Med	62	41	77	49	612	811	1
Intensiva.	79	41	114	49	612	811	1
2011;35(4):232—235	117	41	190	49	612	811	1
www.elsevier.es/medintensiva	251	133	365	141	612	811	1
PUNTO	62	167	99	178	612	811	1
DE	102	167	116	178	612	811	1
VISTA	120	167	149	178	612	811	1
El	62	192	76	207	612	811	1
futuro	81	192	128	207	612	811	1
de	133	192	151	207	612	811	1
la	156	192	169	207	612	811	1
Medicina	174	192	240	207	612	811	1
Intensiva	245	192	312	207	612	811	1
E.	62	224	74	235	612	811	1
Palencia	77	224	124	235	612	811	1
Herrejón	127	224	177	235	612	811	1
a,∗	179	222	190	230	612	811	1
,	191	224	195	235	612	811	1
G.	199	224	211	235	612	811	1
González	215	224	266	235	612	811	1
Díaz	270	224	294	235	612	811	1
b	295	222	300	230	612	811	1
y	304	224	310	235	612	811	1
J.	314	224	325	235	612	811	1
Mancebo	328	224	377	235	612	811	1
Cortés	381	224	417	235	612	811	1
c	418	222	422	230	612	811	1
a	62	258	66	263	612	811	1
Servicio	68	259	98	267	612	811	1
de	100	259	110	267	612	811	1
Medicina	112	259	146	267	612	811	1
Intensiva,	149	259	186	267	612	811	1
Hospital	189	259	220	267	612	811	1
Infanta	223	259	250	267	612	811	1
Leonor,	253	259	281	267	612	811	1
Madrid,	283	259	313	267	612	811	1
España	316	259	342	267	612	811	1
Servicio	68	270	98	278	612	811	1
de	101	270	110	278	612	811	1
Medicina	112	270	146	278	612	811	1
Intensiva,	149	270	186	278	612	811	1
Hospital	189	270	220	278	612	811	1
Morales	223	270	253	278	612	811	1
Messeguer,	255	270	297	278	612	811	1
Murcia,	299	270	328	278	612	811	1
España	330	270	357	278	612	811	1
c	62	280	65	285	612	811	1
Servicio	68	281	98	289	612	811	1
de	100	281	110	289	612	811	1
Medicina	112	281	146	289	612	811	1
Intensiva,	149	281	186	289	612	811	1
Hospital	189	281	220	289	612	811	1
de	223	281	232	289	612	811	1
la	234	281	242	289	612	811	1
Santa	244	281	265	289	612	811	1
Creu	268	281	286	289	612	811	1
i	288	281	291	289	612	811	1
Sant	293	281	310	289	612	811	1
Pau,	313	281	330	289	612	811	1
Barcelona,	332	281	373	289	612	811	1
España	375	281	401	289	612	811	1
b	62	269	66	274	612	811	1
Recibido	62	305	95	313	612	811	1
el	97	305	104	313	612	811	1
11	107	305	116	313	612	811	1
de	118	305	128	313	612	811	1
enero	130	305	152	313	612	811	1
de	154	305	164	313	612	811	1
2011;	166	305	187	313	612	811	1
aceptado	190	305	225	313	612	811	1
el	227	305	234	313	612	811	1
13	237	305	246	313	612	811	1
de	248	305	258	313	612	811	1
enero	260	305	282	313	612	811	1
de	284	305	294	313	612	811	1
2011	296	305	314	313	612	811	1
PALABRAS	72	346	119	355	612	811	1
CLAVE	122	346	151	355	612	811	1
Medicina	72	358	107	367	612	811	1
Intensiva;	110	358	149	367	612	811	1
Especialidad	72	369	122	378	612	811	1
primaria;	72	380	109	389	612	811	1
Formación;	72	391	117	400	612	811	1
Retos	72	402	94	411	612	811	1
KEYWORDS	72	509	123	519	612	811	1
Intensive	72	522	108	530	612	811	1
care	110	522	128	530	612	811	1
medicine;	72	533	112	541	612	811	1
Primary	72	544	103	552	612	811	1
specialty;	105	544	144	552	612	811	1
Training;	72	555	107	563	612	811	1
Challenges	72	566	115	574	612	811	1
∗	68	689	71	697	612	811	1
Resumen	200	344	236	352	612	811	1
©	200	476	206	484	612	811	1
2011	209	476	226	484	612	811	1
Elsevier	229	476	258	484	612	811	1
España,	261	476	290	484	612	811	1
S.L.	293	476	307	484	612	811	1
y	310	476	314	484	612	811	1
SEMICYUC.	317	476	357	484	612	811	1
Todos	360	476	381	484	612	811	1
los	383	476	394	484	612	811	1
derechos	396	476	430	484	612	811	1
reservados.	433	476	477	484	612	811	1
The	200	509	216	518	612	811	1
future	219	509	245	518	612	811	1
of	248	509	256	518	612	811	1
intensive	259	509	297	518	612	811	1
medicine	300	509	338	518	612	811	1
Abstract	200	529	233	537	612	811	1
©	200	650	206	658	612	811	1
2011	209	650	226	658	612	811	1
Elsevier	229	650	258	658	612	811	1
España,	261	650	290	658	612	811	1
S.L.	293	650	307	658	612	811	1
and	310	650	324	658	612	811	1
SEMICYUC.	326	650	367	658	612	811	1
All	369	650	379	658	612	811	1
rights	382	650	403	658	612	811	1
reserved.	406	650	442	658	612	811	1
Autor	74	692	94	699	612	811	1
para	96	692	112	699	612	811	1
correspondencia.	115	692	176	699	612	811	1
Correo	75	702	99	709	612	811	1
electrónico:	100	702	144	709	612	811	1
palenciah@gmail.com	145	702	223	709	612	811	1
(E.	225	702	236	709	612	811	1
Palencia	238	702	268	709	612	811	1
Herrejón).	270	702	308	709	612	811	1
0210-5691/$	62	724	107	732	612	811	1
–	109	724	112	732	612	811	1
see	115	724	127	732	612	811	1
front	129	724	147	732	612	811	1
matter	149	724	174	732	612	811	1
©	176	724	182	732	612	811	1
2011	184	724	201	732	612	811	1
Elsevier	203	724	231	732	612	811	1
España,	234	724	261	732	612	811	1
S.L.	264	724	277	732	612	811	1
y	280	724	284	732	612	811	1
SEMICYUC.	286	724	324	732	612	811	1
Todos	327	724	347	732	612	811	1
los	349	724	359	732	612	811	1
derechos	361	724	393	732	612	811	1
reservados.	396	724	437	732	612	811	1
doi:10.1016/j.medin.2011.01.009	62	734	183	742	612	811	1
El	54	43	61	51	612	811	2
futuro	64	43	89	51	612	811	2
de	92	43	102	51	612	811	2
la	104	43	112	51	612	811	2
Medicina	114	43	150	51	612	811	2
Intensiva	152	43	188	51	612	811	2
La	66	65	75	73	612	811	2
historia	79	65	109	73	612	811	2
de	112	65	122	73	612	811	2
la	126	65	133	73	612	811	2
Medicina	136	65	172	73	612	811	2
Intensiva	175	65	211	73	612	811	2
es	215	65	223	73	612	811	2
reciente	226	65	260	73	612	811	2
compa-	263	65	293	73	612	811	2
rada	54	76	72	84	612	811	2
con	76	76	90	84	612	811	2
la	94	76	101	84	612	811	2
de	105	76	115	84	612	811	2
otras	118	76	138	84	612	811	2
disciplinas	142	76	184	84	612	811	2
médicas,	188	76	224	84	612	811	2
y	227	76	232	84	612	811	2
su	235	76	244	84	612	811	2
aparición	248	76	285	84	612	811	2
y	289	76	293	84	612	811	2
desarrollo	54	86	94	95	612	811	2
han	97	86	112	95	612	811	2
venido	115	86	141	95	612	811	2
determinados	144	86	199	95	612	811	2
tanto	202	86	223	95	612	811	2
por	226	86	240	95	612	811	2
la	243	86	250	95	612	811	2
necesidad	253	86	293	95	612	811	2
de	54	97	64	106	612	811	2
atender	68	97	99	106	612	811	2
adecuadamente	103	97	167	106	612	811	2
a	171	97	176	106	612	811	2
los	180	97	191	106	612	811	2
pacientes	195	97	234	106	612	811	2
críticos	238	97	267	106	612	811	2
como	272	97	293	106	612	811	2
por	54	108	67	117	612	811	2
la	70	108	77	117	612	811	2
disponibilidad	80	108	136	117	612	811	2
de	138	108	148	117	612	811	2
recursos	151	108	184	117	612	811	2
para	187	108	205	117	612	811	2
hacerlo.	207	108	241	117	612	811	2
En	243	108	253	117	612	811	2
cada	256	108	275	117	612	811	2
país	277	108	293	117	612	811	2
el	54	119	61	128	612	811	2
camino	65	119	94	128	612	811	2
tomado	98	119	128	128	612	811	2
ha	132	119	141	128	612	811	2
venido	145	119	172	128	612	811	2
marcado	175	119	210	128	612	811	2
por	214	119	227	128	612	811	2
sus	231	119	243	128	612	811	2
propias	246	119	276	128	612	811	2
cir-	279	119	293	128	612	811	2
cunstancias,	54	130	104	139	612	811	2
y	107	130	111	139	612	811	2
a	114	130	119	139	612	811	2
menudo	122	130	154	139	612	811	2
se	157	130	166	139	612	811	2
ha	169	130	179	139	612	811	2
encontrado	182	130	227	139	612	811	2
con	231	130	245	139	612	811	2
estructuras	248	130	293	139	612	811	2
previas	54	141	83	150	612	811	2
y	85	141	90	150	612	811	2
rigideces	92	141	128	150	612	811	2
que	131	141	146	150	612	811	2
han	149	141	163	150	612	811	2
condicionado	166	141	219	150	612	811	2
su	221	141	230	150	612	811	2
desarrollo	233	141	273	150	612	811	2
1	273	140	276	146	612	811	2
.	276	141	280	150	612	811	2
En	66	152	76	161	612	811	2
un	80	152	90	161	612	811	2
reciente	94	152	127	161	612	811	2
artículo	131	152	162	161	612	811	2
de	166	152	176	161	612	811	2
la	180	152	188	161	612	811	2
revista	192	152	219	161	612	811	2
Critical	223	152	253	161	612	811	2
Care,	257	152	279	161	612	811	2
Du	283	152	293	161	612	811	2
et	54	163	62	172	612	811	2
al	67	163	74	172	612	811	2
describen	79	163	118	172	612	811	2
la	122	163	129	172	612	811	2
evolución	134	163	172	172	612	811	2
de	177	163	187	172	612	811	2
la	191	163	198	172	612	811	2
Medicina	203	163	238	172	612	811	2
Intensiva	243	163	279	172	612	811	2
en	283	163	293	172	612	811	2
China	54	174	76	183	612	811	2
2	76	173	80	179	612	811	2
,	80	174	83	183	612	811	2
del	85	174	98	183	612	811	2
que	100	174	115	183	612	811	2
merece	117	174	147	183	612	811	2
la	149	174	156	183	612	811	2
pena	158	174	178	183	612	811	2
destacar	180	174	214	183	612	811	2
algunos	216	174	246	183	612	811	2
datos	248	174	270	183	612	811	2
reve-	272	174	293	183	612	811	2
ladores.	54	185	86	194	612	811	2
Las	89	185	102	194	612	811	2
primeras	105	185	140	194	612	811	2
UCI	143	185	157	194	612	811	2
aparecieron	159	185	207	194	612	811	2
en	210	185	220	194	612	811	2
los	223	185	234	194	612	811	2
años	237	185	255	194	612	811	2
ochenta,	258	185	293	194	612	811	2
y	54	196	58	205	612	811	2
empezaron	63	196	107	205	612	811	2
siendo	112	196	137	205	612	811	2
atendidas	142	196	181	205	612	811	2
por	185	196	199	205	612	811	2
cirujanos,	203	196	243	205	612	811	2
internistas,	247	196	293	205	612	811	2
emergencistas	54	207	111	215	612	811	2
y	115	207	119	215	612	811	2
anestesiólogos,	123	207	184	215	612	811	2
sin	188	207	199	215	612	811	2
una	202	207	217	215	612	811	2
formación	220	207	261	215	612	811	2
especí-	264	207	293	215	612	811	2
ﬁca,	54	218	72	226	612	811	2
con	75	218	89	226	612	811	2
algunas	93	218	123	226	612	811	2
habilidades	127	218	172	226	612	811	2
