Factores	81	25	147	88	595	782	1
Asociados	151	25	228	88	595	782	1
al	233	25	247	88	595	782	1
Consumo	252	25	325	88	595	782	1
Juvenil	330	25	386	88	595	782	1
de	391	25	409	88	595	782	1
Alcohol:	413	25	478	88	595	782	1
Una	483	25	515	88	595	782	1
Revisión	87	45	153	108	595	782	1
desde	158	45	201	108	595	782	1
una	206	45	235	108	595	782	1
Perspectiva	240	45	329	108	595	782	1
Psicosocial	334	45	417	108	595	782	1
y	421	45	430	108	595	782	1
Ecológica	435	45	509	108	595	782	1
Factors	54	85	112	148	595	782	1
Associated	116	85	198	148	595	782	1
with	203	85	237	148	595	782	1
Youth	241	85	287	148	595	782	1
Alcohol	291	85	350	148	595	782	1
Consumption:	355	85	465	148	595	782	1
A	469	85	482	148	595	782	1
Review	486	85	542	148	595	782	1
from	116	105	154	168	595	782	1
a	159	105	168	168	595	782	1
Psychosocial	172	105	269	168	595	782	1
and	274	105	303	168	595	782	1
Ecological	308	105	387	168	595	782	1
Perspective	392	105	480	168	595	782	1
Javier	233	146	261	188	595	782	1
Pons	265	146	288	188	595	782	1
y	291	146	297	188	595	782	1
Sofía	301	146	326	188	595	782	1
Buelga	329	146	363	188	595	782	1
Universitat	240	164	283	197	595	782	1
de	285	164	294	197	595	782	1
València,	297	164	332	197	595	782	1
Spain	334	164	356	197	595	782	1
Resumen.	96	186	136	219	595	782	1
Palabras	96	304	131	335	595	782	1
clave:	134	304	157	335	595	782	1
adolescencia,	160	302	211	335	595	782	1
alcohol,	213	302	243	335	595	782	1
consumo	246	302	280	335	595	782	1
abusivo	283	302	313	335	595	782	1
de	315	302	324	335	595	782	1
alcohol,	327	302	357	335	595	782	1
drogas,	360	302	387	335	595	782	1
modelo	390	302	418	335	595	782	1
ecológico.	421	302	460	335	595	782	1
Abstract.	96	323	134	356	595	782	1
Keywords:	96	430	137	461	595	782	1
abusive	140	428	169	461	595	782	1
alcohol	171	428	199	461	595	782	1
consumption,	202	428	253	461	595	782	1
adolescence,	256	428	304	461	595	782	1
alcohol,	307	428	337	461	595	782	1
drugs,	340	428	363	461	595	782	1
ecological	366	428	405	461	595	782	1
model.	408	428	434	461	595	782	1
La	65	458	76	494	595	782	1
adolescencia	79	458	133	494	595	782	1
es	136	458	145	494	595	782	1
el	148	458	156	494	595	782	1
periodo	159	458	191	494	595	782	1
en	194	458	204	494	595	782	1
el	207	458	215	494	595	782	1
que	218	458	233	494	595	782	1
más	236	458	253	494	595	782	1
proba-	256	458	283	494	595	782	1
blemente	54	469	92	506	595	782	1
aparece	95	469	127	506	595	782	1
el	130	469	137	506	595	782	1
hábito	140	469	166	506	595	782	1
social	169	469	194	506	595	782	1
de	196	469	206	506	595	782	1
consumo	209	469	247	506	595	782	1
de	250	469	260	506	595	782	1
alco-	262	469	283	506	595	782	1
hol	54	481	67	517	595	782	1
(Hibell	70	481	99	517	595	782	1
et	102	481	109	517	595	782	1
al.,	111	481	124	517	595	782	1
2009;	126	481	150	517	595	782	1
Laespada	153	481	192	517	595	782	1
y	195	481	200	517	595	782	1
Elzo,	202	481	224	517	595	782	1
2007a).	226	481	258	517	595	782	1
Es	260	481	271	517	595	782	1
un	273	481	283	517	595	782	1
periodo	54	492	86	529	595	782	1
de	89	492	99	529	595	782	1
transición	102	492	144	529	595	782	1
entre	147	492	168	529	595	782	1
la	171	492	178	529	595	782	1
infancia	181	492	215	529	595	782	1
y	218	492	224	529	595	782	1
la	227	492	234	529	595	782	1
adultez,	237	492	270	529	595	782	1
en	274	492	283	529	595	782	1
el	54	503	61	540	595	782	1
cual	64	503	82	540	595	782	1
el	84	503	92	540	595	782	1
adolescente	95	503	144	540	595	782	1
se	147	503	155	540	595	782	1
siente	158	503	183	540	595	782	1
miembro	185	503	223	540	595	782	1
y	226	503	231	540	595	782	1
partícipe	234	503	271	540	595	782	1
de	274	503	283	540	595	782	1
una	54	515	69	551	595	782	1
“cultura	74	515	107	551	595	782	1
de	112	515	122	551	595	782	1
edad”	126	515	151	551	595	782	1
caracterizada	155	515	211	551	595	782	1
por	215	515	229	551	595	782	1
sus	234	515	247	551	595	782	1
propios	252	515	283	551	595	782	1
comportamientos,	54	526	129	563	595	782	1
valores,	134	526	167	563	595	782	1
normas,	171	526	205	563	595	782	1
argot,	210	526	234	563	595	782	1
espacios	238	526	274	563	595	782	1
y	278	526	283	563	595	782	1
modas.	54	538	84	574	595	782	1
Las	87	538	102	574	595	782	1
normas	105	538	135	574	595	782	1
de	138	538	148	574	595	782	1
los	151	538	163	574	595	782	1
grupos	166	538	194	574	595	782	1
en	197	538	207	574	595	782	1
los	210	538	222	574	595	782	1
que	225	538	240	574	595	782	1
el	243	538	250	574	595	782	1
adoles-	253	538	283	574	595	782	1
cente	54	549	76	586	595	782	1
se	79	549	88	586	595	782	1
integra,	91	549	123	586	595	782	1
los	126	549	139	586	595	782	1
compromisos	142	549	199	586	595	782	1
que	202	549	217	586	595	782	1
en	220	549	230	586	595	782	1
ellos	233	549	253	586	595	782	1
asume	257	549	283	586	595	782	1
y	54	560	59	597	595	782	1
los	63	560	75	597	595	782	1
valores	78	560	109	597	595	782	1
que	112	560	127	597	595	782	1
por	131	560	145	597	595	782	1
la	149	560	156	597	595	782	1
interacción	160	560	206	597	595	782	1
grupal	210	560	237	597	595	782	1
interioriza	240	560	283	597	595	782	1
van	54	572	69	608	595	782	1
a	72	572	77	608	595	782	1
contribuir	80	572	121	608	595	782	1
a	124	572	129	608	595	782	1
la	132	572	139	608	595	782	1
construcción	142	572	196	608	595	782	1
de	199	572	209	608	595	782	1
su	212	572	221	608	595	782	1
identidad	224	572	263	608	595	782	1
per-	267	572	283	608	595	782	1
sonal	54	583	76	620	595	782	1
(Woolfolk,	79	583	124	620	595	782	1
2008).	127	583	155	620	595	782	1
En	158	583	169	620	595	782	1
este	172	583	188	620	595	782	1
contexto	191	583	228	620	595	782	1
evolutivo,	231	583	273	620	595	782	1
el	276	583	283	620	595	782	1
consumo	54	595	92	631	595	782	1
grupal	95	595	122	631	595	782	1
de	125	595	135	631	595	782	1
alcohol	138	595	169	631	595	782	1
llega	172	595	193	631	595	782	1
a	196	595	200	631	595	782	1
ser	204	595	216	631	595	782	1
parte	219	595	240	631	595	782	1
de	243	595	253	631	595	782	1
la	256	595	264	631	595	782	1
cul-	267	595	283	631	595	782	1
tura	54	606	70	643	595	782	1
juvenil	74	606	103	643	595	782	1
e	107	606	112	643	595	782	1
implica,	116	606	150	643	595	782	1
para	154	606	172	643	595	782	1
los	176	606	188	643	595	782	1
jóvenes,	192	606	227	643	595	782	1
una	231	606	246	643	595	782	1
concep-	250	606	283	643	595	782	1
ción	54	617	72	654	595	782	1
específica	76	617	118	654	595	782	1
del	122	617	135	654	595	782	1
espacio	139	617	171	654	595	782	1
y	175	617	180	654	595	782	1
del	184	617	197	654	595	782	1
tiempo,	201	617	233	654	595	782	1
un	237	617	248	654	595	782	1
espacio	252	617	283	654	595	782	1
simbólico,	54	629	98	665	595	782	1
común	100	629	129	665	595	782	1
y	132	629	137	665	595	782	1
compartido,	140	629	190	665	595	782	1
construido	193	629	237	665	595	782	1
por	240	629	254	665	595	782	1
ellos	256	629	276	665	595	782	1
a	279	629	283	665	595	782	1
través	54	640	79	677	595	782	1
de	81	640	91	677	595	782	1
la	94	640	102	677	595	782	1
interacción.	104	640	153	677	595	782	1
El	156	640	165	677	595	782	1
ocio	168	640	186	677	595	782	1
juvenil	189	640	218	677	595	782	1
se	220	640	229	677	595	782	1
puede	232	640	257	677	595	782	1
anali-	259	640	283	677	595	782	1
Correspondencia:	67	675	124	703	595	782	1
Javier	126	675	145	703	595	782	1
Pons.	148	675	166	703	595	782	1
Departamento	169	675	214	703	595	782	1
de	217	675	224	703	595	782	1
Psicología	227	675	260	703	595	782	1
Social.	263	675	285	703	595	782	1
Facultad	56	684	83	712	595	782	1
de	86	684	94	712	595	782	1
Psicología.	97	684	132	712	595	782	1
Universitat	135	684	170	712	595	782	1
de	173	684	181	712	595	782	1
València.	183	684	213	712	595	782	1
Avda.	215	684	234	712	595	782	1
Blasco	237	684	259	712	595	782	1
Ibáñez,	262	684	285	712	595	782	1
21,	56	693	66	721	595	782	1
46010	68	693	88	721	595	782	1
Valencia,	90	693	120	721	595	782	1
Spain.	122	693	142	721	595	782	1
E-mail:	144	693	168	721	595	782	1
xavier.pons@uv.es	170	694	230	720	595	782	1
Copyright	54	728	86	756	595	782	1
2011	89	728	104	756	595	782	1
by	106	728	114	756	595	782	1
the	117	728	126	756	595	782	1
Colegio	129	728	154	756	595	782	1
Oficial	156	728	178	756	595	782	1
de	181	728	188	756	595	782	1
Psicólogos	190	728	225	756	595	782	1
de	227	728	235	756	595	782	1
Madrid	237	728	260	756	595	782	1
ISSN:	54	738	73	766	595	782	1
1132-0559	76	738	110	766	595	782	1
-	112	738	115	766	595	782	1
DOI:	117	738	133	766	595	782	1
10.5093/in2011v20n1a7	136	738	213	766	595	782	1
zar	312	458	325	494	595	782	1
como	327	458	350	494	595	782	1
una	353	458	368	494	595	782	1
construcción	370	458	424	494	595	782	1
social	426	458	451	494	595	782	1
que	453	458	468	494	595	782	1
refleja	470	458	497	494	595	782	1
discursos,	500	458	541	494	595	782	1
normas	312	469	343	506	595	782	1
y	347	469	352	506	595	782	1
valores	357	469	387	506	595	782	1
colectivos,	391	469	437	506	595	782	1
en	441	469	451	506	595	782	1
un	455	469	466	506	595	782	1
marco	470	469	497	506	595	782	1
histórico-	501	469	541	506	595	782	1
cultural	312	481	344	517	595	782	1
determinado.	347	481	402	517	595	782	1
Las	323	492	338	529	595	782	1
bebidas	342	492	374	529	595	782	1
alcohólicas	378	492	426	529	595	782	1
se	430	492	438	529	595	782	1
encuentran	442	492	488	529	595	782	1
asociadas	492	492	533	529	595	782	1
a	537	492	541	529	595	782	1
altas	312	503	331	540	595	782	1
tasas	334	503	354	540	595	782	1
de	357	503	367	540	595	782	1
morbilidad	370	503	416	540	595	782	1
en	419	503	429	540	595	782	1
las	432	503	444	540	595	782	1
sociedades	447	503	492	540	595	782	1
industriali-	495	503	541	540	595	782	1
zadas	312	515	335	551	595	782	1
(World	339	515	368	551	595	782	1
Health	372	515	400	551	595	782	1
Organization,	404	515	461	551	595	782	1
2010).	465	515	492	551	595	782	1
En	496	515	507	551	595	782	1
el	511	515	519	551	595	782	1
caso	523	515	541	551	595	782	1
de	312	526	322	563	595	782	1
la	327	526	334	563	595	782	1
adolescencia,	340	526	396	563	595	782	1
el	401	526	409	563	595	782	1
consumo	414	526	452	563	595	782	1
abusivo	457	526	490	563	595	782	1
de	495	526	505	563	595	782	1
alcohol	510	526	541	563	595	782	1
supone	312	538	341	574	595	782	1
un	345	538	355	574	595	782	1
problema	358	538	398	574	595	782	1
de	401	538	411	574	595	782	1
salud	414	538	436	574	595	782	1
pública	439	538	470	574	595	782	1
con	473	538	489	574	595	782	1
característi-	492	538	541	574	595	782	1
cas	312	549	325	586	595	782	1
específicas,	331	549	380	586	595	782	1
así	385	549	397	586	595	782	1
como	403	549	426	586	595	782	1
una	432	549	447	586	595	782	1
urgencia	453	549	489	586	595	782	1
preventiva,	494	549	541	586	595	782	1
debido	312	560	340	597	595	782	1
a	344	560	348	597	595	782	1
las	352	560	364	597	595	782	1
formas	367	560	396	597	595	782	1
que	400	560	415	597	595	782	1
adopta	418	560	446	597	595	782	1
en	450	560	460	597	595	782	1
muchos	463	560	496	597	595	782	1
grupos	499	560	528	597	595	782	1
de	531	560	541	597	595	782	1
jóvenes.	312	572	348	608	595	782	1
Efectivamente,	354	572	420	608	595	782	1
como	427	572	450	608	595	782	1
afirman	457	572	491	608	595	782	1
Villarreal,	497	572	541	608	595	782	1
Musitu,	312	583	344	620	595	782	1
Sánchez-Sosa	347	583	405	620	595	782	1
y	408	583	413	620	595	782	1
Varela	416	583	443	620	595	782	1
(2010),	446	583	477	620	595	782	1
el	479	583	487	620	595	782	1
patrón	490	583	517	620	595	782	1
juve-	520	583	541	620	595	782	1
nil	312	595	323	631	595	782	1
de	327	595	337	631	595	782	1
consumo	341	595	379	631	595	782	1
alcohólico	383	595	427	631	595	782	1
es	431	595	440	631	595	782	1
de	444	595	454	631	595	782	1
tipo	458	595	474	631	595	782	1
episódico	478	595	519	631	595	782	1
pero	523	595	541	631	595	782	1
“explosivo”,	312	606	364	643	595	782	1
pues	368	606	387	643	595	782	1
aunque	390	606	420	643	595	782	1
suele	423	606	445	643	595	782	1
ocurrir	448	606	477	643	595	782	1
en	480	606	490	643	595	782	1
un	493	606	503	643	595	782	1
momen-	506	606	541	643	595	782	1
to	312	617	320	654	595	782	1
concreto,	323	617	362	654	595	782	1
las	365	617	377	654	595	782	1
noches	380	617	409	654	595	782	1
del	413	617	426	654	595	782	1
fin	429	617	441	654	595	782	1
de	444	617	454	654	595	782	1
semana,	457	617	491	654	595	782	1
lo	495	617	503	654	595	782	1
hace,	506	617	528	654	595	782	1
en	531	617	541	654	595	782	1
muchos	312	629	344	665	595	782	1
casos,	347	629	373	665	595	782	1
con	376	629	391	665	595	782	1
la	394	629	401	665	595	782	1
ingesta	404	629	434	665	595	782	1
de	437	629	447	665	595	782	1
grandes	449	629	482	665	595	782	1
cantidades.	485	629	532	665	595	782	1
En	323	640	335	677	595	782	1
los	338	640	350	677	595	782	1
últimos	354	640	385	677	595	782	1
años,	389	640	411	677	595	782	1
está	414	640	431	677	595	782	1
siendo	434	640	462	677	595	782	1
cada	465	640	484	677	595	782	1
vez	488	640	502	677	595	782	1
más	506	640	523	677	595	782	1
fre-	526	640	541	677	595	782	1
cuente	312	652	339	688	595	782	1
entre	341	652	362	688	595	782	1
los	365	652	377	688	595	782	1
jóvenes	379	652	411	688	595	782	1
de	413	652	423	688	595	782	1
diferentes	426	652	467	688	595	782	1
países	469	652	495	688	595	782	1
una	497	652	512	688	595	782	1
moda-	514	652	541	688	595	782	1
lidad	312	663	333	700	595	782	1
de	338	663	348	700	595	782	1
consumo	353	663	391	700	595	782	1
concentrado,	395	663	449	700	595	782	1
caracterizada	454	663	510	700	595	782	1
por	515	663	529	700	595	782	1
la	534	663	541	700	595	782	1
ingesta	312	674	341	711	595	782	1
de	346	674	356	711	595	782	1
cantidades	361	674	405	711	595	782	1
elevadas	410	674	446	711	595	782	1
de	451	674	461	711	595	782	1
alcohol,	465	674	499	711	595	782	1
realizada	503	674	541	711	595	782	1
durante	312	686	343	722	595	782	1
pocas	347	686	371	722	595	782	1
horas,	375	686	400	722	595	782	1
principalmente	404	686	467	722	595	782	1
en	470	686	480	722	595	782	1
momentos	484	686	528	722	595	782	1
de	531	686	541	722	595	782	1
Psychosocial	458	728	500	756	595	782	1
Intervention	502	728	541	756	595	782	1
Vol.	438	738	451	766	595	782	1
20,	453	738	463	766	595	782	1
No.	466	738	477	766	595	782	1
1,	480	738	486	766	595	782	1
2011	488	738	503	766	595	782	1
-	506	738	508	766	595	782	1
pp.	511	738	521	766	595	782	1
75-94	523	738	541	766	595	782	1
76	54	6	66	47	595	782	2
C	251	16	256	44	595	782	2
ONSUMO	256	21	282	42	595	782	2
J	284	16	287	44	595	782	2
UVENIL	287	21	310	42	595	782	2
DE	312	21	320	42	595	782	2
A	321	16	327	44	595	782	2
LCOHOL	327	21	352	42	595	782	2
ocio	54	39	72	76	595	782	2
de	75	39	85	76	595	782	2
fin	88	39	99	76	595	782	2
de	102	39	112	76	595	782	2
semana,	115	39	149	76	595	782	2
manteniendo	152	39	206	76	595	782	2
un	209	39	220	76	595	782	2
cierto	223	39	247	76	595	782	2
nivel	250	39	271	76	595	782	2
de	274	39	283	76	595	782	2
embriaguez	54	51	103	87	595	782	2
y	107	51	112	87	595	782	2
con	116	51	131	87	595	782	2
algún	135	51	159	87	595	782	2
grado	163	51	186	87	595	782	2
de	190	51	200	87	595	782	2
pérdida	204	51	236	87	595	782	2
de	240	51	250	87	595	782	2
control	254	51	283	87	595	782	2
(Anderson	54	62	98	99	595	782	2
y	101	62	106	99	595	782	2
Baumberg,	109	62	156	99	595	782	2
2006;	159	62	182	99	595	782	2
Bloomfield,	185	62	236	99	595	782	2
Stockwell,	239	62	283	99	595	782	2
Gmel	54	74	77	110	595	782	2
y	81	74	86	110	595	782	2
Rehn,	89	74	114	110	595	782	2
2003;	118	74	142	110	595	782	2
Centers	145	74	177	110	595	782	2
for	181	74	193	110	595	782	2
Disease	197	74	229	110	595	782	2
Control	233	74	265	110	595	782	2
and	268	74	283	110	595	782	2
Prevention,	54	85	102	122	595	782	2
2010;	109	85	133	122	595	782	2
Choquet,	140	85	178	122	595	782	2
2010;	185	85	209	122	595	782	2
Cortés,	215	85	245	122	595	782	2
Espejo,	252	85	283	122	595	782	2
Martín	54	96	82	133	595	782	2
y	88	96	93	133	595	782	2
Gómez-Íñiguez,	98	96	166	133	595	782	2
2010;	172	96	195	133	595	782	2
Farke	201	96	225	133	595	782	2
y	230	96	235	133	595	782	2
Anderson,	240	96	283	133	595	782	2
2007;	54	108	78	144	595	782	2
Gmel,	80	108	106	144	595	782	2
Rehm	108	108	133	144	595	782	2
y	136	108	141	144	595	782	2
Kuntsche,	143	108	185	144	595	782	2
2003;	188	108	212	144	595	782	2
Kuntsche,	214	108	256	144	595	782	2
Rehm	258	108	283	144	595	782	2
y	54	119	59	156	595	782	2
Gmel,	62	119	88	156	595	782	2
2004;	91	119	115	156	595	782	2
Walters	118	119	150	156	595	782	2
y	153	119	158	156	595	782	2
Baer,	161	119	183	156	595	782	2
2006).	187	119	214	156	595	782	2
A	216	119	224	156	595	782	2
este	226	119	243	156	595	782	2
respecto,	246	119	283	156	595	782	2
en	54	131	64	167	595	782	2
el	67	131	74	167	595	782	2
informe	77	131	110	167	595	782	2
de	113	131	123	167	595	782	2
Hibell	126	131	152	167	595	782	2
et	155	131	162	167	595	782	2
al.	165	131	175	167	595	782	2
(2009)	178	131	206	167	595	782	2
se	209	131	218	167	595	782	2
constata	221	131	255	167	595	782	2
que	258	131	273	167	595	782	2
el	276	131	283	167	595	782	2
43%	54	142	73	179	595	782	2
de	77	142	87	179	595	782	2
los	90	142	103	179	595	782	2
adolescentes	106	142	159	179	595	782	2
europeos	163	142	201	179	595	782	2
encuestados	205	142	255	179	595	782	2
mani-	259	142	283	179	595	782	2
festaba	54	153	84	190	595	782	2
haber	87	153	110	190	595	782	2
tenido,	113	153	142	190	595	782	2
en	145	153	155	190	595	782	2
los	159	153	171	190	595	782	2
últimos	174	153	206	190	595	782	2
30	209	153	219	190	595	782	2
días,	222	153	242	190	595	782	2
al	245	153	253	190	595	782	2
menos	256	153	283	190	595	782	2
un	54	165	64	201	595	782	2
episodio	68	165	104	201	595	782	2
de	107	165	117	201	595	782	2
consumo	121	165	159	201	595	782	2
concentrado	163	165	214	201	595	782	2
de	218	165	227	201	595	782	2
cinco	231	165	254	201	595	782	2
o	258	165	263	201	595	782	2
más	267	165	283	201	595	782	2
copas,	54	176	80	213	595	782	2
mientras	84	176	120	213	595	782	2
que	123	176	139	213	595	782	2
un	142	176	153	213	595	782	2
17%	156	176	175	213	595	782	2
declaraba	179	176	219	213	595	782	2
haberlo	222	176	254	213	595	782	2
tenido	257	176	283	213	595	782	2
al	54	188	61	224	595	782	2
menos	64	188	91	224	595	782	2
cuatro	94	188	120	224	595	782	2
veces.	123	188	149	224	595	782	2
Por	151	188	166	224	595	782	2
otro	168	188	185	224	595	782	2
lado,	188	188	208	224	595	782	2
dado	211	188	231	224	595	782	2
que	234	188	249	224	595	782	2
el	251	188	259	224	595	782	2
orga-	262	188	283	224	595	782	2
nismo	54	199	80	236	595	782	2
de	83	199	93	236	595	782	2
los	96	199	108	236	595	782	2
adolescentes	112	199	165	236	595	782	2
se	168	199	177	236	595	782	2
encuentra	180	199	221	236	595	782	2
en	224	199	234	236	595	782	2
proceso	238	199	270	236	595	782	2
de	274	199	283	236	595	782	2
maduración,	54	210	106	247	595	782	2
aun	109	210	124	247	595	782	2
sin	127	210	139	247	595	782	2
llevar	142	210	166	247	595	782	2
a	169	210	173	247	595	782	2
cabo	176	210	196	247	595	782	2
consumos	199	210	241	247	595	782	2
excesiva-	244	210	283	247	595	782	2
mente	54	222	80	258	595	782	2
elevados	82	222	119	258	595	782	2
de	122	222	132	258	595	782	2
alcohol	134	222	165	258	595	782	2
etílico,	168	222	197	258	595	782	2
su	200	222	209	258	595	782	2
desarrollo	212	222	254	258	595	782	2
cogni-	257	222	283	258	595	782	2
tivo	54	233	71	270	595	782	2
puede	78	233	104	270	595	782	2
verse	112	233	135	270	595	782	2
perjudicado	142	233	194	270	595	782	2
por	201	233	215	270	595	782	2
esa	223	233	237	270	595	782	2
conducta	244	233	283	270	595	782	2
(Chambers,	54	245	103	281	595	782	2
Taylor	105	245	133	281	595	782	2
y	135	245	141	281	595	782	2
Potenza,	144	245	179	281	595	782	2
2003;	182	245	206	281	595	782	2
Winters,	209	245	244	281	595	782	2
2004).	247	245	274	281	595	782	2
Como	65	256	91	293	595	782	2
veremos	94	256	130	293	595	782	2
a	133	256	138	293	595	782	2
lo	141	256	149	293	595	782	2
largo	152	256	174	293	595	782	2
de	177	256	187	293	595	782	2
este	190	256	206	293	595	782	2
trabajo,	210	256	241	293	595	782	2
el	245	256	252	293	595	782	2
consu-	255	256	283	293	595	782	2
mo	54	267	67	304	595	782	2
abusivo	70	267	103	304	595	782	2
de	106	267	116	304	595	782	2
alcohol	119	267	150	304	595	782	2
en	153	267	163	304	595	782	2
la	166	267	174	304	595	782	2
adolescencia	177	267	230	304	595	782	2
es	234	267	242	304	595	782	2
el	245	267	253	304	595	782	2
reflejo	256	267	283	304	595	782	2
de	54	279	64	315	595	782	2
una	67	279	82	315	595	782	2
manera	86	279	117	315	595	782	2
de	120	279	130	315	595	782	2
adaptarse	134	279	173	315	595	782	2
a	177	279	182	315	595	782	2
la	185	279	193	315	595	782	2
sociedad.	196	279	236	315	595	782	2
La	239	279	250	315	595	782	2
dimen-	254	279	283	315	595	782	2
sión	54	290	71	327	595	782	2
psicosocial	74	290	121	327	595	782	2
del	124	290	137	327	595	782	2
beber	140	290	163	327	595	782	2
abusivo	167	290	199	327	595	782	2
alude	202	290	225	327	595	782	2
a	228	290	233	327	595	782	2
un	236	290	246	327	595	782	2
nivel	249	290	270	327	595	782	2
de	274	290	283	327	595	782	2
análisis	54	302	85	338	595	782	2
en	88	302	98	338	595	782	2
el	100	302	108	338	595	782	2
cual	110	302	128	338	595	782	2
el	130	302	138	338	595	782	2
comportamiento	141	302	209	338	595	782	2
de	212	302	222	338	595	782	2
los	224	302	237	338	595	782	2
individuos	239	302	283	338	595	782	2
adquiere	54	313	90	350	595	782	2
sentido,	93	313	126	350	595	782	2
necesariamente,	130	313	197	350	595	782	2
desde	201	313	225	350	595	782	2
los	228	313	240	350	595	782	2
significa-	244	313	283	350	595	782	2
dos	54	324	68	361	595	782	2
socioculturales.	71	324	137	361	595	782	2
La	139	324	150	361	595	782	2
explicación	153	324	201	361	595	782	2
no	204	324	215	361	595	782	2
puede	217	324	242	361	595	782	2
reducirse	245	324	283	361	595	782	2
a	54	336	59	372	595	782	2
la	62	336	70	372	595	782	2
manifestación	73	336	132	372	595	782	2
de	135	336	145	372	595	782	2
una	149	336	164	372	595	782	2
patología	167	336	206	372	595	782	2
o,	210	336	218	372	595	782	2
en	221	336	231	372	595	782	2
el	235	336	242	372	595	782	2
mejor	246	336	270	372	595	782	2
de	274	336	283	372	595	782	2
los	54	347	66	384	595	782	2
casos,	69	347	94	384	595	782	2
una	96	347	112	384	595	782	2
conducta	114	347	152	384	595	782	2
individual	154	347	197	384	595	782	2
sin	199	347	212	384	595	782	2
referentes	214	347	255	384	595	782	2
colec-	258	347	283	384	595	782	2
tivos	54	359	74	395	595	782	2
(Hansen	77	359	112	395	595	782	2
y	115	359	120	395	595	782	2
O'Malley,	123	359	166	395	595	782	2
1996).	169	359	196	395	595	782	2
La	199	359	210	395	595	782	2
consideración	212	359	271	395	595	782	2
de	274	359	283	395	595	782	2
factores	54	370	87	407	595	782	2
supraindividuales	92	370	166	407	595	782	2
permitirá	172	370	210	407	595	782	2
una	215	370	230	407	595	782	2
visión	236	370	261	407	595	782	2
más	267	370	283	407	595	782	2
exhaustiva	54	381	99	418	595	782	2
de	101	381	111	418	595	782	2
la	114	381	121	418	595	782	2
conducta	124	381	162	418	595	782	2
de	165	381	174	418	595	782	2
consumo	177	381	215	418	595	782	2
y	218	381	223	418	595	782	2
una	225	381	241	418	595	782	2
compren-	243	381	283	418	595	782	2
sión	54	393	71	429	595	782	2
de	74	393	84	429	595	782	2
ella	87	393	102	429	595	782	2
más	105	393	122	429	595	782	2
clara	125	393	145	429	595	782	2
y	148	393	153	429	595	782	2
realista.	156	393	189	429	595	782	2
Esta	65	404	83	441	595	782	2
visión	87	404	112	441	595	782	2
de	116	404	126	441	595	782	2
las	129	404	141	441	595	782	2
cosas	144	404	167	441	595	782	2
requiere	170	404	205	441	595	782	2
de	208	404	218	441	595	782	2
un	221	404	232	441	595	782	2
marco	235	404	261	441	595	782	2
con-	265	404	283	441	595	782	2
ceptual	54	416	84	452	595	782	2
que	87	416	102	452	595	782	2
focalice	105	416	138	452	595	782	2
sobre	141	416	164	452	595	782	2
los	166	416	179	452	595	782	2
distintos	181	416	217	452	595	782	2
entornos	220	416	256	452	595	782	2
en	259	416	268	452	595	782	2
los	271	416	283	452	595	782	2
que	54	427	69	464	595	782	2
participa	73	427	109	464	595	782	2
el	113	427	120	464	595	782	2
individuo	124	427	164	464	595	782	2
en	168	427	177	464	595	782	2
desarrollo,	181	427	226	464	595	782	2
en	229	427	239	464	595	782	2
este	242	427	259	464	595	782	2
caso,	262	427	283	464	595	782	2
el	54	438	61	475	595	782	2
adolescente	64	438	113	475	595	782	2
consumidor	115	438	165	475	595	782	2
de	167	438	177	475	595	782	2
alcohol.	179	438	213	475	595	782	2
Por	215	438	230	475	595	782	2
ello,	232	438	250	475	595	782	2
la	253	438	260	475	595	782	2
pers-	262	438	283	475	595	782	2
pectiva	54	450	84	486	595	782	2
ecológica	87	450	127	486	595	782	2
se	130	450	139	486	595	782	2
presenta	142	450	177	486	595	782	2
como	179	450	203	486	595	782	2
una	206	450	221	486	595	782	2
propuesta	224	450	264	486	595	782	2
teó-	267	450	283	486	595	782	2
rica	54	461	70	498	595	782	2
relevante	73	461	111	498	595	782	2
para	115	461	133	498	595	782	2
analizar	136	461	169	498	595	782	2
y	173	461	178	498	595	782	2
comprender	181	461	231	498	595	782	2
el	235	461	242	498	595	782	2
consumo	246	461	283	498	595	782	2
de	54	473	64	509	595	782	2
sustancias	67	473	110	509	595	782	2
entre	113	473	134	509	595	782	2
los	137	473	150	509	595	782	2
jóvenes,	153	473	188	509	595	782	2
pues	191	473	210	509	595	782	2
permite	214	473	246	509	595	782	2
contem-	249	473	283	509	595	782	2
plar	54	484	70	521	595	782	2
la	75	484	82	521	595	782	2
conducta	87	484	125	521	595	782	2
desde	130	484	154	521	595	782	2
la	158	484	166	521	595	782	2
interacción	171	484	217	521	595	782	2
de	222	484	232	521	595	782	2
las	237	484	248	521	595	782	2
fuerzas	253	484	283	521	595	782	2
relacionales	54	495	106	532	595	782	2
y	113	495	118	532	595	782	2
macrosociales	125	495	186	532	595	782	2
que	193	495	209	532	595	782	2
le	215	495	223	532	595	782	2
dan	230	495	245	532	595	782	2
sentido	252	495	283	532	595	782	2
(Szapocznik	54	507	106	543	595	782	2
y	109	507	114	543	595	782	2
Coatsworth,	117	507	168	543	595	782	2
1999).	171	507	198	543	595	782	2
La	201	507	212	543	595	782	2
orientación	215	507	262	543	595	782	2
eco-	265	507	283	543	595	782	2
lógica	54	518	80	555	595	782	2
pone	83	518	104	555	595	782	2
el	107	518	115	555	595	782	2
énfasis	118	518	148	555	595	782	2
en	151	518	161	555	595	782	2
la	165	518	172	555	595	782	2
interrelación	176	518	229	555	595	782	2
que	233	518	248	555	595	782	2
se	251	518	260	555	595	782	2
esta-	264	518	283	555	595	782	2
blece	54	530	76	566	595	782	2
entre	78	530	99	566	595	782	2
la	102	530	109	566	595	782	2
persona	112	530	144	566	595	782	2
y	146	530	152	566	595	782	2
los	154	530	166	566	595	782	2
sistemas	169	530	204	566	595	782	2
ambientales	207	530	257	566	595	782	2
en	259	530	269	566	595	782	2
los	271	530	283	566	595	782	2
que	54	541	69	578	595	782	2
se	72	541	81	578	595	782	2
desarrolla.	83	541	127	578	595	782	2
Entre	130	541	153	578	595	782	2
persona	156	541	189	578	595	782	2
y	191	541	197	578	595	782	2
ambiente	200	541	238	578	595	782	2
existe	241	541	265	578	595	782	2
una	268	541	283	578	595	782	2
relación	54	552	88	589	595	782	2
constante,	90	552	132	589	595	782	2
un	135	552	146	589	595	782	2
proceso	148	552	181	589	595	782	2
de	183	552	193	589	595	782	2
ajuste,	196	552	223	589	595	782	2
de	225	552	235	589	595	782	2
adaptación	238	552	283	589	595	782	2
mutua	54	564	80	600	595	782	2
y	85	564	90	600	595	782	2
de	95	564	105	600	595	782	2
acomodación,	110	564	168	600	595	782	2
que	173	564	188	600	595	782	2
explica	193	564	223	600	595	782	2
el	228	564	236	600	595	782	2
comporta-	240	564	283	600	595	782	2
miento	54	575	83	612	595	782	2
individual	87	575	129	612	595	782	2
(Janoff	133	575	162	612	595	782	2
y	166	575	171	612	595	782	2
Weisbord,	174	575	217	612	595	782	2
2006).	221	575	248	612	595	782	2
De	251	575	264	612	595	782	2
esta	267	575	283	612	595	782	2
perspectiva	54	587	102	623	595	782	2
ecológica	108	587	148	623	595	782	2
tratará	154	587	181	623	595	782	2
el	187	587	195	623	595	782	2
siguiente	201	587	239	623	595	782	2
apartado,	245	587	283	623	595	782	2
como	54	598	77	635	595	782	2
marco	80	598	107	635	595	782	2
conceptual	110	598	155	635	595	782	2
desde	159	598	183	635	595	782	2
el	186	598	193	635	595	782	2
que,	197	598	215	635	595	782	2
posteriormente,	218	598	283	635	595	782	2
se	54	609	63	646	595	782	2
analizará	65	609	103	646	595	782	2
el	106	609	114	646	595	782	2
consumo	117	609	154	646	595	782	2
de	157	609	167	646	595	782	2
alcohol	170	609	201	646	595	782	2
en	204	609	214	646	595	782	2
la	217	609	224	646	595	782	2
adolescencia.	227	609	283	646	595	782	2
La	54	643	66	680	595	782	2
perspectiva	69	643	120	680	595	782	2
ecológica	123	643	164	680	595	782	2
Hasta	65	666	89	703	595	782	2
la	92	666	100	703	595	782	2
década	103	666	132	703	595	782	2
de	135	666	145	703	595	782	2
los	148	666	160	703	595	782	2
sesenta	163	666	194	703	595	782	2
del	197	666	210	703	595	782	2
pasado	213	666	242	703	595	782	2
siglo,	245	666	268	703	595	782	2
los	271	666	283	703	595	782	2
planteamientos	54	678	117	714	595	782	2
teóricos	121	678	155	714	595	782	2
sobre	159	678	182	714	595	782	2
el	186	678	193	714	595	782	2
consumo	197	678	235	714	595	782	2
de	240	678	249	714	595	782	2
sustan-	254	678	283	714	595	782	2
cias	54	689	70	726	595	782	2
en	73	689	83	726	595	782	2
adolescentes	86	689	139	726	595	782	2
se	142	689	151	726	595	782	2
centraban	154	689	195	726	595	782	2
en	198	689	208	726	595	782	2
factores	211	689	244	726	595	782	2
específi-	247	689	283	726	595	782	2
Psychosocial	54	728	96	756	595	782	2
Intervention	98	728	137	756	595	782	2
Vol.	54	738	67	766	595	782	2
20,	69	738	79	766	595	782	2
No.	81	738	93	766	595	782	2
1,	95	738	101	766	595	782	2
2011	103	738	119	766	595	782	2
-	121	738	124	766	595	782	2
pp.	126	738	136	766	595	782	2
75-94	138	738	157	766	595	782	2
cos	312	39	326	76	595	782	2
del	329	39	342	76	595	782	2
individuo,	345	39	388	76	595	782	2
tales	392	39	411	76	595	782	2
como	415	39	438	76	595	782	2
rasgos	441	39	468	76	595	782	2
de	472	39	482	76	595	782	2
personalidad,	485	39	541	76	595	782	2
déficits	312	51	343	87	595	782	2
en	346	51	356	87	595	782	2
la	359	51	367	87	595	782	2
construcción	371	51	424	87	595	782	2
del	428	51	441	87	595	782	2
yo	444	51	454	87	595	782	2
o	458	51	463	87	595	782	2
carencias	467	51	506	87	595	782	2
relacio-	509	51	541	87	595	782	2
nales,	312	62	336	99	595	782	2
concediendo	341	62	394	99	595	782	2
importancia,	400	62	453	99	595	782	2
como	458	62	481	99	595	782	2
mucho,	487	62	518	99	595	782	2
a	524	62	528	99	595	782	2
la	534	62	541	99	595	782	2
exposición	312	74	357	110	595	782	2
de	360	74	370	110	595	782	2
la	372	74	380	110	595	782	2
persona	382	74	415	110	595	782	2
a	417	74	422	110	595	782	2
ciertos	425	74	453	110	595	782	2
modelos	455	74	491	110	595	782	2
de	493	74	503	110	595	782	2
compor-	506	74	541	110	595	782	2
tamiento	312	85	348	122	595	782	2
(Musitu,	352	85	388	122	595	782	2
Buelga,	391	85	424	122	595	782	2
Lila	427	85	444	122	595	782	2
y	448	85	453	122	595	782	2
Cava,	457	85	481	122	595	782	2
2001).	484	85	512	122	595	782	2
Desde	515	85	541	122	595	782	2
los	312	96	324	133	595	782	2
años	327	96	346	133	595	782	2
setenta	349	96	378	133	595	782	2
se	380	96	389	133	595	782	2
empiezan	392	96	432	133	595	782	2
a	435	96	439	133	595	782	2
barajar	442	96	471	133	595	782	2
datos	474	96	496	133	595	782	2
epidemio-	499	96	541	133	595	782	2
lógicos	312	108	342	144	595	782	2
que	347	108	362	144	595	782	2
demuestran	366	108	415	144	595	782	2
que	420	108	435	144	595	782	2
el	439	108	447	144	595	782	2
consumo	452	108	489	144	595	782	2
abusivo	494	108	527	144	595	782	2
de	531	108	541	144	595	782	2
sustancias	312	119	354	156	595	782	2
no	357	119	367	156	595	782	2
se	370	119	379	156	595	782	2
reduce	381	119	409	156	595	782	2
a	412	119	416	156	595	782	2
una	419	119	434	156	595	782	2
realidad	437	119	471	156	595	782	2
que	473	119	488	156	595	782	2
guarde	491	119	519	156	595	782	2
rela-	522	119	541	156	595	782	2
ción	312	131	330	167	595	782	2
de	333	131	343	167	595	782	2
forma	346	131	371	167	595	782	2
regular	374	131	404	167	595	782	2
con	407	131	422	167	595	782	2
un	425	131	435	167	595	782	2
cierto	438	131	462	167	595	782	2
tipo	465	131	482	167	595	782	2
de	485	131	495	167	595	782	2
problemas	498	131	541	167	595	782	2
individuales,	312	142	366	179	595	782	2
por	369	142	383	179	595	782	2
lo	386	142	395	179	595	782	2
que	398	142	413	179	595	782	2
se	416	142	425	179	595	782	2
hace	429	142	448	179	595	782	2
necesario	451	142	491	179	595	782	2
extender	494	142	530	179	595	782	2
la	534	142	541	179	595	782	2
explicación	312	153	360	190	595	782	2
más	363	153	380	190	595	782	2
allá	384	153	399	190	595	782	2
de	402	153	412	190	595	782	2
las	415	153	427	190	595	782	2
variables	430	153	468	190	595	782	2
específicas	471	153	517	190	595	782	2
de	521	153	530	190	595	782	2
la	534	153	541	190	595	782	2
persona.	312	165	347	201	595	782	2
El	350	165	359	201	595	782	2
consumo	362	165	400	201	595	782	2
de	402	165	412	201	595	782	2
alcohol	415	165	446	201	595	782	2
y	448	165	454	201	595	782	2
otras	456	165	477	201	595	782	2
drogas	479	165	507	201	595	782	2
respon-	510	165	541	201	595	782	2
de	312	176	322	213	595	782	2
a	325	176	329	213	595	782	2
una	332	176	348	213	595	782	2
causalidad	351	176	395	213	595	782	2
más	398	176	415	213	595	782	2
amplia,	418	176	449	213	595	782	2
en	452	176	462	213	595	782	2
la	465	176	473	213	595	782	2
que	476	176	491	213	595	782	2
a	494	176	499	213	595	782	2
los	502	176	514	213	595	782	2
facto-	517	176	541	213	595	782	2
res	312	188	324	224	595	782	2
personales	328	188	372	224	595	782	2
hay	376	188	391	224	595	782	2
que	395	188	410	224	595	782	2
unir	414	188	431	224	595	782	2
los	435	188	447	224	595	782	2
que	451	188	466	224	595	782	2
provienen	470	188	512	224	595	782	2
de	516	188	526	224	595	782	2
las	530	188	541	224	595	782	2
relaciones	312	199	354	236	595	782	2
familiares	358	199	400	236	595	782	2
y	403	199	408	236	595	782	2
grupales	412	199	447	236	595	782	2
y	451	199	456	236	595	782	2
de	460	199	470	236	595	782	2
las	473	199	485	236	595	782	2
instituciones	488	199	541	236	595	782	2
sociales	312	210	345	247	595	782	2
(Igra	348	210	368	247	595	782	2
e	371	210	376	247	595	782	2
Irwin,	379	210	404	247	595	782	2
1996;	407	210	431	247	595	782	2
Room	434	210	459	247	595	782	2
et	462	210	470	247	595	782	2
al.,	473	210	486	247	595	782	2
2002).	488	210	516	247	595	782	2
Para	323	222	342	258	595	782	2
afrontar	345	222	378	258	595	782	2
los	381	222	393	258	595	782	2
problemas	396	222	440	258	595	782	2
sociales	443	222	476	258	595	782	2
de	479	222	489	258	595	782	2
una	492	222	507	258	595	782	2
manera	510	222	541	258	595	782	2
realista	312	233	342	270	595	782	2
y	344	233	350	270	595	782	2
eficaz	352	233	377	270	595	782	2
es	379	233	388	270	595	782	2
necesario	390	233	430	270	595	782	2
partir	432	233	455	270	595	782	2
de	457	233	467	270	595	782	2
una	470	233	485	270	595	782	2
posición	487	233	523	270	595	782	2
teó-	525	233	541	270	595	782	2
rica	312	245	327	281	595	782	2
que	331	245	346	281	595	782	2
permita	349	245	381	281	595	782	2
contemplar	384	245	432	281	595	782	2
todo	435	245	453	281	595	782	2
el	457	245	464	281	595	782	2
contexto	468	245	504	281	595	782	2
ecológi-	507	245	541	281	595	782	2
co	312	256	322	293	595	782	2
en	325	256	335	293	595	782	2
que	338	256	353	293	595	782	2
se	356	256	365	293	595	782	2
socializa	368	256	405	293	595	782	2
el	408	256	416	293	595	782	2
sujeto,	419	256	447	293	595	782	2
los	450	256	462	293	595	782	2
grupos	466	256	494	293	595	782	2
de	497	256	507	293	595	782	2
los	511	256	523	293	595	782	2
que	526	256	541	293	595	782	2
forma	312	267	337	304	595	782	2
parte	341	267	362	304	595	782	2
y	365	267	371	304	595	782	2
la	375	267	382	304	595	782	2
influencia	386	267	428	304	595	782	2
de	432	267	442	304	595	782	2
éstos	446	267	467	304	595	782	2
en	470	267	480	304	595	782	2
las	484	267	496	304	595	782	2
creencias,	500	267	541	304	595	782	2
valores	312	279	342	315	595	782	2
y	346	279	351	315	595	782	2
actitudes	355	279	392	315	595	782	2
que	395	279	411	315	595	782	2
intervienen	414	279	461	315	595	782	2
en	465	279	475	315	595	782	2
la	479	279	486	315	595	782	2
conducta	490	279	528	315	595	782	2
de	531	279	541	315	595	782	2
ese	312	290	325	327	595	782	2
sujeto	328	290	353	327	595	782	2
(Ennett	355	290	386	327	595	782	2
et	389	290	396	327	595	782	2
al.,	399	290	412	327	595	782	2
2008;	414	290	438	327	595	782	2
Herrero,	440	290	476	327	595	782	2
2004).	478	290	505	327	595	782	2
El	508	290	517	327	595	782	2
bien-	520	290	541	327	595	782	2
estar	312	302	332	338	595	782	2
social	334	302	358	338	595	782	2
y	361	302	366	338	595	782	2
la	369	302	376	338	595	782	2
calidad	379	302	409	338	595	782	2
de	411	302	421	338	595	782	2
vida,	424	302	444	338	595	782	2
el	447	302	455	338	595	782	2
cuidado	457	302	490	338	595	782	2
y	493	302	498	338	595	782	2
la	500	302	508	338	595	782	2
promo-	510	302	541	338	595	782	2
ción	312	313	330	350	595	782	2
de	333	313	343	350	595	782	2
la	346	313	354	350	595	782	2
salud	357	313	379	350	595	782	2
y	383	313	388	350	595	782	2
la	391	313	399	350	595	782	2
misma	402	313	430	350	595	782	2
prevención	434	313	480	350	595	782	2
acontecen,	483	313	528	350	595	782	2
de	531	313	541	350	595	782	2
forma	312	324	337	361	595	782	2
necesaria,	341	324	383	361	595	782	2
dentro	387	324	413	361	595	782	2
del	418	324	430	361	595	782	2
denso	435	324	459	361	595	782	2
tejido	463	324	487	361	595	782	2
social	491	324	516	361	595	782	2
en	520	324	530	361	595	782	2
el	534	324	541	361	595	782	2
que	312	336	327	372	595	782	2
transcurre	329	336	371	372	595	782	2
la	374	336	381	372	595	782	2
historia	384	336	415	372	595	782	2
personal	418	336	453	372	595	782	2
de	456	336	465	372	595	782	2
los	468	336	480	372	595	782	2
individuos.	483	336	530	372	595	782	2
El	532	336	541	372	595	782	2
punto	312	347	336	384	595	782	2
de	339	347	349	384	595	782	2
partida	353	347	382	384	595	782	2
del	386	347	399	384	595	782	2
modelo	403	347	434	384	595	782	2
ecológico	438	347	479	384	595	782	2
se	483	347	492	384	595	782	2
halla	496	347	516	384	595	782	2
en	520	347	530	384	595	782	2
la	534	347	541	384	595	782	2
idea	312	359	329	395	595	782	2
de	334	359	344	395	595	782	2
que	349	359	365	395	595	782	2
las	370	359	381	395	595	782	2
actuaciones	387	359	436	395	595	782	2
humanas	441	359	478	395	595	782	2
dependen,	483	359	526	395	595	782	2
en	531	359	541	395	595	782	2
gran	312	370	330	407	595	782	2
medida,	334	370	368	407	595	782	2
de	371	370	381	407	595	782	2
contextos	385	370	425	407	595	782	2
más	429	370	446	407	595	782	2
amplios.	449	370	485	407	595	782	2
La	489	370	500	407	595	782	2
conducta	503	370	541	407	595	782	2
humana	312	381	345	418	595	782	2
es	348	381	357	418	595	782	2
el	360	381	368	418	595	782	2
