4
los	463	219	475	229	595	782	4
que	481	219	496	229	595	782	4
emitieron	501	219	541	229	595	782	4
más	312	231	329	240	595	782	4
respuestas	332	231	375	240	595	782	4
positivas,	378	231	418	240	595	782	4
χ	421	220	426	244	595	782	4
2	426	231	430	237	595	782	4
(3,	433	231	444	240	595	782	4
n	447	231	452	240	595	782	4
=	455	231	461	240	595	782	4
2384)	464	231	489	240	595	782	4
=	492	231	498	240	595	782	4
18.891,	501	231	532	240	595	782	4
V	535	231	541	240	595	782	4
=	312	242	318	251	595	782	4
.089;	321	242	342	251	595	782	4
p	345	242	350	251	595	782	4
=	353	242	359	251	595	782	4
.000.	362	242	383	251	595	782	4
Tanto	385	242	409	251	595	782	4
víctimas	412	242	448	251	595	782	4
como	451	242	474	251	595	782	4
agresores	477	242	516	251	595	782	4
victi-	519	242	541	251	595	782	4
mizados	312	253	347	263	595	782	4
percibían	349	253	388	263	595	782	4
una	390	253	406	263	595	782	4
mayor	408	253	435	263	595	782	4
tendencia	437	253	477	263	595	782	4
de	480	253	490	263	595	782	4
sus	492	253	505	263	595	782	4
familias	508	253	541	263	595	782	4
a	312	265	316	274	595	782	4
ir	319	265	326	274	595	782	4
a	328	265	333	274	595	782	4
hablar	336	265	362	274	595	782	4
con	365	265	380	274	595	782	4
los	383	265	395	274	595	782	4
adultos	398	265	428	274	595	782	4
responsables	431	265	485	274	595	782	4
en	488	265	497	274	595	782	4
la	500	265	508	274	595	782	4
escuela	511	265	542	274	595	782	4
y	312	276	317	286	595	782	4
las	320	276	332	286	595	782	4
familias	335	276	369	286	595	782	4
de	373	276	383	286	595	782	4
los	386	276	398	286	595	782	4
espectadores	402	276	455	286	595	782	4
las	459	276	470	286	595	782	4
que	474	276	489	286	595	782	4
menos	492	276	519	286	595	782	4
con-	523	276	542	286	595	782	4
tacto	312	288	332	297	595	782	4
establecían,	335	288	384	297	595	782	4
χ	387	277	393	301	595	782	4
2	393	288	397	294	595	782	4
(3,	400	288	411	297	595	782	4
n	414	288	419	297	595	782	4
=	422	288	428	297	595	782	4
2450)	431	288	456	297	595	782	4
=	458	288	464	297	595	782	4
57.156,	467	288	499	297	595	782	4
V	502	288	508	297	595	782	4
=	511	288	517	297	595	782	4
.153;	520	288	541	297	595	782	4
p	312	299	317	308	595	782	4
=	321	299	326	308	595	782	4
.000.	330	299	351	308	595	782	4
En	354	299	366	308	595	782	4
relación	370	299	403	308	595	782	4
al	407	299	414	308	595	782	4
contexto	418	299	454	308	595	782	4
social	458	299	482	308	595	782	4
violento	486	299	520	308	595	782	4
eran	523	299	541	308	595	782	4
los	312	310	324	320	595	782	4
agresores	328	310	368	320	595	782	4
victimizados	372	310	426	320	595	782	4
los	430	310	442	320	595	782	4
que	446	310	461	320	595	782	4
en	466	310	475	320	595	782	4
mayor	480	310	506	320	595	782	4
medida	511	310	541	320	595	782	4
estaban	312	322	343	331	595	782	4
presentes	347	322	386	331	595	782	4
en	389	322	399	331	595	782	4
múltiples	402	322	441	331	595	782	4
contextos	444	322	485	331	595	782	4
violentos,	488	322	529	331	595	782	4
χ	532	311	538	335	595	782	4
2	538	322	541	328	595	782	4
(9,	312	333	323	343	595	782	4
n	326	333	331	342	595	782	4
=	333	333	339	343	595	782	4
2184)	341	333	366	343	595	782	4
=	368	333	374	343	595	782	4
132.533,	376	333	413	343	595	782	4
V	416	333	422	342	595	782	4
=	424	333	430	343	595	782	4
.142;	433	333	454	343	595	782	4
p	456	333	461	342	595	782	4
=	464	333	470	343	595	782	4
.000.	472	333	493	343	595	782	4
Del	495	333	510	343	595	782	4
mismo	513	333	541	343	595	782	4
modo,	312	345	338	354	595	782	4
eran	341	345	359	354	595	782	4
los	362	345	375	354	595	782	4
agresores	378	345	417	354	595	782	4
victimizados	420	345	474	354	595	782	4
los	477	345	489	354	595	782	4
que	492	345	508	354	595	782	4
afirma-	511	345	541	354	595	782	4
ban	312	356	327	365	595	782	4
en	330	356	340	365	595	782	4
mayor	343	356	370	365	595	782	4
medida	373	356	404	365	595	782	4
ser	407	356	419	365	595	782	4
víctimas	422	356	458	365	595	782	4
también	461	356	495	365	595	782	4
de	498	356	508	365	595	782	4
maltra-	511	356	541	365	595	782	4
to	312	367	320	377	595	782	4
de	323	367	333	377	595	782	4
sus	336	367	349	377	595	782	4
progenitores	352	367	405	377	595	782	4
o	408	367	413	377	595	782	4
docentes,	416	367	455	377	595	782	4
seguidos	458	367	495	377	595	782	4
de	498	367	508	377	595	782	4
las	511	367	522	377	595	782	4
víc-	525	367	541	377	595	782	4
timas	312	379	335	388	595	782	4
(20%),	338	379	367	388	595	782	4
mientras	370	379	406	388	595	782	4
que	409	379	424	388	595	782	4
los	428	379	440	388	595	782	4
espectadores	443	379	497	388	595	782	4
confirma-	500	379	541	388	595	782	4
ron	312	390	326	400	595	782	4
de	329	390	339	400	595	782	4
manera	343	390	374	400	595	782	4
más	377	390	394	400	595	782	4
notoria	397	390	427	400	595	782	4
no	431	390	441	400	595	782	4
haber	445	390	468	400	595	782	4
sido	472	390	489	400	595	782	4
víctimas	492	390	528	400	595	782	4
de	532	390	541	400	595	782	4
este	312	402	328	411	595	782	4
tipo	331	402	348	411	595	782	4
de	351	402	361	411	595	782	4
maltrato,	364	402	402	411	595	782	4
χ	405	391	410	415	595	782	4
2	410	402	414	408	595	782	4
(3,	417	402	428	411	595	782	4
n	432	402	437	411	595	782	4
=	440	402	446	411	595	782	4
2373)	449	402	474	411	595	782	4
=	477	402	483	411	595	782	4
322.101,	486	402	523	411	595	782	4
V	526	402	532	411	595	782	4
=	535	402	541	411	595	782	4
.368;	312	413	333	422	595	782	4
p	336	413	342	422	595	782	4
=	345	413	351	422	595	782	4
.000.	354	413	375	422	595	782	4
Por	378	413	393	422	595	782	4
último,	396	413	426	422	595	782	4
los	429	413	442	422	595	782	4
agresores	445	413	485	422	595	782	4
victimizados	488	413	541	422	595	782	4
reconocieron	312	424	367	434	595	782	4
en	372	424	382	434	595	782	4
mayor	387	424	414	434	595	782	4
medida	419	424	450	434	595	782	4
ser	455	424	467	434	595	782	4
espectadores	473	424	526	434	595	782	4
de	532	424	541	434	595	782	4
E	271	459	276	467	595	782	4
A	281	469	287	477	595	782	4
V	360	469	366	477	595	782	4
AV	433	469	444	477	595	782	4
E	517	469	522	477	595	782	4
H	204	489	210	497	595	782	4
55.1	276	489	290	497	595	782	4
49.2	355	489	369	497	595	782	4
62.9**	430	489	453	497	595	782	4
46**	511	489	527	497	595	782	4
M	204	504	211	513	595	782	4
44.9	276	504	290	513	595	782	4
50.8	355	504	369	513	595	782	4
37.1**	430	504	453	513	595	782	4
54**	511	504	527	513	595	782	4
Relaciones	55	524	90	533	595	782	4
iguales	93	524	115	533	595	782	4
-	206	524	209	533	595	782	4
+	205	534	210	543	595	782	4
14.5	276	524	290	533	595	782	4
85.5	276	534	290	543	595	782	4
14.8	355	524	369	533	595	782	4
85.2	355	534	369	543	595	782	4
18.5**	431	524	453	533	595	782	4
81.5**	430	534	453	543	595	782	4
10.8**	511	524	533	533	595	782	4
89.2**	511	534	533	543	595	782	4
Relaciones	55	550	90	558	595	782	4
alumno/docente	93	550	144	558	595	782	4
-	206	550	209	558	595	782	4
+	205	560	210	568	595	782	4
20.9	276	550	290	558	595	782	4
79.1	276	560	290	568	595	782	4
17.2	355	550	369	558	595	782	4
82.8	355	560	369	568	595	782	4
26.9**	431	550	453	558	595	782	4
73.1**	430	560	453	568	595	782	4
17.9*	511	550	529	558	595	782	4
82.1*	511	560	529	568	595	782	4
Relaciones	55	576	90	584	595	782	4
familia/escuela	93	576	142	584	595	782	4
-	206	576	209	584	595	782	4
+	205	586	210	594	595	782	4
31.6	276	576	290	584	595	782	4
68.4	276	586	290	594	595	782	4
26.3**	355	576	377	584	595	782	4
73.7**	355	586	377	594	595	782	4
22.8**	431	576	453	584	595	782	4
77.2**	430	586	453	594	595	782	4
39.4**	511	576	533	584	595	782	4
60.6**	511	586	533	594	595	782	4
Contexto	55	601	84	610	595	782	4
social	87	601	106	610	595	782	4
violento	108	601	134	610	595	782	4
0	205	601	209	610	595	782	4
1	205	611	209	620	595	782	4
2	205	621	209	630	595	782	4
3	205	631	209	640	595	782	4
19.7	276	601	290	610	595	782	4
40.1	276	611	290	620	595	782	4
29.9	276	621	290	630	595	782	4
10.2	276	631	290	640	595	782	4
19.7**	355	601	377	610	595	782	4
39.9	355	611	369	620	595	782	4
28.1	355	621	369	630	595	782	4
12.4*	355	631	373	640	595	782	4
11.3**	431	601	453	610	595	782	4
36.4*	430	611	449	620	595	782	4
34.6**	430	621	453	630	595	782	4
17.7**	430	631	453	640	595	782	4
30.8**	511	601	533	610	595	782	4
43.5*	511	611	529	620	595	782	4
19.9**	511	621	533	630	595	782	4
5.8**	515	631	533	640	595	782	4
Victimización	55	647	100	655	595	782	4
adultos	102	647	126	655	595	782	4
No	202	647	212	655	595	782	4
Sí	204	657	211	665	595	782	4
88.8	276	647	290	655	595	782	4
11.2	277	657	290	665	595	782	4
80.8**	355	647	377	655	595	782	4
19.2**	355	657	377	665	595	782	4
60.6**	431	647	453	655	595	782	4
39.4**	430	657	453	665	595	782	4
95.7**	511	647	533	655	595	782	4
4.3**	515	657	533	665	595	782	4
Testigo	55	673	78	681	595	782	4
peleas	81	673	101	681	595	782	4
violentas	103	673	132	681	595	782	4
No	202	673	212	681	595	782	4
Sí	204	683	211	691	595	782	4
46.2*	276	673	294	681	595	782	4
53.8*	276	683	294	691	595	782	4
44.7**	355	673	377	681	595	782	4
55.3**	355	683	377	691	595	782	4
31.6**	430	673	453	681	595	782	4
68.4**	430	683	453	691	595	782	4
70.6**	511	673	533	681	595	782	4
29.4**	511	683	533	691	595	782	4
*	55	702	58	708	595	782	4
Residuos	60	702	83	708	595	782	4
tipificados	84	702	111	708	595	782	4
corregidos	113	702	139	708	595	782	4
con	141	702	150	708	595	782	4
valores	152	702	170	708	595	782	4
superiores	172	702	198	708	595	782	4
a	199	702	202	708	595	782	4
+	204	702	208	708	595	782	4
1.96	209	702	220	708	595	782	4
(intervalo	222	702	247	708	595	782	4
de	248	702	254	708	595	782	4
confianza	256	702	280	708	595	782	4
95%)	282	702	296	708	595	782	4
**	55	710	61	717	595	782	4
Residuos	63	710	86	717	595	782	4
tipificados	88	710	114	717	595	782	4
corregidos	116	710	143	717	595	782	4
con	144	710	153	717	595	782	4
valores	155	710	173	717	595	782	4
superiores	175	710	201	717	595	782	4
a	203	710	205	717	595	782	4
+	207	710	211	717	595	782	4
2.58	212	710	223	716	595	782	4
(intervalo	225	710	250	716	595	782	4
de	251	710	257	716	595	782	4
confianza	259	710	284	716	595	782	4
99%)	285	710	299	716	595	782	4
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	4
Intervention	98	744	137	751	595	782	4
Vol.	54	753	67	761	595	782	4
20,	69	753	79	761	595	782	4
No.	81	753	93	761	595	782	4
2,	95	753	101	761	595	782	4
2011	103	753	119	761	595	782	4
-	121	753	124	761	595	782	4
pp.	126	753	136	761	595	782	4
161-170	138	753	165	761	595	782	4
Copyright	335	744	367	751	595	782	4
2011	369	744	385	751	595	782	4
by	387	744	395	751	595	782	4
the	398	744	407	751	595	782	4
Colegio	410	744	435	751	595	782	4
Oficial	437	744	459	751	595	782	4
de	462	744	469	751	595	782	4
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	4
de	508	744	516	751	595	782	4
Madrid	518	744	541	751	595	782	4
ISSN:	346	753	366	761	595	782	4
1132-0559	368	753	403	761	595	782	4
-	405	753	407	761	595	782	4
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a4	410	753	541	761	595	782	4
165	523	29	541	39	595	782	5
E	203	31	207	39	595	782	5
VA	207	33	215	38	595	782	5
M.	217	31	226	39	595	782	5
R	229	31	234	39	595	782	5
OMERA	234	33	256	38	595	782	5
,	256	31	258	39	595	782	5
R	260	31	265	39	595	782	5
OSARIO	265	33	287	38	595	782	5
D	290	31	295	39	595	782	5
EL	295	33	303	38	595	782	5
R	305	31	310	39	595	782	5
EY	310	33	318	38	595	782	5
Y	320	33	324	38	595	782	5
R	326	31	331	39	595	782	5
OSARIO	331	33	354	38	595	782	5
O	356	31	362	39	595	782	5
RTEGA	362	33	381	38	595	782	5
violencia	54	60	92	69	595	782	5
frente	95	60	120	69	595	782	5
a	123	60	127	69	595	782	5
los	130	60	143	69	595	782	5
no	146	60	156	69	595	782	5
implicados,	159	60	208	69	595	782	5
que	211	60	226	69	595	782	5
manifestaron	229	60	284	69	595	782	5
no	54	71	64	80	595	782	5
haber	69	71	92	80	595	782	5
presenciado	97	71	147	80	595	782	5
acciones	151	71	187	80	595	782	5
violentas,	192	71	232	80	595	782	5
χ	237	60	242	85	595	782	5
2	242	71	246	77	595	782	5
(3,	250	71	262	80	595	782	5
N	266	71	273	80	595	782	5
=	278	71	283	80	595	782	5
2442)	54	82	78	92	595	782	5
=	81	82	87	92	595	782	5
251.071,	90	82	127	92	595	782	5
V	130	82	136	92	595	782	5
=	139	82	145	92	595	782	5
.321;	148	82	169	92	595	782	5
p	172	82	177	92	595	782	5
=	180	82	186	92	595	782	5
.000.	189	82	210	92	595	782	5
Diferencias	65	94	113	103	595	782	5
estadísticamente	120	94	188	103	595	782	5
significativas	195	94	250	103	595	782	5
fueron	256	94	284	103	595	782	5
observadas	54	105	100	115	595	782	5
en	103	105	113	115	595	782	5
relación	117	105	150	115	595	782	5
al	153	105	161	115	595	782	5
indicador	164	105	204	115	595	782	5
de	207	105	217	115	595	782	5
autopercepción	220	105	284	115	595	782	5
y	54	117	59	126	595	782	5
valoración	63	117	107	126	595	782	5
personal,	110	117	148	126	595	782	5
F	151	117	158	126	595	782	5
(3,	161	117	173	126	595	782	5
N	176	117	183	126	595	782	5
=	187	117	193	126	595	782	5
2150)	196	117	221	126	595	782	5
=	224	117	230	126	595	782	5
34.841;	234	117	265	126	595	782	5
p	269	117	274	126	595	782	5
=	278	117	283	126	595	782	5
.000.	54	128	75	137	595	782	5
Los	79	128	94	137	595	782	5
resultados	98	128	141	137	595	782	5
obtenidos	145	128	185	137	595	782	5
en	189	128	199	137	595	782	5
la	203	128	211	137	595	782	5
prueba	215	128	243	137	595	782	5
Post-hoc	247	128	283	137	595	782	5
mostraron	54	139	96	149	595	782	5
que	99	139	114	149	595	782	5
estas	117	139	138	149	595	782	5
diferencias	141	139	186	149	595	782	5
significativas	190	139	245	149	595	782	5
se	248	139	257	149	595	782	5
regis-	260	139	284	149	595	782	5
traron	54	151	79	160	595	782	5
principalmente	81	151	143	160	595	782	5
en	146	151	156	160	595	782	5
los	158	151	170	160	595	782	5
espectadores	172	151	225	160	595	782	5
y	228	151	233	160	595	782	5
en	235	151	245	160	595	782	5
los	248	151	260	160	595	782	5
agre-	262	151	283	160	595	782	5
sores	54	162	75	172	595	782	5
victimizados,	78	162	133	172	595	782	5
siendo	136	162	163	172	595	782	5
los	166	162	178	172	595	782	5
primeros	180	162	217	172	595	782	5
los	220	162	232	172	595	782	5
que	234	162	249	172	595	782	5
mostra-	252	162	284	172	595	782	5
ron	54	174	68	183	595	782	5
el	72	174	79	183	595	782	5
nivel	83	174	104	183	595	782	5
más	108	174	125	183	595	782	5
alto	129	174	145	183	595	782	5
en	149	174	159	183	595	782	5
autopercepción	163	174	226	183	595	782	5
y	230	174	236	183	595	782	5
valoración	240	174	283	183	595	782	5
personal	54	185	89	194	595	782	5
y	93	185	99	194	595	782	5
los	103	185	115	194	595	782	5
segundos	119	185	158	194	595	782	5
los	162	185	175	194	595	782	5
que	179	185	194	194	595	782	5
presentaron	198	185	247	194	595	782	5
el	251	185	258	194	595	782	5
nivel	263	185	284	194	595	782	5
más	54	196	71	206	595	782	5
bajo	73	196	91	206	595	782	5
de	94	196	104	206	595	782	5
los	107	196	119	206	595	782	5
cuatro	122	196	148	206	595	782	5
roles	150	196	171	206	595	782	5
estudiados	173	196	217	206	595	782	5
(véase	220	196	247	206	595	782	5
tabla	249	196	269	206	595	782	5
3).	272	196	284	206	595	782	5
Resultados	65	208	111	217	595	782	5
similares	116	208	154	217	595	782	5
se	158	208	167	217	595	782	5
observaron	171	208	218	217	595	782	5
en	222	208	232	217	595	782	5
actitudes	237	208	274	217	595	782	5
y	278	208	283	217	595	782	5
conductas	54	219	96	229	595	782	5
antisociales,	99	219	151	229	595	782	5
F	154	219	160	228	595	782	5
(3,	164	219	175	229	595	782	5
N	178	219	185	228	595	782	5
=	188	219	194	229	595	782	5
2215)	197	219	222	229	595	782	5
=	225	219	231	229	595	782	5
92.335,	234	219	266	229	595	782	5
p	269	219	274	228	595	782	5
=	278	219	283	229	595	782	5
.00	54	231	67	240	595	782	5
y	70	231	76	240	595	782	5
contacto	79	231	115	240	595	782	5
con	118	231	133	240	595	782	5
drogas,	137	231	167	240	595	782	5
F	171	231	177	240	595	782	5
(3,	180	231	192	240	595	782	5
N	195	231	202	240	595	782	5
=	205	231	211	240	595	782	5
2354)	215	231	239	240	595	782	5
=	243	231	249	240	595	782	5
36.737,	252	231	283	240	595	782	5
p	54	242	59	251	595	782	5
=	62	242	68	251	595	782	5
.00.	70	242	86	251	595	782	5
Las	89	242	104	251	595	782	5
diferencias	107	242	153	251	595	782	5
estadísticamente	155	242	225	251	595	782	5
significativas	228	242	284	251	595	782	5
indicaban	54	253	95	263	595	782	5
que	98	253	113	263	595	782	5
eran	116	253	134	263	595	782	5
los	138	253	150	263	595	782	5
agresores	153	253	193	263	595	782	5
victimizados	196	253	250	263	595	782	5
los	253	253	265	263	595	782	5
que	268	253	284	263	595	782	5
mayor	54	265	81	274	595	782	5
número	83	265	115	274	595	782	5
de	118	265	128	274	595	782	5
actitudes	130	265	168	274	595	782	5
y	170	265	176	274	595	782	5
comportamientos	178	265	251	274	595	782	5
violen-	254	265	284	274	595	782	5
tos	54	276	66	286	595	782	5
manifestaban	69	276	125	286	595	782	5
y	128	276	134	286	595	782	5
además	137	276	168	286	595	782	5
eran	171	276	189	286	595	782	5
los	193	276	205	286	595	782	5
que	208	276	223	286	595	782	5
mantenían	226	276	270	286	595	782	5
un	273	276	284	286	595	782	5
mayor	54	288	81	297	595	782	5
contacto	84	288	120	297	595	782	5
con	123	288	138	297	595	782	5
las	141	288	153	297	595	782	5
drogas	156	288	184	297	595	782	5
frente	187	288	212	297	595	782	5
a	215	288	220	297	595	782	5
los	223	288	235	297	595	782	5
espectado-	239	288	283	297	595	782	5
res,	54	299	69	308	595	782	5
que	72	299	87	308	595	782	5
eran	90	299	108	308	595	782	5
quienes	111	299	143	308	595	782	5
menos	146	299	173	308	595	782	5
manifestaban	176	299	232	308	595	782	5
este	235	299	251	308	595	782	5
tipo	254	299	271	308	595	782	5
de	274	299	284	308	595	782	5
actitudes	54	310	91	320	595	782	5
y	94	310	99	320	595	782	5
conductas	101	310	143	320	595	782	5
(véase	145	310	172	320	595	782	5
tabla	175	310	195	320	595	782	5
3).	197	310	209	320	595	782	5
La	211	310	222	320	595	782	5
edad	225	310	244	320	595	782	5
no	247	310	257	320	595	782	5
resul-	260	310	283	320	595	782	5
tó	54	322	62	331	595	782	5
significativa.	65	322	119	331	595	782	5
El	323	60	332	69	595	782	5
análisis	336	60	367	69	595	782	5
de	370	60	380	69	595	782	5
regresión	383	60	422	69	595	782	5
logística	426	60	461	69	595	782	5
resultó	464	60	493	69	595	782	5
significati-	496	60	541	69	595	782	5
vo	312	71	322	80	595	782	5
para	325	71	343	80	595	782	5
las	346	71	357	80	595	782	5
siguientes	360	71	402	80	595	782	5
nueve	405	71	430	80	595	782	5
variables:	433	71	474	80	595	782	5
sexo,	476	71	498	80	595	782	5
testigo	501	71	529	80	595	782	5
de	532	71	541	80	595	782	5
peleas	312	82	338	92	595	782	5
violentas,	343	82	383	92	595	782	5
autopercepción	388	82	452	92	595	782	5
y	457	82	462	92	595	782	5
valoración	466	82	511	92	595	782	5
perso-	515	82	541	92	595	782	5
nal,	312	94	327	103	595	782	5
relaciones	330	94	372	103	595	782	5
entre	375	94	396	103	595	782	5
iguales,	398	94	430	103	595	782	5
relaciones	433	94	475	103	595	782	5
con	478	94	493	103	595	782	5
profesores,	495	94	541	103	595	782	5
relaciones	312	105	354	115	595	782	5
entre	361	105	382	115	595	782	5
familia	388	105	417	115	595	782	5
y	424	105	429	115	595	782	5
profesorado,	435	105	488	115	595	782	5
víctima	494	105	525	115	595	782	5
de	532	105	541	115	595	782	5
adultos,	312	117	345	126	595	782	5
contacto	349	117	384	126	595	782	5
con	388	117	404	126	595	782	5