aprendidas,	176	218	223	226	612	811	2
pero	227	218	245	226	612	811	2
careciendo	249	218	293	226	612	811	2
de	54	229	64	237	612	811	2
una	67	229	82	237	612	811	2
visión	86	229	108	237	612	811	2
global	112	229	136	237	612	811	2
del	140	229	152	237	612	811	2
enfermo	156	229	190	237	612	811	2
crítico.	193	229	222	237	612	811	2
El	226	229	234	237	612	811	2
artículo	237	229	268	237	612	811	2
narra	272	229	293	237	612	811	2
cómo	54	240	75	248	612	811	2
en	78	240	88	248	612	811	2
los	90	240	101	248	612	811	2
años	103	240	121	248	612	811	2
noventa	124	240	156	248	612	811	2
las	158	240	169	248	612	811	2
«especialidades	171	240	234	248	612	811	2
tradicionales»	237	240	293	248	612	811	2
se	54	251	62	259	612	811	2
resistían	65	251	99	259	612	811	2
a	101	251	106	259	612	811	2
considerar	108	251	150	259	612	811	2
la	152	251	159	259	612	811	2
existencia	162	251	202	259	612	811	2
de	205	251	215	259	612	811	2
un	217	251	227	259	612	811	2
cuerpo	229	251	256	259	612	811	2
de	259	251	269	259	612	811	2
cono-	271	251	293	259	612	811	2
cimientos	54	262	93	270	612	811	2
propio	97	262	123	270	612	811	2
de	127	262	137	270	612	811	2
la	142	262	149	270	612	811	2
Medicina	153	262	189	270	612	811	2
Intensiva	193	262	229	270	612	811	2
y	234	262	238	270	612	811	2
optaban	243	262	275	270	612	811	2
por	280	262	293	270	612	811	2
mantener	54	273	93	281	612	811	2
la	95	273	102	281	612	811	2
«propiedad»	105	273	154	281	612	811	2
de	156	273	166	281	612	811	2
«sus»	168	273	189	281	612	811	2
pacientes	192	273	230	281	612	811	2
críticos,	232	273	265	281	612	811	2
recha-	267	273	293	281	612	811	2
zando	54	284	78	292	612	811	2
en	80	284	90	292	612	811	2
1996	92	284	111	292	612	811	2
la	114	284	121	292	612	811	2
creación	124	284	158	292	612	811	2
de	160	284	170	292	612	811	2
una	173	284	187	292	612	811	2
sociedad	190	284	225	292	612	811	2
cientíﬁca	227	284	265	292	612	811	2
que	267	284	282	292	612	811	2
se	285	284	293	292	612	811	2
ocupara	54	295	86	303	612	811	2
de	89	295	99	303	612	811	2
esta	101	295	118	303	612	811	2
disciplina.	121	295	162	303	612	811	2
Las	66	306	79	314	612	811	2
crisis	84	306	104	314	612	811	2
sanitarias	109	306	147	314	612	811	2
de	152	306	162	314	612	811	2
los	166	306	177	314	612	811	2
años	182	306	200	314	612	811	2
siguientes	205	306	245	314	612	811	2
(epidemias	249	306	293	314	612	811	2
de	54	317	64	325	612	811	2
síndrome	68	317	105	325	612	811	2
respiratorio	109	317	156	325	612	811	2
agudo	160	317	184	325	612	811	2
grave	188	317	210	325	612	811	2
en	214	317	224	325	612	811	2
2003,	228	317	250	325	612	811	2
de	254	317	264	325	612	811	2
Strep-	268	317	293	325	612	811	2
tococcus	54	328	88	336	612	811	2
suis	92	328	107	336	612	811	2
en	112	328	121	336	612	811	2
2005,	126	328	148	336	612	811	2
la	152	328	159	336	612	811	2
amenaza	163	328	199	336	612	811	2
de	203	328	213	336	612	811	2
la	217	328	224	336	612	811	2
gripe	228	328	249	336	612	811	2
aviar	253	328	273	336	612	811	2
y	277	328	281	336	612	811	2
el	286	328	293	336	612	811	2
terremoto	54	339	95	347	612	811	2
de	98	339	108	347	612	811	2
Wenchuan	111	339	152	347	612	811	2
en	155	339	165	347	612	811	2
2008)	168	339	190	347	612	811	2
obligaron	194	339	231	347	612	811	2
a	234	339	239	347	612	811	2
replantearse	242	339	293	347	612	811	2
esta	54	349	71	358	612	811	2
situación,	74	349	113	358	612	811	2
y	117	349	121	358	612	811	2
evidenciaron	124	349	176	358	612	811	2
la	179	349	186	358	612	811	2
necesidad	189	349	229	358	612	811	2
de	233	349	243	358	612	811	2
disponer	246	349	280	358	612	811	2
de	283	349	293	358	612	811	2
intensivistas	54	360	103	369	612	811	2
con	107	360	121	369	612	811	2
formación	125	360	165	369	612	811	2
y	169	360	173	369	612	811	2
experiencia	177	360	223	369	612	811	2
para	227	360	245	369	612	811	2
atender	248	360	280	369	612	811	2
de	283	360	293	369	612	811	2
forma	54	371	78	380	612	811	2
integral	80	371	111	380	612	811	2
a	114	371	119	380	612	811	2
los	121	371	132	380	612	811	2
pacientes	134	371	173	380	612	811	2
críticos,	175	371	208	380	612	811	2
lo	211	371	218	380	612	811	2
que	220	371	235	380	612	811	2
resultó	238	371	266	380	612	811	2
deter-	268	371	293	380	612	811	2
minante	54	382	87	391	612	811	2
para	91	382	109	391	612	811	2
el	112	382	120	391	612	811	2
reconocimiento	124	382	186	391	612	811	2
oﬁcial	190	382	214	391	612	811	2
de	218	382	228	391	612	811	2
la	232	382	239	391	612	811	2
especialidad	243	382	293	391	612	811	2
de	54	393	64	402	612	811	2
Medicina	67	393	103	402	612	811	2
Intensiva	106	393	142	402	612	811	2
en	146	393	156	402	612	811	2
2009.	159	393	182	402	612	811	2
Ahora,	185	393	212	402	612	811	2
los	215	393	226	402	612	811	2
residentes	230	393	271	402	612	811	2
pue-	275	393	293	402	612	811	2
den	54	404	69	413	612	811	2
elegir	73	404	96	413	612	811	2
Medicina	100	404	135	413	612	811	2
Intensiva	139	404	175	413	612	811	2
como	179	404	201	413	612	811	2
especialidad	205	404	255	413	612	811	2
primaria	259	404	293	413	612	811	2
al	54	415	61	424	612	811	2
terminar	65	415	100	424	612	811	2
la	103	415	111	424	612	811	2
licenciatura,	114	415	165	424	612	811	2
o	169	415	173	424	612	811	2
pueden	177	415	206	424	612	811	2
acceder	210	415	242	424	612	811	2
a	245	415	250	424	612	811	2
ella	253	415	268	424	612	811	2
como	272	415	293	424	612	811	2
una	54	426	68	435	612	811	2
subespecialidad	72	426	135	435	612	811	2
tras	138	426	154	435	612	811	2
ﬁnalizar	157	426	189	435	612	811	2
su	192	426	201	435	612	811	2
programa	204	426	242	435	612	811	2
de	245	426	255	435	612	811	2
entrena-	258	426	293	435	612	811	2
miento	54	437	82	446	612	811	2
en	85	437	94	446	612	811	2
medicina	97	437	133	446	612	811	2
interna,	136	437	168	446	612	811	2
anestesiología,	171	437	231	446	612	811	2
cirugía	233	437	261	446	612	811	2
general	263	437	293	446	612	811	2
o	54	448	59	457	612	811	2
medicina	62	448	98	457	612	811	2
de	102	448	111	457	612	811	2
urgencias.	115	448	156	457	612	811	2
En	159	448	169	457	612	811	2
la	172	448	179	457	612	811	2
actualidad,	182	448	228	457	612	811	2
se	231	448	239	457	612	811	2
trabaja	243	448	272	457	612	811	2
para	275	448	293	457	612	811	2
homogeneizar	54	459	110	468	612	811	2
la	114	459	121	468	612	811	2
formación	126	459	166	468	612	811	2
y	170	459	174	468	612	811	2
la	178	459	186	468	612	811	2
acreditación	190	459	240	468	612	811	2
en	244	459	254	468	612	811	2
Medicina	258	459	293	468	612	811	2
Intensiva	54	470	90	478	612	811	2
en	93	470	102	478	612	811	2
un	105	470	115	478	612	811	2
programa	118	470	156	478	612	811	2
común	158	470	185	478	612	811	2
para	188	470	206	478	612	811	2
todo	208	470	226	478	612	811	2
el	229	470	237	478	612	811	2
país.	239	470	259	478	612	811	2
Como	66	481	89	489	612	811	2
señala	93	481	118	489	612	811	2
Gomersall	122	481	162	489	612	811	2
en	166	481	176	489	612	811	2
su	180	481	188	489	612	811	2
editorial	192	481	226	489	612	811	2
3	226	480	230	486	612	811	2
,	230	481	233	489	612	811	2
la	237	481	245	489	612	811	2
trayectoria	248	481	293	489	612	811	2
seguida	54	492	84	500	612	811	2
por	87	492	101	500	612	811	2
la	104	492	111	500	612	811	2
Medicina	115	492	150	500	612	811	2
Intensiva	153	492	189	500	612	811	2
en	193	492	202	500	612	811	2
China	206	492	228	500	612	811	2
ilustra	231	492	257	500	612	811	2
la	260	492	267	500	612	811	2
nece-	271	492	293	500	612	811	2
sidad	54	503	75	511	612	811	2
creciente	79	503	117	511	612	811	2
de	121	503	130	511	612	811	2
los	134	503	145	511	612	811	2
cuidados	149	503	184	511	612	811	2
intensivos	188	503	228	511	612	811	2
y	232	503	236	511	612	811	2
el	240	503	248	511	612	811	2
progresivo	252	503	293	511	612	811	2
reconocimiento	54	514	116	522	612	811	2
de	118	514	128	522	612	811	2
la	130	514	137	522	612	811	2
especialidad	139	514	189	522	612	811	2
en	191	514	201	522	612	811	2
los	202	514	214	522	612	811	2
países	215	514	240	522	612	811	2
en	242	514	251	522	612	811	2
expansión	253	514	293	522	612	811	2
económica,	54	525	100	533	612	811	2
y	103	525	108	533	612	811	2
subraya	111	525	142	533	612	811	2
la	145	525	152	533	612	811	2
necesidad	155	525	195	533	612	811	2
de	199	525	209	533	612	811	2
aumentar	212	525	250	533	612	811	2
y	253	525	258	533	612	811	2
mejorar	261	525	293	533	612	811	2
la	54	536	61	544	612	811	2
formación	64	536	104	544	612	811	2
global	107	536	131	544	612	811	2
de	134	536	144	544	612	811	2
los	147	536	158	544	612	811	2
especialistas.	161	536	215	544	612	811	2
Recientemente,	66	547	130	555	612	811	2
la	133	547	140	555	612	811	2
prensa	143	547	169	555	612	811	2
europea	172	547	204	555	612	811	2
se	207	547	215	555	612	811	2
ha	218	547	228	555	612	811	2
hecho	230	547	254	555	612	811	2
eco	257	547	271	555	612	811	2
de	273	547	283	555	612	811	2
la	286	547	293	555	612	811	2
insuﬁciente	54	558	100	566	612	811	2
preparación	102	558	150	566	612	811	2
de	153	558	162	566	612	811	2
los	165	558	176	566	612	811	2
médicos	178	558	210	566	612	811	2
que	213	558	227	566	612	811	2
tratan	229	558	254	566	612	811	2
a	256	558	261	566	612	811	2
pacien-	263	558	293	566	612	811	2
tes	54	569	66	577	612	811	2
críticos	69	569	99	577	612	811	2
4	99	568	102	573	612	811	2
y	105	569	110	577	612	811	2
la	113	569	120	577	612	811	2
escasez	124	569	154	577	612	811	2
de	157	569	167	577	612	811	2
camas	170	569	195	577	612	811	2
de	198	569	208	577	612	811	2
cuidados	211	569	246	577	612	811	2
intensivos	250	569	289	577	612	811	2