resultado	371	381	410	418	595	782	2
de	413	381	423	418	595	782	2
la	427	381	434	418	595	782	2
progresiva	438	381	482	418	595	782	2
acomodación	485	381	541	418	595	782	2
mutua	312	393	338	429	595	782	2
entre	341	393	362	429	595	782	2
un	365	393	375	429	595	782	2
ser	378	393	390	429	595	782	2
humano	393	393	427	429	595	782	2
activo,	430	393	458	429	595	782	2
en	461	393	471	429	595	782	2
desarrollo,	474	393	519	429	595	782	2
y	521	393	527	429	595	782	2
las	530	393	541	429	595	782	2
propiedades	312	404	362	441	595	782	2
cambiantes	365	404	413	441	595	782	2
de	415	404	425	441	595	782	2
los	428	404	440	441	595	782	2
entornos	443	404	480	441	595	782	2
inmediatos	482	404	529	441	595	782	2
en	531	404	541	441	595	782	2
los	312	416	324	452	595	782	2
que	327	416	342	452	595	782	2
vive;	346	416	367	452	595	782	2
este	370	416	386	452	595	782	2
proceso	390	416	422	452	595	782	2
de	426	416	435	452	595	782	2
acomodación	439	416	495	452	595	782	2
no	498	416	508	452	595	782	2
sólo	512	416	529	452	595	782	2
se	533	416	541	452	595	782	2
ve	312	427	322	464	595	782	2
influido	326	427	359	464	595	782	2
por	363	427	377	464	595	782	2
las	382	427	393	464	595	782	2
relaciones	398	427	440	464	595	782	2
entre	444	427	465	464	595	782	2
la	470	427	477	464	595	782	2
persona	481	427	514	464	595	782	2
y	518	427	524	464	595	782	2
sus	528	427	541	464	595	782	2
entornos,	312	438	350	475	595	782	2
sino	354	438	371	475	595	782	2
también	375	438	409	475	595	782	2
por	412	438	426	475	595	782	2
las	430	438	441	475	595	782	2
relaciones	445	438	487	475	595	782	2
que	491	438	506	475	595	782	2
se	509	438	518	475	595	782	2
esta-	521	438	541	475	595	782	2
blecen	312	450	339	486	595	782	2
entre	342	450	363	486	595	782	2
esos	366	450	384	486	595	782	2
entornos	387	450	423	486	595	782	2
entre	426	450	447	486	595	782	2
sí	450	450	457	486	595	782	2
y	460	450	466	486	595	782	2
por	469	450	483	486	595	782	2
los	486	450	498	486	595	782	2
contextos	501	450	541	486	595	782	2
más	312	461	329	498	595	782	2
amplios	341	461	375	498	595	782	2
en	387	461	397	498	595	782	2
los	409	461	422	498	595	782	2
que	434	461	449	498	595	782	2
están	461	461	484	498	595	782	2
integrados	496	461	541	498	595	782	2
(Bronfenbrenner,	312	473	384	509	595	782	2
1979,	387	473	410	509	595	782	2
2005).	413	473	440	509	595	782	2
Desde	443	473	469	509	595	782	2
esta	472	473	488	509	595	782	2
perspectiva,	491	473	541	509	595	782	2
la	312	484	319	521	595	782	2
salud	322	484	344	521	595	782	2
no	347	484	358	521	595	782	2
se	361	484	369	521	595	782	2
puede	372	484	397	521	595	782	2
definir	400	484	428	521	595	782	2
desde	431	484	455	521	595	782	2
el	458	484	466	521	595	782	2
individuo	468	484	509	521	595	782	2
aislado	512	484	541	521	595	782	2
sino	312	495	329	532	595	782	2
haciendo	334	495	372	532	595	782	2
referencia	377	495	419	532	595	782	2
a	425	495	429	532	595	782	2
su	434	495	444	532	595	782	2
entorno	449	495	481	532	595	782	2
total	486	495	505	532	595	782	2
–físico,	510	495	541	532	595	782	2
social,	312	507	339	543	595	782	2
económico,	341	507	390	543	595	782	2
cultural,	393	507	427	543	595	782	2
político,	430	507	465	543	595	782	2
etc.–.	467	507	490	543	595	782	2
La	492	507	504	543	595	782	2
salud	506	507	528	543	595	782	2
no	531	507	541	543	595	782	2
es	312	518	320	555	595	782	2
un	323	518	334	555	595	782	2
atributo	336	518	369	555	595	782	2
del	371	518	384	555	595	782	2
individuo,	387	518	430	555	595	782	2
sino	432	518	450	555	595	782	2
de	452	518	462	555	595	782	2
su	465	518	474	555	595	782	2
interacción	477	518	524	555	595	782	2
con	526	518	541	555	595	782	2
el	312	530	319	566	595	782	2
denso	322	530	346	566	595	782	2
campo	349	530	377	566	595	782	2
de	379	530	389	566	595	782	2
relaciones	391	530	434	566	595	782	2
en	436	530	446	566	595	782	2
que	449	530	464	566	595	782	2
ocurre	466	530	493	566	595	782	2
su	496	530	505	566	595	782	2
conduc-	508	530	541	566	595	782	2
ta	312	541	319	578	595	782	2
(Cantera,	322	541	361	578	595	782	2
2004).	363	541	390	578	595	782	2
Así,	392	541	409	578	595	782	2
como	412	541	435	578	595	782	2
expone	437	541	468	578	595	782	2
Lerner	470	541	498	578	595	782	2
(2002),	501	541	531	578	595	782	2
el	534	541	541	578	595	782	2
estilo	312	552	334	589	595	782	2
de	337	552	347	589	595	782	2
vida	350	552	368	589	595	782	2
saludable	371	552	410	589	595	782	2
de	413	552	423	589	595	782	2
una	426	552	441	589	595	782	2
persona	444	552	476	589	595	782	2
estará	479	552	504	589	595	782	2
definido	506	552	541	589	595	782	2
por	312	564	326	600	595	782	2
una	331	564	346	600	595	782	2
serie	351	564	371	600	595	782	2
de	376	564	385	600	595	782	2
factores	390	564	424	600	595	782	2
interrelacionados	429	564	501	600	595	782	2
entre	506	564	527	600	595	782	2
sí,	532	564	541	600	595	782	2
tales	312	575	331	612	595	782	2
como:	334	575	360	612	595	782	2
características	363	575	422	612	595	782	2
individuales,	425	575	479	612	595	782	2
características	482	575	541	612	595	782	2
del	312	587	325	623	595	782	2
entorno	331	587	363	623	595	782	2
microsocial	370	587	419	623	595	782	2
–familia,	426	587	463	623	595	782	2
amigos,	470	587	503	623	595	782	2
trabajo,	509	587	541	623	595	782	2
comunidad,	312	598	361	635	595	782	2
etc.–	366	598	386	635	595	782	2
y	391	598	397	635	595	782	2
factores	402	598	435	635	595	782	2
macrosociales	440	598	499	635	595	782	2
–sistema	505	598	541	635	595	782	2
social,	312	609	339	646	595	782	2
cultura	342	609	371	646	595	782	2
de	374	609	384	646	595	782	2
valores	387	609	417	646	595	782	2
imperante,	420	609	465	646	595	782	2
medios	468	609	498	646	595	782	2
de	502	609	511	646	595	782	2
comu-	514	609	541	646	595	782	2
nicación,	312	621	350	657	595	782	2
etc.–.	353	621	376	657	595	782	2
En	323	632	335	669	595	782	2
este	337	632	354	669	595	782	2
modelo	356	632	388	669	595	782	2
se	391	632	399	669	595	782	2
asumen	402	632	434	669	595	782	2
una	437	632	452	669	595	782	2
serie	455	632	475	669	595	782	2
de	477	632	487	669	595	782	2
interrelacio-	490	632	541	669	595	782	2
nes	312	644	326	680	595	782	2
e	331	644	336	680	595	782	2
interdependencias	341	644	417	680	595	782	2
complejas	422	644	465	680	595	782	2
entre	470	644	491	680	595	782	2
el	497	644	504	680	595	782	2
sistema	510	644	541	680	595	782	2
orgánico,	312	655	351	692	595	782	2
el	353	655	361	692	595	782	2
sistema	363	655	395	692	595	782	2
conductual	397	655	443	692	595	782	2
y	446	655	451	692	595	782	2
el	453	655	461	692	595	782	2
sistema	463	655	495	692	595	782	2
ambiental.	497	655	541	692	595	782	2
Al	312	666	322	703	595	782	2
hablar	325	666	351	703	595	782	2
de	353	666	363	703	595	782	2
ambiente	366	666	404	703	595	782	2
no	407	666	417	703	595	782	2
sólo	420	666	437	703	595	782	2
se	440	666	448	703	595	782	2
contemplan	451	666	500	703	595	782	2
los	502	666	514	703	595	782	2
facto-	517	666	541	703	595	782	2
res	312	678	324	714	595	782	2
físicos	328	678	356	714	595	782	2
y	360	678	365	714	595	782	2
sociales,	370	678	406	714	595	782	2
sino	410	678	428	714	595	782	2
también	432	678	466	714	595	782	2
las	470	678	482	714	595	782	2
percepciones	487	678	541	714	595	782	2
que	312	689	327	726	595	782	2
de	330	689	340	726	595	782	2
aquél	343	689	366	726	595	782	2
tienen	369	689	394	726	595	782	2
las	397	689	409	726	595	782	2
personas,	412	689	451	726	595	782	2
es	454	689	463	726	595	782	2
decir,	466	689	489	726	595	782	2
el	492	689	500	726	595	782	2
sentido	503	689	533	726	595	782	2
y	536	689	541	726	595	782	2
Copyright	335	728	367	756	595	782	2
2011	369	728	385	756	595	782	2
by	387	728	395	756	595	782	2
the	398	728	407	756	595	782	2
Colegio	410	728	435	756	595	782	2
Oficial	437	728	459	756	595	782	2
de	462	728	469	756	595	782	2
Psicólogos	471	728	506	756	595	782	2
de	508	728	516	756	595	782	2
Madrid	518	728	541	756	595	782	2
ISSN:	382	738	401	766	595	782	2
1132-0559	404	738	438	766	595	782	2
-	440	738	443	766	595	782	2
DOI:	445	738	462	766	595	782	2
10.5093/in2011v20n1a7	464	738	541	766	595	782	2
J	245	16	248	44	595	782	3
AVIER	248	21	266	42	595	782	3
P	268	16	272	44	595	782	3
ONS	272	21	284	42	595	782	3
Y	286	21	291	42	595	782	3
S	293	16	297	44	595	782	3
OFÍA	297	21	311	42	595	782	3
B	313	16	318	44	595	782	3
UELGA	318	21	339	42	595	782	3
significado	54	39	101	76	595	782	3
que	103	39	118	76	595	782	3
el	121	39	129	76	595	782	3
ambiente	131	39	170	76	595	782	3
adquiere	173	39	209	76	595	782	3
para	212	39	230	76	595	782	3
las	232	39	244	76	595	782	3
personas	247	39	283	76	595	782	3
que	54	51	69	87	595	782	3
interaccionan	72	51	129	87	595	782	3
en	132	51	142	87	595	782	3
él	145	51	152	87	595	782	3
y	156	51	161	87	595	782	3
con	164	51	179	87	595	782	3
él.	182	51	192	87	595	782	3
Desde	196	51	222	87	595	782	3
la	225	51	233	87	595	782	3
perspectiva	236	51	283	87	595	782	3
ecológica,	54	62	97	99	595	782	3
los	101	62	113	99	595	782	3
hechos	117	62	146	99	595	782	3
se	151	62	159	99	595	782	3
evalúan	164	62	196	99	595	782	3
y	200	62	206	99	595	782	3
se	210	62	219	99	595	782	3
comprenden	223	62	275	99	595	782	3
a	279	62	283	99	595	782	3
través	54	74	79	110	595	782	3
del	84	74	97	110	595	782	3
significado	103	74	149	110	595	782	3
que	155	74	170	110	595	782	3
tienen	175	74	201	110	595	782	3
para	206	74	224	110	595	782	3
las	230	74	241	110	595	782	3
personas	247	74	283	110	595	782	3
implicadas,	54	85	102	122	595	782	3
que	107	85	122	122	595	782	3
asumen	128	85	160	122	595	782	3
normas,	165	85	199	122	595	782	3
roles	204	85	224	122	595	782	3
o	230	85	235	122	595	782	3
comporta-	240	85	283	122	595	782	3
mientos	54	96	87	133	595	782	3
en	93	96	103	133	595	782	3
base	108	96	127	133	595	782	3
a	133	96	137	133	595	782	3
tales	143	96	162	133	595	782	3
significados,	168	96	221	133	595	782	3
generalmente	227	96	283	133	595	782	3
construidos	54	108	104	144	595	782	3
colectivamente	114	108	181	144	595	782	3
(Musitu,	190	108	228	144	595	782	3
Buelga	238	108	268	144	595	782	3
y	278	108	283	144	595	782	3
Jiménez,	54	119	91	156	595	782	3
2009).	93	119	120	156	595	782	3
Así,	122	119	139	156	595	782	3
en	142	119	152	156	595	782	3
el	154	119	162	156	595	782	3
análisis	164	119	195	156	595	782	3
de	198	119	208	156	595	782	3
las	210	119	222	156	595	782	3
circunstancias	224	119	283	156	595	782	3
ambientales,	54	131	107	167	595	782	3
serán	110	131	132	167	595	782	3
tomados	135	131	170	167	595	782	3
en	173	131	183	167	595	782	3
consideración	186	131	244	167	595	782	3
tanto	247	131	268	167	595	782	3
los	271	131	283	167	595	782	3
aspectos	54	142	89	179	595	782	3
físicos	92	142	119	179	595	782	3
y	122	142	127	179	595	782	3
psicológicos,	130	142	185	179	595	782	3
como	188	142	211	179	595	782	3
los	214	142	226	179	595	782	3
sociales,	229	142	264	179	595	782	3
cul-	267	142	283	179	595	782	3
turales,	54	153	84	190	595	782	3
económicos	87	153	137	190	595	782	3
y	140	153	146	190	595	782	3
políticos.	148	153	187	190	595	782	3
Por	190	153	205	190	595	782	3
lo	208	153	216	190	595	782	3
tanto,	219	153	242	190	595	782	3
si	245	153	252	190	595	782	3
se	255	153	264	190	595	782	3
pre-	267	153	283	190	595	782	3
tende	54	165	77	201	595	782	3
comprender	80	165	130	201	595	782	3
el	134	165	141	201	595	782	3
complejo	145	165	184	201	595	782	3
mecanismo	188	165	236	201	595	782	3
del	239	165	252	201	595	782	3
consu-	255	165	283	201	595	782	3
mo	54	176	67	213	595	782	3
de	73	176	83	213	595	782	3
sustancias	88	176	131	213	595	782	3
entre	137	176	158	213	595	782	3
los	163	176	175	213	595	782	3
jóvenes,	181	176	216	213	595	782	3
será	221	176	238	213	595	782	3
necesario	244	176	283	213	595	782	3
implicar	54	188	89	224	595	782	3
en	92	188	102	224	595	782	3
la	105	188	113	224	595	782	3
explicación	116	188	164	224	595	782	3
las	167	188	179	224	595	782	3
múltiples	182	188	221	224	595	782	3
características	224	188	283	224	595	782	3
socioambientales	54	199	126	236	595	782	3
en	129	199	139	236	595	782	3
las	141	199	153	236	595	782	3
que	155	199	170	236	595	782	3
participa	173	199	209	236	595	782	3
el	212	199	219	236	595	782	3
joven,	222	199	248	236	595	782	3
sus	250	199	264	236	595	782	3
gru-	266	199	283	236	595	782	3
pos	54	210	68	247	595	782	3
y	71	210	77	247	595	782	3
sus	79	210	93	247	595	782	3
decisiones.	96	210	142	247	595	782	3
La	65	222	76	258	595	782	3
explicación	81	222	129	258	595	782	3
ecológica	134	222	174	258	595	782	3
reinterpreta	179	222	227	258	595	782	3
el	232	222	239	258	595	782	3
problema	244	222	283	258	595	782	3
del	54	233	67	270	595	782	3
consumo	70	233	108	270	595	782	3
de	111	233	121	270	595	782	3
sustancias	124	233	166	270	595	782	3
al	169	233	177	270	595	782	3
considerarlo	180	233	232	270	595	782	3
como	235	233	258	270	595	782	3
fenó-	261	233	283	270	595	782	3
meno	54	245	77	281	595	782	3
integral	80	245	112	281	595	782	3
y	115	245	120	281	595	782	3
problema	123	245	163	281	595	782	3
social	166	245	190	281	595	782	3
que	193	245	208	281	595	782	3
incluye	211	245	242	281	595	782	3
al	245	245	253	281	595	782	3
indivi-	255	245	283	281	595	782	3
duo,	54	256	72	293	595	782	3
a	75	256	80	293	595	782	3
la	83	256	90	293	595	782	3
familia,	93	256	125	293	595	782	3
a	128	256	133	293	595	782	3
la	136	256	143	293	595	782	3
comunidad,	146	256	195	293	595	782	3
a	198	256	203	293	595	782	3
la	206	256	213	293	595	782	3
sociedad,	216	256	256	293	595	782	3
al	258	256	266	293	595	782	3
sis-	269	256	283	293	595	782	3
tema	54	267	74	304	595	782	3
histórico-cultural,	78	267	153	304	595	782	3
al	156	267	164	304	595	782	3
sistema	167	267	199	304	595	782	3
político,	203	267	237	304	595	782	3
al	241	267	248	304	595	782	3
sistema	252	267	283	304	595	782	3
económico,	54	279	103	315	595	782	3
al	106	279	113	315	595	782	3
sistema	117	279	148	315	595	782	3
jurídico	152	279	184	315	595	782	3
y	187	279	193	315	595	782	3
al	196	279	204	315	595	782	3
propio	207	279	234	315	595	782	3
producto	238	279	275	315	595	782	3
y	278	279	283	315	595	782	3
sus	54	290	67	327	595	782	3
efectos	70	290	100	327	595	782	3
en	103	290	113	327	595	782	3
un	116	290	127	327	595	782	3
individuo	130	290	170	327	595	782	3
que	173	290	188	327	595	782	3
desarrolla	191	290	232	327	595	782	3
su	236	290	245	327	595	782	3
compor-	248	290	283	327	595	782	3
tamiento	54	302	91	338	595	782	3
en	94	302	104	338	595	782	3
un	107	302	117	338	595	782	3
marco	120	302	147	338	595	782	3
definido	150	302	185	338	595	782	3
por	188	302	202	338	595	782	3
los	205	302	217	338	595	782	3
anteriores	220	302	262	338	595	782	3
con-	265	302	283	338	595	782	3
textos.	54	313	82	350	595	782	3
No	85	313	98	350	595	782	3
obstante,	102	313	139	350	595	782	3
esto	143	313	160	350	595	782	3
no	163	313	174	350	595	782	3
debería	177	313	208	350	595	782	3
entenderse	212	313	257	350	595	782	3
como	260	313	283	350	595	782	3
una	54	324	69	361	595	782	3
especie	73	324	104	361	595	782	3
de	107	324	117	361	595	782	3
“cajón	121	324	148	361	595	782	3
de	152	324	162	361	595	782	3
sastre”	166	324	194	361	595	782	3
en	198	324	208	361	595	782	3
el	212	324	219	361	595	782	3
que	223	324	238	361	595	782	3
cabe	242	324	261	361	595	782	3
todo	265	324	283	361	595	782	3
aquello	54	336	85	372	595	782	3
que	87	336	103	372	595	782	3
tiene	105	336	126	372	595	782	3
diferente	128	336	166	372	595	782	3
ubicación	168	336	209	372	595	782	3
en	212	336	222	372	595	782	3
otros	224	336	245	372	595	782	3
modelos	248	336	283	372	595	782	3
interpretativos.	54	347	117	384	595	782	3
La	120	347	131	384	595	782	3
explicación	135	347	183	384	595	782	3
ecológica	186	347	226	384	595	782	3
tiene	230	347	250	384	595	782	3
sentido	253	347	283	384	595	782	3
por	54	359	68	395	595	782	3
sí	71	359	78	395	595	782	3
misma,	80	359	111	395	595	782	3
por	114	359	128	395	595	782	3
cuanto	131	359	159	395	595	782	3
contempla	161	359	205	395	595	782	3
al	208	359	216	395	595	782	3
consumidor	218	359	268	395	595	782	3
y	271	359	276	395	595	782	3
a	279	359	283	395	595	782	3
todos	54	370	77	407	595	782	3
los	79	370	92	407	595	782	3
factores	95	370	128	407	595	782	3
no	131	370	141	407	595	782	3
de	144	370	154	407	595	782	3
forma	157	370	182	407	595	782	3
aislada,	185	370	217	407	595	782	3
sino	219	370	237	407	595	782	3
integrados	240	370	283	407	595	782	3
dentro	54	381	81	418	595	782	3
de	84	381	93	418	595	782	3
una	96	381	111	418	595	782	3
estructura	114	381	156	418	595	782	3
ambiental	159	381	200	418	595	782	3
más	203	381	220	418	595	782	3
amplia	223	381	251	418	595	782	3
que	254	381	269	418	595	782	3
es,	272	381	283	418	595	782	3
precisamente,	54	393	112	429	595	782	3
la	115	393	122	429	595	782	3
que	125	393	141	429	595	782	3
les	144	393	155	429	595	782	3
otorga	158	393	185	429	595	782	3
sentido,	188	393	221	429	595	782	3
y	224	393	229	429	595	782	3
de	232	393	242	429	595	782	3
la	245	393	253	429	595	782	3
cual,	256	393	276	429	595	782	3
a	279	393	283	429	595	782	3
su	54	404	63	441	595	782	3
vez,	66	404	83	441	595	782	3
son	86	404	101	441	595	782	3
creadores.	104	404	146	441	595	782	3
Lo	65	416	77	452	595	782	3
anterior	80	416	113	452	595	782	3
sugiere	116	416	146	452	595	782	3
la	149	416	156	452	595	782	3
actuación	159	416	200	452	595	782	3
de	203	416	213	452	595	782	3
factores	216	416	249	452	595	782	3
de	252	416	262	452	595	782	3
ries-	265	416	283	452	595	782	3
go,	54	427	67	464	595	782	3
entendidos	72	427	117	464	595	782	3
como	122	427	145	464	595	782	3
variables	150	427	188	464	595	782	3
predisponentes,	193	427	259	464	595	782	3
y	263	427	269	464	595	782	3
de	274	427	283	464	595	782	3
factores	54	438	87	475	595	782	3
de	94	438	104	475	595	782	3
protección,	110	438	157	475	595	782	3
entendidos	164	438	209	475	595	782	3
como	216	438	239	475	595	782	3
variables	246	438	283	475	595	782	3
reductoras	54	450	98	486	595	782	3
de	104	450	114	486	595	782	3
la	120	450	128	486	595	782	3
predisposición	134	450	195	486	595	782	3
(Buelga,	202	450	238	486	595	782	3
Ravenna,	244	450	283	486	595	782	3
Musitu	54	461	84	498	595	782	3
y	87	461	92	498	595	782	3
Lila,	95	461	115	498	595	782	3
2006),	118	461	145	498	595	782	3
aunque,	149	461	182	498	595	782	3
como	185	461	208	498	595	782	3
será	212	461	228	498	595	782	3
discutido	232	461	270	498	595	782	3
en	274	461	283	498	595	782	3
páginas	54	473	86	509	595	782	3
posteriores,	89	473	137	509	595	782	3
no	140	473	151	509	595	782	3
toda	154	473	172	509	595	782	3
variable	175	473	208	509	595	782	3
que	211	473	226	509	595	782	3
disminuya	229	473	273	509	595	782	3
la	276	473	283	509	595	782	3
predisposición	54	484	116	521	595	782	3
al	123	484	131	521	595	782	3
consumo	137	484	176	521	595	782	3
podrá	182	484	207	521	595	782	3
ser	213	484	226	521	595	782	3
considerada	232	484	283	521	595	782	3
como	54	495	77	532	595	782	3
factor	80	495	104	532	595	782	3
de	107	495	117	532	595	782	3
protección.	120	495	167	532	595	782	3
Los	170	495	185	532	595	782	3
factores	188	495	222	532	595	782	3
de	224	495	234	532	595	782	3
riesgo	237	495	263	532	595	782	3
y	266	495	271	532	595	782	3
de	274	495	283	532	595	782	3
protección	54	507	98	543	595	782	3
no	102	507	113	543	595	782	3
pueden	117	507	148	543	595	782	3
ser	152	507	164	543	595	782	3
entendidos	168	507	214	543	595	782	3
en	218	507	228	543	595	782	3
términos	233	507	269	543	595	782	3
de	274	507	283	543	595	782	3
causalidad	54	518	98	555	595	782	3
necesaria,	104	518	145	555	595	782	3
sino	151	518	169	555	595	782	3
de	174	518	184	555	595	782	3
probabilidad:	190	518	246	555	595	782	3
cuantos	251	518	283	555	595	782	3
más	54	530	71	566	595	782	3
factores	74	530	108	566	595	782	3
de	111	530	121	566	595	782	3
riesgo	125	530	151	566	595	782	3
estén	154	530	176	566	595	782	3
presentes,	179	530	221	566	595	782	3
mayor	225	530	252	566	595	782	3
será	255	530	272	566	595	782	3
la	276	530	283	566	595	782	3
probabilidad	54	541	107	578	595	782	3
de	110	541	120	578	595	782	3
consumo	124	541	162	578	595	782	3
abusivo,	165	541	201	578	595	782	3
y	204	541	209	578	595	782	3
cuanto	213	541	241	578	595	782	3
más	244	541	261	578	595	782	3
dure	265	541	283	578	595	782	3
la	54	552	61	589	595	782	3
exposición	65	552	110	589	595	782	3
a	114	552	118	589	595	782	3
éstos,	122	552	145	589	595	782	3
más	149	552	166	589	595	782	3
se	169	552	178	589	595	782	3
incrementará	181	552	236	589	595	782	3
esa	239	552	253	589	595	782	3
proba-	256	552	283	589	595	782	3
bilidad.	54	564	86	600	595	782	3
Desde	89	564	115	600	595	782	3
la	119	564	127	600	595	782	3
perspectiva	130	564	178	600	595	782	3
ecológica	182	564	222	600	595	782	3
estos	226	564	247	600	595	782	3
factores	250	564	283	600	595	782	3
se	54	575	63	612	595	782	3
amplían	68	575	102	612	595	782	3
desde	108	575	132	612	595	782	3
lo	137	575	145	612	595	782	3
individual	151	575	194	612	595	782	3
a	199	575	204	612	595	782	3
lo	210	575	218	612	595	782	3
microsocial	224	575	273	612	595	782	3
y	278	575	283	612	595	782	3
macrosocial.	54	587	107	623	595	782	3
Los	110	587	126	623	595	782	3
factores	128	587	162	623	595	782	3
de	164	587	174	623	595	782	3
riesgo	177	587	203	623	595	782	3
y	205	587	211	623	595	782	3
de	213	587	223	623	595	782	3
protección	226	587	270	623	595	782	3
no	273	587	283	623	595	782	3
sólo	54	598	71	635	595	782	3
hay	74	598	90	635	595	782	3
que	93	598	108	635	595	782	3
buscarlos	111	598	151	635	595	782	3
en	154	598	164	635	595	782	3
la	167	598	174	635	595	782	3
persona,	178	598	213	635	595	782	3
sino	216	598	233	635	595	782	3
también	237	598	270	635	595	782	3
en	273	598	283	635	595	782	3
sus	54	609	67	646	595	782	3
entornos	71	609	107	646	595	782	3
(Ennett	110	609	141	646	595	782	3
et	145	609	152	646	595	782	3
al.,	156	609	169	646	595	782	3
2008;	172	609	196	646	595	782	3
Room	200	609	225	646	595	782	3
et	229	609	236	646	595	782	3
al.,	240	609	253	646	595	782	3
2002).	256	609	283	646	595	782	3
Es	54	621	64	657	595	782	3
necesario	67	621	107	657	595	782	3
buscar	110	621	137	657	595	782	3
los	141	621	153	657	595	782	3
condicionantes	156	621	219	657	595	782	3
de	222	621	232	657	595	782	3
la	235	621	242	657	595	782	3
conducta	245	621	283	657	595	782	3
en	54	632	64	669	595	782	3
los	66	632	78	669	595	782	3
diferentes	81	632	122	669	595	782	3
ámbitos	125	632	158	669	595	782	3
que	161	632	176	669	595	782	3
la	178	632	186	669	595	782	3
dimensionan:	189	632	245	669	595	782	3
el	248	632	255	669	595	782	3
psico-	258	632	283	669	595	782	3
lógico,	54	644	83	680	595	782	3
el	85	644	93	680	595	782	3
relacional	95	644	136	680	595	782	3
y	139	644	144	680	595	782	3
el	146	644	154	680	595	782	3
sociocultural.	156	644	213	680	595	782	3
Además,	215	644	252	680	595	782	3
la	254	644	262	680	595	782	3
inci-	264	644	283	680	595	782	3
dencia	54	655	81	692	595	782	3
de	85	655	95	692	595	782	3
cada	99	655	118	692	595	782	3
factor	122	655	147	692	595	782	3
no	151	655	161	692	595	782	3
se	165	655	174	692	595	782	3
contempla	178	655	222	692	595	782	3
aisladamente,	226	655	283	692	595	782	3
sino	54	666	71	703	595	782	3
de	76	666	86	703	595	782	3
manera	90	666	121	703	595	782	3
interrelacionada,	125	666	196	703	595	782	3
formando	200	666	241	703	595	782	3
constela-	245	666	283	703	595	782	3
ciones	54	678	81	714	595	782	3
de	83	678	93	714	595	782	3
fuerzas	96	678	126	714	595	782	3
que	129	678	144	714	595	782	3
repercuten	147	678	191	714	595	782	3
de	194	678	204	714	595	782	3
manera	206	678	237	714	595	782	3
conjunta	240	678	276	714	595	782	3
e	279	678	283	714	595	782	3
interrelacionada	54	689	124	726	595	782	3
en	131	689	141	726	595	782	3
la	147	689	155	726	595	782	3
conducta	162	689	201	726	595	782	3
de	208	689	218	726	595	782	3
un	224	689	235	726	595	782	3
individuo	242	689	283	726	595	782	3
Copyright	54	728	86	756	595	782	3
2011	89	728	104	756	595	782	3
by	106	728	114	756	595	782	3
the	117	728	126	756	595	782	3
Colegio	129	728	154	756	595	782	3
Oficial	156	728	178	756	595	782	3
de	181	728	188	756	595	782	3
Psicólogos	190	728	225	756	595	782	3
de	227	728	235	756	595	782	3
Madrid	237	728	260	756	595	782	3
ISSN:	54	738	73	766	595	782	3
1132-0559	76	738	110	766	595	782	3
-	112	738	115	766	595	782	3
DOI:	117	738	133	766	595	782	3
10.5093/in2011v20n1a7	136	738	213	766	595	782	3
77	529	6	541	47	595	782	3
(Hawkins,	312	39	355	76	595	782	3
Catalano	361	39	399	76	595	782	3
y	405	39	410	76	595	782	3
Arthur,	415	39	446	76	595	782	3
2002;	452	39	476	76	595	782	3
Szapocznik	482	39	530	76	595	782	3
y	536	39	541	76	595	782	3
Coatsworth,	312	51	363	87	595	782	3
1999).	367	51	394	87	595	782	3
En	399	51	410	87	595	782	3
este	415	51	431	87	595	782	3
sentido,	436	51	469	87	595	782	3
la	473	51	481	87	595	782	3
investigación	485	51	541	87	595	782	3
delimita	312	62	346	99	595	782	3
factores	349	62	382	99	595	782	3
que,	385	62	403	99	595	782	3
a	406	62	411	99	595	782	3
su	414	62	423	99	595	782	3
vez,	426	62	443	99	595	782	3
observan	446	62	484	99	595	782	3
una	487	62	502	99	595	782	3
regulari-	505	62	541	99	595	782	3
dad	312	74	327	110	595	782	3
de	331	74	341	110	595	782	3
aparición	345	74	384	110	595	782	3
con	388	74	403	110	595	782	3
otro	407	74	424	110	595	782	3
de	428	74	438	110	595	782	3
su	442	74	451	110	595	782	3
misma	455	74	483	110	595	782	3
especie.	487	74	521	110	595	782	3
Así,	524	74	541	110	595	782	3
por	312	85	326	122	595	782	3
ejemplo,	332	85	369	122	595	782	3
las	376	85	387	122	595	782	3
expectativas	394	85	446	122	595	782	3
de	453	85	463	122	595	782	3
recompensa	469	85	519	122	595	782	3
que	526	85	541	122	595	782	3
aumentan	312	96	353	133	595	782	3
la	358	96	365	133	595	782	3
probabilidad	370	96	423	133	595	782	3
de	429	96	438	133	595	782	3
iniciar	444	96	470	133	595	782	3
el	476	96	483	133	595	782	3
consumo	488	96	526	133	595	782	3
de	531	96	541	133	595	782	3
alcohol	312	108	343	144	595	782	3
pueden	346	108	376	144	595	782	3
construirse	379	108	425	144	595	782	3
a	428	108	433	144	595	782	3
partir	436	108	458	144	595	782	3
de	461	108	471	144	595	782	3
las	474	108	486	144	595	782	3
experiencias	489	108	541	144	595	782	3
socializadoras	312	119	371	156	595	782	3
del	374	119	387	156	595	782	3
individuo	390	119	430	156	595	782	3
en	433	119	442	156	595	782	3
su	445	119	455	156	595	782	3
familia	457	119	487	156	595	782	3
y	490	119	495	156	595	782	3
de	498	119	508	156	595	782	3
los	511	119	523	156	595	782	3
sig-	526	119	541	156	595	782	3
nificados	312	131	350	167	595	782	3
integrados	354	131	398	167	595	782	3
en	402	131	412	167	595	782	3
los	415	131	428	167	595	782	3
medios	432	131	462	167	595	782	3
de	466	131	476	167	595	782	3
comunicación;	479	131	541	167	595	782	3
de	312	142	322	179	595	782	3
este	326	142	342	179	595	782	3
modo,	346	142	373	179	595	782	3
la	377	142	385	179	595	782	3
conducta	389	142	427	179	595	782	3
final	431	142	450	179	595	782	3
puede	455	142	480	179	595	782	3
explicarse	484	142	527	179	595	782	3
no	531	142	541	179	595	782	3
sólo	312	153	329	190	595	782	3
por	332	153	346	190	595	782	3
factores	348	153	381	190	595	782	3
de	384	153	394	190	595	782	3
la	396	153	404	190	595	782	3
persona,	406	153	442	190	595	782	3
sino	444	153	462	190	595	782	3
también	464	153	498	190	595	782	3
por	500	153	514	190	595	782	3
facto-	517	153	541	190	595	782	3
res	312	165	324	201	595	782	3
sociales	327	165	360	201	595	782	3
condicionantes	363	165	426	201	595	782	3
de	429	165	439	201	595	782	3
lo	442	165	450	201	595	782	3
individual.	453	165	498	201	595	782	3
La	323	176	334	213	595	782	3
conducta	338	176	376	213	595	782	3
se	380	176	389	213	595	782	3
puede	393	176	418	213	595	782	3
considerar,	422	176	468	213	595	782	3
desde	472	176	496	213	595	782	3
esta	500	176	516	213	595	782	3
pers-	520	176	541	213	595	782	3
pectiva,	312	188	345	224	595	782	3
como	349	188	372	224	595	782	3
el	376	188	383	224	595	782	3
producto	387	188	425	224	595	782	3
de	428	188	438	224	595	782	3
un	442	188	453	224	595	782	3
complejo	457	188	496	224	595	782	3
campo	500	188	528	224	595	782	3
de	531	188	541	224	595	782	3
fuerzas.	312	199	345	236	595	782	3
El	350	199	360	236	595	782	3
modelo	365	199	397	236	595	782	3
ecológico,	402	199	446	236	595	782	3
al	451	199	459	236	595	782	3
revalorizar	465	199	510	236	595	782	3
al	516	199	523	236	595	782	3
ser	529	199	541	236	595	782	3
humano	312	210	346	247	595	782	3
en	349	210	359	247	595	782	3
su	362	210	371	247	595	782	3
esencia	374	210	405	247	595	782	3
como	408	210	432	247	595	782	3
ser	435	210	447	247	595	782	3
social	450	210	475	247	595	782	3
y	478	210	483	247	595	782	3
cultural,	487	210	521	247	595	782	3
per-	524	210	541	247	595	782	3
mitirá	312	222	337	258	595	782	3
explicar	341	222	374	258	595	782	3
los	378	222	391	258	595	782	3
problemas	394	222	438	258	595	782	3
sociales	442	222	475	258	595	782	3
como	479	222	502	258	595	782	3
fenóme-	506	222	541	258	595	782	3
nos	312	233	326	270	595	782	3
multidimensionales,	329	233	414	270	595	782	3
posibilitando	417	233	472	270	595	782	3
buscar	475	233	503	270	595	782	3
y	506	233	511	270	595	782	3
descu-	514	233	541	270	595	782	3
brir	312	245	327	281	595	782	3
nuevas	331	245	360	281	595	782	3
alternativas	363	245	412	281	595	782	3
de	415	245	425	281	595	782	3
intervención	429	245	481	281	595	782	3
que	485	245	500	281	595	782	3
permitan	504	245	541	281	595	782	3
reducirlos	312	256	354	293	595	782	3
y	357	256	362	293	595	782	3
controlarlos,	365	256	418	293	595	782	3
atacando	421	256	458	293	595	782	3
sus	461	256	475	293	595	782	3
causas	478	256	505	293	595	782	3
en	508	256	518	293	595	782	3
dife-	521	256	541	293	595	782	3
rentes	312	267	337	304	595	782	3
niveles	341	267	371	304	595	782	3
de	375	267	385	304	595	782	3
profundidad.	389	267	443	304	595	782	3
En	447	267	459	304	595	782	3
todo	463	267	481	304	595	782	3
caso,	486	267	507	304	595	782	3
en	511	267	521	304	595	782	3
este	525	267	541	304	595	782	3
modelo	312	279	343	315	595	782	3
no	347	279	357	315	595	782	3
se	361	279	370	315	595	782	3
propone	373	279	408	315	595	782	3
una	411	279	426	315	595	782	3
explicación	430	279	478	315	595	782	3
fundamentada	482	279	541	315	595	782	3
en	312	290	322	327	595	782	3
un	326	290	337	327	595	782	3
determinismo	342	290	399	327	595	782	3
contextualista,	404	290	465	327	595	782	3
según	470	290	494	327	595	782	3
el	499	290	507	327	595	782	3
cual	511	290	529	327	595	782	3
el	534	290	541	327	595	782	3
individuo	312	302	352	338	595	782	3
es	354	302	363	338	595	782	3
una	365	302	380	338	595	782	3
simple	383	302	411	338	595	782	3
copia	413	302	436	338	595	782	3
de	438	302	448	338	595	782	3
su	450	302	459	338	595	782	3
ambiente	462	302	500	338	595	782	3
o	502	302	508	338	595	782	3
un	510	302	520	338	595	782	3
sim-	523	302	541	338	595	782	3
ple	312	313	325	350	595	782	3
efecto	328	313	354	350	595	782	3
pasivo	358	313	385	350	595	782	3
de	389	313	399	350	595	782	3
lo	403	313	411	350	595	782	3
que	415	313	431	350	595	782	3
ocurre	435	313	461	350	595	782	3
a	465	313	470	350	595	782	3
su	474	313	483	350	595	782	3
alrededor;	487	313	530	350	595	782	3
al	534	313	541	350	595	782	3
contrario,	312	324	352	361	595	782	3
se	355	324	363	361	595	782	3
parte	366	324	387	361	595	782	3
siempre	389	324	422	361	595	782	3
de	425	324	435	361	595	782	3
la	437	324	445	361	595	782	3
noción	447	324	476	361	595	782	3
de	478	324	488	361	595	782	3
las	490	324	502	361	595	782	3
personas	505	324	541	361	595	782	3
como	312	336	335	372	595	782	3
sujetos	337	336	367	372	595	782	3
activos	369	336	399	372	595	782	3
en	401	336	411	372	595	782	3
la	414	336	421	372	595	782	3
definición	424	336	466	372	595	782	3
de	469	336	478	372	595	782	3
sus	481	336	494	372	595	782	3
conductas,	497	336	541	372	595	782	3
aún	312	347	327	384	595	782	3
cuando	330	347	361	384	595	782	3
participen	364	347	406	384	595	782	3
de	409	347	419	384	595	782	3
la	422	347	430	384	595	782	3
esencia	433	347	464	384	595	782	3
misma	468	347	496	384	595	782	3
del	499	347	512	384	595	782	3
medio	515	347	541	384	595	782	3
sociocultural.	312	359	369	395	595	782	3
Al	371	359	382	395	595	782	3
fin	385	359	396	395	595	782	3
y	400	359	405	395	595	782	3
al	408	359	415	395	595	782	3
cabo,	419	359	441	395	595	782	3
la	444	359	452	395	595	782	3
sociedad,	455	359	494	395	595	782	3
los	497	359	510	395	595	782	3
grupos	513	359	541	395	595	782	3
y	312	370	317	407	595	782	3
la	320	370	328	407	595	782	3
cultura	331	370	360	407	595	782	3
son	363	370	378	407	595	782	3
individuos	381	370	425	407	595	782	3
en	428	370	438	407	595	782	3
acción	441	370	469	407	595	782	3
y	472	370	477	407	595	782	3
en	480	370	490	407	595	782	3
relación,	494	370	530	407	595	782	3
lo	533	370	541	407	595	782	3
cual	312	381	329	418	595	782	3
nos	332	381	346	418	595	782	3
lleva	349	381	369	418	595	782	3
a	372	381	376	418	595	782	3
pensar	379	381	406	418	595	782	3
que,	409	381	426	418	595	782	3
así	429	381	440	418	595	782	3
como	443	381	466	418	595	782	3
lo	469	381	477	418	595	782	3
social	479	381	504	418	595	782	3
repercu-	506	381	541	418	595	782	3
te	312	393	319	429	595	782	3
notablemente	322	393	378	429	595	782	3
sobre	381	393	404	429	595	782	3
lo	406	393	415	429	595	782	3
individual,	417	393	463	429	595	782	3
son	465	393	480	429	595	782	3
las	482	393	494	429	595	782	3
personas	497	393	533	429	595	782	3
y	536	393	541	429	595	782	3
su	312	404	321	441	595	782	3
actividad	327	404	366	441	595	782	3
las	372	404	384	441	595	782	3
que	390	404	406	441	595	782	3
crean	412	404	435	441	595	782	3
y	441	404	446	441	595	782	3
definen	453	404	484	441	595	782	3
la	491	404	498	441	595	782	3
sociedad	505	404	541	441	595	782	3
(Collins,	312	416	348	452	595	782	3
2004).	351	416	378	452	595	782	3
En	323	427	335	464	595	782	3
consecuencia,	338	427	396	464	595	782	3
la	399	427	407	464	595	782	3
prevención	410	427	457	464	595	782	3
desde	460	427	483	464	595	782	3
esta	486	427	503	464	595	782	3
perspec-	506	427	541	464	595	782	3
tiva,	312	438	330	475	595	782	3
es	333	438	342	475	595	782	3
asumida	346	438	381	475	595	782	3
integralmente,	384	438	444	475	595	782	3
dirigiéndose	448	438	500	475	595	782	3
la	503	438	511	475	595	782	3
acción	514	438	541	475	595	782	3
interventora	312	450	362	486	595	782	3
a	366	450	370	486	595	782	3
las	373	450	385	486	595	782	3
causas	388	450	416	486	595	782	3
del	419	450	432	486	595	782	3
problema	435	450	474	486	595	782	3
y	477	450	483	486	595	782	3
no	486	450	496	486	595	782	3
sólo	499	450	517	486	595	782	3
a	520	450	525	486	595	782	3
sus	528	450	541	486	595	782	3
manifestaciones.	312	461	383	498	595	782	3
La	390	461	401	498	595	782	3
intervención	407	461	461	498	595	782	3
se	467	461	476	498	595	782	3
conceptualiza	483	461	541	498	595	782	3
desde	312	473	336	509	595	782	3
la	342	473	349	509	595	782	3
prevención	355	473	402	509	595	782	3
entendida	408	473	449	509	595	782	3
como	455	473	478	509	595	782	3
una	484	473	499	509	595	782	3
tentativa	505	473	541	509	595	782	3
científica	312	484	351	521	595	782	3
dirigida	353	484	386	521	595	782	3
a	388	484	393	521	595	782	3
conocer	395	484	428	521	595	782	3
los	431	484	443	521	595	782	3
factores	445	484	478	521	595	782	3
asociados	481	484	522	521	595	782	3
a	524	484	528	521	595	782	3
un	531	484	541	521	595	782	3
problema	312	495	351	532	595	782	3
social	355	495	379	532	595	782	3
y	382	495	387	532	595	782	3
a	391	495	395	532	595	782	3
intervenir	398	495	439	532	595	782	3
desde	442	495	466	532	595	782	3
ellos.	469	495	492	532	595	782	3
La	495	495	506	532	595	782	3
preven-	509	495	541	532	595	782	3
ción	312	507	330	543	595	782	3
se	334	507	343	543	595	782	3
contempla	346	507	390	543	595	782	3
como	394	507	418	543	595	782	3
una	422	507	437	543	595	782	3
acción	441	507	468	543	595	782	3
fortalecedora	472	507	527	543	595	782	3
de	531	507	541	543	595	782	3
los	312	518	324	555	595	782	3
factores	328	518	361	555	595	782	3
de	365	518	374	555	595	782	3
protección	378	518	423	555	595	782	3
y	426	518	431	555	595	782	3
reductora	435	518	475	555	595	782	3
de	479	518	488	555	595	782	3
los	492	518	504	555	595	782	3
factores	508	518	541	555	595	782	3
de	312	530	322	566	595	782	3
riesgo.	326	530	354	566	595	782	3
Así,	358	530	375	566	595	782	3
las	379	530	391	566	595	782	3
experiencias	395	530	447	566	595	782	3
socializadoras	451	530	511	566	595	782	3
de	515	530	525	566	595	782	3
los	529	530	541	566	595	782	3
sujetos	312	541	341	578	595	782	3
se	343	541	352	578	595	782	3
consideran	354	541	400	578	595	782	3
como	402	541	425	578	595	782	3
vectores	427	541	462	578	595	782	3
de	465	541	475	578	595	782	3
fuerza	477	541	503	578	595	782	3
que	505	541	520	578	595	782	3
con-	523	541	541	578	595	782	3
dicionan	312	552	348	589	595	782	3
su	350	552	360	589	595	782	3
comportamiento	362	552	431	589	595	782	3
social.	434	552	461	589	595	782	3
Se	464	552	474	589	595	782	3
tratará	477	552	503	589	595	782	3
de	506	552	516	589	595	782	3
inter-	519	552	541	589	595	782	3
venir	312	564	333	600	595	782	3
sobre	336	564	359	600	595	782	3
estos	362	564	383	600	595	782	3
vectores,	386	564	423	600	595	782	3
más	426	564	443	600	595	782	3
que	446	564	461	600	595	782	3
sobre	464	564	487	600	595	782	3
las	489	564	501	600	595	782	3
intencio-	504	564	541	600	595	782	3
nes	312	575	326	612	595	782	3
conductuales	329	575	383	612	595	782	3
del	386	575	399	612	595	782	3
adolescente	402	575	451	612	595	782	3
consumidor	454	575	503	612	595	782	3
o	506	575	512	612	595	782	3
poten-	514	575	541	612	595	782	3
cial	312	587	327	623	595	782	3
consumidor.	332	587	384	623	595	782	3
La	390	587	401	623	595	782	3
prevención	406	587	453	623	595	782	3
comienza	458	587	499	623	595	782	3
desde	504	587	528	623	595	782	3
la	534	587	541	623	595	782	3
infancia,	312	598	348	635	595	782	3
pues	353	598	372	635	595	782	3
el	377	598	385	635	595	782	3
mismo	390	598	418	635	595	782	3
concepto	423	598	461	635	595	782	3
de	466	598	476	635	595	782	3
prevención	481	598	528	635	595	782	3
se	533	598	541	635	595	782	3
convierte	312	609	351	646	595	782	3
en	354	609	364	646	595	782	3
inespecífico,	367	609	420	646	595	782	3
orientado	423	609	463	646	595	782	3
al	466	609	474	646	595	782	3
desarrollo	477	609	519	646	595	782	3
inte-	522	609	541	646	595	782	3
gral	312	621	328	657	595	782	3
del	332	621	345	657	595	782	3
individuo	349	621	389	657	595	782	3
y	393	621	398	657	595	782	3
no	402	621	413	657	595	782	3
únicamente	417	621	465	657	595	782	3
a	469	621	474	657	595	782	3
la	477	621	485	657	595	782	3
evitación	489	621	527	657	595	782	3
de	531	621	541	657	595	782	3
una	312	632	327	669	595	782	3
conducta	330	632	368	669	595	782	3
concreta.	371	632	409	669	595	782	3
Del	323	644	338	680	595	782	3
mismo	341	644	370	680	595	782	3
modo,	373	644	400	680	595	782	3
la	403	644	410	680	595	782	3
prevención	414	644	460	680	595	782	3
del	464	644	476	680	595	782	3