drogas	408	117	436	126	595	782	5
y	440	117	445	126	595	782	5
actitudes	449	117	486	126	595	782	5
y	490	117	495	126	595	782	5
conductas	499	117	541	126	595	782	5
antisociales,	312	128	363	137	595	782	5
-2LL	368	128	389	137	595	782	5
=	393	128	399	137	595	782	5
2359,918;	404	128	446	137	595	782	5
χ	450	117	456	142	595	782	5
2	456	128	460	134	595	782	5
(27,	464	128	481	137	595	782	5
N	485	128	492	137	595	782	5
=	496	128	502	137	595	782	5
3042)	507	128	531	137	595	782	5
=	535	128	541	137	595	782	5
525.924,	312	139	349	149	595	782	5
p	351	139	357	149	595	782	5
=	360	139	365	149	595	782	5
.00.	368	139	384	149	595	782	5
Este	387	139	405	149	595	782	5
modelo	408	139	439	149	595	782	5
explicó	442	139	473	149	595	782	5
el	476	139	484	149	595	782	5
35.6%	486	139	514	149	595	782	5
de	516	139	526	149	595	782	5
los	529	139	541	149	595	782	5
casos.	312	151	337	160	595	782	5
La	340	151	351	160	595	782	5
categoría	354	151	393	160	595	782	5
de	395	151	405	160	595	782	5
referencia	408	151	450	160	595	782	5
fue	453	151	466	160	595	782	5
el	469	151	477	160	595	782	5
espectador.	480	151	528	160	595	782	5
El	312	185	322	194	595	782	5
agresor	325	185	357	194	595	782	5
de	360	185	370	194	595	782	5
bullying	373	185	409	194	595	782	5
Los	323	208	339	217	595	782	5
resultados	342	208	384	217	595	782	5
indicaron	387	208	427	217	595	782	5
que	429	208	444	217	595	782	5
existía	447	208	475	217	595	782	5
una	477	208	492	217	595	782	5
fuerte	495	208	520	217	595	782	5
rela-	522	208	541	217	595	782	5
ción	312	219	330	229	595	782	5
entre	333	219	354	229	595	782	5
el	358	219	365	229	595	782	5
perfil	369	219	391	229	595	782	5
de	395	219	405	229	595	782	5
agresor	408	219	439	229	595	782	5
y	443	219	448	229	595	782	5
las	451	219	463	229	595	782	5
relaciones	466	219	509	229	595	782	5
negati-	512	219	541	229	595	782	5
vas	312	231	326	240	595	782	5
con	328	231	343	240	595	782	5
los	346	231	358	240	595	782	5
iguales,	361	231	393	240	595	782	5
el	396	231	403	240	595	782	5
contacto	406	231	441	240	595	782	5
con	444	231	459	240	595	782	5
drogas,	461	231	492	240	595	782	5
la	495	231	502	240	595	782	5
manifes-	505	231	541	240	595	782	5
tación	312	242	337	251	595	782	5
de	340	242	350	251	595	782	5
actitudes	352	242	390	251	595	782	5
y	392	242	398	251	595	782	5
comportamientos	400	242	473	251	595	782	5
antisociales,	476	242	527	251	595	782	5
así	530	242	541	251	595	782	5
como	312	253	335	263	595	782	5
el	339	253	346	263	595	782	5
ser	350	253	362	263	595	782	5
chico.	365	253	391	263	595	782	5
También	394	253	431	263	595	782	5
influía,	434	253	464	263	595	782	5
aunque	468	253	498	263	595	782	5
en	501	253	511	263	595	782	5
menor	515	253	541	263	595	782	5
grado,	312	265	338	274	595	782	5
una	341	265	357	274	595	782	5
baja	360	265	377	274	595	782	5
autopercepción	380	265	444	274	595	782	5
y	447	265	453	274	595	782	5
valoración	456	265	500	274	595	782	5
personal,	503	265	541	274	595	782	5
el	312	276	319	286	595	782	5
que	323	276	338	286	595	782	5
los	342	276	354	286	595	782	5
padres	358	276	386	286	595	782	5
y	389	276	395	286	595	782	5
madres	398	276	429	286	595	782	5
tuvieran	432	276	467	286	595	782	5
malas	471	276	495	286	595	782	5
relaciones	499	276	541	286	595	782	5
con	312	288	327	297	595	782	5
los	329	288	342	297	595	782	5
docentes	344	288	381	297	595	782	5
y,	383	288	390	297	595	782	5
en	392	288	402	297	595	782	5
última	405	288	432	297	595	782	5
instancia,	434	288	474	297	595	782	5
el	476	288	484	297	595	782	5
que	486	288	501	297	595	782	5
se	504	288	512	297	595	782	5
hubie-	515	288	541	297	595	782	5
ra	312	299	320	308	595	782	5
presenciado	323	299	373	308	595	782	5
peleas	376	299	402	308	595	782	5
violentas	405	299	443	308	595	782	5
(ver	446	299	463	308	595	782	5
tabla	466	299	486	308	595	782	5
4).	489	299	500	308	595	782	5
La	312	333	323	342	595	782	5
víctima	326	333	358	342	595	782	5
de	361	333	371	342	595	782	5
bullying	374	333	409	342	595	782	5
Implicación	54	356	106	365	595	782	5
en	109	356	119	365	595	782	5
bullying:	122	356	161	365	595	782	5
análisis	164	356	197	365	595	782	5
multivariado	200	356	256	365	595	782	5
En	65	379	77	388	595	782	5
este	79	379	95	388	595	782	5
análisis	98	379	129	388	595	782	5
se	132	379	140	388	595	782	5
incluyeron	143	379	188	388	595	782	5
todas	190	379	212	388	595	782	5
las	214	379	226	388	595	782	5
variables	228	379	266	388	595	782	5
que	268	379	284	388	595	782	5
mostraron	54	390	96	400	595	782	5
diferencias	102	390	148	400	595	782	5
estadísticamente	153	390	222	400	595	782	5
significativas	228	390	284	400	595	782	5
en	54	402	64	411	595	782	5
el	67	402	75	411	595	782	5
análisis	78	402	110	411	595	782	5
univariado.	113	402	160	411	595	782	5
Para	164	402	182	411	595	782	5
introducir	186	402	227	411	595	782	5
las	231	402	242	411	595	782	5
variables	246	402	284	411	595	782	5
en	54	413	64	422	595	782	5
la	68	413	75	422	595	782	5
ecuación	80	413	117	422	595	782	5
de	121	413	131	422	595	782	5
regresión	135	413	174	422	595	782	5
se	178	413	187	422	595	782	5
utilizó	191	413	218	422	595	782	5
el	222	413	230	422	595	782	5
método	234	413	265	422	595	782	5
por	270	413	284	422	595	782	5
pasos	54	424	77	434	595	782	5
hacia	80	424	102	434	595	782	5
delante.	105	424	138	434	595	782	5
La	323	356	334	365	595	782	5
variable	336	356	370	365	595	782	5
que	373	356	388	365	595	782	5
más	390	356	407	365	595	782	5
se	409	356	418	365	595	782	5
relaciona	420	356	459	365	595	782	5
con	461	356	476	365	595	782	5
el	478	356	486	365	595	782	5
perfil	488	356	511	365	595	782	5
de	513	356	523	365	595	782	5
víc-	525	356	541	365	595	782	5
tima	312	367	330	377	595	782	5
de	334	367	343	377	595	782	5
bullying	346	367	381	377	595	782	5
es	384	367	393	377	595	782	5
el	396	367	403	377	595	782	5
hecho	406	367	431	377	595	782	5
de	434	367	444	377	595	782	5
tener	447	367	468	377	595	782	5
malas	471	367	496	377	595	782	5
relaciones	499	367	541	377	595	782	5
con	312	379	327	388	595	782	5
los	332	379	344	388	595	782	5
compañeros	349	379	400	388	595	782	5
y	405	379	411	388	595	782	5
compañeras,	416	379	468	388	595	782	5
seguido	473	379	506	388	595	782	5
de	511	379	521	388	595	782	5
una	526	379	541	388	595	782	5
autopercepción	312	390	376	400	595	782	5
y	379	390	384	400	595	782	5
valoración	388	390	432	400	595	782	5
personal	435	390	471	400	595	782	5
negativas.	474	390	516	400	595	782	5
Tam-	519	390	541	400	595	782	5
bién	312	402	330	411	595	782	5
se	333	402	342	411	595	782	5
observaron	346	402	392	411	595	782	5
relaciones	396	402	438	411	595	782	5
importantes,	442	402	494	411	595	782	5
aunque	498	402	528	411	595	782	5
en	532	402	541	411	595	782	5
menor	312	413	339	422	595	782	5
medida,	342	413	375	422	595	782	5
entre	378	413	399	422	595	782	5
la	402	413	409	422	595	782	5
victimización	412	413	469	422	595	782	5
y	472	413	477	422	595	782	5
las	480	413	492	422	595	782	5
malas	495	413	519	422	595	782	5
rela-	522	413	541	422	595	782	5
ciones	312	424	339	434	595	782	5
entre	341	424	362	434	595	782	5
familias	365	424	398	434	595	782	5
y	401	424	406	434	595	782	5
docentes,	409	424	448	434	595	782	5
seguido	451	424	483	434	595	782	5
de	486	424	496	434	595	782	5
haber	498	424	521	434	595	782	5
sido	524	424	541	434	595	782	5
Tabla	54	451	72	459	595	782	5
3.	74	451	80	459	595	782	5
Media	83	451	103	459	595	782	5
de	106	451	113	459	595	782	5
las	115	451	124	459	595	782	5
variables	127	451	156	459	595	782	5
cuantitativas	158	451	199	459	595	782	5
(desviación	201	451	239	459	595	782	5
típica)	241	451	262	459	595	782	5
Actitudes	54	471	87	479	595	782	5
y	89	471	93	479	595	782	5
conductas	96	471	130	479	595	782	5
antisociales	132	471	172	479	595	782	5
Media	245	471	267	479	595	782	5
(d.	269	471	278	479	595	782	5
t.)	280	471	288	479	595	782	5
Agresor	54	501	80	509	595	782	5
Víctima	54	511	80	519	595	782	5
Agresor	54	521	80	529	595	782	5
victimizado	83	521	121	529	595	782	5
Espectador	54	531	90	539	595	782	5
0.89	244	501	258	509	595	782	5
(.850)	261	501	280	509	595	782	5
av,	280	500	286	505	595	782	5
e	287	500	290	505	595	782	5
0.75	244	511	258	519	595	782	5
(.813)	261	511	280	519	595	782	5
av,	282	510	287	515	595	782	5
e	289	510	291	515	595	782	5
1.34	244	521	258	529	595	782	5
(.961)	261	521	280	529	595	782	5
a,	282	520	285	525	595	782	5
v,	287	520	290	525	595	782	5
e	292	520	294	525	595	782	5
0.55	244	531	258	539	595	782	5
(.741)	261	531	280	539	595	782	5
a,	282	530	285	535	595	782	5
v,	287	530	290	535	595	782	5
av	292	530	297	535	595	782	5
Autopercepción	54	551	109	559	595	782	5
y	111	551	115	559	595	782	5
valoración	117	551	154	559	595	782	5
personal	156	551	186	559	595	782	5
Media	245	551	267	559	595	782	5
(d.	269	551	278	559	595	782	5
t.)	280	551	288	559	595	782	5
Agresor	54	581	80	589	595	782	5
Víctima	54	591	80	599	595	782	5
Agresor	54	601	80	609	595	782	5
victimizado	83	601	121	609	595	782	5
Espectador	54	611	90	619	595	782	5
6.68	244	581	258	589	595	782	5
(1.815)	261	581	284	589	595	782	5
av,	286	580	291	585	595	782	5
e	293	580	295	585	595	782	5
6.87	244	591	258	599	595	782	5
(1.685)	261	591	284	599	595	782	5
av,	286	590	291	595	595	782	5
e	293	590	295	595	595	782	5
6.23	244	601	258	609	595	782	5
(1.914)	261	601	284	609	595	782	5
a,	286	600	289	605	595	782	5
v,	291	600	294	605	595	782	5
e	296	600	298	605	595	782	5
7.23	244	611	258	619	595	782	5
(1.561)	261	611	284	619	595	782	5
a,	286	610	289	615	595	782	5
v,	291	610	294	615	595	782	5
av	296	610	301	615	595	782	5
Contacto	54	631	86	639	595	782	5
con	88	631	100	639	595	782	5
drogas	102	631	126	639	595	782	5
Media	245	631	267	639	595	782	5
(d.	269	631	278	639	595	782	5
t.)	280	631	288	639	595	782	5
Agresor	54	661	80	669	595	782	5
Víctima	54	671	80	679	595	782	5
Agresor	54	681	80	689	595	782	5
victimizado	83	681	121	689	595	782	5
Espectador	54	691	90	699	595	782	5
a,	54	710	57	714	595	782	5
v,	58	710	61	714	595	782	5
av,	62	710	67	714	595	782	5
e	68	710	70	714	595	782	5
0.27	244	661	258	669	595	782	5
(.460)	261	661	280	669	595	782	5
av,	282	660	287	665	595	782	5
e	289	660	291	665	595	782	5
0.22	244	671	258	679	595	782	5
(.438)	261	671	280	679	595	782	5
av,	282	670	287	675	595	782	5
e	289	670	291	675	595	782	5
0.39	244	681	258	689	595	782	5
(.611)	261	681	280	689	595	782	5
a,	281	680	285	685	595	782	5
v,	286	680	290	685	595	782	5
e	291	680	294	685	595	782	5
0.14	244	691	258	699	595	782	5
(.342)	261	691	280	699	595	782	5
a,	282	690	285	695	595	782	5
v,	287	690	290	695	595	782	5
av	292	690	297	695	595	782	5
Media	442	471	464	479	595	782	5
(d.	466	471	475	479	595	782	5
t.)	478	471	485	479	595	782	5
Chico	392	481	411	489	595	782	5
Chica	506	481	525	489	595	782	5
1.03	384	501	398	509	595	782	5
(.833)	400	501	420	509	595	782	5
0.81	384	511	398	519	595	782	5
(.807)	400	511	420	519	595	782	5
1.37	384	521	398	529	595	782	5
(1.000)	400	521	424	529	595	782	5
0.58	384	531	398	539	595	782	5
(.741)	400	531	420	539	595	782	5
0.73	498	501	512	509	595	782	5
(.863)	514	501	534	509	595	782	5
0.67	498	511	512	519	595	782	5
(.802)	514	511	534	519	595	782	5
1.23	498	521	512	529	595	782	5
(.856)	514	521	534	529	595	782	5
0.51	498	531	512	539	595	782	5
(.738)	514	531	534	539	595	782	5
Media	442	551	464	559	595	782	5
(d.	466	551	475	559	595	782	5
t.)	478	551	485	559	595	782	5
Chico	392	561	411	569	595	782	5
Chica	506	561	525	569	595	782	5
6.69	384	581	398	589	595	782	5
(1.990)	400	581	424	589	595	782	5
6.80	384	591	398	599	595	782	5
(1.707)	400	591	424	599	595	782	5
6.35	384	601	398	609	595	782	5
(1.961)	400	601	424	609	595	782	5
7.23	384	611	398	619	595	782	5
(1.511)	400	611	424	619	595	782	5
6.65	493	581	508	589	595	782	5
(1.620)	510	581	533	589	595	782	5
6.93	493	591	508	599	595	782	5
(1.684)	510	591	533	599	595	782	5
6.05	493	601	508	609	595	782	5
(1.863)	510	601	533	609	595	782	5
7.21	493	611	508	619	595	782	5
(1.605)	510	611	533	619	595	782	5
Media	442	631	464	639	595	782	5
(d.	466	631	475	639	595	782	5
t.)	478	631	485	639	595	782	5
Chico	392	641	411	649	595	782	5
Chica	506	641	525	649	595	782	5
0.26	384	661	398	669	595	782	5
(.443)	400	661	420	669	595	782	5
0.24	384	671	398	679	595	782	5
(.465)	400	671	420	679	595	782	5
0.41	384	681	398	689	595	782	5
(.649)	400	681	420	689	595	782	5
0.12	384	691	398	699	595	782	5
(.322)	400	691	420	699	595	782	5
0.24	498	661	512	669	595	782	5
(.442)	514	661	534	669	595	782	5
0.20	498	671	512	679	595	782	5
(.412)	514	671	534	679	595	782	5
0.35	498	681	512	689	595	782	5
(.547)	514	681	534	689	595	782	5
0.14	498	691	512	699	595	782	5
(.350)	514	691	534	699	595	782	5
:	71	710	73	717	595	782	5
siglas	74	710	89	717	595	782	5
de	90	710	96	717	595	782	5
los	98	710	105	717	595	782	5
roles	107	710	119	717	595	782	5
que	121	710	130	717	595	782	5
indican	132	710	150	717	595	782	5
entre	152	710	165	717	595	782	5
qué	167	710	176	717	595	782	5
medias	177	710	195	717	595	782	5
existen	197	710	215	717	595	782	5
diferencias	217	710	244	717	595	782	5
significativas	246	710	280	717	595	782	5
Copyright	54	744	86	751	595	782	5
2011	89	744	104	751	595	782	5
by	106	744	114	751	595	782	5
the	117	744	126	751	595	782	5
Colegio	129	744	154	751	595	782	5
Oficial	156	744	178	751	595	782	5
de	181	744	188	751	595	782	5
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	5
de	227	744	235	751	595	782	5
Madrid	237	744	260	751	595	782	5
ISSN:	54	753	73	761	595	782	5
1132-0559	76	753	110	761	595	782	5
-	112	753	115	761	595	782	5
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a4	117	753	249	761	595	782	5
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	5
Intervention	502	744	541	751	595	782	5
Vol.	430	753	443	761	595	782	5
20,	445	753	455	761	595	782	5
No.	458	753	469	761	595	782	5
2,	472	753	478	761	595	782	5
2011	480	753	495	761	595	782	5
-	498	753	500	761	595	782	5
pp.	503	753	513	761	595	782	5
161-170	515	753	541	761	595	782	5
166	54	29	72	39	595	782	6
F	220	31	225	39	595	782	6
ACTORES	224	33	251	38	595	782	6
A	253	31	259	39	595	782	6
SOCIADOS	259	33	289	38	595	782	6
AL	291	33	299	38	595	782	6
B	301	31	306	39	595	782	6
ULLYING	306	33	332	38	595	782	6
EN	335	33	343	38	595	782	6
N	345	31	351	39	595	782	6
ICARAGUA	351	33	382	38	595	782	6
Tabla	54	60	72	68	595	782	6
4.	74	60	80	68	595	782	6
Regresión	82	60	115	68	595	782	6
logística	117	60	145	68	595	782	6
para	147	60	161	68	595	782	6
el	163	60	169	68	595	782	6
perfil	171	60	189	68	595	782	6
de	191	60	199	68	595	782	6
agresor	201	60	225	68	595	782	6
de	227	60	235	68	595	782	6
bullying	237	60	263	68	595	782	6
β	236	71	240	92	595	782	6
Sexo	54	116	70	124	595	782	6
Hombre	62	126	89	134	595	782	6
Mujer	62	136	82	144	595	782	6
Testigo	54	146	78	154	595	782	6
violencia	80	146	110	154	595	782	6
Rel.	54	156	67	164	595	782	6
con	69	156	81	164	595	782	6
iguales	83	156	106	164	595	782	6
negativas	108	156	139	164	595	782	6
Rel.	54	166	67	174	595	782	6
con	69	166	81	174	595	782	6
profes.	83	166	106	174	595	782	6
negativas	110	166	141	174	595	782	6
Rel.	54	176	67	184	595	782	6
pad.-prof.	69	176	101	184	595	782	6
negativas	104	176	134	184	595	782	6
Víctima	54	186	80	194	595	782	6
adultos	82	186	106	194	595	782	6
Autopercepción	54	196	106	204	595	782	6
valor.	108	196	126	204	595	782	6
personal	128	196	156	204	595	782	6
Act.	54	206	68	214	595	782	6
y	70	206	74	214	595	782	6
cond.	76	206	94	214	595	782	6
antisociales	96	206	134	214	595	782	6
Contacto	54	216	83	224	595	782	6
con	88	216	99	224	595	782	6
drogas	101	216	123	224	595	782	6
0.510	228	126	246	134	595	782	6
-0.510	225	136	246	144	595	782	6
0.785	228	146	246	154	595	782	6
0.872	228	156	246	164	595	782	6
0.356	228	166	246	174	595	782	6
-0.586	225	176	246	184	595	782	6
0.362	228	186	246	194	595	782	6
-0.257	225	196	246	204	595	782	6
0.574	228	206	246	214	595	782	6
0.675	228	216	246	224	595	782	6
Wald	303	80	321	88	595	782	6
Exp	367	80	381	88	595	782	6
(ββ	383	71	390	92	595	782	6
)	390	80	393	88	595	782	6
OR	395	80	407	88	595	782	6
I.	445	80	450	88	595	782	6
C.	452	80	460	88	595	782	6
al	462	80	468	88	595	782	6
95%	471	80	487	88	595	782	6
para	489	80	505	88	595	782	6
Exp	508	80	521	88	595	782	6
(ββ	524	71	531	92	595	782	6
)	531	80	534	88	595	782	6
L.	440	96	447	104	595	782	6
Inferior	449	96	476	104	595	782	6
L.	503	96	510	104	595	782	6
Superior	512	96	541	104	595	782	6
4.417	306	126	324	134	595	782	6
1.665*	376	126	398	134	595	782	6
1.035	448	126	466	134	595	782	6
2.679	511	126	530	134	595	782	6
10.186	302	146	324	154	595	782	6
6.528	306	156	324	164	595	782	6
1.441	306	166	324	174	595	782	6
4.770	306	176	324	184	595	782	6
0.618	306	186	324	194	595	782	6
13.172	302	196	324	204	595	782	6
15.755	302	206	324	214	595	782	6
6.717	306	216	324	224	595	782	6
0.456*	376	146	398	154	595	782	6
2.392*	376	156	398	164	595	782	6
1.427	376	166	394	174	595	782	6
0.557*	376	176	398	184	595	782	6
0.696	376	186	394	194	595	782	6
0.774*	376	196	398	204	595	782	6
1.775*	376	206	398	214	595	782	6
1.964*	376	216	398	224	595	782	6
0.281	448	146	466	154	595	782	6
1.225	448	156	466	164	595	782	6
0.799	448	166	466	174	595	782	6
0.329	448	176	466	184	595	782	6
0.282	448	186	466	194	595	782	6
0.674	448	196	466	204	595	782	6
1.337	448	206	466	214	595	782	6
1.179	448	216	466	224	595	782	6
0.739	511	146	530	154	595	782	6
4.670	511	156	530	164	595	782	6
2.551	511	166	530	174	595	782	6
0.942	511	176	530	184	595	782	6
1.717	511	186	530	194	595	782	6
0.889	511	196	530	204	595	782	6
2.357	511	206	530	214	595	782	6
3.271	511	216	530	224	595	782	6
*Resultados	54	235	85	242	595	782	6
significativos	86	235	120	242	595	782	6
menores	122	235	143	242	595	782	6
que	145	235	154	242	595	782	6
.05	156	235	164	242	595	782	6
víctima	54	259	85	269	595	782	6
de	89	259	99	269	595	782	6
adultos,	102	259	135	269	595	782	6
así	138	259	150	269	595	782	6
como	153	259	176	269	595	782	6
testigo	180	259	208	269	595	782	6
de	211	259	221	269	595	782	6
peleas	224	259	250	269	595	782	6
violen-	254	259	284	269	595	782	6
tas	54	271	66	280	595	782	6
(ver	68	271	85	280	595	782	6
tabla	88	271	109	280	595	782	6
5).	112	271	123	280	595	782	6
El	54	305	64	314	595	782	6
agresor	67	305	99	314	595	782	6
victimizado	102	305	151	314	595	782	6
de	154	305	164	314	595	782	6
bullying	167	305	203	314	595	782	6
En	65	328	77	337	595	782	6
cuanto	80	328	108	337	595	782	6
al	111	328	119	337	595	782	6
rol	122	328	134	337	595	782	6
del	137	328	150	337	595	782	6
agresor	153	328	184	337	595	782	6
victimizado,	187	328	240	337	595	782	6
los	243	328	255	337	595	782	6
nueve	258	328	283	337	595	782	6
indicadores	54	339	102	348	595	782	6
de	106	339	116	348	595	782	6
factores	121	339	154	348	595	782	6
de	158	339	168	348	595	782	6
riesgo	172	339	198	348	595	782	6
guardaban	202	339	246	348	595	782	6
relación	250	339	284	348	595	782	6
con	54	350	69	360	595	782	6
este	72	350	88	360	595	782	6
perfil,	90	350	116	360	595	782	6
destacando	118	350	165	360	595	782	6
principalmente	168	350	231	360	595	782	6
el	233	350	241	360	595	782	6
ser	243	350	256	360	595	782	6
chico,	258	350	284	360	595	782	6
tener	54	362	75	371	595	782	6
malas	78	362	103	371	595	782	6