5	289	568	293	573	612	811	2
que	54	580	69	588	612	811	2
no	73	580	82	588	612	811	2
son	86	580	100	588	612	811	2
sólo	104	580	119	588	612	811	2
un	123	580	133	588	612	811	2
problema	137	580	175	588	612	811	2
de	179	580	189	588	612	811	2
los	193	580	204	588	612	811	2
países	208	580	232	588	612	811	2
en	236	580	246	588	612	811	2
desarrollo,	250	580	293	588	612	811	2
sino	54	591	70	599	612	811	2
que,	73	591	91	599	612	811	2
en	95	591	105	599	612	811	2
mayor	108	591	133	599	612	811	2
o	136	591	141	599	612	811	2
menor	144	591	170	599	612	811	2
medida,	173	591	206	599	612	811	2
subsisten	210	591	246	599	612	811	2
en	250	591	260	599	612	811	2
nuestro	263	591	293	599	612	811	2
entorno.	54	602	89	610	612	811	2
El	66	613	74	621	612	811	2
artículo	77	613	108	621	612	811	2
de	111	613	121	621	612	811	2
Du	125	613	135	621	612	811	2
2	135	611	138	617	612	811	2
ilustra	142	613	168	621	612	811	2
cómo	171	613	192	621	612	811	2
el	196	613	203	621	612	811	2
reconocimiento	207	613	269	621	612	811	2
de	272	613	282	621	612	811	2
la	286	613	293	621	612	811	2
especialidad	54	623	104	632	612	811	2
de	108	623	117	632	612	811	2
Medicina	121	623	156	632	612	811	2
Intensiva	160	623	196	632	612	811	2
en	199	623	209	632	612	811	2
China	213	623	235	632	612	811	2
se	239	623	247	632	612	811	2
produjo	251	623	282	632	612	811	2
al	286	623	293	632	612	811	2
comprobar	54	634	97	643	612	811	2
que	101	634	116	643	612	811	2
el	119	634	127	643	612	811	2
manejo	130	634	160	643	612	811	2
de	164	634	174	643	612	811	2
los	178	634	189	643	612	811	2
enfermos	192	634	230	643	612	811	2
críticos	233	634	263	643	612	811	2
reque-	267	634	293	643	612	811	2
ría	54	645	65	654	612	811	2
de	69	645	79	654	612	811	2
la	82	645	90	654	612	811	2
presencia	94	645	132	654	612	811	2
de	136	645	146	654	612	811	2
intensivistas,	150	645	203	654	612	811	2
algo	206	645	223	654	612	811	2
que	227	645	242	654	612	811	2
ya	246	645	255	654	612	811	2
se	259	645	267	654	612	811	2
había	271	645	293	654	612	811	2
constatado	54	656	98	665	612	811	2
en	102	656	112	665	612	811	2
los	116	656	127	665	612	811	2
países	131	656	156	665	612	811	2
occidentales.	160	656	213	665	612	811	2
Hace	218	656	237	665	612	811	2
10	242	656	251	665	612	811	2
años	255	656	273	665	612	811	2
Vin-	277	656	293	665	612	811	2
cent	54	667	72	676	612	811	2
escribía	76	667	107	676	612	811	2
un	112	667	121	676	612	811	2
editorial	126	667	160	676	612	811	2
en	164	667	174	676	612	811	2
Lancet	178	667	205	676	612	811	2
6	205	666	208	672	612	811	2
en	213	667	223	676	612	811	2
el	227	667	235	676	612	811	2
que,	239	667	257	676	612	811	2
después	261	667	293	676	612	811	2
de	54	678	64	687	612	811	2
repasar	67	678	97	687	612	811	2
la	100	678	108	687	612	811	2
amplia	111	678	138	687	612	811	2
evidencia	141	678	180	687	612	811	2
acerca	183	678	210	687	612	811	2
del	213	678	226	687	612	811	2
beneﬁcio	229	678	265	687	612	811	2
de	269	678	279	687	612	811	2
los	282	678	293	687	612	811	2
intensivistas,	54	689	107	698	612	811	2
concluía	109	689	143	698	612	811	2
que	145	689	160	698	612	811	2
«.	162	690	169	698	612	811	2
.	171	687	173	699	612	811	2
.	175	687	177	699	612	811	2
es	179	689	187	698	612	811	2
sorprendente	190	689	243	698	612	811	2
que	246	689	260	698	612	811	2
algunos	263	689	293	698	612	811	2
no	54	700	64	709	612	811	2
intensivistas	68	700	117	709	612	811	2
aún	121	700	136	709	612	811	2
se	140	700	148	709	612	811	2
crean	152	700	175	709	612	811	2
cualiﬁcados	179	700	226	709	612	811	2
para	230	700	248	709	612	811	2
llevar	252	700	275	709	612	811	2
una	279	700	293	709	612	811	2
UCI.	54	711	70	720	612	811	2
.	72	709	74	721	612	811	2
.».	76	709	86	721	612	811	2
En	66	722	76	731	612	811	2
estos	79	722	99	731	612	811	2
años,	102	722	123	731	612	811	2
se	126	722	135	731	612	811	2
han	137	722	152	731	612	811	2
dado	155	722	174	731	612	811	2
pasos	177	722	199	731	612	811	2
importantes	202	722	250	731	612	811	2
en	253	722	263	731	612	811	2
Europa	265	722	293	731	612	811	2
hacia	54	733	75	741	612	811	2
la	81	733	88	741	612	811	2
deﬁnición	94	733	133	741	612	811	2
de	139	733	149	741	612	811	2
los	154	733	165	741	612	811	2
conocimientos,	171	733	232	741	612	811	2
habilidades	237	733	283	741	612	811	2
y	289	733	293	741	612	811	2
233	537	43	551	51	612	811	2
competencias	311	66	366	75	612	811	2
propios	370	66	399	75	612	811	2
de	403	66	413	75	612	811	2
la	417	66	424	75	612	811	2
Medicina	428	66	464	75	612	811	2
Intensiva	468	66	504	75	612	811	2
7	504	65	507	71	612	811	2
,	507	66	511	75	612	811	2
y	514	66	519	75	612	811	2
parece	523	66	550	75	612	811	2
factible	311	77	342	86	612	811	2
consensuar	344	77	388	86	612	811	2
unas	390	77	408	86	612	811	2
competencias	410	77	465	86	612	811	2
universales	467	77	512	86	612	811	2
con	514	77	528	86	612	811	2
inde-	529	77	550	86	612	811	2
pendencia	311	88	352	97	612	811	2
de	357	88	367	97	612	811	2
las	372	88	383	97	612	811	2
vías	389	88	404	97	612	811	2
de	409	88	419	97	612	811	2
formación	424	88	465	97	612	811	2
seguidas	470	88	504	97	612	811	2
8	504	87	507	93	612	811	2
,	507	88	511	97	612	811	2
pero	516	88	534	97	612	811	2
los	539	88	550	97	612	811	2
avances	311	99	343	108	612	811	2
en	347	99	356	108	612	811	2
este	360	99	377	108	612	811	2
terreno	381	99	411	108	612	811	2
no	415	99	425	108	612	811	2
se	429	99	437	108	612	811	2
han	441	99	455	108	612	811	2
concretado	459	99	504	108	612	811	2
aún	508	99	523	108	612	811	2
en	527	99	536	108	612	811	2
un	540	99	550	108	612	811	2
programa	311	110	349	118	612	811	2
formativo	352	110	391	118	612	811	2
homogéneo	394	110	440	118	612	811	2
en	442	110	452	118	612	811	2
la	455	110	462	118	612	811	2
Unión	465	110	488	118	612	811	2
Europea	490	110	523	118	612	811	2
9,10	523	109	535	115	612	811	2
.	535	110	538	118	612	811	2
Dos	323	121	337	129	612	811	2
recientes	342	121	379	129	612	811	2
editoriales,	383	121	429	129	612	811	2
uno	434	121	448	129	612	811	2
del	453	121	465	129	612	811	2
equipo	470	121	497	129	612	811	2
editorial	502	121	536	129	612	811	2
de	540	121	550	129	612	811	2
Lancet	311	132	338	140	612	811	2
11	338	131	344	137	612	811	2
y	349	132	354	140	612	811	2
el	358	132	366	140	612	811	2
otro	370	132	387	140	612	811	2
del	391	132	404	140	612	811	2
presidente	408	132	451	140	612	811	2
y	456	132	460	140	612	811	2
el	465	132	472	140	612	811	2
vicepresidente	477	132	536	140	612	811	2
de	540	132	550	140	612	811	2
la	311	143	318	151	612	811	2
ESICM	322	143	346	151	612	811	2
(European	349	143	390	151	612	811	2
Society	394	143	423	151	612	811	2
of	427	143	435	151	612	811	2
Intensive	439	143	475	151	612	811	2
Care	479	143	497	151	612	811	2
Medicine)	501	143	540	151	612	811	2
12	540	142	546	148	612	811	2
,	547	143	550	151	612	811	2
plantean	311	154	346	162	612	811	2
la	350	154	357	162	612	811	2
necesidad	361	154	401	162	612	811	2
de	404	154	414	162	612	811	2
que	418	154	432	162	612	811	2
la	436	154	443	162	612	811	2
Medicina	447	154	482	162	612	811	2
Intensiva	486	154	522	162	612	811	2
reciba	525	154	550	162	612	811	2
un	311	165	321	173	612	811	2
mayor	324	165	349	173	612	811	2
reconocimiento	352	165	415	173	612	811	2
formal	418	165	445	173	612	811	2
como	448	165	470	173	612	811	2
especialidad.	473	165	526	173	612	811	2
En	530	165	539	173	612	811	2
el	543	165	550	173	612	811	2
mismo	311	176	337	184	612	811	2
número	340	176	370	184	612	811	2
de	373	176	383	184	612	811	2
la	386	176	393	184	612	811	2
revista	396	176	424	184	612	811	2
se	426	176	435	184	612	811	2
ha	438	176	448	184	612	811	2
publicado	450	176	490	184	612	811	2
una	492	176	507	184	612	811	2
miniserie,	510	176	550	184	612	811	2
en	311	187	321	195	612	811	2
la	324	187	331	195	612	811	2
que	334	187	349	195	612	811	2
se	352	187	360	195	612	811	2
revisan	363	187	392	195	612	811	2
la	395	187	402	195	612	811	2
situación	405	187	441	195	612	811	2
actual	444	187	469	195	612	811	2
y	472	187	476	195	612	811	2
los	479	187	490	195	612	811	2
retos	493	187	513	195	612	811	2
a	516	187	521	195	612	811	2
que	524	187	539	195	612	811	2
se	542	187	550	195	612	811	2
enfrenta	311	198	346	206	612	811	2
la	348	198	356	206	612	811	2
Medicina	358	198	394	206	612	811	2
Intensiva	396	198	432	206	612	811	2
en	435	198	445	206	612	811	2
el	448	198	455	206	612	811	2
mundo.	458	198	488	206	612	811	2
Adhikari	323	209	356	217	612	811	2
et	360	209	368	217	612	811	2
al	372	209	379	217	612	811	2
13	379	208	386	213	612	811	2
presentan	390	209	430	217	612	811	2
una	433	209	448	217	612	811	2
perspectiva	451	209	498	217	612	811	2
global	501	209	526	217	612	811	2
de	529	209	539	217	612	811	2
la	543	209	550	217	612	811	2
Medicina	311	220	346	228	612	811	2
Intensiva;	351	220	390	228	612	811	2
señalan	394	220	425	228	612	811	2
la	429	220	437	228	612	811	2
expansión	441	220	481	228	612	811	2
de	485	220	495	228	612	811	2
los	500	220	511	228	612	811	2
cuidados	515	220	550	228	612	811	2
intensivos	311	231	351	239	612	811	2
en	354	231	364	239	612	811	2
el	367	231	375	239	612	811	2
mundo,	378	231	408	239	612	811	2
pero	412	231	430	239	612	811	2
también	433	231	466	239	612	811	2
las	469	231	480	239	612	811	2
diferencias	484	231	528	239	612	811	2
exis-	531	231	550	239	612	811	2
tentes	311	242	336	250	612	811	2
en	340	242	350	250	612	811	2
distintas	353	242	387	250	612	811	2
áreas	391	242	413	250	612	811	2
geográﬁcas,	416	242	464	250	612	811	2