abuso	480	644	504	680	595	782	3
de	507	644	517	680	595	782	3
alco-	520	644	541	680	595	782	3
hol	312	655	325	692	595	782	3
incluirá	329	655	361	692	595	782	3
proponer	364	655	402	692	595	782	3
a	405	655	410	692	595	782	3
la	413	655	421	692	595	782	3
sociedad	424	655	461	692	595	782	3
en	465	655	474	692	595	782	3
su	478	655	487	692	595	782	3
conjunto	491	655	527	692	595	782	3
un	531	655	541	692	595	782	3
análisis	312	666	343	703	595	782	3
crítico,	346	666	376	703	595	782	3
aunque	378	666	409	703	595	782	3
pausado,	412	666	449	703	595	782	3
objetivo	452	666	486	703	595	782	3
y	489	666	494	703	595	782	3
no	497	666	508	703	595	782	3
morali-	510	666	541	703	595	782	3
zante,	312	678	336	714	595	782	3
de	340	678	350	714	595	782	3
los	353	678	365	714	595	782	3
usos	369	678	387	714	595	782	3
y	391	678	396	714	595	782	3
costumbres	399	678	447	714	595	782	3
que	450	678	465	714	595	782	3
legitiman	469	678	508	714	595	782	3
el	512	678	519	714	595	782	3
con-	523	678	541	714	595	782	3
sumo	312	689	334	726	595	782	3
abusivo	341	689	373	726	595	782	3
de	380	689	390	726	595	782	3
sustancias	396	689	439	726	595	782	3
institucionalizadas.	445	689	526	726	595	782	3
El	532	689	541	726	595	782	3
Psychosocial	458	728	500	756	595	782	3
Intervention	502	728	541	756	595	782	3
Vol.	438	738	451	766	595	782	3
20,	453	738	463	766	595	782	3
No.	466	738	477	766	595	782	3
1,	480	738	486	766	595	782	3
2011	488	738	503	766	595	782	3
-	506	738	508	766	595	782	3
pp.	511	738	521	766	595	782	3
75-94	523	738	541	766	595	782	3
78	54	6	66	47	595	782	4
C	251	16	256	44	595	782	4
ONSUMO	256	21	282	42	595	782	4
J	284	16	287	44	595	782	4
UVENIL	287	21	310	42	595	782	4
DE	312	21	320	42	595	782	4
A	321	16	327	44	595	782	4
LCOHOL	327	21	352	42	595	782	4
comportamiento	54	39	123	76	595	782	4
humano	126	39	160	76	595	782	4
no	163	39	173	76	595	782	4
es	177	39	185	76	595	782	4
ajeno	189	39	211	76	595	782	4
a	215	39	219	76	595	782	4
las	223	39	234	76	595	782	4
influencias	237	39	283	76	595	782	4
de	54	51	64	87	595	782	4
aquellos	68	51	103	87	595	782	4
factores	108	51	141	87	595	782	4
macrosociales	146	51	205	87	595	782	4
definidos	210	51	249	87	595	782	4
por	253	51	267	87	595	782	4
las	272	51	283	87	595	782	4
características	54	62	113	99	595	782	4
históricas,	117	62	160	99	595	782	4
políticas	163	62	199	99	595	782	4
y	202	62	207	99	595	782	4
culturales	211	62	252	99	595	782	4
de	255	62	265	99	595	782	4
una	268	62	283	99	595	782	4
sociedad.	54	74	93	110	595	782	4
Los	96	74	112	110	595	782	4
comportamientos	115	74	188	110	595	782	4
cotidianos	191	74	234	110	595	782	4
se	237	74	246	110	595	782	4
asientan	249	74	283	110	595	782	4
no	54	85	64	122	595	782	4
sólo	67	85	84	122	595	782	4
en	87	85	97	122	595	782	4
decisiones	99	85	143	122	595	782	4
individuales	146	85	197	122	595	782	4
e	200	85	204	122	595	782	4
influencias	207	85	253	122	595	782	4
micro-	255	85	283	122	595	782	4
sociales,	54	96	90	133	595	782	4
sino	95	96	113	133	595	782	4
también	118	96	152	133	595	782	4
en	158	96	168	133	595	782	4
estos	173	96	194	133	595	782	4
factores	200	96	233	133	595	782	4
de	239	96	249	133	595	782	4
amplio	254	96	283	133	595	782	4
alcance.	54	108	88	144	595	782	4
Por	91	108	106	144	595	782	4
ello,	109	108	127	144	595	782	4
no	130	108	140	144	595	782	4
puede	143	108	168	144	595	782	4
desdeñarse	171	108	217	144	595	782	4
el	220	108	228	144	595	782	4
conocimien-	231	108	283	144	595	782	4
to	54	119	62	156	595	782	4
amplio	67	119	96	156	595	782	4
de	101	119	111	156	595	782	4
los	116	119	128	156	595	782	4
condicionantes	133	119	196	156	595	782	4
socioculturales	200	119	263	156	595	782	4
que	268	119	283	156	595	782	4
llevan	54	131	80	167	595	782	4
a	84	131	89	167	595	782	4
una	94	131	109	167	595	782	4
actitud	114	131	142	167	595	782	4
acrítica	147	131	178	167	595	782	4
ante	183	131	200	167	595	782	4
las	205	131	217	167	595	782	4
drogas	221	131	249	167	595	782	4
de	254	131	264	167	595	782	4
uso	269	131	283	167	595	782	4
común,	54	142	85	179	595	782	4
como	88	142	111	179	595	782	4
es	114	142	123	179	595	782	4
el	126	142	133	179	595	782	4
caso	136	142	155	179	595	782	4
del	158	142	171	179	595	782	4
alcohol.	174	142	207	179	595	782	4
Por	65	153	80	190	595	782	4
todo	83	153	102	190	595	782	4
ello,	105	153	123	190	595	782	4
en	127	153	137	190	595	782	4
este	141	153	157	190	595	782	4
trabajo	160	153	189	190	595	782	4
partiremos	193	153	237	190	595	782	4
desde	240	153	264	190	595	782	4
esta	267	153	283	190	595	782	4
perspectiva	54	165	101	201	595	782	4
para	104	165	121	201	595	782	4
contemplar	124	165	171	201	595	782	4
y	174	165	179	201	595	782	4
exponer	182	165	215	201	595	782	4
una	218	165	233	201	595	782	4
explicación	236	165	283	201	595	782	4
comprensiva	54	176	106	213	595	782	4
del	110	176	123	213	595	782	4
consumo	126	176	163	213	595	782	4
de	167	176	177	213	595	782	4
alcohol	180	176	211	213	595	782	4
entre	214	176	235	213	595	782	4
los	238	176	250	213	595	782	4
adoles-	254	176	283	213	595	782	4
centes,	54	188	82	224	595	782	4
que	85	188	100	224	595	782	4
tenga	102	188	125	224	595	782	4
utilidad	127	188	158	224	595	782	4
no	161	188	171	224	595	782	4
sólo	174	188	191	224	595	782	4
en	194	188	204	224	595	782	4
la	206	188	214	224	595	782	4
teoría,	216	188	242	224	595	782	4
sino	245	188	262	224	595	782	4
tam-	265	188	283	224	595	782	4
bién	54	199	72	236	595	782	4
en	74	199	84	236	595	782	4
la	87	199	95	236	595	782	4
praxis	97	199	123	236	595	782	4
preventiva.	125	199	171	236	595	782	4
A	174	199	181	236	595	782	4
continuación,	183	199	239	236	595	782	4
destacare-	242	199	283	236	595	782	4
mos	54	210	71	247	595	782	4
los	75	210	87	247	595	782	4
principales	90	210	135	247	595	782	4
factores	139	210	172	247	595	782	4
que	175	210	190	247	595	782	4
la	194	210	201	247	595	782	4
literatura	205	210	242	247	595	782	4
científica	245	210	283	247	595	782	4
ha	54	222	64	258	595	782	4
vinculado	66	222	107	258	595	782	4
a	109	222	113	258	595	782	4
este	116	222	132	258	595	782	4
consumo	134	222	171	258	595	782	4
y	174	222	179	258	595	782	4
lo	181	222	189	258	595	782	4
haremos	192	222	226	258	595	782	4
refiriéndonos	229	222	283	258	595	782	4
a	54	233	59	270	595	782	4
tres	62	233	77	270	595	782	4
ámbitos	80	233	113	270	595	782	4
en	116	233	126	270	595	782	4
que	130	233	145	270	595	782	4
éstos	148	233	169	270	595	782	4
se	172	233	181	270	595	782	4
verifican:	184	233	224	270	595	782	4
la	227	233	235	270	595	782	4
persona,	238	233	273	270	595	782	4
el	276	233	283	270	595	782	4
contexto	54	245	89	281	595	782	4
familiar	92	245	124	281	595	782	4
y	127	245	132	281	595	782	4
el	135	245	143	281	595	782	4
contexto	145	245	181	281	595	782	4
sociocultural.	183	245	239	281	595	782	4
El	54	278	64	315	595	782	4
joven	67	278	91	315	595	782	4
consumidor	94	278	147	315	595	782	4
de	150	278	160	315	595	782	4
alcohol	163	278	195	315	595	782	4
Una	65	302	83	338	595	782	4
pregunta	85	302	122	338	595	782	4
que	125	302	140	338	595	782	4
se	142	302	151	338	595	782	4
halla	154	302	174	338	595	782	4
latente	177	302	205	338	595	782	4
en	207	302	217	338	595	782	4
toda	220	302	238	338	595	782	4
aproxima-	240	302	283	338	595	782	4
ción	54	313	72	350	595	782	4
al	74	313	82	350	595	782	4
consumo	84	313	122	350	595	782	4
juvenil	124	313	153	350	595	782	4
de	156	313	166	350	595	782	4
alcohol	168	313	199	350	595	782	4
es	201	313	210	350	595	782	4
la	212	313	219	350	595	782	4
siguiente:	222	313	263	350	595	782	4
¿por	265	313	283	350	595	782	4
qué	54	324	69	361	595	782	4
muchos	72	324	105	361	595	782	4
adolescentes	108	324	161	361	595	782	4
consumen	164	324	207	361	595	782	4
alcohol	210	324	241	361	595	782	4
de	244	324	254	361	595	782	4
mane-	257	324	283	361	595	782	4
ra	54	336	62	372	595	782	4
abusiva,	66	336	100	372	595	782	4
pese	104	336	123	372	595	782	4
a	126	336	131	372	595	782	4
estar	134	336	154	372	595	782	4
muy	158	336	176	372	595	782	4
claras	180	336	205	372	595	782	4
las	208	336	220	372	595	782	4
consecuencias	223	336	283	372	595	782	4
negativas	54	347	94	384	595	782	4
de	96	347	106	384	595	782	4
tal	109	347	119	384	595	782	4
abuso?	122	347	151	384	595	782	4
Analizando	153	347	201	384	595	782	4
los	204	347	216	384	595	782	4
datos	219	347	241	384	595	782	4
de	244	347	253	384	595	782	4
ciertas	256	347	283	384	595	782	4
investigaciones	54	359	119	395	595	782	4
empíricas	123	359	163	395	595	782	4
(Pons,	168	359	194	395	595	782	4
2001),	198	359	225	395	595	782	4
podría	229	359	256	395	595	782	4
avan-	260	359	283	395	595	782	4
zarse	54	370	75	407	595	782	4
una	78	370	93	407	595	782	4
primera	96	370	128	407	595	782	4
respuesta	131	370	170	407	595	782	4
a	172	370	177	407	595	782	4
esa	179	370	193	407	595	782	4
cuestión:	195	370	233	407	595	782	4
lo	236	370	244	407	595	782	4
realmen-	246	370	283	407	595	782	4
te	54	381	61	418	595	782	4
relevante	65	381	104	418	595	782	4
no	108	381	118	418	595	782	4
es	122	381	131	418	595	782	4
tanto	135	381	156	418	595	782	4
lo	160	381	168	418	595	782	4
que	172	381	187	418	595	782	4
el	191	381	199	418	595	782	4
adolescente	203	381	252	418	595	782	4
“sabe”	255	381	283	418	595	782	4
sobre	54	393	77	429	595	782	4
el	79	393	87	429	595	782	4
alcohol,	90	393	123	429	595	782	4
sino	126	393	144	429	595	782	4
cómo	147	393	170	429	595	782	4
“siente”	173	393	207	429	595	782	4
y	210	393	215	429	595	782	4
“piensa”	218	393	254	429	595	782	4
acerca	257	393	283	429	595	782	4
del	54	404	67	441	595	782	4
alcohol,	70	404	103	441	595	782	4
acerca	106	404	133	441	595	782	4
de	136	404	146	441	595	782	4
sus	149	404	162	441	595	782	4
efectos	165	404	195	441	595	782	4
psicoactivos,	198	404	252	441	595	782	4
su	255	404	265	441	595	782	4
sig-	268	404	283	441	595	782	4
nificado	54	416	88	452	595	782	4
social,	94	416	121	452	595	782	4
sus	127	416	140	452	595	782	4
posibles	146	416	180	452	595	782	4
consecuencias	186	416	246	452	595	782	4
para	252	416	270	452	595	782	4
la	276	416	283	452	595	782	4
salud	54	427	76	464	595	782	4
y	81	427	86	464	595	782	4
la	92	427	99	464	595	782	4
relación	104	427	138	464	595	782	4
de	143	427	153	464	595	782	4
él	158	427	166	464	595	782	4
mismo	171	427	200	464	595	782	4
con	205	427	220	464	595	782	4
las	225	427	237	464	595	782	4
anteriores	242	427	283	464	595	782	4
variables.	54	438	94	475	595	782	4
Esta	98	438	116	475	595	782	4
respuesta	119	438	158	475	595	782	4
inicial	161	438	187	475	595	782	4
nos	191	438	205	475	595	782	4
llevará	208	438	237	475	595	782	4
a	240	438	245	475	595	782	4
conside-	248	438	283	475	595	782	4
rar	54	450	66	486	595	782	4
el	69	450	76	486	595	782	4
papel	79	450	102	486	595	782	4
que	105	450	120	486	595	782	4
tienen	123	450	149	486	595	782	4
las	152	450	164	486	595	782	4
expectativas	167	450	219	486	595	782	4
hacia	222	450	244	486	595	782	4
las	247	450	259	486	595	782	4
bebi-	262	450	283	486	595	782	4
das	54	461	68	498	595	782	4
alcohólicas	72	461	119	498	595	782	4
como	124	461	147	498	595	782	4
antecedente	151	461	201	498	595	782	4
de	205	461	215	498	595	782	4
la	219	461	227	498	595	782	4
conducta	231	461	269	498	595	782	4
de	274	461	283	498	595	782	4
consumo.	54	473	94	509	595	782	4
Efectivamente,	65	484	128	521	595	782	4
en	132	484	142	521	595	782	4
el	145	484	152	521	595	782	4
contexto	155	484	192	521	595	782	4
evolutivo	195	484	234	521	595	782	4
y	238	484	243	521	595	782	4
social	246	484	270	521	595	782	4
de	274	484	283	521	595	782	4
la	54	495	61	532	595	782	4
adolescencia	67	495	121	532	595	782	4
van	127	495	142	532	595	782	4
a	148	495	153	532	595	782	4
cristalizar	159	495	200	532	595	782	4
unas	206	495	226	532	595	782	4
expectativas	232	495	283	532	595	782	4
hacia	54	507	76	543	595	782	4
el	81	507	88	543	595	782	4
alcohol,	93	507	127	543	595	782	4
que	132	507	147	543	595	782	4
actuarán	152	507	187	543	595	782	4
como	192	507	216	543	595	782	4
predisponentes	220	507	283	543	595	782	4
próximos	54	518	94	555	595	782	4
del	101	518	114	555	595	782	4
consumo	120	518	158	555	595	782	4
(Jessor,	165	518	197	555	595	782	4
Costa,	203	518	230	555	595	782	4
Kreuger	237	518	272	555	595	782	4
y	278	518	283	555	595	782	4
Turbin,	54	530	85	566	595	782	4
2006).	87	530	114	566	595	782	4
Las	117	530	132	566	595	782	4
expectativas	135	530	186	566	595	782	4
hacia	189	530	211	566	595	782	4
las	214	530	225	566	595	782	4
bebidas	228	530	260	566	595	782	4
alco-	262	530	283	566	595	782	4
hólicas	54	541	84	578	595	782	4
son	87	541	102	578	595	782	4
creencias	105	541	144	578	595	782	4
referidas	147	541	184	578	595	782	4
a	188	541	192	578	595	782	4
los	196	541	208	578	595	782	4
efectos	211	541	241	578	595	782	4
que	244	541	260	578	595	782	4
éstas	263	541	283	578	595	782	4
producirán	54	552	99	589	595	782	4
en	102	552	112	589	595	782	4
el	114	552	122	589	595	782	4
comportamiento,	124	552	196	589	595	782	4
el	198	552	206	589	595	782	4
estado	208	552	235	589	595	782	4
de	237	552	247	589	595	782	4
ánimo	250	552	276	589	595	782	4
y	278	552	283	589	595	782	4
las	54	564	65	600	595	782	4
emociones	70	564	115	600	595	782	4
de	120	564	130	600	595	782	4
quien	134	564	158	600	595	782	4
las	162	564	174	600	595	782	4
ingiera	179	564	208	600	595	782	4
(Pilatti,	212	564	243	600	595	782	4
Cassola,	248	564	283	600	595	782	4
Godoy	54	575	82	612	595	782	4
y	86	575	91	612	595	782	4
Brussino,	95	575	135	612	595	782	4
2005).	138	575	166	612	595	782	4
La	169	575	180	612	595	782	4
percepción	184	575	230	612	595	782	4
de	234	575	244	612	595	782	4
una	247	575	262	612	595	782	4
aso-	266	575	283	612	595	782	4
ciación	54	587	84	623	595	782	4
causal	87	587	113	623	595	782	4
entre	116	587	137	623	595	782	4
un	140	587	150	623	595	782	4
comportamiento	153	587	222	623	595	782	4
dado	224	587	245	623	595	782	4
y	247	587	253	623	595	782	4
ciertos	255	587	283	623	595	782	4
resultados	54	598	96	635	595	782	4
conduce	100	598	135	635	595	782	4
a	138	598	143	635	595	782	4
una	146	598	161	635	595	782	4
predisposición,	165	598	228	635	595	782	4
en	232	598	242	635	595	782	4
forma	245	598	270	635	595	782	4
de	273	598	283	635	595	782	4
expectativas	54	609	106	646	595	782	4
del	109	609	122	646	595	782	4
tipo	125	609	142	646	595	782	4
“si…,	145	609	170	646	595	782	4
entonces…”	173	609	225	646	595	782	4
Estas	228	609	250	646	595	782	4
asocia-	254	609	283	646	595	782	4
ciones	54	621	81	657	595	782	4
influyen,	86	621	124	657	595	782	4
en	129	621	139	657	595	782	4
su	145	621	154	657	595	782	4
momento,	159	621	202	657	595	782	4
en	207	621	217	657	595	782	4
la	223	621	230	657	595	782	4
disposición	236	621	283	657	595	782	4
hacia	54	632	76	669	595	782	4
una	79	632	94	669	595	782	4
conducta	98	632	136	669	595	782	4
específica,	139	632	184	669	595	782	4
en	187	632	197	669	595	782	4
este	200	632	216	669	595	782	4
caso,	220	632	241	669	595	782	4
consumir	244	632	283	669	595	782	4
alcohol.	54	644	87	680	595	782	4
Como	91	644	116	680	595	782	4
apuntan	120	644	153	680	595	782	4
Goldman	156	644	195	680	595	782	4
y	199	644	204	680	595	782	4
Darkes	207	644	237	680	595	782	4
(2004)	240	644	268	680	595	782	4
las	272	644	283	680	595	782	4
expectativas	54	655	106	692	595	782	4
positivas	108	655	146	692	595	782	4
hacia	148	655	170	692	595	782	4
el	173	655	181	692	595	782	4
alcohol	183	655	214	692	595	782	4
incluyen	217	655	253	692	595	782	4
expec-	255	655	283	692	595	782	4
tativas	54	666	81	703	595	782	4
“de	85	666	99	703	595	782	4
activación”	103	666	150	703	595	782	4
y	154	666	159	703	595	782	4
“de	163	666	177	703	595	782	4
sedación”.	181	666	225	703	595	782	4
Las	228	666	243	703	595	782	4
primeras	247	666	283	703	595	782	4
se	54	678	62	714	595	782	4
refieren	66	678	98	714	595	782	4
a	101	678	106	714	595	782	4
la	109	678	117	714	595	782	4
dimensión	120	678	164	714	595	782	4
desinhibidora	167	678	224	714	595	782	4
y	227	678	232	714	595	782	4
facilitadora	236	678	283	714	595	782	4
social	54	689	78	726	595	782	4
de	84	689	94	726	595	782	4
las	99	689	111	726	595	782	4
bebidas	116	689	148	726	595	782	4
alcohólicas,	154	689	204	726	595	782	4
mientras	209	689	245	726	595	782	4
que	251	689	266	726	595	782	4
las	272	689	283	726	595	782	4
Psychosocial	54	728	96	756	595	782	4
Intervention	98	728	137	756	595	782	4
Vol.	54	738	67	766	595	782	4
20,	69	738	79	766	595	782	4
No.	81	738	93	766	595	782	4
1,	95	738	101	766	595	782	4
2011	103	738	119	766	595	782	4
-	121	738	124	766	595	782	4
pp.	126	738	136	766	595	782	4
75-94	138	738	157	766	595	782	4
segundas	312	39	350	76	595	782	4
hacen	353	39	377	76	595	782	4
referencia	380	39	422	76	595	782	4
a	424	39	429	76	595	782	4
la	431	39	439	76	595	782	4
capacidad	441	39	483	76	595	782	4
ansiolítica	486	39	529	76	595	782	4
de	531	39	541	76	595	782	4
éstas.	312	51	336	87	595	782	4
En	342	51	354	87	595	782	4
este	361	51	378	87	595	782	4
mismo	385	51	414	87	595	782	4
sentido,	421	51	455	87	595	782	4
Cortés,	462	51	493	87	595	782	4
Espejo	500	51	529	87	595	782	4
y	536	51	541	87	595	782	4
Giménez-Costa	312	62	377	99	595	782	4
(2008),	380	62	410	99	595	782	4
comprueban	413	62	465	99	595	782	4
que	468	62	483	99	595	782	4
las	486	62	497	99	595	782	4
expectati-	500	62	541	99	595	782	4
vas	312	74	326	110	595	782	4
que	329	74	344	110	595	782	4
caracterizan	347	74	398	110	595	782	4
el	401	74	409	110	595	782	4
beber	412	74	435	110	595	782	4
abusivo	439	74	471	110	595	782	4
adolescente	474	74	523	110	595	782	4
son	527	74	541	110	595	782	4
experimentar	312	85	367	122	595	782	4
euforia,	372	85	405	122	595	782	4
asumir	410	85	439	122	595	782	4
comportamientos	444	85	517	122	595	782	4
rela-	522	85	541	122	595	782	4
cionales	312	96	346	133	595	782	4
más	349	96	366	133	595	782	4
arriesgados	370	96	418	133	595	782	4
y	421	96	426	133	595	782	4
sentir	430	96	453	133	595	782	4
relajación	456	96	498	133	595	782	4
y	501	96	506	133	595	782	4
pérdida	510	96	541	133	595	782	4
de	312	108	322	144	595	782	4
la	324	108	332	144	595	782	4
noción	335	108	364	144	595	782	4
del	366	108	379	144	595	782	4
tiempo.	382	108	414	144	595	782	4
La	323	119	334	156	595	782	4
motivación	339	119	386	156	595	782	4
a	391	119	396	156	595	782	4
consumir	401	119	440	156	595	782	4
alcohol	445	119	476	156	595	782	4
estará	481	119	506	156	595	782	4
guiada,	511	119	541	156	595	782	4
pues,	312	131	334	167	595	782	4
por	337	131	351	167	595	782	4
la	355	131	363	167	595	782	4
creencia	367	131	402	167	595	782	4
sobre	406	131	428	167	595	782	4
las	432	131	444	167	595	782	4
gratificaciones	448	131	510	167	595	782	4
que	513	131	529	167	595	782	4
se	533	131	541	167	595	782	4
derivarán	312	142	351	179	595	782	4
de	354	142	364	179	595	782	4
sus	366	142	380	179	595	782	4
efectos	382	142	412	179	595	782	4
psicoactivos	415	142	467	179	595	782	4
y	469	142	475	179	595	782	4
de	477	142	487	179	595	782	4
su	490	142	499	179	595	782	4
significa-	502	142	541	179	595	782	4
do	312	153	322	190	595	782	4
social,	325	153	352	190	595	782	4
es	356	153	364	190	595	782	4
decir,	367	153	391	190	595	782	4
sobre	394	153	416	190	595	782	4
las	420	153	431	190	595	782	4
consecuencias	434	153	494	190	595	782	4
gratifican-	498	153	541	190	595	782	4
tes	312	165	323	201	595	782	4
que	329	165	344	201	595	782	4
se	349	165	358	201	595	782	4
derivan	364	165	395	201	595	782	4
de	400	165	410	201	595	782	4
ingerir	416	165	444	201	595	782	4
alcohol	449	165	480	201	595	782	4
(Mackintosh,	486	165	541	201	595	782	4
Earleywine	312	176	359	213	595	782	4
y	364	176	369	213	595	782	4
Dunn,	373	176	399	213	595	782	4
2006).	403	176	430	213	595	782	4
En	434	176	446	213	595	782	4
conclusión,	450	176	498	213	595	782	4
al	502	176	509	213	595	782	4
ingerir	513	176	541	213	595	782	4
una	312	188	327	224	595	782	4
bebida	330	188	358	224	595	782	4
alcohólica	362	188	405	224	595	782	4
se	408	188	417	224	595	782	4
espera	421	188	447	224	595	782	4
–y	451	188	461	224	595	782	4
se	465	188	474	224	595	782	4
busca–	477	188	506	224	595	782	4
obtener	510	188	541	224	595	782	4
gratificaciones	312	199	373	236	595	782	4
más	376	199	393	236	595	782	4
valoradas,	396	199	439	236	595	782	4
más	441	199	458	236	595	782	4
verificables	461	199	510	236	595	782	4
a	512	199	517	236	595	782	4
corto	520	199	541	236	595	782	4
plazo	312	210	334	247	595	782	4
y	339	210	344	247	595	782	4
más	349	210	366	247	595	782	4
probables	371	210	411	247	595	782	4
que	416	210	431	247	595	782	4
los	436	210	448	247	595	782	4
posibles	453	210	487	247	595	782	4
riesgos	492	210	521	247	595	782	4
que	526	210	541	247	595	782	4
entrañe	312	222	343	258	595	782	4
tal	345	222	356	258	595	782	4
conducta.	359	222	399	258	595	782	4
En	323	233	335	270	595	782	4
diversos	337	233	372	270	595	782	4
trabajos	375	233	408	270	595	782	4
de	411	233	421	270	595	782	4
investigación	423	233	479	270	595	782	4
se	482	233	491	270	595	782	4
ha	493	233	503	270	595	782	4
compro-	506	233	541	270	595	782	4
bado	312	245	332	281	595	782	4
que	335	245	350	281	595	782	4
las	354	245	365	281	595	782	4
expectativas	369	245	420	281	595	782	4
positivas	424	245	461	281	595	782	4
están	464	245	486	281	595	782	4
ya	489	245	499	281	595	782	4
presentes	502	245	541	281	595	782	4
en	312	256	322	293	595	782	4
los	325	256	338	293	595	782	4
niños,	342	256	367	293	595	782	4
antes	371	256	393	293	595	782	4
incluso	396	256	427	293	595	782	4
de	431	256	441	293	595	782	4
que	444	256	460	293	595	782	4
tengan	464	256	492	293	595	782	4
su	495	256	505	293	595	782	4
primera	509	256	541	293	595	782	4
experiencia	312	267	360	304	595	782	4
directa	366	267	395	304	595	782	4
de	400	267	410	304	595	782	4
consumo	416	267	454	304	595	782	4
de	460	267	470	304	595	782	4
alcohol	476	267	507	304	595	782	4
con	513	267	528	304	595	782	4
el	534	267	541	304	595	782	4
grupo,	312	279	339	315	595	782	4
y	342	279	348	315	595	782	4
que	351	279	366	315	595	782	4
tales	370	279	389	315	595	782	4
expectativas	393	279	444	315	595	782	4
se	448	279	457	315	595	782	4
van	460	279	475	315	595	782	4
incrementando	479	279	541	315	595	782	4
con	312	290	327	327	595	782	4
la	332	290	339	327	595	782	4
edad	344	290	364	327	595	782	4
hasta	369	290	390	327	595	782	4
llegar	395	290	419	327	595	782	4
a	424	290	429	327	595	782	4
la	433	290	441	327	595	782	4
adolescencia	446	290	500	327	595	782	4
(Dunn	504	290	531	327	595	782	4
y	536	290	541	327	595	782	4
Goldman,	312	302	353	338	595	782	4
2000;	356	302	380	338	595	782	4
Hipwell	383	302	417	338	595	782	4
et	419	302	427	338	595	782	4
al.,	430	302	443	338	595	782	4
2005).	445	302	473	338	595	782	4
A	475	302	482	338	595	782	4
este	485	302	501	338	595	782	4
respecto,	504	302	541	338	595	782	4
Hampson,	312	313	355	350	595	782	4
Andrews,	357	313	397	350	595	782	4
Barckley	400	313	438	350	595	782	4
y	440	313	445	350	595	782	4
Severson	448	313	487	350	595	782	4
(2006)	489	313	517	350	595	782	4
com-	520	313	541	350	595	782	4
prueban	312	324	345	361	595	782	4
que	349	324	364	361	595	782	4
conforme	368	324	408	361	595	782	4
los	412	324	424	361	595	782	4
niños	428	324	451	361	595	782	4
crecen,	454	324	484	361	595	782	4
van	488	324	503	361	595	782	4
desarro-	507	324	541	361	595	782	4
llando	312	336	338	372	595	782	4
imágenes	341	336	381	372	595	782	4
más	384	336	400	372	595	782	4
positivas	403	336	441	372	595	782	4
del	444	336	457	372	595	782	4
joven	460	336	483	372	595	782	4
bebedor,	486	336	522	372	595	782	4
cre-	525	336	541	372	595	782	4
encias	312	347	338	384	595	782	4
acerca	341	347	368	384	595	782	4
de	371	347	381	384	595	782	4
que	384	347	399	384	595	782	4
es	402	347	411	384	595	782	4
normal	414	347	443	384	595	782	4
beber	446	347	470	384	595	782	4
en	473	347	483	384	595	782	4
la	486	347	493	384	595	782	4
adolescen-	496	347	541	384	595	782	4
cia	312	359	324	395	595	782	4
e	327	359	332	395	595	782	4
intenciones	335	359	382	395	595	782	4
conductuales	386	359	440	395	595	782	4
de	443	359	453	395	595	782	4
beber	456	359	480	395	595	782	4
al	483	359	490	395	595	782	4
llegar	493	359	517	395	595	782	4
a	520	359	525	395	595	782	4
esa	528	359	541	395	595	782	4
edad.	312	370	334	407	595	782	4
Ya	323	381	334	418	595	782	4
en	337	381	347	418	595	782	4
el	350	381	358	418	595	782	4
periodo	361	381	393	418	595	782	4
adolescente,	396	381	448	418	595	782	4
las	451	381	462	418	595	782	4
expectativas	465	381	517	418	595	782	4
posi-	520	381	541	418	595	782	4
tivas	312	393	332	429	595	782	4
hacia	334	393	356	429	595	782	4
el	359	393	367	429	595	782	4
alcohol	369	393	400	429	595	782	4
predicen	403	393	439	429	595	782	4
el	442	393	449	429	595	782	4
consumo,	452	393	492	429	595	782	4
en	495	393	505	429	595	782	4
el	508	393	515	429	595	782	4
senti-	518	393	541	429	595	782	4
do	312	404	322	441	595	782	4
de	325	404	335	441	595	782	4
que	338	404	353	441	595	782	4
los	356	404	368	441	595	782	4
adolescentes	371	404	424	441	595	782	4
con	427	404	443	441	595	782	4
mayor	446	404	472	441	595	782	4
probabilidad	475	404	528	441	595	782	4
de	531	404	541	441	595	782	4
consumo	312	416	350	452	595	782	4
abusivo	354	416	387	452	595	782	4
son,	391	416	408	452	595	782	4
claramente,	413	416	461	452	595	782	4
los	466	416	478	452	595	782	4
que	482	416	497	452	595	782	4
atribuyen	502	416	541	452	595	782	4
más	312	427	329	464	595	782	4
efectos	335	427	364	464	595	782	4
positivos	370	427	408	464	595	782	4
al	414	427	422	464	595	782	4
alcohol	428	427	458	464	595	782	4
(Pons	464	427	488	464	595	782	4
y	494	427	499	464	595	782	4
Berjano,	505	427	541	464	595	782	4
1999;	312	438	336	475	595	782	4
Randolph,	340	438	384	475	595	782	4
Gerend	388	438	419	475	595	782	4
y	423	438	429	475	595	782	4
Miller,	433	438	462	475	595	782	4
2006;	466	438	490	475	595	782	4
Zamboaga,	494	438	541	475	595	782	4
2005).	312	450	339	486	595	782	4
No	343	450	356	486	595	782	4
habrá	360	450	383	486	595	782	4
que	387	450	402	486	595	782	4
olvidar	407	450	436	486	595	782	4
que	440	450	456	486	595	782	4
las	460	450	471	486	595	782	4
expectativas	475	450	527	486	595	782	4
de	531	450	541	486	595	782	4
gratificación	312	461	365	498	595	782	4
en	371	461	381	498	595	782	4
los	388	461	400	498	595	782	4
adolescentes	407	461	460	498	595	782	4
ya	466	461	476	498	595	782	4
consumidores	483	461	541	498	595	782	4
están	312	473	333	509	595	782	4
fortalecidas	336	473	385	509	595	782	4
por	389	473	403	509	595	782	4
su	406	473	415	509	595	782	4
propia	418	473	445	509	595	782	4
experiencia	449	473	497	509	595	782	4
de	500	473	510	509	595	782	4
consu-	513	473	541	509	595	782	4
mo,	312	484	328	521	595	782	4
considerando,	331	484	389	521	595	782	4
obviamente,	392	484	444	521	595	782	4
las	446	484	458	521	595	782	4
gratificaciones	461	484	523	521	595	782	4
psi-	526	484	541	521	595	782	4
cológicas	312	495	351	532	595	782	4
y	357	495	362	532	595	782	4
relacionales	367	495	417	532	595	782	4
que	422	495	437	532	595	782	4
de	443	495	452	532	595	782	4
él	458	495	465	532	595	782	4
se	470	495	479	532	595	782	4
han	484	495	499	532	595	782	4
derivado	505	495	541	532	595	782	4
(Allen,	312	507	341	543	595	782	4
2003).	344	507	371	543	595	782	4
La	323	518	334	555	595	782	4
cuestión,	337	518	374	555	595	782	4
no	377	518	387	555	595	782	4
del	390	518	403	555	595	782	4
todo	405	518	424	555	595	782	4
cerrada,	426	518	460	555	595	782	4
es	462	518	471	555	595	782	4
por	473	518	487	555	595	782	4
qué,	490	518	508	555	595	782	4
cómo	510	518	534	555	595	782	4
y	536	518	541	555	595	782	4
cuándo	312	530	342	566	595	782	4
esas	345	530	363	566	595	782	4
expectativas	366	530	418	566	595	782	4
de	422	530	432	566	595	782	4
recompensa	435	530	485	566	595	782	4
pesarán	489	530	521	566	595	782	4
más	524	530	541	566	595	782	4
que	312	541	327	578	595	782	4
el	332	541	340	578	595	782	4
conocimiento	345	541	402	578	595	782	4
objetivo	407	541	442	578	595	782	4
acerca	447	541	474	578	595	782	4
de	479	541	489	578	595	782	4
los	494	541	506	578	595	782	4
efectos	512	541	541	578	595	782	4
negativos	312	552	352	589	595	782	4
del	356	552	369	589	595	782	4
consumo.	372	552	413	589	595	782	4
Comúnmente,	417	552	476	589	595	782	4
ha	480	552	490	589	595	782	4
sido	494	552	511	589	595	782	4
tópico	515	552	541	589	595	782	4
de	312	564	322	600	595	782	4
debate	325	564	352	600	595	782	4
si	355	564	362	600	595	782	4
la	365	564	373	600	595	782	4
información	376	564	427	600	595	782	4
disponible	430	564	474	600	595	782	4
acerca	477	564	504	600	595	782	4
del	507	564	520	600	595	782	4
ries-	523	564	541	600	595	782	4
go	312	575	322	612	595	782	4
tiene	327	575	347	612	595	782	4
o	352	575	357	612	595	782	4
no	362	575	372	612	595	782	4
un	377	575	388	612	595	782	4
efecto	392	575	418	612	595	782	4
disuasorio	423	575	466	612	595	782	4
significativo.	470	575	526	612	595	782	4
La	530	575	541	612	595	782	4
línea	312	587	332	623	595	782	4
de	335	587	345	623	595	782	4
controversia	348	587	399	623	595	782	4
se	402	587	411	623	595	782	4
mueve	414	587	442	623	595	782	4
en	445	587	454	623	595	782	4
torno	457	587	479	623	595	782	4
a	482	587	487	623	595	782	4
si	490	587	497	623	595	782	4
el	499	587	507	623	595	782	4
conoci-	510	587	541	623	595	782	4
miento	312	598	341	635	595	782	4
objetivo	344	598	378	635	595	782	4
de	381	598	391	635	595	782	4
qué	394	598	410	635	595	782	4
conductas	413	598	455	635	595	782	4
pueden	458	598	488	635	595	782	4
perjudicar	491	598	534	635	595	782	4
a	537	598	541	635	595	782	4
la	312	609	319	646	595	782	4
salud	323	609	345	646	595	782	4
disuadirá	348	609	387	646	595	782	4
de	390	609	400	646	595	782	4
realizarlas	404	609	447	646	595	782	4
o	450	609	456	646	595	782	4
si,	459	609	469	646	595	782	4
por	472	609	486	646	595	782	4
el	490	609	497	646	595	782	4
contrario,	501	609	541	646	595	782	4
tales	312	621	331	657	595	782	4
conductas	335	621	377	657	595	782	4
pueden	381	621	411	657	595	782	4
llevarse	415	621	447	657	595	782	4
a	451	621	456	657	595	782	4
cabo	460	621	480	657	595	782	4
aun	483	621	499	657	595	782	4
siendo	502	621	530	657	595	782	4
el	534	621	541	657	595	782	4
individuo	312	632	352	669	595	782	4
conocedor	355	632	399	669	595	782	4
de	402	632	412	669	595	782	4
sus	415	632	429	669	595	782	4
riesgos.	432	632	464	669	595	782	4
Si	467	632	476	669	595	782	4
la	479	632	487	669	595	782	4
información	490	632	541	669	595	782	4
sobre	312	644	334	680	595	782	4
el	337	644	345	680	595	782	4
riesgo	348	644	373	680	595	782	4
es	376	644	385	680	595	782	4
incompatible	388	644	443	680	595	782	4
con	446	644	461	680	595	782	4
la	464	644	471	680	595	782	4
conducta	474	644	512	680	595	782	4
que	515	644	530	680	595	782	4
lo	533	644	541	680	595	782	4
provoca,	312	655	348	692	595	782	4
la	352	655	360	692	595	782	4
prevención	364	655	410	692	595	782	4
deberá	414	655	442	692	595	782	4
basarse	446	655	477	692	595	782	4
en	481	655	491	692	595	782	4
la	495	655	502	692	595	782	4
divulga-	506	655	541	692	595	782	4
ción	312	666	330	703	595	782	4
de	334	666	344	703	595	782	4
aquélla;	348	666	381	703	595	782	4
en	385	666	395	703	595	782	4
caso	399	666	418	703	595	782	4
contrario,	422	666	462	703	595	782	4
habría	466	666	492	703	595	782	4
que	496	666	512	703	595	782	4
seguir	516	666	541	703	595	782	4
buscando	312	678	351	714	595	782	4
otros	354	678	375	714	595	782	4
factores	378	678	412	714	595	782	4
de	415	678	424	714	595	782	4
mayor	427	678	454	714	595	782	4
profundidad	457	678	509	714	595	782	4
y	511	678	517	714	595	782	4
com-	520	678	541	714	595	782	4
plejidad,	312	689	348	726	595	782	4
desde	351	689	375	726	595	782	4
los	378	689	390	726	595	782	4
cuales	393	689	419	726	595	782	4
intervenir.	422	689	465	726	595	782	4
Copyright	335	728	367	756	595	782	4
2011	369	728	385	756	595	782	4
by	387	728	395	756	595	782	4
the	398	728	407	756	595	782	4
Colegio	410	728	435	756	595	782	4
Oficial	437	728	459	756	595	782	4
de	462	728	469	756	595	782	4
Psicólogos	471	728	506	756	595	782	4
de	508	728	516	756	595	782	4
Madrid	518	728	541	756	595	782	4
ISSN:	382	738	401	766	595	782	4
1132-0559	404	738	438	766	595	782	4
-	440	738	443	766	595	782	4
DOI:	445	738	462	766	595	782	4
10.5093/in2011v20n1a7	464	738	541	766	595	782	4
J	245	16	248	44	595	782	5
AVIER	248	21	266	42	595	782	5
P	268	16	272	44	595	782	5
ONS	272	21	284	42	595	782	5
Y	286	21	291	42	595	782	5
S	293	16	297	44	595	782	5
OFÍA	297	21	311	42	595	782	5
B	313	16	318	44	595	782	5
UELGA	318	21	339	42	595	782	5
Lo	65	39	77	76	595	782	5
cierto	80	39	104	76	595	782	5
es	107	39	115	76	595	782	5
que	118	39	133	76	595	782	5
hace	136	39	155	76	595	782	5
ya	158	39	168	76	595	782	5
más	171	39	188	76	595	782	5
de	191	39	201	76	595	782	5
tres	204	39	219	76	595	782	5
décadas	222	39	255	76	595	782	5
que	258	39	273	76	595	782	5
la	276	39	283	76	595	782	5
Organización	54	51	110	87	595	782	5
Mundial	113	51	149	87	595	782	5
de	152	51	162	87	595	782	5
la	164	51	172	87	595	782	5
Salud	175	51	199	87	595	782	5
(OMS)	202	51	232	87	595	782	5
recomienda	234	51	283	87	595	782	5
a	54	62	59	99	595	782	5
sus	61	62	75	99	595	782	5
Estados	78	62	111	99	595	782	5
miembros	114	62	156	99	595	782	5
no	158	62	169	99	595	782	5
centrar	172	62	201	99	595	782	5
los	204	62	216	99	595	782	5
programas	219	62	264	99	595	782	5
pre-	267	62	283	99	595	782	5
ventivos	54	74	89	110	595	782	5
en	95	74	105	110	595	782	5
materia	110	74	142	110	595	782	5
de	147	74	157	110	595	782	5
salud	163	74	185	110	595	782	5
en	190	74	200	110	595	782	5
la	206	74	213	110	595	782	5
divulgación	219	74	268	110	595	782	5
de	274	74	283	110	595	782	5
información,	54	85	108	122	595	782	5
pues	110	85	130	122	595	782	5
la	132	85	140	122	595	782	5
información	142	85	193	122	595	782	5
recibida	196	85	230	122	595	782	5
no	232	85	243	122	595	782	5
es	245	85	254	122	595	782	5
condi-	257	85	283	122	595	782	5
ción	54	96	72	133	595	782	5
suficiente	75	96	115	133	595	782	5
para	118	96	136	133	595	782	5
un	139	96	149	133	595	782	5
cambio	152	96	183	133	595	782	5
de	185	96	195	133	595	782	5
actitud	198	96	227	133	595	782	5
y	229	96	234	133	595	782	5
de	237	96	247	133	595	782	5
conduc-	250	96	283	133	595	782	5
ta	54	108	61	144	595	782	5
(Moliner,	64	108	104	144	595	782	5
1998;	106	108	130	144	595	782	5
Salleras,	133	108	168	144	595	782	5
1985).	171	108	198	144	595	782	5
Es	201	108	211	144	595	782	5
decir,	214	108	237	144	595	782	5
informar	240	108	276	144	595	782	5
a	279	108	283	144	595	782	5
los	54	119	66	156	595	782	5
jóvenes	69	119	101	156	595	782	5
sobre	104	119	127	156	595	782	5
los	130	119	142	156	595	782	5
peligros	145	119	179	156	595	782	5
del	182	119	195	156	595	782	5
alcohol	198	119	229	156	595	782	5
no	231	119	242	156	595	782	5
es	245	119	254	156	595	782	5
condi-	257	119	283	156	595	782	5
ción	54	131	72	167	595	782	5
suficiente	75	131	116	167	595	782	5
para	119	131	137	167	595	782	5
reducir	140	131	170	167	595	782	5
la	173	131	180	167	595	782	5
probabilidad	183	131	236	167	595	782	5
de	239	131	249	167	595	782	5
su	252	131	262	167	595	782	5
con-	265	131	283	167	595	782	5
sumo	54	142	77	179	595	782	5
abusivo,	81	142	116	179	595	782	5
pues	121	142	140	179	595	782	5
ésta	144	142	160	179	595	782	5
depende	165	142	200	179	595	782	5
de	204	142	214	179	595	782	5
otras	218	142	239	179	595	782	5
variables.	243	142	283	179	595	782	5
Efectivamente,	54	153	117	190	595	782	5
como	120	153	143	190	595	782	5
se	146	153	155	190	595	782	5
concluye	158	153	196	190	595	782	5
de	199	153	209	190	595	782	5
los	212	153	224	190	595	782	5
datos	227	153	250	190	595	782	5
empíri-	253	153	283	190	595	782	5
cos	54	165	68	201	595	782	5
(Pons,	71	165	98	201	595	782	5
2001),	101	165	128	201	595	782	5
los	131	165	143	201	595	782	5
adolescentes	146	165	199	201	595	782	5
que	203	165	218	201	595	782	5
consumen	221	165	263	201	595	782	5
más	267	165	283	201	595	782	5
alcohol	54	176	85	213	595	782	5
no	89	176	100	213	595	782	5
son	104	176	119	213	595	782	5
los	124	176	136	213	595	782	5
que	140	176	156	213	595	782	5
tienen	160	176	186	213	595	782	5
peores	190	176	218	213	595	782	5
conocimientos	222	176	283	213	595	782	5
sobre	54	188	77	224	595	782	5
sus	80	188	94	224	595	782	5
efectos	97	188	127	224	595	782	5
negativos,	131	188	174	224	595	782	5
así	177	188	189	224	595	782	5
como	193	188	216	224	595	782	5
los	220	188	232	224	595	782	5
que	235	188	251	224	595	782	5
poseen	254	188	283	224	595	782	5
información	54	199	105	236	595	782	5
más	109	199	126	236	595	782	5
veraz	129	199	152	236	595	782	5
no	155	199	166	236	595	782	5
tienen	169	199	195	236	595	782	5
menor	198	199	225	236	595	782	5
riesgo	229	199	254	236	595	782	5
de	258	199	268	236	595	782	5
ser	271	199	283	236	595	782	5
consumidores	54	210	112	247	595	782	5
abusivos.	115	210	155	247	595	782	5
También,	158	210	197	247	595	782	5
de	200	210	210	247	595	782	5
las	213	210	225	247	595	782	5
revisiones	228	210	270	247	595	782	5
de	274	210	283	247	595	782	5
Canning,	54	222	92	258	595	782	5
Millward	97	222	136	258	595	782	5
y	141	222	146	258	595	782	5
Raj	151	222	166	258	595	782	5
(2003)	171	222	199	258	595	782	5
y	204	222	209	258	595	782	5
de	214	222	224	258	595	782	5
Tobler	229	222	256	258	595	782	5
et	261	222	268	258	595	782	5
al.	273	222	283	258	595	782	5
(2000)	54	233	82	270	595	782	5
se	85	233	94	270	595	782	5
desprende	97	233	140	270	595	782	5
la	143	233	151	270	595	782	5
misma	154	233	182	270	595	782	5
conclusión:	185	233	234	270	595	782	5
los	237	233	249	270	595	782	5
progra-	253	233	283	270	595	782	5
mas	54	245	71	281	595	782	5
preventivos	74	245	123	281	595	782	5
basados	126	245	159	281	595	782	5
en	162	245	172	281	595	782	5
proporcionar	175	245	229	281	595	782	5
información	232	245	283	281	595	782	5
sobre	54	256	77	293	595	782	5
las	79	256	91	293	595	782	5
consecuencias	94	256	154	293	595	782	5
negativas	157	256	197	293	595	782	5
de	200	256	209	293	595	782	5
las	212	256	224	293	595	782	5
drogas	227	256	255	293	595	782	5
tienen	258	256	283	293	595	782	5
poca	54	267	74	304	595	782	5
influencia	77	267	119	304	595	782	5
sobre	123	267	146	304	595	782	5
la	150	267	157	304	595	782	5
conducta	161	267	199	304	595	782	5
de	203	267	213	304	595	782	5
consumo	216	267	254	304	595	782	5
de	258	267	268	304	595	782	5
las	272	267	283	304	595	782	5
mismas.	54	279	89	315	595	782	5
En	65	290	77	327	595	782	5
consonancia,	83	290	138	327	595	782	5
la	144	290	152	327	595	782	5
citada	158	290	183	327	595	782	5
recomendación	189	290	253	327	595	782	5
de	260	290	270	327	595	782	5
la	276	290	283	327	595	782	5
OMS	54	302	77	338	595	782	5
hace	81	302	100	338	595	782	5
hincapié	104	302	140	338	595	782	5
en	144	302	154	338	595	782	5
promover	158	302	199	338	595	782	5
una	203	302	218	338	595	782	5
motivación	222	302	269	338	595	782	5
en	274	302	283	338	595	782	5
los	54	313	66	350	595	782	5
receptores	70	313	113	350	595	782	5
de	117	313	126	350	595	782	5