relaciones	106	362	148	371	595	782	6
interpersonales	151	362	215	371	595	782	6
con	218	362	233	371	595	782	6
los	237	362	249	371	595	782	6
compa-	252	362	283	371	595	782	6
ñeros	54	373	77	383	595	782	6
y	82	373	87	383	595	782	6
compañeras,	93	373	145	383	595	782	6
mostrar	151	373	183	383	595	782	6
actitudes	188	373	226	383	595	782	6
y	231	373	236	383	595	782	6
conductas	242	373	284	383	595	782	6
antisociales,	54	385	105	394	595	782	6
tener	111	385	132	394	595	782	6
contacto	138	385	173	394	595	782	6
con	179	385	194	394	595	782	6
drogas	200	385	228	394	595	782	6
y	234	385	239	394	595	782	6
mantener	244	385	284	394	595	782	6
malas	54	396	78	405	595	782	6
relaciones	82	396	124	405	595	782	6
con	128	396	143	405	595	782	6
el	146	396	154	405	595	782	6
profesorado.	157	396	210	405	595	782	6
En	214	396	225	405	595	782	6
menor	229	396	256	405	595	782	6
medi-	259	396	284	405	595	782	6
da,	54	407	66	417	595	782	6
también	69	407	103	417	595	782	6
influían	106	407	139	417	595	782	6
el	142	407	150	417	595	782	6
bajo	153	407	171	417	595	782	6
nivel	174	407	195	417	595	782	6
de	198	407	208	417	595	782	6
autopercepción	211	407	275	417	595	782	6
y	278	407	283	417	595	782	6
valoración	54	419	98	428	595	782	6
personal,	101	419	139	428	595	782	6
las	142	419	154	428	595	782	6
malas	157	419	181	428	595	782	6
relaciones	184	419	227	428	595	782	6
entre	230	419	251	428	595	782	6
familia	254	419	284	428	595	782	6
y	54	430	59	440	595	782	6
docentes,	63	430	103	440	595	782	6
así	107	430	118	440	595	782	6
como	123	430	146	440	595	782	6
el	150	430	158	440	595	782	6
haber	162	430	185	440	595	782	6
sido	189	430	207	440	595	782	6
testigo	211	430	239	440	595	782	6
de	243	430	253	440	595	782	6
peleas	257	430	284	440	595	782	6
violentas	54	442	92	451	595	782	6
(ver	95	442	112	451	595	782	6
tabla	114	442	135	451	595	782	6
6).	138	442	149	451	595	782	6
Conclusiones	54	476	113	485	595	782	6
y	116	476	121	485	595	782	6
discusión	124	476	165	485	595	782	6
Este	65	499	83	508	595	782	6
estudio	86	499	116	508	595	782	6
partía	119	499	143	508	595	782	6
del	145	499	158	508	595	782	6
objetivo	161	499	195	508	595	782	6
de	198	499	208	508	595	782	6
explorar	211	499	246	508	595	782	6
las	248	499	260	508	595	782	6
posi-	263	499	284	508	595	782	6
bles	54	510	71	519	595	782	6
relaciones	74	510	117	519	595	782	6
entre	120	510	141	519	595	782	6
la	144	510	152	519	595	782	6
implicación	155	510	205	519	595	782	6
en	208	510	218	519	595	782	6
bullying	221	510	255	519	595	782	6
y	259	510	264	519	595	782	6
fac-	267	510	283	519	595	782	6
tores	312	259	332	269	595	782	6
individuales,	335	259	389	269	595	782	6
familiares	392	259	434	269	595	782	6
y	437	259	443	269	595	782	6
escolares	446	259	484	269	595	782	6
en	487	259	497	269	595	782	6
alumnado	500	259	541	269	595	782	6
de	312	271	322	280	595	782	6
Educación	324	271	369	280	595	782	6
Primaria	371	271	407	280	595	782	6
de	410	271	420	280	595	782	6
Managua	422	271	461	280	595	782	6
y	464	271	469	280	595	782	6
su	471	271	481	280	595	782	6
área	483	271	501	280	595	782	6
metropo-	503	271	541	280	595	782	6
litana.	312	282	338	291	595	782	6
Los	342	282	358	291	595	782	6
resultados	363	282	405	291	595	782	6
nos	410	282	424	291	595	782	6
permiten	429	282	466	291	595	782	6
concluir	471	282	505	291	595	782	6
que	510	282	525	291	595	782	6
los	529	282	541	291	595	782	6
factores	312	293	345	303	595	782	6
relacionados	347	293	401	303	595	782	6
con	403	293	418	303	595	782	6
la	420	293	428	303	595	782	6
implicación	430	293	480	303	595	782	6
en	482	293	492	303	595	782	6
bullying	495	293	529	303	595	782	6
en	532	293	541	303	595	782	6
la	312	305	319	314	595	782	6
muestra	324	305	357	314	595	782	6
de	361	305	371	314	595	782	6
estudio	375	305	406	314	595	782	6
son	410	305	425	314	595	782	6
similares	429	305	467	314	595	782	6
a	471	305	476	314	595	782	6
las	480	305	492	314	595	782	6
sociedades	496	305	541	314	595	782	6
desarrolladas,	312	316	370	326	595	782	6
lo	373	316	381	326	595	782	6
cual	384	316	401	326	595	782	6
apoya	404	316	429	326	595	782	6
nuestra	432	316	463	326	595	782	6
hipótesis	466	316	503	326	595	782	6
de	506	316	516	326	595	782	6
parti-	519	316	541	326	595	782	6
da.	312	328	324	337	595	782	6
El	323	339	332	348	595	782	6
bullying	336	339	371	348	595	782	6
severo	374	339	402	348	595	782	6
está	405	339	422	348	595	782	6
presente	425	339	460	348	595	782	6
en	464	339	474	348	595	782	6
las	478	339	489	348	595	782	6
escuelas	493	339	528	348	595	782	6
de	532	339	541	348	595	782	6
Managua	312	350	351	360	595	782	6
y	354	350	360	360	595	782	6
su	363	350	373	360	595	782	6
área	376	350	394	360	595	782	6
metropolitana	397	350	456	360	595	782	6
a	459	350	464	360	595	782	6
un	467	350	478	360	595	782	6
nivel	482	350	503	360	595	782	6
elevado.	506	350	541	360	595	782	6
Cifras	312	362	337	371	595	782	6
que	341	362	356	371	595	782	6
no	359	362	370	371	595	782	6
deben	373	362	398	371	595	782	6
compararse	402	362	450	371	595	782	6
con	454	362	469	371	595	782	6
estudios	472	362	507	371	595	782	6
realiza-	510	362	541	371	595	782	6
dos	312	373	326	383	595	782	6
en	329	373	339	383	595	782	6
los	342	373	354	383	595	782	6
que	356	373	372	383	595	782	6
la	374	373	382	383	595	782	6
implicación	385	373	434	383	595	782	6
se	437	373	446	383	595	782	6
analiza	448	373	478	383	595	782	6
a	481	373	485	383	595	782	6
partir	488	373	511	383	595	782	6
de	513	373	523	383	595	782	6
res-	526	373	542	383	595	782	6
puestas	312	385	343	394	595	782	6
directas	345	385	378	394	595	782	6
y	380	385	385	394	595	782	6
sin	387	385	400	394	595	782	6
criterios	402	385	436	394	595	782	6
excluyentes	438	385	488	394	595	782	6
de	490	385	500	394	595	782	6
selección	502	385	541	394	595	782	6
a	312	396	316	405	595	782	6
la	323	396	330	405	595	782	6
hora	336	396	355	405	595	782	6
de	361	396	371	405	595	782	6
definir	377	396	405	405	595	782	6
la	411	396	419	405	595	782	6
implicación	425	396	474	405	595	782	6
(Defensor	481	396	523	405	595	782	6
del	529	396	541	405	595	782	6
Pueblo,	312	407	344	417	595	782	6
2000;	347	407	371	417	595	782	6
2007).	374	407	401	417	595	782	6
Es	404	407	414	417	595	782	6
decir,	417	407	441	417	595	782	6
la	444	407	451	417	595	782	6
capital	454	407	482	417	595	782	6
de	485	407	495	417	595	782	6
Nicaragua	498	407	541	417	595	782	6
y	312	419	317	428	595	782	6
su	320	419	329	428	595	782	6
área	333	419	350	428	595	782	6
metropolitana,	353	419	414	428	595	782	6
además	417	419	449	428	595	782	6
de	452	419	462	428	595	782	6
ser	465	419	477	428	595	782	6
un	480	419	490	428	595	782	6
lugar	494	419	515	428	595	782	6
aque-	518	419	541	428	595	782	6
jado	312	430	330	440	595	782	6
de	332	430	342	440	595	782	6
serios	345	430	370	440	595	782	6
problemas	372	430	416	440	595	782	6
económicos	418	430	469	440	595	782	6
y	471	430	476	440	595	782	6
sociales,	479	430	515	440	595	782	6
resul-	518	430	541	440	595	782	6
ta	312	442	319	451	595	782	6
tener,	323	442	346	451	595	782	6
en	349	442	359	451	595	782	6
su	362	442	372	451	595	782	6
sistema	375	442	406	451	595	782	6
educativo	410	442	450	451	595	782	6
básico,	454	442	483	451	595	782	6
la	486	442	494	451	595	782	6
Educación	497	442	541	451	595	782	6
Primaria,	312	453	351	462	595	782	6
problemas	355	453	399	462	595	782	6
de	404	453	413	462	595	782	6
maltrato	418	453	453	462	595	782	6
entre	458	453	479	462	595	782	6
escolares;	483	453	525	462	595	782	6
sin	529	453	541	462	595	782	6
embargo,	312	464	351	474	595	782	6
no	354	464	365	474	595	782	6
hay	368	464	384	474	595	782	6
en	387	464	397	474	595	782	6
su	400	464	410	474	595	782	6
sociedad	413	464	450	474	595	782	6
conciencia	453	464	498	474	595	782	6
de	502	464	512	474	595	782	6
que	515	464	530	474	595	782	6
el	534	464	541	474	595	782	6
bullying	312	476	346	485	595	782	6
sea	350	476	364	485	595	782	6
un	368	476	379	485	595	782	6
verdadero	383	476	425	485	595	782	6
problema	429	476	469	485	595	782	6
escolar	473	476	503	485	595	782	6
(Ortega,	507	476	541	485	595	782	6
2003).	312	487	339	497	595	782	6
Tener	323	499	347	508	595	782	6
malas	354	499	379	508	595	782	6
relaciones	385	499	428	508	595	782	6
interpersonales	435	499	499	508	595	782	6
entre	506	499	527	508	595	782	6
el	534	499	542	508	595	782	6
grupo	312	510	336	519	595	782	6
de	339	510	349	519	595	782	6
iguales	351	510	381	519	595	782	6
es	384	510	392	519	595	782	6
un	395	510	405	519	595	782	6
factor	408	510	432	519	595	782	6
de	435	510	445	519	595	782	6
riesgo	447	510	473	519	595	782	6
de	475	510	485	519	595	782	6
que	488	510	503	519	595	782	6
acontez-	505	510	541	519	595	782	6
Tabla	54	535	72	543	595	782	6
5.	74	535	80	543	595	782	6
Resultados	82	535	118	543	595	782	6
de	120	535	128	543	595	782	6
la	130	535	136	543	595	782	6
regresión	138	535	168	543	595	782	6
para	170	535	184	543	595	782	6
las	187	535	196	543	595	782	6
víctimas	198	535	225	543	595	782	6
de	227	535	235	543	595	782	6
bullying	237	535	264	543	595	782	6
β	236	546	240	567	595	782	6
Sexo	54	591	70	599	595	782	6
Hombre	62	601	89	609	595	782	6
Mujer	62	611	82	619	595	782	6
Testigo	54	621	78	629	595	782	6
violencia	80	621	110	629	595	782	6
Rel.	54	631	67	639	595	782	6
con	69	631	81	639	595	782	6
iguales	83	631	106	639	595	782	6
negativas	108	631	139	639	595	782	6
Rel.	54	641	67	649	595	782	6
con	69	641	81	649	595	782	6
profes.	83	641	106	649	595	782	6
negativas	108	641	138	649	595	782	6
Rel.	54	651	67	659	595	782	6
pad.-prof.	69	651	101	659	595	782	6
negativas	104	651	134	659	595	782	6
Víctima	54	661	80	669	595	782	6
adultos	82	661	106	669	595	782	6
Autopercepción	54	671	106	679	595	782	6
valor.	108	671	126	679	595	782	6
personal	128	671	156	679	595	782	6
Act.	54	681	68	689	595	782	6
y	70	681	74	689	595	782	6
cond.	76	681	94	689	595	782	6
antisociales	96	681	134	689	595	782	6
Contacto	54	691	83	699	595	782	6
con	88	691	99	699	595	782	6
drogas	101	691	123	699	595	782	6
0.118	228	601	246	609	595	782	6
-0.118	225	611	246	619	595	782	6
1.023	228	621	246	629	595	782	6
0.588	228	631	246	639	595	782	6
-0.086	225	641	246	649	595	782	6
-0.687	225	651	246	659	595	782	6
1.645	228	661	246	669	595	782	6
-0.152	225	671	246	679	595	782	6
0.182	228	681	246	689	595	782	6
-0.016	225	691	246	699	595	782	6
Wald	303	555	321	563	595	782	6
Exp	367	555	381	563	595	782	6
(ββ	383	546	390	567	595	782	6
)	390	555	393	563	595	782	6
OR	395	555	407	563	595	782	6
I.	445	555	450	563	595	782	6
C.	452	555	460	563	595	782	6
al	462	555	468	563	595	782	6
95%	471	555	487	563	595	782	6
para	489	555	505	563	595	782	6
Exp	508	555	521	563	595	782	6
(ββ	524	546	531	567	595	782	6
)	531	555	534	563	595	782	6
L.	440	571	447	579	595	782	6
Inferior	449	571	476	579	595	782	6
L.	503	571	510	579	595	782	6
Superior	512	571	541	579	595	782	6
0.680	306	601	324	609	595	782	6
1.125	376	601	394	609	595	782	6
0.850	448	601	466	609	595	782	6
1.490	511	601	530	609	595	782	6
48.843	302	621	324	629	595	782	6
6.395	306	631	324	639	595	782	6
0.187	306	641	324	649	595	782	6
18.286	302	651	324	659	595	782	6
40.960	302	661	324	669	595	782	6
11.715	302	671	324	679	595	782	6
3.408	306	681	324	689	595	782	6
0.007	306	691	324	699	595	782	6
0.360*	376	621	398	629	595	782	6
1.801*	376	631	398	639	595	782	6
0.917	376	641	394	649	595	782	6
0.503*	376	651	398	659	595	782	6
0.193*	376	661	398	669	595	782	6
0.859*	376	671	398	679	595	782	6
1.199	376	681	394	689	595	782	6
0.984	376	691	394	699	595	782	6
0.270	448	621	466	629	595	782	6
1.142	448	631	466	639	595	782	6
0.621	448	641	466	649	595	782	6
0.367	448	651	466	659	595	782	6
0.117	448	661	466	669	595	782	6
0.788	448	671	466	679	595	782	6
0.989	448	681	466	689	595	782	6
0.672	448	691	466	699	595	782	6
0.479	511	621	530	629	595	782	6
2.842	511	631	530	639	595	782	6
1.356	511	641	530	649	595	782	6
0.689	511	651	530	659	595	782	6
0.320	511	661	530	669	595	782	6
0.937	511	671	530	679	595	782	6
1.454	511	681	530	689	595	782	6
1.441	511	691	530	699	595	782	6
*Resultados	54	710	85	716	595	782	6
significativos	86	710	120	716	595	782	6
menores	122	710	143	716	595	782	6
que	145	710	154	716	595	782	6
.05	156	710	164	716	595	782	6
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	6
Intervention	98	744	137	751	595	782	6
Vol.	54	753	67	761	595	782	6
20,	69	753	79	761	595	782	6
No.	81	753	93	761	595	782	6
2,	95	753	101	761	595	782	6
2011	103	753	119	761	595	782	6
-	121	753	124	761	595	782	6
pp.	126	753	136	761	595	782	6
161-170	138	753	165	761	595	782	6
Copyright	335	744	367	751	595	782	6
2011	369	744	385	751	595	782	6
by	387	744	395	751	595	782	6
the	398	744	407	751	595	782	6
Colegio	410	744	435	751	595	782	6
Oficial	437	744	459	751	595	782	6
de	462	744	469	751	595	782	6
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	6
de	508	744	516	751	595	782	6
Madrid	518	744	541	751	595	782	6
ISSN:	346	753	366	761	595	782	6
1132-0559	368	753	403	761	595	782	6
-	405	753	407	761	595	782	6
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a4	410	753	541	761	595	782	6
167	523	29	541	39	595	782	7
E	203	31	207	39	595	782	7
VA	207	33	215	38	595	782	7
M.	217	31	226	39	595	782	7
R	229	31	234	39	595	782	7
OMERA	234	33	256	38	595	782	7
,	256	31	258	39	595	782	7
R	260	31	265	39	595	782	7
OSARIO	265	33	287	38	595	782	7
D	290	31	295	39	595	782	7
EL	295	33	303	38	595	782	7
R	305	31	310	39	595	782	7
EY	310	33	318	38	595	782	7
Y	320	33	324	38	595	782	7
R	326	31	331	39	595	782	7
OSARIO	331	33	354	38	595	782	7
O	356	31	362	39	595	782	7
RTEGA	362	33	381	38	595	782	7
Tabla	55	61	72	69	595	782	7
6.	75	61	81	69	595	782	7
Regresión	83	61	116	69	595	782	7
logística	118	61	145	69	595	782	7
para	148	61	162	69	595	782	7
el	164	61	170	69	595	782	7
rol	172	61	181	69	595	782	7
de	183	61	191	69	595	782	7
agresor	193	61	217	69	595	782	7
victimizado	219	61	257	69	595	782	7
β	237	71	241	92	595	782	7
Sexo	55	116	71	124	595	782	7
Hombre	63	126	89	134	595	782	7
Mujer	65	136	85	144	595	782	7
Testigo	55	146	78	154	595	782	7
violencia	80	146	110	154	595	782	7
Rel.	55	156	68	164	595	782	7
con	70	156	82	164	595	782	7
iguales	84	156	107	164	595	782	7
negativas	109	156	140	164	595	782	7
Rel.	55	166	68	174	595	782	7
con	70	166	82	174	595	782	7
profes.	84	166	106	174	595	782	7
negativas	108	166	139	174	595	782	7
Rel.	55	176	68	184	595	782	7
pad.-prof.	70	176	102	184	595	782	7
negativas	104	176	135	184	595	782	7
Víctima	55	186	81	194	595	782	7
adultos	85	186	108	194	595	782	7
Autopercepción	55	196	106	204	595	782	7
valor.	108	196	127	204	595	782	7
personal	129	196	156	204	595	782	7
Act.	55	206	68	214	595	782	7
y	70	206	75	214	595	782	7
cond.	77	206	95	214	595	782	7
antisociales	97	206	135	214	595	782	7
Contacto	55	216	84	224	595	782	7
con	88	216	100	224	595	782	7
drogas	102	216	124	224	595	782	7
0.815	229	126	247	134	595	782	7
-0.815	226	136	247	144	595	782	7
1.438	229	146	247	154	595	782	7
0.791	229	156	247	164	595	782	7
0.657	229	166	247	174	595	782	7
-0.734	226	176	247	184	595	782	7
1.923	229	186	247	194	595	782	7
-0.297	226	196	247	204	595	782	7
0.930	229	206	247	214	595	782	7
0.699	229	216	247	224	595	782	7
Wald	303	81	322	89	595	782	7
Exp	368	81	382	89	595	782	7
(ββ	384	71	391	92	595	782	7
)	391	81	394	89	595	782	7
OR	396	81	408	89	595	782	7
I.	445	81	450	89	595	782	7
C.	453	81	461	89	595	782	7
al	463	81	469	89	595	782	7
95%	471	81	488	89	595	782	7
para	490	81	506	89	595	782	7
Exp	508	81	522	89	595	782	7
(ββ	524	71	532	92	595	782	7
)	532	81	534	89	595	782	7
L.	441	96	448	104	595	782	7
Inferior	450	96	477	104	595	782	7
L.	504	96	511	104	595	782	7
Superior	513	96	542	104	595	782	7
18.088	302	126	324	134	595	782	7
2.260*	376	126	399	134	595	782	7
1.552	449	126	467	134	595	782	7
3.291	512	126	530	134	595	782	7
52.218	302	146	324	154	595	782	7
7.956	306	156	324	164	595	782	7
8.551	306	166	324	174	595	782	7
11.870	302	176	324	184	595	782	7
47.382	302	186	324	194	595	782	7
29.279	302	196	324	204	595	782	7
67.817	302	206	324	214	595	782	7
11.843	302	216	324	224	595	782	7
0.237*	376	146	399	154	595	782	7
2.206*	376	156	399	164	595	782	7
1.928*	376	166	399	174	595	782	7
0.480*	376	176	399	184	595	782	7
0.146*	376	186	399	194	595	782	7
0.743*	376	196	399	204	595	782	7
2.536*	376	206	399	214	595	782	7
2.011*	376	216	398	224	595	782	7
0.161	449	146	467	154	595	782	7
1.273	449	156	467	164	595	782	7
1.242	449	166	467	174	595	782	7
0.316	449	176	467	184	595	782	7
0.085	449	186	467	194	595	782	7
0.667	449	196	467	204	595	782	7
2.032	449	206	467	214	595	782	7
1.351	449	216	467	224	595	782	7
0.351	512	146	530	154	595	782	7
3.822	512	156	530	164	595	782	7
2.994	512	166	530	174	595	782	7
0.729	512	176	530	184	595	782	7
0.253	512	186	530	194	595	782	7
0.827	512	196	530	204	595	782	7
3.164	512	206	530	214	595	782	7
2.995	512	216	530	224	595	782	7
*Resultados	55	236	85	242	595	782	7
significativos	87	236	121	242	595	782	7
menores	123	236	144	242	595	782	7
que	146	236	155	242	595	782	7
.05	157	236	165	242	595	782	7
can	54	264	68	273	595	782	7
abusos	71	264	100	273	595	782	7
de	103	264	113	273	595	782	7
poder,	116	264	142	273	595	782	7
intimidación,	145	264	201	273	595	782	7
y	203	264	209	273	595	782	7
en	211	264	221	273	595	782	7
general	224	264	255	273	595	782	7
malos	258	264	283	273	595	782	7
tratos	54	275	77	284	595	782	7
(Dijkstra	81	275	119	284	595	782	7
et	123	275	131	284	595	782	7
al.,	135	275	148	284	595	782	7
2008;	152	275	176	284	595	782	7
Duffy	180	275	205	284	595	782	7
y	209	275	214	284	595	782	7
Nesdale,	218	275	255	284	595	782	7
2009;	259	275	283	284	595	782	7
Ortega	54	286	83	296	595	782	7
y	86	286	91	296	595	782	7
Mora-Merchán,	95	286	161	296	595	782	7
2008);	165	286	193	296	595	782	7
precisamente,	196	286	254	296	595	782	7
en	258	286	268	296	595	782	7
las	272	286	283	296	595	782	7
escuelas	54	298	89	307	595	782	7
de	91	298	101	307	595	782	7
primaria	104	298	139	307	595	782	7
de	142	298	152	307	595	782	7
Managua,	154	298	196	307	595	782	7
éste	198	298	215	307	595	782	7
es	217	298	226	307	595	782	7
un	228	298	239	307	595	782	7
factor	241	298	266	307	595	782	7
que	268	298	283	307	595	782	7
implica	54	309	85	319	595	782	7
un	88	309	99	319	595	782	7
serio	102	309	122	319	595	782	7
riesgo	125	309	151	319	595	782	7
de	153	309	163	319	595	782	7
verse	166	309	188	319	595	782	7
implicado	191	309	233	319	595	782	7
en	236	309	246	319	595	782	7
bullying	249	309	283	318	595	782	7
sea	54	321	67	330	595	782	7
como	70	321	93	330	595	782	7
víctima	96	321	128	330	595	782	7
o	131	321	136	330	595	782	7
como	138	321	162	330	595	782	7
agresor	165	321	196	330	595	782	7
o	198	321	204	330	595	782	7
como	206	321	230	330	595	782	7
ambos	232	321	260	330	595	782	7
roles	263	321	283	330	595	782	7
a	54	332	59	341	595	782	7
la	62	332	70	341	595	782	7
vez.	74	332	91	341	595	782	7
Así	95	332	109	341	595	782	7
lo	113	332	121	341	595	782	7
confirman	125	332	169	341	595	782	7
los	172	332	185	341	595	782	7
resultados,	189	332	234	341	595	782	7
en	238	332	248	341	595	782	7
los	252	332	264	341	595	782	7
que	268	332	283	341	595	782	7
tener	54	343	75	353	595	782	7
malas	79	343	103	353	595	782	7
relaciones	107	343	150	353	595	782	7