tanto	468	242	489	250	612	811	2
en	493	242	503	250	612	811	2
el	506	242	514	250	612	811	2
impacto	518	242	550	250	612	811	2
de	311	253	321	261	612	811	2
la	325	253	332	261	612	811	2
enfermedad	336	253	384	261	612	811	2
crítica	388	253	414	261	612	811	2
como	418	253	439	261	612	811	2
en	443	253	453	261	612	811	2
los	457	253	468	261	612	811	2
recursos	472	253	505	261	612	811	2
existentes	509	253	550	261	612	811	2
para	311	263	329	272	612	811	2
combatirla.	334	263	380	272	612	811	2
Se	385	263	394	272	612	811	2
discuten	399	263	433	272	612	811	2
las	438	263	449	272	612	811	2
razones	454	263	484	272	612	811	2
por	489	263	503	272	612	811	2
las	507	263	518	272	612	811	2
que	523	263	538	272	612	811	2
la	543	263	550	272	612	811	2
epidemiología	311	274	367	283	612	811	2
global	370	274	394	283	612	811	2
de	397	274	407	283	612	811	2
la	410	274	417	283	612	811	2
enfermedad	420	274	468	283	612	811	2
crítica	471	274	497	283	612	811	2
es	499	274	508	283	612	811	2
mal	510	274	525	283	612	811	2
cono-	528	274	550	283	612	811	2
cida.	311	285	331	294	612	811	2
La	333	285	343	294	612	811	2
tendencia	345	285	385	294	612	811	2
es	387	285	396	294	612	811	2
hacia	398	285	419	294	612	811	2
un	422	285	431	294	612	811	2
desequilibrio	434	285	486	294	612	811	2
creciente	488	285	526	294	612	811	2
entre	528	285	550	294	612	811	2
demanda	311	296	348	305	612	811	2
y	351	296	356	305	612	811	2
oferta	359	296	384	305	612	811	2
de	388	296	398	305	612	811	2
cuidados	402	296	437	305	612	811	2
intensivos	440	296	480	305	612	811	2
en	484	296	494	305	612	811	2
el	497	296	505	305	612	811	2
mundo,	509	296	539	305	612	811	2
lo	543	296	550	305	612	811	2
que	311	307	326	316	612	811	2
obliga	329	307	353	316	612	811	2
a	356	307	361	316	612	811	2
plantearse	364	307	406	316	612	811	2
cuestiones	409	307	452	316	612	811	2
como	455	307	476	316	612	811	2
la	479	307	487	316	612	811	2
priorización	490	307	537	316	612	811	2
de	540	307	550	316	612	811	2
los	311	318	322	327	612	811	2
cuidados,	326	318	364	327	612	811	2
y	368	318	373	327	612	811	2
a	377	318	381	327	612	811	2
poner	385	318	408	327	612	811	2
mayor	412	318	437	327	612	811	2
énfasis	441	318	469	327	612	811	2
en	473	318	482	327	612	811	2
la	486	318	494	327	612	811	2
prevención	498	318	542	327	612	811	2
y	546	318	550	327	612	811	2
la	311	329	318	338	612	811	2
detección	321	329	360	338	612	811	2
precoz	363	329	390	338	612	811	2
de	392	329	402	338	612	811	2
los	405	329	416	338	612	811	2
procesos	418	329	453	338	612	811	2
potencialmente	456	329	519	338	612	811	2
graves.	521	329	550	338	612	811	2
Se	311	340	320	349	612	811	2
constata	325	340	359	349	612	811	2
la	363	340	371	349	612	811	2
facilidad	375	340	410	349	612	811	2
con	414	340	429	349	612	811	2
que	433	340	448	349	612	811	2
los	452	340	463	349	612	811	2
desastres	468	340	505	349	612	811	2
naturales,	509	340	550	349	612	811	2
las	311	351	322	360	612	811	2
epidemias	326	351	366	360	612	811	2
y	370	351	374	360	612	811	2
los	378	351	389	360	612	811	2
conﬂictos	393	351	431	360	612	811	2
humanos	435	351	470	360	612	811	2
pueden	474	351	503	360	612	811	2
sobrepasar	507	351	550	360	612	811	2
rápidamente	311	362	362	371	612	811	2
la	367	362	374	371	612	811	2
capacidad	379	362	419	371	612	811	2
de	424	362	434	371	612	811	2
las	438	362	449	371	612	811	2
infraestructuras	454	362	518	371	612	811	2
sanita-	523	362	550	371	612	811	2
rias	311	373	325	382	612	811	2
y	329	373	333	382	612	811	2
desembocar	336	373	384	382	612	811	2
en	388	373	397	382	612	811	2
crisis	401	373	421	382	612	811	2
sanitarias	424	373	462	382	612	811	2
francas,	466	373	498	382	612	811	2
o	501	373	506	382	612	811	2
incluso	509	373	537	382	612	811	2
en	540	373	550	382	612	811	2
catástrofes	311	384	356	392	612	811	2
humanitarias.	359	384	414	392	612	811	2
Otro	418	384	435	392	612	811	2
déﬁcit	439	384	464	392	612	811	2
universal	468	384	504	392	612	811	2
es	507	384	516	392	612	811	2
el	519	384	526	392	612	811	2
de	530	384	539	392	612	811	2
la	543	384	550	392	612	811	2
formación	311	395	351	403	612	811	2
de	355	395	365	403	612	811	2
intensivistas,	369	395	422	403	612	811	2
que	426	395	441	403	612	811	2
obliga	444	395	469	403	612	811	2
a	473	395	477	403	612	811	2
plantearse	481	395	524	403	612	811	2
alter-	528	395	550	403	612	811	2
nativas	311	406	339	414	612	811	2
como	344	406	365	414	612	811	2
la	370	406	377	414	612	811	2
telemedicina	381	406	434	414	612	811	2
y	438	406	443	414	612	811	2
explica	447	406	476	414	612	811	2
la	480	406	487	414	612	811	2
emigración	492	406	536	414	612	811	2
de	540	406	550	414	612	811	2
profesionales,	311	417	368	425	612	811	2
que	370	417	385	425	612	811	2
no	387	417	397	425	612	811	2
hace	400	417	419	425	612	811	2
sino	421	417	437	425	612	811	2
aumentar	440	417	478	425	612	811	2
los	481	417	492	425	612	811	2
desequilibrios	495	417	550	425	612	811	2
regionales.	311	428	355	436	612	811	2
Curtis	323	439	347	447	612	811	2
et	351	439	359	447	612	811	2
al	363	439	370	447	612	811	2
14	370	438	377	443	612	811	2
plantean	381	439	416	447	612	811	2
los	420	439	431	447	612	811	2
principales	435	439	479	447	612	811	2
dilemas	483	439	514	447	612	811	2
éticos	518	439	542	447	612	811	2
a	545	439	550	447	612	811	2
que	311	450	326	458	612	811	2
se	329	450	337	458	612	811	2
enfrenta	340	450	375	458	612	811	2
la	378	450	385	458	612	811	2
Medicina	388	450	423	458	612	811	2
Intensiva,	426	450	466	458	612	811	2
continuamente	468	450	529	458	612	811	2
obli-	532	450	550	458	612	811	2
gada	311	461	330	469	612	811	2
a	332	461	337	469	612	811	2
tomar	339	461	363	469	612	811	2
decisiones	365	461	406	469	612	811	2
rápidas	408	461	437	469	612	811	2
y	439	461	443	469	612	811	2
difíciles,	445	461	480	469	612	811	2
donde	482	461	507	469	612	811	2
la	509	461	516	469	612	811	2
mayoría	518	461	550	469	612	811	2
de	311	472	321	480	612	811	2
las	325	472	336	480	612	811	2
muertes	340	472	372	480	612	811	2
vienen	376	472	403	480	612	811	2
precedidas	407	472	450	480	612	811	2
por	454	472	468	480	612	811	2
una	472	472	486	480	612	811	2
decisión	490	472	523	480	612	811	2
de	527	472	536	480	612	811	2
no	540	472	550	480	612	811	2
iniciar	311	483	336	491	612	811	2
o	340	483	345	491	612	811	2
de	350	483	359	491	612	811	2
interrumpir	364	483	410	491	612	811	2
las	414	483	425	491	612	811	2
medidas	429	483	463	491	612	811	2
de	467	483	477	491	612	811	2
soporte	481	483	511	491	612	811	2
vital.	515	483	537	491	612	811	2
La	541	483	550	491	612	811	2
comunicación	311	494	366	502	612	811	2
entre	369	494	390	502	612	811	2
profesionales,	393	494	450	502	612	811	2
pacientes	453	494	491	502	612	811	2
y	494	494	498	502	612	811	2
allegados	501	494	539	502	612	811	2
es	542	494	550	502	612	811	2
fundamental	311	505	362	513	612	811	2
en	364	505	374	513	612	811	2
esta	376	505	393	513	612	811	2
toma	396	505	416	513	612	811	2
de	418	505	428	513	612	811	2
decisiones.	431	505	475	513	612	811	2
El	478	505	485	513	612	811	2
otro	487	505	504	513	612	811	2
reto,	506	505	526	513	612	811	2
quizá	529	505	550	513	612	811	2
de	311	516	321	524	612	811	2
mayor	324	516	349	524	612	811	2
calado,	352	516	381	524	612	811	2
viene	384	516	406	524	612	811	2
dado	409	516	428	524	612	811	2
por	431	516	445	524	612	811	2
la	448	516	455	524	612	811	2
limitada	458	516	491	524	612	811	2
disponibilidad	494	516	550	524	612	811	2
de	311	527	321	535	612	811	2
recursos,	324	527	361	535	612	811	2
que	364	527	379	535	612	811	2
inevitablemente	382	527	448	535	612	811	2
inﬂuye	451	527	478	535	612	811	2
en	481	527	491	535	612	811	2
las	495	527	506	535	612	811	2
decisiones	509	527	550	535	612	811	2
de	311	537	321	546	612	811	2
ingreso,	325	537	357	546	612	811	2
alta	361	537	377	546	612	811	2
y	381	537	386	546	612	811	2
cuidados	390	537	425	546	612	811	2
recibidos	429	537	466	546	612	811	2
por	470	537	483	546	612	811	2
los	488	537	499	546	612	811	2
pacientes	503	537	541	546	612	811	2
y	546	537	550	546	612	811	2
plantea	311	548	341	557	612	811	2
cuestiones	344	548	386	557	612	811	2
de	389	548	399	557	612	811	2
justicia	402	548	431	557	612	811	2
y	434	548	438	557	612	811	2
equidad.	441	548	476	557	612	811	2
Por	323	559	336	568	612	811	2
último,	340	559	369	568	612	811	2
Vincent	372	559	402	568	612	811	2
et	406	559	414	568	612	811	2
al	418	559	425	568	612	811	2
15	425	558	431	564	612	811	2
constatan	435	559	474	568	612	811	2
el	478	559	485	568	612	811	2
papel	489	559	511	568	612	811	2
cada	514	559	533	568	612	811	2
vez	537	559	550	568	612	811	2
más	311	570	327	579	612	811	2
importante	330	570	375	579	612	811	2
que	378	570	393	579	612	811	2
tiene	397	570	417	579	612	811	2
la	421	570	428	579	612	811	2
Medicina	431	570	467	579	612	811	2
Intensiva	470	570	506	579	612	811	2
en	509	570	519	579	612	811	2
el	523	570	530	579	612	811	2
hos-	533	570	550	579	612	811	2
pital	311	581	329	590	612	811	2
(y	333	581	341	590	612	811	2
no	345	581	354	590	612	811	2
solo	358	581	374	590	612	811	2
en	378	581	388	590	612	811	2
la	391	581	399	590	612	811	2
UCI),	403	581	423	590	612	811	2
y	427	581	431	590	612	811	2
las	435	581	446	590	612	811	2
diﬁcultades	450	581	496	590	612	811	2
a	500	581	505	590	612	811	2
las	508	581	519	590	612	811	2
que	523	581	538	590	612	811	2
se	542	581	550	590	612	811	2
enfrentan	311	592	351	601	612	811	2
la	354	592	362	601	612	811	2
investigación	365	592	418	601	612	811	2
y	422	592	426	601	612	811	2