las	130	313	142	350	595	782	5
campañas	145	313	187	350	595	782	5
preventivas	190	313	239	350	595	782	5
que	243	313	258	350	595	782	5
actúe	261	313	283	350	595	782	5
sobre	54	324	77	361	595	782	5
los	80	324	92	361	595	782	5
componentes	95	324	150	361	595	782	5
afectivo	153	324	187	361	595	782	5
y	190	324	195	361	595	782	5
conativo	198	324	234	361	595	782	5
de	237	324	247	361	595	782	5
las	250	324	262	361	595	782	5
acti-	265	324	283	361	595	782	5
tudes	54	336	76	372	595	782	5
y	81	336	86	372	595	782	5
no	90	336	101	372	595	782	5
sólo	105	336	123	372	595	782	5
sobre	128	336	150	372	595	782	5
el	155	336	162	372	595	782	5
cognitivo,	167	336	209	372	595	782	5
pues	214	336	233	372	595	782	5
sólo	238	336	255	372	595	782	5
así	260	336	271	372	595	782	5
el	276	336	283	372	595	782	5
conocimiento	54	347	111	384	595	782	5
de	114	347	124	384	595	782	5
que	126	347	141	384	595	782	5
el	144	347	151	384	595	782	5
abuso	154	347	179	384	595	782	5
de	181	347	191	384	595	782	5
alcohol	194	347	225	384	595	782	5
es	227	347	236	384	595	782	5
perjudicial	239	347	283	384	595	782	5
podrá	54	359	78	395	595	782	5
tener	81	359	102	395	595	782	5
un	105	359	116	395	595	782	5
efecto	119	359	145	395	595	782	5
conductual.	148	359	197	395	595	782	5
Esto	200	359	219	395	595	782	5
concuerda	222	359	265	395	595	782	5
con	268	359	283	395	595	782	5
una	54	370	69	407	595	782	5
noción	73	370	102	407	595	782	5
de	106	370	115	407	595	782	5
carácter	119	370	153	407	595	782	5
general,	157	370	190	407	595	782	5
que	194	370	209	407	595	782	5
nunca	213	370	238	407	595	782	5
hemos	242	370	270	407	595	782	5
de	274	370	283	407	595	782	5
dejar	54	381	75	418	595	782	5
de	80	381	90	418	595	782	5
lado:	95	381	116	418	595	782	5
en	121	381	131	418	595	782	5
la	136	381	144	418	595	782	5
actuación	149	381	189	418	595	782	5
humana	194	381	228	418	595	782	5
los	233	381	245	418	595	782	5
factores	250	381	283	418	595	782	5
racionales	54	393	96	429	595	782	5
son	99	393	114	429	595	782	5
sólo	117	393	134	429	595	782	5
un	137	393	148	429	595	782	5
tipo	151	393	167	429	595	782	5
de	170	393	180	429	595	782	5
factor.	183	393	209	429	595	782	5
En	65	404	77	441	595	782	5
relación	80	404	113	441	595	782	5
con	116	404	131	441	595	782	5
el	134	404	142	441	595	782	5
papel	144	404	167	441	595	782	5
de	170	404	180	441	595	782	5
la	183	404	190	441	595	782	5
información	193	404	244	441	595	782	5
objetiva,	247	404	283	441	595	782	5
es	54	416	63	452	595	782	5
necesario	66	416	106	452	595	782	5
recordar	109	416	144	452	595	782	5
que	147	416	163	452	595	782	5
una	166	416	181	452	595	782	5
característica	185	416	240	452	595	782	5
propia	243	416	270	452	595	782	5
de	274	416	283	452	595	782	5
la	54	427	61	464	595	782	5
lógica	65	427	90	464	595	782	5
del	94	427	107	464	595	782	5
pensamiento	110	427	163	464	595	782	5
adolescente	166	427	215	464	595	782	5
es	219	427	227	464	595	782	5
la	231	427	238	464	595	782	5
ilusión	242	427	270	464	595	782	5
de	274	427	283	464	595	782	5
invulnerabilidad.	54	438	125	475	595	782	5
Se	129	438	139	475	595	782	5
trata	142	438	161	475	595	782	5
de	164	438	174	475	595	782	5
un	178	438	188	475	595	782	5
tipo	191	438	208	475	595	782	5
de	211	438	221	475	595	782	5
percepción	224	438	270	475	595	782	5
de	274	438	283	475	595	782	5
la	54	450	61	486	595	782	5
realidad	65	450	98	486	595	782	5
en	101	450	111	486	595	782	5
la	114	450	122	486	595	782	5
que	125	450	140	486	595	782	5
el	143	450	151	486	595	782	5
sujeto	154	450	179	486	595	782	5
minusvalora	182	450	234	486	595	782	5
la	237	450	245	486	595	782	5
probabi-	248	450	283	486	595	782	5
lidad	54	461	75	498	595	782	5
de	78	461	88	498	595	782	5
que	92	461	107	498	595	782	5
le	110	461	118	498	595	782	5
ocurran	121	461	153	498	595	782	5
a	157	461	161	498	595	782	5
él	165	461	172	498	595	782	5
las	176	461	187	498	595	782	5
consecuencias	191	461	251	498	595	782	5
negati-	254	461	283	498	595	782	5
vas	54	473	68	509	595	782	5
de	72	473	82	509	595	782	5
determinada	87	473	139	509	595	782	5
conducta,	143	473	184	509	595	782	5
a	188	473	193	509	595	782	5
pesar	197	473	219	509	595	782	5
de	224	473	234	509	595	782	5
conocer	238	473	271	509	595	782	5
la	276	473	283	509	595	782	5
relación	54	484	88	521	595	782	5
entre	95	484	116	521	595	782	5
tal	123	484	133	521	595	782	5
conducta	140	484	178	521	595	782	5
y	185	484	190	521	595	782	5
tales	197	484	216	521	595	782	5
consecuencias	223	484	283	521	595	782	5
(Craig	54	495	81	532	595	782	5
y	85	495	90	532	595	782	5
Baucum,	94	495	132	532	595	782	5
2001).	136	495	163	532	595	782	5
Es	167	495	177	532	595	782	5
esperable,	181	495	224	532	595	782	5
pues,	228	495	250	532	595	782	5
que	254	495	269	532	595	782	5
un	273	495	283	532	595	782	5
adolescente	54	507	103	543	595	782	5
defina	107	507	133	543	595	782	5
de	137	507	147	543	595	782	5
esta	151	507	167	543	595	782	5
manera	171	507	202	543	595	782	5
su	206	507	215	543	595	782	5
relación	219	507	253	543	595	782	5
con	257	507	272	543	595	782	5
el	276	507	283	543	595	782	5
riesgo,	54	518	82	555	595	782	5
aunque,	86	518	119	555	595	782	5
desde	122	518	146	555	595	782	5
luego,	150	518	176	555	595	782	5
habrá	179	518	202	555	595	782	5
diferencias	206	518	252	555	595	782	5
indivi-	255	518	283	555	595	782	5
duales	54	530	81	566	595	782	5
y	85	530	91	566	595	782	5
cuanto	95	530	123	566	595	782	5
menor	128	530	155	566	595	782	5
sea	159	530	173	566	595	782	5
la	177	530	185	566	595	782	5
percepción	190	530	236	566	595	782	5
del	240	530	253	566	595	782	5
riesgo	258	530	283	566	595	782	5
mayor	54	541	81	578	595	782	5
será	84	541	101	578	595	782	5
la	103	541	111	578	595	782	5
probabilidad	114	541	167	578	595	782	5
de	170	541	180	578	595	782	5
consumo	183	541	221	578	595	782	5
(Buelga	224	541	257	578	595	782	5
et	260	541	268	578	595	782	5
al.,	271	541	283	578	595	782	5
2006;	54	552	78	589	595	782	5
Martínez-González	85	552	166	589	595	782	5
y	173	552	178	589	595	782	5
Robles,	185	552	217	589	595	782	5
2001).	224	552	251	589	595	782	5
En	257	552	269	589	595	782	5
la	276	552	283	589	595	782	5
investigación	54	564	110	600	595	782	5
de	114	564	124	600	595	782	5
Giró	129	564	148	600	595	782	5
(2007)	152	564	180	600	595	782	5
se	185	564	193	600	595	782	5
recogen	198	564	231	600	595	782	5
las	235	564	247	600	595	782	5
razones	251	564	283	600	595	782	5
que	54	575	69	612	595	782	5
dan	73	575	88	612	595	782	5
los	91	575	104	612	595	782	5
adolescentes	107	575	160	612	595	782	5
abstemios	164	575	206	612	595	782	5
o	210	575	215	612	595	782	5
bebedores	219	575	261	612	595	782	5
muy	265	575	283	612	595	782	5
esporádicos	54	587	103	623	595	782	5
para	107	587	125	623	595	782	5
no	128	587	139	623	595	782	5
consumir,	142	587	184	623	595	782	5
siendo	187	587	215	623	595	782	5
muy	218	587	237	623	595	782	5
poco	240	587	261	623	595	782	5
rele-	264	587	283	623	595	782	5
vante	54	598	77	635	595	782	5
el	80	598	87	635	595	782	5
miedo	91	598	117	635	595	782	5
a	120	598	125	635	595	782	5
un	128	598	139	635	595	782	5
accidente	142	598	181	635	595	782	5
o	185	598	190	635	595	782	5
a	193	598	198	635	595	782	5
una	201	598	216	635	595	782	5
futura	220	598	245	635	595	782	5
adicción	248	598	283	635	595	782	5
o	54	609	59	646	595	782	5
enfermedad,	62	609	114	646	595	782	5
mientras	116	609	152	646	595	782	5
que	155	609	170	646	595	782	5
el	173	609	180	646	595	782	5
rechazo	183	609	215	646	595	782	5
a	218	609	222	646	595	782	5
la	225	609	233	646	595	782	5
experiencia	235	609	283	646	595	782	5
fisiológica	54	621	98	657	595	782	5
negativa	102	621	137	657	595	782	5
de	141	621	151	657	595	782	5
una	155	621	170	657	595	782	5
borrachera	174	621	219	657	595	782	5
destaca	222	621	253	657	595	782	5
sobre-	257	621	283	657	595	782	5
manera	54	632	85	669	595	782	5
sobre	89	632	112	669	595	782	5
cualquier	116	632	155	669	595	782	5
otra	159	632	176	669	595	782	5
razón.	180	632	206	669	595	782	5
Concordante	210	632	264	669	595	782	5
con	268	632	283	669	595	782	5
estos	54	644	75	680	595	782	5
datos,	78	644	102	680	595	782	5
autores	105	644	136	680	595	782	5
como	139	644	162	680	595	782	5
Kaner	165	644	190	680	595	782	5
et	193	644	201	680	595	782	5
al.	204	644	214	680	595	782	5
(2008)	217	644	245	680	595	782	5
explican	248	644	283	680	595	782	5
que	54	655	69	692	595	782	5
los	72	655	84	692	595	782	5
consejos	87	655	123	692	595	782	5
breves	126	655	154	692	595	782	5
impartidos	157	655	202	692	595	782	5
en	205	655	215	692	595	782	5
los	218	655	230	692	595	782	5
servicios	233	655	270	692	595	782	5
de	273	655	283	692	595	782	5
urgencias	54	666	94	703	595	782	5
sí	97	666	104	703	595	782	5
tienen	107	666	132	703	595	782	5
influencia	135	666	177	703	595	782	5
para	180	666	198	703	595	782	5
reducir	201	666	231	703	595	782	5
en	234	666	244	703	595	782	5
los	247	666	259	703	595	782	5
jóve-	262	666	283	703	595	782	5
nes	54	678	68	714	595	782	5
la	71	678	79	714	595	782	5
motivación	82	678	130	714	595	782	5
al	133	678	141	714	595	782	5
consumo	144	678	182	714	595	782	5
abusivo	186	678	219	714	595	782	5
de	222	678	232	714	595	782	5
alcohol.	236	678	269	714	595	782	5
Es	273	678	283	714	595	782	5
decir,	54	689	77	726	595	782	5
son	81	689	95	726	595	782	5
argumentos	99	689	148	726	595	782	5
basados	152	689	185	726	595	782	5
en	189	689	199	726	595	782	5
experiencias	203	689	255	726	595	782	5
inme-	259	689	283	726	595	782	5
Copyright	54	728	86	756	595	782	5
2011	89	728	104	756	595	782	5
by	106	728	114	756	595	782	5
the	117	728	126	756	595	782	5
Colegio	129	728	154	756	595	782	5
Oficial	156	728	178	756	595	782	5
de	181	728	188	756	595	782	5
Psicólogos	190	728	225	756	595	782	5
de	227	728	235	756	595	782	5
Madrid	237	728	260	756	595	782	5
ISSN:	54	738	73	766	595	782	5
1132-0559	76	738	110	766	595	782	5
-	112	738	115	766	595	782	5
DOI:	117	738	133	766	595	782	5
10.5093/in2011v20n1a7	136	738	213	766	595	782	5
79	529	6	541	47	595	782	5
diatamente	312	39	358	76	595	782	5
verificables	360	39	409	76	595	782	5
–y,	411	39	424	76	595	782	5
probablemente,	426	39	491	76	595	782	5
ya	494	39	503	76	595	782	5
verifica-	506	39	541	76	595	782	5
das	312	51	326	87	595	782	5
personal	329	51	364	87	595	782	5
o	367	51	373	87	595	782	5
vicariamente–	376	51	435	87	595	782	5
los	438	51	450	87	595	782	5
que	453	51	469	87	595	782	5
llevan	472	51	497	87	595	782	5
a	500	51	505	87	595	782	5
la	508	51	516	87	595	782	5
moti-	519	51	541	87	595	782	5
vación	312	62	340	99	595	782	5
de	343	62	353	99	595	782	5
no	357	62	367	99	595	782	5
consumir.	371	62	412	99	595	782	5
A	415	62	423	99	595	782	5
esto	426	62	442	99	595	782	5
habría	446	62	472	99	595	782	5
que	476	62	491	99	595	782	5
añadir	495	62	521	99	595	782	5
otro	524	62	541	99	595	782	5
hecho,	312	74	339	110	595	782	5
éste	344	74	360	110	595	782	5
de	365	74	374	110	595	782	5
carácter	379	74	412	110	595	782	5
fisiológico,	417	74	464	110	595	782	5
como	469	74	492	110	595	782	5
es	496	74	505	110	595	782	5
que	509	74	525	110	595	782	5
los	529	74	541	110	595	782	5
adolescentes	312	85	365	122	595	782	5
son	368	85	382	122	595	782	5
menos	385	85	413	122	595	782	5
vulnerables	416	85	464	122	595	782	5
a	467	85	472	122	595	782	5
los	475	85	487	122	595	782	5
efectos	490	85	520	122	595	782	5
agu-	523	85	541	122	595	782	5
dos	312	96	326	133	595	782	5
de	329	96	339	133	595	782	5
tipo	342	96	359	133	595	782	5
sedativo	362	96	397	133	595	782	5
y	400	96	405	133	595	782	5
motor	408	96	433	133	595	782	5
del	436	96	449	133	595	782	5
alcohol,	452	96	486	133	595	782	5
en	489	96	499	133	595	782	5
compara-	502	96	541	133	595	782	5
ción	312	108	330	144	595	782	5
a	334	108	339	144	595	782	5
los	343	108	355	144	595	782	5
adultos	360	108	390	144	595	782	5
(Crews	394	108	424	144	595	782	5
et	429	108	436	144	595	782	5
al.,	441	108	453	144	595	782	5
2000;	458	108	482	144	595	782	5
White,	486	108	514	144	595	782	5
Ghia,	518	108	541	144	595	782	5
Levin	312	119	336	156	595	782	5
y	339	119	344	156	595	782	5
Swartzwelder,	346	119	406	156	595	782	5
2000),	409	119	436	156	595	782	5
por	438	119	452	156	595	782	5
lo	455	119	463	156	595	782	5
que	465	119	480	156	595	782	5
pueden	483	119	513	156	595	782	5
alcan-	516	119	541	156	595	782	5
zar	312	131	325	167	595	782	5
grandes	328	131	360	167	595	782	5
concentraciones	364	131	431	167	595	782	5
de	434	131	444	167	595	782	5
alcohol	447	131	478	167	595	782	5
en	481	131	491	167	595	782	5
su	495	131	504	167	595	782	5
organis-	507	131	541	167	595	782	5
mo	312	142	325	179	595	782	5
sin	329	142	341	179	595	782	5
llegar	345	142	369	179	595	782	5
a	372	142	377	179	595	782	5
experimentar	381	142	436	179	595	782	5
una	440	142	455	179	595	782	5
gran	458	142	477	179	595	782	5
incapacitación	481	142	541	179	595	782	5
momentánea	312	153	365	190	595	782	5
(Cortés	368	153	399	190	595	782	5
et	402	153	410	190	595	782	5
al.,	412	153	425	190	595	782	5
2008).	428	153	455	190	595	782	5
Precisamente,	323	165	382	201	595	782	5
la	387	165	395	201	595	782	5
percepción	400	165	446	201	595	782	5
de	451	165	461	201	595	782	5
vulnerabilidad	467	165	527	201	595	782	5
es	533	165	541	201	595	782	5
uno	312	176	327	213	595	782	5
de	332	176	342	213	595	782	5
los	346	176	358	213	595	782	5
factores	362	176	395	213	595	782	5
necesarios	400	176	443	213	595	782	5
para	448	176	466	213	595	782	5
que	470	176	485	213	595	782	5
una	489	176	504	213	595	782	5
persona	509	176	541	213	595	782	5
esté	312	188	328	224	595	782	5
motivada	332	188	371	224	595	782	5
a	376	188	380	224	595	782	5
realizar	384	188	416	224	595	782	5
conductas	420	188	462	224	595	782	5
de	466	188	476	224	595	782	5
cuidado	480	188	514	224	595	782	5
de	518	188	528	224	595	782	5
su	532	188	541	224	595	782	5
salud,	312	199	337	236	595	782	5
sean	343	199	362	236	595	782	5
éstas	369	199	389	236	595	782	5
terapéuticas	396	199	447	236	595	782	5
o	453	199	459	236	595	782	5
preventivas	465	199	514	236	595	782	5
(Gil-	521	199	541	236	595	782	5
Lacruz,	312	210	343	247	595	782	5
2007).	346	210	373	247	595	782	5
Si	376	210	385	247	595	782	5
una	388	210	403	247	595	782	5
persona	406	210	439	247	595	782	5
no	442	210	452	247	595	782	5
percibe	455	210	486	247	595	782	5
que	489	210	504	247	595	782	5
su	507	210	516	247	595	782	5
salud	519	210	541	247	595	782	5
o	312	222	317	258	595	782	5
su	320	222	329	258	595	782	5
integridad	332	222	375	258	595	782	5
pueden	378	222	408	258	595	782	5
ser	411	222	423	258	595	782	5
perjudicadas	426	222	479	258	595	782	5
por	482	222	496	258	595	782	5
la	499	222	507	258	595	782	5
realiza-	510	222	541	258	595	782	5
ción	312	233	330	270	595	782	5
de	334	233	344	270	595	782	5
ciertas	348	233	375	270	595	782	5
conductas,	379	233	423	270	595	782	5
será	427	233	444	270	595	782	5
escasamente	448	233	501	270	595	782	5
probable	505	233	541	270	595	782	5
que	312	245	327	281	595	782	5
se	330	245	339	281	595	782	5
encuentre	342	245	382	281	595	782	5
motivada	385	245	425	281	595	782	5
a	428	245	432	281	595	782	5
evitarlas.	435	245	473	281	595	782	5
Por	477	245	491	281	595	782	5
tanto,	494	245	518	281	595	782	5
si	521	245	528	281	595	782	5
no	531	245	541	281	595	782	5
se	312	256	320	293	595	782	5
percibe	324	256	355	293	595	782	5
vulnerabilidad,	358	256	421	293	595	782	5
el	424	256	432	293	595	782	5
llamamiento	435	256	487	293	595	782	5
al	491	256	498	293	595	782	5
miedo	501	256	528	293	595	782	5
no	531	256	541	293	595	782	5
tendrá	312	267	338	304	595	782	5
el	341	267	349	304	595	782	5
efecto	352	267	378	304	595	782	5
pretendido.	381	267	428	304	595	782	5
Y	431	267	439	304	595	782	5
la	441	267	449	304	595	782	5
percepción	452	267	498	304	595	782	5
de	501	267	511	304	595	782	5
vulne-	514	267	541	304	595	782	5
rabilidad	312	279	349	315	595	782	5
no	355	279	366	315	595	782	5
depende	372	279	407	315	595	782	5
directamente	413	279	467	315	595	782	5
de	473	279	483	315	595	782	5
aumentar	489	279	528	315	595	782	5
la	534	279	541	315	595	782	5
intensidad	312	290	355	327	595	782	5
o	361	290	366	327	595	782	5
la	372	290	380	327	595	782	5
insistencia	386	290	430	327	595	782	5
del	436	290	449	327	595	782	5
mensaje	455	290	489	327	595	782	5
disuasorio.	496	290	541	327	595	782	5
Ciertamente,	312	302	366	338	595	782	5
el	370	302	377	338	595	782	5
cambio	381	302	412	338	595	782	5
actitudinal	416	302	460	338	595	782	5
basado	464	302	493	338	595	782	5
en	497	302	507	338	595	782	5
los	511	302	523	338	595	782	5
lla-	527	302	541	338	595	782	5
mamientos	312	313	358	350	595	782	5
al	363	313	371	350	595	782	5
miedo	376	313	403	350	595	782	5
es	408	313	417	350	595	782	5
menos	423	313	450	350	595	782	5
probable	456	313	492	350	595	782	5
cuando	498	313	528	350	595	782	5
el	534	313	541	350	595	782	5
receptor	312	324	346	361	595	782	5
se	350	324	358	361	595	782	5
habitúa	362	324	393	361	595	782	5
a	396	324	401	361	595	782	5
la	404	324	412	361	595	782	5
información	415	324	466	361	595	782	5
aversiva,	470	324	508	361	595	782	5
cuando	511	324	541	361	595	782	5
ésta	312	336	328	372	595	782	5
proviene	331	336	368	372	595	782	5
de	370	336	380	372	595	782	5
una	383	336	398	372	595	782	5
fuente	401	336	427	372	595	782	5
con	430	336	445	372	595	782	5
la	448	336	456	372	595	782	5
que	459	336	474	372	595	782	5
no	477	336	487	372	595	782	5
se	490	336	499	372	595	782	5
identifica	502	336	541	372	595	782	5
o	312	347	317	384	595	782	5
cuando	320	347	350	384	595	782	5
se	353	347	362	384	595	782	5
percibe	365	347	396	384	595	782	5
el	399	347	406	384	595	782	5
mensaje	409	347	444	384	595	782	5
aversivo	447	347	482	384	595	782	5
como	485	347	509	384	595	782	5
excesi-	512	347	541	384	595	782	5
vamente	312	359	347	395	595	782	5
intenso	353	359	383	395	595	782	5
o	389	359	394	395	595	782	5
poco	399	359	420	395	595	782	5
creíble	425	359	454	395	595	782	5
(Hogg	459	359	486	395	595	782	5
y	491	359	497	395	595	782	5
Vaughan,	502	359	541	395	595	782	5
2008).	312	370	339	407	595	782	5
Puede	342	370	368	407	595	782	5
observarse	371	370	416	407	595	782	5
que	419	370	435	407	595	782	5
muchos	438	370	471	407	595	782	5
de	474	370	484	407	595	782	5
los	487	370	499	407	595	782	5
mensajes	503	370	541	407	595	782	5
que	312	381	327	418	595	782	5
con	332	381	347	418	595	782	5
intención	353	381	392	418	595	782	5
preventiva	398	381	442	418	595	782	5
son	447	381	462	418	595	782	5
elaborados	467	381	513	418	595	782	5
en	518	381	528	418	595	782	5
el	534	381	541	418	595	782	5
ámbito	312	393	341	429	595	782	5
educativo,	344	393	387	429	595	782	5
sanitario,	390	393	429	429	595	782	5
mediático	431	393	473	429	595	782	5
o	476	393	481	429	595	782	5
familiar	484	393	517	429	595	782	5
están	520	393	541	429	595	782	5
fundamentados	312	404	376	441	595	782	5
en	379	404	389	441	595	782	5
la	392	404	400	441	595	782	5
inducción	403	404	445	441	595	782	5
de	448	404	458	441	595	782	5
temor	461	404	485	441	595	782	5
y	489	404	494	441	595	782	5
poseen	497	404	526	441	595	782	5
las	530	404	541	441	595	782	5
anteriores	312	416	353	452	595	782	5
características.	356	416	418	452	595	782	5
Por	422	416	436	452	595	782	5
otro	439	416	456	452	595	782	5
lado,	459	416	480	452	595	782	5
como	483	416	507	452	595	782	5
apuntá-	510	416	541	452	595	782	5
bamos	312	427	339	464	595	782	5
más	342	427	359	464	595	782	5
arriba,	361	427	388	464	595	782	5
no	391	427	401	464	595	782	5
es	404	427	413	464	595	782	5
realista	415	427	446	464	595	782	5
considerar	448	427	492	464	595	782	5
que	495	427	510	464	595	782	5
todo	512	427	531	464	595	782	5
el	534	427	541	464	595	782	5
comportamiento	312	438	381	475	595	782	5
humano	384	438	417	475	595	782	5
responda	421	438	458	475	595	782	5
a	462	438	466	475	595	782	5
criterios	469	438	504	475	595	782	5
raciona-	507	438	541	475	595	782	5
les.	312	450	326	486	595	782	5
En	330	450	342	486	595	782	5
muchas	345	450	378	486	595	782	5
ocasiones,	381	450	425	486	595	782	5
la	429	450	436	486	595	782	5
formación	440	450	483	486	595	782	5
y	487	450	493	486	595	782	5
cambio	497	450	527	486	595	782	5
de	531	450	541	486	595	782	5
actitudes	312	461	349	498	595	782	5
no	352	461	362	498	595	782	5
será	365	461	382	498	595	782	5
posible	384	461	415	498	595	782	5
a	417	461	422	498	595	782	5
través	424	461	450	498	595	782	5
de	452	461	462	498	595	782	5
procesos	465	461	501	498	595	782	5
delibera-	504	461	541	498	595	782	5
tivos,	312	473	335	509	595	782	5
sino	337	473	355	509	595	782	5
por	357	473	371	509	595	782	5
la	374	473	381	509	595	782	5
acción	384	473	411	509	595	782	5
de	414	473	424	509	595	782	5
heurísticos	426	473	472	509	595	782	5
o	474	473	480	509	595	782	5
señales	482	473	513	509	595	782	5
super-	515	473	541	509	595	782	5
ficiales	312	484	342	521	595	782	5
a	345	484	349	521	595	782	5
las	352	484	364	521	595	782	5
que	366	484	381	521	595	782	5
el	384	484	392	521	595	782	5
individuo	394	484	434	521	595	782	5
concede	437	484	471	521	595	782	5
gran	474	484	493	521	595	782	5
verosimili-	495	484	541	521	595	782	5
tud	312	495	325	532	595	782	5
(Cialdini	330	495	367	532	595	782	5
y	372	495	377	532	595	782	5
Sagarin,	382	495	417	532	595	782	5
2005).	421	495	449	532	595	782	5
Por	453	495	468	532	595	782	5
ejemplo,	473	495	509	532	595	782	5
ciertas	514	495	541	532	595	782	5
observaciones	312	507	371	543	595	782	5
de	375	507	385	543	595	782	5
lo	389	507	397	543	595	782	5
que	401	507	416	543	595	782	5
pasa	420	507	439	543	595	782	5
en	443	507	453	543	595	782	5
la	456	507	464	543	595	782	5
realidad,	468	507	504	543	595	782	5
del	508	507	521	543	595	782	5
tipo	525	507	541	543	595	782	5
“todos	312	518	339	555	595	782	5
mis	344	518	359	555	595	782	5
amigos	364	518	395	555	595	782	5
beben”,	400	518	432	555	595	782	5
“quien	437	518	465	555	595	782	5
bebe	470	518	490	555	595	782	5
se	495	518	504	555	595	782	5
divierte	509	518	541	555	595	782	5
mucho”,	312	530	348	566	595	782	5
“en	351	530	366	566	595	782	5
todas	369	530	392	566	595	782	5
las	395	530	407	566	595	782	5
fiestas	410	530	437	566	595	782	5
hay	441	530	456	566	595	782	5
alcohol”,	460	530	498	566	595	782	5
etc.,	502	530	519	566	595	782	5
pue-	523	530	541	566	595	782	5
den	312	541	327	578	595	782	5
bastar	330	541	355	578	595	782	5
para	358	541	376	578	595	782	5
concluir	379	541	413	578	595	782	5
un	416	541	426	578	595	782	5
posicionamiento	429	541	499	578	595	782	5
favorable	502	541	541	578	595	782	5
hacia	312	552	334	589	595	782	5
el	339	552	346	589	595	782	5
consumo,	351	552	392	589	595	782	5
sin	396	552	409	589	595	782	5
la	414	552	421	589	595	782	5
mediación,	426	552	472	589	595	782	5
y	477	552	482	589	595	782	5
esto	487	552	504	589	595	782	5
es	509	552	518	589	595	782	5
muy	523	552	541	589	595	782	5
importante,	312	564	360	600	595	782	5
de	363	564	373	600	595	782	5
procesos	375	564	412	600	595	782	5
deliberativos.	415	564	472	600	595	782	5
Además,	323	575	360	612	595	782	5
no	363	575	374	612	595	782	5
habrá	377	575	400	612	595	782	5
que	403	575	418	612	595	782	5
olvidar	422	575	451	612	595	782	5
que	454	575	470	612	595	782	5
en	473	575	483	612	595	782	5
la	486	575	493	612	595	782	5
adolescen-	496	575	541	612	595	782	5
cia	312	587	324	623	595	782	5
lo	329	587	337	623	595	782	5
peligroso	342	587	381	623	595	782	5
supone	386	587	416	623	595	782	5
un	421	587	431	623	595	782	5
reto,	436	587	455	623	595	782	5
de	460	587	470	623	595	782	5
manera	475	587	506	623	595	782	5
tal	511	587	521	623	595	782	5
que	526	587	541	623	595	782	5
aquella	312	598	342	635	595	782	5
conducta	346	598	384	635	595	782	5
que	389	598	404	635	595	782	5
se	408	598	417	635	595	782	5
presenta	421	598	456	635	595	782	5
como	461	598	484	635	595	782	5
arriesgada	489	598	532	635	595	782	5
o	536	598	541	635	595	782	5
peligrosa	312	609	352	646	595	782	5
puede	360	609	386	646	595	782	5
percibirse	393	609	437	646	595	782	5
como	444	609	468	646	595	782	5
más	476	609	493	646	595	782	5
atrayente	501	609	541	646	595	782	5
(Desrichard	312	621	361	657	595	782	5
y	364	621	369	657	595	782	5
Denarié,	371	621	407	657	595	782	5
2005).	410	621	437	657	595	782	5
Si	439	621	448	657	595	782	5
el	451	621	458	657	595	782	5
adolescente	461	621	510	657	595	782	5
ponde-	512	621	541	657	595	782	5
ra	312	632	320	669	595	782	5
inadecuadamente	323	632	396	669	595	782	5
el	399	632	407	669	595	782	5
riesgo	410	632	436	669	595	782	5
asociado	439	632	476	669	595	782	5
al	479	632	487	669	595	782	5
consumo	490	632	528	669	595	782	5
de	531	632	541	669	595	782	5
alcohol,	312	644	345	680	595	782	5
lo	348	644	356	680	595	782	5
que	358	644	374	680	595	782	5
está	376	644	392	680	595	782	5
haciendo	395	644	433	680	595	782	5
es	435	644	444	680	595	782	5
minusvalorar	447	644	502	680	595	782	5
sus	504	644	518	680	595	782	5
efec-	520	644	541	680	595	782	5
tos	312	655	324	692	595	782	5
negativos	329	655	369	692	595	782	5
a	374	655	379	692	595	782	5
medio	384	655	410	692	595	782	5
y	415	655	420	692	595	782	5
largo	425	655	447	692	595	782	5
plazo,	452	655	477	692	595	782	5
y	482	655	487	692	595	782	5
enfatizar	492	655	529	692	595	782	5
la	534	655	541	692	595	782	5
atracción	312	666	350	703	595	782	5
y	355	666	360	703	595	782	5
la	365	666	373	703	595	782	5
gratificación	378	666	431	703	595	782	5
inmediata	436	666	477	703	595	782	5
que	482	666	497	703	595	782	5
posee	502	666	526	703	595	782	5
un	531	666	541	703	595	782	5
comportamiento	312	678	381	714	595	782	5
calificado	386	678	427	714	595	782	5
socialmente	433	678	483	714	595	782	5
como	489	678	512	714	595	782	5
“peli-	517	678	541	714	595	782	5
groso”.	312	689	342	726	595	782	5
Por	346	689	361	726	595	782	5
supuesto,	365	689	404	726	595	782	5
este	408	689	424	726	595	782	5
proceso	428	689	461	726	595	782	5
no	465	689	475	726	595	782	5
está	479	689	496	726	595	782	5
exento	499	689	527	726	595	782	5
de	531	689	541	726	595	782	5
Psychosocial	458	728	500	756	595	782	5
Intervention	502	728	541	756	595	782	5
Vol.	438	738	451	766	595	782	5
20,	453	738	463	766	595	782	5
No.	466	738	477	766	595	782	5
1,	480	738	486	766	595	782	5
2011	488	738	503	766	595	782	5
-	506	738	508	766	595	782	5
pp.	511	738	521	766	595	782	5
75-94	523	738	541	766	595	782	5
80	54	6	66	47	595	782	6
C	251	16	256	44	595	782	6
ONSUMO	256	21	282	42	595	782	6
J	284	16	287	44	595	782	6
UVENIL	287	21	310	42	595	782	6
DE	312	21	320	42	595	782	6
A	321	16	327	44	595	782	6
LCOHOL	327	21	352	42	595	782	6
significados	54	39	105	76	595	782	6
sociales,	107	39	143	76	595	782	6
tales	146	39	165	76	595	782	6
como	168	39	191	76	595	782	6
el	194	39	201	76	595	782	6
diferente	204	39	241	76	595	782	6
lugar	244	39	266	76	595	782	6
que	268	39	283	76	595	782	6
ocupan,	54	51	87	87	595	782	6
en	89	51	99	87	595	782	6
el	101	51	109	87	595	782	6
imaginario	111	51	157	87	595	782	6
colectivo,	159	51	200	87	595	782	6
los	202	51	215	87	595	782	6
valores	217	51	247	87	595	782	6
del	250	51	263	87	595	782	6
ries-	265	51	283	87	595	782	6
go	54	62	64	99	595	782	6
y	68	62	74	99	595	782	6
la	78	62	85	99	595	782	6
abstinencia	89	62	136	99	595	782	6
o	140	62	146	99	595	782	6
que	150	62	165	99	595	782	6
el	169	62	176	99	595	782	6
consumo	180	62	218	99	595	782	6
de	222	62	232	99	595	782	6
alcohol,	236	62	270	99	595	782	6
en	274	62	283	99	595	782	6
nuestra	54	74	84	110	595	782	6
cultura,	87	74	119	110	595	782	6
venga	121	74	147	110	595	782	6
asociado	149	74	186	110	595	782	6
a	189	74	194	110	595	782	6
un	196	74	207	110	595	782	6
significado	210	74	256	110	595	782	6
social	259	74	283	110	595	782	6
que	54	85	69	122	595	782	6
va	71	85	81	122	595	782	6
oscilando	84	85	124	122	595	782	6
a	126	85	131	122	595	782	6
lo	133	85	141	122	595	782	6
largo	144	85	165	122	595	782	6
del	167	85	180	122	595	782	6
ciclo	183	85	203	122	595	782	6
vital	205	85	224	122	595	782	6
entre	226	85	247	122	595	782	6
la	250	85	257	122	595	782	6
trans-	260	85	283	122	595	782	6
gresión,	54	96	87	133	595	782	6
la	91	96	98	133	595	782	6
iniciación	102	96	143	133	595	782	6
al	146	96	154	133	595	782	6
mundo	157	96	187	133	595	782	6
adulto	190	96	216	133	595	782	6
y	220	96	225	133	595	782	6
la	228	96	236	133	595	782	6
manifesta-	239	96	283	133	595	782	6
ción	54	108	72	144	595	782	6
de	75	108	85	144	595	782	6
cierto	88	108	112	144	595	782	6
tipo	115	108	132	144	595	782	6
de	135	108	145	144	595	782	6
atractivo	148	108	185	144	595	782	6
personal.	188	108	226	144	595	782	6
De	229	108	242	144	595	782	6
hecho,	245	108	273	144	595	782	6
la	276	108	283	144	595	782	6
reputación	54	119	98	156	595	782	6
ocupa	101	119	126	156	595	782	6
una	128	119	144	156	595	782	6
posición	146	119	182	156	595	782	6
central	184	119	213	156	595	782	6
en	215	119	225	156	595	782	6
la	228	119	235	156	595	782	6
vida	238	119	256	156	595	782	6
de	259	119	269	156	595	782	6
los	271	119	283	156	595	782	6
adolescentes	54	131	107	167	595	782	6
(Carroll,	109	131	145	167	595	782	6
Green,	147	131	176	167	595	782	6
Houghton	178	131	220	167	595	782	6
y	222	131	228	167	595	782	6
Wood,	230	131	257	167	595	782	6
2003;	260	131	283	167	595	782	6
Emler	54	142	80	179	595	782	6
y	83	142	89	179	595	782	6
Reicher,	93	142	127	179	595	782	6
2005),	131	142	158	179	595	782	6
como,	162	142	188	179	595	782	6
desde	192	142	216	179	595	782	6
luego,	220	142	246	179	595	782	6
también	250	142	283	179	595	782	6
en	54	153	64	190	595	782	6
las	67	153	78	190	595	782	6
tendencias	81	153	125	190	595	782	6
conductuales	128	153	183	190	595	782	6
típicas	185	153	213	190	595	782	6
de	216	153	226	190	595	782	6
nuestra	228	153	259	190	595	782	6
espe-	261	153	283	190	595	782	6
cie,	54	165	69	201	595	782	6
pues	72	165	91	201	595	782	6
la	95	165	103	201	595	782	6
reputación,	106	165	153	201	595	782	6
en	157	165	166	201	595	782	6
los	170	165	182	201	595	782	6
humanos,	186	165	226	201	595	782	6
se	230	165	239	201	595	782	6
halla	242	165	262	201	595	782	6
aso-	266	165	283	201	595	782	6
ciada	54	176	76	213	595	782	6
a	80	176	85	213	595	782	6
las	89	176	101	213	595	782	6
motivaciones	105	176	161	213	595	782	6
básicas	165	176	196	213	595	782	6
de	200	176	210	213	595	782	6
autoestima	214	176	260	213	595	782	6
y	264	176	269	213	595	782	6
de	274	176	283	213	595	782	6
pertenencia	54	188	102	224	595	782	6
(Baumeister	108	188	160	224	595	782	6
y	166	188	171	224	595	782	6
Leary,	177	188	203	224	595	782	6
1995).	210	188	237	224	595	782	6
Así,	242	188	259	224	595	782	6
para	265	188	283	224	595	782	6
algunos	54	199	87	236	595	782	6
adolescentes,	90	199	145	236	595	782	6
la	148	199	156	236	595	782	6
reputación	159	199	204	236	595	782	6
se	207	199	215	236	595	782	6
relacionará	219	199	265	236	595	782	6
con	268	199	283	236	595	782	6
la	54	210	61	247	595	782	6
realización	68	210	114	247	595	782	6
de	120	210	130	247	595	782	6
ciertas	136	210	163	247	595	782	6
conductas	170	210	212	247	595	782	6
de	218	210	228	247	595	782	6
riesgo,	234	210	262	247	595	782	6
que	268	210	283	247	595	782	6
implican	54	222	91	258	595	782	6
atreverse	93	222	131	258	595	782	6
a	133	222	138	258	595	782	6
hacer	140	222	163	258	595	782	6
algo	165	222	183	258	595	782	6
calificado	186	222	227	258	595	782	6
de	229	222	239	258	595	782	6
peligroso,	242	222	283	258	595	782	6
como	54	233	77	270	595	782	6
el	80	233	88	270	595	782	6
consumo	91	233	129	270	595	782	6
de	132	233	142	270	595	782	6
sustancias	145	233	188	270	595	782	6
así	191	233	203	270	595	782	6
definidas	206	233	244	270	595	782	6
(Buelga,	248	233	283	270	595	782	6
et	54	245	61	281	595	782	6
al.,	65	245	78	281	595	782	6
2006).	82	245	109	281	595	782	6
Beber	112	245	137	281	595	782	6
alcohol	141	245	172	281	595	782	6
puede	176	245	201	281	595	782	6
ser	204	245	217	281	595	782	6
una	220	245	235	281	595	782	6
manera	239	245	270	281	595	782	6
de	274	245	283	281	595	782	6
incrementar	54	256	104	293	595	782	6
la	107	256	115	293	595	782	6
imagen	118	256	149	293	595	782	6
que	152	256	167	293	595	782	6
se	171	256	179	293	595	782	6
ofrece	183	256	209	293	595	782	6
ante	212	256	229	293	595	782	6
los	233	256	245	293	595	782	6
demás	248	256	275	293	595	782	6
y	278	256	283	293	595	782	6
de	54	267	64	304	595	782	6
probar	67	267	94	304	595	782	6
uno	97	267	113	304	595	782	6
mismo	116	267	145	304	595	782	6
sus	148	267	161	304	595	782	6
propias	164	267	195	304	595	782	6
posibilidades	198	267	254	304	595	782	6
físicas	257	267	283	304	595	782	6
y	54	279	59	315	595	782	6
psicológicas	62	279	114	315	595	782	6
(Palmonari,	117	279	166	315	595	782	6
1997).	169	279	196	315	595	782	6
La	65	290	76	327	595	782	6
necesidad	82	290	124	327	595	782	6
de	130	290	140	327	595	782	6
autoafirmación	146	290	209	327	595	782	6
juega	215	290	238	327	595	782	6
un	244	290	255	327	595	782	6
papel	261	290	283	327	595	782	6
importante	54	302	99	338	595	782	6
en	102	302	112	338	595	782	6
el	115	302	123	338	595	782	6
consumo	126	302	164	338	595	782	6
de	167	302	177	338	595	782	6
sustancias	180	302	222	338	595	782	6
entre	225	302	246	338	595	782	6
los	250	302	262	338	595	782	6
ado-	265	302	283	338	595	782	6
lescentes.	54	313	94	350	595	782	6
Se	99	313	109	350	595	782	6
ha	114	313	124	350	595	782	6
comprobado	128	313	180	350	595	782	6
que	185	313	200	350	595	782	6
la	204	313	212	350	595	782	6
probabilidad	216	313	269	350	595	782	6
de	274	313	283	350	595	782	6
consumo	54	324	92	361	595	782	6
de	95	324	105	361	595	782	6
alcohol	108	324	139	361	595	782	6
y	142	324	147	361	595	782	6
de	150	324	160	361	595	782	6
cannábicos	163	324	209	361	595	782	6
se	212	324	221	361	595	782	6
incrementa	224	324	271	361	595	782	6
en	274	324	283	361	595	782	6
aquellos	54	336	89	372	595	782	6
adolescentes	92	336	145	372	595	782	6
con	148	336	164	372	595	782	6
una	167	336	182	372	595	782	6
percepción	185	336	231	372	595	782	6
negativa	235	336	270	372	595	782	6
de	274	336	283	372	595	782	6
sí	54	347	61	384	595	782	6
mismos	64	347	96	384	595	782	6
y	99	347	104	384	595	782	6
de	107	347	117	384	595	782	6
sus	120	347	133	384	595	782	6
relaciones	136	347	178	384	595	782	6
familiares	181	347	223	384	595	782	6
(Pons,	226	347	252	384	595	782	6
Pinazo	255	347	283	384	595	782	6
y	54	359	59	395	595	782	6
Carreras,	63	359	101	395	595	782	6
2002;	105	359	129	395	595	782	6
Zullig,	132	359	160	395	595	782	6
Valois,	164	359	193	395	595	782	6
Huebner,	196	359	235	395	595	782	6
Oeltman	238	359	275	395	595	782	6
y	278	359	283	395	595	782	6
Drane,	54	370	82	407	595	782	6
2001),	84	370	112	407	595	782	6
así	114	370	125	407	595	782	6
como	128	370	151	407	595	782	6
en	153	370	163	407	595	782	6
los	165	370	178	407	595	782	6
que	180	370	195	407	595	782	6
poseen	197	370	227	407	595	782	6
peores	229	370	256	407	595	782	6
recur-	258	370	283	407	595	782	6
sos	54	381	67	418	595	782	6
de	73	381	83	418	595	782	6
afrontamiento	88	381	147	418	595	782	6
del	153	381	165	418	595	782	6
estrés	171	381	195	418	595	782	6
y	200	381	205	418	595	782	6
dificultades	211	381	260	418	595	782	6
para	265	381	283	418	595	782	6
obtener	54	393	85	429	595	782	6
apoyo	91	393	117	429	595	782	6
afectivo	123	393	157	429	595	782	6
en	163	393	173	429	595	782	6
sus	179	393	193	429	595	782	6
familias	199	393	233	429	595	782	6
(Buelga	239	393	272	429	595	782	6
y	278	393	283	429	595	782	6
Musitu,	54	404	86	441	595	782	6
2006).	89	404	116	441	595	782	6
En	119	404	131	441	595	782	6
otros	133	404	154	441	595	782	6
estudios	157	404	192	441	595	782	6
se	195	404	203	441	595	782	6
ha	206	404	216	441	595	782	6
encontrado	219	404	265	441	595	782	6
que	268	404	283	441	595	782	6
los	54	416	66	452	595	782	6
jóvenes	70	416	102	452	595	782	6
varones	106	416	138	452	595	782	6
que	142	416	157	452	595	782	6
se	161	416	169	452	595	782	6
perciben	173	416	209	452	595	782	6
a	213	416	218	452	595	782	6
sí	221	416	228	452	595	782	6
mismos	232	416	265	452	595	782	6
con	268	416	283	452	595	782	6
dificultades	54	427	103	464	595	782	6
para	105	427	123	464	595	782	6
llegar	126	427	150	464	595	782	6
al	153	427	160	464	595	782	6
estándar	163	427	198	464	595	782	6
cultural	200	427	232	464	595	782	6
de	235	427	245	464	595	782	6
masculi-	247	427	283	464	595	782	6
nidad	54	438	77	475	595	782	6
tienen	83	438	108	475	595	782	6
un	114	438	124	475	595	782	6
mayor	130	438	156	475	595	782	6
riesgo	162	438	187	475	595	782	6
de	193	438	203	475	595	782	6
consumir	208	438	247	475	595	782	6
alcohol	253	438	283	475	595	782	6
(Monk	54	450	82	486	595	782	6
y	86	450	91	486	595	782	6
Ricciardelli,	94	450	146	486	595	782	6
2003).	149	450	176	486	595	782	6
En	179	450	191	486	595	782	6
general,	194	450	228	486	595	782	6
el	231	450	239	486	595	782	6
joven	242	450	265	486	595	782	6
con	268	450	283	486	595	782	6
dificultades	54	461	103	498	595	782	6
en	106	461	116	498	595	782	6
la	119	461	127	498	595	782	6
formación	130	461	173	498	595	782	6
positiva	176	461	209	498	595	782	6
de	212	461	222	498	595	782	6
su	226	461	235	498	595	782	6
autoestima	238	461	283	498	595	782	6
necesitará	54	473	96	509	595	782	6
afirmarse	99	473	138	509	595	782	6
ante	141	473	159	509	595	782	6
el	162	473	169	509	595	782	6
grupo	172	473	197	509	595	782	6
y	200	473	205	509	595	782	6
en	208	473	218	509	595	782	6
el	221	473	228	509	595	782	6
grupo,	231	473	258	509	595	782	6
reali-	261	473	283	509	595	782	6
zando	54	484	79	521	595	782	6
aquellas	82	484	116	521	595	782	6
conductas	119	484	161	521	595	782	6
que	164	484	179	521	595	782	6
fortalezcan	182	484	229	521	595	782	6
su	232	484	241	521	595	782	6
imagen	244	484	275	521	595	782	6
y	278	484	283	521	595	782	6
desconfirmen	54	495	111	532	595	782	6
la	115	495	123	532	595	782	6
inseguridad	127	495	176	532	595	782	6
sentida.	181	495	213	532	595	782	6
Un	217	495	230	532	595	782	6
adolescente	235	495	283	532	595	782	6
con	54	507	69	543	595	782	6
baja	74	507	91	543	595	782	6
autoestima	96	507	141	543	595	782	6
y	146	507	151	543	595	782	6
alta	156	507	171	543	595	782	6
necesidad	176	507	217	543	595	782	6
de	222	507	232	543	595	782	6
aprobación	237	507	283	543	595	782	6
estará	54	518	78	555	595	782	6
fuertemente	81	518	131	555	595	782	6
motivado	134	518	174	555	595	782	6
a	177	518	181	555	595	782	6
seguir	184	518	210	555	595	782	6
aquellas	212	518	247	555	595	782	6
conduc-	250	518	283	555	595	782	6
tas	54	530	66	566	595	782	6
que	70	530	85	566	595	782	6
manifiestan	90	530	139	566	595	782	6
sus	144	530	157	566	595	782	6
iguales,	162	530	194	566	595	782	6
con	199	530	214	566	595	782	6
la	219	530	227	566	595	782	6
finalidad	231	530	269	566	595	782	6
de	274	530	283	566	595	782	6
afianzar	54	541	88	578	595	782	6
su	92	541	101	578	595	782	6
integración	106	541	153	578	595	782	6
entre	157	541	178	578	595	782	6
ellos.	183	541	205	578	595	782	6
De	210	541	222	578	595	782	6
este	226	541	243	578	595	782	6
modo,	247	541	274	578	595	782	6
y	278	541	283	578	595	782	6
para	54	552	72	589	595	782	6