con	153	343	168	353	595	782	7
los	172	343	184	353	595	782	7
compañeros	188	343	239	353	595	782	7
y	243	343	248	353	595	782	7
compa-	252	343	283	353	595	782	7
ñeras	54	355	76	364	595	782	7
aumenta	80	355	116	364	595	782	7
la	119	355	127	364	595	782	7
probabilidad	131	355	184	364	595	782	7
de	188	355	198	364	595	782	7
verse	201	355	224	364	595	782	7
implicado	227	355	270	364	595	782	7
en	273	355	283	364	595	782	7
fenómenos	54	366	100	376	595	782	7
de	103	366	113	376	595	782	7
bullying,	116	366	153	375	595	782	7
en	156	366	166	376	595	782	7
cualquiera	169	366	213	376	595	782	7
de	216	366	226	376	595	782	7
los	229	366	242	376	595	782	7
tres	245	366	260	376	595	782	7
roles	263	366	283	376	595	782	7
en	54	378	64	387	595	782	7
los	69	378	81	387	595	782	7
que	86	378	101	387	595	782	7
se	106	378	115	387	595	782	7
ha	120	378	130	387	595	782	7
basado	135	378	164	387	595	782	7
nuestro	169	378	200	387	595	782	7
análisis;	205	378	239	387	595	782	7
es	244	378	253	387	595	782	7
difícil	258	378	283	387	595	782	7
saber	54	389	76	398	595	782	7
por	79	389	93	398	595	782	7
qué,	97	389	115	398	595	782	7
pero	118	389	137	398	595	782	7
no	140	389	150	398	595	782	7
cabe	154	389	173	398	595	782	7
duda	176	389	197	398	595	782	7
que,	200	389	218	398	595	782	7
o	221	389	226	398	595	782	7
bien	230	389	248	398	595	782	7
el	251	389	259	398	595	782	7
nivel	262	389	283	398	595	782	7
de	54	400	64	410	595	782	7
violencia	66	400	105	410	595	782	7
al	107	400	115	410	595	782	7
que	117	400	132	410	595	782	7
han	135	400	150	410	595	782	7
estado	152	400	179	410	595	782	7
expuestos	182	400	223	410	595	782	7
ha	226	400	236	410	595	782	7
sobrepasa-	238	400	283	410	595	782	7
do	54	412	64	421	595	782	7
su	68	412	77	421	595	782	7
capacidad	80	412	123	421	595	782	7
de	126	412	136	421	595	782	7
afrontamiento	139	412	198	421	595	782	7
o	202	412	207	421	595	782	7
quizás,	210	412	240	421	595	782	7
se	243	412	252	421	595	782	7
deba	255	412	275	421	595	782	7
a	279	412	283	421	595	782	7
un	54	423	64	433	595	782	7
bajo	68	423	86	433	595	782	7
nivel	90	423	111	433	595	782	7
de	114	423	124	433	595	782	7
competencia	128	423	181	433	595	782	7
social,	185	423	212	433	595	782	7
tal	215	423	226	433	595	782	7
y	229	423	235	433	595	782	7
como	238	423	262	433	595	782	7
afir-	265	423	283	433	595	782	7
man	54	435	72	444	595	782	7
Eslea	79	435	102	444	595	782	7
et	109	435	117	444	595	782	7
al.	123	435	134	444	595	782	7
(2004),	141	435	172	444	595	782	7
Pepler,	179	435	209	444	595	782	7
Jiang,	215	435	241	444	595	782	7
Craig	248	435	271	444	595	782	7
y	278	435	283	444	595	782	7
Connolly	54	446	93	455	595	782	7
(2008)	97	446	125	455	595	782	7
y	130	446	135	455	595	782	7
Vaillancourt,	139	446	193	455	595	782	7
Brendgen,	197	446	241	455	595	782	7
Boivin	245	446	274	455	595	782	7
y	278	446	283	455	595	782	7
Tremblay	54	457	94	467	595	782	7
(2003).	98	457	128	467	595	782	7
Ambas	131	457	161	467	595	782	7
hipótesis	164	457	202	467	595	782	7
interpretativas	205	457	265	467	595	782	7
son	269	457	283	467	595	782	7
coherentes,	54	469	102	478	595	782	7
ya	106	469	116	478	595	782	7
que	121	469	136	478	595	782	7
se	141	469	149	478	595	782	7
puede	154	469	179	478	595	782	7
afirmar	184	469	215	478	595	782	7
que	220	469	235	478	595	782	7
el	239	469	247	478	595	782	7
sistema	252	469	283	478	595	782	7
educativo	54	480	95	490	595	782	7
nicaragüense,	98	480	156	490	595	782	7
como	159	480	183	490	595	782	7
gran	186	480	205	490	595	782	7
parte	208	480	229	490	595	782	7
de	232	480	242	490	595	782	7
los	245	480	258	490	595	782	7
siste-	261	480	283	490	595	782	7
mas	54	492	71	501	595	782	7
educativos	73	492	118	501	595	782	7
de	121	492	131	501	595	782	7
la	133	492	141	501	595	782	7
zona,	143	492	166	501	595	782	7
es	168	492	177	501	595	782	7
deficitario	180	492	223	501	595	782	7
tanto	226	492	247	501	595	782	7
en	249	492	259	501	595	782	7
com-	262	492	283	501	595	782	7
petencia	54	503	89	512	595	782	7
profesional	92	503	139	512	595	782	7
de	142	503	152	512	595	782	7
los	155	503	167	512	595	782	7
docentes	170	503	207	512	595	782	7
como	209	503	233	512	595	782	7
en	235	503	245	512	595	782	7
recursos	248	503	283	512	595	782	7
mínimos	54	514	91	524	595	782	7
que	93	514	109	524	595	782	7
permitan	111	514	149	524	595	782	7
una	152	514	167	524	595	782	7
atención	169	514	205	524	595	782	7
básica	208	514	234	524	595	782	7
a	237	514	242	524	595	782	7
la	244	514	252	524	595	782	7
forma-	255	514	283	524	595	782	7
ción	54	526	72	535	595	782	7
afectivo-emocional	76	526	157	535	595	782	7
(Ministerio	161	526	208	535	595	782	7
de	212	526	222	535	595	782	7
Educación	225	526	270	535	595	782	7
de	273	526	283	535	595	782	7
Nicaragua,	54	537	100	547	595	782	7
2008).	103	537	130	547	595	782	7
Tres	65	549	84	558	595	782	7
factores	87	549	120	558	595	782	7
parecen	123	549	156	558	595	782	7
determinantes	159	549	218	558	595	782	7
en	221	549	231	558	595	782	7
el	234	549	242	558	595	782	7
riesgo	245	549	270	558	595	782	7
de	273	549	283	558	595	782	7
verse	54	560	76	569	595	782	7
implicado	80	560	123	569	595	782	7
en	127	560	137	569	595	782	7
bullying	141	560	176	569	595	782	7
en	180	560	190	569	595	782	7
Managua:	195	560	237	569	595	782	7
ser	241	560	254	569	595	782	7
chico,	258	560	283	569	595	782	7
manifestar	54	571	98	581	595	782	7
conductas	101	571	143	581	595	782	7
y	146	571	151	581	595	782	7
actitudes	154	571	191	581	595	782	7
antisociales	194	571	243	581	595	782	7
y	246	571	251	581	595	782	7
mante-	254	571	283	581	595	782	7
ner	54	583	67	592	595	782	7
contacto	73	583	108	592	595	782	7
con	114	583	129	592	595	782	7
drogas.	134	583	165	592	595	782	7
Tres	170	583	188	592	595	782	7
variables	194	583	232	592	595	782	7
claramente	237	583	283	592	595	782	7
definitorias	54	594	102	604	595	782	7
del	106	594	119	604	595	782	7
rol	123	594	134	604	595	782	7
de	138	594	148	604	595	782	7
agresor	152	594	183	604	595	782	7
y	187	594	192	604	595	782	7
que	196	594	211	604	595	782	7
son	215	594	230	604	595	782	7
excluyentes	233	594	283	604	595	782	7
para	54	606	72	615	595	782	7
el	76	606	83	615	595	782	7
rol	87	606	98	615	595	782	7
de	102	606	112	615	595	782	7
víctima.	116	606	150	615	595	782	7
Esto	153	606	172	615	595	782	7
es	176	606	185	615	595	782	7
coherente	188	606	229	615	595	782	7
con	233	606	248	615	595	782	7
las	252	606	263	615	595	782	7
ten-	267	606	283	615	595	782	7
dencias	54	617	85	626	595	782	7
generales	88	617	128	626	595	782	7
de	130	617	140	626	595	782	7
los	142	617	155	626	595	782	7
estudios	157	617	192	626	595	782	7
internacionales	194	617	258	626	595	782	7
sobre	260	617	283	626	595	782	7
bullying,	54	628	91	638	595	782	7
que	94	628	109	638	595	782	7
indican	112	628	143	638	595	782	7
que	146	628	161	638	595	782	7
los	164	628	176	638	595	782	7
varones,	179	628	214	638	595	782	7
mucho	217	628	246	638	595	782	7
más	248	628	265	638	595	782	7
que	268	628	283	638	595	782	7
las	54	640	66	649	595	782	7
chicas,	69	640	98	649	595	782	7
se	101	640	110	649	595	782	7
ven	114	640	129	649	595	782	7
implicados	132	640	178	649	595	782	7
en	182	640	192	649	595	782	7
el	195	640	203	649	595	782	7
rol	206	640	218	649	595	782	7
de	221	640	231	649	595	782	7
agresores	235	640	275	649	595	782	7
o	278	640	283	649	595	782	7
agresores	54	651	94	661	595	782	7
victimizados	100	651	154	661	595	782	7
(Defensor	160	651	203	661	595	782	7
del	209	651	222	661	595	782	7
Pueblo-UNI-	228	651	283	661	595	782	7
CEF,	54	663	75	672	595	782	7
2007;	81	663	105	672	595	782	7
Farrington,	111	663	158	672	595	782	7
2005;	164	663	188	672	595	782	7
Kristensen	193	663	239	672	595	782	7
y	244	663	250	672	595	782	7
Smith,	255	663	283	672	595	782	7
2003;	54	674	78	683	595	782	7
Ortega,	82	674	114	683	595	782	7
2010;	118	674	142	683	595	782	7
Smith,	147	674	175	683	595	782	7
2009).	179	674	207	683	595	782	7
Ciertas	211	674	241	683	595	782	7
actitudes	246	674	283	683	595	782	7
antisociales	54	685	103	695	595	782	7
y	106	685	111	695	595	782	7
comportamientos	113	685	186	695	595	782	7
de	189	685	199	695	595	782	7
riesgo,	201	685	230	695	595	782	7
como	232	685	256	695	595	782	7
portar	258	685	283	695	595	782	7
armas,	54	697	82	706	595	782	7
hacer	85	697	108	706	595	782	7
uso	111	697	126	706	595	782	7
de	130	697	139	706	595	782	7
la	143	697	151	706	595	782	7
violencia	154	697	193	706	595	782	7
reactiva	196	697	229	706	595	782	7
ante	233	697	250	706	595	782	7
hechos	254	697	283	706	595	782	7
no	54	708	64	718	595	782	7
muy	68	708	87	718	595	782	7
ofensivos,	91	708	134	718	595	782	7
o	138	708	143	718	595	782	7
justificar	147	708	184	718	595	782	7
la	188	708	196	718	595	782	7
violencia	200	708	239	718	595	782	7
física	242	708	265	718	595	782	7
por	269	708	283	718	595	782	7
Copyright	54	744	86	751	595	782	7
2011	89	744	104	751	595	782	7
by	106	744	114	751	595	782	7
the	117	744	126	751	595	782	7
Colegio	129	744	154	751	595	782	7
Oficial	156	744	178	751	595	782	7
de	181	744	188	751	595	782	7
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	7
de	227	744	235	751	595	782	7
Madrid	237	744	260	751	595	782	7
ISSN:	54	753	73	761	595	782	7
1132-0559	76	753	110	761	595	782	7
-	112	753	115	761	595	782	7
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a4	117	753	249	761	595	782	7
motivos	312	264	346	273	595	782	7
de	349	264	359	273	595	782	7
celos	362	264	383	273	595	782	7
o	386	264	391	273	595	782	7
infidelidad	394	264	440	273	595	782	7
que,	443	264	461	273	595	782	7
desde	464	264	488	273	595	782	7
un	491	264	501	273	595	782	7
punto	504	264	528	273	595	782	7
de	531	264	541	273	595	782	7
vista	312	275	332	284	595	782	7
teórico	335	275	364	284	595	782	7
han	368	275	383	284	595	782	7
sido	386	275	404	284	595	782	7
considerados	407	275	462	284	595	782	7
de	466	275	476	284	595	782	7
riesgo	479	275	505	284	595	782	7
(Nansel	508	275	541	284	595	782	7
et	312	286	319	296	595	782	7
al.,	323	286	336	296	595	782	7
2003;	339	286	363	296	595	782	7
Stein	366	286	388	296	595	782	7
et	391	286	399	296	595	782	7
al.,	402	286	415	296	595	782	7
2007),	418	286	445	296	595	782	7
inciden	449	286	480	296	595	782	7
también	483	286	517	296	595	782	7
en	520	286	530	296	595	782	7
la	534	286	541	296	595	782	7
vulnerabilidad	312	298	373	307	595	782	7
ante	376	298	394	307	595	782	7
el	397	298	405	307	595	782	7
bullying	408	298	443	307	595	782	7
escolar	447	298	476	307	595	782	7
en	480	298	490	307	595	782	7
Managua	493	298	533	307	595	782	7
y	536	298	541	307	595	782	7
su	312	309	321	319	595	782	7
área	324	309	342	319	595	782	7
metropolitana.	345	309	406	319	595	782	7
Estos	409	309	431	319	595	782	7
factores,	434	309	470	319	595	782	7
como	473	309	497	319	595	782	7
el	500	309	507	319	595	782	7
contac-	510	309	541	319	595	782	7
to	312	321	320	330	595	782	7
con	324	321	339	330	595	782	7
personas	343	321	380	330	595	782	7
que	384	321	399	330	595	782	7
trafican	403	321	435	330	595	782	7
con	439	321	454	330	595	782	7
droga	458	321	482	330	595	782	7
o	486	321	491	330	595	782	7
la	495	321	502	330	595	782	7
implica-	506	321	541	330	595	782	7
ción	312	332	330	341	595	782	7
en	332	332	342	341	595	782	7
el	344	332	352	341	595	782	7
pequeño	354	332	390	341	595	782	7
comercio	392	332	432	341	595	782	7
de	434	332	444	341	595	782	7
la	446	332	454	341	595	782	7
droga,	456	332	483	341	595	782	7
están	485	332	507	341	595	782	7
relacio-	509	332	541	341	595	782	7
nados	312	343	336	353	595	782	7
con	339	343	354	353	595	782	7
la	357	343	365	353	595	782	7
conducta	367	343	405	353	595	782	7
de	408	343	418	353	595	782	7
los	421	343	433	353	595	782	7
agresores	436	343	476	353	595	782	7
escolares,	478	343	520	353	595	782	7
pero	522	343	541	353	595	782	7
fundamentalmente	312	355	390	364	595	782	7
de	393	355	403	364	595	782	7
los	405	355	417	364	595	782	7
escolares	420	355	458	364	595	782	7
denominados	461	355	517	364	595	782	7
agre-	520	355	541	364	595	782	7
sores	312	366	333	376	595	782	7
victimizados	336	366	390	376	595	782	7
o	392	366	398	376	595	782	7
víctimas	400	366	436	376	595	782	7
agresivas,	438	366	480	376	595	782	7
mostrando	483	366	527	376	595	782	7
así	529	366	541	376	595	782	7
un	312	378	322	387	595	782	7
mayor	327	378	354	387	595	782	7
nivel	359	378	380	387	595	782	7
de	385	378	395	387	595	782	7
vulnerabilidad.	400	378	464	387	595	782	7
Quizás	469	378	498	387	595	782	7
podemos	503	378	541	387	595	782	7
asumir	312	389	340	398	595	782	7
que	343	389	358	398	595	782	7
la	361	389	369	398	595	782	7
pobreza	371	389	405	398	595	782	7
y	408	389	413	398	595	782	7
las	416	389	427	398	595	782	7
malas	430	389	455	398	595	782	7
condiciones	457	389	508	398	595	782	7
de	510	389	520	398	595	782	7
vida	523	389	541	398	595	782	7
aumentan	312	400	353	410	595	782	7
el	356	400	364	410	595	782	7
riesgo	368	400	393	410	595	782	7
de	397	400	407	410	595	782	7
lo	410	400	419	410	595	782	7
que	422	400	437	410	595	782	7
se	441	400	450	410	595	782	7
ha	453	400	463	410	595	782	7
llamado	467	400	501	410	595	782	7
el	504	400	512	410	595	782	7
multi-	515	400	541	410	595	782	7
victimismo	312	412	359	421	595	782	7
(Blaya,	364	412	395	421	595	782	7
Debarbieux,	400	412	452	421	595	782	7
Del	457	412	472	421	595	782	7
Rey	477	412	494	421	595	782	7
y	500	412	505	421	595	782	7
Ortega,	510	412	541	421	595	782	7
2006).	312	423	339	433	595	782	7
Respecto	323	435	362	444	595	782	7
a	364	435	369	444	595	782	7
las	372	435	384	444	595	782	7
variables	386	435	424	444	595	782	7
de	427	435	437	444	595	782	7
personalidad	440	435	493	444	595	782	7
que	496	435	511	444	595	782	7
hemos	514	435	541	444	595	782	7
estudiado,	312	446	355	455	595	782	7
se	359	446	368	455	595	782	7
ha	372	446	382	455	595	782	7
descrito	387	446	420	455	595	782	7
que	425	446	440	455	595	782	7
existe	444	446	469	455	595	782	7
cierta	473	446	497	455	595	782	7
tendencia	501	446	541	455	595	782	7
que	312	457	327	467	595	782	7
relaciona	331	457	370	467	595	782	7
la	374	457	382	467	595	782	7
baja	386	457	404	467	595	782	7
autoestima	408	457	454	467	595	782	7
como	458	457	482	467	595	782	7
característica	486	457	541	467	595	782	7
personal	312	469	347	478	595	782	7
con	350	469	365	478	595	782	7
ser	368	469	380	478	595	782	7
víctimas	383	469	418	478	595	782	7
de	421	469	431	478	595	782	7
los	434	469	446	478	595	782	7
compañeros	449	469	499	478	595	782	7
y	502	469	507	478	595	782	7
compa-	510	469	541	478	595	782	7
ñeras	312	480	334	490	595	782	7
(Andreou,	336	480	379	490	595	782	7
2000;	382	480	406	490	595	782	7
Cassidy,	408	480	443	490	595	782	7
2009).	446	480	473	490	595	782	7
Nuestro	475	480	509	490	595	782	7
estudio	511	480	541	490	595	782	7
muestra	312	492	345	501	595	782	7
que	348	492	363	501	595	782	7
una	366	492	381	501	595	782	7
baja	384	492	401	501	595	782	7
valoración	404	492	449	501	595	782	7
de	451	492	461	501	595	782	7
sí	464	492	471	501	595	782	7
mismo	474	492	503	501	595	782	7
está	505	492	522	501	595	782	7
pre-	525	492	541	501	595	782	7
sente	312	503	333	512	595	782	7
no	336	503	346	512	595	782	7
sólo	349	503	366	512	595	782	7
entre	369	503	390	512	595	782	7
las	392	503	404	512	595	782	7
víctimas,	406	503	445	512	595	782	7
sino	447	503	465	512	595	782	7
en	467	503	477	512	595	782	7
todos	479	503	502	512	595	782	7
los	505	503	517	512	595	782	7
esco-	519	503	542	512	595	782	7
lares	312	514	332	524	595	782	7
implicados	337	514	383	524	595	782	7
en	388	514	398	524	595	782	7
fenómenos	403	514	449	524	595	782	7
de	455	514	465	524	595	782	7
bullying	470	514	504	524	595	782	7
escolar,	509	514	541	524	595	782	7
cualquiera	312	526	356	535	595	782	7
que	359	526	374	535	595	782	7
sea	377	526	391	535	595	782	7
el	394	526	402	535	595	782	7
rol	405	526	417	535	595	782	7
en	420	526	430	535	595	782	7
el	433	526	441	535	595	782	7
que	444	526	459	535	595	782	7
lo	462	526	470	535	595	782	7
hagan,	474	526	501	535	595	782	7
indepen-	505	526	541	535	595	782	7
dientemente	312	537	363	547	595	782	7
de	366	537	376	547	595	782	7
que	379	537	394	547	595	782	7
sea	397	537	411	547	595	782	7
ejecutor	414	537	448	547	595	782	7
de	451	537	461	547	595	782	7
la	464	537	471	547	595	782	7
acción	475	537	502	547	595	782	7
violenta,	505	537	541	547	595	782	7
víctima	312	549	343	558	595	782	7
de	346	549	356	558	595	782	7
la	359	549	366	558	595	782	7
misma	369	549	397	558	595	782	7
o	400	549	405	558	595	782	7
agresor	408	549	439	558	595	782	7
victimizado,	442	549	494	558	595	782	7
tal	497	549	507	558	595	782	7
y	510	549	515	558	595	782	7
como	518	549	541	558	595	782	7
han	312	560	327	569	595	782	7
encontrado	331	560	377	569	595	782	7
Farrington	381	560	425	569	595	782	7
y	429	560	434	569	595	782	7
Baldry	437	560	466	569	595	782	7
(2005)	470	560	498	569	595	782	7
en	501	560	511	569	595	782	7
pobla-	515	560	541	569	595	782	7
ciones	312	571	339	581	595	782	7
igualmente	342	571	388	581	595	782	7
muy	391	571	410	581	595	782	7
vulnerables.	413	571	464	581	595	782	7
Quizás	323	583	352	592	595	782	7
se	355	583	364	592	595	782	7
establece	366	583	404	592	595	782	7
lo	407	583	415	592	595	782	7
que	417	583	433	592	595	782	7
Ohsako	435	583	467	592	595	782	7
(1999)	470	583	498	592	595	782	7
denomina	500	583	541	592	595	782	7
una	312	594	327	604	595	782	7
cultura	332	594	362	603	595	782	7
de	367	594	377	603	595	782	7
la	382	594	390	603	595	782	7
violencia,	396	594	437	603	595	782	7
en	442	594	452	604	595	782	7
la	457	594	464	604	595	782	7
que	469	594	484	604	595	782	7
el	489	594	497	604	595	782	7
abuso	502	594	526	604	595	782	7
de	532	594	541	604	595	782	7
poder,	312	606	338	615	595	782	7
el	343	606	351	615	595	782	7
sometimiento,	356	606	416	615	595	782	7
la	422	606	429	615	595	782	7
minusvaloración	435	606	505	615	595	782	7
de	510	606	520	615	595	782	7
uno	526	606	541	615	595	782	7
mismo,	312	617	343	626	595	782	7
el	346	617	353	626	595	782	7
contexto	356	617	392	626	595	782	7
violento	395	617	430	626	595	782	7
y	433	617	438	626	595	782	7
las	441	617	452	626	595	782	7
experiencias	455	617	508	626	595	782	7
padeci-	511	617	541	626	595	782	7
das,	312	628	328	638	595	782	7
se	331	628	340	638	595	782	7
extrapolan	342	628	386	638	595	782	7
de	389	628	398	638	595	782	7
la	401	628	408	638	595	782	7
vida	411	628	429	638	595	782	7
social	431	628	456	638	595	782	7
en	458	628	468	638	595	782	7
general	470	628	501	638	595	782	7
al	504	628	511	638	595	782	7
micro-	513	628	541	638	595	782	7
cosmos	312	640	343	649	595	782	7
que	347	640	363	649	595	782	7
es	367	640	375	649	595	782	7
la	380	640	387	649	595	782	7
convivencia	391	640	442	649	595	782	7
escolar.	446	640	478	649	595	782	7
En	482	640	494	649	595	782	7
un	498	640	508	649	595	782	7
intento	512	640	541	649	595	782	7
por	312	651	326	661	595	782	7
explicar	328	651	362	661	595	782	7
la	365	651	373	661	595	782	7
posible	375	651	405	661	595	782	7
relación	408	651	442	661	595	782	7
entre	445	651	466	661	595	782	7
contexto	468	651	504	661	595	782	7
violento	507	651	541	661	595	782	7
y	312	663	317	672	595	782	7
bullying,	319	663	356	672	595	782	7
el	359	663	366	672	595	782	7
análisis	369	663	400	672	595	782	7
de	402	663	412	672	595	782	7