el	430	592	437	601	612	811	2
progreso	441	592	476	601	612	811	2
del	480	592	492	601	612	811	2
conocimiento	496	592	550	601	612	811	2
en	311	603	321	612	612	811	2
una	323	603	338	612	612	811	2
población	340	603	379	612	612	811	2
de	381	603	391	612	612	811	2
pacientes	394	603	432	612	612	811	2
tan	434	603	448	612	612	811	2
heterogénea	450	603	500	612	612	811	2
y	503	603	507	612	612	811	2
compleja.	510	603	550	612	612	811	2
Señalan	311	614	342	623	612	811	2
asimismo	344	614	381	623	612	811	2
la	383	614	391	623	612	811	2
importancia	393	614	441	623	612	811	2
de	444	614	454	623	612	811	2
la	456	614	463	623	612	811	2
gestión	466	614	494	623	612	811	2
clínica:	497	614	526	623	612	811	2
cómo	529	614	550	623	612	811	2
las	311	625	322	634	612	811	2
mejoras	326	625	358	634	612	811	2
en	362	625	371	634	612	811	2
los	375	625	386	634	612	811	2
procesos	390	625	424	634	612	811	2
de	428	625	438	634	612	811	2
los	442	625	453	634	612	811	2
cuidados	456	625	491	634	612	811	2
por	495	625	508	634	612	811	2
medio	512	625	537	634	612	811	2
de	540	625	550	634	612	811	2
programas	311	636	353	645	612	811	2
de	357	636	367	645	612	811	2
calidad	371	636	400	645	612	811	2
y	404	636	409	645	612	811	2
la	413	636	420	645	612	811	2
preocupación	424	636	478	645	612	811	2
por	482	636	496	645	612	811	2
la	500	636	507	645	612	811	2
seguridad	511	636	550	645	612	811	2
pueden	311	647	341	655	612	811	2
ser	344	647	356	655	612	811	2
tan	359	647	372	655	612	811	2
importantes	376	647	424	655	612	811	2
para	427	647	445	655	612	811	2
mejorar	449	647	481	655	612	811	2
el	484	647	492	655	612	811	2
pronóstico	495	647	537	655	612	811	2
de	540	647	550	655	612	811	2
los	311	658	322	666	612	811	2
pacientes	325	658	364	666	612	811	2
como	367	658	389	666	612	811	2
el	392	658	400	666	612	811	2
uso	403	658	417	666	612	811	2
de	420	658	430	666	612	811	2
determinadas	433	658	488	666	612	811	2
intervenciones	491	658	550	666	612	811	2
terapéuticas.	311	669	365	677	612	811	2
Habría	368	669	394	677	612	811	2
que	397	669	412	677	612	811	2
añadir	415	669	441	677	612	811	2
aquí	444	669	461	677	612	811	2
la	464	669	471	677	612	811	2
importancia	475	669	523	677	612	811	2
de	526	669	536	677	612	811	2
los	539	669	550	677	612	811	2
modelos	311	680	344	688	612	811	2
organizativos	348	680	400	688	612	811	2
basados	404	680	435	688	612	811	2
en	439	680	448	688	612	811	2
la	452	680	459	688	612	811	2
ﬁgura	462	680	485	688	612	811	2
del	488	680	501	688	612	811	2
intensivista	504	680	550	688	612	811	2
para	311	691	329	699	612	811	2
obtener	332	691	363	699	612	811	2
los	366	691	377	699	612	811	2
mejores	380	691	412	699	612	811	2
resultados	415	691	456	699	612	811	2
clínicos	459	691	489	699	612	811	2
16,17	489	690	503	695	612	811	2
.	504	691	507	699	612	811	2
En	323	702	333	710	612	811	2
deﬁnitiva,	335	702	376	710	612	811	2
desde	379	702	402	710	612	811	2
los	405	702	416	710	612	811	2
orígenes	418	702	452	710	612	811	2
de	454	702	464	710	612	811	2
la	467	702	474	710	612	811	2
Medicina	476	702	512	710	612	811	2
Intensiva	514	702	550	710	612	811	2
hace	311	713	330	721	612	811	2
ya	333	713	342	721	612	811	2
más	344	713	360	721	612	811	2
de	363	713	372	721	612	811	2
50	375	713	384	721	612	811	2
años	387	713	405	721	612	811	2
hasta	408	713	429	721	612	811	2
la	432	713	439	721	612	811	2
actualidad,	442	713	487	721	612	811	2
se	490	713	498	721	612	811	2
ha	501	713	511	721	612	811	2
recorrido	513	713	550	721	612	811	2
un	311	724	321	732	612	811	2
largo	325	724	345	732	612	811	2
camino	349	724	378	732	612	811	2
y	382	724	387	732	612	811	2
han	391	724	405	732	612	811	2
cambiado	409	724	448	732	612	811	2
muchas	452	724	482	732	612	811	2
cosas.	486	724	511	732	612	811	2
La	515	724	524	732	612	811	2
Medi-	528	724	550	732	612	811	2
cina	311	735	328	743	612	811	2
Intensiva	331	735	367	743	612	811	2
nació	370	735	392	743	612	811	2
en	395	735	405	743	612	811	2
respuesta	408	735	447	743	612	811	2
a	450	735	455	743	612	811	2
problemas	458	735	500	743	612	811	2
concretos	503	735	542	743	612	811	2
y	546	735	550	743	612	811	2
234	62	43	76	51	612	811	3
se	62	65	71	73	612	811	3
desarrolló	74	65	114	73	612	811	3
de	117	65	127	73	612	811	3
la	130	65	138	73	612	811	3
mano	141	65	163	73	612	811	3
de	166	65	176	73	612	811	3
avances	179	65	211	73	612	811	3
tecnológicos,	214	65	267	73	612	811	3
pero	270	65	289	73	612	811	3
en	292	65	301	73	612	811	3
su	62	76	71	84	612	811	3
mayoría	75	76	107	84	612	811	3
de	111	76	120	84	612	811	3
edad	124	76	144	84	612	811	3
lo	148	76	155	84	612	811	3
que	159	76	174	84	612	811	3
la	177	76	185	84	612	811	3
deﬁne	189	76	213	84	612	811	3
es	217	76	226	84	612	811	3
un	229	76	239	84	612	811	3
cuerpo	243	76	271	84	612	811	3
doctri-	274	76	301	84	612	811	3
nal	62	87	75	95	612	811	3
y	77	87	82	95	612	811	3
un	84	87	94	95	612	811	3
conjunto	96	87	132	95	612	811	3
de	134	87	144	95	612	811	3
conocimientos	147	87	205	95	612	811	3
más	207	87	223	95	612	811	3
que	225	87	240	95	612	811	3
una	243	87	257	95	612	811	3
tecnología	260	87	301	95	612	811	3
o	62	98	67	106	612	811	3
una	71	98	86	106	612	811	3
ubicación	90	98	128	106	612	811	3
concretas.	132	98	174	106	612	811	3
La	178	98	187	106	612	811	3
contribución	191	98	242	106	612	811	3
cientíﬁca	246	98	283	106	612	811	3
que	287	98	301	106	612	811	3
ha	62	109	72	117	612	811	3
aportado	76	109	112	117	612	811	3
en	117	109	127	117	612	811	3
este	131	109	148	117	612	811	3
tiempo	152	109	180	117	612	811	3
la	185	109	192	117	612	811	3
Medicina	197	109	232	117	612	811	3
Intensiva,	236	109	276	117	612	811	3
tanto	280	109	302	117	612	811	3
en	62	120	72	128	612	811	3
nuestro	76	120	106	128	612	811	3
país	110	120	126	128	612	811	3
como	129	120	151	128	612	811	3
en	155	120	164	128	612	811	3
el	168	120	176	128	612	811	3
mundo,	179	120	210	128	612	811	3
ha	214	120	223	128	612	811	3
sido	227	120	243	128	612	811	3
de	247	120	256	128	612	811	3
gran	260	120	278	128	612	811	3
mag-	282	120	301	128	612	811	3
nitud,	62	131	87	139	612	811	3
y	91	131	96	139	612	811	3
la	100	131	108	139	612	811	3
investigación	112	131	164	139	612	811	3
clínica	169	131	195	139	612	811	3
centrada	200	131	236	139	612	811	3
en	240	131	250	139	612	811	3
el	254	131	262	139	612	811	3
paciente	267	131	301	139	612	811	3
crítico	62	142	88	150	612	811	3
debe	92	142	111	150	612	811	3
continuar	115	142	153	150	612	811	3
en	157	142	166	150	612	811	3
el	170	142	177	150	612	811	3
futuro,	181	142	209	150	612	811	3
como	213	142	234	150	612	811	3
condición	238	142	276	150	612	811	3
indis-	280	142	302	150	612	811	3
pensable	62	152	98	161	612	811	3
para	102	152	120	161	612	811	3
el	123	152	131	161	612	811	3
desarrollo	134	152	175	161	612	811	3
continuo	178	152	213	161	612	811	3
de	217	152	227	161	612	811	3
la	230	152	238	161	612	811	3
especialidad	241	152	291	161	612	811	3
y,	295	152	301	161	612	811	3
lo	62	163	70	172	612	811	3
que	73	163	88	172	612	811	3
es	91	163	99	172	612	811	3
más	102	163	118	172	612	811	3
importante,	121	163	169	172	612	811	3
para	172	163	190	172	612	811	3
garantizar	193	163	234	172	612	811	3
unos	237	163	255	172	612	811	3
estándares	258	163	302	172	612	811	3
cada	62	174	81	183	612	811	3
vez	84	174	98	183	612	811	3
de	101	174	111	183	612	811	3
mayor	114	174	139	183	612	811	3
calidad	142	174	171	183	612	811	3
en	175	174	184	183	612	811	3
la	187	174	195	183	612	811	3
asistencia	198	174	238	183	612	811	3
a	241	174	245	183	612	811	3
los	249	174	260	183	612	811	3
pacientes	263	174	302	183	612	811	3
críticos.	62	185	95	194	612	811	3
La	75	196	84	205	612	811	3
demanda	88	196	125	205	612	811	3
de	129	196	138	205	612	811	3
cuidados	143	196	178	205	612	811	3
intensivos	182	196	221	205	612	811	3
ha	225	196	235	205	612	811	3
crecido	239	196	269	205	612	811	3
rápida-	273	196	302	205	612	811	3
mente,	62	207	91	216	612	811	3
aunque	95	207	125	216	612	811	3
por	129	207	142	216	612	811	3
motivos	146	207	177	216	612	811	3
distintos,	181	207	219	216	612	811	3
tanto	223	207	244	216	612	811	3
en	248	207	258	216	612	811	3
los	262	207	273	216	612	811	3
países	277	207	301	216	612	811	3
desarrollados	62	218	116	227	612	811	3
como	119	218	140	227	612	811	3
en	143	218	153	227	612	811	3
los	155	218	166	227	612	811	3
países	169	218	193	227	612	811	3
en	196	218	206	227	612	811	3
desarrollo,	209	218	252	227	612	811	3
y	255	218	259	227	612	811	3
en	262	218	272	227	612	811	3
los	274	218	285	227	612	811	3
dos	288	218	302	227	612	811	3
ámbitos	62	229	94	238	612	811	3
se	96	229	105	238	612	811	3
plantea	107	229	137	238	612	811	3
la	139	229	146	238	612	811	3
necesidad	148	229	188	238	612	811	3
de	190	229	200	238	612	811	3
dimensionar	202	229	251	238	612	811	3
su	253	229	261	238	612	811	3
campo	263	229	290	238	612	811	3
de	292	229	301	238	612	811	3
actuación	62	240	101	249	612	811	3
con	104	240	118	249	612	811	3
criterios	120	240	153	249	612	811	3
de	156	240	166	249	612	811	3
efectividad,	168	240	216	249	612	811	3
eﬁciencia	219	240	257	249	612	811	3
y	260	240	264	249	612	811	3
equidad.	266	240	301	249	612	811	3
En	62	251	72	260	612	811	3
cualquier	75	251	112	260	612	811	3
caso,	115	251	136	260	612	811	3
la	139	251	146	260	612	811	3
Medicina	149	251	185	260	612	811	3
Intensiva	187	251	224	260	612	811	3
ocupa	226	251	250	260	612	811	3
en	253	251	263	260	612	811	3
la	266	251	273	260	612	811	3
actua-	276	251	301	260	612	811	3
lidad	62	262	82	270	612	811	3