este	74	552	91	589	595	782	6
adolescente,	93	552	145	589	595	782	6
el	147	552	155	589	595	782	6
riesgo	158	552	183	589	595	782	6
que	186	552	201	589	595	782	6
para	204	552	222	589	595	782	6
la	224	552	232	589	595	782	6
salud	234	552	256	589	595	782	6
entra-	259	552	283	589	595	782	6
ña	54	564	64	600	595	782	6
el	67	564	75	600	595	782	6
consumo	78	564	116	600	595	782	6
de	119	564	129	600	595	782	6
tóxicos	132	564	163	600	595	782	6
es	166	564	175	600	595	782	6
menos	178	564	205	600	595	782	6
importante	209	564	254	600	595	782	6
que	257	564	273	600	595	782	6
el	276	564	283	600	595	782	6
riesgo	54	575	79	612	595	782	6
que	83	575	98	612	595	782	6
para	102	575	120	612	595	782	6
la	123	575	131	612	595	782	6
reputación	134	575	179	612	595	782	6
supondría	182	575	223	612	595	782	6
una	227	575	242	612	595	782	6
conducta	246	575	283	612	595	782	6
abstinente	54	587	96	623	595	782	6
o	100	587	106	623	595	782	6
moderada,	110	587	154	623	595	782	6
si	158	587	165	623	595	782	6
él	169	587	176	623	595	782	6
pensara	180	587	212	623	595	782	6
que	216	587	232	623	595	782	6
el	236	587	243	623	595	782	6
grupo	247	587	272	623	595	782	6
la	276	587	283	623	595	782	6
atribuyera	54	598	96	635	595	782	6
a	101	598	106	635	595	782	6
falta	110	598	129	635	595	782	6
de	133	598	143	635	595	782	6
decisión.	148	598	185	635	595	782	6
En	190	598	201	635	595	782	6
relación	206	598	240	635	595	782	6
con	244	598	259	635	595	782	6
esto,	264	598	283	635	595	782	6
Giró	54	609	73	646	595	782	6
(2007)	75	609	103	646	595	782	6
informa	106	609	139	646	595	782	6
que	141	609	156	646	595	782	6
la	159	609	166	646	595	782	6
gran	169	609	187	646	595	782	6
mayoría	190	609	224	646	595	782	6
de	226	609	236	646	595	782	6
los	239	609	251	646	595	782	6
adoles-	253	609	283	646	595	782	6
centes	54	621	80	657	595	782	6
están	85	621	106	657	595	782	6
de	111	621	121	657	595	782	6
acuerdo	125	621	158	657	595	782	6
en	163	621	173	657	595	782	6
ver	177	621	191	657	595	782	6
a	195	621	200	657	595	782	6
los	204	621	217	657	595	782	6
que	221	621	236	657	595	782	6
consumen	241	621	283	657	595	782	6
alcohol	54	632	85	669	595	782	6
como	88	632	111	669	595	782	6
“marchosos”	114	632	169	669	595	782	6
y	172	632	177	669	595	782	6
“enrollados”,	180	632	236	669	595	782	6
además	239	632	270	669	595	782	6
de	273	632	283	669	595	782	6
felices	54	644	81	680	595	782	6
y	84	644	89	680	595	782	6
bien	92	644	110	680	595	782	6
adaptados.	113	644	158	680	595	782	6
En	65	655	77	692	595	782	6
relación	79	655	113	692	595	782	6
con	115	655	131	692	595	782	6
el	133	655	141	692	595	782	6
pensamiento	143	655	196	692	595	782	6
autorreferente,	198	655	260	692	595	782	6
se	262	655	271	692	595	782	6
ha	273	655	283	692	595	782	6
podido	54	666	83	703	595	782	6
observar	86	666	122	703	595	782	6
que	125	666	140	703	595	782	6
una	143	666	158	703	595	782	6
elevada	161	666	193	703	595	782	6
autoestima	196	666	242	703	595	782	6
académi-	245	666	283	703	595	782	6
ca	54	678	63	714	595	782	6
tiende	66	678	91	714	595	782	6
a	94	678	99	714	595	782	6
la	134	678	142	714	595	782	6
probabilidad	145	678	198	714	595	782	6
de	200	678	210	714	595	782	6
consumo	213	678	251	714	595	782	6
de	254	678	264	714	595	782	6
sus-	266	678	283	714	595	782	6
tancias	54	689	83	726	595	782	6
en	86	689	96	726	595	782	6
la	99	689	107	726	595	782	6
adolescencia,	110	689	166	726	595	782	6
es	169	689	178	726	595	782	6
decir,	181	689	204	726	595	782	6
actúa	207	689	229	726	595	782	6
como	232	689	256	726	595	782	6
factor	259	689	283	726	595	782	6
Psychosocial	54	728	96	756	595	782	6
Intervention	98	728	137	756	595	782	6
Vol.	54	738	67	766	595	782	6
20,	69	738	79	766	595	782	6
No.	81	738	93	766	595	782	6
1,	95	738	101	766	595	782	6
2011	103	738	119	766	595	782	6
-	121	738	124	766	595	782	6
pp.	126	738	136	766	595	782	6
75-94	138	738	157	766	595	782	6
protector	312	39	350	76	595	782	6
(Jiménez,	353	39	393	76	595	782	6
Musitu	397	39	427	76	595	782	6
y	430	39	435	76	595	782	6
Murgui,	438	39	472	76	595	782	6
2008;	476	39	500	76	595	782	6
Musitu	503	39	533	76	595	782	6
y	536	39	541	76	595	782	6
Herrero,	312	51	347	87	595	782	6
2003;	350	51	374	87	595	782	6
Villarreal	377	51	416	87	595	782	6
et	420	51	427	87	595	782	6
al.,	430	51	443	87	595	782	6
2010).	446	51	473	87	595	782	6
Esta	476	51	494	87	595	782	6
dimensión	498	51	541	87	595	782	6
de	312	62	322	99	595	782	6
la	324	62	331	99	595	782	6
autoestima	334	62	379	99	595	782	6
está	381	62	398	99	595	782	6
íntimamente	400	62	452	99	595	782	6
ligada	455	62	480	99	595	782	6
a	483	62	487	99	595	782	6
la	489	62	497	99	595	782	6
capacidad	499	62	541	99	595	782	6
del	312	74	325	110	595	782	6
adolescente	328	74	377	110	595	782	6
para	381	74	399	110	595	782	6
asumir	403	74	431	110	595	782	6
y	435	74	440	110	595	782	6
respetar	444	74	477	110	595	782	6
las	481	74	493	110	595	782	6
normas	497	74	528	110	595	782	6
de	531	74	541	110	595	782	6
convivencia	312	85	362	122	595	782	6
(O'Moore	365	85	407	122	595	782	6
y	410	85	415	122	595	782	6
Kirkman,	418	85	458	122	595	782	6
2001),	460	85	487	122	595	782	6
de	490	85	500	122	595	782	6
tal	502	85	513	122	595	782	6
mane-	515	85	541	122	595	782	6
ra	312	96	320	133	595	782	6
que	325	96	340	133	595	782	6
aquellos	345	96	380	133	595	782	6
adolescentes	386	96	439	133	595	782	6
que	444	96	459	133	595	782	6
valoran	464	96	496	133	595	782	6
de	501	96	511	133	595	782	6
forma	516	96	541	133	595	782	6
negativa	312	108	347	144	595	782	6
su	352	108	362	144	595	782	6
propia	367	108	393	144	595	782	6
capacidad	399	108	440	144	595	782	6
académica	446	108	490	144	595	782	6
y	495	108	500	144	595	782	6
perciben	505	108	541	144	595	782	6
insatisfacción	312	119	369	156	595	782	6
con	372	119	387	156	595	782	6
la	390	119	397	156	595	782	6
escuela	400	119	431	156	595	782	6
tienen	433	119	459	156	595	782	6
mayor	462	119	488	156	595	782	6
tendencia	491	119	531	156	595	782	6
al	534	119	541	156	595	782	6
consumo	312	131	350	167	595	782	6
de	352	131	362	167	595	782	6
alcohol	365	131	396	167	595	782	6
y	399	131	404	167	595	782	6
otras	407	131	428	167	595	782	6
drogas.	430	131	461	167	595	782	6
Llegados	323	142	362	179	595	782	6
aquí,	364	142	385	179	595	782	6
debemos	388	142	425	179	595	782	6
acudir	428	142	454	179	595	782	6
a	457	142	462	179	595	782	6
otra	465	142	481	179	595	782	6
variable	484	142	518	179	595	782	6
de	521	142	531	179	595	782	6
la	534	142	541	179	595	782	6
persona,	312	153	347	190	595	782	6
cuya	351	153	370	190	595	782	6
relación	374	153	408	190	595	782	6
con	412	153	427	190	595	782	6
el	430	153	438	190	595	782	6
consumo	442	153	480	190	595	782	6
de	483	153	493	190	595	782	6
alcohol	497	153	528	190	595	782	6
ha	531	153	541	190	595	782	6
sido	312	165	329	201	595	782	6
referida	333	165	366	201	595	782	6
por	370	165	384	201	595	782	6
la	389	165	396	201	595	782	6
investigación:	401	165	460	201	595	782	6
las	464	165	476	201	595	782	6
prioridades	480	165	527	201	595	782	6
de	531	165	541	201	595	782	6
valor,	312	176	335	213	595	782	6
como	338	176	362	213	595	782	6
muestra	364	176	398	213	595	782	6
de	400	176	410	213	595	782	6
lo	413	176	421	213	595	782	6
que	424	176	439	213	595	782	6
para	442	176	460	213	595	782	6
uno	463	176	478	213	595	782	6
es	481	176	490	213	595	782	6
preferible	492	176	533	213	595	782	6
y	536	176	541	213	595	782	6
se	312	188	320	224	595	782	6
convierte	326	188	365	224	595	782	6
en	371	188	381	224	595	782	6
prescriptible.	386	188	441	224	595	782	6
El	447	188	456	224	595	782	6
individuo	462	188	502	224	595	782	6
aprende	508	188	541	224	595	782	6
valores	312	199	342	236	595	782	6
como	345	199	369	236	595	782	6
algo	372	199	390	236	595	782	6
deseable	394	199	430	236	595	782	6
y	433	199	439	236	595	782	6
tiene,	442	199	465	236	595	782	6
consecuentemen-	468	199	541	236	595	782	6
te,	312	210	322	247	595	782	6
conciencia	324	210	369	247	595	782	6
de	372	210	382	247	595	782	6
que	384	210	399	247	595	782	6
debe	402	210	421	247	595	782	6
comportarse	424	210	476	247	595	782	6
de	478	210	488	247	595	782	6
acuerdo	490	210	524	247	595	782	6
con	526	210	541	247	595	782	6
ellos.	312	222	334	258	595	782	6
Los	337	222	353	258	595	782	6
valores	355	222	386	258	595	782	6
poseen	388	222	418	258	595	782	6
un	420	222	431	258	595	782	6
papel	434	222	456	258	595	782	6
predictor	459	222	497	258	595	782	6
de	500	222	510	258	595	782	6
la	512	222	520	258	595	782	6
con-	523	222	541	258	595	782	6
ducta,	312	233	337	270	595	782	6
ya	340	233	350	270	595	782	6
que	352	233	368	270	595	782	6
actúan	370	233	398	270	595	782	6
como	400	233	424	270	595	782	6
disposiciones	427	233	483	270	595	782	6
motivaciona-	486	233	541	270	595	782	6
les.	312	245	326	281	595	782	6
Relacionado	329	245	382	281	595	782	6
con	385	245	400	281	595	782	6
el	404	245	412	281	595	782	6
consumo	415	245	453	281	595	782	6
de	456	245	466	281	595	782	6
sustancias	470	245	512	281	595	782	6
en	516	245	526	281	595	782	6
los	529	245	541	281	595	782	6
adolescentes,	312	256	367	293	595	782	6
la	371	256	378	293	595	782	6
prioridad	381	256	420	293	595	782	6
de	423	256	433	293	595	782	6
valor	436	256	458	293	595	782	6
otorgada	461	256	497	293	595	782	6
a	501	256	505	293	595	782	6
la	508	256	516	293	595	782	6
salud	519	256	541	293	595	782	6
presenta	312	267	347	304	595	782	6
un	350	267	361	304	595	782	6
claro	364	267	385	304	595	782	6
papel	389	267	412	304	595	782	6
protector	415	267	453	304	595	782	6
(Martínez-González	457	267	541	304	595	782	6
y	312	279	317	315	595	782	6
Robles,	321	279	352	315	595	782	6
2001).	356	279	383	315	595	782	6
También,	387	279	426	315	595	782	6
la	429	279	437	315	595	782	6
presencia	441	279	480	315	595	782	6
de	484	279	494	315	595	782	6
valores	497	279	528	315	595	782	6
de	531	279	541	315	595	782	6
conformidad	312	290	365	327	595	782	6
normativa	368	290	411	327	595	782	6
ha	414	290	423	327	595	782	6
sido	426	290	444	327	595	782	6
señalada	447	290	483	327	595	782	6
como	486	290	509	327	595	782	6
un	512	290	522	327	595	782	6
fac-	525	290	541	327	595	782	6
tor	312	302	323	338	595	782	6
de	327	302	337	338	595	782	6
protección	341	302	385	338	595	782	6
del	389	302	402	338	595	782	6
consumo	406	302	444	338	595	782	6
abusivo	447	302	480	338	595	782	6
alcohólico	484	302	528	338	595	782	6
en	531	302	541	338	595	782	6
los	312	313	324	350	595	782	6
adolescentes	328	313	381	350	595	782	6
(Pons	384	313	408	350	595	782	6
y	412	313	417	350	595	782	6
Berjano,	421	313	457	350	595	782	6
1999).	461	313	488	350	595	782	6
Los	491	313	507	350	595	782	6
valores	511	313	541	350	595	782	6
de	312	324	322	361	595	782	6
conformidad	328	324	382	361	595	782	6
normativa	388	324	430	361	595	782	6
son	437	324	451	361	595	782	6
los	458	324	470	361	595	782	6
que	476	324	491	361	595	782	6
prescriben	498	324	541	361	595	782	6
algún	312	336	335	372	595	782	6
nivel	338	336	359	372	595	782	6
de	362	336	372	372	595	782	6
restricción	374	336	419	372	595	782	6
de	422	336	432	372	595	782	6
aquellas	434	336	469	372	595	782	6
acciones,	472	336	510	372	595	782	6
deseos	513	336	541	372	595	782	6
e	312	347	316	384	595	782	6
impulsos	320	347	358	384	595	782	6
que	362	347	377	384	595	782	6
podrían	381	347	413	384	595	782	6
violar	417	347	442	384	595	782	6
expectativas	445	347	497	384	595	782	6
o	501	347	506	384	595	782	6
normas	510	347	541	384	595	782	6
convivenciales	312	359	374	395	595	782	6
(Schwartz,	379	359	424	395	595	782	6
1996).	428	359	455	395	595	782	6
Asimismo,	459	359	505	395	595	782	6
y	510	359	515	395	595	782	6
en	519	359	529	395	595	782	6
la	534	359	541	395	595	782	6
misma	312	370	340	407	595	782	6
línea,	343	370	366	407	595	782	6
las	370	370	382	407	595	782	6
investigaciones	385	370	450	407	595	782	6
encuentran	454	370	500	407	595	782	6
una	503	370	518	407	595	782	6
rela-	522	370	541	407	595	782	6
ción	312	381	330	418	595	782	6
entre	334	381	355	418	595	782	6
valores	360	381	391	418	595	782	6
prosociales	395	381	442	418	595	782	6
y	447	381	452	418	595	782	6
menor	457	381	484	418	595	782	6
consumo	489	381	527	418	595	782	6
de	531	381	541	418	595	782	6
alcohol,	312	393	345	429	595	782	6
en	348	393	358	429	595	782	6
el	361	393	369	429	595	782	6
sentido	372	393	402	429	595	782	6
de	405	393	415	429	595	782	6
que	418	393	433	429	595	782	6
el	436	393	444	429	595	782	6
mantenimiento	447	393	510	429	595	782	6
de	513	393	523	429	595	782	6
una	526	393	541	429	595	782	6
disposición	312	404	360	441	595	782	6
motivacional	363	404	418	441	595	782	6
orientada	422	404	461	441	595	782	6
hacia	465	404	487	441	595	782	6
lo	491	404	499	441	595	782	6
prosocial	503	404	541	441	595	782	6
actúa	312	416	334	452	595	782	6
como	339	416	363	452	595	782	6
factor	368	416	393	452	595	782	6
de	398	416	408	452	595	782	6
protección,	414	416	461	452	595	782	6
mientras	467	416	503	452	595	782	6
que	508	416	523	452	595	782	6
los	529	416	541	452	595	782	6
valores	312	427	342	464	595	782	6
relacionados	344	427	397	464	595	782	6
con	400	427	415	464	595	782	6
la	417	427	425	464	595	782	6
búsqueda	427	427	466	464	595	782	6
de	469	427	479	464	595	782	6
un	481	427	491	464	595	782	6
tipo	494	427	510	464	595	782	6
de	512	427	522	464	595	782	6
gra-	524	427	541	464	595	782	6
tificación	312	438	352	475	595	782	6
personal	358	438	394	475	595	782	6
inmediatamente	400	438	468	475	595	782	6
derivada	474	438	511	475	595	782	6
de	517	438	527	475	595	782	6
la	534	438	541	475	595	782	6
acción,	312	450	342	486	595	782	6
se	346	450	355	486	595	782	6
relacionan	359	450	403	486	595	782	6
con	407	450	422	486	595	782	6
un	427	450	437	486	595	782	6
mayor	441	450	468	486	595	782	6
consumo	473	450	510	486	595	782	6
(Pons,	515	450	541	486	595	782	6
Buelga	312	461	341	498	595	782	6
y	344	461	350	498	595	782	6
Lehalle,	352	461	387	498	595	782	6
1999).	389	461	417	498	595	782	6
En	323	473	335	509	595	782	6
esta	341	473	357	509	595	782	6
misma	364	473	392	509	595	782	6
línea,	398	473	421	509	595	782	6
Young,	427	473	457	509	595	782	6
Sweeting	464	473	503	509	595	782	6
y	509	473	514	509	595	782	6
West	521	473	541	509	595	782	6
(2008)	312	484	340	521	595	782	6
encuentran,	343	484	392	521	595	782	6
en	396	484	406	521	595	782	6
un	409	484	420	521	595	782	6
estudio	424	484	454	521	595	782	6
longitudinal,	458	484	511	521	595	782	6
que	515	484	530	521	595	782	6
la	534	484	541	521	595	782	6
conducta	312	495	350	532	595	782	6
antisocial	355	495	395	532	595	782	6
predice	401	495	432	532	595	782	6
el	437	495	445	532	595	782	6
consumo	450	495	488	532	595	782	6
abusivo	493	495	526	532	595	782	6
de	531	495	541	532	595	782	6
alcohol	312	507	343	543	595	782	6
en	345	507	355	543	595	782	6
los	358	507	370	543	595	782	6
adolescentes,	373	507	428	543	595	782	6
siendo	431	507	459	543	595	782	6
la	461	507	469	543	595	782	6
disposición	472	507	519	543	595	782	6
anti-	522	507	541	543	595	782	6
social	312	518	336	555	595	782	6
antecedente	339	518	389	555	595	782	6
del	392	518	405	555	595	782	6
consumo	408	518	446	555	595	782	6
en	449	518	459	555	595	782	6
mayor	462	518	489	555	595	782	6
medida	492	518	523	555	595	782	6
que	526	518	541	555	595	782	6
éste	312	530	328	566	595	782	6
de	331	530	341	566	595	782	6
aquélla,	344	530	377	566	595	782	6
pues	380	530	399	566	595	782	6
sólo	402	530	420	566	595	782	6
en	423	530	432	566	595	782	6
el	435	530	443	566	595	782	6
corto	446	530	468	566	595	782	6
plazo	471	530	493	566	595	782	6
se	496	530	505	566	595	782	6
encuen-	508	530	541	566	595	782	6
tra	312	541	323	578	595	782	6
un	326	541	336	578	595	782	6
efecto	340	541	365	578	595	782	6
del	368	541	381	578	595	782	6
alcohol	384	541	415	578	595	782	6
al	418	541	426	578	595	782	6
comportamiento	429	541	498	578	595	782	6
antisocial	501	541	541	578	595	782	6
(para	312	552	333	589	595	782	6
un	336	552	346	589	595	782	6
análisis	349	552	380	589	595	782	6
de	383	552	393	589	595	782	6
los	395	552	407	589	595	782	6
efectos	410	552	440	589	595	782	6
del	442	552	455	589	595	782	6
consumo	458	552	495	589	595	782	6
de	498	552	508	589	595	782	6
alcohol	510	552	541	589	595	782	6
y	312	564	317	600	595	782	6
otras	321	564	341	600	595	782	6
drogas	345	564	373	600	595	782	6
en	377	564	387	600	595	782	6
la	390	564	398	600	595	782	6
conducta	402	564	440	600	595	782	6
violenta	444	564	477	600	595	782	6
de	481	564	491	600	595	782	6
los	495	564	507	600	595	782	6
adoles-	511	564	541	600	595	782	6
centes	312	575	338	612	595	782	6
ver,	340	575	356	612	595	782	6
en	358	575	368	612	595	782	6
este	370	575	387	612	595	782	6
mismo	389	575	418	612	595	782	6
número,	420	575	455	612	595	782	6
Calafat	457	575	487	612	595	782	6
et	490	575	497	612	595	782	6
al.,	499	575	512	612	595	782	6
2011).	515	575	541	612	595	782	6
Como	312	587	337	623	595	782	6
se	341	587	349	623	595	782	6
observa,	353	587	388	623	595	782	6
el	391	587	399	623	595	782	6
abuso	402	587	426	623	595	782	6
de	430	587	440	623	595	782	6
alcohol	443	587	474	623	595	782	6
durante	477	587	509	623	595	782	6
la	512	587	519	623	595	782	6
ado-	523	587	541	623	595	782	6
lescencia	312	598	350	635	595	782	6
refleja	356	598	383	635	595	782	6
también	389	598	423	635	595	782	6
una	429	598	444	635	595	782	6
modalidad	450	598	494	635	595	782	6
de	500	598	510	635	595	782	6
afron	516	598	538	635	595	782	6
-	538	598	541	635	595	782	6
tamiento	312	609	348	646	595	782	6
de	351	609	361	646	595	782	6
la	364	609	372	646	595	782	6
vida	375	609	393	646	595	782	6
y	396	609	401	646	595	782	6
la	404	609	412	646	595	782	6
reali	415	609	434	646	595	782	6
dad,	434	609	452	646	595	782	6
puesto	455	609	482	646	595	782	6
que	485	609	500	646	595	782	6
se	503	609	512	646	595	782	6
asocia	515	609	541	646	595	782	6
al	312	621	319	657	595	782	6
sistema	322	621	354	657	595	782	6
personal	357	621	393	657	595	782	6
de	396	621	406	657	595	782	6
valores	409	621	439	657	595	782	6
de	442	621	452	657	595	782	6
un	455	621	466	657	595	782	6
modo	469	621	493	657	595	782	6
muy	496	621	515	657	595	782	6
cohe-	518	621	541	657	595	782	6
rente:	312	632	336	669	595	782	6
los	341	632	353	669	595	782	6
que	358	632	373	669	595	782	6
no	379	632	389	669	595	782	6
consumen	394	632	437	669	595	782	6
alcohol	442	632	473	669	595	782	6
o	478	632	483	669	595	782	6
lo	488	632	497	669	595	782	6
hacen	502	632	526	669	595	782	6
de	531	632	541	669	595	782	6
manera	312	644	343	680	595	782	6
moderada,	345	644	389	680	595	782	6
en	391	644	401	680	595	782	6
comparación	403	644	458	680	595	782	6
con	460	644	475	680	595	782	6
los	477	644	489	680	595	782	6
consumido-	492	644	541	680	595	782	6
res	312	655	324	692	595	782	6
abusivos,	326	655	366	692	595	782	6
se	368	655	377	692	595	782	6
caracterizan	379	655	430	692	595	782	6
por	432	655	446	692	595	782	6
una	448	655	463	692	595	782	6
mayor	466	655	492	692	595	782	6
interioriza-	495	655	541	692	595	782	6
ción	312	666	330	703	595	782	6
de	335	666	345	703	595	782	6
los	351	666	363	703	595	782	6
estándares	369	666	412	703	595	782	6
culturales	418	666	459	703	595	782	6
de	464	666	474	703	595	782	6
convivencia	480	666	530	703	595	782	6
y	536	666	541	703	595	782	6
comportamiento	312	678	381	714	595	782	6
consensuados	383	678	441	714	595	782	6
por	443	678	457	714	595	782	6
el	459	678	467	714	595	782	6
grupo	469	678	494	714	595	782	6
de	496	678	506	714	595	782	6
referen-	508	678	541	714	595	782	6
cia,	312	689	327	726	595	782	6
por	330	689	344	726	595	782	6
la	348	689	355	726	595	782	6
misma	359	689	387	726	595	782	6
interiorización	391	689	452	726	595	782	6
de	456	689	465	726	595	782	6
la	469	689	477	726	595	782	6
disciplina	480	689	521	726	595	782	6
y	525	689	530	726	595	782	6
el	534	689	541	726	595	782	6
Copyright	335	728	367	756	595	782	6
2011	369	728	385	756	595	782	6
by	387	728	395	756	595	782	6
the	398	728	407	756	595	782	6
Colegio	410	728	435	756	595	782	6
Oficial	437	728	459	756	595	782	6
de	462	728	469	756	595	782	6
Psicólogos	471	728	506	756	595	782	6
de	508	728	516	756	595	782	6
Madrid	518	728	541	756	595	782	6
ISSN:	382	738	401	766	595	782	6
1132-0559	404	738	438	766	595	782	6
-	440	738	443	766	595	782	6
DOI:	445	738	462	766	595	782	6
10.5093/in2011v20n1a7	464	738	541	766	595	782	6
J	245	16	248	44	595	782	7
AVIER	248	21	266	42	595	782	7
P	268	16	272	44	595	782	7
ONS	272	21	284	42	595	782	7
Y	286	21	291	42	595	782	7
S	293	16	297	44	595	782	7
OFÍA	297	21	311	42	595	782	7
B	313	16	318	44	595	782	7
UELGA	318	21	339	42	595	782	7
autocontrol	54	39	102	76	595	782	7
como	105	39	129	76	595	782	7
formas	132	39	162	76	595	782	7
de	165	39	175	76	595	782	7
adaptación	179	39	224	76	595	782	7
a	228	39	233	76	595	782	7
las	237	39	248	76	595	782	7
exigen-	252	39	283	76	595	782	7
cias	54	51	70	87	595	782	7
de	73	51	83	87	595	782	7
la	85	51	93	87	595	782	7
vida	95	51	113	87	595	782	7
social,	116	51	143	87	595	782	7
así	146	51	157	87	595	782	7
como	160	51	183	87	595	782	7
por	186	51	200	87	595	782	7
la	203	51	210	87	595	782	7
configuración	213	51	271	87	595	782	7
de	274	51	283	87	595	782	7
una	54	62	69	99	595	782	7
motivación	71	62	119	99	595	782	7
autotrascendente	121	62	192	99	595	782	7
concretada	194	62	240	99	595	782	7
en	242	62	252	99	595	782	7
el	254	62	262	99	595	782	7
inte-	264	62	283	99	595	782	7
rés	54	74	66	110	595	782	7
por	70	74	84	110	595	782	7
las	88	74	99	110	595	782	7
condiciones	103	74	154	110	595	782	7
relacionales	157	74	208	110	595	782	7
y	211	74	217	110	595	782	7
socioculturales	220	74	283	110	595	782	7
que	54	85	69	122	595	782	7
favorecen	77	85	120	122	595	782	7
el	128	85	136	122	595	782	7
bienestar	144	85	184	122	595	782	7
colectivo	192	85	232	122	595	782	7
(Kubička,	240	85	283	122	595	782	7
Matĕjček,	54	96	96	133	595	782	7
Dytrych	101	96	136	133	595	782	7
y	141	96	146	133	595	782	7
Roth,	152	96	175	133	595	782	7
2001;	180	96	204	133	595	782	7
Merenäkk	210	96	252	133	595	782	7
et	258	96	265	133	595	782	7
al.,	271	96	283	133	595	782	7
2003;	54	108	78	144	595	782	7
Pons	84	108	105	144	595	782	7
y	111	108	116	144	595	782	7
Berjano,	122	108	158	144	595	782	7
1999).	165	108	192	144	595	782	7
Otros	198	108	221	144	595	782	7
estudios	228	108	262	144	595	782	7
han	268	108	283	144	595	782	7
encontrado	54	119	101	156	595	782	7
una	104	119	119	156	595	782	7
relación	122	119	156	156	595	782	7
entre	159	119	180	156	595	782	7
la	183	119	191	156	595	782	7
interiorización	194	119	255	156	595	782	7
de	259	119	269	156	595	782	7
las	272	119	283	156	595	782	7
creencias	54	131	93	167	595	782	7
tradicionales	97	131	150	167	595	782	7
sobre	154	131	177	167	595	782	7
masculinidad	181	131	237	167	595	782	7
y	240	131	246	167	595	782	7
roles	249	131	270	167	595	782	7
de	274	131	283	167	595	782	7
género	54	142	82	179	595	782	7
y	87	142	92	179	595	782	7
el	96	142	104	179	595	782	7
consumo	108	142	146	179	595	782	7
de	151	142	161	179	595	782	7
alcohol	165	142	196	179	595	782	7
en	200	142	210	179	595	782	7
varones	214	142	247	179	595	782	7
jóvenes	251	142	283	179	595	782	7
(Capraro,	54	153	94	190	595	782	7
2000).	97	153	124	190	595	782	7
Por	65	165	80	201	595	782	7
otro	83	165	100	201	595	782	7
lado,	103	165	124	201	595	782	7
la	127	165	134	201	595	782	7
investigación	138	165	194	201	595	782	7
también	197	165	231	201	595	782	7
ha	234	165	244	201	595	782	7
recogido	247	165	283	201	595	782	7
la	54	176	61	213	595	782	7
incidencia	64	176	107	213	595	782	7
en	110	176	120	213	595	782	7
el	123	176	131	213	595	782	7
consumo	133	176	171	213	595	782	7
de	174	176	184	213	595	782	7
alcohol	187	176	218	213	595	782	7
de	221	176	231	213	595	782	7
la	233	176	241	213	595	782	7
búsqueda	244	176	283	213	595	782	7
de	54	188	64	224	595	782	7
estimulación,	67	188	124	224	595	782	7
novedad	127	188	163	224	595	782	7
y	166	188	171	224	595	782	7
cambio.	175	188	208	224	595	782	7
Numerosos	212	188	260	224	595	782	7
estu-	263	188	283	224	595	782	7
dios	54	199	71	236	595	782	7
comprueban	74	199	126	236	595	782	7
que	129	199	145	236	595	782	7
los	148	199	160	236	595	782	7
adolescentes	163	199	216	236	595	782	7
más	219	199	236	236	595	782	7
extroverti-	239	199	283	236	595	782	7
dos	54	210	68	247	595	782	7
tienen	72	210	98	247	595	782	7
mayores	101	210	137	247	595	782	7
probabilidades	141	210	202	247	595	782	7
de	206	210	216	247	595	782	7
consumir	220	210	259	247	595	782	7
alco-	262	210	283	247	595	782	7
hol	54	222	67	258	595	782	7
(Adams	74	222	108	258	595	782	7
et	114	222	122	258	595	782	7
al.,	129	222	142	258	595	782	7
2003;	149	222	173	258	595	782	7
Knyazev,	180	222	219	258	595	782	7
Slobodskaya,	226	222	283	258	595	782	7
Kharchenko	54	233	105	270	595	782	7
y	110	233	115	270	595	782	7
Wilson,	120	233	152	270	595	782	7
2004;	157	233	181	270	595	782	7
Kuntsche	185	233	225	270	595	782	7
et	230	233	237	270	595	782	7
al.,	242	233	255	270	595	782	7
2004;	260	233	283	270	595	782	7
Kuo,	54	245	75	281	595	782	7
Yang,	78	245	102	281	595	782	7
Soong	106	245	132	281	595	782	7
y	136	245	141	281	595	782	7
Chen,	145	245	169	281	595	782	7
2002).	173	245	200	281	595	782	7
Los	204	245	219	281	595	782	7
investigadores	223	245	283	281	595	782	7
coinciden	54	256	95	293	595	782	7
en	98	256	108	293	595	782	7
destacar,	112	256	148	293	595	782	7
como	152	256	175	293	595	782	7
explicación	179	256	227	293	595	782	7
de	231	256	241	293	595	782	7
esta	244	256	261	293	595	782	7
rela-	264	256	283	293	595	782	7
ción,	54	267	75	304	595	782	7
la	79	267	86	304	595	782	7
mayor	90	267	117	304	595	782	7
sociabilidad	121	267	172	304	595	782	7
de	176	267	185	304	595	782	7
los	189	267	202	304	595	782	7
extrovertidos	206	267	261	304	595	782	7
y	265	267	270	304	595	782	7
su	274	267	283	304	595	782	7
mayor	54	279	81	315	595	782	7
búsqueda	84	279	124	315	595	782	7
de	127	279	137	315	595	782	7
estimulación.	141	279	197	315	595	782	7
Es	200	279	211	315	595	782	7
conocida	214	279	252	315	595	782	7
la	256	279	263	315	595	782	7
vin-	267	279	283	315	595	782	7
culación	54	290	89	327	595	782	7
del	92	290	105	327	595	782	7
consumo	107	290	145	327	595	782	7
de	147	290	157	327	595	782	7
alcohol	159	290	190	327	595	782	7
a	193	290	197	327	595	782	7
las	200	290	211	327	595	782	7
relaciones	214	290	256	327	595	782	7
con	258	290	274	327	595	782	7
el	276	290	283	327	595	782	7
grupo	54	302	78	338	595	782	7
de	81	302	91	338	595	782	7
iguales	94	302	123	338	595	782	7
en	126	302	136	338	595	782	7
los	139	302	151	338	595	782	7
momentos	154	302	198	338	595	782	7
de	200	302	210	338	595	782	7
ocio	213	302	231	338	595	782	7
y	234	302	239	338	595	782	7
diversión.	242	302	283	338	595	782	7
Es	54	313	64	350	595	782	7
decir,	68	313	91	350	595	782	7
la	94	313	102	350	595	782	7
necesidad	105	313	147	350	595	782	7
de	150	313	160	350	595	782	7
estimulación	163	313	217	350	595	782	7
se	220	313	229	350	595	782	7
satisfaría	232	313	270	350	595	782	7
en	274	313	283	350	595	782	7
la	54	324	61	361	595	782	7
más	66	324	83	361	595	782	7
que	87	324	102	361	595	782	7
probable	106	324	143	361	595	782	7
asociación	147	324	192	361	595	782	7
alcohol-grupo-diver-	196	324	283	361	595	782	7
sión.	54	336	74	372	595	782	7
No	77	336	89	372	595	782	7
obstante,	92	336	130	372	595	782	7
hay	132	336	147	372	595	782	7
que	150	336	165	372	595	782	7
destacar	168	336	202	372	595	782	7
que	205	336	220	372	595	782	7
la	223	336	230	372	595	782	7
introversión	233	336	283	372	595	782	7
o	54	347	59	384	595	782	7
la	63	347	70	384	595	782	7
motivación	74	347	121	384	595	782	7
más	125	347	142	384	595	782	7
apática	145	347	175	384	595	782	7
en	178	347	188	384	595	782	7
un	192	347	202	384	595	782	7
adolescente	206	347	255	384	595	782	7
nunca	258	347	283	384	595	782	7
debieran	54	359	90	395	595	782	7
ser	92	359	105	395	595	782	7
consideradas	107	359	161	395	595	782	7
como	163	359	187	395	595	782	7
factores	189	359	222	395	595	782	7
de	224	359	234	395	595	782	7
protección,	237	359	283	395	595	782	7
pese	54	370	73	407	595	782	7
a	76	370	81	407	595	782	7
que,	84	370	102	407	595	782	7
probablemente,	106	370	171	407	595	782	7
sí	174	370	181	407	595	782	7
reducirían	185	370	227	407	595	782	7
la	231	370	239	407	595	782	7
probabili-	242	370	283	407	595	782	7
dad	54	381	69	418	595	782	7
de	71	381	81	418	595	782	7
consumo	84	381	122	418	595	782	7
abusivo.	124	381	159	418	595	782	7
Al	161	381	172	418	595	782	7
contrario,	174	381	214	418	595	782	7
el	217	381	224	418	595	782	7
factor	227	381	251	418	595	782	7
de	254	381	264	418	595	782	7
pro-	266	381	283	418	595	782	7
tección	54	393	84	429	595	782	7
ha	89	393	99	429	595	782	7
de	104	393	114	429	595	782	7
encontrarse	119	393	167	429	595	782	7
en	172	393	182	429	595	782	7
el	187	393	195	429	595	782	7
aprendizaje	200	393	248	429	595	782	7
de	253	393	263	429	595	782	7
una	268	393	283	429	595	782	7
motivación	54	404	101	441	595	782	7
prosocial	104	404	142	441	595	782	7
y	144	404	150	441	595	782	7
en	152	404	162	441	595	782	7
la	165	404	172	441	595	782	7
interiorización	175	404	236	441	595	782	7
normativa,	238	404	283	441	595	782	7
para	54	416	72	452	595	782	7
hacerlas	75	416	110	452	595	782	7
compatibles	113	416	164	452	595	782	7
con	167	416	182	452	595	782	7
el	186	416	193	452	595	782	7
hedonismo	196	416	243	452	595	782	7
y	246	416	251	452	595	782	7
la	254	416	262	452	595	782	7
bús-	265	416	283	452	595	782	7
queda	54	427	79	464	595	782	7
de	86	427	96	464	595	782	7
estimulación.	103	427	161	464	595	782	7
A	167	427	175	464	595	782	7
este	181	427	197	464	595	782	7
respecto,	204	427	243	464	595	782	7
Calafat,	250	427	283	464	595	782	7
Mejías,	54	438	85	475	595	782	7
Amengual	89	438	132	475	595	782	7
y	137	438	142	475	595	782	7
Palmer	146	438	176	475	595	782	7
(1992)	180	438	208	475	595	782	7
comprueban	212	438	264	475	595	782	7
que	268	438	283	475	595	782	7
las	54	450	66	486	595	782	7
normas	68	450	99	486	595	782	7
familiares	101	450	143	486	595	782	7
reguladoras	146	450	195	486	595	782	7
de	197	450	207	486	595	782	7
la	209	450	217	486	595	782	7
interacción	219	450	266	486	595	782	7
que	268	450	283	486	595	782	7
actúan	54	461	81	498	595	782	7
como	84	461	107	498	595	782	7
control	110	461	140	498	595	782	7
externo	142	461	174	498	595	782	7
de	177	461	186	498	595	782	7
la	189	461	197	498	595	782	7
conducta	199	461	237	498	595	782	7
del	240	461	253	498	595	782	7
indivi-	255	461	283	498	595	782	7
duo	54	473	70	509	595	782	7
correlacionan	72	473	129	509	595	782	7
negativamente	131	473	193	509	595	782	7
con	195	473	210	509	595	782	7
el	212	473	220	509	595	782	7
consumo	222	473	260	509	595	782	7
alco-	262	473	283	509	595	782	7
hólico	54	484	80	521	595	782	7
en	86	484	96	521	595	782	7
adolescentes;	102	484	158	521	595	782	7
sin	163	484	176	521	595	782	7
embargo,	181	484	221	521	595	782	7
aclaran	226	484	257	521	595	782	7
estos	262	484	283	521	595	782	7
autores,	54	495	87	532	595	782	7
la	91	495	99	532	595	782	7
eficacia	103	495	136	532	595	782	7
de	141	495	151	532	595	782	7
tal	155	495	166	532	595	782	7
control	170	495	200	532	595	782	7
normativo	204	495	247	532	595	782	7
externo	252	495	283	532	595	782	7
como	54	507	77	543	595	782	7
mecanismo	80	507	128	543	595	782	7
protector	130	507	168	543	595	782	7
disminuye	171	507	215	543	595	782	7
con	217	507	233	543	595	782	7
la	235	507	243	543	595	782	7
edad	245	507	265	543	595	782	7
a	268	507	273	543	595	782	7
lo	275	507	283	543	595	782	7
largo	54	518	75	555	595	782	7
de	79	518	89	555	595	782	7
la	92	518	100	555	595	782	7
adolescencia	104	518	157	555	595	782	7
y,	161	518	168	555	595	782	7
en	172	518	182	555	595	782	7
su	185	518	195	555	595	782	7
lugar,	198	518	222	555	595	782	7
la	226	518	233	555	595	782	7
interioriza-	237	518	283	555	595	782	7
ción	54	530	72	566	595	782	7
normativa	76	530	118	566	595	782	7
–reflejada	122	530	164	566	595	782	7
en	168	530	178	566	595	782	7
una	182	530	197	566	595	782	7
buena	201	530	227	566	595	782	7
relación	230	530	264	566	595	782	7
con	268	530	283	566	595	782	7
las	54	541	66	578	595	782	7
figuras	70	541	99	578	595	782	7
de	103	541	113	578	595	782	7
autoridad,	117	541	160	578	595	782	7
así	164	541	176	578	595	782	7
como	180	541	203	578	595	782	7
en	208	541	218	578	595	782	7
la	222	541	229	578	595	782	7
confianza	234	541	274	578	595	782	7
e	279	541	283	578	595	782	7
identificación	54	552	112	589	595	782	7
con	118	552	134	589	595	782	7
las	140	552	152	589	595	782	7
instituciones	158	552	212	589	595	782	7
sociales–	218	552	257	589	595	782	7
gana	264	552	283	589	595	782	7
importancia	54	564	104	600	595	782	7
a	108	564	113	600	595	782	7
lo	117	564	125	600	595	782	7
largo	130	564	151	600	595	782	7
del	155	564	168	600	595	782	7
desarrollo	172	564	214	600	595	782	7
madurativo	219	564	266	600	595	782	7
del	271	564	283	600	595	782	7
adolescente	54	575	103	612	595	782	7
como	107	575	130	612	595	782	7
factor	134	575	158	612	595	782	7
de	162	575	172	612	595	782	7
protección	176	575	220	612	595	782	7
de	224	575	234	612	595	782	7
ese	238	575	252	612	595	782	7
consu-	255	575	283	612	595	782	7
mo.	54	587	70	623	595	782	7
Esto	73	587	92	623	595	782	7
nos	96	587	110	623	595	782	7
lleva	114	587	134	623	595	782	7
a	138	587	142	623	595	782	7
considerar	146	587	190	623	595	782	7
la	193	587	201	623	595	782	7
importancia	205	587	255	623	595	782	7
de	258	587	268	623	595	782	7
las	272	587	283	623	595	782	7
relaciones	54	598	96	635	595	782	7
familiares	100	598	142	635	595	782	7
afectivas	146	598	183	635	595	782	7
y	187	598	193	635	595	782	7
la	196	598	204	635	595	782	7
superación	208	598	253	635	595	782	7
de	257	598	267	635	595	782	7
los	271	598	283	635	595	782	7
sentimientos	54	609	107	646	595	782	7
de	111	609	121	646	595	782	7
desvinculación	125	609	187	646	595	782	7
social,	191	609	218	646	595	782	7
como	222	609	246	646	595	782	7
elemen-	250	609	283	646	595	782	7
tos	54	621	66	657	595	782	7
que	70	621	85	657	595	782	7
deben	89	621	114	657	595	782	7
integrarse	119	621	160	657	595	782	7
en	164	621	174	657	595	782	7
la	178	621	186	657	595	782	7
educación	190	621	232	657	595	782	7
preventiva.	236	621	283	657	595	782	7
En	54	632	65	669	595	782	7
este	68	632	85	669	595	782	7
sentido,	87	632	120	669	595	782	7
Llinares,	123	632	160	669	595	782	7
Molpeceres	163	632	212	669	595	782	7
y	215	632	220	669	595	782	7
Musitu	223	632	253	669	595	782	7
(2001)	255	632	283	669	595	782	7
encuentran	54	644	100	680	595	782	7
una	102	644	117	680	595	782	7
relación	120	644	154	680	595	782	7
entre	156	644	177	680	595	782	7
las	180	644	191	680	595	782	7
estrategias	194	644	238	680	595	782	7
parentales	241	644	283	680	595	782	7
basadas	54	655	86	692	595	782	7
en	90	655	100	692	595	782	7
la	104	655	111	692	595	782	7
transmisión	115	655	164	692	595	782	7
de	168	655	178	692	595	782	7
afecto	182	655	207	692	595	782	7
y	211	655	216	692	595	782	7
comprensión	220	655	274	692	595	782	7
y	278	655	283	692	595	782	7
los	54	666	66	703	595	782	7
valores	69	666	99	703	595	782	7
prosociales	102	666	149	703	595	782	7
en	152	666	162	703	595	782	7
los	165	666	177	703	595	782	7
hijos.	180	666	203	703	595	782	7
Además	65	678	99	714	595	782	7
de	102	678	112	714	595	782	7
la	115	678	122	714	595	782	7
interiorización	125	678	186	714	595	782	7
normativa,	189	678	234	714	595	782	7
las	237	678	249	714	595	782	7
alterna-	251	678	283	714	595	782	7
tivas	54	689	74	726	595	782	7
de	76	689	86	726	595	782	7
ocio	89	689	107	726	595	782	7
también	109	689	143	726	595	782	7
se	146	689	154	726	595	782	7
han	157	689	172	726	595	782	7
considerado	175	689	225	726	595	782	7
como	228	689	251	726	595	782	7
un	254	689	264	726	595	782	7
fac-	267	689	283	726	595	782	7
Copyright	54	728	86	756	595	782	7
2011	89	728	104	756	595	782	7
by	106	728	114	756	595	782	7
the	117	728	126	756	595	782	7
Colegio	129	728	154	756	595	782	7
Oficial	156	728	178	756	595	782	7
de	181	728	188	756	595	782	7
Psicólogos	190	728	225	756	595	782	7
de	227	728	235	756	595	782	7
Madrid	237	728	260	756	595	782	7
ISSN:	54	738	73	766	595	782	7
1132-0559	76	738	110	766	595	782	7
-	112	738	115	766	595	782	7
DOI:	117	738	133	766	595	782	7
10.5093/in2011v20n1a7	136	738	213	766	595	782	7
81	529	6	541	47	595	782	7
tor	312	39	323	76	595	782	7
de	326	39	336	76	595	782	7
protección,	339	39	385	76	595	782	7
en	388	39	398	76	595	782	7
tanto	401	39	422	76	595	782	7
que	424	39	439	76	595	782	7
permiten	442	39	479	76	595	782	7
al	482	39	490	76	595	782	7
adolescente	492	39	541	76	595	782	7
satisfacer	312	51	351	87	595	782	7
sus	354	51	367	87	595	782	7
necesidades	369	51	419	87	595	782	7
de	422	51	432	87	595	782	7
integración,	434	51	484	87	595	782	7
experimenta-	486	51	541	87	595	782	7
ción	312	62	330	99	595	782	7
y	333	62	338	99	595	782	7
autonomía,	341	62	388	99	595	782	7
sin	391	62	403	99	595	782	7
tener	406	62	427	99	595	782	7
que	430	62	445	99	595	782	7
implicarse	448	62	492	99	595	782	7
en	495	62	505	99	595	782	7
conduc-	507	62	541	99	595	782	7
tas	312	74	323	110	595	782	7
de	328	74	338	110	595	782	7
riesgo	343	74	369	110	595	782	7
para	374	74	392	110	595	782	7
la	397	74	405	110	595	782	7
salud	410	74	432	110	595	782	7
(Muñoz-Rivas	437	74	498	110	595	782	7
y	503	74	508	110	595	782	7
Graña,	513	74	541	110	595	782	7
2005).	312	85	339	122	595	782	7
Los	341	85	357	122	595	782	7
programas	359	85	404	122	595	782	7
de	406	85	416	122	595	782	7
alternativas	418	85	467	122	595	782	7
de	469	85	479	122	595	782	7
ocio	482	85	500	122	595	782	7
se	502	85	511	122	595	782	7
propo-	513	85	541	122	595	782	7
nen	312	96	327	133	595	782	7
como	332	96	355	133	595	782	7
conjuntos	360	96	401	133	595	782	7
de	405	96	415	133	595	782	7
actividades	420	96	467	133	595	782	7
lúdicas	472	96	502	133	595	782	7
para	507	96	525	133	595	782	7
las	530	96	541	133	595	782	7
noches	312	108	341	144	595	782	7
de	345	108	355	144	595	782	7
los	359	108	371	144	595	782	7
fines	375	108	395	144	595	782	7
de	400	108	409	144	595	782	7
semana,	413	108	448	144	595	782	7
un	452	108	462	144	595	782	7
momento	466	108	506	144	595	782	7
que	510	108	525	144	595	782	7
los	529	108	541	144	595	782	7
jóvenes	312	119	344	156	595	782	7
han	346	119	361	156	595	782	7
ido	364	119	377	156	595	782	7
tomando	380	119	417	156	595	782	7
como	419	119	443	156	595	782	7
propio	445	119	473	156	595	782	7
y	475	119	480	156	595	782	7
en	483	119	493	156	595	782	7
el	495	119	503	156	595	782	7
que	505	119	521	156	595	782	7
bus-	523	119	541	156	595	782	7
can	312	131	326	167	595	782	7
espacios	331	131	366	167	595	782	7
de	371	131	381	167	595	782	7
relación	385	131	419	167	595	782	7
y	423	131	429	167	595	782	7
diversión.	433	131	475	167	595	782	7
Se	479	131	490	167	595	782	7
promueven	494	131	541	167	595	782	7
actividades	312	142	359	179	595	782	7
“libres”	362	142	395	179	595	782	7