los	415	663	427	672	595	782	7
datos	429	663	451	672	595	782	7
refleja	454	663	480	672	595	782	7
que	483	663	498	672	595	782	7
la	500	663	508	672	595	782	7
percep-	510	663	541	672	595	782	7
ción	312	674	330	683	595	782	7
directa	333	674	361	683	595	782	7
de	364	674	374	683	595	782	7
casos	377	674	400	683	595	782	7
de	403	674	413	683	595	782	7
agresión	416	674	451	683	595	782	7
es	454	674	463	683	595	782	7
lo	466	674	474	683	595	782	7
que	477	674	492	683	595	782	7
impacta	495	674	529	683	595	782	7
en	532	674	541	683	595	782	7
la	312	685	319	695	595	782	7
implicación	323	685	372	695	595	782	7
(Coyne	375	685	406	695	595	782	7
y	410	685	415	695	595	782	7
Monks,	418	685	450	695	595	782	7
2011).	453	685	480	695	595	782	7
Por	483	685	498	695	595	782	7
el	501	685	508	695	595	782	7
contra-	512	685	541	695	595	782	7
rio,	312	697	326	706	595	782	7
el	329	697	336	706	595	782	7
hecho	339	697	364	706	595	782	7
de	367	697	377	706	595	782	7
que	380	697	395	706	595	782	7
perciban	398	697	434	706	595	782	7
el	437	697	444	706	595	782	7
entorno	447	697	479	706	595	782	7
o	482	697	487	706	595	782	7
los	490	697	502	706	595	782	7
entornos	505	697	541	706	595	782	7
en	312	708	322	718	595	782	7
los	325	708	337	718	595	782	7
que	340	708	355	718	595	782	7
viven	358	708	381	718	595	782	7
como	384	708	408	718	595	782	7
negativos	411	708	451	718	595	782	7
o	454	708	459	718	595	782	7
violentos,	462	708	503	718	595	782	7
no	506	708	517	718	595	782	7
pare-	520	708	541	718	595	782	7
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	7
Intervention	502	744	541	751	595	782	7
Vol.	430	753	443	761	595	782	7
20,	445	753	455	761	595	782	7
No.	458	753	469	761	595	782	7
2,	472	753	478	761	595	782	7
2011	480	753	495	761	595	782	7
-	498	753	500	761	595	782	7
pp.	503	753	513	761	595	782	7
161-170	515	753	541	761	595	782	7
168	54	29	72	39	595	782	8
F	220	31	225	39	595	782	8
ACTORES	224	33	251	38	595	782	8
A	253	31	259	39	595	782	8
SOCIADOS	259	33	289	38	595	782	8
AL	291	33	299	38	595	782	8
B	301	31	306	39	595	782	8
ULLYING	306	33	332	38	595	782	8
EN	335	33	343	38	595	782	8
N	345	31	351	39	595	782	8
ICARAGUA	351	33	382	38	595	782	8
ce	54	60	63	69	595	782	8
estar	66	60	86	69	595	782	8
relacionado	89	60	138	69	595	782	8
con	140	60	155	69	595	782	8
la	158	60	166	69	595	782	8
implicación	169	60	218	69	595	782	8
en	221	60	231	69	595	782	8
un	234	60	244	69	595	782	8
rol	247	60	259	69	595	782	8
espe-	261	60	283	69	595	782	8
cífico,	54	71	80	80	595	782	8
remarcando	83	71	132	80	595	782	8
así	135	71	146	80	595	782	8
la	148	71	156	80	595	782	8
importancia	158	71	208	80	595	782	8
del	211	71	224	80	595	782	8
factor	226	71	250	80	595	782	8
presen-	253	71	284	80	595	782	8
cial	54	82	69	92	595	782	8
y	72	82	77	92	595	782	8
visible	80	82	108	92	595	782	8
del	111	82	124	92	595	782	8
acto	127	82	144	92	595	782	8
violento.	147	82	184	92	595	782	8
Este	65	94	83	103	595	782	8
estudio	89	94	119	103	595	782	8
ha	125	94	135	103	595	782	8
puesto	140	94	167	103	595	782	8
de	173	94	183	103	595	782	8
manifiesto	188	94	233	103	595	782	8
que	238	94	253	103	595	782	8
el	259	94	266	103	595	782	8
rol	272	94	284	103	595	782	8
ambivalente	54	105	105	115	595	782	8
(víctima	109	105	144	115	595	782	8
agresiva	148	105	183	115	595	782	8
o	187	105	192	115	595	782	8
agresor-victimizado)	196	105	284	115	595	782	8
tiene	54	117	74	126	595	782	8
un	77	117	88	126	595	782	8
gran	90	117	109	126	595	782	8
protagonismo.	112	117	172	126	595	782	8
Éste	175	117	193	126	595	782	8
es	196	117	205	126	595	782	8
un	207	117	218	126	595	782	8
rol	221	117	232	126	595	782	8
escasamen-	235	117	284	126	595	782	8
te	54	128	61	137	595	782	8
estudiado	67	128	108	137	595	782	8
en	113	128	123	137	595	782	8
las	129	128	141	137	595	782	8
investigaciones	147	128	211	137	595	782	8
internacionales,	217	128	283	137	595	782	8
aunque	54	139	84	149	595	782	8
sí	88	139	95	149	595	782	8
se	98	139	107	149	595	782	8
ha	111	139	121	149	595	782	8
encontrado	124	139	171	149	595	782	8
con	175	139	190	149	595	782	8
una	193	139	208	149	595	782	8
cierta	212	139	235	149	595	782	8
entidad	239	139	270	149	595	782	8
en	274	139	283	149	595	782	8
los	54	151	66	160	595	782	8
estudios	69	151	104	160	595	782	8
hispanos	107	151	144	160	595	782	8
(Del	147	151	166	160	595	782	8
Rey	169	151	186	160	595	782	8
y	189	151	194	160	595	782	8
Ortega,	198	151	229	160	595	782	8
2008;	232	151	256	160	595	782	8
Wang	259	151	283	160	595	782	8
et	54	162	61	172	595	782	8
al.,	65	162	78	172	595	782	8
2009).	81	162	108	172	595	782	8
Es	112	162	122	172	595	782	8
difícil	126	162	151	172	595	782	8
hipotetizar	155	162	199	172	595	782	8
sobre	203	162	226	172	595	782	8
su	229	162	239	172	595	782	8
importan-	242	162	284	172	595	782	8
cia,	54	174	69	183	595	782	8
pero	72	174	90	183	595	782	8
no	94	174	104	183	595	782	8
cabe	107	174	126	183	595	782	8
duda	130	174	150	183	595	782	8
de	153	174	163	183	595	782	8
que	166	174	181	183	595	782	8
cuando	184	174	215	183	595	782	8
en	218	174	228	183	595	782	8
un	231	174	241	183	595	782	8
microsis-	244	174	284	183	595	782	8
tema	54	185	74	194	595	782	8
de	77	185	87	194	595	782	8
convivencia	89	185	140	194	595	782	8
entre	143	185	164	194	595	782	8
iguales	166	185	196	194	595	782	8
está	198	185	215	194	595	782	8
muy	217	185	236	194	595	782	8
presente	238	185	273	194	595	782	8
el	276	185	284	194	595	782	8
rol	54	196	66	206	595	782	8
bully-victim	70	196	120	206	595	782	8
es	124	196	133	206	595	782	8
muy	137	196	155	206	595	782	8
posible	160	196	190	206	595	782	8
que	194	196	209	206	595	782	8
estemos	213	196	247	206	595	782	8
ante	251	196	269	206	595	782	8
un	273	196	283	206	595	782	8
sistema	54	208	85	217	595	782	8
en	89	208	98	217	595	782	8
el	102	208	109	217	595	782	8
que	112	208	128	217	595	782	8
las	131	208	142	217	595	782	8
normas	146	208	176	217	595	782	8
y	180	208	185	217	595	782	8
los	188	208	200	217	595	782	8
valores	203	208	234	217	595	782	8
no	237	208	247	217	595	782	8
están	251	208	272	217	595	782	8
lo	275	208	284	217	595	782	8
suficientemente	54	219	120	229	595	782	8
claros	123	219	148	229	595	782	8
y	150	219	156	229	595	782	8
a	158	219	163	229	595	782	8
los	165	219	177	229	595	782	8
escolares	180	219	218	229	595	782	8
les	221	219	233	229	595	782	8
resulte	235	219	263	229	595	782	8
difí-	265	219	284	229	595	782	8
cil	54	231	64	240	595	782	8
asumir	67	231	96	240	595	782	8
una	98	231	114	240	595	782	8
posición	116	231	152	240	595	782	8
frente	155	231	179	240	595	782	8
a	182	231	187	240	595	782	8
ellas.	189	231	211	240	595	782	8
Esto	214	231	233	240	595	782	8
es	235	231	244	240	595	782	8
coheren-	247	231	284	240	595	782	8
te	54	242	61	251	595	782	8
con	64	242	79	251	595	782	8
los	82	242	95	251	595	782	8
déficits	97	242	128	251	595	782	8
del	131	242	144	251	595	782	8
sistema	147	242	178	251	595	782	8
educativo	181	242	222	251	595	782	8
de	225	242	235	251	595	782	8
Nicaragua,	238	242	284	251	595	782	8
que	54	253	69	263	595	782	8
está	72	253	88	263	595	782	8
a	92	253	96	263	595	782	8
un	99	253	110	263	595	782	8
nivel	113	253	134	263	595	782	8
muy	137	253	156	263	595	782	8
precario	159	253	193	263	595	782	8
tanto	197	253	218	263	595	782	8
en	221	253	231	263	595	782	8
términos	234	253	270	263	595	782	8
de	274	253	284	263	595	782	8
recursos	54	265	89	274	595	782	8
materiales	92	265	136	274	595	782	8
como	139	265	163	274	595	782	8
de	166	265	176	274	595	782	8
competencia	180	265	233	274	595	782	8
profesional	236	265	284	274	595	782	8
docente	54	276	88	286	595	782	8
(Ministerio	94	276	143	286	595	782	8
de	150	276	160	286	595	782	8
Educación	167	276	213	286	595	782	8
de	219	276	230	286	595	782	8
Nicaragua,	236	276	284	286	595	782	8
2008).	54	288	81	297	595	782	8
El	84	288	93	297	595	782	8
estudio	96	288	126	297	595	782	8
que	129	288	144	297	595	782	8
aquí	147	288	165	297	595	782	8
se	167	288	176	297	595	782	8
presenta	179	288	214	297	595	782	8
parece	217	288	244	297	595	782	8
reclamar	247	288	284	297	595	782	8
que	54	299	69	308	595	782	8
los	73	299	85	308	595	782	8
organismos	89	299	137	308	595	782	8
gubernamentales	141	299	212	308	595	782	8
supranacionales	216	299	284	308	595	782	8
y	54	310	59	320	595	782	8
nacionales,	64	310	111	320	595	782	8
así	117	310	128	320	595	782	8
como	134	310	157	320	595	782	8
los	162	310	175	320	595	782	8
agentes	180	310	212	320	595	782	8
de	217	310	227	320	595	782	8
la	232	310	240	320	595	782	8
actividad	245	310	284	320	595	782	8
docente	54	322	87	331	595	782	8
se	89	322	98	331	595	782	8
impliquen	100	322	142	331	595	782	8
en	145	322	155	331	595	782	8
la	157	322	165	331	595	782	8
mejora	167	322	196	331	595	782	8
de	198	322	208	331	595	782	8
la	211	322	218	331	595	782	8
calidad	221	322	251	331	595	782	8
de	253	322	263	331	595	782	8
vida	265	322	284	331	595	782	8
y	54	333	59	343	595	782	8
la	61	333	69	343	595	782	8
convivencia	71	333	122	343	595	782	8
de	124	333	134	343	595	782	8
los	136	333	149	343	595	782	8
escolares,	151	333	192	343	595	782	8
con	194	333	210	343	595	782	8
especial	212	333	246	343	595	782	8
atención	248	333	283	343	595	782	8
a	54	345	59	354	595	782	8
la	62	345	69	354	595	782	8
red	72	345	86	354	595	782	8
de	89	345	98	354	595	782	8
iguales.	101	345	134	354	595	782	8
Son	137	345	153	354	595	782	8
necesarias	156	345	199	354	595	782	8
estrategias	202	345	247	354	595	782	8
educati-	250	345	284	354	595	782	8
vas	54	356	68	365	595	782	8
y	70	356	75	365	595	782	8
de	78	356	88	365	595	782	8
ayuda	90	356	115	365	595	782	8
que	117	356	133	365	595	782	8
fortalezcan	135	356	181	365	595	782	8
esta	184	356	200	365	595	782	8
red	202	356	216	365	595	782	8
en	218	356	228	365	595	782	8
la	230	356	238	365	595	782	8
medida	240	356	271	365	595	782	8
en	274	356	283	365	595	782	8
que	54	367	69	377	595	782	8
es	71	367	80	377	595	782	8
uno	83	367	98	377	595	782	8
de	101	367	111	377	595	782	8
los	113	367	125	377	595	782	8
factores	128	367	161	377	595	782	8
más	164	367	180	377	595	782	8
determinantes	183	367	242	377	595	782	8
en	244	367	254	377	595	782	8
la	257	367	264	377	595	782	8
vul-	267	367	284	377	595	782	8
nerabilidad	54	379	101	388	595	782	8
de	105	379	115	388	595	782	8
los	120	379	132	388	595	782	8
individuos	136	379	181	388	595	782	8
y	185	379	190	388	595	782	8
posiblemente	194	379	250	388	595	782	8
el	255	379	262	388	595	782	8
más	267	379	283	388	595	782	8
protector.	54	390	94	400	595	782	8
Por	65	402	80	411	595	782	8
último,	85	402	115	411	595	782	8
matizar	120	402	152	411	595	782	8
que	157	402	172	411	595	782	8
los	177	402	190	411	595	782	8
resultados	195	402	237	411	595	782	8
obtenidos	243	402	284	411	595	782	8
deben	54	413	79	422	595	782	8
ser	82	413	95	422	595	782	8
interpretados	98	413	153	422	595	782	8
dentro	156	413	183	422	595	782	8
de	187	413	197	422	595	782	8
una	200	413	215	422	595	782	8
serie	219	413	239	422	595	782	8
de	242	413	252	422	595	782	8
limita-	256	413	283	422	595	782	8
ciones.	54	424	83	434	595	782	8
En	88	424	100	434	595	782	8
primer	105	424	133	434	595	782	8
lugar,	138	424	162	434	595	782	8
aunque	167	424	197	434	595	782	8
se	202	424	211	434	595	782	8
cuenta	216	424	243	434	595	782	8
con	248	424	263	434	595	782	8
una	268	424	284	434	595	782	8
amplia	54	436	82	445	595	782	8
muestra,	88	436	124	445	595	782	8
la	130	436	137	445	595	782	8
población	143	436	185	445	595	782	8
de	190	436	200	445	595	782	8
referencia	206	436	248	445	595	782	8
no	254	436	264	445	595	782	8
fue	270	436	284	445	595	782	8
extensible	54	447	96	457	595	782	8
a	99	447	104	457	595	782	8
todo	107	447	126	457	595	782	8
el	129	447	136	457	595	782	8
país,	139	447	159	457	595	782	8
por	162	447	176	457	595	782	8
lo	179	447	187	457	595	782	8
que	190	447	205	457	595	782	8
se	208	447	217	457	595	782	8
debe	220	447	240	457	595	782	8
ser	243	447	255	457	595	782	8
caute-	258	447	283	457	595	782	8
loso	54	459	71	468	595	782	8
a	77	459	81	468	595	782	8
la	87	459	94	468	595	782	8
hora	100	459	119	468	595	782	8
de	124	459	134	468	595	782	8
generalizar	139	459	186	468	595	782	8
estos	191	459	212	468	595	782	8
resultados	218	459	260	468	595	782	8
a	266	459	270	468	595	782	8
la	276	459	283	468	595	782	8
población.	54	470	98	479	595	782	8
En	101	470	113	479	595	782	8
segunda	116	470	150	479	595	782	8
instancia,	154	470	193	479	595	782	8
el	197	470	204	479	595	782	8
propio	207	470	235	479	595	782	8
instrumen-	238	470	283	479	595	782	8
to	54	481	62	491	595	782	8
ha	66	481	75	491	595	782	8
planteado	79	481	120	491	595	782	8
una	123	481	139	491	595	782	8
serie	142	481	162	491	595	782	8
de	165	481	175	491	595	782	8
limitaciones	179	481	230	491	595	782	8
en	234	481	244	491	595	782	8
cuanto	247	481	275	491	595	782	8
a	279	481	284	491	595	782	8
las	54	493	66	502	595	782	8
variables	69	493	106	502	595	782	8
de	110	493	119	502	595	782	8
estudio	122	493	153	502	595	782	8
y	156	493	161	502	595	782	8
su	164	493	173	502	595	782	8
medida,	177	493	210	502	595	782	8
lo	213	493	221	502	595	782	8
que	224	493	239	502	595	782	8
ha	243	493	252	502	595	782	8
limita-	255	493	283	502	595	782	8
do	54	504	64	514	595	782	8
las	67	504	79	514	595	782	8
opciones	82	504	120	514	595	782	8
de	123	504	133	514	595	782	8
análisis.	136	504	170	514	595	782	8
En	173	504	185	514	595	782	8
tercer	188	504	212	514	595	782	8
lugar,	215	504	239	514	595	782	8
el	242	504	249	514	595	782	8
tamaño	253	504	283	514	595	782	8
muestral	54	516	90	525	595	782	8
de	93	516	103	525	595	782	8
algunos	106	516	139	525	595	782	8
grupos	142	516	170	525	595	782	8
se	173	516	182	525	595	782	8
plantea	185	516	215	525	595	782	8
como	219	516	242	525	595	782	8
una	245	516	260	525	595	782	8
limi-	263	516	284	525	595	782	8
tación	54	527	80	536	595	782	8
de	82	527	92	536	595	782	8
los	94	527	106	536	595	782	8
propios	109	527	140	536	595	782	8
resultados	143	527	185	536	595	782	8
obtenidos.	188	527	231	536	595	782	8
En	233	527	245	536	595	782	8
este	247	527	264	536	595	782	8
sen-	266	527	283	536	595	782	8
tido,	54	538	73	548	595	782	8
serían	79	538	104	548	595	782	8
necesarios	110	538	154	548	595	782	8
estudios	160	538	194	548	595	782	8
longitudinales	200	538	259	548	595	782	8
para	265	538	283	548	595	782	8
conocer	54	550	87	559	595	782	8
el	90	550	97	559	595	782	8
modo	100	550	123	559	595	782	8
en	126	550	136	559	595	782	8
que	138	550	153	559	595	782	8
unas	156	550	175	559	595	782	8
variables	178	550	215	559	595	782	8
afectan	218	550	248	559	595	782	8
o	251	550	256	559	595	782	8
predi-	258	550	283	559	595	782	8
cen	54	561	68	571	595	782	8
otras.	71	561	94	571	595	782	8
Finalmente,	97	561	147	571	595	782	8
sería	149	561	169	571	595	782	8
conveniente	172	561	222	571	595	782	8
hacer	225	561	248	571	595	782	8
extensi-	250	561	283	571	595	782	8
ble	54	573	67	582	595	782	8
el	70	573	77	582	595	782	8
uso	81	573	95	582	595	782	8
de	98	573	108	582	595	782	8
instrumentos	111	573	165	582	595	782	8
homogéneos	169	573	222	582	595	782	8
en	225	573	235	582	595	782	8
países	238	573	264	582	595	782	8
lati-	267	573	284	582	595	782	8
noamericanos	54	584	112	593	595	782	8
con	116	584	131	593	595	782	8
un	135	584	145	593	595	782	8
contexto	149	584	185	593	595	782	8
social	189	584	214	593	595	782	8
más	217	584	234	593	595	782	8
homologa-	238	584	284	593	595	782	8
ble.	54	595	69	605	595	782	8
Agradecimientos	54	630	130	639	595	782	8
Este	65	652	83	662	595	782	8
estudio	86	652	117	662	595	782	8
ha	120	652	130	662	595	782	8
sido	133	652	150	662	595	782	8
realizado	153	652	192	662	595	782	8
gracias	195	652	225	662	595	782	8
a	228	652	232	662	595	782	8
la	236	652	243	662	595	782	8
financia-	246	652	284	662	595	782	8
ción	54	664	72	673	595	782	8
de	76	664	86	673	595	782	8
Cooperación	90	664	144	673	595	782	8
Británica	148	664	186	673	595	782	8
a	190	664	195	673	595	782	8
través	199	664	224	673	595	782	8
del	228	664	241	673	595	782	8
Departa-	245	664	283	673	595	782	8
ment	54	675	74	684	595	782	8
for	81	675	93	684	595	782	8
International	100	675	156	684	595	782	8
Development	163	675	219	684	595	782	8
(DFID)	226	675	257	685	595	782	8
y	264	675	269	685	595	782	8
al	276	675	283	685	595	782	8
Convenio	54	687	95	696	595	782	8
de	98	687	108	696	595	782	8
colaboración	111	687	165	696	595	782	8
entre	168	687	189	696	595	782	8
el	192	687	200	696	595	782	8
Ministerio	203	687	247	696	595	782	8
de	250	687	260	696	595	782	8
Edu-	263	687	284	696	595	782	8
cación,	54	698	84	707	595	782	8
Cultura	87	698	119	707	595	782	8
y	122	698	127	707	595	782	8
Deportes	131	698	169	707	595	782	8
de	172	698	182	707	595	782	8
Nicaragua	185	698	228	707	595	782	8
y	232	698	237	707	595	782	8
la	240	698	248	707	595	782	8
Univer-	251	698	283	707	595	782	8
sidad	54	709	76	719	595	782	8
de	79	709	89	719	595	782	8
Córdoba.	92	709	130	719	595	782	8
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	8
Intervention	98	744	137	751	595	782	8
Vol.	54	753	67	761	595	782	8
20,	69	753	79	761	595	782	8
No.	81	753	93	761	595	782	8
2,	95	753	101	761	595	782	8
2011	103	753	119	761	595	782	8
-	121	753	124	761	595	782	8
pp.	126	753	136	761	595	782	8
161-170	138	753	165	761	595	782	8
Referencias	312	60	364	69	595	782	8
Alba,	312	83	333	92	595	782	8
M.	335	83	346	92	595	782	8
V.	348	83	356	92	595	782	8
y	358	83	362	92	595	782	8
Ruiz,	364	83	385	92	595	782	8
N.	387	83	396	92	595	782	8
(2004).	398	83	426	92	595	782	8
Muestreo	428	83	464	91	595	782	8
estadístico.	466	83	509	91	595	782	8
Oviedo:	511	83	541	92	595	782	8
Septem	323	94	352	103	595	782	8
Ediciones.	354	94	394	103	595	782	8
Andreou,	312	106	347	114	595	782	8
E.	350	106	358	114	595	782	8
(2000).	361	106	388	114	595	782	8
Bully/victim	391	106	439	114	595	782	8
problems	441	106	477	114	595	782	8
and	479	106	493	114	595	782	8
their	495	106	513	114	595	782	8
associ-	515	106	541	114	595	782	8
ation	323	117	342	126	595	782	8
with	346	117	363	126	595	782	8
psychological	367	117	419	126	595	782	8
constructs	423	117	462	126	595	782	8
in	466	117	473	126	595	782	8
8	477	117	482	126	595	782	8
to	485	117	493	126	595	782	8
12	497	117	506	126	595	782	8
year-old	510	117	541	126	595	782	8
Greek	323	129	346	137	595	782	8
schoolchildren.	349	129	407	137	595	782	8
Aggressive	410	129	451	137	595	782	8
Behavior,	454	129	491	137	595	782	8
26,	494	129	505	137	595	782	8
49-56.	508	129	533	137	595	782	8
Baldry,	312	140	339	149	595	782	8
A.	342	140	351	149	595	782	8
C.	354	140	363	149	595	782	8
y	366	140	371	149	595	782	8
Farrington,	374	140	416	149	595	782	8
D.	419	140	429	149	595	782	8
P.	432	140	438	149	595	782	8
(1998).	441	140	469	149	595	782	8
Parenting	472	140	508	149	595	782	8
influen-	511	140	541	149	595	782	8
ces	323	151	335	160	595	782	8
on	339	151	349	160	595	782	8
bullying	353	151	384	160	595	782	8
and	388	151	402	160	595	782	8
victimization.	406	151	459	160	595	782	8
Legal	463	151	484	160	595	782	8
and	488	151	503	160	595	782	8
Crimino-	507	151	541	160	595	782	8
logical	323	163	350	171	595	782	8
Psychology,	352	163	398	171	595	782	8
3,	401	163	408	171	595	782	8
237-254.	411	163	445	171	595	782	8
Bandura,	312	174	345	183	595	782	8