un	86	262	96	270	612	811	3
papel	100	262	122	270	612	811	3
clave	126	262	147	270	612	811	3
en	151	262	161	270	612	811	3
el	165	262	172	270	612	811	3
proceso	176	262	207	270	612	811	3
asistencial	211	262	254	270	612	811	3
de	258	262	267	270	612	811	3
muchos	271	262	301	270	612	811	3
pacientes.	62	273	104	281	612	811	3
La	107	273	116	281	612	811	3
atención	119	273	154	281	612	811	3
al	156	273	164	281	612	811	3
enfermo	166	273	200	281	612	811	3
crítico	203	273	229	281	612	811	3
debe	231	273	251	281	612	811	3
ser	254	273	266	281	612	811	3
liderada	269	273	301	281	612	811	3
por	62	284	76	292	612	811	3
especialistas	79	284	130	292	612	811	3
que	133	284	148	292	612	811	3
acrediten	151	284	189	292	612	811	3
una	193	284	207	292	612	811	3
formación	210	284	251	292	612	811	3
especíﬁca	254	284	294	292	612	811	3
y	297	284	302	292	612	811	3
un	62	295	72	303	612	811	3
conjunto	74	295	110	303	612	811	3
de	112	295	122	303	612	811	3
competencias	124	295	179	303	612	811	3
profesionales	182	295	235	303	612	811	3
que	237	295	252	303	612	811	3
demuestren	254	295	302	303	612	811	3
su	62	306	71	314	612	811	3
capacitación.	75	306	130	314	612	811	3
El	134	306	142	314	612	811	3
presente	146	306	181	314	612	811	3
y	186	306	190	314	612	811	3
el	195	306	203	314	612	811	3
futuro	207	306	232	314	612	811	3
presentan	237	306	277	314	612	811	3
retos	281	306	301	314	612	811	3
que	62	317	77	325	612	811	3
habrá	81	317	104	325	612	811	3
que	108	317	123	325	612	811	3
afrontar	126	317	159	325	612	811	3
y	163	317	168	325	612	811	3
oportunidades	172	317	229	325	612	811	3
para	233	317	251	325	612	811	3
un	255	317	264	325	612	811	3
desarro-	268	317	302	325	612	811	3
llo	62	328	72	336	612	811	3
de	77	328	87	336	612	811	3
la	92	328	99	336	612	811	3
especialidad	104	328	154	336	612	811	3
acorde	159	328	186	336	612	811	3
con	191	328	205	336	612	811	3
las	210	328	221	336	612	811	3
necesidades	226	328	275	336	612	811	3
de	279	328	289	336	612	811	3
la	294	328	302	336	612	811	3
población.	62	339	105	347	612	811	3
A	75	350	80	358	612	811	3
continuación,	84	350	138	358	612	811	3
enumeramos	142	350	193	358	612	811	3
los	197	350	208	358	612	811	3
que,	212	350	230	358	612	811	3
a	233	350	238	358	612	811	3
nuestro	242	350	272	358	612	811	3
juicio,	276	350	301	358	612	811	3
son	62	361	76	369	612	811	3
los	78	361	89	369	612	811	3
principales	91	361	135	369	612	811	3
retos	137	361	157	369	612	811	3
a	159	361	164	369	612	811	3
que	166	361	181	369	612	811	3
se	183	361	192	369	612	811	3
enfrenta	194	361	228	369	612	811	3
la	231	361	238	369	612	811	3
Medicina	240	361	275	369	612	811	3
Inten-	277	361	302	369	612	811	3
siva	62	372	78	380	612	811	3
actual:	80	372	109	380	612	811	3
E.	455	43	463	51	612	811	3
Palencia	466	43	500	51	612	811	3
Herrejón	502	43	538	51	612	811	3
et	541	43	549	51	612	811	3
al	552	43	559	51	612	811	3
5.	324	65	332	73	612	811	3
Eliminación	337	65	384	73	612	811	3
de	387	65	397	73	612	811	3
la	400	65	407	73	612	811	3
variabilidad	410	65	457	73	612	811	3
indeseada	461	65	501	73	612	811	3
en	504	65	514	73	612	811	3
el	517	65	524	73	612	811	3
proceso	527	65	559	73	612	811	3
asistencial;	337	76	383	84	612	811	3
adecuación	386	76	432	84	612	811	3
a	435	76	440	84	612	811	3
las	444	76	455	84	612	811	3
guías	458	76	479	84	612	811	3
de	482	76	492	84	612	811	3
práctica	496	76	529	84	612	811	3
clínica	532	76	559	84	612	811	3
basadas	337	87	369	95	612	811	3
en	371	87	381	95	612	811	3
la	383	87	390	95	612	811	3
evidencia;	392	87	434	95	612	811	3
uso	436	87	449	95	612	811	3
de	452	87	462	95	612	811	3
protocolos,	464	87	509	95	612	811	3
vías	511	87	526	95	612	811	3
clínicas	529	87	559	95	612	811	3
y	337	98	342	106	612	811	3
procedimientos	344	98	406	106	612	811	3
normalizados	409	98	462	106	612	811	3
de	465	98	475	106	612	811	3
trabajo.	477	98	510	106	612	811	3
6.	324	109	332	117	612	811	3
Compromiso	337	109	387	117	612	811	3
con	390	109	404	117	612	811	3
la	407	109	415	117	612	811	3
seguridad,	418	109	460	117	612	811	3
rigor	463	109	482	117	612	811	3
en	485	109	495	117	612	811	3
la	498	109	505	117	612	811	3
evitación	509	109	545	117	612	811	3
de	549	109	559	117	612	811	3
errores	337	120	366	128	612	811	3
y	369	120	373	128	612	811	3
complicaciones	376	120	437	128	612	811	3
iatrogénicas.	440	120	492	128	612	811	3
7.	324	131	332	139	612	811	3
Desarrollar	337	131	381	139	612	811	3
la	385	131	392	139	612	811	3
actividad	395	131	432	139	612	811	3
de	435	131	445	139	612	811	3
la	449	131	456	139	612	811	3
Medicina	459	131	495	139	612	811	3
Intensiva	498	131	534	139	612	811	3
fuera	537	131	559	139	612	811	3
de	337	141	347	150	612	811	3
la	350	141	358	150	612	811	3
UCI	361	141	374	150	612	811	3
(vías	377	141	396	150	612	811	3
clínicas,	399	141	432	150	612	811	3
detección	435	141	475	150	612	811	3
precoz	478	141	504	150	612	811	3
de	507	141	517	150	612	811	3
los	520	141	531	150	612	811	3
signos	535	141	559	150	612	811	3
de	337	152	347	161	612	811	3
alarma,	349	152	380	161	612	811	3
equipos	382	152	413	161	612	811	3
de	414	152	424	161	612	811	3
respuesta	426	152	465	161	612	811	3
rápida,	467	152	495	161	612	811	3
equipos	497	152	528	161	612	811	3
de	530	152	540	161	612	811	3
RCP,	541	152	559	161	612	811	3
seguimiento	337	163	386	172	612	811	3
de	389	163	399	172	612	811	3
los	402	163	413	172	612	811	3
pacientes	417	163	455	172	612	811	3
tras	458	163	474	172	612	811	3
el	477	163	485	172	612	811	3
alta,	488	163	507	172	612	811	3
unidades	510	163	545	172	612	811	3
de	549	163	559	172	612	811	3
cuidados	337	174	372	183	612	811	3
intermedios).	375	174	429	183	612	811	3
8.	324	185	332	194	612	811	3
Cuestiones	337	185	380	194	612	811	3
éticas	385	185	409	194	612	811	3
(voluntades	413	185	460	194	612	811	3
anticipadas,	465	185	514	194	612	811	3
limitación	518	185	559	194	612	811	3
del	337	196	350	205	612	811	3
esfuerzo	352	196	386	205	612	811	3
terapéutico,	388	196	438	205	612	811	3
ingresos	440	196	472	205	612	811	3
condicionales,	474	196	532	205	612	811	3
cuida-	534	196	559	205	612	811	3
dos	337	207	351	216	612	811	3
al	353	207	360	216	612	811	3
ﬁnal	362	207	379	216	612	811	3
de	381	207	391	216	612	811	3
la	393	207	400	216	612	811	3
vida,	402	207	422	216	612	811	3
justicia	424	207	454	216	612	811	3
y	456	207	460	216	612	811	3
equidad	462	207	494	216	612	811	3
en	496	207	506	216	612	811	3
la	508	207	515	216	612	811	3
asignación	517	207	559	216	612	811	3
de	337	218	347	227	612	811	3
recursos).	350	218	390	227	612	811	3
9.	324	229	332	238	612	811	3
Importancia	337	229	385	238	612	811	3
de	392	229	402	238	612	811	3
los	409	229	420	238	612	811	3
desenlaces	427	229	471	238	612	811	3
relevantes	477	229	519	238	612	811	3
para	526	229	544	238	612	811	3
el	551	229	559	238	612	811	3
paciente	337	240	372	249	612	811	3
y	376	240	381	249	612	811	3
para	385	240	403	249	612	811	3
la	407	240	414	249	612	811	3
sociedad	418	240	453	249	612	811	3
(supervivencia	457	240	515	249	612	811	3
y	519	240	524	249	612	811	3
recupe-	528	240	559	249	612	811	3
ración	337	251	362	260	612	811	3
funcional	365	251	402	260	612	811	3
a	404	251	409	260	612	811	3
medio	411	251	436	260	612	811	3
y	438	251	443	260	612	811	3
largo	445	251	465	260	612	811	3
plazo,	468	251	492	260	612	811	3
calidad	495	251	524	260	612	811	3
de	526	251	536	260	612	811	3
vida,	539	251	559	260	612	811	3
eﬁciencia	337	262	376	270	612	811	3
económica),	378	262	427	270	612	811	3
frente	429	262	454	270	612	811	3
a	456	262	461	270	612	811	3
los	463	262	474	270	612	811	3
objetivos	476	262	513	270	612	811	3
ﬁsiológicos	515	262	559	270	612	811	3
que	337	273	352	281	612	811	3
no	354	273	364	281	612	811	3
se	366	273	374	281	612	811	3
traducen	376	273	412	281	612	811	3
en	414	273	424	281	612	811	3
un	426	273	436	281	612	811	3
beneﬁcio	438	273	474	281	612	811	3
real	476	273	492	281	612	811	3
para	494	273	512	281	612	811	3
el	514	273	522	281	612	811	3
paciente	524	273	559	281	612	811	3
(mejoría	337	284	372	292	612	811	3
de	374	284	384	292	612	811	3
la	386	284	393	292	612	811	3
oxigenación	396	284	443	292	612	811	3
o	445	284	450	292	612	811	3
de	452	284	462	292	612	811	3
la	464	284	472	292	612	811	3
presión	474	284	503	292	612	811	3
arterial)	505	284	539	292	612	811	3
y	541	284	545	292	612	811	3
los	547	284	559	292	612	811	3
resultados	337	295	379	303	612	811	3
a	382	295	387	303	612	811	3
corto	390	295	411	303	612	811	3
plazo	414	295	436	303	612	811	3
(mortalidad	439	295	486	303	612	811	3
en	489	295	499	303	612	811	3
la	502	295	510	303	612	811	3
UCI	513	295	527	303	612	811	3
o	530	295	535	303	612	811	3
en	538	295	548	303	612	811	3
el	551	295	559	303	612	811	3
hospital).	337	306	376	314	612	811	3
10.	319	317	332	325	612	811	3
Enfoque	337	317	370	325	612	811	3
a	376	317	381	325	612	811	3
la	387	317	395	325	612	811	3
«satisfacción	401	317	453	325	612	811	3
del	459	317	472	325	612	811	3
cliente»	478	317	511	325	612	811	3
(preferen-	517	317	559	325	612	811	3
cias	337	328	353	336	612	811	3
del	357	328	369	336	612	811	3
paciente	373	328	408	336	612	811	3
sobre	412	328	434	336	612	811	3
sus	438	328	450	336	612	811	3
cuidados,	454	328	493	336	612	811	3
consentimiento	497	328	559	336	612	811	3
informado,	337	339	382	347	612	811	3
tomas	387	339	411	347	612	811	3
de	416	339	426	347	612	811	3
decisiones	431	339	472	347	612	811	3
compartidas	477	339	527	347	612	811	3