de	398	142	408	179	595	782	7
alcohol,	412	142	445	179	595	782	7
tabaco	448	142	476	179	595	782	7
y	479	142	484	179	595	782	7
otras	488	142	508	179	595	782	7
sustan-	512	142	541	179	595	782	7
cias,	312	153	331	190	595	782	7
sin	333	153	345	190	595	782	7
hacer	347	153	370	190	595	782	7
proselitismo	373	153	424	190	595	782	7
antidrogas,	427	153	473	190	595	782	7
sólo	475	153	493	190	595	782	7
planteando	495	153	541	190	595	782	7
actividades	312	165	359	201	595	782	7
que	362	165	377	201	595	782	7
puedan	380	165	411	201	595	782	7
satisfacer	414	165	453	201	595	782	7
la	456	165	464	201	595	782	7
motivación	467	165	514	201	595	782	7
hedo-	517	165	541	201	595	782	7
nista	312	176	331	213	595	782	7
y	334	176	339	213	595	782	7
exploratoria	342	176	392	213	595	782	7
de	395	176	405	213	595	782	7
los	407	176	420	213	595	782	7
jóvenes.	422	176	457	213	595	782	7
Las	459	176	474	213	595	782	7
actividades	477	176	524	213	595	782	7
son	527	176	541	213	595	782	7
elegidas	312	188	346	224	595	782	7
y	349	188	354	224	595	782	7
organizadas	356	188	406	224	595	782	7
bien	409	188	427	224	595	782	7
por	429	188	443	224	595	782	7
los	446	188	458	224	595	782	7
mismos	461	188	493	224	595	782	7
participan-	496	188	541	224	595	782	7
tes	312	199	323	236	595	782	7
o	327	199	332	236	595	782	7
bien	336	199	354	236	595	782	7
por	357	199	371	236	595	782	7
instituciones	375	199	428	236	595	782	7
públicas	431	199	466	236	595	782	7
responsables.	470	199	526	236	595	782	7
En	530	199	541	236	595	782	7
todo	312	210	330	247	595	782	7
caso,	334	210	355	247	595	782	7
como	359	210	382	247	595	782	7
afirma	386	210	413	247	595	782	7
Izquierdo	417	210	457	247	595	782	7
(2006),	460	210	491	247	595	782	7
los	495	210	507	247	595	782	7
progra-	510	210	541	247	595	782	7
mas	312	222	329	258	595	782	7
ocio	347	222	365	258	595	782	7
alternativo	369	222	414	258	595	782	7
deberían	418	222	454	258	595	782	7
tener	459	222	480	258	595	782	7
en	484	222	494	258	595	782	7
cuenta	498	222	525	258	595	782	7
las	530	222	541	258	595	782	7
necesidades	312	233	362	270	595	782	7
reales	365	233	389	270	595	782	7
de	392	233	402	270	595	782	7
los	405	233	417	270	595	782	7
grupos	420	233	448	270	595	782	7
a	451	233	456	270	595	782	7
los	459	233	471	270	595	782	7
que	474	233	489	270	595	782	7
se	492	233	501	270	595	782	7
dirigen	503	233	533	270	595	782	7
y	536	233	541	270	595	782	7
la	312	245	319	281	595	782	7
diversidad	322	245	366	281	595	782	7
de	369	245	379	281	595	782	7
éstos,	382	245	406	281	595	782	7
así	409	245	420	281	595	782	7
como	423	245	446	281	595	782	7
incluir	449	245	477	281	595	782	7
una	480	245	495	281	595	782	7
visión	498	245	524	281	595	782	7
crí-	527	245	541	281	595	782	7
tica	312	256	327	293	595	782	7
del	331	256	343	293	595	782	7
modelo	347	256	379	293	595	782	7
recreativo	382	256	424	293	595	782	7
basado	428	256	457	293	595	782	7
en	461	256	471	293	595	782	7
el	474	256	482	293	595	782	7
consumismo.	486	256	541	293	595	782	7
No	312	267	325	304	595	782	7
obstante,	328	267	365	304	595	782	7
en	368	267	378	304	595	782	7
ninguna	381	267	415	304	595	782	7
de	418	267	428	304	595	782	7
las	431	267	443	304	595	782	7
dos	446	267	460	304	595	782	7
modalidades	464	267	517	304	595	782	7
men-	520	267	541	304	595	782	7
cionadas	312	279	348	315	595	782	7
hay	351	279	366	315	595	782	7
suficiente	368	279	409	315	595	782	7
constancia	411	279	456	315	595	782	7
de	458	279	468	315	595	782	7
evaluaciones	470	279	524	315	595	782	7
sis-	527	279	541	315	595	782	7
temáticas	312	290	351	327	595	782	7
de	354	290	364	327	595	782	7
impacto	367	290	401	327	595	782	7
que	404	290	419	327	595	782	7
ilustren	422	290	453	327	595	782	7
la	456	290	464	327	595	782	7
incidencia	467	290	510	327	595	782	7
real	513	290	528	327	595	782	7
de	531	290	541	327	595	782	7
este	312	302	328	338	595	782	7
tipo	331	302	347	338	595	782	7
de	351	302	361	338	595	782	7
iniciativas,	364	302	409	338	595	782	7
por	413	302	427	338	595	782	7
otra	430	302	446	338	595	782	7
parte,	449	302	473	338	595	782	7
bienintenciona-	476	302	541	338	595	782	7
das.	312	313	328	350	595	782	7
Sí	332	313	340	350	595	782	7
hay	343	313	359	350	595	782	7
datos	362	313	384	350	595	782	7
acerca	387	313	414	350	595	782	7
de	417	313	427	350	595	782	7
la	430	313	438	350	595	782	7
implicación	441	313	491	350	595	782	7
de	494	313	504	350	595	782	7
los	507	313	519	350	595	782	7
ado-	523	313	541	350	595	782	7
lescentes	312	324	350	361	595	782	7
en	352	324	362	361	595	782	7
actividades	365	324	412	361	595	782	7
alternativas,	415	324	466	361	595	782	7
de	469	324	479	361	595	782	7
tipo	482	324	498	361	595	782	7
deportivo	501	324	541	361	595	782	7
o	312	336	317	372	595	782	7
asociativo:	322	336	368	372	595	782	7
algunos	373	336	406	372	595	782	7
estudios	411	336	446	372	595	782	7
comprueban	451	336	503	372	595	782	7
que	508	336	524	372	595	782	7
los	529	336	541	372	595	782	7
adolescentes	312	347	365	384	595	782	7
involucrados	370	347	424	384	595	782	7
en	430	347	440	384	595	782	7
actividades	445	347	492	384	595	782	7
deportivas	498	347	541	384	595	782	7
presentan	312	359	352	395	595	782	7
una	354	359	369	395	595	782	7
menor	372	359	399	395	595	782	7
frecuencia	401	359	445	395	595	782	7
de	447	359	457	395	595	782	7
embriaguez	460	359	508	395	595	782	7
en	511	359	521	395	595	782	7
sali-	523	359	541	395	595	782	7
das	312	370	326	407	595	782	7
nocturnas	330	370	371	407	595	782	7
(Donato	376	370	410	407	595	782	7
y	415	370	420	407	595	782	7
Assanellieu,	425	370	476	407	595	782	7
1994;	481	370	505	407	595	782	7
Escartí,	510	370	541	407	595	782	7
2000),	312	381	339	418	595	782	7
aunque,	343	381	375	418	595	782	7
sin	379	381	391	418	595	782	7
embargo,	395	381	434	418	595	782	7
otras	438	381	459	418	595	782	7
investigaciones	462	381	527	418	595	782	7
no	531	381	541	418	595	782	7
encuentran	312	393	358	429	595	782	7
relación	363	393	397	429	595	782	7
entre	402	393	423	429	595	782	7
mayor	428	393	455	429	595	782	7
o	461	393	466	429	595	782	7
menor	471	393	498	429	595	782	7
consumo	503	393	541	429	595	782	7
alcohólico	312	404	355	441	595	782	7
y	359	404	364	441	595	782	7
asociacionismo	368	404	433	441	595	782	7
juvenil	436	404	465	441	595	782	7
(Pons	469	404	493	441	595	782	7
y	497	404	502	441	595	782	7
Berjano,	505	404	541	441	595	782	7
1999).	312	416	339	452	595	782	7
Al	323	427	334	464	595	782	7
hablar	336	427	362	464	595	782	7
de	365	427	375	464	595	782	7
rasgos	377	427	404	464	595	782	7
de	406	427	416	464	595	782	7
personalidad	419	427	473	464	595	782	7
y	475	427	480	464	595	782	7
de	483	427	493	464	595	782	7
disposicio-	495	427	541	464	595	782	7
nes	312	438	326	475	595	782	7
motivacionales	330	438	394	475	595	782	7
es	399	438	407	475	595	782	7
necesario	412	438	452	475	595	782	7
mencionar	457	438	501	475	595	782	7
la	506	438	513	475	595	782	7
expe-	518	438	541	475	595	782	7
riencia	312	450	340	486	595	782	7
psicoactiva	343	450	390	486	595	782	7
asociada	393	450	429	486	595	782	7
al	432	450	440	486	595	782	7
consumo	442	450	480	486	595	782	7
de	483	450	493	486	595	782	7
alcohol.	496	450	529	486	595	782	7
El	532	450	541	486	595	782	7
alcohol	312	461	343	498	595	782	7
etílico	346	461	372	498	595	782	7
es	376	461	385	498	595	782	7
una	388	461	403	498	595	782	7
sustancia	407	461	445	498	595	782	7
depresora	449	461	490	498	595	782	7
del	493	461	506	498	595	782	7
sistema	510	461	541	498	595	782	7
nervioso	312	473	348	509	595	782	7
central,	351	473	382	509	595	782	7
cuyo	386	473	406	509	595	782	7
efecto	409	473	435	509	595	782	7
psicoactivo	438	473	486	509	595	782	7
se	490	473	498	509	595	782	7
caracteri-	502	473	541	509	595	782	7
za	312	484	321	521	595	782	7
por	325	484	339	521	595	782	7
desinhibición,	342	484	402	521	595	782	7
ligera	405	484	429	521	595	782	7
euforia	433	484	462	521	595	782	7
y	466	484	471	521	595	782	7
reducción	475	484	516	521	595	782	7
de	520	484	530	521	595	782	7
la	534	484	541	521	595	782	7
ansiedad.	312	495	351	532	595	782	7
En	353	495	365	532	595	782	7
personas	367	495	404	532	595	782	7
adultas,	406	495	439	532	595	782	7
la	441	495	449	532	595	782	7
inestabilidad	451	495	505	532	595	782	7
emocio-	507	495	541	532	595	782	7
nal	312	507	325	543	595	782	7
ha	327	507	337	543	595	782	7
sido	339	507	357	543	595	782	7
señalada	359	507	395	543	595	782	7
como	398	507	421	543	595	782	7
un	424	507	434	543	595	782	7
predisponente	437	507	496	543	595	782	7
del	498	507	511	543	595	782	7
consu-	513	507	541	543	595	782	7
mo	312	518	325	555	595	782	7
de	328	518	337	555	595	782	7
alcohol	340	518	371	555	595	782	7
(Sher	373	518	396	555	595	782	7
y	398	518	404	555	595	782	7
Trull,	406	518	429	555	595	782	7
1994),	432	518	459	555	595	782	7
debido,	461	518	492	555	595	782	7
sobre	495	518	518	555	595	782	7
todo,	520	518	541	555	595	782	7
a	312	530	316	566	595	782	7
los	321	530	333	566	595	782	7
efectos	338	530	368	566	595	782	7
psicoactivos	373	530	425	566	595	782	7
de	429	530	439	566	595	782	7
refuerzo	444	530	479	566	595	782	7
negativo.	484	530	523	566	595	782	7
Sin	527	530	541	566	595	782	7
embargo,	312	541	351	578	595	782	7
en	354	541	364	578	595	782	7
población	367	541	409	578	595	782	7
adolescente	412	541	461	578	595	782	7
la	464	541	472	578	595	782	7
relación	475	541	509	578	595	782	7
de	512	541	522	578	595	782	7
este	525	541	541	578	595	782	7
consumo	312	552	350	589	595	782	7
con	355	552	370	589	595	782	7
la	376	552	384	589	595	782	7
dimensión	389	552	433	589	595	782	7
estabilidad-inestabilidad	439	552	541	589	595	782	7
emocional	312	564	355	600	595	782	7
no	359	564	369	600	595	782	7
aparece	373	564	405	600	595	782	7
tan	409	564	421	600	595	782	7
clara,	425	564	448	600	595	782	7
siendo	451	564	479	600	595	782	7
más	482	564	499	600	595	782	7
relevante	503	564	541	600	595	782	7
la	312	575	319	612	595	782	7
incidencia	322	575	365	612	595	782	7
de	368	575	378	612	595	782	7
las	381	575	392	612	595	782	7
variables	395	575	433	612	595	782	7
anteriormente	436	575	494	612	595	782	7
discutidas,	497	575	541	612	595	782	7
vinculadas	312	587	357	623	595	782	7
a	360	587	365	623	595	782	7
la	368	587	376	623	595	782	7
integración	379	587	426	623	595	782	7
grupal	430	587	457	623	595	782	7
y	460	587	466	623	595	782	7
a	469	587	474	623	595	782	7
la	477	587	485	623	595	782	7
búsqueda	488	587	528	623	595	782	7
de	531	587	541	623	595	782	7
diversión	312	598	351	635	595	782	7
y	353	598	358	635	595	782	7
estimulación.	361	598	417	635	595	782	7
En	420	598	431	635	595	782	7
este	434	598	450	635	595	782	7
escenario,	452	598	495	635	595	782	7
además,	497	598	531	635	595	782	7
el	534	598	541	635	595	782	7
significado	312	609	358	646	595	782	7
social	362	609	386	646	595	782	7
del	390	609	403	646	595	782	7
alcohol	407	609	437	646	595	782	7
tiene	441	609	461	646	595	782	7
un	465	609	476	646	595	782	7
papel	479	609	502	646	595	782	7
tan	506	609	518	646	595	782	7
rele-	522	609	541	646	595	782	7
vante	312	621	334	657	595	782	7
como	339	621	363	657	595	782	7
el	368	621	375	657	595	782	7
de	380	621	390	657	595	782	7
su	395	621	404	657	595	782	7
efecto	409	621	435	657	595	782	7
psicoactivo.	440	621	490	657	595	782	7
Revisiones	495	621	541	657	595	782	7
como	312	632	335	669	595	782	7
la	338	632	346	669	595	782	7
de	349	632	359	669	595	782	7
Laespada	362	632	401	669	595	782	7
y	404	632	410	669	595	782	7
Elzo	413	632	432	669	595	782	7
(2007b)	435	632	468	669	595	782	7
comprueban	471	632	523	669	595	782	7
que	526	632	541	669	595	782	7
las	312	644	323	680	595	782	7
principales	326	644	372	680	595	782	7
razones	374	644	406	680	595	782	7
manifestadas	408	644	463	680	595	782	7
por	466	644	480	680	595	782	7
los	482	644	494	680	595	782	7
adolescen-	496	644	541	680	595	782	7
tes	312	655	323	692	595	782	7
para	328	655	346	692	595	782	7
beber	352	655	375	692	595	782	7
son	380	655	395	692	595	782	7
divertirse,	400	655	442	692	595	782	7
desinhibirse,	447	655	500	692	595	782	7
hacer	505	655	528	692	595	782	7
lo	533	655	541	692	595	782	7
mismo	312	666	340	703	595	782	7
que	343	666	359	703	595	782	7
hacen	362	666	386	703	595	782	7
los	389	666	402	703	595	782	7
amigos	405	666	435	703	595	782	7
y	438	666	444	703	595	782	7
sentirse	447	666	479	703	595	782	7
mayores;	482	666	521	703	595	782	7
sólo	524	666	541	703	595	782	7
en	312	678	322	714	595	782	7
uno	324	678	340	714	595	782	7
de	343	678	352	714	595	782	7
los	355	678	367	714	595	782	7
estudios	370	678	404	714	595	782	7
revisados	407	678	447	714	595	782	7
por	449	678	463	714	595	782	7
estos	466	678	487	714	595	782	7
investigado-	489	678	541	714	595	782	7
res	312	689	324	726	595	782	7
un	330	689	340	726	595	782	7
reducido	346	689	382	726	595	782	7
porcentaje	388	689	432	726	595	782	7
de	437	689	447	726	595	782	7
adolescentes	453	689	506	726	595	782	7
–12%–	512	689	541	726	595	782	7
Psychosocial	458	728	500	756	595	782	7
Intervention	502	728	541	756	595	782	7
Vol.	438	738	451	766	595	782	7
20,	453	738	463	766	595	782	7
No.	466	738	477	766	595	782	7
1,	480	738	486	766	595	782	7
2011	488	738	503	766	595	782	7
-	506	738	508	766	595	782	7
pp.	511	738	521	766	595	782	7
75-94	523	738	541	766	595	782	7
82	54	6	66	47	595	782	8
C	251	16	256	44	595	782	8
ONSUMO	256	21	282	42	595	782	8
J	284	16	287	44	595	782	8
UVENIL	287	21	310	42	595	782	8
DE	312	21	320	42	595	782	8
A	321	16	327	44	595	782	8
LCOHOL	327	21	352	42	595	782	8
menciona	54	39	95	76	595	782	8
que	97	39	112	76	595	782	8
bebe	115	39	135	76	595	782	8
para	137	39	155	76	595	782	8
olvidarse	158	39	196	76	595	782	8
de	199	39	209	76	595	782	8
problemas	211	39	255	76	595	782	8
perso-	257	39	283	76	595	782	8
nales	54	51	75	87	595	782	8
o	78	51	84	87	595	782	8
familiares.	86	51	131	87	595	782	8
Estas	65	62	87	99	595	782	8
variables	90	62	128	99	595	782	8
individuales	130	62	182	99	595	782	8
que	184	62	199	99	595	782	8
se	202	62	211	99	595	782	8
han	213	62	228	99	595	782	8
analizado	231	62	271	99	595	782	8
en	274	62	283	99	595	782	8
este	54	74	70	110	595	782	8
apartado,	73	74	112	110	595	782	8
adquieren	115	74	157	110	595	782	8
sentido	160	74	190	110	595	782	8
cuando	193	74	224	110	595	782	8
interaccionan	227	74	283	110	595	782	8
con	54	85	69	122	595	782	8
los	71	85	84	122	595	782	8
contextos	86	85	126	122	595	782	8
sociales	129	85	162	122	595	782	8
de	165	85	175	122	595	782	8
los	177	85	189	122	595	782	8
que	192	85	207	122	595	782	8
proceden,	209	85	251	122	595	782	8
pues	253	85	272	122	595	782	8
es	275	85	283	122	595	782	8
en	54	96	64	133	595	782	8
ellos	66	96	86	133	595	782	8
donde	88	96	114	133	595	782	8
se	116	96	125	133	595	782	8
encontrará	127	96	171	133	595	782	8
el	174	96	181	133	595	782	8
significado	183	96	230	133	595	782	8
completo	232	96	271	133	595	782	8
de	274	96	283	133	595	782	8
su	54	108	63	144	595	782	8
vinculación	66	108	115	144	595	782	8
con	117	108	133	144	595	782	8
el	135	108	143	144	595	782	8
consumo	145	108	183	144	595	782	8
de	186	108	196	144	595	782	8
alcohol.	199	108	232	144	595	782	8
A	234	108	242	144	595	782	8
continua-	244	108	283	144	595	782	8
ción,	54	119	75	156	595	782	8
trataremos	77	119	121	156	595	782	8
de	124	119	133	156	595	782	8
factores	136	119	169	156	595	782	8
de	171	119	181	156	595	782	8
riesgo	184	119	209	156	595	782	8
y	212	119	217	156	595	782	8
protección	219	119	264	156	595	782	8
pro-	266	119	283	156	595	782	8
cedentes,	54	131	93	167	595	782	8
respectivamente,	97	131	168	167	595	782	8
del	172	131	185	167	595	782	8
ámbito	190	131	219	167	595	782	8
familiar	223	131	256	167	595	782	8
y	261	131	266	167	595	782	8
del	271	131	283	167	595	782	8
contexto	54	142	90	179	595	782	8
sociocultural.	93	142	150	179	595	782	8
La	54	176	66	212	595	782	8
familia	69	176	100	212	595	782	8
y	103	176	109	212	595	782	8
su	112	176	121	212	595	782	8
influencia	124	176	169	212	595	782	8
en	172	176	182	212	595	782	8
el	185	176	193	212	595	782	8
consumo	195	176	235	212	595	782	8
de	238	176	248	212	595	782	8
alcohol	251	176	283	212	595	782	8
La	65	199	76	236	595	782	8
idea	79	199	97	236	595	782	8
de	100	199	110	236	595	782	8
que	112	199	128	236	595	782	8
la	131	199	138	236	595	782	8
familia	141	199	171	236	595	782	8
actúa	174	199	196	236	595	782	8
como	199	199	222	236	595	782	8
agente	225	199	253	236	595	782	8
prima-	255	199	283	236	595	782	8
rio	54	210	66	247	595	782	8
de	69	210	79	247	595	782	8
socialización	82	210	137	247	595	782	8
se	140	210	149	247	595	782	8
remonta	152	210	186	247	595	782	8
a	189	210	194	247	595	782	8
los	197	210	209	247	595	782	8
inicios	213	210	241	247	595	782	8
de	244	210	254	247	595	782	8
la	257	210	265	247	595	782	8
psi-	268	210	283	247	595	782	8
cología	54	222	85	258	595	782	8
social,	88	222	115	258	595	782	8
con	118	222	133	258	595	782	8
la	136	222	144	258	595	782	8
obra	147	222	166	258	595	782	8
de	169	222	179	258	595	782	8
George	182	222	213	258	595	782	8
Herbert	216	222	248	258	595	782	8
Mead	251	222	275	258	595	782	8
y	278	222	283	258	595	782	8
su	54	233	63	270	595	782	8
propuesta	66	233	106	270	595	782	8
de	109	233	119	270	595	782	8
que	121	233	136	270	595	782	8
el	138	233	146	270	595	782	8
aprendizaje	148	233	197	270	595	782	8
de	199	233	209	270	595	782	8
la	211	233	219	270	595	782	8
conducta	221	233	259	270	595	782	8
apro-	261	233	283	270	595	782	8
piada	54	245	77	281	595	782	8
a	79	245	84	281	595	782	8
cada	86	245	106	281	595	782	8
rol	108	245	120	281	595	782	8
supone	122	245	152	281	595	782	8
una	154	245	170	281	595	782	8
interiorización	172	245	233	281	595	782	8
de	236	245	246	281	595	782	8
la	248	245	256	281	595	782	8
socie-	258	245	283	281	595	782	8
dad	54	256	69	293	595	782	8
dentro	73	256	100	293	595	782	8
del	103	256	116	293	595	782	8
individuo,	120	256	163	293	595	782	8
lo	167	256	175	293	595	782	8
cual	178	256	196	293	595	782	8
tiene	200	256	220	293	595	782	8
lugar,	224	256	248	293	595	782	8
primor-	251	256	283	293	595	782	8
dialmente,	54	267	98	304	595	782	8
a	102	267	106	304	595	782	8
través	110	267	135	304	595	782	8
de	139	267	149	304	595	782	8
la	153	267	161	304	595	782	8
familia	165	267	195	304	595	782	8
(Mead,	198	267	228	304	595	782	8
1934/1967).	232	267	283	304	595	782	8
Consonante	54	279	103	315	595	782	8
con	110	279	125	315	595	782	8
esta	131	279	147	315	595	782	8
línea,	153	279	176	315	595	782	8
la	183	279	190	315	595	782	8
investigación	196	279	252	315	595	782	8
actual	258	279	283	315	595	782	8
asume	54	290	81	327	595	782	8
que	83	290	98	327	595	782	8
a	101	290	106	327	595	782	8
través	108	290	134	327	595	782	8
de	136	290	146	327	595	782	8
la	149	290	156	327	595	782	8
socialización	159	290	214	327	595	782	8
familiar	216	290	250	327	595	782	8
las	252	290	264	327	595	782	8
per-	267	290	283	327	595	782	8
sonas	54	302	77	338	595	782	8
se	81	302	90	338	595	782	8
convierten	93	302	138	338	595	782	8
en	142	302	151	338	595	782	8
seres	155	302	176	338	595	782	8
sociales,	180	302	216	338	595	782	8
interiorizan	220	302	268	338	595	782	8
las	272	302	283	338	595	782	8
normas	54	313	85	350	595	782	8
y	88	313	93	350	595	782	8
valores	97	313	127	350	595	782	8
que	130	313	145	350	595	782	8
dan	149	313	164	350	595	782	8
sentido	167	313	197	350	595	782	8
social	201	313	225	350	595	782	8
a	229	313	233	350	595	782	8
las	236	313	248	350	595	782	8
relacio-	251	313	283	350	595	782	8
nes	54	324	68	361	595	782	8
y	71	324	77	361	595	782	8
se	80	324	89	361	595	782	8
forman	93	324	123	361	595	782	8
una	127	324	142	361	595	782	8
idea	145	324	163	361	595	782	8
de	167	324	177	361	595	782	8
lo	180	324	188	361	595	782	8
que	192	324	207	361	595	782	8
son	211	324	225	361	595	782	8
y	229	324	234	361	595	782	8
del	238	324	251	361	595	782	8
mundo	254	324	283	361	595	782	8
que	54	336	69	372	595	782	8
les	73	336	85	372	595	782	8
rodea	89	336	112	372	595	782	8
(Gracia	116	336	148	372	595	782	8
y	152	336	157	372	595	782	8
Musitu,	161	336	193	372	595	782	8
2001;	197	336	221	372	595	782	8
Musitu	225	336	255	372	595	782	8
et	259	336	267	372	595	782	8
al.,	271	336	283	372	595	782	8
2001).	54	347	81	384	595	782	8
Las	85	347	101	384	595	782	8
estrategias	105	347	149	384	595	782	8
y	154	347	159	384	595	782	8
mecanismos	163	347	215	384	595	782	8
que	220	347	235	384	595	782	8
los	239	347	252	384	595	782	8
padres	256	347	283	384	595	782	8
utilizan	54	359	85	395	595	782	8
para	89	359	107	395	595	782	8
transmitir	110	359	151	395	595	782	8
los	154	359	167	395	595	782	8
contenidos	170	359	216	395	595	782	8
de	219	359	229	395	595	782	8
la	232	359	240	395	595	782	8
socializa-	243	359	283	395	595	782	8
ción	54	370	72	407	595	782	8
y	75	370	81	407	595	782	8
regular	84	370	114	407	595	782	8
la	118	370	125	407	595	782	8
conducta	129	370	167	407	595	782	8
de	170	370	180	407	595	782	8
los	184	370	196	407	595	782	8
hijos	199	370	220	407	595	782	8
influyen	223	370	258	407	595	782	8
nota-	262	370	283	407	595	782	8
blemente	54	381	92	418	595	782	8
en	95	381	105	418	595	782	8
el	108	381	115	418	595	782	8
desarrollo	118	381	160	418	595	782	8
psicológico	163	381	212	418	595	782	8
y	214	381	220	418	595	782	8
social	222	381	247	418	595	782	8
de	250	381	260	418	595	782	8
éstos	262	381	283	418	595	782	8
(Lila,	54	393	77	429	595	782	8
Van	80	393	96	429	595	782	8
Acken,	98	393	128	429	595	782	8
Musitu	131	393	161	429	595	782	8
y	164	393	169	429	595	782	8
Buelga,	172	393	204	429	595	782	8
2006).	207	393	234	429	595	782	8
Las	65	404	80	441	595	782	8
prácticas	84	404	122	441	595	782	8
educativas	125	404	170	441	595	782	8
parentales	174	404	216	441	595	782	8
fundamentadas	220	404	283	441	595	782	8
en	54	416	64	452	595	782	8
la	68	416	76	452	595	782	8
facilidad	80	416	117	452	595	782	8
para	121	416	139	452	595	782	8
establecer	143	416	185	452	595	782	8
comunicación	189	416	248	452	595	782	8
y	252	416	258	452	595	782	8
en	262	416	272	452	595	782	8
la	276	416	283	452	595	782	8
expresión	54	427	95	464	595	782	8
de	98	427	108	464	595	782	8
afecto,	112	427	140	464	595	782	8
apoyo	143	427	169	464	595	782	8
y	172	427	178	464	595	782	8
comprensión,	181	427	238	464	595	782	8
juegan	242	427	269	464	595	782	8
un	273	427	283	464	595	782	8
papel	54	438	77	475	595	782	8
decisivo	80	438	115	475	595	782	8
en	119	438	129	475	595	782	8
el	133	438	140	475	595	782	8
ajuste	144	438	168	475	595	782	8
socioemocional	172	438	238	475	595	782	8
del	242	438	254	475	595	782	8
hijo	258	438	275	475	595	782	8
y	278	438	283	475	595	782	8
en	54	450	64	486	595	782	8
el	68	450	75	486	595	782	8
desarrollo	80	450	122	486	595	782	8
positivo	126	450	160	486	595	782	8
de	164	450	174	486	595	782	8
su	178	450	187	486	595	782	8
autoestima	191	450	237	486	595	782	8
(Buelga	241	450	274	486	595	782	8
y	278	450	283	486	595	782	8
Musitu,	54	461	86	498	595	782	8
2006;	91	461	115	498	595	782	8
Cava,	120	461	144	498	595	782	8
Murgui	149	461	181	498	595	782	8
y	186	461	191	498	595	782	8
Musitu,	196	461	228	498	595	782	8
2008;	233	461	257	498	595	782	8
May,	262	461	283	498	595	782	8
Vartanian	54	473	94	509	595	782	8
y	99	473	104	509	595	782	8
Virgo,	109	473	135	509	595	782	8
2002).	140	473	167	509	595	782	8
El	172	473	181	509	595	782	8
hijo	186	473	202	509	595	782	8
se	207	473	216	509	595	782	8
siente,	221	473	248	509	595	782	8
de	252	473	262	509	595	782	8
esta	267	473	283	509	595	782	8
manera,	54	484	87	521	595	782	8
aceptado,	92	484	132	521	595	782	8
valorado	137	484	174	521	595	782	8
y	179	484	184	521	595	782	8
seguro	189	484	217	521	595	782	8
en	222	484	232	521	595	782	8
su	237	484	246	521	595	782	8
familia,	251	484	283	521	595	782	8
percepciones	54	495	109	532	595	782	8
éstas	112	495	132	532	595	782	8
que	136	495	151	532	595	782	8
le	154	495	162	532	595	782	8
acompañarán	165	495	221	532	595	782	8
en	225	495	235	532	595	782	8
el	238	495	246	532	595	782	8
desarro-	249	495	283	532	595	782	8
llo	54	507	65	543	595	782	8
de	68	507	78	543	595	782	8
sus	82	507	95	543	595	782	8
propias	99	507	130	543	595	782	8
relaciones	133	507	176	543	595	782	8
sociales	179	507	212	543	595	782	8
con	216	507	231	543	595	782	8
el	235	507	242	543	595	782	8
grupo	246	507	270	543	595	782	8
de	274	507	283	543	595	782	8
iguales,	54	518	86	555	595	782	8
al	91	518	99	555	595	782	8
llegar	104	518	128	555	595	782	8
a	133	518	138	555	595	782	8
la	143	518	151	555	595	782	8
adolescencia.	156	518	212	555	595	782	8
Como	217	518	243	555	595	782	8
exponen	248	518	283	555	595	782	8
Rhodes	54	530	85	566	595	782	8
y	89	530	94	566	595	782	8
Jason	98	530	121	566	595	782	8
(1990),	125	530	156	566	595	782	8
las	159	530	171	566	595	782	8
capacidades	175	530	225	566	595	782	8
de	229	530	239	566	595	782	8
ajuste	242	530	267	566	595	782	8
del	271	530	283	566	595	782	8
adolescente	54	541	103	578	595	782	8
se	108	541	117	578	595	782	8
encuentran	122	541	168	578	595	782	8
fuertemente	173	541	223	578	595	782	8
mediatizadas	229	541	283	578	595	782	8
por	54	552	68	589	595	782	8
los	73	552	85	589	595	782	8
recursos	91	552	126	589	595	782	8
familiares	131	552	173	589	595	782	8
de	178	552	188	589	595	782	8
índole	193	552	220	589	595	782	8
psicológica	225	552	273	589	595	782	8
y	278	552	283	589	595	782	8
social,	54	564	81	600	595	782	8
generalmente	85	564	141	600	595	782	8
ya	145	564	155	600	595	782	8
presentes	159	564	198	600	595	782	8
desde	202	564	225	600	595	782	8
la	229	564	237	600	595	782	8
infancia	241	564	274	600	595	782	8
y	278	564	283	600	595	782	8
persistentes	54	575	103	612	595	782	8
en	105	575	115	612	595	782	8
la	117	575	125	612	595	782	8
adolescencia.	127	575	184	612	595	782	8
Los	186	575	202	612	595	782	8
recursos	204	575	239	612	595	782	8
familiares	241	575	283	612	595	782	8
de	54	587	64	623	595	782	8
protección,	66	587	113	623	595	782	8
respecto	116	587	151	623	595	782	8
a	153	587	158	623	595	782	8
las	160	587	172	623	595	782	8
conductas	174	587	216	623	595	782	8
de	219	587	229	623	595	782	8
riesgo,	231	587	259	623	595	782	8
giran	262	587	283	623	595	782	8
en	54	598	64	635	595	782	8
torno	67	598	89	635	595	782	8
a	92	598	97	635	595	782	8
la	100	598	108	635	595	782	8
cohesión	111	598	148	635	595	782	8
y	151	598	157	635	595	782	8
flexibilidad	160	598	208	635	595	782	8
familiar,	211	598	247	635	595	782	8
el	250	598	257	635	595	782	8
estilo	261	598	283	635	595	782	8
de	54	609	64	646	595	782	8
socialización	70	609	125	646	595	782	8
afectivo,	131	609	168	646	595	782	8
el	174	609	182	646	595	782	8
control	188	609	218	646	595	782	8
parental	224	609	258	646	595	782	8
y	264	609	269	646	595	782	8
la	276	609	283	646	595	782	8
comunicación	54	621	113	657	595	782	8
positiva	118	621	151	657	595	782	8
y	157	621	162	657	595	782	8
abierta	167	621	196	657	595	782	8
entre	201	621	222	657	595	782	8
los	228	621	240	657	595	782	8
padres	245	621	273	657	595	782	8
y	278	621	283	657	595	782	8
entre	54	632	75	669	595	782	8
padres	79	632	106	669	595	782	8
e	111	632	115	669	595	782	8
hijos	120	632	140	669	595	782	8
(Clark	145	632	171	669	595	782	8
y	176	632	181	669	595	782	8
Shields,	185	632	219	669	595	782	8
1997;	223	632	247	669	595	782	8
Loeber,	251	632	283	669	595	782	8
Yin,	54	644	72	680	595	782	8
Anderson,	77	644	120	680	595	782	8
Schmidt	126	644	161	680	595	782	8
y	167	644	172	680	595	782	8
Crawford,	177	644	220	680	595	782	8
2000;	226	644	250	680	595	782	8
Olson,	256	644	283	680	595	782	8
1991).	54	655	81	692	595	782	8
El	65	666	74	703	595	782	8
apoyo	77	666	103	703	595	782	8
familiar	106	666	139	703	595	782	8
percibido	142	666	182	703	595	782	8
por	184	666	198	703	595	782	8
los	201	666	214	703	595	782	8
hijos	216	666	237	703	595	782	8
se	240	666	248	703	595	782	8
relacio-	251	666	283	703	595	782	8
na	54	678	64	714	595	782	8
con	66	678	81	714	595	782	8
el	84	678	91	714	595	782	8
consumo	94	678	131	714	595	782	8
de	134	678	144	714	595	782	8
alcohol	146	678	177	714	595	782	8
no	179	678	190	714	595	782	8
abusivo	192	678	225	714	595	782	8
o	227	678	233	714	595	782	8
la	235	678	242	714	595	782	8
abstinen-	245	678	283	714	595	782	8
cia	54	689	66	726	595	782	8
(Musitu	69	689	103	726	595	782	8
et	106	689	113	726	595	782	8
al.,	117	689	130	726	595	782	8
2001).	133	689	160	726	595	782	8
Un	163	689	176	726	595	782	8
estilo	179	689	202	726	595	782	8
educativo	205	689	246	726	595	782	8
parental	250	689	283	726	595	782	8
Psychosocial	54	728	96	756	595	782	8
Intervention	98	728	137	756	595	782	8
Vol.	54	738	67	766	595	782	8
20,	69	738	79	766	595	782	8
No.	81	738	93	766	595	782	8
1,	95	738	101	766	595	782	8
2011	103	738	119	766	595	782	8
-	121	738	124	766	595	782	8
pp.	126	738	136	766	595	782	8
75-94	138	738	157	766	595	782	8
basado	312	39	341	76	595	782	8
en	344	39	354	76	595	782	8
el	358	39	365	76	595	782	8
afecto	369	39	394	76	595	782	8
y	398	39	403	76	595	782	8
en	406	39	416	76	595	782	8
el	420	39	427	76	595	782	8
control	431	39	460	76	595	782	8
se	464	39	473	76	595	782	8
relaciona	476	39	515	76	595	782	8
estre-	518	39	541	76	595	782	8
chamente	312	51	352	87	595	782	8
con	354	51	369	87	595	782	8
las	372	51	383	87	595	782	8
funciones	386	51	426	87	595	782	8
del	429	51	442	87	595	782	8
apoyo	444	51	469	87	595	782	8
social,	472	51	499	87	595	782	8
a	501	51	506	87	595	782	8
diferen-	508	51	541	87	595	782	8
cia	312	62	324	99	595	782	8
de	327	62	337	99	595	782	8
un	340	62	350	99	595	782	8
estilo	354	62	376	99	595	782	8
que	379	62	395	99	595	782	8
estuviera	398	62	436	99	595	782	8
basado	439	62	468	99	595	782	8
bien	471	62	489	99	595	782	8
en	492	62	502	99	595	782	8
la	505	62	513	99	595	782	8
repro-	516	62	541	99	595	782	8
bación	312	74	340	110	595	782	8
o	343	74	348	110	595	782	8
bien	351	74	369	110	595	782	8
en	372	74	382	110	595	782	8
la	385	74	393	110	595	782	8
ausencia	396	74	432	110	595	782	8
de	435	74	445	110	595	782	8
control	448	74	478	110	595	782	8
(Parke,	481	74	511	110	595	782	8
2004).	514	74	541	110	595	782	8
Los	312	85	327	122	595	782	8
padres	331	85	358	122	595	782	8
que	362	85	377	122	595	782	8
durante	380	85	412	122	595	782	8
la	415	85	423	122	595	782	8
infancia	426	85	460	122	595	782	8
se	464	85	473	122	595	782	8
implican	476	85	513	122	595	782	8
en	516	85	526	122	595	782	8
las	530	85	541	122	595	782	8
actividades	312	96	359	133	595	782	8
de	362	96	372	133	595	782	8
sus	375	96	388	133	595	782	8
hijos,	392	96	415	133	595	782	8
que	418	96	433	133	595	782	8
les	436	96	448	133	595	782	8
comunican	451	96	497	133	595	782	8
expectati-	500	96	541	133	595	782	8
vas	312	108	326	144	595	782	8
de	329	108	339	144	595	782	8
comportamiento	343	108	412	144	595	782	8
claras	415	108	440	144	595	782	8
y	443	108	448	144	595	782	8
que	452	108	467	144	595	782	8
recompensan	471	108	526	144	595	782	8
las	530	108	541	144	595	782	8
conductas	312	119	354	156	595	782	8
ajustadas	357	119	395	156	595	782	8
contribuyen	399	119	449	156	595	782	8
a	452	119	457	156	595	782	8
disminuir	460	119	500	156	595	782	8
la	503	119	511	156	595	782	8
proba-	514	119	541	156	595	782	8
bilidad	312	131	341	167	595	782	8
de	343	131	353	167	595	782	8
consumo	356	131	394	167	595	782	8
alcohólico	396	131	440	167	595	782	8
al	443	131	450	167	595	782	8
llegar	453	131	477	167	595	782	8
a	479	131	484	167	595	782	8
la	486	131	494	167	595	782	8
adolescen-	496	131	541	167	595	782	8
cia	312	142	324	179	595	782	8
(Houghton	328	142	374	179	595	782	8
y	378	142	383	179	595	782	8
Roche,	387	142	417	179	595	782	8
2001).	421	142	448	179	595	782	8
La	453	142	464	179	595	782	8
comunicación,	468	142	529	179	595	782	8
el	534	142	541	179	595	782	8
afecto	312	153	337	190	595	782	8
y	341	153	346	190	595	782	8
el	349	153	357	190	595	782	8
control	360	153	390	190	595	782	8
parentales	393	153	435	190	595	782	8
son	439	153	453	190	595	782	8
variables	456	153	494	190	595	782	8
particular-	498	153	541	190	595	782	8
mente	312	165	337	201	595	782	8
importantes	343	165	392	201	595	782	8
para	398	165	416	201	595	782	8
promocionar	421	165	475	201	595	782	8
una	480	165	495	201	595	782	8
forma	501	165	526	201	595	782	8
de	531	165	541	201	595	782	8
autonomía	312	176	356	213	595	782	8
en	360	176	370	213	595	782	8
los	374	176	387	213	595	782	8
hijos,	391	176	414	213	595	782	8
que	418	176	433	213	595	782	8
esté	438	176	454	213	595	782	8
basada	458	176	487	213	595	782	8
en	491	176	501	213	595	782	8
el	505	176	513	213	595	782	8
ajuste	517	176	541	213	595	782	8
socioemocional	312	188	378	224	595	782	8
y	381	188	386	224	595	782	8
en	390	188	400	224	595	782	8
la	403	188	411	224	595	782	8
capacidad	414	188	456	224	595	782	8
de	459	188	469	224	595	782	8
adaptación	473	188	518	224	595	782	8
a	522	188	526	224	595	782	8
las	530	188	541	224	595	782	8
relaciones	312	199	354	236	595	782	8
y	358	199	364	236	595	782	8
a	368	199	372	236	595	782	8
la	376	199	384	236	595	782	8
vida	388	199	406	236	595	782	8
social,	410	199	437	236	595	782	8
así	441	199	453	236	595	782	8
como	457	199	480	236	595	782	8
para	484	199	502	236	595	782	8
prevenir	506	199	541	236	595	782	8
conductas	312	210	354	247	595	782	8
de	357	210	366	247	595	782	8
riesgo	369	210	395	247	595	782	8
(Elzo,	398	210	423	247	595	782	8
2002;	426	210	450	247	595	782	8
Lila	453	210	470	247	595	782	8
y	473	210	478	247	595	782	8
Gracia,	481	210	511	247	595	782	8
2005).	514	210	541	247	595	782	8
La	312	222	323	258	595	782	8
importancia	325	222	375	258	595	782	8
de	378	222	388	258	595	782	8
los	390	222	402	258	595	782	8
factores	405	222	438	258	595	782	8
familiares	440	222	482	258	595	782	8
de	485	222	495	258	595	782	8
protección	497	222	541	258	595	782	8
es	312	233	320	270	595	782	8
que	323	233	338	270	595	782	8
limitan	341	233	370	270	595	782	8
el	373	233	380	270	595	782	8
efecto	383	233	409	270	595	782	8
de	411	233	421	270	595	782	8
los	423	233	436	270	595	782	8
factores	438	233	471	270	595	782	8
de	474	233	484	270	595	782	8
riesgo	486	233	512	270	595	782	8
proce-	514	233	541	270	595	782	8
dentes	312	245	339	281	595	782	8
de	341	245	351	281	595	782	8
otros	354	245	375	281	595	782	8
entornos,	377	245	416	281	595	782	8
como	419	245	442	281	595	782	8
la	445	245	452	281	595	782	8
presión	455	245	486	281	595	782	8
del	489	245	502	281	595	782	8
grupo	504	245	529	281	595	782	8
de	531	245	541	281	595	782	8
iguales	312	256	341	293	595	782	8
o	344	256	350	293	595	782	8
los	352	256	365	293	595	782	8
modelos	368	256	403	293	595	782	8
mediáticos.	406	256	454	293	595	782	8
Sin	323	267	337	304	595	782	8
embargo,	340	267	379	304	595	782	8
los	382	267	394	304	595	782	8
estilos	396	267	423	304	595	782	8
de	426	267	436	304	595	782	8
socialización	439	267	493	304	595	782	8
también	496	267	530	304	595	782	8
se	533	267	541	304	595	782	8
pueden	312	279	342	315	595	782	8
constituir	345	279	385	315	595	782	8
en	388	279	398	315	595	782	8
una	400	279	416	315	595	782	8
variable	419	279	452	315	595	782	8
con	455	279	471	315	595	782	8
un	474	279	484	315	595	782	8
peso	487	279	506	315	595	782	8
muchas	509	279	541	315	595	782	8
veces	312	290	335	327	595	782	8
decisivo	338	290	373	327	595	782	8
para	376	290	394	327	595	782	8
la	396	290	404	327	595	782	8
implicación	407	290	456	327	595	782	8
de	459	290	469	327	595	782	8
los	472	290	484	327	595	782	8
hijos	487	290	507	327	595	782	8
en	510	290	520	327	595	782	8
con-	523	290	541	327	595	782	8
ductas	312	302	339	338	595	782	8
de	343	302	353	338	595	782	8
riesgo,	357	302	385	338	595	782	8
tales	389	302	409	338	595	782	8
como	413	302	436	338	595	782	8
el	441	302	448	338	595	782	8
consumo	452	302	490	338	595	782	8
abusivo	494	302	527	338	595	782	8
de	531	302	541	338	595	782	8
alcohol.	312	313	345	350	595	782	8
La	348	313	359	350	595	782	8
percepción	362	313	408	350	595	782	8
de	411	313	420	350	595	782	8
ausencia	423	313	459	350	595	782	8
de	462	313	472	350	595	782	8
afecto	475	313	500	350	595	782	8
y	503	313	508	350	595	782	8
acepta-	511	313	541	350	595	782	8
ción	312	324	330	361	595	782	8
representa	332	324	375	361	595	782	8
un	378	324	388	361	595	782	8
factor	391	324	415	361	595	782	8
crítico	418	324	445	361	595	782	8
que	447	324	462	361	595	782	8
favorece	465	324	501	361	595	782	8
el	503	324	511	361	595	782	8
consu-	513	324	541	361	595	782	8
mo	312	336	325	372	595	782	8
de	328	336	338	372	595	782	8
alcohol	341	336	371	372	595	782	8
cuando	374	336	405	372	595	782	8
el	407	336	415	372	595	782	8
hijo	418	336	434	372	595	782	8
es	437	336	446	372	595	782	8
adolescente	448	336	497	372	595	782	8
(Buelga	500	336	533	372	595	782	8
y	536	336	541	372	595	782	8
Musitu,	312	347	344	384	595	782	8
2006;	347	347	371	384	595	782	8
Kumpfer,	374	347	414	384	595	782	8
Alvarado	416	347	455	384	595	782	8
y	458	347	463	384	595	782	8
Whiteside,	466	347	511	384	595	782	8
2003).	514	347	541	384	595	782	8
Las	312	359	327	395	595	782	8
estrategias	331	359	376	395	595	782	8
parentales	380	359	423	395	595	782	8
reprobadoras,	427	359	484	395	595	782	8
escasamente	489	359	541	395	595	782	8
afectivas	312	370	349	407	595	782	8
y	352	370	357	407	595	782	8
poco	360	370	381	407	595	782	8
respetuosas	384	370	432	407	595	782	8
con	436	370	451	407	595	782	8
el	454	370	461	407	595	782	8
hijo	465	370	481	407	595	782	8
aparecen	484	370	521	407	595	782	8
más	524	370	541	407	595	782	8
frecuentemente	312	381	376	418	595	782	8
entre	381	381	402	418	595	782	8
los	406	381	418	418	595	782	8
adolescentes	422	381	475	418	595	782	8
que	479	381	495	418	595	782	8
consumen	499	381	541	418	595	782	8
alcohol	312	393	343	429	595	782	8
de	345	393	355	429	595	782	8
manera	357	393	388	429	595	782	8
abusiva;	390	393	425	429	595	782	8
pero	428	393	446	429	595	782	8
también	449	393	482	429	595	782	8
un	485	393	495	429	595	782	8
estilo	498	393	520	429	595	782	8
edu-	523	393	541	429	595	782	8
cativo	312	404	337	441	595	782	8
caracterizado	341	404	397	441	595	782	8
por	400	404	414	441	595	782	8
la	417	404	425	441	595	782	8
reducción	428	404	470	441	595	782	8
significativa	473	404	525	441	595	782	8
del	528	404	541	441	595	782	8
control	312	416	343	452	595	782	8
parental,	351	416	389	452	595	782	8
actúa	398	416	421	452	595	782	8
como	429	416	453	452	595	782	8
factor	462	416	487	452	595	782	8
de	496	416	506	452	595	782	8
riesgo	515	416	541	452	595	782	8
(Martínez-Álvarez,	312	427	395	464	595	782	8
Fuertes,	402	427	436	464	595	782	8
Ramos	443	427	472	464	595	782	8
y	479	427	484	464	595	782	8
Hernández-	491	427	541	464	595	782	8
Martín,	312	438	343	475	595	782	8
2003).	345	438	372	475	595	782	8
Más	375	438	393	475	595	782	8
específicamente,	395	438	466	475	595	782	8
Gracia,	468	438	499	475	595	782	8
Fuentes	501	438	534	475	595	782	8
y	536	438	541	475	595	782	8
García	312	450	340	486	595	782	8
(2010)	345	450	373	486	595	782	8
comparan	378	450	419	486	595	782	8
el	425	450	432	486	595	782	8
efecto	437	450	463	486	595	782	8