A.	349	174	358	183	595	782	8
y	362	174	366	183	595	782	8
Ribes,	370	174	394	183	595	782	8
E.	398	174	406	183	595	782	8
(1980).	410	174	436	183	595	782	8
Modificación	440	174	489	183	595	782	8
de	493	174	502	183	595	782	8
conducta.	506	174	541	183	595	782	8
Análisis	323	186	352	194	595	782	8
de	354	186	363	194	595	782	8
la	365	186	372	194	595	782	8
agresión	374	186	406	194	595	782	8
y	407	186	412	194	595	782	8
de	414	186	422	194	595	782	8
la	424	186	431	194	595	782	8
delincuencia.	433	186	482	194	595	782	8
México:	484	186	514	194	595	782	8
Trillas.	516	186	541	194	595	782	8
Barboza,	312	197	346	206	595	782	8
G.	352	197	361	206	595	782	8
E.,	367	197	378	206	595	782	8
Schiamberg,	384	197	431	206	595	782	8
L.	437	197	446	206	595	782	8
B.,	452	197	463	206	595	782	8
Oehmke,	469	197	503	206	595	782	8
J.,	509	197	518	206	595	782	8
Kor-	524	197	542	206	595	782	8
zeniewski,	323	208	364	217	595	782	8
S.	368	208	376	217	595	782	8
J.,	380	208	389	217	595	782	8
Post,	393	208	412	217	595	782	8
L.	417	208	425	217	595	782	8
A.	429	208	438	217	595	782	8
y	443	208	447	217	595	782	8
Heraux,	452	208	482	217	595	782	8
C.	487	208	495	217	595	782	8
G.	500	208	509	217	595	782	8
(2009).	514	208	541	217	595	782	8
Individual	323	220	362	228	595	782	8
characteristics	367	220	421	228	595	782	8
and	426	220	440	228	595	782	8
the	444	220	456	228	595	782	8
multiple	461	220	492	228	595	782	8
contexts	497	220	529	228	595	782	8
of	534	220	541	228	595	782	8
adolescent	323	231	363	240	595	782	8
bullying:	367	231	401	240	595	782	8
An	404	231	416	240	595	782	8
ecological	420	231	459	240	595	782	8
perspective.	463	231	508	240	595	782	8
Journal	512	231	541	240	595	782	8
of	323	243	331	251	595	782	8
Youth	333	243	354	251	595	782	8
and	357	243	371	251	595	782	8
Adolescence,	374	243	424	251	595	782	8
38,	426	243	438	251	595	782	8
101-121.	441	243	475	251	595	782	8
Blaya,	312	254	336	263	595	782	8
C.,	339	254	350	263	595	782	8
Debarbieux,	353	254	400	263	595	782	8
E.,	403	254	413	263	595	782	8
Del	416	254	430	263	595	782	8
Rey,	432	254	449	263	595	782	8
R.	452	254	461	263	595	782	8
y	464	254	468	263	595	782	8
Ortega,	471	254	499	263	595	782	8
R.	502	254	511	263	595	782	8
(2006).	514	254	541	263	595	782	8
Clima	323	265	346	274	595	782	8
y	349	265	354	274	595	782	8
violencia	357	265	392	274	595	782	8
escolar.	395	265	424	274	595	782	8
Un	427	265	438	274	595	782	8
estudio	441	265	469	274	595	782	8
comparativo	472	265	519	274	595	782	8
entre	522	265	541	274	595	782	8
España	323	277	351	285	595	782	8
y	353	277	358	285	595	782	8
Francia.	361	277	391	285	595	782	8
Revista	394	277	422	285	595	782	8
de	425	277	434	285	595	782	8
Educación,	436	277	479	285	595	782	8
339,	482	277	498	285	595	782	8
293-315.	501	277	535	285	595	782	8
Bowes,	312	288	340	297	595	782	8
L.,	343	288	354	297	595	782	8
Arseneault,	357	288	400	297	595	782	8
L.,	403	288	414	297	595	782	8
Maughan,	417	288	456	297	595	782	8
B.,	459	288	470	297	595	782	8
Taylor,	473	288	500	297	595	782	8
A.,	503	288	514	297	595	782	8
Caspi,	517	288	541	297	595	782	8
A.	323	300	332	308	595	782	8
y	338	300	343	308	595	782	8
Moffitt,	349	300	378	308	595	782	8
T.	384	300	391	308	595	782	8
(2009).	397	300	425	308	595	782	8
School,	430	300	459	308	595	782	8
Neighborhood,	465	300	522	308	595	782	8
and	528	300	541	308	595	782	8
Family	323	311	350	320	595	782	8
Factors	353	311	381	320	595	782	8
Are	383	311	397	320	595	782	8
Associated	400	311	442	320	595	782	8
With	444	311	463	320	595	782	8
Children's	466	311	505	320	595	782	8
Bullying	508	311	541	320	595	782	8
Involvement:	323	322	374	331	595	782	8
A	377	322	384	331	595	782	8
Nationally	388	322	428	331	595	782	8
Representative	432	322	488	331	595	782	8
Longitudinal	492	322	541	331	595	782	8
Study.	323	334	347	342	595	782	8
Journal	352	334	381	342	595	782	8
of	386	334	394	342	595	782	8
the	398	334	410	342	595	782	8
American	415	334	452	342	595	782	8
Academy	456	334	491	342	595	782	8
of	496	334	503	342	595	782	8
Child	508	334	529	342	595	782	8
&	534	334	541	342	595	782	8
Adolescent	323	345	365	354	595	782	8
Psychiatry,	367	345	410	354	595	782	8
48,	413	345	424	354	595	782	8
545-553.	427	345	461	354	595	782	8
Buelga,	312	357	341	365	595	782	8
S.,	347	357	357	365	595	782	8
Musitu,	363	357	392	365	595	782	8
G.,	398	357	409	365	595	782	8
Murgui,	415	357	446	365	595	782	8
S.	451	357	459	365	595	782	8
y	465	357	470	365	595	782	8
Pons,	475	357	496	365	595	782	8
J.	502	357	508	365	595	782	8
(2008).	514	357	541	365	595	782	8
Reputation,	323	368	369	377	595	782	8
Loneliness,	376	368	421	377	595	782	8
Satisfaction	427	368	474	377	595	782	8
with	481	368	498	377	595	782	8
Life	505	368	521	377	595	782	8
and	527	368	541	377	595	782	8
Aggressive	323	379	366	388	595	782	8
Behavior	369	379	403	388	595	782	8
in	406	379	413	388	595	782	8
Adolescence.	416	379	466	388	595	782	8
Spanish	469	379	499	388	595	782	8
Journal	502	379	531	388	595	782	8
of	534	379	541	388	595	782	8
Psychology,	323	391	369	399	595	782	8
11,	372	391	383	399	595	782	8
192-200.	386	391	420	399	595	782	8
Cassidy,	312	402	344	411	595	782	8
T.	348	402	356	411	595	782	8
(2009).	361	402	388	411	595	782	8
Bullying	393	402	426	411	595	782	8
and	431	402	445	411	595	782	8
victimization	450	402	500	411	595	782	8
in	504	402	512	411	595	782	8
school	517	402	541	411	595	782	8
children:	323	414	357	422	595	782	8
The	362	414	377	422	595	782	8
role	382	414	397	422	595	782	8
of	402	414	410	422	595	782	8
social	415	414	437	422	595	782	8
identity,	443	414	473	422	595	782	8
problem-solving	479	414	541	422	595	782	8
style,	323	425	343	434	595	782	8
and	347	425	360	434	595	782	8
family	364	425	389	434	595	782	8
and	392	425	406	434	595	782	8
school	409	425	434	434	595	782	8
context.	437	425	467	434	595	782	8
Social	471	425	494	433	595	782	8
Psychology	498	425	541	433	595	782	8
of	323	436	331	445	595	782	8
Education,	333	436	375	445	595	782	8
12,	377	436	389	445	595	782	8
63-76.	392	436	416	445	595	782	8
Cava,	312	448	334	456	595	782	8
M.	336	448	347	456	595	782	8
J.,	349	448	358	456	595	782	8
Musitu,	360	448	389	456	595	782	8
G.,	391	448	403	456	595	782	8
Buelga,	405	448	435	456	595	782	8
S.	437	448	445	456	595	782	8
y	447	448	452	456	595	782	8
Murgui,	454	448	485	456	595	782	8
S.	487	448	495	456	595	782	8
(2010).	497	448	525	456	595	782	8
The	527	448	541	456	595	782	8
relationships	323	459	372	468	595	782	8
of	375	459	383	468	595	782	8
family	387	459	411	468	595	782	8
and	415	459	429	468	595	782	8
classroom	432	459	471	468	595	782	8
enviroments	474	459	521	468	595	782	8
with	525	459	541	468	595	782	8
peer	323	471	339	479	595	782	8
relational	343	471	379	479	595	782	8
victimization:	382	471	435	479	595	782	8
an	438	471	447	479	595	782	8
analysis	450	471	481	479	595	782	8
of	484	471	492	479	595	782	8
their	495	471	512	479	595	782	8
gender	516	471	541	479	595	782	8
differences.	323	482	368	491	595	782	8
Spanish	370	482	400	490	595	782	8
Journal	403	482	432	490	595	782	8
of	435	482	442	490	595	782	8
Psychology,	445	482	490	490	595	782	8
13,	493	482	505	490	595	782	8
156-165.	507	482	541	491	595	782	8
Coyne,	312	493	339	502	595	782	8
I.	342	493	348	502	595	782	8
y	350	493	355	502	595	782	8
Monks,	358	493	387	502	595	782	8
C.	390	493	399	502	595	782	8
(2011).	402	493	429	502	595	782	8
An	432	493	442	502	595	782	8
overview	445	493	480	502	595	782	8
of	483	493	490	502	595	782	8
bullying	493	493	524	502	595	782	8
and	527	493	541	502	595	782	8
abuse	323	505	345	513	595	782	8
across	348	505	372	513	595	782	8
settings.	375	505	406	513	595	782	8
Cambridge:	409	505	454	513	595	782	8
Cambridge	457	505	499	513	595	782	8
University	501	505	541	513	595	782	8
Press.	323	516	346	525	595	782	8
Debarbieux,	312	528	359	536	595	782	8
E.	361	528	369	536	595	782	8
y	372	528	377	536	595	782	8
Blaya,	380	528	404	536	595	782	8
C.	407	528	416	536	595	782	8
(2001).	419	528	446	536	595	782	8
Violence	449	528	481	536	595	782	8
in	484	528	492	536	595	782	8
schools.	494	528	525	536	595	782	8
Ten	528	528	541	536	595	782	8
approaches	323	539	367	547	595	782	8
in	370	539	377	547	595	782	8
Europe.	380	539	410	547	595	782	8
Issy-les-Moulineaux:	412	539	493	548	595	782	8
ESF.	496	539	514	548	595	782	8
Defensor	312	550	347	559	595	782	8
del	349	550	361	559	595	782	8
pueblo-UNICEF.	363	550	428	559	595	782	8
(2000).	431	550	459	559	595	782	8
Violencia	461	550	498	559	595	782	8
escolar:	501	550	532	559	595	782	8
el	535	550	541	559	595	782	8
maltrato	323	562	356	570	595	782	8
entre	362	562	382	570	595	782	8
iguales	388	562	416	570	595	782	8
en	422	562	431	570	595	782	8
la	437	562	444	570	595	782	8
Educación	450	562	492	570	595	782	8
Secundaria	498	562	542	570	595	782	8
Obligatoria.	323	573	370	582	595	782	8
C.	375	573	384	582	595	782	8
Del	388	573	402	582	595	782	8
Barrio,	407	573	433	582	595	782	8
E.	438	573	446	582	595	782	8
Martín,	451	573	479	582	595	782	8
I.	483	573	489	582	595	782	8
Montero,	494	573	529	582	595	782	8
L.	533	573	541	582	595	782	8
Hierro,	323	585	350	593	595	782	8
I.	353	585	359	593	595	782	8
Fernández,	362	585	404	593	595	782	8
H.	406	585	416	593	595	782	8
Gutiérrez	419	585	454	593	595	782	8
y	457	585	462	593	595	782	8
E.	465	585	473	593	595	782	8
Ochaíta.	476	585	508	593	595	782	8
Madrid:	511	585	541	593	595	782	8
Defensor	323	596	358	605	595	782	8
del	361	596	372	605	595	782	8
Pueblo.	375	596	404	605	595	782	8
Defensor	312	607	347	616	595	782	8
del	349	607	361	616	595	782	8
Pueblo-UNICEF.	364	607	429	616	595	782	8
(2007).	432	607	460	616	595	782	8
Violencia	462	607	498	616	595	782	8
escolar:	501	607	532	616	595	782	8
el	535	607	541	616	595	782	8
maltrato	323	619	356	627	595	782	8
entre	359	619	378	627	595	782	8
iguales	382	619	409	627	595	782	8
en	413	619	421	627	595	782	8
la	425	619	432	627	595	782	8
educación	436	619	475	627	595	782	8
secundaria	478	619	520	627	595	782	8
obli-	524	619	541	627	595	782	8
gatoria	323	630	351	639	595	782	8
1999-2006.	356	630	399	639	595	782	8
Nuevo	404	630	428	639	595	782	8
estudio	433	630	460	639	595	782	8
y	465	630	469	639	595	782	8
actualización	474	630	525	639	595	782	8
del	530	630	541	639	595	782	8
informe	323	642	353	650	595	782	8
del	358	642	369	650	595	782	8
2000.	374	642	396	650	595	782	8
C.	400	642	409	650	595	782	8
del	414	642	426	650	595	782	8
Barrio,	431	642	457	650	595	782	8
M.	462	642	473	650	595	782	8
A.	477	642	487	650	595	782	8
Espinosa,	492	642	528	650	595	782	8
E.	533	642	541	650	595	782	8
Martín	323	653	349	662	595	782	8
y	352	653	356	662	595	782	8
E.	359	653	367	662	595	782	8
Ochaíta.	370	653	402	662	595	782	8
Madrid:	404	653	435	662	595	782	8
Defensor	438	653	472	662	595	782	8
del	475	653	487	662	595	782	8
Pueblo.	489	653	518	662	595	782	8
Del	312	664	326	673	595	782	8
Barrio,	328	664	354	673	595	782	8
C.,	356	664	367	673	595	782	8
Martín,	369	664	398	673	595	782	8
E.,	400	664	410	673	595	782	8
Montero,	412	664	447	673	595	782	8
I.,	450	664	457	673	595	782	8
Gutiérrez,	459	664	498	673	595	782	8
H.	500	664	509	673	595	782	8
Barrios,	511	664	541	673	595	782	8
A.	323	676	332	684	595	782	8
y	335	676	339	684	595	782	8
De	342	676	353	684	595	782	8
Dios,	355	676	375	684	595	782	8
M.	378	676	388	684	595	782	8
J.	391	676	397	684	595	782	8
(2008).	399	676	427	684	595	782	8
Bullying	429	676	462	684	595	782	8
and	465	676	478	684	595	782	8
social	481	676	503	684	595	782	8
exclusion	505	676	541	684	595	782	8
in	323	687	331	696	595	782	8
Spanish	333	687	363	696	595	782	8
secondary	366	687	404	696	595	782	8
schools:	407	687	438	696	595	782	8
National	440	687	473	696	595	782	8
trends	476	687	499	696	595	782	8
from	501	687	520	696	595	782	8
1999	522	687	541	696	595	782	8
to	323	699	331	707	595	782	8
2006.	335	699	356	707	595	782	8
International	361	699	411	707	595	782	8
Journal	416	699	445	707	595	782	8
of	450	699	457	707	595	782	8
Clinical	462	699	492	707	595	782	8
and	497	699	511	707	595	782	8
Health	516	699	541	707	595	782	8
Psychology,	323	710	369	718	595	782	8
8,	371	710	379	718	595	782	8
657-677.	381	710	415	719	595	782	8
Copyright	335	744	367	751	595	782	8
2011	369	744	385	751	595	782	8
by	387	744	395	751	595	782	8
the	398	744	407	751	595	782	8
Colegio	410	744	435	751	595	782	8
Oficial	437	744	459	751	595	782	8
de	462	744	469	751	595	782	8
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	8
de	508	744	516	751	595	782	8
Madrid	518	744	541	751	595	782	8
ISSN:	346	753	366	761	595	782	8
1132-0559	368	753	403	761	595	782	8
-	405	753	407	761	595	782	8
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a4	410	753	541	761	595	782	8
E	203	31	207	39	595	782	9
VA	207	33	215	38	595	782	9
M.	217	31	226	39	595	782	9
R	229	31	234	39	595	782	9
OMERA	234	33	256	38	595	782	9
,	256	31	258	39	595	782	9
R	260	31	265	39	595	782	9
OSARIO	265	33	287	38	595	782	9
D	290	31	295	39	595	782	9
EL	295	33	303	38	595	782	9
R	305	31	310	39	595	782	9
EY	310	33	318	38	595	782	9
Y	320	33	324	38	595	782	9
R	326	31	331	39	595	782	9
OSARIO	331	33	354	38	595	782	9
O	356	31	362	39	595	782	9
RTEGA	362	33	381	38	595	782	9
Del	54	60	68	68	595	782	9
Rey,	72	60	89	68	595	782	9
R.	93	60	102	68	595	782	9
y	107	60	111	68	595	782	9
Ortega,	116	60	144	68	595	782	9
R.	148	60	157	68	595	782	9
(2008).	162	60	189	68	595	782	9
Bullying	194	60	227	68	595	782	9
en	231	60	240	68	595	782	9
los	245	60	256	68	595	782	9
países	260	60	284	68	595	782	9
pobres:	65	71	93	79	595	782	9
prevalencia	97	71	141	79	595	782	9
y	145	71	150	79	595	782	9
coexistencia	153	71	200	79	595	782	9
con	204	71	218	79	595	782	9
otras	222	71	240	79	595	782	9
formas	244	71	271	79	595	782	9
de	275	71	284	79	595	782	9
violencia.	65	82	104	91	595	782	9
International	110	82	162	91	595	782	9
Journal	168	82	198	91	595	782	9
of	204	82	212	91	595	782	9
Psychology	218	82	263	91	595	782	9
and	269	82	283	91	595	782	9
Psychological	65	94	119	102	595	782	9
Therapy,	122	94	155	102	595	782	9
8,	158	94	165	102	595	782	9
39-50.	167	94	192	102	595	782	9
Díaz-Aguado,	54	105	107	114	595	782	9
M.	111	105	121	114	595	782	9
J.	125	105	131	114	595	782	9
(2010).	134	105	161	114	595	782	9
Estudio	165	105	194	114	595	782	9
estatal	197	105	222	114	595	782	9
sobre	225	105	246	114	595	782	9
la	249	105	257	114	595	782	9
convi-	260	105	283	114	595	782	9
vencia	65	117	90	125	595	782	9
escolar	94	117	122	125	595	782	9
en	126	117	135	125	595	782	9
la	138	117	146	125	595	782	9
educación	150	117	189	125	595	782	9
secundaria	192	117	235	125	595	782	9
obligatoria.	238	117	284	125	595	782	9
Madrid:	65	128	96	136	595	782	9
Observatorio	98	128	148	136	595	782	9
Estatal	151	128	176	136	595	782	9
de	179	128	188	136	595	782	9
la	191	128	198	136	595	782	9
Convivencia	200	128	248	136	595	782	9
Escolar.	251	128	281	136	595	782	9
Dijkstra,	54	139	87	148	595	782	9
J.	89	139	95	148	595	782	9
K.,	97	139	109	148	595	782	9
Lindenberg,	111	139	157	148	595	782	9
S.	159	139	167	148	595	782	9
y	169	139	174	148	595	782	9
Veenstra,	176	139	211	148	595	782	9
R.	213	139	222	148	595	782	9
(2008).	224	139	252	148	595	782	9
Beyond	254	139	283	148	595	782	9
the	65	151	77	159	595	782	9
class	79	151	98	159	595	782	9
norm:	100	151	123	159	595	782	9
Bullying	126	151	159	159	595	782	9
behavior	162	151	195	159	595	782	9
of	198	151	205	159	595	782	9
popular	208	151	237	159	595	782	9
adolescents	240	151	283	159	595	782	9
and	65	162	79	171	595	782	9
its	82	162	91	171	595	782	9
relation	93	162	122	171	595	782	9
to	125	162	133	171	595	782	9
peer	135	162	152	171	595	782	9
acceptance	155	162	196	171	595	782	9
and	199	162	213	171	595	782	9
rejection.	216	162	251	171	595	782	9
Journal	254	162	283	171	595	782	9
of	65	174	73	182	595	782	9
Abnormal	75	174	113	182	595	782	9
Child	116	174	137	182	595	782	9
Psychology,	139	174	185	182	595	782	9
36,	188	174	199	182	595	782	9
1289-1299.	202	174	246	182	595	782	9
Duffy,	54	185	78	193	595	782	9
A.	80	185	90	193	595	782	9
L.	92	185	100	193	595	782	9
y	103	185	108	193	595	782	9
Nesdale,	111	185	144	193	595	782	9
D.	146	185	155	193	595	782	9
(2009).	158	185	186	193	595	782	9
Peer	189	185	205	193	595	782	9
groups,	208	185	236	193	595	782	9
social	239	185	261	193	595	782	9
iden-	264	185	283	193	595	782	9
tity,	65	196	80	205	595	782	9
and	83	196	97	205	595	782	9
children's	101	196	138	205	595	782	9
bullying	142	196	174	205	595	782	9
behaviour.	178	196	217	205	595	782	9
Social	221	196	245	205	595	782	9
Develop-	249	196	283	205	595	782	9
ment,	65	208	86	216	595	782	9
18,	89	208	101	216	595	782	9
121-139.	103	208	137	216	595	782	9
Eslea,	54	219	77	228	595	782	9
M.,	81	219	94	228	595	782	9
Menesini,	98	219	136	228	595	782	9
E.,	140	219	150	228	595	782	9
Morita,	154	219	183	228	595	782	9
Y.,	186	219	197	228	595	782	9
O'Moore,	201	219	239	228	595	782	9
M.,	243	219	256	228	595	782	9
Mora-	260	219	284	228	595	782	9
Merchán,	65	231	101	239	595	782	9
J.	107	231	113	239	595	782	9
A.,	119	231	130	239	595	782	9
Pereira,	136	231	166	239	595	782	9
B.,	172	231	183	239	595	782	9
…	189	231	198	239	595	782	9
Wenxin,	204	231	236	239	595	782	9
Z.	242	231	250	239	595	782	9
(2004).	256	231	284	239	595	782	9
Friendship	65	242	106	250	595	782	9
and	108	242	122	250	595	782	9
loneliness	124	242	162	250	595	782	9
among	164	242	190	250	595	782	9
bullies	193	242	218	250	595	782	9
and	220	242	234	250	595	782	9
victims:	236	242	267	250	595	782	9
Da-	269	242	283	250	595	782	9
ta	65	253	72	262	595	782	9
from	75	253	93	262	595	782	9
seven	96	253	117	262	595	782	9
countries.	120	253	157	262	595	782	9
Aggressive	160	253	201	262	595	782	9
Behavior,	204	253	240	262	595	782	9
30,	242	253	254	262	595	782	9
71-83.	257	253	282	262	595	782	9
Farrington,	54	265	96	273	595	782	9
D.	100	265	109	273	595	782	9
P.	112	265	119	273	595	782	9
(2005).	122	265	149	273	595	782	9
The	152	265	167	273	595	782	9
importance	170	265	213	273	595	782	9
of	216	265	224	273	595	782	9
child	227	265	246	273	595	782	9
and	250	265	263	273	595	782	9
ado-	267	265	283	273	595	782	9
lescent	65	276	92	285	595	782	9
psychopathy.	96	276	146	285	595	782	9
Journal	151	276	181	285	595	782	9
of	186	276	193	285	595	782	9
Abnormal	198	276	236	285	595	782	9
Child	241	276	262	285	595	782	9
Psy-	267	276	283	285	595	782	9
chology,	65	288	97	296	595	782	9
33,	100	288	112	296	595	782	9
489.497.	114	288	147	296	595	782	9
Farrington,	54	299	96	307	595	782	9
D.	99	299	108	307	595	782	9
P.	111	299	118	307	595	782	9
y	120	299	125	307	595	782	9
Baldry,	128	299	156	307	595	782	9
A.	158	299	167	307	595	782	9
C.	170	299	179	307	595	782	9
(2005).	181	299	209	307	595	782	9
Factores	212	299	245	307	595	782	9
de	248	299	257	307	595	782	9
riesgo	260	299	283	307	595	782	9
individuales	65	310	112	319	595	782	9
de	115	310	124	319	595	782	9
la	128	310	135	319	595	782	9
violencia	139	310	173	319	595	782	9
escolar.	177	310	206	319	595	782	9
Trabajo	210	310	239	319	595	782	9
presentado	242	310	283	319	595	782	9
en	65	322	74	330	595	782	9
el	79	322	85	330	595	782	9
IX	90	322	100	330	595	782	9
Encuentro	104	322	143	330	595	782	9
Internacional	147	322	198	330	595	782	9