y	532	339	536	347	612	811	3
con-	541	339	559	347	612	811	3
sensuadas,	337	350	381	358	612	811	3
importancia	386	350	435	358	612	811	3
de	441	350	450	358	612	811	3
las	456	350	467	358	612	811	3
relaciones	473	350	514	358	612	811	3
humanas,	520	350	559	358	612	811	3
satisfacción	337	361	385	369	612	811	3
de	387	361	397	369	612	811	3
los	400	361	411	369	612	811	3
profesionales).	414	361	473	369	612	811	3
Conﬂicto	319	393	365	404	612	811	3
de	369	393	381	404	612	811	3
intereses	384	393	432	404	612	811	3
1.	67	413	75	422	612	811	3
Deﬁnición	80	413	120	422	612	811	3
de	123	413	132	422	612	811	3
la	135	413	142	422	612	811	3
especialidad	145	413	195	422	612	811	3
y	197	413	202	422	612	811	3
dimensionamiento	204	413	278	422	612	811	3
de	281	413	290	422	612	811	3
su	293	413	301	422	612	811	3
actividad,	80	424	120	433	612	811	3
en	122	424	132	433	612	811	3
un	134	424	144	433	612	811	3
contexto	146	424	181	433	612	811	3
global	183	424	207	433	612	811	3
de	209	424	219	433	612	811	3
demandas	221	424	261	433	612	811	3
que	263	424	278	433	612	811	3
supe-	280	424	301	433	612	811	3
ran	80	435	93	444	612	811	3
los	96	435	107	444	612	811	3
recursos	110	435	143	444	612	811	3
existentes.	145	435	190	444	612	811	3
Consensuar	192	435	237	444	612	811	3
la	240	435	247	444	612	811	3
deﬁnición	250	435	289	444	612	811	3
de	292	435	301	444	612	811	3
enfermo	80	446	114	455	612	811	3
crítico,	118	446	147	455	612	811	3
la	150	446	158	455	612	811	3
deﬁnición	161	446	201	455	612	811	3
y	204	446	209	455	612	811	3
los	212	446	223	455	612	811	3
requerimientos	227	446	288	455	612	811	3
de	292	446	301	455	612	811	3
camas	80	457	105	466	612	811	3
de	108	457	118	466	612	811	3
UCI,	121	457	138	466	612	811	3
los	141	457	152	466	612	811	3
niveles	156	457	183	466	612	811	3
de	187	457	196	466	612	811	3
cuidados,	199	457	238	466	612	811	3
los	241	457	252	466	612	811	3
criterios	255	457	289	466	612	811	3
de	292	457	302	466	612	811	3
ingreso,	80	468	112	477	612	811	3
alta	114	468	130	477	612	811	3
y	132	468	137	477	612	811	3
priorización,	139	468	190	477	612	811	3
las	192	468	203	477	612	811	3
necesidades	205	468	253	477	612	811	3
de	255	468	265	477	612	811	3
personal	267	468	302	477	612	811	3
y	80	479	85	488	612	811	3
su	87	479	96	488	612	811	3
cualiﬁcación.	99	479	152	488	612	811	3
2.	67	490	75	499	612	811	3
Posicionamiento	80	490	145	499	612	811	3
de	151	490	161	499	612	811	3
la	166	490	173	499	612	811	3
Medicina	178	490	214	499	612	811	3
Intensiva	219	490	255	499	612	811	3
como	260	490	282	499	612	811	3
una	287	490	302	499	612	811	3
especialidad	80	501	130	510	612	811	3
costo-efectiva,	133	501	194	510	612	811	3
capaz	196	501	219	510	612	811	3
de	222	501	232	510	612	811	3
generar	235	501	266	510	612	811	3
vida	268	501	285	510	612	811	3
útil	288	501	301	510	612	811	3
y	80	512	85	521	612	811	3
devolver	89	512	124	521	612	811	3
salud,	128	512	152	521	612	811	3
bienestar	157	512	194	521	612	811	3
y	199	512	203	521	612	811	3
riqueza	208	512	238	521	612	811	3
a	242	512	247	521	612	811	3
la	251	512	259	521	612	811	3
sociedad,	263	512	301	521	612	811	3
con	80	523	94	531	612	811	3
una	98	523	113	531	612	811	3
gestión	116	523	145	531	612	811	3
eﬁciente	149	523	184	531	612	811	3
y	188	523	192	531	612	811	3
priorizada	196	523	236	531	612	811	3
de	240	523	250	531	612	811	3
los	253	523	265	531	612	811	3
recursos	268	523	302	531	612	811	3
disponibles.	80	534	128	542	612	811	3
Flexibilidad	132	534	179	542	612	811	3
en	182	534	192	542	612	811	3
la	196	534	203	542	612	811	3
gestión	207	534	236	542	612	811	3
de	240	534	250	542	612	811	3
los	253	534	264	542	612	811	3
recursos	268	534	302	542	612	811	3
existentes,	80	545	125	553	612	811	3
incluyendo	126	545	170	553	612	811	3
la	171	545	179	553	612	811	3
capacidad	181	545	221	553	612	811	3
de	223	545	233	553	612	811	3
prever	234	545	261	553	612	811	3
y	262	545	267	553	612	811	3
afrontar	269	545	301	553	612	811	3
situaciones	80	556	125	564	612	811	3
de	128	556	138	564	612	811	3
desbordamiento	142	556	206	564	612	811	3
(epidemias,	210	556	257	564	612	811	3
desastres,	261	556	301	564	612	811	3
etc.),	80	567	103	575	612	811	3
que	106	567	120	575	612	811	3
pueden	123	567	152	575	612	811	3
requerir	155	567	188	575	612	811	3
una	190	567	205	575	612	811	3
rápida	207	567	233	575	612	811	3
reorientación	235	567	289	575	612	811	3
de	292	567	302	575	612	811	3
los	80	578	91	586	612	811	3
recursos	94	578	127	586	612	811	3
materiales	130	578	173	586	612	811	3
y	175	578	180	586	612	811	3
humanos	182	578	218	586	612	811	3
disponibles.	220	578	268	586	612	811	3
3.	67	589	75	597	612	811	3
Necesidad	80	589	121	597	612	811	3
de	127	589	137	597	612	811	3
mejorar	142	589	174	597	612	811	3
la	180	589	187	597	612	811	3
investigación	193	589	245	597	612	811	3
en	251	589	261	597	612	811	3
Medicina	266	589	301	597	612	811	3
Intensiva,	80	600	120	608	612	811	3
con	123	600	137	608	612	811	3
respeto	141	600	171	608	612	811	3
a	175	600	180	608	612	811	3
las	183	600	194	608	612	811	3
normas	198	600	227	608	612	811	3
éticas,	231	600	258	608	612	811	3
con	261	600	276	608	612	811	3
crite-	279	600	301	608	612	811	3
rios	80	611	95	619	612	811	3
de	98	611	107	619	612	811	3
utilidad	110	611	141	619	612	811	3
social,	144	611	170	619	612	811	3
con	173	611	187	619	612	811	3
una	190	611	204	619	612	811	3
metodología	207	611	257	619	612	811	3
adecuada,	260	611	302	619	612	811	3
con	80	622	94	630	612	811	3
una	98	622	112	630	612	811	3
perspectiva	116	622	162	630	612	811	3
global,	166	622	193	630	612	811	3
de	197	622	207	630	612	811	3
manera	210	622	240	630	612	811	3
colaborativa	244	622	294	630	612	811	3
y	297	622	302	630	612	811	3
teniendo	80	633	116	641	612	811	3
en	118	633	128	641	612	811	3
cuenta	131	633	158	641	612	811	3
la	161	633	168	641	612	811	3
heterogeneidad	171	633	234	641	612	811	3
de	237	633	246	641	612	811	3
los	249	633	260	641	612	811	3
pacientes	263	633	301	641	612	811	3
críticos.	80	644	113	652	612	811	3
4.	67	655	75	663	612	811	3
Colaboración	80	655	133	663	612	811	3
multidisciplinaria	138	655	208	663	612	811	3
(participación	213	655	269	663	612	811	3
de	275	655	285	663	612	811	3
los	290	655	302	663	612	811	3
distintos	80	666	114	674	612	811	3
estamentos	119	666	165	674	612	811	3
y	169	666	174	674	612	811	3
especialidades	178	666	237	674	612	811	3
médicas	241	666	274	674	612	811	3
impli-	278	666	301	674	612	811	3
cados	80	676	103	685	612	811	3
en	108	676	118	685	612	811	3
los	123	676	135	685	612	811	3
cuidados	140	676	175	685	612	811	3
del	180	676	193	685	612	811	3
paciente),	198	676	240	685	612	811	3
incluyendo	245	676	289	685	612	811	3
la	294	676	301	685	612	811	3
comunicación	80	687	135	696	612	811	3
en	138	687	148	696	612	811	3
los	151	687	162	696	612	811	3
«momentos	166	688	212	696	612	811	3
clave»	215	687	240	696	612	811	3
de	243	687	253	696	612	811	3
transferen-	256	687	302	696	612	811	3
cia	80	698	92	707	612	811	3
de	94	698	104	707	612	811	3
la	106	698	114	707	612	811	3
responsabilidad	116	698	179	707	612	811	3
asistencial	181	698	223	707	612	811	3
(al	225	698	236	707	612	811	3
ingreso	238	698	267	707	612	811	3
y	269	698	274	707	612	811	3
al	276	698	284	707	612	811	3
alta	286	698	302	707	612	811	3
del	80	709	93	718	612	811	3
paciente	96	709	131	718	612	811	3
en	134	709	144	718	612	811	3
la	147	709	155	718	612	811	3
UCI)	158	709	175	718	612	811	3
y	178	709	183	718	612	811	3
de	186	709	196	718	612	811	3
mayor	199	709	224	718	612	811	3
riesgo	228	709	251	718	612	811	3
(el	255	709	266	718	612	811	3
traslado	269	709	301	718	612	811	3
intrahospitalario	80	720	147	729	612	811	3
e	150	720	155	729	612	811	3
interhospitalario	157	720	224	729	612	811	3
del	227	720	240	729	612	811	3
paciente	242	720	277	729	612	811	3
fuera	280	720	301	729	612	811	3
de	80	731	90	740	612	811	3
la	93	731	100	740	612	811	3
UCI).	103	731	123	740	612	811	3
Los	319	418	332	426	612	811	3
autores	335	418	365	426	612	811	3
declaran	367	418	402	426	612	811	3
no	404	418	414	426	612	811	3
tener	416	418	438	426	612	811	3
ningún	440	418	467	426	612	811	3
conﬂicto	469	418	504	426	612	811	3
de	507	418	516	426	612	811	3
intereses.	519	418	559	426	612	811	3
Bibliografía	319	450	377	461	612	811	3
1.	326	475	333	482	612	811	3
Palencia	337	475	366	482	612	811	3
Herrejón	368	475	400	482	612	811	3
E.	401	475	409	482	612	811	3
Intensivistas,	410	475	457	482	612	811	3
Unidades	459	475	491	482	612	811	3
de	493	475	502	482	612	811	3
Cuidados	503	475	535	482	612	811	3
Inten-	537	475	559	482	612	811	3
sivos	337	485	353	492	612	811	3
y	356	485	360	492	612	811	3
enfermos	362	485	395	492	612	811	3
graves.	398	485	423	492	612	811	3
REMI.	426	485	446	492	612	811	3
2003;3:E38.	448	485	490	492	612	811	3
2.	326	495	333	502	612	811	3
Du	337	495	346	502	612	811	3
B,	348	495	355	502	612	811	3
Xi	358	495	364	502	612	811	3
X,	367	495	374	502	612	811	3
Chen	376	495	394	502	612	811	3
D,	397	495	404	502	612	811	3
Peng	407	495	423	502	612	811	3
J.	426	495	432	502	612	811	3
Clinical	435	495	461	502	612	811	3
review:	463	495	490	502	612	811	3
critical	493	495	518	502	612	811	3
care	520	495	536	502	612	811	3
medi-	538	495	559	502	612	811	3
cine	337	505	351	512	612	811	3
in	354	505	360	512	612	811	3
mainland	363	505	396	512	612	811	3
China.	398	505	421	512	612	811	3
Crit	423	505	437	512	612	811	3
Care.	439	505	458	512	612	811	3