de	468	450	478	486	595	782	8
cuatro	483	450	509	486	595	782	8
estilos	514	450	541	486	595	782	8
diferentes	312	461	353	498	595	782	8
de	358	461	368	498	595	782	8
socialización	373	461	428	498	595	782	8
familiar,	433	461	468	498	595	782	8
basados	473	461	507	498	595	782	8
en	512	461	522	498	595	782	8
dos	527	461	541	498	595	782	8
dimensiones:	312	473	367	509	595	782	8
afecto	371	473	397	509	595	782	8
y	401	473	406	509	595	782	8
control.	410	473	443	509	595	782	8
Estos	447	473	470	509	595	782	8
autores	474	473	504	509	595	782	8
encuen-	508	473	541	509	595	782	8
tran	312	484	328	521	595	782	8
un	331	484	342	521	595	782	8
mayor	345	484	372	521	595	782	8
consumo	375	484	413	521	595	782	8
de	416	484	426	521	595	782	8
alcohol,	429	484	463	521	595	782	8
tabaco	466	484	493	521	595	782	8
y	497	484	502	521	595	782	8
cannábi-	505	484	541	521	595	782	8
cos	312	495	326	532	595	782	8
en	329	495	339	532	595	782	8
los	342	495	354	532	595	782	8
adolescentes	358	495	411	532	595	782	8
cuyos	414	495	438	532	595	782	8
padres	442	495	469	532	595	782	8
basan	472	495	496	532	595	782	8
la	500	495	507	532	595	782	8
sociali-	510	495	541	532	595	782	8
zación	312	507	339	543	595	782	8
en	342	507	352	543	595	782	8
un	356	507	366	543	595	782	8
estilo	370	507	392	543	595	782	8
de	396	507	406	543	595	782	8
bajo	409	507	427	543	595	782	8
afecto	430	507	456	543	595	782	8
y	459	507	465	543	595	782	8
alto	468	507	484	543	595	782	8
control,	487	507	519	543	595	782	8
o	523	507	528	543	595	782	8
de	531	507	541	543	595	782	8
bajo	312	518	330	555	595	782	8
afecto	332	518	358	555	595	782	8
y	361	518	366	555	595	782	8
bajo	368	518	387	555	595	782	8
control,	389	518	422	555	595	782	8
mientras	424	518	460	555	595	782	8
que	463	518	478	555	595	782	8
el	481	518	488	555	595	782	8
consumo	491	518	529	555	595	782	8
de	531	518	541	555	595	782	8
tales	312	530	331	566	595	782	8
sustancias	336	530	378	566	595	782	8
es	383	530	392	566	595	782	8
significativamente	397	530	474	566	595	782	8
menor	479	530	506	566	595	782	8
cuando	511	530	541	566	595	782	8
los	312	541	324	578	595	782	8
padres	328	541	355	578	595	782	8
basan	359	541	383	578	595	782	8
la	387	541	394	578	595	782	8
socialización	398	541	453	578	595	782	8
en	457	541	467	578	595	782	8
un	471	541	481	578	595	782	8
estilo	485	541	508	578	595	782	8
de	512	541	522	578	595	782	8
alto	526	541	541	578	595	782	8
afecto	312	552	337	589	595	782	8
y	341	552	347	589	595	782	8
alto	351	552	367	589	595	782	8
control,	371	552	403	589	595	782	8
o	407	552	412	589	595	782	8
de	416	552	426	589	595	782	8
alto	430	552	446	589	595	782	8
afecto	450	552	476	589	595	782	8
y	480	552	485	589	595	782	8
bajo	489	552	507	589	595	782	8
control	512	552	541	589	595	782	8
(ver	312	564	329	600	595	782	8
también	331	564	365	600	595	782	8
García	368	564	396	600	595	782	8
y	399	564	404	600	595	782	8
Gracia	407	564	435	600	595	782	8
2009,	438	564	462	600	595	782	8
2010).	465	564	492	600	595	782	8
El	323	575	332	612	595	782	8
sentimiento	335	575	384	612	595	782	8
de	387	575	397	612	595	782	8
insatisfacción	400	575	458	612	595	782	8
respecto	461	575	496	612	595	782	8
al	499	575	507	612	595	782	8
sistema	510	575	541	612	595	782	8
familiar	312	587	345	623	595	782	8
y	347	587	353	623	595	782	8
al	355	587	363	623	595	782	8
tipo	365	587	381	623	595	782	8
de	384	587	394	623	595	782	8
regulación	396	587	440	623	595	782	8
que	443	587	458	623	595	782	8
imponen	460	587	497	623	595	782	8
los	499	587	512	623	595	782	8
padres	514	587	541	623	595	782	8
se	312	598	320	635	595	782	8
encuentra	324	598	364	635	595	782	8
asociado	368	598	404	635	595	782	8
a	408	598	412	635	595	782	8
una	416	598	431	635	595	782	8
mayor	434	598	461	635	595	782	8
probabilidad	464	598	517	635	595	782	8
tanto	520	598	541	635	595	782	8
de	312	609	322	646	595	782	8
inicio	325	609	349	646	595	782	8
en	353	609	363	646	595	782	8
el	367	609	374	646	595	782	8
consumo	378	609	416	646	595	782	8
alcohólico	420	609	463	646	595	782	8
al	467	609	475	646	595	782	8
principio	478	609	516	646	595	782	8
de	520	609	530	646	595	782	8
la	534	609	541	646	595	782	8
adolescencia	312	621	365	657	595	782	8
(Pons	369	621	393	657	595	782	8
y	396	621	402	657	595	782	8
Berjano,	405	621	441	657	595	782	8
1996)	445	621	469	657	595	782	8
como	473	621	496	657	595	782	8
de	500	621	510	657	595	782	8
consu-	513	621	541	657	595	782	8
mo	312	632	325	669	595	782	8
abusivo	329	632	362	669	595	782	8
a	366	632	371	669	595	782	8
lo	375	632	384	669	595	782	8
largo	388	632	409	669	595	782	8
de	414	632	423	669	595	782	8
todo	428	632	446	669	595	782	8
este	451	632	467	669	595	782	8
periodo	471	632	504	669	595	782	8
(Pons	508	632	532	669	595	782	8
y	536	632	541	669	595	782	8
Berjano,	312	644	348	680	595	782	8
1999).	351	644	378	680	595	782	8
En	381	644	393	680	595	782	8
términos	396	644	433	680	595	782	8
generales,	436	644	478	680	595	782	8
estos	482	644	503	680	595	782	8
patrones	506	644	541	680	595	782	8
educativos	312	655	357	692	595	782	8
parentales	360	655	403	692	595	782	8
son	406	655	421	692	595	782	8
más	424	655	441	692	595	782	8
probables	444	655	485	692	595	782	8
de	488	655	498	692	595	782	8
encontrar	502	655	541	692	595	782	8
en	312	666	322	703	595	782	8
los	326	666	339	703	595	782	8
adolescentes	343	666	396	703	595	782	8
que	401	666	416	703	595	782	8
muestran	421	666	459	703	595	782	8
baja	464	666	481	703	595	782	8
autoestima	486	666	531	703	595	782	8
y	536	666	541	703	595	782	8
alta	312	678	327	714	595	782	8
necesidad	331	678	372	714	595	782	8
de	376	678	386	714	595	782	8
afirmación	390	678	436	714	595	782	8
personal	440	678	475	714	595	782	8
(Musitu	480	678	513	714	595	782	8
et	517	678	524	714	595	782	8
al.,	528	678	541	714	595	782	8
2001),	312	689	339	726	595	782	8
rasgos	342	689	369	726	595	782	8
que,	371	689	389	726	595	782	8
como	392	689	415	726	595	782	8
se	418	689	427	726	595	782	8
ha	430	689	440	726	595	782	8
discutido	443	689	481	726	595	782	8
con	484	689	499	726	595	782	8
anteriori-	502	689	541	726	595	782	8
Copyright	335	728	367	756	595	782	8
2011	369	728	385	756	595	782	8
by	387	728	395	756	595	782	8
the	398	728	407	756	595	782	8
Colegio	410	728	435	756	595	782	8
Oficial	437	728	459	756	595	782	8
de	462	728	469	756	595	782	8
Psicólogos	471	728	506	756	595	782	8
de	508	728	516	756	595	782	8
Madrid	518	728	541	756	595	782	8
ISSN:	382	738	401	766	595	782	8
1132-0559	404	738	438	766	595	782	8
-	440	738	443	766	595	782	8
DOI:	445	738	462	766	595	782	8
10.5093/in2011v20n1a7	464	738	541	766	595	782	8
J	245	16	248	44	595	782	9
AVIER	248	21	266	42	595	782	9
P	268	16	272	44	595	782	9
ONS	272	21	284	42	595	782	9
Y	286	21	291	42	595	782	9
S	293	16	297	44	595	782	9
OFÍA	297	21	311	42	595	782	9
B	313	16	318	44	595	782	9
UELGA	318	21	339	42	595	782	9
dad,	54	39	72	76	595	782	9
se	75	39	83	76	595	782	9
hallan	86	39	112	76	595	782	9
asociados	115	39	156	76	595	782	9
a	159	39	163	76	595	782	9
mayor	166	39	193	76	595	782	9
probabilidad	196	39	249	76	595	782	9
de	252	39	262	76	595	782	9
con-	265	39	283	76	595	782	9
sumo	54	51	77	87	595	782	9
abusivo.	80	51	115	87	595	782	9
Aquí	118	51	139	87	595	782	9
identificamos	142	51	199	87	595	782	9
una	202	51	218	87	595	782	9
conexión	221	51	259	87	595	782	9
entre	262	51	283	87	595	782	9
factores	54	62	87	99	595	782	9
de	91	62	101	99	595	782	9
la	106	62	113	99	595	782	9
persona	118	62	150	99	595	782	9
y	155	62	160	99	595	782	9
de	164	62	174	99	595	782	9
su	178	62	188	99	595	782	9
ambiente:	192	62	233	99	595	782	9
la	238	62	245	99	595	782	9
variable	250	62	283	99	595	782	9
personal	54	74	89	110	595	782	9
vinculada	92	74	133	110	595	782	9
a	135	74	140	110	595	782	9
una	142	74	158	110	595	782	9
conducta	160	74	198	110	595	782	9
muestra	200	74	234	110	595	782	9
una	236	74	251	110	595	782	9
regula-	254	74	283	110	595	782	9
ridad	54	85	75	122	595	782	9
de	78	85	88	122	595	782	9
aparición	90	85	129	122	595	782	9
con	131	85	146	122	595	782	9
ciertas	149	85	176	122	595	782	9
variables	178	85	216	122	595	782	9
relacionales,	219	85	271	122	595	782	9
de	274	85	283	122	595	782	9
manera	54	96	85	133	595	782	9
que	88	96	103	133	595	782	9
ambas,	106	96	135	133	595	782	9
aun	138	96	153	133	595	782	9
sin	156	96	168	133	595	782	9
perder	171	96	198	133	595	782	9
su	201	96	210	133	595	782	9
papel	213	96	236	133	595	782	9
idiosincrá-	239	96	283	133	595	782	9
sico,	54	108	73	144	595	782	9
se	77	108	86	144	595	782	9
convierten	89	108	133	144	595	782	9
en	137	108	146	144	595	782	9
un	150	108	160	144	595	782	9
mismo	164	108	192	144	595	782	9
factor	196	108	220	144	595	782	9
explicativo	224	108	270	144	595	782	9
de	274	108	283	144	595	782	9
esa	54	119	67	156	595	782	9
conducta.	70	119	111	156	595	782	9
Efectivamente,	65	131	128	167	595	782	9
los	133	131	145	167	595	782	9
jóvenes	149	131	181	167	595	782	9
que	185	131	200	167	595	782	9
han	205	131	220	167	595	782	9
crecido	224	131	255	167	595	782	9
perci-	259	131	283	167	595	782	9
biendo	54	142	82	179	595	782	9
un	85	142	96	179	595	782	9
clima	99	142	122	179	595	782	9
familiar	125	142	158	179	595	782	9
negativo	161	142	197	179	595	782	9
pueden	200	142	230	179	595	782	9
buscar	233	142	260	179	595	782	9
en	263	142	273	179	595	782	9
el	276	142	283	179	595	782	9
grupo	54	153	78	190	595	782	9
de	81	153	91	190	595	782	9
pares	93	153	115	190	595	782	9
una	117	153	132	190	595	782	9
fuente	135	153	161	190	595	782	9
satisfactoria	163	153	214	190	595	782	9
de	216	153	226	190	595	782	9
apoyo	228	153	254	190	595	782	9
social,	256	153	283	190	595	782	9
así	54	165	66	201	595	782	9
como	69	165	92	201	595	782	9
de	95	165	105	201	595	782	9
valores,	108	165	141	201	595	782	9
creencias	144	165	183	201	595	782	9
y	186	165	191	201	595	782	9
actitudes	194	165	232	201	595	782	9
con	235	165	250	201	595	782	9
los	253	165	265	201	595	782	9
que	268	165	283	201	595	782	9
comprometerse	54	176	119	213	595	782	9
y	123	176	128	213	595	782	9
que	133	176	148	213	595	782	9
les	152	176	164	213	595	782	9
aporten	168	176	200	213	595	782	9
identidad.	204	176	246	213	595	782	9
De	250	176	263	213	595	782	9
este	267	176	283	213	595	782	9
modo,	54	188	80	224	595	782	9
la	85	188	93	224	595	782	9
relación	98	188	132	224	595	782	9
entre	137	188	158	224	595	782	9
el	163	188	170	224	595	782	9
abuso	175	188	200	224	595	782	9
de	205	188	215	224	595	782	9
alcohol	220	188	251	224	595	782	9
y	256	188	261	224	595	782	9
esas	266	188	283	224	595	782	9
estrategias	54	199	98	236	595	782	9
educativas	101	199	146	236	595	782	9
parentales	149	199	191	236	595	782	9
puede	194	199	220	236	595	782	9
concretarse	223	199	270	236	595	782	9
en	274	199	283	236	595	782	9
la	54	210	61	247	595	782	9
necesidad	64	210	106	247	595	782	9
de	109	210	119	247	595	782	9
experimentar	122	210	177	247	595	782	9
un	180	210	191	247	595	782	9
sentimiento	194	210	243	247	595	782	9
de	246	210	255	247	595	782	9
afilia-	258	210	283	247	595	782	9
ción	54	222	72	258	595	782	9
y	74	222	79	258	595	782	9
ubicación	82	222	123	258	595	782	9
social,	125	222	152	258	595	782	9
inherente	154	222	193	258	595	782	9
al	196	222	203	258	595	782	9
proceso	205	222	238	258	595	782	9
de	240	222	250	258	595	782	9
afirma-	253	222	283	258	595	782	9
ción	54	233	72	270	595	782	9
de	74	233	84	270	595	782	9
la	87	233	94	270	595	782	9
propia	97	233	124	270	595	782	9
identidad,	126	233	168	270	595	782	9
que	170	233	185	270	595	782	9
se	188	233	197	270	595	782	9
ve	199	233	209	270	595	782	9
dificultado	211	233	257	270	595	782	9
por	259	233	273	270	595	782	9
la	276	233	283	270	595	782	9
ausencia	54	245	90	281	595	782	9
de	93	245	103	281	595	782	9
aceptación	107	245	152	281	595	782	9
incondicional	155	245	212	281	595	782	9
por	216	245	230	281	595	782	9
parte	233	245	254	281	595	782	9
de	258	245	268	281	595	782	9
los	271	245	283	281	595	782	9
padres.	54	256	84	293	595	782	9
Como	86	256	112	293	595	782	9
ha	114	256	124	293	595	782	9
sido	126	256	144	293	595	782	9
mencionado,	146	256	200	293	595	782	9
la	202	256	210	293	595	782	9
satisfacción	212	256	261	293	595	782	9
de	264	256	274	293	595	782	9
la	276	256	283	293	595	782	9
necesidad	54	267	95	304	595	782	9
de	99	267	109	304	595	782	9
autoafirmación	112	267	175	304	595	782	9
en	179	267	189	304	595	782	9
un	192	267	203	304	595	782	9
adolescente	206	267	255	304	595	782	9
puede	258	267	283	304	595	782	9
llevarlo	54	279	86	315	595	782	9
a	91	279	95	315	595	782	9
manifestar	100	279	144	315	595	782	9
determinados	149	279	206	315	595	782	9
comportamientos	211	279	283	315	595	782	9
que,	54	290	72	327	595	782	9
pretendidamente,	75	290	148	327	595	782	9
le	152	290	159	327	595	782	9
proporcionarían	163	290	230	327	595	782	9
una	234	290	249	327	595	782	9
imagen	253	290	283	327	595	782	9
más	54	302	71	338	595	782	9
positiva	74	302	107	338	595	782	9
de	110	302	120	338	595	782	9
sí	123	302	130	338	595	782	9
mismo	133	302	161	338	595	782	9
en	164	302	174	338	595	782	9
el	177	302	184	338	595	782	9
contexto	187	302	223	338	595	782	9
de	226	302	236	338	595	782	9
la	239	302	247	338	595	782	9
relación	250	302	283	338	595	782	9
con	54	313	69	350	595	782	9
los	72	313	84	350	595	782	9
demás.	87	313	116	350	595	782	9
Además	65	324	100	361	595	782	9
del	103	324	115	361	595	782	9
estilo	118	324	141	361	595	782	9
parental	144	324	178	361	595	782	9
de	181	324	191	361	595	782	9
socialización,	194	324	251	361	595	782	9
la	254	324	262	361	595	782	9
cali-	265	324	283	361	595	782	9
dad	54	336	69	372	595	782	9
de	71	336	81	372	595	782	9
la	84	336	91	372	595	782	9
comunicación	94	336	153	372	595	782	9
que	155	336	170	372	595	782	9
se	172	336	181	372	595	782	9
establece	184	336	222	372	595	782	9
dentro	224	336	251	372	595	782	9
del	254	336	267	372	595	782	9
sis-	269	336	283	372	595	782	9
tema	54	347	74	384	595	782	9
familiar	77	347	110	384	595	782	9
se	113	347	122	384	595	782	9
ha	125	347	135	384	595	782	9
considerado	137	347	188	384	595	782	9
por	191	347	205	384	595	782	9
los	208	347	220	384	595	782	9
investigadores	223	347	283	384	595	782	9
como	54	359	77	395	595	782	9
muy	80	359	98	395	595	782	9
relevante,	101	359	142	395	595	782	9
al	145	359	152	395	595	782	9
constatar	155	359	193	395	595	782	9
las	195	359	207	395	595	782	9
regularidades	209	359	266	395	595	782	9
que	268	359	283	395	595	782	9
muestra	54	370	87	407	595	782	9
con	90	370	105	407	595	782	9
el	108	370	116	407	595	782	9
consumo	119	370	157	407	595	782	9
de	160	370	170	407	595	782	9
alcohol	173	370	204	407	595	782	9
y	207	370	212	407	595	782	9
otras	215	370	235	407	595	782	9
sustancias.	238	370	283	407	595	782	9
Así,	54	381	71	418	595	782	9
como	75	381	98	418	595	782	9
señalan	102	381	134	418	595	782	9
Martínez-Álvarez	137	381	212	418	595	782	9
et	216	381	224	418	595	782	9
al.	227	381	238	418	595	782	9
(2003),	241	381	272	418	595	782	9
la	276	381	283	418	595	782	9
cohesión	54	393	91	429	595	782	9
familiar	94	393	127	429	595	782	9
y	131	393	136	429	595	782	9
la	139	393	146	429	595	782	9
consistencia	149	393	201	429	595	782	9
entre	204	393	225	429	595	782	9
los	228	393	240	429	595	782	9
padres	243	393	271	429	595	782	9
en	274	393	283	429	595	782	9
cuanto	54	404	82	441	595	782	9
a	84	404	89	441	595	782	9
puntos	91	404	119	441	595	782	9
de	122	404	132	441	595	782	9
vista	134	404	154	441	595	782	9
sobre	156	404	179	441	595	782	9
la	181	404	189	441	595	782	9
educación	191	404	234	441	595	782	9
de	236	404	246	441	595	782	9
los	248	404	261	441	595	782	9
hijos	263	404	283	441	595	782	9
actúan	54	416	81	452	595	782	9
como	85	416	108	452	595	782	9
factores	112	416	145	452	595	782	9
de	149	416	159	452	595	782	9
protección,	162	416	209	452	595	782	9
ya	213	416	223	452	595	782	9
que	226	416	241	452	595	782	9
estas	245	416	265	452	595	782	9
cir-	269	416	283	452	595	782	9
cunstancias	54	427	102	464	595	782	9
promueven	105	427	153	464	595	782	9
en	156	427	166	464	595	782	9
los	169	427	181	464	595	782	9
hijos	184	427	205	464	595	782	9
la	208	427	216	464	595	782	9
autoestima	219	427	264	464	595	782	9
y	267	427	273	464	595	782	9
la	276	427	283	464	595	782	9
emancipación	54	438	112	475	595	782	9
de	115	438	125	475	595	782	9
criterios	128	438	163	475	595	782	9
y,	166	438	173	475	595	782	9
por	176	438	190	475	595	782	9
tanto,	193	438	217	475	595	782	9
reducen	220	438	253	475	595	782	9
la	256	438	264	475	595	782	9
vul-	267	438	283	475	595	782	9
nerabilidad	54	450	101	486	595	782	9
a	105	450	110	486	595	782	9
la	114	450	121	486	595	782	9
presión	125	450	156	486	595	782	9
grupal.	160	450	190	486	595	782	9
Del	194	450	209	486	595	782	9
mismo	213	450	241	486	595	782	9
modo,	245	450	272	486	595	782	9
la	276	450	283	486	595	782	9
calidad	54	461	84	498	595	782	9
de	90	461	100	498	595	782	9
las	105	461	117	498	595	782	9
relaciones	123	461	165	498	595	782	9
paterno-filiales	171	461	235	498	595	782	9
constituye	240	461	283	498	595	782	9
otro	54	473	71	509	595	782	9
factor	74	473	99	509	595	782	9
de	102	473	112	509	595	782	9
protección:	115	473	162	509	595	782	9
una	166	473	181	509	595	782	9
comunicación	184	473	243	509	595	782	9
abierta	246	473	275	509	595	782	9
y	278	473	283	509	595	782	9
positiva,	54	484	90	521	595	782	9
en	92	484	102	521	595	782	9
la	104	484	112	521	595	782	9
cual	114	484	132	521	595	782	9
prevalezcan	134	484	184	521	595	782	9
los	187	484	199	521	595	782	9
vínculos	201	484	237	521	595	782	9
emociona-	239	484	283	521	595	782	9
les	54	495	66	532	595	782	9
disminuye	68	495	112	532	595	782	9
la	114	495	122	532	595	782	9
probabilidad	124	495	177	532	595	782	9
de	180	495	190	532	595	782	9
consumo	192	495	230	532	595	782	9
de	232	495	242	532	595	782	9
alcohol	245	495	276	532	595	782	9
y	278	495	283	532	595	782	9
drogas	54	507	82	543	595	782	9
en	85	507	95	543	595	782	9
los	98	507	110	543	595	782	9
hijos	113	507	134	543	595	782	9
(Buelga	137	507	170	543	595	782	9
y	173	507	179	543	595	782	9
Pons,	182	507	205	543	595	782	9
2004;	208	507	232	543	595	782	9
Cava	235	507	257	543	595	782	9
et	260	507	267	543	595	782	9
al.,	271	507	283	543	595	782	9
2008;	54	518	78	555	595	782	9
Kumpfer	81	518	119	555	595	782	9
et	122	518	130	555	595	782	9
al.,	133	518	146	555	595	782	9
2003).	149	518	177	555	595	782	9
Los	180	518	196	555	595	782	9
adolescentes	199	518	252	555	595	782	9
consu-	255	518	283	555	595	782	9
midores	54	530	88	566	595	782	9
abusivos	93	530	130	566	595	782	9
de	135	530	145	566	595	782	9
alcohol	151	530	182	566	595	782	9
perciben	187	530	223	566	595	782	9
a	229	530	233	566	595	782	9
su	239	530	248	566	595	782	9
familia	254	530	283	566	595	782	9
como	54	541	77	578	595	782	9
un	82	541	92	578	595	782	9
contexto	97	541	133	578	595	782	9
conflictivo	138	541	183	578	595	782	9
en	188	541	198	578	595	782	9
el	202	541	210	578	595	782	9
que	214	541	229	578	595	782	9
existe	234	541	258	578	595	782	9
poco	263	541	283	578	595	782	9
entendimiento,	54	552	117	589	595	782	9
en	120	552	130	589	595	782	9
mayor	133	552	160	589	595	782	9
medida	164	552	195	589	595	782	9
que	198	552	213	589	595	782	9
los	217	552	229	589	595	782	9
abstemios	233	552	275	589	595	782	9
o	278	552	283	589	595	782	9
los	54	564	66	600	595	782	9
consumidores	71	564	129	600	595	782	9
no	134	564	144	600	595	782	9
abusivos.	149	564	188	600	595	782	9
De	193	564	205	600	595	782	9
nuevo,	210	564	238	600	595	782	9
los	243	564	255	600	595	782	9
senti-	260	564	283	600	595	782	9
mientos	54	575	87	612	595	782	9
de	90	575	100	612	595	782	9
insatisfacción	102	575	160	612	595	782	9
respecto	163	575	198	612	595	782	9
a	200	575	205	612	595	782	9
la	208	575	215	612	595	782	9
vida	218	575	236	612	595	782	9
familiar	239	575	272	612	595	782	9
se	275	575	283	612	595	782	9
hallan	54	587	79	623	595	782	9
presentes	82	587	121	623	595	782	9
como	124	587	148	623	595	782	9
factor	151	587	175	623	595	782	9
de	178	587	188	623	595	782	9
riesgo.	191	587	219	623	595	782	9
Hemos	65	598	95	635	595	782	9
hablado	97	598	131	635	595	782	9
de	133	598	143	635	595	782	9
la	145	598	153	635	595	782	9
autoestima	155	598	201	635	595	782	9
y	203	598	209	635	595	782	9
sus	211	598	224	635	595	782	9
regularidades	227	598	283	635	595	782	9
con	54	609	69	646	595	782	9
el	73	609	80	646	595	782	9
consumo	84	609	122	646	595	782	9
de	125	609	135	646	595	782	9
alcohol	139	609	170	646	595	782	9
juvenil	173	609	202	646	595	782	9
y	206	609	211	646	595	782	9
con	215	609	230	646	595	782	9
la	234	609	241	646	595	782	9
dinámica	245	609	283	646	595	782	9
familiar.	54	621	89	657	595	782	9
Pero	93	621	112	657	595	782	9
es	116	621	125	657	595	782	9
necesario	129	621	168	657	595	782	9
detenerse	172	621	212	657	595	782	9
en	216	621	226	657	595	782	9
una	229	621	245	657	595	782	9
cuestión	248	621	283	657	595	782	9
importante	54	632	99	669	595	782	9
para	102	632	120	669	595	782	9
comprender	122	632	172	669	595	782	9
el	174	632	182	669	595	782	9
papel	184	632	207	669	595	782	9
que	209	632	225	669	595	782	9
desempeña	227	632	273	669	595	782	9
la	276	632	283	669	595	782	9
autoestima	54	644	99	680	595	782	9
del	102	644	115	680	595	782	9
adolescente,	118	644	170	680	595	782	9
y	173	644	178	680	595	782	9
que	181	644	196	680	595	782	9
tiene	199	644	220	680	595	782	9
que	223	644	238	680	595	782	9
ver	241	644	254	680	595	782	9
con	258	644	273	680	595	782	9
el	276	644	283	680	595	782	9
carácter	54	655	87	692	595	782	9
multidimensional	90	655	163	692	595	782	9
de	166	655	176	692	595	782	9
este	179	655	196	692	595	782	9
constructo.	198	655	245	692	595	782	9
La	248	655	259	692	595	782	9
auto-	262	655	283	692	595	782	9
estima	54	666	81	703	595	782	9
alude	84	666	107	703	595	782	9
a	110	666	115	703	595	782	9
la	118	666	126	703	595	782	9
valoración	129	666	173	703	595	782	9
que	176	666	191	703	595	782	9
la	194	666	202	703	595	782	9
persona	205	666	238	703	595	782	9
hace	241	666	260	703	595	782	9
de	263	666	273	703	595	782	9
sí	276	666	283	703	595	782	9
misma,	54	678	84	714	595	782	9
de	87	678	97	714	595	782	9
modo	99	678	123	714	595	782	9
que,	125	678	143	714	595	782	9
por	145	678	159	714	595	782	9
un	161	678	172	714	595	782	9
lado,	174	678	195	714	595	782	9
el	197	678	205	714	595	782	9
adolescente	207	678	256	714	595	782	9
puede	258	678	283	714	595	782	9
tener	54	689	75	726	595	782	9
una	77	689	93	726	595	782	9
imagen	95	689	126	726	595	782	9
general	129	689	160	726	595	782	9
de	162	689	172	726	595	782	9
sí	175	689	182	726	595	782	9
mismo	184	689	213	726	595	782	9
favorable	216	689	255	726	595	782	9
o	258	689	263	726	595	782	9
des-	266	689	283	726	595	782	9
Copyright	54	728	86	756	595	782	9
2011	89	728	104	756	595	782	9
by	106	728	114	756	595	782	9
the	117	728	126	756	595	782	9
Colegio	129	728	154	756	595	782	9
Oficial	156	728	178	756	595	782	9
de	181	728	188	756	595	782	9
Psicólogos	190	728	225	756	595	782	9
de	227	728	235	756	595	782	9
Madrid	237	728	260	756	595	782	9
ISSN:	54	738	73	766	595	782	9
1132-0559	76	738	110	766	595	782	9
-	112	738	115	766	595	782	9
DOI:	117	738	133	766	595	782	9
10.5093/in2011v20n1a7	136	738	213	766	595	782	9
83	529	6	541	47	595	782	9
favorable,	312	39	354	76	595	782	9
y	358	39	363	76	595	782	9
por	366	39	380	76	595	782	9
otro	384	39	401	76	595	782	9
lado,	405	39	425	76	595	782	9
puesto	429	39	456	76	595	782	9
que	460	39	475	76	595	782	9
se	479	39	487	76	595	782	9
socializa	491	39	528	76	595	782	9
en	531	39	541	76	595	782	9
diversos	312	51	347	87	595	782	9
contextos	351	51	392	87	595	782	9
como	396	51	420	87	595	782	9
el	424	51	432	87	595	782	9
familiar,	437	51	472	87	595	782	9
el	477	51	485	87	595	782	9
escolar	489	51	519	87	595	782	9
o	524	51	529	87	595	782	9
el	534	51	541	87	595	782	9
social,	312	62	339	99	595	782	9
también	343	62	377	99	595	782	9
desarrollará	380	62	430	99	595	782	9
una	434	62	449	99	595	782	9
imagen	453	62	484	99	595	782	9
de	488	62	498	99	595	782	9
sí	502	62	509	99	595	782	9
mismo	513	62	541	99	595	782	9
específica	312	74	354	110	595	782	9
en	358	74	368	110	595	782	9
cada	373	74	392	110	595	782	9
uno	397	74	413	110	595	782	9
de	417	74	427	110	595	782	9
ellos	432	74	452	110	595	782	9
(Estévez,	456	74	495	110	595	782	9
Martínez-	500	74	541	110	595	782	9
Ferrer	312	85	337	122	595	782	9
y	340	85	345	122	595	782	9
Musitu,	347	85	380	122	595	782	9
2006).	382	85	409	122	595	782	9
La	412	85	423	122	595	782	9
autoestima,	425	85	474	122	595	782	9
por	476	85	490	122	595	782	9
tanto,	492	85	516	122	595	782	9
refle-	519	85	541	122	595	782	9
ja	312	96	319	133	595	782	9
una	323	96	338	133	595	782	9
valoración	341	96	386	133	595	782	9
general	389	96	420	133	595	782	9
o	424	96	429	133	595	782	9
global	432	96	459	133	595	782	9
de	462	96	472	133	595	782	9
uno	476	96	491	133	595	782	9
mismo,	495	96	526	133	595	782	9
así	530	96	541	133	595	782	9
como	312	108	335	144	595	782	9
también	338	108	371	144	595	782	9
valoraciones	374	108	427	144	595	782	9
específicas	430	108	476	144	595	782	9
procedentes	479	108	529	144	595	782	9
de	531	108	541	144	595	782	9
contextos	312	119	352	156	595	782	9
específicos	355	119	401	156	595	782	9
(Cava	404	119	429	156	595	782	9
y	432	119	438	156	595	782	9
Musitu,	440	119	473	156	595	782	9
2003).	476	119	503	156	595	782	9
La	506	119	517	156	595	782	9
auto-	520	119	541	156	595	782	9
estima	312	131	339	167	595	782	9
que	342	131	357	167	595	782	9
procede	360	131	393	167	595	782	9
de	396	131	405	167	595	782	9
los	408	131	420	167	595	782	9
ámbitos	423	131	456	167	595	782	9
familiar	459	131	492	167	595	782	9
y	495	131	500	167	595	782	9
académi-	503	131	541	167	595	782	9
co	312	142	322	179	595	782	9
opera	325	142	348	179	595	782	9
como	351	142	375	179	595	782	9
factor	378	142	402	179	595	782	9
protector	406	142	444	179	595	782	9
del	447	142	460	179	595	782	9
consumo	463	142	501	179	595	782	9
alcohóli-	504	142	541	179	595	782	9
co,	312	153	324	190	595	782	9
tal	327	153	338	190	595	782	9
y	341	153	346	190	595	782	9
como	349	153	373	190	595	782	9
ha	376	153	386	190	595	782	9
sido	389	153	406	190	595	782	9
discutido	409	153	448	190	595	782	9
a	451	153	455	190	595	782	9
lo	459	153	467	190	595	782	9
largo	470	153	491	190	595	782	9
de	494	153	504	190	595	782	9
este	507	153	524	190	595	782	9
tra-	527	153	541	190	595	782	9
bajo.	312	165	332	201	595	782	9
No	336	165	349	201	595	782	9
obstante,	353	165	391	201	595	782	9
la	395	165	403	201	595	782	9
autoestima	407	165	452	201	595	782	9
del	456	165	469	201	595	782	9
adolescente	473	165	522	201	595	782	9
que	526	165	541	201	595	782	9
procede	312	176	345	213	595	782	9
del	349	176	362	213	595	782	9
ámbito	365	176	395	213	595	782	9
de	398	176	408	213	595	782	9
sus	412	176	425	213	595	782	9
relaciones	429	176	472	213	595	782	9
sociales	476	176	509	213	595	782	9
guarda	513	176	541	213	595	782	9
una	312	188	327	224	595	782	9
relación	332	188	366	224	595	782	9
más	371	188	388	224	595	782	9
compleja	393	188	432	224	595	782	9
con	437	188	452	224	595	782	9
esta	457	188	474	224	595	782	9
conducta.	479	188	519	224	595	782	9
Así,	524	188	541	224	595	782	9
algunos	312	199	344	236	595	782	9
estudios,	349	199	386	236	595	782	9
como	390	199	414	236	595	782	9
el	418	199	426	236	595	782	9
de	430	199	440	236	595	782	9
Téllez,	445	199	473	236	595	782	9
Cote,	478	199	500	236	595	782	9
Savogal,	505	199	541	236	595	782	9
Martínez	312	210	350	247	595	782	9
y	356	210	362	247	595	782	9
Cruz	368	210	389	247	595	782	9
(2003),	395	210	426	247	595	782	9
encuentran	433	210	479	247	595	782	9
una	485	210	501	247	595	782	9
relación	507	210	541	247	595	782	9
inversa	312	222	342	258	595	782	9
entre	345	222	366	258	595	782	9
autoestima	370	222	415	258	595	782	9
social	419	222	443	258	595	782	9
y	447	222	452	258	595	782	9
consumo	456	222	494	258	595	782	9
de	497	222	507	258	595	782	9
alcohol	510	222	541	258	595	782	9
en	312	233	322	270	595	782	9
adolescentes,	328	233	383	270	595	782	9
mientras	390	233	426	270	595	782	9
que	432	233	447	270	595	782	9
otros,	453	233	477	270	595	782	9
como	483	233	507	270	595	782	9
los	513	233	525	270	595	782	9
de	531	233	541	270	595	782	9
Musitu,	312	245	344	281	595	782	9
Jiménez	350	245	384	281	595	782	9
y	389	245	395	281	595	782	9
Murgui	400	245	432	281	595	782	9
(2007)	437	245	465	281	595	782	9
o	471	245	476	281	595	782	9
Wild,	481	245	504	281	595	782	9
Filsher,	510	245	541	281	595	782	9
Bhana	312	256	338	293	595	782	9
y	343	256	348	293	595	782	9
Lombard	352	256	391	293	595	782	9
(2004),	395	256	425	293	595	782	9
indican	430	256	460	293	595	782	9
que	465	256	480	293	595	782	9
la	484	256	492	293	595	782	9
autoestima	496	256	541	293	595	782	9
social	312	267	336	304	595	782	9
guarda	342	267	370	304	595	782	9
una	376	267	391	304	595	782	9
relación	396	267	430	304	595	782	9
directa	436	267	464	304	595	782	9
con	470	267	485	304	595	782	9
el	490	267	498	304	595	782	9
consumo	503	267	541	304	595	782	9
juvenil	312	279	341	315	595	782	9
de	344	279	354	315	595	782	9
alcohol,	357	279	390	315	595	782	9
ya	394	279	403	315	595	782	9
que	407	279	422	315	595	782	9
los	425	279	437	315	595	782	9
adolescentes	440	279	493	315	595	782	9
con	496	279	511	315	595	782	9
menor	514	279	541	315	595	782	9
autoestima	312	290	357	327	595	782	9
social	360	290	385	327	595	782	9
pasan	388	290	412	327	595	782	9
menos	414	290	442	327	595	782	9
tiempo	445	290	474	327	595	782	9
con	477	290	492	327	595	782	9
sus	495	290	509	327	595	782	9
iguales	512	290	541	327	595	782	9
y	312	302	317	338	595	782	9
tienen,	321	302	349	338	595	782	9
consecuentemente,	353	302	433	338	595	782	9
menos	437	302	464	338	595	782	9
oportunidades	468	302	527	338	595	782	9
de	531	302	541	338	595	782	9
manifestar	312	313	356	350	595	782	9
conductas	359	313	401	350	595	782	9
como	404	313	428	350	595	782	9
fumar	431	313	456	350	595	782	9
o	459	313	464	350	595	782	9
beber,	467	313	493	350	595	782	9
que	496	313	511	350	595	782	9
suelen	514	313	541	350	595	782	9
iniciarse	312	324	347	361	595	782	9
en	350	324	360	361	595	782	9
la	363	324	370	361	595	782	9
adolescencia	373	324	427	361	595	782	9
con	430	324	445	361	595	782	9
el	448	324	456	361	595	782	9
grupo.	458	324	486	361	595	782	9
Más	323	336	341	372	595	782	9
concretamente,	345	336	409	372	595	782	9
Cava	413	336	434	372	595	782	9
et	438	336	446	372	595	782	9
al.	449	336	460	372	595	782	9
(2008)	463	336	491	372	595	782	9
encuentran	495	336	541	372	595	782	9
que	312	347	327	384	595	782	9
la	330	347	338	384	595	782	9
relación	342	347	375	384	595	782	9
entre	379	347	400	384	595	782	9
autoestima	404	347	449	384	595	782	9
social	453	347	477	384	595	782	9
y	481	347	486	384	595	782	9
consumo	490	347	528	384	595	782	9
de	531	347	541	384	595	782	9
alcohol	312	359	343	395	595	782	9
es	346	359	355	395	595	782	9
diferente	359	359	396	395	595	782	9
en	400	359	410	395	595	782	9
la	414	359	422	395	595	782	9
adolescencia	426	359	479	395	595	782	9
temprana	483	359	522	395	595	782	9
–de	526	359	541	395	595	782	9
12	312	370	322	407	595	782	9
a	325	370	330	407	595	782	9
14	333	370	343	407	595	782	9
años–	346	370	371	407	595	782	9
y	374	370	379	407	595	782	9
en	382	370	392	407	595	782	9
la	395	370	403	407	595	782	9
adolescencia	406	370	460	407	595	782	9
media	463	370	488	407	595	782	9
–de	491	370	506	407	595	782	9
15	510	370	520	407	595	782	9
a	523	370	528	407	595	782	9
17	531	370	541	407	595	782	9
años–:	312	381	339	418	595	782	9
en	341	381	351	418	595	782	9
la	354	381	361	418	595	782	9
adolescencia	364	381	417	418	595	782	9
temprana	420	381	459	418	595	782	9
ambas	461	381	488	418	595	782	9
variables	490	381	528	418	595	782	9
no	531	381	541	418	595	782	9
muestran	312	393	350	429	595	782	9
relación	356	393	390	429	595	782	9
significativa,	395	393	450	429	595	782	9
mientras	455	393	492	429	595	782	9
que	497	393	512	429	595	782	9
en	518	393	528	429	595	782	9
la	534	393	541	429	595	782	9
adolescencia	312	404	365	441	595	782	9
media	370	404	396	441	595	782	9
la	400	404	408	441	595	782	9
autoestima	412	404	458	441	595	782	9
social	462	404	487	441	595	782	9
actúa	491	404	513	441	595	782	9
como	518	404	541	441	595	782	9
predictor	312	416	350	452	595	782	9
del	353	416	366	452	595	782	9
consumo	369	416	407	452	595	782	9
de	410	416	420	452	595	782	9
alcohol.	423	416	456	452	595	782	9
Pasado	460	416	489	452	595	782	9
el	493	416	500	452	595	782	9
principio	503	416	541	452	595	782	9
de	312	427	322	464	595	782	9
la	325	427	333	464	595	782	9
adolescencia,	337	427	393	464	595	782	9
explican	397	427	432	464	595	782	9
estos	436	427	457	464	595	782	9
autores,	461	427	494	464	595	782	9
los	497	427	510	464	595	782	9
indivi-	513	427	541	464	595	782	9
duos	312	438	332	475	595	782	9
con	335	438	350	475	595	782	9
más	353	438	370	475	595	782	9
facilidad	373	438	410	475	595	782	9
para	413	438	431	475	595	782	9
relacionarse	434	438	485	475	595	782	9
y	488	438	493	475	595	782	9
hacer	496	438	519	475	595	782	9
ami-	522	438	541	475	595	782	9
gos	312	450	326	486	595	782	9
son,	331	450	348	486	595	782	9
precisamente,	352	450	410	486	595	782	9
los	414	450	427	486	595	782	9
que	431	450	446	486	595	782	9
presentan	450	450	491	486	595	782	9
una	495	450	510	486	595	782	9
mayor	514	450	541	486	595	782	9
probabilidad	312	461	365	498	595	782	9
de	368	461	377	498	595	782	9
consumo,	380	461	421	498	595	782	9
relación	424	461	457	498	595	782	9
ésta	460	461	476	498	595	782	9
que	479	461	494	498	595	782	9
todavía	497	461	528	498	595	782	9
no	531	461	541	498	595	782	9
se	312	473	320	509	595	782	9
ha	324	473	333	509	595	782	9
materializado	337	473	394	509	595	782	9
en	397	473	407	509	595	782	9
la	410	473	417	509	595	782	9
primera	421	473	453	509	595	782	9
adolescencia,	456	473	513	509	595	782	9
donde	516	473	541	509	595	782	9
el	312	484	319	521	595	782	9
deseo	322	484	346	521	595	782	9
de	348	484	358	521	595	782	9
autonomía	360	484	405	521	595	782	9
convive	407	484	440	521	595	782	9
con	443	484	458	521	595	782	9
una	460	484	475	521	595	782	9
mayor	478	484	504	521	595	782	9
supervi-	507	484	541	521	595	782	9
sión	312	495	329	532	595	782	9
familiar.	333	495	368	532	595	782	9
Sin	371	495	385	532	595	782	9
embargo,	389	495	428	532	595	782	9
Fuentes,	432	495	467	532	595	782	9
García,	470	495	501	532	595	782	9
Gracia	505	495	533	532	595	782	9
y	536	495	541	532	595	782	9
Lila	312	507	329	543	595	782	9
(2011)	331	507	359	543	595	782	9
en	362	507	372	543	595	782	9
un	374	507	385	543	595	782	9
estudio	388	507	418	543	595	782	9
con	421	507	436	543	595	782	9
adolescentes	439	507	492	543	595	782	9
de	494	507	504	543	595	782	9
entre	507	507	528	543	595	782	9
12	531	507	541	543	595	782	9
y	312	518	317	555	595	782	9
17	320	518	330	555	595	782	9
años,	333	518	355	555	595	782	9
cuestionan	358	518	403	555	595	782	9
la	405	518	413	555	595	782	9
evidencia	416	518	456	555	595	782	9
empírica	459	518	495	555	595	782	9
que	498	518	513	555	595	782	9
apoya	516	518	541	555	595	782	9
la	312	530	319	566	595	782	9
relación	323	530	357	566	595	782	9
directa	360	530	389	566	595	782	9
entre	392	530	413	566	595	782	9
autoconcepto	417	530	473	566	595	782	9
social	476	530	501	566	595	782	9
y	504	530	510	566	595	782	9
consu-	513	530	541	566	595	782	9
mo	312	541	325	578	595	782	9
de	329	541	339	578	595	782	9
sustancias,	342	541	388	578	595	782	9
pues	391	541	410	578	595	782	9
al	414	541	422	578	595	782	9
calcular	425	541	459	578	595	782	9
la	462	541	470	578	595	782	9
correlación	474	541	521	578	595	782	9
par-	524	541	541	578	595	782	9
cial	312	552	327	589	595	782	9
entre	332	552	353	589	595	782	9
ambas	358	552	385	589	595	782	9
variables,	390	552	430	589	595	782	9
esto	435	552	452	589	595	782	9
es,	457	552	469	589	595	782	9
controlando	474	552	524	589	595	782	9
los	529	552	541	589	595	782	9
efectos	312	564	341	600	595	782	9
estadísticos	344	564	392	600	595	782	9
de	395	564	405	600	595	782	9
la	407	564	415	600	595	782	9
edad	417	564	437	600	595	782	9
y	439	564	445	600	595	782	9
el	447	564	455	600	595	782	9
sexo,	457	564	479	600	595	782	9
no	482	564	492	600	595	782	9
hayan	495	564	520	600	595	782	9
rela-	522	564	541	600	595	782	9
ción	312	575	330	612	595	782	9
significativa	334	575	386	612	595	782	9
entre	390	575	411	612	595	782	9
ellas,	415	575	437	612	595	782	9
por	441	575	455	612	595	782	9
lo	459	575	467	612	595	782	9
que,	471	575	489	612	595	782	9
añaden,	493	575	526	612	595	782	9
las	530	575	541	612	595	782	9
conclusiones	312	587	366	623	595	782	9
que	370	587	385	623	595	782	9
se	389	587	398	623	595	782	9
derivan	402	587	433	623	595	782	9
de	438	587	447	623	595	782	9
investigaciones	452	587	516	623	595	782	9
ante-	520	587	541	623	595	782	9
riores	312	598	336	635	595	782	9
podrían	338	598	370	635	595	782	9
estar	373	598	392	635	595	782	9
basadas	395	598	428	635	595	782	9
en	430	598	440	635	595	782	9
relaciones	442	598	485	635	595	782	9
espúreas	487	598	524	635	595	782	9
que	526	598	541	635	595	782	9
estén	312	609	333	646	595	782	9
reflejando	336	609	379	646	595	782	9
el	381	609	389	646	595	782	9
efecto	392	609	418	646	595	782	9
de	420	609	430	646	595	782	9
terceras	433	609	466	646	595	782	9
variables	469	609	506	646	595	782	9
no	509	609	520	646	595	782	9
con-	523	609	541	646	595	782	9
troladas	312	621	345	657	595	782	9
estadísticamente.	348	621	420	657	595	782	9
De	323	632	335	669	595	782	9
un	340	632	351	669	595	782	9
modo	356	632	380	669	595	782	9
u	385	632	390	669	595	782	9
otro,	395	632	415	669	595	782	9
hay	420	632	435	669	595	782	9
que	440	632	455	669	595	782	9
hacer	460	632	483	669	595	782	9
mención,	488	632	526	669	595	782	9
de	531	632	541	669	595	782	9
nuevo,	312	644	340	680	595	782	9
a	343	644	348	680	595	782	9
que	352	644	367	680	595	782	9
todo	370	644	389	680	595	782	9
aquello	393	644	423	680	595	782	9
que	427	644	442	680	595	782	9
reduce	446	644	474	680	595	782	9
la	477	644	485	680	595	782	9
probabilidad	488	644	541	680	595	782	9
de	312	655	322	692	595	782	9
una	326	655	341	692	595	782	9
conducta	346	655	384	692	595	782	9
de	389	655	399	692	595	782	9
riesgo	403	655	429	692	595	782	9
no	434	655	444	692	595	782	9
debe	449	655	469	692	595	782	9
ser	474	655	486	692	595	782	9
considerado	491	655	541	692	595	782	9
inmediatamente	312	666	379	703	595	782	9
como	386	666	409	703	595	782	9
factor	416	666	440	703	595	782	9
de	447	666	457	703	595	782	9
protección.	463	666	511	703	595	782	9
Fuera	517	666	541	703	595	782	9
como	312	678	335	714	595	782	9
fuera,	338	678	362	714	595	782	9
no	365	678	375	714	595	782	9
debería	378	678	409	714	595	782	9
prevenirse	412	678	455	714	595	782	9
la	458	678	466	714	595	782	9
autoestima	469	678	514	714	595	782	9
social	517	678	541	714	595	782	9
en	312	689	322	726	595	782	9
los	324	689	337	726	595	782	9