Violencia	202	322	238	330	595	782	9
y	243	322	247	330	595	782	9
Escuela.	252	322	284	330	595	782	9
Centro	65	333	91	342	595	782	9
Reina	97	333	119	342	595	782	9
Sofía	124	333	144	342	595	782	9
para	150	333	166	342	595	782	9
el	171	333	178	342	595	782	9
Estudio	184	333	213	342	595	782	9
de	218	333	227	342	595	782	9
la	233	333	240	342	595	782	9
Violencia,	245	333	283	342	595	782	9
Valencia.	65	345	100	353	595	782	9
Ferguson,	54	356	91	364	595	782	9
C.	94	356	103	364	595	782	9
J.,	106	356	114	364	595	782	9
San	117	356	131	364	595	782	9
Miguel,	134	356	164	364	595	782	9
C.	167	356	175	364	595	782	9
M.	178	356	189	364	595	782	9
y	192	356	196	364	595	782	9
Hartley,	199	356	229	364	595	782	9
R.	232	356	241	364	595	782	9
D.	244	356	253	364	595	782	9
(2009).	256	356	283	364	595	782	9
A	65	367	72	376	595	782	9
Multivariate	80	367	129	376	595	782	9
Analysis	136	367	171	376	595	782	9
of	179	367	187	376	595	782	9
Youth	195	367	218	376	595	782	9
Violence	226	367	261	376	595	782	9
and	269	367	284	376	595	782	9
Aggression:	65	379	111	387	595	782	9
The	114	379	129	387	595	782	9
Influence	131	379	167	387	595	782	9
of	170	379	178	387	595	782	9
Family,	181	379	210	387	595	782	9
Peers,	213	379	235	387	595	782	9
Depression,	238	379	283	387	595	782	9
and	65	390	79	399	595	782	9
Media	81	390	105	399	595	782	9
Violence.	107	390	144	399	595	782	9
The	146	390	160	399	595	782	9
Journal	162	390	192	399	595	782	9
of	194	390	201	399	595	782	9
Pediatrics,	204	390	245	399	595	782	9
155,	247	390	264	399	595	782	9
904-	266	390	283	399	595	782	9
908.	65	402	82	410	595	782	9
Garner,	54	413	82	421	595	782	9
P.	84	413	91	421	595	782	9
W.	93	413	103	421	595	782	9
y	105	413	110	421	595	782	9
Lemerise,	112	413	150	421	595	782	9
E.	152	413	160	421	595	782	9
A.	162	413	171	421	595	782	9
(2007).	173	413	201	421	595	782	9
The	203	413	218	421	595	782	9
roles	220	413	238	421	595	782	9
of	240	413	248	421	595	782	9
behavio-	250	413	284	421	595	782	9
ral	65	424	75	433	595	782	9
adjustment	78	424	120	433	595	782	9
and	123	424	137	433	595	782	9
conceptions	139	424	185	433	595	782	9
of	188	424	196	433	595	782	9
peers	199	424	219	433	595	782	9
and	222	424	235	433	595	782	9
emotions	238	424	273	433	595	782	9
in	276	424	283	433	595	782	9
preschool	65	436	102	444	595	782	9
children's	104	436	142	444	595	782	9
peer	144	436	160	444	595	782	9
victimization.	162	436	215	444	595	782	9
Development	217	436	267	444	595	782	9
and	269	436	283	444	595	782	9
Psychopathology,	65	447	132	456	595	782	9
19,	135	447	147	456	595	782	9
57-71.	150	447	174	456	595	782	9
Hunter,	54	459	82	467	595	782	9
S.	85	459	92	467	595	782	9
C.,	95	459	106	467	595	782	9
Mora-Merchán,	108	459	168	467	595	782	9
J.	170	459	176	467	595	782	9
A.	178	459	188	467	595	782	9
y	190	459	195	467	595	782	9
Ortega,	197	459	225	467	595	782	9
R.	228	459	236	467	595	782	9
(2004).	239	459	266	467	595	782	9
The	269	459	283	467	595	782	9
Long-Term	65	470	108	478	595	782	9
Effects	110	470	137	478	595	782	9
of	139	470	147	478	595	782	9
Coping-Strategy	149	470	212	478	595	782	9
Use	214	470	229	478	595	782	9
in	231	470	238	478	595	782	9
the	240	470	252	478	595	782	9
Victims	254	470	284	478	595	782	9
of	65	481	73	490	595	782	9
Bullying.	76	481	111	490	595	782	9
Spanish	114	481	144	490	595	782	9
Journal	147	481	176	490	595	782	9
of	179	481	186	490	595	782	9
Psychology,	189	481	235	490	595	782	9
7,	238	481	245	490	595	782	9
3-12.	247	481	267	490	595	782	9
Jimerson,	54	493	91	501	595	782	9
S.	94	493	102	501	595	782	9
R.,	105	493	117	501	595	782	9
Swearer,	120	493	153	501	595	782	9
S.	157	493	164	501	595	782	9
M.	168	493	179	501	595	782	9
y	183	493	187	501	595	782	9
Espelage,	191	493	228	501	595	782	9
D.	231	493	240	501	595	782	9
L.	244	493	252	501	595	782	9
(2010).	256	493	284	501	595	782	9
Handbook	65	504	105	513	595	782	9
of	108	504	115	513	595	782	9
Bullying	119	504	151	513	595	782	9
in	154	504	161	513	595	782	9
School.	165	504	193	513	595	782	9
An	196	504	206	513	595	782	9
International	210	504	260	513	595	782	9
Pers-	263	504	283	513	595	782	9
pective.	65	516	94	524	595	782	9
Nueva	97	516	122	524	595	782	9
York:	124	516	145	524	595	782	9
Routlege.	148	516	185	524	595	782	9
Kristensen,	54	527	97	535	595	782	9
S.	100	527	108	535	595	782	9
M.	111	527	121	535	595	782	9
y	125	527	129	535	595	782	9
Smith,	132	527	157	535	595	782	9
P.	161	527	167	535	595	782	9
K.	170	527	179	535	595	782	9
(2003).	182	527	210	535	595	782	9
The	213	527	228	535	595	782	9
use	231	527	244	535	595	782	9
of	247	527	255	535	595	782	9
coping	258	527	283	535	595	782	9
strategies	65	538	101	547	595	782	9
by	104	538	114	547	595	782	9
Danish	117	538	144	547	595	782	9
children	147	538	178	547	595	782	9
classed	181	538	208	547	595	782	9
as	211	538	219	547	595	782	9
bullies,	222	538	250	547	595	782	9
victims,	253	538	284	547	595	782	9
bully/victims,	65	550	118	558	595	782	9
and	121	550	135	558	595	782	9
not	138	550	150	558	595	782	9
involved,	154	550	189	558	595	782	9
in	193	550	200	558	595	782	9
response	204	550	237	558	595	782	9
to	240	550	248	558	595	782	9
different	251	550	284	558	595	782	9
(hypothetical)	65	561	118	570	595	782	9
types	122	561	142	570	595	782	9
of	145	561	153	570	595	782	9
bullying,	157	561	191	570	595	782	9
Sacandinavian	194	561	251	570	595	782	9
Journal	254	561	283	570	595	782	9
of	65	573	73	581	595	782	9
Psychology,	75	573	121	581	595	782	9
44,	123	573	135	581	595	782	9
479-488.	138	573	172	581	595	782	9
Krug,	54	584	76	592	595	782	9
E.	78	584	86	592	595	782	9
G.,	88	584	100	592	595	782	9
Dahlberg,	102	584	139	592	595	782	9
L.	141	584	150	592	595	782	9
L.,	152	584	162	592	595	782	9
Mercy,	164	584	191	592	595	782	9
J.	193	584	199	592	595	782	9
A.,	201	584	212	592	595	782	9
Zwi,	214	584	232	592	595	782	9
A.	234	584	243	592	595	782	9
y	245	584	250	592	595	782	9
Lozano-	252	584	283	592	595	782	9
Ascencio,	65	595	103	604	595	782	9
R.	105	595	114	604	595	782	9
(2002).	117	595	144	604	595	782	9
Informe	147	595	177	604	595	782	9
Mundial	180	595	212	604	595	782	9
sobre	214	595	235	604	595	782	9
la	238	595	245	604	595	782	9
Violencia	248	595	283	604	595	782	9
y	65	607	69	615	595	782	9
la	72	607	79	615	595	782	9
Salud.	82	607	106	615	595	782	9
Ginebra:	109	607	142	615	595	782	9
Organización	145	607	196	615	595	782	9
Mundial	198	607	230	615	595	782	9
de	233	607	242	615	595	782	9
la	245	607	251	615	595	782	9
Salud.	254	607	278	615	595	782	9
McConville,	54	618	102	627	595	782	9
D.	104	618	113	627	595	782	9
W.	116	618	126	627	595	782	9
y	129	618	134	627	595	782	9
Cornell,	136	618	167	627	595	782	9
D.	170	618	179	627	595	782	9
G.	181	618	191	627	595	782	9
(2003).	193	618	221	627	595	782	9
Aggressive	223	618	266	627	595	782	9
atti-	268	618	283	627	595	782	9
tudes	65	630	85	638	595	782	9
predict	89	630	115	638	595	782	9
aggressive	119	630	159	638	595	782	9
behavior	163	630	196	638	595	782	9
in	200	630	207	638	595	782	9
middle	211	630	237	638	595	782	9
school	241	630	266	638	595	782	9
stu-	269	630	283	638	595	782	9
dents.	65	641	88	649	595	782	9
Journal	91	641	121	649	595	782	9
of	125	641	132	649	595	782	9
Emotional	136	641	176	649	595	782	9
and	179	641	194	649	595	782	9
Behavioral	197	641	240	649	595	782	9
Disorders,	243	641	284	649	595	782	9
11,	65	652	76	661	595	782	9
179-187.	79	652	113	661	595	782	9
Ministerio	54	664	93	672	595	782	9
de	99	664	108	672	595	782	9
Educación	114	664	154	672	595	782	9
de	160	664	169	672	595	782	9
Nicaragua	175	664	214	672	595	782	9
(2008).	220	664	248	672	595	782	9
Sistema	254	664	283	672	595	782	9
Estadístico	65	675	107	684	595	782	9
Nacional	109	675	144	684	595	782	9
(SEN).	146	675	172	684	595	782	9
Managua:	174	675	212	684	595	782	9
Dirección	214	675	251	684	595	782	9
General	253	675	284	684	595	782	9
de	65	687	74	695	595	782	9
Planificación	77	687	127	695	595	782	9
y	130	687	134	695	595	782	9
División	137	687	170	695	595	782	9
de	172	687	181	695	595	782	9
Estadística.	184	687	227	695	595	782	9
Moore,	54	698	82	706	595	782	9
K.,	85	698	97	706	595	782	9
Jones,	101	698	124	706	595	782	9
N.	128	698	137	706	595	782	9
y	141	698	146	706	595	782	9
Broadbent,	149	698	191	706	595	782	9
E.	195	698	203	706	595	782	9
(2008).	207	698	235	706	595	782	9
School	238	698	264	706	595	782	9
Vio-	268	698	283	706	595	782	9
lence	65	709	85	718	595	782	9
in	88	709	95	718	595	782	9
OECD	98	709	124	718	595	782	9
countries.	126	709	164	718	595	782	9
Londres:	167	709	200	718	595	782	9
Plan	203	709	220	718	595	782	9
Limited.	223	709	255	718	595	782	9
Copyright	54	744	86	751	595	782	9
2011	89	744	104	751	595	782	9
by	106	744	114	751	595	782	9
the	117	744	126	751	595	782	9
Colegio	129	744	154	751	595	782	9
Oficial	156	744	178	751	595	782	9
de	181	744	188	751	595	782	9
Psicólogos	190	744	225	751	595	782	9
de	227	744	235	751	595	782	9
Madrid	237	744	260	751	595	782	9
ISSN:	54	753	73	761	595	782	9
1132-0559	76	753	110	761	595	782	9
-	112	753	115	761	595	782	9
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a4	117	753	249	761	595	782	9
169	523	29	541	39	595	782	9
Nabuzoka,	312	60	353	68	595	782	9
D.,	357	60	369	68	595	782	9
Rønning,	374	60	409	68	595	782	9
J.A.	413	60	429	68	595	782	9
y	433	60	438	68	595	782	9
Handegård,	443	60	487	68	595	782	9
B.H.	491	60	509	68	595	782	9
(2009).	514	60	541	68	595	782	9
Exposure	323	71	359	79	595	782	9
to	361	71	369	79	595	782	9
bullying,	371	71	405	79	595	782	9
reactions	408	71	442	79	595	782	9
and	444	71	458	79	595	782	9
psychological	460	71	513	79	595	782	9
adjust-	516	71	541	79	595	782	9
ment	323	82	343	91	595	782	9
of	351	82	359	91	595	782	9
secondary	367	82	407	91	595	782	9
school	416	82	441	91	595	782	9
students.	450	82	485	91	595	782	9
Educational	493	82	541	91	595	782	9
Psychology,	323	94	369	102	595	782	9
7,	371	94	379	102	595	782	9
849-866.	381	94	415	102	595	782	9
Nansel,	312	105	341	114	595	782	9
T.	343	105	350	114	595	782	9
R.,	352	105	364	114	595	782	9
Overpeck,	366	105	405	114	595	782	9
M.	407	105	418	114	595	782	9
D.,	421	105	432	114	595	782	9
Haynie,	434	105	464	114	595	782	9
D.	467	105	476	114	595	782	9
L.,	478	105	489	114	595	782	9
Ruan,	491	105	513	114	595	782	9
W.	516	105	526	114	595	782	9
J.	528	105	534	114	595	782	9
y	537	105	541	114	595	782	9
Scheidt,	323	117	354	125	595	782	9
P.C.	357	117	372	125	595	782	9
(2003).	375	117	402	125	595	782	9
Relationships	405	117	457	125	595	782	9
between	459	117	491	125	595	782	9
bullying	493	117	525	125	595	782	9
and	528	117	541	125	595	782	9
violence	323	128	355	136	595	782	9
among	361	128	387	136	595	782	9
US	392	128	404	136	595	782	9
youth.	409	128	433	136	595	782	9
Archives	439	128	472	136	595	782	9
of	477	128	484	136	595	782	9
Pediatrics	490	128	529	136	595	782	9
&	534	128	541	136	595	782	9
Adolescent	323	139	365	148	595	782	9
Medicine,	367	139	405	148	595	782	9
157,	408	139	424	148	595	782	9
348-353.	427	139	461	148	595	782	9
Nesdale,	312	151	345	159	595	782	9
D.,	347	151	359	159	595	782	9
Durkin,	361	151	390	159	595	782	9
K.,	393	151	404	159	595	782	9
Maass,	407	151	433	159	595	782	9
A.,	435	151	447	159	595	782	9
Kiesner,	449	151	480	159	595	782	9
J.	483	151	489	159	595	782	9
y	491	151	496	159	595	782	9
Griffiths,	498	151	533	159	595	782	9
J.	535	151	541	159	595	782	9
A.	323	162	332	171	595	782	9
(2008).	334	162	362	171	595	782	9
Effects	364	162	391	171	595	782	9
of	393	162	401	171	595	782	9
group	403	162	425	171	595	782	9
norms	427	162	451	171	595	782	9
on	453	162	462	171	595	782	9
children's	464	162	502	171	595	782	9
intentions	504	162	541	171	595	782	9
to	323	174	331	182	595	782	9
bully.	333	174	354	182	595	782	9
Social	357	174	381	182	595	782	9
Development,	383	174	436	182	595	782	9
17,	439	174	450	182	595	782	9
889-907.	453	174	487	182	595	782	9
OECD-FAO	312	185	359	193	595	782	9
(2010).	363	185	391	193	595	782	9
Perspectivas	394	185	443	193	595	782	9
Económicas	447	185	493	193	595	782	9
de	497	185	506	193	595	782	9
América	509	185	541	193	595	782	9
Latina	323	196	348	205	595	782	9
2010.	351	196	372	205	595	782	9
Washington:	374	196	422	205	595	782	9
OECD.	425	196	453	205	595	782	9
Ohsako,	312	208	343	216	595	782	9
T.	346	208	354	216	595	782	9
(1999).	357	208	385	216	595	782	9
The	388	208	403	216	595	782	9
developing	406	208	449	216	595	782	9
world.	452	208	476	216	595	782	9
En	480	208	490	216	595	782	9
P.	494	208	500	216	595	782	9
K.	504	208	513	216	595	782	9
Smith,	516	208	541	216	595	782	9
The	323	219	337	228	595	782	9
Nature	341	219	367	228	595	782	9
of	371	219	378	228	595	782	9
School	382	219	408	228	595	782	9
Bullying.	412	219	446	228	595	782	9
A	450	219	455	228	595	782	9
Cross-National	459	219	517	228	595	782	9
Pers-	521	219	541	228	595	782	9
pective	323	231	350	239	595	782	9
(pp.	353	231	368	239	595	782	9
359-375).	370	231	408	239	595	782	9
Londres:	410	231	444	239	595	782	9
Routhedge.	447	231	490	239	595	782	9
Olweus,	312	242	343	250	595	782	9
D.	346	242	355	250	595	782	9
(1978).	357	242	385	250	595	782	9
Aggression	388	242	430	250	595	782	9
in	432	242	440	250	595	782	9
scholls:	442	242	472	250	595	782	9
Buliies	474	242	501	250	595	782	9
and	503	242	517	250	595	782	9
whip-	520	242	541	250	595	782	9
ping	323	253	340	262	595	782	9
boys.	343	253	362	262	595	782	9
New	365	253	383	262	595	782	9
York:	385	253	406	262	595	782	9
Wiley.	409	253	434	262	595	782	9
Olweus,	312	265	343	273	595	782	9
D.	348	265	357	273	595	782	9
(1980).	362	265	389	273	595	782	9
Familial	394	265	425	273	595	782	9
and	430	265	444	273	595	782	9
temperamental	448	265	505	273	595	782	9
determi-	509	265	541	273	595	782	9
nants	323	276	343	285	595	782	9
of	346	276	354	285	595	782	9
aggressive	356	276	396	285	595	782	9
behavior	398	276	432	285	595	782	9
in	434	276	442	285	595	782	9
adolescent	444	276	484	285	595	782	9
boys:	486	276	507	285	595	782	9
A	509	276	516	285	595	782	9
causal	518	276	541	285	595	782	9
analysis.	323	288	356	296	595	782	9
Developmental	359	288	416	296	595	782	9
Psychology,	419	288	465	296	595	782	9
16,	468	288	480	296	595	782	9
644-660.	482	288	516	296	595	782	9
Olweus,	312	299	343	307	595	782	9
D.	346	299	356	307	595	782	9
(1993).	359	299	387	307	595	782	9
Bullying	390	299	422	307	595	782	9
at	425	299	433	307	595	782	9
school:	436	299	464	307	595	782	9
What	467	299	487	307	595	782	9
we	490	299	501	307	595	782	9
know	504	299	524	307	595	782	9
and	527	299	541	307	595	782	9
what	323	310	342	319	595	782	9
we	344	310	355	319	595	782	9
can	357	310	371	319	595	782	9
do.	374	310	386	319	595	782	9
New	388	310	406	319	595	782	9
York:	408	310	430	319	595	782	9
Blackwell.	432	310	473	319	595	782	9
Olweus,	312	322	343	330	595	782	9
D.	347	322	356	330	595	782	9
(1999).	360	322	388	330	595	782	9
Norway.	392	322	424	330	595	782	9
En	428	322	439	330	595	782	9
P.K.	443	322	459	330	595	782	9
Smith,	463	322	488	330	595	782	9
Y.	491	322	499	330	595	782	9
Morita,	503	322	531	330	595	782	9
J.	535	322	541	330	595	782	9
Junger-Tas,	323	333	367	342	595	782	9
D.	370	333	379	342	595	782	9
Olweus,	382	333	413	342	595	782	9
R.	416	333	425	342	595	782	9
Catalano	428	333	462	342	595	782	9
y	465	333	469	342	595	782	9
P.	472	333	479	342	595	782	9
Slee	482	333	498	342	595	782	9
(Eds).	501	333	524	342	595	782	9
The	527	333	541	342	595	782	9
nature	323	345	348	353	595	782	9
of	350	345	358	353	595	782	9
bullying.	360	345	394	353	595	782	9
A	396	345	402	353	595	782	9
cross-national	404	345	459	353	595	782	9
perspective.	461	345	507	353	595	782	9
London:	509	345	541	353	595	782	9
Routledge.	323	356	365	364	595	782	9
Olweus,	312	367	343	376	595	782	9
D.	345	367	354	376	595	782	9
(2007).	356	367	383	376	595	782	9
Acoso	384	367	408	376	595	782	9
Escolar:	410	367	441	376	595	782	9
hechos	443	367	469	376	595	782	9
y	470	367	475	376	595	782	9
medidas	477	367	508	376	595	782	9
de	510	367	519	376	595	782	9
inter-	521	367	541	376	595	782	9
venciones.	323	379	363	387	595	782	9
Ponencia	366	379	400	387	595	782	9
presentada	403	379	443	387	595	782	9
en	446	379	455	387	595	782	9
el	458	379	465	387	595	782	9
Encuentro	468	379	506	387	595	782	9
Europeo	509	379	541	387	595	782	9
por	323	390	336	399	595	782	9
la	341	390	348	399	595	782	9
Convivencia.	353	390	402	399	595	782	9
Madrid.	408	390	438	399	595	782	9
Texto	443	390	464	399	595	782	9
extraído	469	390	500	399	595	782	9
de	505	390	514	399	595	782	9
http://	519	390	541	399	595	782	9
www.educa.madrid.org/binary/20/DAN_OLWEUS.pdf	323	402	529	410	595	782	9
Olweus,	312	413	343	421	595	782	9
D.	345	413	355	421	595	782	9
y	357	413	361	421	595	782	9
Endresen,	364	413	401	421	595	782	9
I.	403	413	409	421	595	782	9
M.	411	413	422	421	595	782	9
(1998).	424	413	452	421	595	782	9
The	454	413	469	421	595	782	9
importance	471	413	513	421	595	782	9
of	516	413	523	421	595	782	9
sex-	526	413	541	421	595	782	9
of-stimulus	323	424	366	433	595	782	9
object:	371	424	397	433	595	782	9
Age	402	424	418	433	595	782	9
trends	423	424	446	433	595	782	9
and	451	424	464	433	595	782	9
sex	469	424	482	433	595	782	9
differences	487	424	529	433	595	782	9
in	534	424	541	433	595	782	9
empathic	323	436	358	444	595	782	9
responsiveness.	363	436	422	444	595	782	9
Social	427	436	450	444	595	782	9
Development,	455	436	508	444	595	782	9
7,	512	436	519	444	595	782	9
370-	524	436	541	444	595	782	9
388.	323	447	340	456	595	782	9
Ortega,	312	459	340	467	595	782	9
R.	343	459	351	467	595	782	9
(2003).	354	459	382	467	595	782	9
Enseñanza	385	459	426	467	595	782	9
de	429	459	437	467	595	782	9
prevención	440	459	482	467	595	782	9
de	485	459	494	467	595	782	9
la	496	459	504	467	595	782	9
violencia	507	459	541	467	595	782	9
en	323	470	332	478	595	782	9
escuelas	337	470	369	478	595	782	9
de	374	470	383	478	595	782	9
Centroamérica	387	470	445	478	595	782	9
(Proyecto	449	470	486	478	595	782	9
TC/99/0011).	491	470	541	478	595	782	9
Washington:	323	481	371	490	595	782	9
Banco	374	481	398	490	595	782	9
Interamericano	400	481	458	490	595	782	9
de	461	481	470	490	595	782	9
Desarrollo.	472	481	515	490	595	782	9
Ortega,	312	493	340	501	595	782	9
R.	342	493	351	501	595	782	9
(2008).	354	493	381	501	595	782	9
Malos	384	493	408	501	595	782	9
tratos	410	493	432	501	595	782	9
entre	435	493	454	501	595	782	9
escolares:	456	493	495	501	595	782	9
de	497	493	506	501	595	782	9
la	509	493	516	501	595	782	9
inves-	519	493	541	501	595	782	9
tigación	323	504	354	513	595	782	9
a	357	504	362	513	595	782	9
la	364	504	372	513	595	782	9
intervención.	374	504	424	513	595	782	9
Madrid:	427	504	457	513	595	782	9
CIDE.	460	504	484	513	595	782	9
Ortega,	312	516	340	524	595	782	9
R.	343	516	352	524	595	782	9
(Coord.)	355	516	388	524	595	782	9
(2010).	391	516	418	524	595	782	9
Agresividad	422	516	467	524	595	782	9
injustificada,	470	516	520	524	595	782	9
bull-	523	516	541	524	595	782	9
ying	323	527	340	535	595	782	9
y	342	527	346	535	595	782	9
violencia	349	527	384	535	595	782	9
escolar.	386	527	416	535	595	782	9
Madrid:	418	527	449	535	595	782	9
Alianza	451	527	481	535	595	782	9
Editorial.	483	527	519	535	595	782	9
Ortega,	312	538	340	547	595	782	9
R.	344	538	352	547	595	782	9