2010;14:206.	461	505	507	512	612	811	3
3.	326	515	333	522	612	811	3
Gomersall	337	515	372	522	612	811	3
CD.	376	515	388	522	612	811	3
Critical	392	515	418	522	612	811	3
care	421	515	437	522	612	811	3
in	440	515	447	522	612	811	3
the	451	515	462	522	612	811	3
developing	466	515	505	522	612	811	3
world—–a	508	515	540	522	612	811	3
cha-	543	515	559	522	612	811	3
llenge	337	525	358	532	612	811	3
for	361	525	371	532	612	811	3
us	373	525	381	532	612	811	3
all.	383	525	395	532	612	811	3
Crit	398	525	411	532	612	811	3
Care.	413	525	433	532	612	811	3
2010;14:131.	435	525	481	532	612	811	3
4.	326	535	333	542	612	811	3
Lakhani	337	535	364	542	612	811	3
N.	366	535	374	542	612	811	3
Patients	376	535	405	542	612	811	3
‘at	407	535	417	542	612	811	3
grave	419	535	438	542	612	811	3
risk'	440	535	456	542	612	811	3
from	458	535	475	542	612	811	3
poorly	477	535	499	542	612	811	3
trained	501	535	527	542	612	811	3
doctors.	529	535	559	542	612	811	3
The	337	545	350	552	612	811	3
Independent,	352	545	400	552	612	811	3
Health	402	545	426	552	612	811	3
and	428	545	441	552	612	811	3
Families;	444	545	476	552	612	811	3
2010	478	545	495	552	612	811	3
(19	498	545	509	552	612	811	3
September).	511	545	556	552	612	811	3
5.	326	555	333	562	612	811	3
Intensive	337	555	369	562	612	811	3
Care	372	555	389	562	612	811	3
disaster	392	555	420	562	612	811	3
warning.	424	555	455	562	612	811	3
BBC,	459	555	475	562	612	811	3
News	479	555	497	562	612	811	3
Health;	501	555	528	562	612	811	3
2010	531	555	548	562	612	811	3
(9	551	555	559	562	612	811	3
October).	337	565	371	572	612	811	3
6.	326	574	333	582	612	811	3
Vincent	337	574	363	582	612	811	3
JL.	366	574	377	582	612	811	3
Need	380	574	398	582	612	811	3
for	401	574	411	582	612	811	3
intensivists	414	574	454	582	612	811	3
in	457	574	463	582	612	811	3
intensive-care	466	574	517	582	612	811	3
units.	520	574	540	582	612	811	3
Lan-	543	574	559	582	612	811	3
cet.	337	584	351	592	612	811	3
2000;356:695—6.	353	584	414	592	612	811	3
7.	326	594	333	602	612	811	3
Bion	337	594	352	602	612	811	3
JF,	355	594	364	602	612	811	3
Barrett	367	594	393	602	612	811	3
H.	395	594	404	602	612	811	3
Development	406	594	453	602	612	811	3
of	456	594	463	602	612	811	3
core	466	594	482	602	612	811	3
competencies	485	594	534	602	612	811	3
for	537	594	547	602	612	811	3
an	550	594	559	602	612	811	3
international	337	604	383	612	612	811	3
training	386	604	413	612	612	811	3
programme	416	604	457	612	612	811	3
in	460	604	467	612	612	811	3
intensive	469	604	502	612	612	811	3
care	505	604	520	612	612	811	3
medicine.	523	604	559	612	612	811	3
Intensive	337	614	369	622	612	811	3
Care	371	614	387	622	612	811	3
Med.	390	614	407	622	612	811	3
2006;32:1371—83.	410	614	474	622	612	811	3
8.	326	624	333	632	612	811	3
Besso	337	624	356	632	612	811	3
J,	360	624	366	632	612	811	3
Bhagwanjee	370	624	413	632	612	811	3
S,	417	624	424	632	612	811	3
Takezawa	427	624	462	632	612	811	3
J,	465	624	472	632	612	811	3
Prayag	475	624	499	632	612	811	3
S,	503	624	509	632	612	811	3
Moreno	513	624	539	632	612	811	3
R.	543	624	550	632	612	811	3
A	554	624	559	632	612	811	3
global	337	634	358	642	612	811	3
view	360	634	377	642	612	811	3
of	379	634	386	642	612	811	3
education	388	634	423	642	612	811	3
and	425	634	438	642	612	811	3
training	440	634	468	642	612	811	3
in	470	634	476	642	612	811	3
critical	478	634	503	642	612	811	3
care	505	634	521	642	612	811	3
medicine.	523	634	559	642	612	811	3
Crit	337	644	350	652	612	811	3
Care	352	644	369	652	612	811	3
Clin.	371	644	388	652	612	811	3
2006;22:539—46.	390	644	451	652	612	811	3
9.	326	654	333	662	612	811	3
Barrett	337	654	362	662	612	811	3
H,	365	654	373	662	612	811	3
Bion	375	654	391	662	612	811	3
JF.	393	654	403	662	612	811	3
An	405	654	414	662	612	811	3
international	417	654	463	662	612	811	3
survey	466	654	488	662	612	811	3
of	491	654	498	662	612	811	3
training	501	654	528	662	612	811	3
in	531	654	538	662	612	811	3
adult	540	654	559	662	612	811	3
intensive	337	664	369	672	612	811	3
care	371	664	386	672	612	811	3
medicine.	388	664	424	672	612	811	3
Intensive	426	664	458	672	612	811	3
Care	460	664	477	672	612	811	3
Med.	479	664	496	672	612	811	3
2005;31:553—61.	498	664	559	672	612	811	3
10.	322	674	333	682	612	811	3
Cobatrice	337	674	371	682	612	811	3
Collaboration.	376	674	427	682	612	811	3
The	432	674	446	682	612	811	3
educational	451	674	493	682	612	811	3
environment	498	674	543	682	612	811	3
for	548	674	559	682	612	811	3
training	337	684	364	692	612	811	3
in	366	684	373	692	612	811	3
intensive	375	684	407	692	612	811	3
care	409	684	425	692	612	811	3
medicine:	426	684	462	692	612	811	3
structures,	464	684	503	692	612	811	3
processes,	505	684	542	692	612	811	3
out-	544	684	559	692	612	811	3
comes	337	694	359	702	612	811	3
and	362	694	375	702	612	811	3
challenges	378	694	415	702	612	811	3
in	418	694	425	702	612	811	3
the	428	694	440	702	612	811	3
European	443	694	476	702	612	811	3
region.	479	694	504	702	612	811	3
Intensive	507	694	539	702	612	811	3
Care	542	694	559	702	612	811	3
Med.	337	704	354	712	612	811	3
2009;35:1575—83.	356	704	421	712	612	811	3
11.	322	714	333	721	612	811	3
A	337	714	341	721	612	811	3
critical	344	714	369	721	612	811	3
look	371	714	386	721	612	811	3
at	389	714	396	721	612	811	3
critical	398	714	424	721	612	811	3
care.	426	714	444	721	612	811	3
Lancet.	447	714	474	721	612	811	3
2010;376:1273.	476	714	531	721	612	811	3
12.	322	724	333	731	612	811	3
Moreno	337	724	363	731	612	811	3
RP,	367	724	377	731	612	811	3
Rhodes	381	724	407	731	612	811	3
A.	411	724	418	731	612	811	3
Intensive	423	724	455	731	612	811	3
care	459	724	474	731	612	811	3
medicine:	479	724	514	731	612	811	3
a	518	724	523	731	612	811	3
specialty	527	724	559	731	612	811	3
coming	337	734	362	741	612	811	3
to	364	734	372	741	612	811	3
LIFE.	374	734	392	741	612	811	3
Lancet.	394	734	421	741	612	811	3
2010;376:1275—6.	424	734	488	741	612	811	3
El	54	43	61	51	612	811	4
futuro	64	43	89	51	612	811	4
de	92	43	102	51	612	811	4
la	104	43	112	51	612	811	4
Medicina	114	43	150	51	612	811	4
Intensiva	152	43	188	51	612	811	4
13.	56	65	68	73	612	811	4
Adhikari	71	65	100	73	612	811	4
NK,	103	65	115	73	612	811	4
Fowler	118	65	142	73	612	811	4
RA,	144	65	156	73	612	811	4
Bhagwanjee	159	65	202	73	612	811	4
S,	204	65	211	73	612	811	4
Rubenfeld	213	65	249	73	612	811	4
GD.	252	65	265	73	612	811	4
Critical	267	65	293	73	612	811	4
care	71	75	87	83	612	811	4
and	89	75	102	83	612	811	4
the	104	75	116	83	612	811	4
global	118	75	140	83	612	811	4
burden	142	75	167	83	612	811	4
of	169	75	176	83	612	811	4
critical	179	75	204	83	612	811	4
illness	206	75	228	83	612	811	4
in	230	75	237	83	612	811	4
adults.	239	75	264	83	612	811	4
Lancet.	266	75	293	83	612	811	4
2010;376:1339—46.	71	85	140	93	612	811	4
14.	56	95	68	103	612	811	4
Curtis	71	95	92	103	612	811	4
JR,	94	95	106	103	612	811	4
Vincent	108	95	135	103	612	811	4
JL.	138	95	149	103	612	811	4
Ethics	151	95	172	103	612	811	4
and	175	95	188	103	612	811	4
end-of-life	191	95	229	103	612	811	4
care	231	95	247	103	612	811	4
for	249	95	260	103	612	811	4
adults	262	95	284	103	612	811	4
in	286	95	293	103	612	811	4
the	71	105	83	113	612	811	4
intensive	85	105	118	113	612	811	4
care	120	105	135	113	612	811	4
unit.	138	105	155	113	612	811	4
Lancet.	157	105	184	113	612	811	4
2010;376:1347—53.	187	105	256	113	612	811	4
15.	56	115	68	123	612	811	4
Vincent	71	115	98	123	612	811	4
JL,	101	115	111	123	612	811	4
Singer	114	115	136	123	612	811	4
M.	138	115	147	123	612	811	4
Critical	150	115	176	123	612	811	4
care:	178	115	197	123	612	811	4
advances	199	115	232	123	612	811	4
and	235	115	248	123	612	811	4
future	250	115	272	123	612	811	4
pers-	275	115	293	123	612	811	4
pectives.	71	125	104	133	612	811	4
Lancet.	106	125	133	133	612	811	4
2010;376:1354—61.	135	125	204	133	612	811	4
235	537	43	551	51	612	811	4
16.	314	65	325	73	612	811	4
Azoulay	328	65	356	73	612	811	4
E,	359	65	366	73	612	811	4
Mancebo	369	65	400	73	612	811	4
J,	403	65	410	73	612	811	4
Brochard	413	65	445	73	612	811	4
L.	448	65	455	73	612	811	4
Surviving	458	65	490	73	612	811	4
the	493	65	504	73	612	811	4
night	507	65	526	73	612	811	4
in	529	65	535	73	612	811	4
the	538	65	550	73	612	811	4
ICU:	328	75	343	83	612	811	4
who	346	75	360	83	612	811	4
needs	362	75	383	83	612	811	4
senior	385	75	407	83	612	811	4
intensivists?	409	75	452	83	612	811	4
Am	454	75	466	83	612	811	4
J	468	75	472	83	612	811	4
Respir	474	75	496	83	612	811	4
Crit	498	75	512	83	612	811	4
Care	514	75	530	83	612	811	4
Med.	533	75	550	83	612	811	4
2010;182:293—4.	328	85	389	93	612	811	4
17.	314	95	325	103	612	811	4
Evans	328	95	348	103	612	811	4
TW.	351	95	365	103	612	811	4
24-hour	368	95	395	103	612	811	4
stafﬁng	398	95	425	103	612	811	4
of	428	95	435	103	612	811	4
intensive	438	95	471	103	612	811	4
care	474	95	489	103	612	811	4
units	492	95	510	103	612	811	4
by	513	95	521	103	612	811	4
trained	524	95	550	103	612	811	4
specialists:	328	105	368	113	612	811	4
one	371	105	384	113	612	811	4
leap	388	105	403	113	612	811	4
at	407	105	414	113	612	811	4
a	418	105	422	113	612	811	4
time.	425	105	445	113	612	811	4
Am	448	105	460	113	612	811	4
J	463	105	467	113	612	811	4
Respir	471	105	492	113	612	811	4
Crit	496	105	509	113	612	811	4
Care	513	105	529	113	612	811	4
Med.	533	105	550	113	612	811	4
2010;182:294—5.	328	115	389	123	612	811	4