y	356	538	360	547	595	782	9
Del	364	538	378	547	595	782	9
Rey,	381	538	398	547	595	782	9
R.	402	538	410	547	595	782	9
(2003).	414	538	442	547	595	782	9
Cuestionario	445	538	495	547	595	782	9
sobre	498	538	519	547	595	782	9
Con-	522	538	541	547	595	782	9
vivencia,	323	550	357	558	595	782	9
Violencia	361	550	396	558	595	782	9
y	400	550	404	558	595	782	9
Experiencias	407	550	457	558	595	782	9
de	460	550	469	558	595	782	9
Riesgo	473	550	499	558	595	782	9
-	502	550	505	558	595	782	9
COVER.	509	550	541	558	595	782	9
Documento	323	561	367	570	595	782	9
no	370	561	380	570	595	782	9
publicado.	382	561	422	570	595	782	9
Ortega,	312	573	340	581	595	782	9
R.	343	573	351	581	595	782	9
y	354	573	359	581	595	782	9
Mora-Merchán,	361	573	421	581	595	782	9
J.	424	573	430	581	595	782	9
A.	432	573	441	581	595	782	9
(2000).	444	573	471	581	595	782	9
Violencia	474	573	510	581	595	782	9
escolar.	512	573	541	581	595	782	9
Mito	323	584	341	592	595	782	9
o	344	584	348	592	595	782	9
realidad.	351	584	385	592	595	782	9
Sevilla:	388	584	417	592	595	782	9
Mergablum.	420	584	466	592	595	782	9
Ortega,	312	595	340	604	595	782	9
R.	343	595	351	604	595	782	9
y	354	595	359	604	595	782	9
Mora-Merchán	361	595	419	604	595	782	9
J.	421	595	427	604	595	782	9
A.	429	595	439	604	595	782	9
(2008).	441	595	469	604	595	782	9
Las	472	595	485	604	595	782	9
redes	488	595	508	604	595	782	9
de	510	595	519	604	595	782	9
igua-	522	595	541	604	595	782	9
les	323	607	334	615	595	782	9
y	336	607	341	615	595	782	9
el	343	607	350	615	595	782	9
fenómeno	352	607	390	615	595	782	9
del	393	607	404	615	595	782	9
acoso	407	607	428	615	595	782	9
escolar:	431	607	460	615	595	782	9
explorando	462	607	505	615	595	782	9
el	507	607	514	615	595	782	9
esque-	517	607	541	615	595	782	9
ma	323	618	335	627	595	782	9
dominio-sumisión.	338	618	410	627	595	782	9
Infancia	414	618	445	627	595	782	9
y	449	618	453	627	595	782	9
Aprendizaje,	457	618	505	627	595	782	9
31,	508	618	520	627	595	782	9
515-	524	618	541	627	595	782	9
528.	323	630	340	638	595	782	9
Pepler,	312	641	338	649	595	782	9
D.	341	641	350	649	595	782	9
J.,	353	641	361	649	595	782	9
Jiang,	364	641	387	649	595	782	9
D.,	390	641	401	649	595	782	9
Craig,	404	641	428	649	595	782	9
W.	430	641	441	649	595	782	9
M.	444	641	454	649	595	782	9
y	457	641	462	649	595	782	9
Connolly,	465	641	502	649	595	782	9
J.	505	641	511	649	595	782	9
(2008).	514	641	541	649	595	782	9
Developmental	323	652	381	661	595	782	9
trajectories	386	652	429	661	595	782	9
of	434	652	442	661	595	782	9
bullying	447	652	478	661	595	782	9
and	484	652	497	661	595	782	9
associated	502	652	541	661	595	782	9
factors.	323	664	351	672	595	782	9
Child	354	664	375	672	595	782	9
Development,	378	664	430	672	595	782	9
79,	433	664	445	672	595	782	9
325-338.	447	664	481	672	595	782	9
Povedano,	312	675	352	684	595	782	9
A.,	356	675	367	684	595	782	9
Hendry,	372	675	402	684	595	782	9
L.	407	675	415	684	595	782	9
B.,	420	675	431	684	595	782	9
Ramos	435	675	462	684	595	782	9
M.	466	675	477	684	595	782	9
J.	482	675	488	684	595	782	9
y	492	675	497	684	595	782	9
Varela,	501	675	528	684	595	782	9
R.	533	675	541	684	595	782	9
(2011).	323	687	350	695	595	782	9
Victimización	353	687	406	695	595	782	9
escolar:	409	687	439	695	595	782	9
clima	442	687	463	695	595	782	9
familiar,	465	687	498	695	595	782	9
autoestima	500	687	541	695	595	782	9
y	323	698	328	706	595	782	9
satisfacción	333	698	378	706	595	782	9
con	384	698	398	706	595	782	9
la	403	698	410	706	595	782	9
vida	415	698	432	706	595	782	9
desde	437	698	459	706	595	782	9
una	464	698	478	706	595	782	9
perspectiva	484	698	527	706	595	782	9
de	532	698	541	706	595	782	9
género.	323	709	351	718	595	782	9
Psychosocial	354	709	404	718	595	782	9
Intervention,	407	709	456	718	595	782	9
20,	458	709	470	718	595	782	9
5-12.	473	709	492	718	595	782	9
Psychosocial	458	744	500	751	595	782	9
Intervention	502	744	541	751	595	782	9
Vol.	430	753	443	761	595	782	9
20,	445	753	455	761	595	782	9
No.	458	753	469	761	595	782	9
2,	472	753	478	761	595	782	9
2011	480	753	495	761	595	782	9
-	498	753	500	761	595	782	9
pp.	503	753	513	761	595	782	9
161-170	515	753	541	761	595	782	9
170	54	29	72	39	595	782	10
F	220	31	225	39	595	782	10
ACTORES	224	33	251	38	595	782	10
A	253	31	259	39	595	782	10
SOCIADOS	259	33	289	38	595	782	10
AL	291	33	299	38	595	782	10
B	301	31	306	39	595	782	10
ULLYING	306	33	332	38	595	782	10
EN	335	33	343	38	595	782	10
N	345	31	351	39	595	782	10
ICARAGUA	351	33	382	38	595	782	10
Rigby,	54	60	79	68	595	782	10
K.	85	60	94	68	595	782	10
(2002).	99	60	127	68	595	782	10
Perspectives	133	60	181	68	595	782	10
on	186	60	196	68	595	782	10
bullying.	202	60	235	68	595	782	10
London	241	60	270	68	595	782	10
&	276	60	283	68	595	782	10
Philadelphia:	65	71	115	79	595	782	10
Jessica	118	71	144	79	595	782	10
Kingsley.	147	71	183	79	595	782	10
Rodkin,	54	82	84	91	595	782	10
P.	87	82	94	91	595	782	10
C.	97	82	106	91	595	782	10
y	109	82	113	91	595	782	10
Berger,	116	82	144	91	595	782	10
C.	147	82	156	91	595	782	10
(2008).	159	82	187	91	595	782	10
Who	189	82	208	91	595	782	10
bullies	211	82	236	91	595	782	10
whom?	239	82	267	91	595	782	10
So-	270	82	283	91	595	782	10
cial	65	94	79	102	595	782	10
status	83	94	104	102	595	782	10
asymmetries	108	94	156	102	595	782	10
by	160	94	170	102	595	782	10
victim	174	94	198	102	595	782	10
gender.	202	94	229	102	595	782	10
International	233	94	283	102	595	782	10
Journal	65	105	95	114	595	782	10
of	97	105	105	114	595	782	10
Behavioral	107	105	150	114	595	782	10
Development,	152	105	205	114	595	782	10
32,	207	105	219	114	595	782	10
473-485.	222	105	256	114	595	782	10
Rutter,	54	117	80	125	595	782	10
M.,	82	117	95	125	595	782	10
Giller,	98	117	122	125	595	782	10
H.	125	117	134	125	595	782	10
y	136	117	141	125	595	782	10
Hagell,	144	117	171	125	595	782	10
A.	174	117	183	125	595	782	10
(2000).	185	117	213	125	595	782	10
La	216	117	226	125	595	782	10
conducta	228	117	263	125	595	782	10
anti-	266	117	283	125	595	782	10
social	65	128	88	136	595	782	10
de	93	128	102	136	595	782	10
los	107	128	119	136	595	782	10
jóvenes.	124	128	155	136	595	782	10
Madrid:	160	128	191	136	595	782	10
Cambridge	196	128	238	136	595	782	10
University	243	128	283	136	595	782	10
Press.	65	139	88	148	595	782	10
Salmivalli,	54	151	95	159	595	782	10
C.,	99	151	110	159	595	782	10
Lagerspetz,	113	151	157	159	595	782	10
K.	160	151	170	159	595	782	10
M.	173	151	184	159	595	782	10
J.,	187	151	196	159	595	782	10
Björkqvist,	199	151	241	159	595	782	10
K.,	245	151	256	159	595	782	10
Öster-	260	151	284	159	595	782	10
man,	65	162	84	171	595	782	10
K.	88	162	97	171	595	782	10
y	101	162	106	171	595	782	10
Kaukiainen,	110	162	156	171	595	782	10
A.	159	162	169	171	595	782	10
(1996).	172	162	200	171	595	782	10
Bullying	204	162	237	171	595	782	10
as	241	162	249	171	595	782	10
a	253	162	257	171	595	782	10
group	261	162	283	171	595	782	10
process:	65	174	96	182	595	782	10
participant	99	174	140	182	595	782	10
roles	142	174	161	182	595	782	10
and	163	174	177	182	595	782	10
their	180	174	197	182	595	782	10
relations	200	174	232	182	595	782	10
to	235	174	242	182	595	782	10
social	245	174	267	182	595	782	10
sta-	270	174	284	182	595	782	10
tus	65	185	76	193	595	782	10
within	79	185	103	193	595	782	10
the	106	185	117	193	595	782	10
group.	120	185	145	193	595	782	10
Aggressive	147	185	188	193	595	782	10
Behaviour,	191	185	233	193	595	782	10
22,	236	185	248	193	595	782	10
1-15.	250	185	270	193	595	782	10
Schwartz,	54	196	92	205	595	782	10
D.,	94	196	106	205	595	782	10
Dodge,	109	196	136	205	595	782	10
K.	139	196	148	205	595	782	10
A.	150	196	160	205	595	782	10
y	162	196	167	205	595	782	10
Coie,	170	196	190	205	595	782	10
J.	193	196	199	205	595	782	10
D.	202	196	211	205	595	782	10
(1993).	214	196	241	205	595	782	10
The	244	196	259	205	595	782	10
emer-	261	196	283	205	595	782	10
gence	65	208	87	216	595	782	10
of	90	208	98	216	595	782	10
chronic	100	208	129	216	595	782	10
peer	132	208	148	216	595	782	10
victimization	151	208	201	216	595	782	10
in	203	208	211	216	595	782	10
boys'	213	208	234	216	595	782	10
play	236	208	253	216	595	782	10
groups.	255	208	284	216	595	782	10
Child	65	219	86	228	595	782	10
Development,	89	219	141	228	595	782	10
64,	144	219	156	228	595	782	10
1755-1772.	159	219	202	228	595	782	10
Schwartz,	54	231	92	239	595	782	10
D.,	96	231	108	239	595	782	10
Dodge,	112	231	140	239	595	782	10
K.	145	231	154	239	595	782	10
A.,	158	231	170	239	595	782	10
Pettit,	174	231	197	239	595	782	10
G.	201	231	210	239	595	782	10
S.	215	231	223	239	595	782	10
y	227	231	232	239	595	782	10
Bates,	237	231	260	239	595	782	10
J.	265	231	271	239	595	782	10
E.	275	231	284	239	595	782	10
(1997).	65	242	93	250	595	782	10
The	96	242	111	250	595	782	10
early	115	242	134	250	595	782	10
socialization	137	242	185	250	595	782	10
of	189	242	197	250	595	782	10
aggressive	200	242	240	250	595	782	10
victims	244	242	272	250	595	782	10
of	276	242	283	250	595	782	10
bullying.	65	253	99	262	595	782	10
Child	102	253	123	262	595	782	10
Development,	126	253	178	262	595	782	10
68,	181	253	193	262	595	782	10
665-675.	195	253	229	262	595	782	10
Silva,	54	265	76	273	595	782	10
L.	80	265	88	273	595	782	10
C.	91	265	100	273	595	782	10
y	104	265	109	273	595	782	10
Barroso,	112	265	145	273	595	782	10
I.	149	265	154	273	595	782	10
M.	158	265	169	273	595	782	10
(2004).	172	265	200	273	595	782	10
Regresión	204	265	242	273	595	782	10
Logística.	246	265	283	273	595	782	10
Madrid:	65	276	96	285	595	782	10
La	98	276	108	285	595	782	10
Muralla.	111	276	144	285	595	782	10
Smith,	54	288	79	296	595	782	10
P.	84	288	90	296	595	782	10
K.	95	288	104	296	595	782	10
(2009).	109	288	137	296	595	782	10
Bullying	142	288	175	296	595	782	10
in	180	288	187	296	595	782	10
primary	192	288	222	296	595	782	10
and	227	288	240	296	595	782	10
secondary	245	288	284	296	595	782	10
schools:	65	299	96	307	595	782	10
Psychological	100	299	154	307	595	782	10
and	157	299	171	307	595	782	10
comparisons.	233	299	283	307	595	782	10
En	65	310	76	319	595	782	10
S.	80	310	87	319	595	782	10
Jimerson,	92	310	128	319	595	782	10
S.	132	310	140	319	595	782	10
Swearer	144	310	175	319	595	782	10
y	179	310	184	319	595	782	10
D.	188	310	197	319	595	782	10
Espelage	201	310	236	319	595	782	10
(Eds.),	240	310	265	319	595	782	10
The	269	310	283	319	595	782	10
International	65	322	115	330	595	782	10
Handbook	120	322	160	330	595	782	10
of	165	322	173	330	595	782	10
School	178	322	203	330	595	782	10
Bullying	209	322	241	330	595	782	10
(pp.	246	322	261	330	595	782	10
137-	266	322	283	330	595	782	10
149).	65	333	85	342	595	782	10
New	88	333	106	342	595	782	10
York	108	333	126	342	595	782	10
y	129	333	134	342	595	782	10
Abingdon:	136	333	176	342	595	782	10
Routledge.	179	333	220	342	595	782	10
Smith,	54	345	79	353	595	782	10
P.	81	345	88	353	595	782	10
K.	90	345	100	353	595	782	10
y	102	345	107	353	595	782	10
Brain,	109	345	133	353	595	782	10
P.	135	345	141	353	595	782	10
(2000).	144	345	172	353	595	782	10
Bullying	174	345	207	353	595	782	10
in	210	345	217	353	595	782	10
schools:	219	345	250	353	595	782	10
Lessons	253	345	283	353	595	782	10
from	323	60	342	68	595	782	10
two	345	60	359	68	595	782	10
decades	363	60	393	68	595	782	10
of	396	60	404	68	595	782	10
research.	408	60	442	68	595	782	10
Aggressive	445	60	486	68	595	782	10
Behavior,	490	60	526	68	595	782	10
26,	530	60	541	68	595	782	10
1-9.	323	71	338	79	595	782	10
Smith,	312	82	338	91	595	782	10
P.	344	82	350	91	595	782	10
K.,	356	82	368	91	595	782	10
Morita,	374	82	403	91	595	782	10
Y.,	409	82	420	91	595	782	10
Junger-Tas,	426	82	471	91	595	782	10
J.,	477	82	485	91	595	782	10
Olweus,	491	82	524	91	595	782	10
D.,	530	82	541	91	595	782	10
Catalano,	323	94	359	102	595	782	10
R.	362	94	370	102	595	782	10
y	373	94	378	102	595	782	10
Slee,	380	94	399	102	595	782	10
P.	401	94	408	102	595	782	10
(Eds.)	410	94	433	102	595	782	10
(1999).	436	94	463	102	595	782	10
The	466	94	480	102	595	782	10
nature	483	94	507	102	595	782	10
of	509	94	517	102	595	782	10
bully-	519	94	541	102	595	782	10
ing.	323	105	338	114	595	782	10
A	340	105	346	114	595	782	10
cross	348	105	368	114	595	782	10
national	371	105	402	114	595	782	10
perspective.	405	105	451	114	595	782	10
Londres:	453	105	487	114	595	782	10
Routhedge.	490	105	533	114	595	782	10
Smith	312	117	335	125	595	782	10
P.	337	117	344	125	595	782	10
K.	347	117	356	125	595	782	10
y	359	117	364	125	595	782	10
Sharp,	367	117	391	125	595	782	10
S.	394	117	402	125	595	782	10
(1994).	405	117	433	125	595	782	10
The	435	117	450	125	595	782	10
problem	453	117	485	125	595	782	10
of	488	117	496	125	595	782	10
school	498	117	523	125	595	782	10
bul-	526	117	541	125	595	782	10
lying.	323	128	345	136	595	782	10
En	348	128	358	136	595	782	10
P.	361	128	368	136	595	782	10
K.	370	128	380	136	595	782	10
Smith	382	128	405	136	595	782	10
y	408	128	413	136	595	782	10
S.	415	128	423	136	595	782	10
Sharp	426	128	448	136	595	782	10
(Eds.),	451	128	476	136	595	782	10
School	479	128	504	136	595	782	10
bullying:	507	128	541	136	595	782	10
insights	323	139	353	148	595	782	10
and	355	139	370	148	595	782	10
perspectives.	372	139	422	148	595	782	10
London:	424	139	456	148	595	782	10
Routledge.	459	139	500	148	595	782	10
Stein,	312	151	334	159	595	782	10
J.	337	151	343	159	595	782	10
A.,	345	151	356	159	595	782	10
Dukes,	359	151	386	159	595	782	10
R.	389	151	397	159	595	782	10
L.	400	151	408	159	595	782	10
y	411	151	416	159	595	782	10
Warren,	419	151	449	159	595	782	10
J.	452	151	458	159	595	782	10
I.	460	151	466	159	595	782	10
(2007).	469	151	496	159	595	782	10
Adolescent	499	151	541	159	595	782	10
male	323	162	342	171	595	782	10
bullies,	344	162	372	171	595	782	10
victims,	374	162	404	171	595	782	10
and	407	162	421	171	595	782	10
bully-victims:	423	162	476	171	595	782	10
A	478	162	485	171	595	782	10
comparison	487	162	531	171	595	782	10
of	534	162	541	171	595	782	10
psychosocial	323	174	372	182	595	782	10
and	377	174	390	182	595	782	10
behavioral	395	174	435	182	595	782	10
characteristics.	439	174	496	182	595	782	10
Journal	500	174	530	182	595	782	10
of	534	174	541	182	595	782	10
Pediatric	323	185	359	193	595	782	10
Psychology,	361	185	407	193	595	782	10
32,	410	185	422	193	595	782	10
273-282.	424	185	458	193	595	782	10
Tharp-Taylor,	312	196	364	205	595	782	10
S.,	369	196	379	205	595	782	10
Haviland,	383	196	421	205	595	782	10
A.	425	196	434	205	595	782	10
y	438	196	443	205	595	782	10
D'Amico,	448	196	486	205	595	782	10
E.	490	196	499	205	595	782	10
J.	503	196	509	205	595	782	10
(2009).	514	196	541	205	595	782	10
Victimization	323	208	375	216	595	782	10
from	377	208	395	216	595	782	10
mental	398	208	423	216	595	782	10
and	426	208	439	216	595	782	10
physical	442	208	473	216	595	782	10
bullying	475	208	507	216	595	782	10
and	509	208	523	216	595	782	10
sub-	525	208	541	216	595	782	10
stance	323	219	347	228	595	782	10
use	350	219	362	228	595	782	10
in	365	219	372	228	595	782	10
early	375	219	394	228	595	782	10
adolescence.	397	219	445	228	595	782	10
Addictive	447	219	483	228	595	782	10
Behaviors,	486	219	527	228	595	782	10
34,	530	219	541	228	595	782	10
561-567.	323	231	357	239	595	782	10
Vaillancourt,	312	242	361	250	595	782	10
T.,	363	242	372	250	595	782	10
Brendgen,	375	242	414	250	595	782	10
M.,	416	242	429	250	595	782	10
Boivin,	432	242	460	250	595	782	10
M.	462	242	473	250	595	782	10
y	475	242	480	250	595	782	10
Tremblay,	482	242	520	250	595	782	10
R.	522	242	531	250	595	782	10
E.	533	242	541	250	595	782	10
(2003).	323	253	351	262	595	782	10
A	355	253	362	262	595	782	10
longitudinal	366	253	412	262	595	782	10
confirmatory	417	253	466	262	595	782	10
factor	471	253	493	262	595	782	10
analysis	498	253	529	262	595	782	10
of	534	253	541	262	595	782	10
indirect	323	265	352	273	595	782	10
and	355	265	368	273	595	782	10
physical	371	265	402	273	595	782	10
aggression:	405	265	448	273	595	782	10
Evidence	451	265	486	273	595	782	10
of	489	265	496	273	595	782	10
two	499	265	513	273	595	782	10
factors	516	265	541	273	595	782	10
over	323	276	340	285	595	782	10
time?	343	276	364	285	595	782	10
Child	366	276	387	285	595	782	10
Development,	390	276	443	285	595	782	10
74,	445	276	457	285	595	782	10
1628-1638.	460	276	503	285	595	782	10
Visauta,	312	288	343	296	595	782	10
B.	347	288	356	296	595	782	10
y	360	288	364	296	595	782	10
Martori,	369	288	400	296	595	782	10
J.	404	288	410	296	595	782	10
(2003).	415	288	442	296	595	782	10
Análisis	446	288	477	296	595	782	10
Estadístico	481	288	524	296	595	782	10
con	528	288	541	296	595	782	10
SPSS	323	299	343	307	595	782	10
para	346	299	364	307	595	782	10
Windows.	366	299	403	307	595	782	10
Madrid:	406	299	436	307	595	782	10
McGraw-Hill.	439	299	493	307	595	782	10
Wang,	312	310	336	319	595	782	10
J.,	341	310	349	319	595	782	10
Iannotti,	354	310	386	319	595	782	10
R.	390	310	399	319	595	782	10
J.	404	310	410	319	595	782	10
y	415	310	419	319	595	782	10
Nansel,	424	310	453	319	595	782	10
T.	457	310	465	319	595	782	10
R.	469	310	478	319	595	782	10
(2009).	483	310	510	319	595	782	10
School	515	310	541	319	595	782	10
Bullying	323	322	356	330	595	782	10
Among	359	322	388	330	595	782	10
Adolescents	390	322	437	330	595	782	10
in	440	322	448	330	595	782	10
the	451	322	462	330	595	782	10
United	466	322	492	330	595	782	10
States:	495	322	520	330	595	782	10
Phy-	524	322	541	330	595	782	10
sical,	323	333	343	342	595	782	10
Verbal,	346	333	374	342	595	782	10
Relational,	377	333	419	342	595	782	10
and	422	333	436	342	595	782	10
Cyber.	440	333	465	342	595	782	10
Journal	468	333	498	342	595	782	10
of	502	333	509	342	595	782	10
Adoles-	512	333	541	342	595	782	10
cent	323	345	339	353	595	782	10
Health,	342	345	370	353	595	782	10
45,	372	345	384	353	595	782	10
368-375.	387	345	421	353	595	782	10
Manuscrito	399	361	446	371	595	782	10
Recibido:	449	361	490	371	595	782	10
15/01/2011	493	361	541	371	595	782	10
Revisión	410	373	447	382	595	782	10
Recibida:	450	373	490	382	595	782	10
07/02/2011	493	373	541	382	595	782	10
Manuscrito	397	384	445	394	595	782	10
Aceptado:	447	384	490	394	595	782	10
03/04/2011	493	384	541	394	595	782	10
Psychosocial	54	744	96	751	595	782	10
Intervention	98	744	137	751	595	782	10
Vol.	54	753	67	761	595	782	10
20,	69	753	79	761	595	782	10
No.	81	753	93	761	595	782	10
2,	95	753	101	761	595	782	10
2011	103	753	119	761	595	782	10
-	121	753	124	761	595	782	10
pp.	126	753	136	761	595	782	10
161-170	138	753	165	761	595	782	10
Copyright	335	744	367	751	595	782	10
2011	369	744	385	751	595	782	10
by	387	744	395	751	595	782	10
the	398	744	407	751	595	782	10
Colegio	410	744	435	751	595	782	10
Oficial	437	744	459	751	595	782	10
de	462	744	469	751	595	782	10
Psicólogos	471	744	506	751	595	782	10
de	508	744	516	751	595	782	10
Madrid	518	744	541	751	595	782	10
ISSN:	346	753	366	761	595	782	10
1132-0559	368	753	403	761	595	782	10
-	405	753	407	761	595	782	10
http://dx.doi.org/10.5093/in2011v20n2a4	410	753	541	761	595	782	10