adolescentes,	339	689	395	726	595	782	9
sino	398	689	415	726	595	782	9
más	418	689	435	726	595	782	9
bien	438	689	456	726	595	782	9
potenciarla,	459	689	508	726	595	782	9
aunque	511	689	541	726	595	782	9
Psychosocial	458	728	500	756	595	782	9
Intervention	502	728	541	756	595	782	9
Vol.	438	738	451	766	595	782	9
20,	453	738	463	766	595	782	9
No.	466	738	477	766	595	782	9
1,	480	738	486	766	595	782	9
2011	488	738	503	766	595	782	9
-	506	738	508	766	595	782	9
pp.	511	738	521	766	595	782	9
75-94	523	738	541	766	595	782	9
84	54	6	66	47	595	782	10
C	251	16	256	44	595	782	10
ONSUMO	256	21	282	42	595	782	10
J	284	16	287	44	595	782	10
UVENIL	287	21	310	42	595	782	10
DE	312	21	320	42	595	782	10
A	321	16	327	44	595	782	10
LCOHOL	327	21	352	42	595	782	10
canalizándola	54	39	112	76	595	782	10
hacia	114	39	136	76	595	782	10
contenidos	139	39	184	76	595	782	10
congruentes	186	39	237	76	595	782	10
con	240	39	255	76	595	782	10
el	257	39	265	76	595	782	10
cui-	267	39	283	76	595	782	10
dado	54	51	74	87	595	782	10
de	78	51	88	87	595	782	10
la	92	51	100	87	595	782	10
salud,	104	51	128	87	595	782	10
al	132	51	140	87	595	782	10
mismo	144	51	173	87	595	782	10
tiempo	177	51	206	87	595	782	10
que	210	51	225	87	595	782	10
se	229	51	238	87	595	782	10
fortalecen	242	51	283	87	595	782	10
otros	54	62	75	99	595	782	10
factores	78	62	111	99	595	782	10
de	114	62	124	99	595	782	10
protección.	127	62	174	99	595	782	10
El	65	74	75	110	595	782	10
modelado	79	74	120	110	595	782	10
parental	124	74	158	110	595	782	10
de	162	74	172	110	595	782	10
consumo	176	74	214	110	595	782	10
es,	219	74	230	110	595	782	10
igualmente,	234	74	283	110	595	782	10
otro	54	85	71	122	595	782	10
factor	73	85	98	122	595	782	10
familiar	100	85	133	122	595	782	10
que	135	85	151	122	595	782	10
demuestra	153	85	196	122	595	782	10
influencia	198	85	240	122	595	782	10
en	243	85	253	122	595	782	10
el	255	85	262	122	595	782	10
con-	265	85	283	122	595	782	10
sumo	54	96	77	133	595	782	10
de	82	96	92	133	595	782	10
alcohol	97	96	128	133	595	782	10
entre	133	96	154	133	595	782	10
los	159	96	171	133	595	782	10
adolescentes.	176	96	232	133	595	782	10
Así,	236	96	253	133	595	782	10
puede	258	96	283	133	595	782	10
afirmarse	54	108	93	144	595	782	10
con	96	108	111	144	595	782	10
claridad	114	108	148	144	595	782	10
que	150	108	165	144	595	782	10
existe	168	108	192	144	595	782	10
una	195	108	210	144	595	782	10
mayor	213	108	240	144	595	782	10
probabili-	242	108	283	144	595	782	10
dad	54	119	69	156	595	782	10
de	71	119	81	156	595	782	10
consumo	84	119	122	156	595	782	10
abusivo	124	119	157	156	595	782	10
en	159	119	169	156	595	782	10
los	172	119	184	156	595	782	10
hijos	186	119	207	156	595	782	10
adolescentes	209	119	262	156	595	782	10
con-	265	119	283	156	595	782	10
forme	54	131	79	167	595	782	10
aumenta	81	131	117	167	595	782	10
la	119	131	127	167	595	782	10
frecuencia	129	131	173	167	595	782	10
de	175	131	185	167	595	782	10
consumo	187	131	225	167	595	782	10
alcohólico	228	131	271	167	595	782	10
en	274	131	283	167	595	782	10
sus	54	142	67	179	595	782	10
padres	71	142	98	179	595	782	10
(Buelga	101	142	134	179	595	782	10
y	138	142	143	179	595	782	10
Pons,	146	142	169	179	595	782	10
2004;	172	142	196	179	595	782	10
Buelga	200	142	229	179	595	782	10
et	233	142	240	179	595	782	10
al.,	243	142	256	179	595	782	10
2006;	260	142	283	179	595	782	10
Fromme	54	153	89	190	595	782	10
y	94	153	100	190	595	782	10
Ruela,	104	153	132	190	595	782	10
1994;	136	153	160	190	595	782	10
Villarreal	165	153	205	190	595	782	10
et	210	153	217	190	595	782	10
al.,	222	153	235	190	595	782	10
2010).	240	153	267	190	595	782	10
En	272	153	283	190	595	782	10
general,	54	165	87	201	595	782	10
el	90	165	98	201	595	782	10
consumo	100	165	138	201	595	782	10
de	141	165	150	201	595	782	10
alcohol	153	165	184	201	595	782	10
en	187	165	196	201	595	782	10
los	199	165	211	201	595	782	10
padres	214	165	241	201	595	782	10
predispo-	244	165	283	201	595	782	10
ne	54	176	64	213	595	782	10
en	67	176	77	213	595	782	10
los	80	176	92	213	595	782	10
hijos	96	176	116	213	595	782	10
a	119	176	124	213	595	782	10
una	127	176	142	213	595	782	10
actitud	145	176	174	213	595	782	10
favorable	177	176	217	213	595	782	10
hacia	220	176	242	213	595	782	10
esta	245	176	262	213	595	782	10
con-	265	176	283	213	595	782	10
ducta,	54	188	79	224	595	782	10
incluso	82	188	112	224	595	782	10
cuando	115	188	146	224	595	782	10
los	148	188	161	224	595	782	10
padres	164	188	191	224	595	782	10
emiten	194	188	222	224	595	782	10
mensajes	225	188	264	224	595	782	10
ver-	267	188	283	224	595	782	10
bales	54	199	75	236	595	782	10
explícitos	81	199	122	236	595	782	10
en	128	199	138	236	595	782	10
contra	144	199	170	236	595	782	10
de	176	199	186	236	595	782	10
su	192	199	201	236	595	782	10
uso	207	199	222	236	595	782	10
(Varlinskaya,	228	199	283	236	595	782	10
Spear	54	210	78	247	595	782	10
y	82	210	87	247	595	782	10
Spear,	91	210	118	247	595	782	10
2001).	122	210	149	247	595	782	10
Quiere	153	210	182	247	595	782	10
esto	186	210	203	247	595	782	10
decir	207	210	228	247	595	782	10
que,	232	210	250	247	595	782	10
ante	254	210	272	247	595	782	10
la	276	210	283	247	595	782	10
contradicción	54	222	111	258	595	782	10
entre	113	222	134	258	595	782	10
la	137	222	144	258	595	782	10
conducta	147	222	184	258	595	782	10
de	187	222	197	258	595	782	10
los	199	222	211	258	595	782	10
padres	214	222	241	258	595	782	10
y	243	222	249	258	595	782	10
sus	251	222	264	258	595	782	10
ver-	267	222	283	258	595	782	10
balizaciones	54	233	106	270	595	782	10
explícitas,	108	233	151	270	595	782	10
el	153	233	161	270	595	782	10
modelado	163	233	205	270	595	782	10
de	207	233	217	270	595	782	10
comportamien-	219	233	283	270	595	782	10
tos	54	245	66	281	595	782	10
parentales	69	245	111	281	595	782	10
tendrá	114	245	140	281	595	782	10
un	143	245	153	281	595	782	10
mayor	156	245	183	281	595	782	10
efecto	186	245	211	281	595	782	10
sobre	214	245	237	281	595	782	10
la	239	245	247	281	595	782	10
conduc-	250	245	283	281	595	782	10
ta	54	256	61	293	595	782	10
de	64	256	74	293	595	782	10
los	77	256	89	293	595	782	10
hijos	92	256	113	293	595	782	10
que	115	256	131	293	595	782	10
las	133	256	145	293	595	782	10
palabras.	148	256	186	293	595	782	10
Desde	188	256	215	293	595	782	10
luego,	217	256	243	293	595	782	10
el	246	256	254	293	595	782	10
mode-	257	256	283	293	595	782	10
lado	54	267	72	304	595	782	10
ejerce	75	267	100	304	595	782	10
su	103	267	112	304	595	782	10
influencia	115	267	157	304	595	782	10
no	160	267	171	304	595	782	10
de	174	267	184	304	595	782	10
manera	187	267	218	304	595	782	10
mecánica,	221	267	263	304	595	782	10
sino	266	267	283	304	595	782	10
de	54	279	64	315	595	782	10
manera	67	279	98	315	595	782	10
mediatizada	101	279	152	315	595	782	10
por	155	279	169	315	595	782	10
las	172	279	184	315	595	782	10
interpretaciones	187	279	254	315	595	782	10
que	257	279	273	315	595	782	10
el	276	279	283	315	595	782	10
receptor	54	290	88	327	595	782	10
haga	91	290	110	327	595	782	10
respecto	113	290	148	327	595	782	10
de	150	290	160	327	595	782	10
la	162	290	170	327	595	782	10
conducta	172	290	210	327	595	782	10
y	213	290	218	327	595	782	10
del	220	290	233	327	595	782	10
modelo,	235	290	269	327	595	782	10
así	272	290	283	327	595	782	10
como	54	302	77	338	595	782	10
por	81	302	95	338	595	782	10
los	100	302	112	338	595	782	10
significados	116	302	167	338	595	782	10
sociales	171	302	204	338	595	782	10
que	209	302	224	338	595	782	10
esa	228	302	241	338	595	782	10
conducta	246	302	283	338	595	782	10
posea.	54	313	80	350	595	782	10
De	83	313	96	350	595	782	10
este	99	313	115	350	595	782	10
modo,	118	313	145	350	595	782	10
un	148	313	158	350	595	782	10
modelado	161	313	203	350	595	782	10
parental	206	313	239	350	595	782	10
de	243	313	252	350	595	782	10
consu-	255	313	283	350	595	782	10
mo	54	324	67	361	595	782	10
de	70	324	80	361	595	782	10
alcohol	82	324	113	361	595	782	10
y	116	324	121	361	595	782	10
un	124	324	134	361	595	782	10
mensaje	137	324	171	361	595	782	10
verbal	174	324	200	361	595	782	10
rechazando	203	324	250	361	595	782	10
su	253	324	262	361	595	782	10
con-	265	324	283	361	595	782	10
sumo	54	336	77	372	595	782	10
para	80	336	98	372	595	782	10
el	102	336	109	372	595	782	10
hijo	113	336	129	372	595	782	10
representa	133	336	176	372	595	782	10
una	180	336	195	372	595	782	10
situación	198	336	236	372	595	782	10
paradójica	240	336	283	372	595	782	10
que	54	347	69	384	595	782	10
pudiera	72	347	104	384	595	782	10
generar	107	347	139	384	595	782	10
en	142	347	152	384	595	782	10
el	155	347	163	384	595	782	10
adolescente	166	347	215	384	595	782	10
una	218	347	234	384	595	782	10
categoriza-	237	347	283	384	595	782	10
ción	54	359	72	395	595	782	10
del	75	359	88	395	595	782	10
consumo	91	359	129	395	595	782	10
dentro	131	359	158	395	595	782	10
del	161	359	174	395	595	782	10
estatus	177	359	206	395	595	782	10
de	209	359	218	395	595	782	10
adulto,	221	359	250	395	595	782	10
convir-	253	359	283	395	595	782	10
tiéndolo,	54	370	91	407	595	782	10
de	94	370	103	407	595	782	10
este	106	370	122	407	595	782	10
modo,	125	370	152	407	595	782	10
en	154	370	164	407	595	782	10
más	167	370	184	407	595	782	10
atrayente.	186	370	227	407	595	782	10
El	230	370	239	407	595	782	10
modelado	242	370	283	407	595	782	10
de	54	381	64	418	595	782	10
los	67	381	80	418	595	782	10
padres	83	381	111	418	595	782	10
es,	115	381	126	418	595	782	10
pues,	130	381	151	418	595	782	10
un	155	381	166	418	595	782	10
factor	169	381	194	418	595	782	10
importantísimo	198	381	262	418	595	782	10
para	265	381	283	418	595	782	10
entender	54	393	90	429	595	782	10
el	93	393	101	429	595	782	10
comportamiento	104	393	173	429	595	782	10
de	176	393	186	429	595	782	10
los	189	393	201	429	595	782	10
niños	204	393	227	429	595	782	10
y	230	393	235	429	595	782	10
adolescen-	239	393	283	429	595	782	10
tes	54	404	66	441	595	782	10
(Bandura,	68	404	110	441	595	782	10
1999;	113	404	137	441	595	782	10
Musitu	140	404	169	441	595	782	10
et	172	404	180	441	595	782	10
al.,	183	404	195	441	595	782	10
2001).	198	404	225	441	595	782	10
Si	228	404	237	441	595	782	10
un	240	404	250	441	595	782	10
adoles-	253	404	283	441	595	782	10
cente	54	416	76	452	595	782	10
ha	78	416	88	452	595	782	10
vivido	91	416	118	452	595	782	10
durante	120	416	152	452	595	782	10
13	154	416	165	452	595	782	10
o	167	416	172	452	595	782	10
14	175	416	185	452	595	782	10
años	188	416	207	452	595	782	10
en	209	416	219	452	595	782	10
un	222	416	232	452	595	782	10
medio	235	416	261	452	595	782	10
en	264	416	273	452	595	782	10
el	276	416	283	452	595	782	10
que	54	427	69	464	595	782	10
observa	75	427	107	464	595	782	10
como	113	427	136	464	595	782	10
“normal”	142	427	181	464	595	782	10
el	187	427	194	464	595	782	10
consumo	200	427	238	464	595	782	10
social	243	427	268	464	595	782	10
de	274	427	283	464	595	782	10
determinadas	54	438	110	475	595	782	10
sustancias,	116	438	161	475	595	782	10
entenderá	167	438	208	475	595	782	10
como	214	438	238	475	595	782	10
adecuado	244	438	283	475	595	782	10
que	54	450	69	486	595	782	10
él	72	450	80	486	595	782	10
mismo	82	450	111	486	595	782	10
pueda	114	450	139	486	595	782	10
hacer	142	450	165	486	595	782	10
esto	168	450	184	486	595	782	10
cuando	187	450	218	486	595	782	10
lleve	221	450	241	486	595	782	10
a	244	450	249	486	595	782	10
cabo	251	450	271	486	595	782	10
su	274	450	283	486	595	782	10
propia	54	461	81	498	595	782	10
conducta	83	461	121	498	595	782	10
en	124	461	134	498	595	782	10
su	137	461	146	498	595	782	10
vida	149	461	167	498	595	782	10
social	170	461	194	498	595	782	10
autónoma	197	461	238	498	595	782	10
próxima	241	461	276	498	595	782	10
a	279	461	283	498	595	782	10
estrenarse.	54	473	98	509	595	782	10
El	65	484	75	521	595	782	10
papel	78	484	101	521	595	782	10
del	105	484	117	521	595	782	10
modelado	121	484	163	521	595	782	10
familiar	166	484	199	521	595	782	10
será	203	484	220	521	595	782	10
decisivo	224	484	259	521	595	782	10
en	262	484	272	521	595	782	10
la	276	484	283	521	595	782	10
prevención.	54	495	103	532	595	782	10
No	106	495	119	532	595	782	10
se	123	495	131	532	595	782	10
tratará	135	495	161	532	595	782	10
de	165	495	175	532	595	782	10
que	178	495	193	532	595	782	10
los	197	495	209	532	595	782	10
padres	212	495	240	532	595	782	10
anulen	243	495	271	532	595	782	10
su	274	495	283	532	595	782	10
consumo	54	507	92	543	595	782	10
de	96	507	106	543	595	782	10
bebidas	111	507	143	543	595	782	10
alcohólicas,	148	507	197	543	595	782	10
sino	202	507	220	543	595	782	10
de	224	507	234	543	595	782	10
ofrecer	239	507	268	543	595	782	10
un	273	507	283	543	595	782	10
modelado	54	518	95	555	595	782	10
de	100	518	110	555	595	782	10
consumo	115	518	153	555	595	782	10
controlado	157	518	202	555	595	782	10
y	207	518	212	555	595	782	10
razonablemente	217	518	283	555	595	782	10
prudente	54	530	91	566	595	782	10
–si	96	530	108	566	595	782	10
es	113	530	122	566	595	782	10
que	127	530	142	566	595	782	10
fueran	147	530	174	566	595	782	10
consumidores–.	179	530	246	566	595	782	10
Esto	251	530	270	566	595	782	10
es	275	530	283	566	595	782	10
especialmente	54	541	113	578	595	782	10
importante,	116	541	164	578	595	782	10
ya	167	541	177	578	595	782	10
que	180	541	195	578	595	782	10
los	197	541	210	578	595	782	10
adolescentes	212	541	266	578	595	782	10
que	268	541	283	578	595	782	10
beben	54	552	79	589	595	782	10
de	82	552	92	589	595	782	10
manera	96	552	126	589	595	782	10
abusiva	130	552	162	589	595	782	10
no	165	552	176	589	595	782	10
han	179	552	194	589	595	782	10
alcanzado	197	552	239	589	595	782	10
un	243	552	253	589	595	782	10
apren-	257	552	283	589	595	782	10
dizaje	54	564	79	600	595	782	10
de	82	564	91	600	595	782	10
la	94	564	102	600	595	782	10
ingesta	104	564	134	600	595	782	10
moderada	137	564	178	600	595	782	10
de	181	564	191	600	595	782	10
esta	193	564	210	600	595	782	10
sustancia,	212	564	253	600	595	782	10
puesto	256	564	283	600	595	782	10
que	54	575	69	612	595	782	10
su	75	575	84	612	595	782	10
consumo	90	575	128	612	595	782	10
ocurre,	133	575	163	612	595	782	10
fundamentalmente,	169	575	249	612	595	782	10
con	255	575	270	612	595	782	10
el	276	575	283	612	595	782	10
grupo	54	587	78	623	595	782	10
de	83	587	93	623	595	782	10
iguales	98	587	128	623	595	782	10
y	133	587	138	623	595	782	10
no	143	587	154	623	595	782	10
con	158	587	174	623	595	782	10
la	179	587	186	623	595	782	10
familia	191	587	221	623	595	782	10
(Budd,	226	587	255	623	595	782	10
Eiser,	260	587	283	623	595	782	10
Morgan	54	598	87	635	595	782	10
y	91	598	96	635	595	782	10
Gammage,	101	598	147	635	595	782	10
1985).	151	598	178	635	595	782	10
Además,	182	598	219	635	595	782	10
los	223	598	235	635	595	782	10
problemas	240	598	283	635	595	782	10
relacionados	54	609	107	646	595	782	10
con	110	609	125	646	595	782	10
el	128	609	135	646	595	782	10
abuso	138	609	162	646	595	782	10
de	165	609	175	646	595	782	10
alcohol,	178	609	211	646	595	782	10
tales	214	609	234	646	595	782	10
como	236	609	260	646	595	782	10
pele-	262	609	283	646	595	782	10
as	54	621	63	657	595	782	10
o	66	621	71	657	595	782	10
conducción	75	621	123	657	595	782	10
temeraria,	127	621	169	657	595	782	10
son	173	621	187	657	595	782	10
más	191	621	208	657	595	782	10
habituales	211	621	254	657	595	782	10
en	258	621	268	657	595	782	10
los	271	621	283	657	595	782	10
jóvenes	54	632	86	669	595	782	10
que	90	632	105	669	595	782	10
beben	109	632	134	669	595	782	10
sólo	138	632	155	669	595	782	10
fuera	159	632	180	669	595	782	10
de	184	632	194	669	595	782	10
su	198	632	207	669	595	782	10
casa	211	632	229	669	595	782	10
(Coleman	233	632	274	669	595	782	10
y	278	632	283	669	595	782	10
Cater,	54	644	79	680	595	782	10
2005;	86	644	110	680	595	782	10
Wells,	116	644	143	680	595	782	10
Graham,	149	644	186	680	595	782	10
Speechley	193	644	236	680	595	782	10
y	243	644	248	680	595	782	10
Koval,	255	644	283	680	595	782	10
2005).	54	655	81	692	595	782	10
El	84	655	93	692	595	782	10
consumo	96	655	134	692	595	782	10
juvenil	137	655	166	692	595	782	10
de	169	655	179	692	595	782	10
alcohol	182	655	212	692	595	782	10
está	215	655	232	692	595	782	10
vinculado	234	655	276	692	595	782	10
a	279	655	283	692	595	782	10
los	54	666	66	703	595	782	10
momentos	68	666	112	703	595	782	10
de	115	666	125	703	595	782	10
ocio	127	666	145	703	595	782	10
con	147	666	163	703	595	782	10
el	165	666	173	703	595	782	10
grupo	175	666	200	703	595	782	10
durante	202	666	233	703	595	782	10
los	236	666	248	703	595	782	10
fines	251	666	271	703	595	782	10
de	273	666	283	703	595	782	10
semana	54	678	85	714	595	782	10
e	88	678	93	714	595	782	10
incluso	95	678	126	714	595	782	10
los	128	678	140	714	595	782	10
consumidores	143	678	201	714	595	782	10
abusivos	204	678	241	714	595	782	10
no	243	678	254	714	595	782	10
suelen	257	678	283	714	595	782	10
beber	54	689	77	726	595	782	10
entre	80	689	101	726	595	782	10
semana	103	689	135	726	595	782	10
o	138	689	143	726	595	782	10
con	145	689	161	726	595	782	10
su	163	689	173	726	595	782	10
familia	175	689	205	726	595	782	10
(Laespada	208	689	251	726	595	782	10
y	254	689	259	726	595	782	10
Elzo,	261	689	283	726	595	782	10
Psychosocial	54	728	96	756	595	782	10
Intervention	98	728	137	756	595	782	10
Vol.	54	738	67	766	595	782	10
20,	69	738	79	766	595	782	10
No.	81	738	93	766	595	782	10
1,	95	738	101	766	595	782	10
2011	103	738	119	766	595	782	10
-	121	738	124	766	595	782	10
pp.	126	738	136	766	595	782	10
75-94	138	738	157	766	595	782	10
2007a).	312	39	343	76	595	782	10
Este	346	39	364	76	595	782	10
dato,	367	39	388	76	595	782	10
sin	391	39	403	76	595	782	10
embargo,	406	39	445	76	595	782	10
no	448	39	458	76	595	782	10
resta	461	39	481	76	595	782	10
importancia	484	39	534	76	595	782	10
a	537	39	541	76	595	782	10
los	312	51	324	87	595	782	10
factores	327	51	361	87	595	782	10
de	364	51	374	87	595	782	10
origen	377	51	404	87	595	782	10
familiar,	407	51	443	87	595	782	10
puesto	446	51	474	87	595	782	10
que	477	51	492	87	595	782	10
los	495	51	508	87	595	782	10
adoles-	511	51	541	87	595	782	10
centes	312	62	338	99	595	782	10
expresan	341	62	379	99	595	782	10
en	382	62	392	99	595	782	10
su	395	62	405	99	595	782	10
grupo	408	62	433	99	595	782	10
las	436	62	448	99	595	782	10
pautas	451	62	478	99	595	782	10
de	481	62	491	99	595	782	10
conducta	495	62	533	99	595	782	10
y	536	62	541	99	595	782	10
pensamiento	312	74	365	110	595	782	10
que	369	74	385	110	595	782	10
han	389	74	405	110	595	782	10
venido	409	74	438	110	595	782	10
adquiriendo	443	74	493	110	595	782	10
durante	497	74	529	110	595	782	10
la	534	74	541	110	595	782	10
socialización.	312	85	369	122	595	782	10
Sus	372	85	387	122	595	782	10
rasgos	389	85	416	122	595	782	10
de	418	85	428	122	595	782	10
personalidad,	431	85	487	122	595	782	10
expectativas	489	85	541	122	595	782	10
sociales	312	96	345	133	595	782	10
o	349	96	355	133	595	782	10
prioridades	359	96	406	133	595	782	10
de	410	96	420	133	595	782	10
valor	425	96	446	133	595	782	10
se	451	96	459	133	595	782	10
ponen	464	96	489	133	595	782	10
en	494	96	504	133	595	782	10
práctica	508	96	541	133	595	782	10
durante	312	108	343	144	595	782	10
la	346	108	354	144	595	782	10
adolescencia,	357	108	413	144	595	782	10
pero	416	108	434	144	595	782	10
ya	437	108	447	144	595	782	10
venían	450	108	478	144	595	782	10
orientadas	481	108	524	144	595	782	10
por	527	108	541	144	595	782	10
la	312	119	319	156	595	782	10
socialización	322	119	377	156	595	782	10
familiar	380	119	413	156	595	782	10
–lo	416	119	429	156	595	782	10
cual,	432	119	452	156	595	782	10
desde	455	119	479	156	595	782	10
una	482	119	497	156	595	782	10
perspecti-	500	119	541	156	595	782	10
va	312	131	322	167	595	782	10
ecológica,	325	131	368	167	595	782	10
ejemplifica	371	131	419	167	595	782	10
un	422	131	432	167	595	782	10
tipo	436	131	452	167	595	782	10
de	456	131	466	167	595	782	10
incidencia	469	131	512	167	595	782	10
meso-	516	131	541	167	595	782	10
sistémica,	312	142	353	179	595	782	10
como	358	142	381	179	595	782	10
es	386	142	395	179	595	782	10
la	399	142	407	179	595	782	10
interacción	411	142	458	179	595	782	10
peculiar	463	142	497	179	595	782	10
entre	501	142	522	179	595	782	10
dos	527	142	541	179	595	782	10
microsistemas	312	153	372	190	595	782	10
de	376	153	385	190	595	782	10
influencia,	389	153	434	190	595	782	10
la	438	153	445	190	595	782	10
familia	449	153	479	190	595	782	10
y	483	153	488	190	595	782	10
el	492	153	499	190	595	782	10
grupo	503	153	528	190	595	782	10
de	531	153	541	190	595	782	10
iguales–.	312	165	349	201	595	782	10
La	323	176	334	213	595	782	10
institucionalización	337	176	419	213	595	782	10
del	422	176	435	213	595	782	10
uso	437	176	452	213	595	782	10
social	455	176	479	213	595	782	10
de	482	176	492	213	595	782	10
las	495	176	506	213	595	782	10
bebidas	509	176	541	213	595	782	10
alcohólicas	312	188	359	224	595	782	10
se	364	188	372	224	595	782	10
imprime	377	188	413	224	595	782	10
también	417	188	451	224	595	782	10
en	456	188	466	224	595	782	10
las	470	188	482	224	595	782	10
actitudes	487	188	524	224	595	782	10
del	528	188	541	224	595	782	10
adolescente.	312	199	363	236	595	782	10
Las	366	199	381	236	595	782	10
actitudes	384	199	422	236	595	782	10
hacia	425	199	447	236	595	782	10
el	450	199	457	236	595	782	10
alcohol	460	199	491	236	595	782	10
están	494	199	516	236	595	782	10
refle-	519	199	541	236	595	782	10
jando	312	210	335	247	595	782	10
lo	337	210	346	247	595	782	10
que	348	210	363	247	595	782	10
el	365	210	373	247	595	782	10
joven	375	210	399	247	595	782	10
ha	401	210	411	247	595	782	10
aprendido	413	210	455	247	595	782	10
a	458	210	462	247	595	782	10
través	465	210	490	247	595	782	10
de	492	210	502	247	595	782	10
su	505	210	514	247	595	782	10
socia-	516	210	541	247	595	782	10
lización,	312	222	348	258	595	782	10
a	350	222	355	258	595	782	10
través	358	222	383	258	595	782	10
de	385	222	395	258	595	782	10
unos	398	222	418	258	595	782	10
usos	420	222	439	258	595	782	10
y	442	222	447	258	595	782	10
costumbres	450	222	497	258	595	782	10
sociales	500	222	533	258	595	782	10
y	536	222	541	258	595	782	10
familiares,	312	233	356	270	595	782	10
y	359	233	364	270	595	782	10
a	367	233	371	270	595	782	10
través	374	233	399	270	595	782	10
de	402	233	412	270	595	782	10
la	414	233	422	270	595	782	10
publicidad	424	233	469	270	595	782	10
y	471	233	477	270	595	782	10
otros	479	233	500	270	595	782	10
mensajes	503	233	541	270	595	782	10
contenidos	312	245	357	281	595	782	10
en	363	245	373	281	595	782	10
los	379	245	391	281	595	782	10
medios	397	245	428	281	595	782	10
de	433	245	443	281	595	782	10
comunicación	449	245	508	281	595	782	10
(Vega,	514	245	541	281	595	782	10
2002).	312	256	339	293	595	782	10
Las	342	256	357	293	595	782	10
expectativas	360	256	412	293	595	782	10
de	414	256	424	293	595	782	10
gratificación	427	256	480	293	595	782	10
previas	483	256	513	293	595	782	10
al	516	256	524	293	595	782	10
ini-	527	256	541	293	595	782	10
cio	312	267	325	304	595	782	10
del	329	267	341	304	595	782	10
consumo	345	267	383	304	595	782	10
son	387	267	402	304	595	782	10
consecuencia	406	267	462	304	595	782	10
de	466	267	476	304	595	782	10
una	480	267	495	304	595	782	10
encultura-	499	267	541	304	595	782	10
ción	312	279	330	315	595	782	10
complaciente	333	279	389	315	595	782	10
con	392	279	407	315	595	782	10
el	410	279	417	315	595	782	10
consumo	420	279	458	315	595	782	10
de	461	279	471	315	595	782	10
alcohol.	474	279	507	315	595	782	10
En	510	279	522	315	595	782	10
este	525	279	541	315	595	782	10
sentido,	312	290	345	327	595	782	10
la	350	290	357	327	595	782	10
prescripción	362	290	414	327	595	782	10
preventiva	419	290	463	327	595	782	10
no	468	290	478	327	595	782	10
consistiría	483	290	527	327	595	782	10
en	531	290	541	327	595	782	10
intentar	312	302	344	338	595	782	10
modificar	349	302	390	338	595	782	10
las	395	302	407	338	595	782	10
actitudes	412	302	450	338	595	782	10
de	455	302	465	338	595	782	10
los	471	302	483	338	595	782	10
adolescentes	488	302	541	338	595	782	10
incluidos	312	313	350	350	595	782	10
en	353	313	363	350	595	782	10
grupos	366	313	394	350	595	782	10
de	397	313	407	350	595	782	10
riesgo,	410	313	438	350	595	782	10
sino	441	313	459	350	595	782	10
en	462	313	472	350	595	782	10
fomentar,	474	313	515	350	595	782	10
desde	517	313	541	350	595	782	10
la	312	324	319	361	595	782	10
infancia,	322	324	359	361	595	782	10
actitudes	362	324	399	361	595	782	10
y	402	324	407	361	595	782	10
opiniones	410	324	451	361	595	782	10
razonadamente	454	324	518	361	595	782	10
críti-	521	324	541	361	595	782	10
cas	312	336	325	372	595	782	10
ante	329	336	346	372	595	782	10
la	350	336	358	372	595	782	10
presencia	361	336	401	372	595	782	10
de	405	336	414	372	595	782	10
las	418	336	430	372	595	782	10
bebidas	433	336	466	372	595	782	10
alcohólicas	469	336	516	372	595	782	10
en	520	336	530	372	595	782	10
la	534	336	541	372	595	782	10
vida	312	347	330	384	595	782	10
social,	334	347	361	384	595	782	10
ante	366	347	383	384	595	782	10
la	388	347	396	384	595	782	10
manipulación	400	347	457	384	595	782	10
publicitaria	462	347	510	384	595	782	10
y	514	347	519	384	595	782	10
ante	524	347	541	384	595	782	10
ciertos	312	359	340	395	595	782	10
abusos	342	359	371	395	595	782	10
procedentes,	374	359	427	395	595	782	10
incluso,	429	359	462	395	595	782	10
del	465	359	478	395	595	782	10
mundo	481	359	510	395	595	782	10
adulto.	512	359	541	395	595	782	10
Pero	312	370	331	407	595	782	10
las	336	370	348	407	595	782	10
actitudes	353	370	390	407	595	782	10
no	395	370	406	407	595	782	10
deben	411	370	436	407	595	782	10
constituirse	441	370	489	407	595	782	10
en	494	370	504	407	595	782	10
áreas	509	370	531	407	595	782	10
o	536	370	541	407	595	782	10
ámbitos	312	381	345	418	595	782	10
específicos	347	381	394	418	595	782	10
de	397	381	407	418	595	782	10
trabajo	409	381	438	418	595	782	10
pedagógico,	441	381	492	418	595	782	10
sino	494	381	512	418	595	782	10
que	514	381	529	418	595	782	10
su	532	381	541	418	595	782	10
tratamiento	312	393	360	429	595	782	10
educativo	363	393	404	429	595	782	10
natural	408	393	437	429	595	782	10
corresponde	440	393	492	429	595	782	10
a	495	393	500	429	595	782	10
todas	504	393	526	429	595	782	10
las	530	393	541	429	595	782	10
situaciones	312	404	358	441	595	782	10
y	361	404	366	441	595	782	10
experiencias	369	404	422	441	595	782	10
que	425	404	440	441	595	782	10
el	443	404	450	441	595	782	10
niño	453	404	472	441	595	782	10
tenga	474	404	497	441	595	782	10
en	500	404	510	441	595	782	10
el	513	404	520	441	595	782	10
cen-	523	404	541	441	595	782	10
tro	312	416	323	452	595	782	10
educativo	327	416	368	452	595	782	10
o	372	416	377	452	595	782	10
en	381	416	391	452	595	782	10
el	395	416	402	452	595	782	10
contexto	406	416	442	452	595	782	10
familiar,	446	416	482	452	595	782	10
a	486	416	490	452	595	782	10
lo	494	416	502	452	595	782	10
largo	506	416	528	452	595	782	10
de	531	416	541	452	595	782	10
todo	312	427	330	464	595	782	10
el	333	427	341	464	595	782	10
proceso	344	427	376	464	595	782	10
de	379	427	389	464	595	782	10
su	392	427	401	464	595	782	10
formación	404	427	447	464	595	782	10
como	450	427	474	464	595	782	10
persona.	477	427	512	464	595	782	10
De	323	438	335	475	595	782	10
lo	340	438	348	475	595	782	10
hasta	352	438	374	475	595	782	10
aquí	378	438	396	475	595	782	10
expuesto	400	438	437	475	595	782	10
podemos	442	438	480	475	595	782	10
inferir	484	438	510	475	595	782	10
que	514	438	529	475	595	782	10
la	534	438	541	475	595	782	10
familia	312	450	341	486	595	782	10
puede	344	450	369	486	595	782	10
convertirse	372	450	419	486	595	782	10
tanto	422	450	443	486	595	782	10
en	446	450	456	486	595	782	10
fuente	459	450	485	486	595	782	10
destacada	488	450	528	486	595	782	10
de	531	450	541	486	595	782	10
factores	312	461	345	498	595	782	10
de	349	461	359	498	595	782	10
riesgo	364	461	389	498	595	782	10
como	394	461	417	498	595	782	10
de	421	461	431	498	595	782	10
factores	436	461	469	498	595	782	10
de	473	461	483	498	595	782	10
protección	487	461	532	498	595	782	10
y	536	461	541	498	595	782	10
que,	312	473	329	509	595	782	10
en	332	473	342	509	595	782	10
consecuencia,	345	473	403	509	595	782	10
su	406	473	415	509	595	782	10
papel	418	473	441	509	595	782	10
es	444	473	452	509	595	782	10
central	455	473	484	509	595	782	10
en	486	473	496	509	595	782	10
la	499	473	507	509	595	782	10
preven-	509	473	541	509	595	782	10
ción.	312	484	332	521	595	782	10
La	336	484	347	521	595	782	10
prevención	350	484	397	521	595	782	10
del	401	484	413	521	595	782	10
consumo	417	484	455	521	595	782	10
abusivo	458	484	491	521	595	782	10
de	494	484	504	521	595	782	10
alcohol,	508	484	541	521	595	782	10
como	312	495	335	532	595	782	10
la	339	495	347	532	595	782	10
prevención	351	495	398	532	595	782	10
del	402	495	415	532	595	782	10
abuso	419	495	443	532	595	782	10
de	447	495	457	532	595	782	10
drogas	462	495	490	532	595	782	10
en	494	495	504	532	595	782	10
general,	508	495	541	532	595	782	10
debe	312	507	332	543	595	782	10
considerarse	336	507	388	543	595	782	10
desde	393	507	417	543	595	782	10
la	421	507	429	543	595	782	10
promoción	433	507	479	543	595	782	10
de	483	507	493	543	595	782	10
la	497	507	505	543	595	782	10
salud	509	507	532	543	595	782	10
y	536	507	541	543	595	782	10
contemplarse	312	518	368	555	595	782	10
dentro	375	518	402	555	595	782	10
del	408	518	421	555	595	782	10
proceso	428	518	460	555	595	782	10
de	467	518	477	555	595	782	10
socialización,	484	518	541	555	595	782	10
desde	312	530	336	566	595	782	10
la	340	530	348	566	595	782	10
infancia.	352	530	389	566	595	782	10
Es	393	530	403	566	595	782	10
decir,	408	530	431	566	595	782	10
la	436	530	443	566	595	782	10
prevención	448	530	494	566	595	782	10
es,	499	530	510	566	595	782	10
cierta-	515	530	541	566	595	782	10
mente,	312	541	340	578	595	782	10
un	344	541	354	578	595	782	10
epígrafe	358	541	392	578	595	782	10
de	396	541	406	578	595	782	10
la	409	541	417	578	595	782	10
promoción	420	541	466	578	595	782	10
de	470	541	479	578	595	782	10
la	483	541	491	578	595	782	10
salud,	494	541	519	578	595	782	10
pero	523	541	541	578	595	782	10
ambas	312	552	339	589	595	782	10
no	342	552	353	589	595	782	10
deben	357	552	382	589	595	782	10
entenderse	385	552	430	589	595	782	10
como	434	552	457	589	595	782	10
un	461	552	472	589	595	782	10
proceso	475	552	508	589	595	782	10
con	512	552	527	589	595	782	10
un	531	552	541	589	595	782	10
principio	312	564	350	600	595	782	10
y	353	564	358	600	595	782	10
un	361	564	371	600	595	782	10
fin,	374	564	388	600	595	782	10
como	391	564	415	600	595	782	10
un	418	564	428	600	595	782	10
conjunto	431	564	468	600	595	782	10
de	471	564	481	600	595	782	10
acciones	484	564	520	600	595	782	10
con-	523	564	541	600	595	782	10
cretas,	312	575	339	612	595	782	10
más	342	575	359	612	595	782	10
o	363	575	368	612	595	782	10
menos	372	575	399	612	595	782	10
relacionadas	402	575	455	612	595	782	10
entre	458	575	479	612	595	782	10
sí	483	575	490	612	595	782	10
y	493	575	499	612	595	782	10
activadas	502	575	541	612	595	782	10
en	312	587	322	623	595	782	10
algún	325	587	349	623	595	782	10
momento	352	587	392	623	595	782	10
del	396	587	408	623	595	782	10
proceso	412	587	445	623	595	782	10
evolutivo.	449	587	491	623	595	782	10
La	494	587	506	623	595	782	10
preven-	509	587	541	623	595	782	10
ción,	312	598	332	635	595	782	10
más	336	598	353	635	595	782	10
que	356	598	371	635	595	782	10
un	375	598	385	635	595	782	10
artificio	388	598	422	635	595	782	10
metodológico,	425	598	485	635	595	782	10
ha	489	598	499	635	595	782	10
de	502	598	512	635	595	782	10
ser	515	598	527	635	595	782	10
un	531	598	541	635	595	782	10
estilo	312	609	334	646	595	782	10
socializador	337	609	387	646	595	782	10
continuo,	390	609	429	646	595	782	10
una	431	609	446	646	595	782	10
perspectiva	449	609	497	646	595	782	10
que	499	609	514	646	595	782	10
deben	516	609	541	646	595	782	10
contemplar	312	621	359	657	595	782	10
y	362	621	367	657	595	782	10
aplicar	370	621	399	657	595	782	10
los	402	621	414	657	595	782	10
agentes	417	621	449	657	595	782	10
que	452	621	467	657	595	782	10
intervienen	470	621	518	657	595	782	10
en	521	621	531	657	595	782	10
la	534	621	541	657	595	782	10
socialización.	312	632	369	669	595	782	10
Es	371	632	382	669	595	782	10
prioritario	384	632	427	669	595	782	10
incidir	429	632	457	669	595	782	10
sobre	459	632	482	669	595	782	10
aquellas	484	632	519	669	595	782	10
fuer-	521	632	541	669	595	782	10
zas	312	644	325	680	595	782	10
capaces	330	644	362	680	595	782	10
de	367	644	376	680	595	782	10
modificar	381	644	422	680	595	782	10
en	426	644	436	680	595	782	10
una	440	644	456	680	595	782	10
dirección	460	644	499	680	595	782	10
u	503	644	509	680	595	782	10
otra	513	644	529	680	595	782	10
la	534	644	541	680	595	782	10
conducta	312	655	350	692	595	782	10
del	354	655	367	692	595	782	10
futuro	371	655	397	692	595	782	10
adolescente,	401	655	453	692	595	782	10
para	457	655	475	692	595	782	10
que	480	655	495	692	595	782	10
ellas	499	655	518	692	595	782	10
mis-	523	655	541	692	595	782	10
mas,	312	666	331	703	595	782	10
de	335	666	345	703	595	782	10
una	348	666	363	703	595	782	10
manera	367	666	398	703	595	782	10
natural,	401	666	433	703	595	782	10
ejerzan	436	666	467	703	595	782	10
su	470	666	480	703	595	782	10
impacto	483	666	517	703	595	782	10
en	520	666	530	703	595	782	10
la	534	666	541	703	595	782	10
dirección	312	678	351	714	595	782	10
deseada.	357	678	393	714	595	782	10
La	400	678	411	714	595	782	10
dirección	417	678	456	714	595	782	10
de	463	678	472	714	595	782	10
estos	479	678	500	714	595	782	10
vectores	506	678	541	714	595	782	10
debería	312	689	343	726	595	782	10
estar	346	689	366	726	595	782	10
ya	369	689	379	726	595	782	10
suficientemente	382	689	448	726	595	782	10
orientada	451	689	490	726	595	782	10
en	494	689	504	726	595	782	10
el	507	689	514	726	595	782	10
inicio	517	689	541	726	595	782	10
Copyright	335	728	367	756	595	782	10
2011	369	728	385	756	595	782	10
by	387	728	395	756	595	782	10
the	398	728	407	756	595	782	10
Colegio	410	728	435	756	595	782	10
Oficial	437	728	459	756	595	782	10
de	462	728	469	756	595	782	10
Psicólogos	471	728	506	756	595	782	10
de	508	728	516	756	595	782	10
Madrid	518	728	541	756	595	782	10
ISSN:	382	738	401	766	595	782	10
1132-0559	404	738	438	766	595	782	10
-	440	738	443	766	595	782	10
DOI:	445	738	462	766	595	782	10
10.5093/in2011v20n1a7	464	738	541	766	595	782	10
J	245	16	248	44	595	782	11
AVIER	248	21	266	42	595	782	11
P	268	16	272	44	595	782	11
ONS	272	21	284	42	595	782	11
Y	286	21	291	42	595	782	11
S	293	16	297	44	595	782	11
OFÍA	297	21	311	42	595	782	11
B	313	16	318	44	595	782	11
UELGA	318	21	339	42	595	782	11
de	54	39	64	76	595	782	11
la	67	39	74	76	595	782	11
adolescencia,	78	39	134	76	595	782	11
periodo	137	39	169	76	595	782	11
en	172	39	182	76	595	782	11
que	185	39	200	76	595	782	11
no	203	39	214	76	595	782	11
sólo	217	39	234	76	595	782	11
se	238	39	246	76	595	782	11
inicia	249	39	273	76	595	782	11
el	276	39	283	76	595	782	11
consumo	54	51	92	87	595	782	11
de	95	51	105	87	595	782	11
alcohol,	108	51	142	87	595	782	11
sino	145	51	162	87	595	782	11
que	165	51	180	87	595	782	11
éste	184	51	200	87	595	782	11
se	203	51	212	87	595	782	11
transforma	215	51	260	87	595	782	11
rápi-	264	51	283	87	595	782	11
damente	54	62	89	99	595	782	11
en	93	62	103	99	595	782	11
habitual.	107	62	144	99	595	782	11
Además,	147	62	184	99	595	782	11
es	188	62	196	99	595	782	11
una	200	62	216	99	595	782	11
edad	219	62	239	99	595	782	11
en	243	62	253	99	595	782	11
que	257	62	272	99	595	782	11
la	276	62	283	99	595	782	11
influencia	54	74	96	110	595	782	11
del	99	74	112	110	595	782	11
grupo	115	74	139	110	595	782	11
de	142	74	152	110	595	782	11
iguales,	155	74	187	110	595	782	11
es	190	74	199	110	595	782	11
decir,	202	74	225	110	595	782	11
de	228	74	238	110	595	782	11
otros	241	74	262	110	595	782	11
ado-	265	74	283	110	595	782	11
lescentes	54	85	92	122	595	782	11
condicionados	95	85	155	122	595	782	11
por	158	85	172	122	595	782	11
las	175	85	187	122	595	782	11
mismas	190	85	222	122	595	782	11
fuerzas	225	85	255	122	595	782	11
socia-	258	85	283	122	595	782	11
les,	54	96	68	133	595	782	11
se	71	96	80	133	595	782	11
convertirá	83	96	126	133	595	782	11
en	129	96	139	133	595	782	11
decisiva.	142	96	179	133	595	782	11
Por	182	96	196	133	595	782	11
ello,	199	96	218	133	595	782	11
reiteramos	221	96	265	133	595	782	11
que	268	96	283	133	595	782	11
todas	54	108	76	144	595	782	11
las	78	108	90	144	595	782	11
reflexiones	92	108	139	144	595	782	11
que	141	108	156	144	595	782	11
exponemos	159	108	207	144	595	782	11
corresponderían	209	108	276	144	595	782	11
a	279	108	283	144	595	782	11
propuestas	54	119	99	156	595	782	11
preventivas	102	119	151	156	595	782	11
instauradas	154	119	201	156	595	782	11
dentro	204	119	231	156	595	782	11
del	235	119	247	156	595	782	11
proceso	251	119	283	156	595	782	11
de	54	131	64	167	595	782	11
socialización	68	131	123	167	595	782	11
que,	127	131	144	167	595	782	11
obviamente,	148	131	200	167	595	782	11
no	204	131	214	167	595	782	11
comienza	218	131	259	167	595	782	11
a	263	131	267	167	595	782	11
los	271	131	283	167	595	782	11
12	54	142	64	179	595	782	11
años,	67	142	89	179	595	782	11
sino	92	142	110	179	595	782	11
que	112	142	128	179	595	782	11
ha	130	142	140	179	595	782	11
comenzado	143	142	191	179	595	782	11
12	194	142	204	179	595	782	11
años	207	142	227	179	595	782	11
antes.	229	142	254	179	595	782	11
Ante	65	153	86	190	595	782	11
el	88	153	96	190	595	782	11
consumo	99	153	137	190	595	782	11
de	140	153	149	190	595	782	11
alcohol	152	153	183	190	595	782	11
juvenil,	186	153	218	190	595	782	11
los	221	153	233	190	595	782	11
padres	236	153	263	190	595	782	11
sue-	266	153	283	190	595	782	11
len	54	165	67	201	595	782	11
debatirse	70	165	108	201	595	782	11
entre	111	165	132	201	595	782	11
una	135	165	150	201	595	782	11
posición	153	165	189	201	595	782	11
de	192	165	202	201	595	782	11
autocrítica	205	165	249	201	595	782	11
y	252	165	258	201	595	782	11
asun-	261	165	283	201	595	782	11
ción	54	176	72	213	595	782	11
de	75	176	85	213	595	782	11
su	87	176	97	213	595	782	11
responsabilidad	99	176	165	213	595	782	11
como	168	176	191	213	595	782	11
educadores,	194	176	244	213	595	782	11
y	247	176	252	213	595	782	11
otra	255	176	271	213	595	782	11
de	274	176	283	213	595	782	11
manifiesta	54	188	98	224	595	782	11
adhesión	100	188	138	224	595	782	11
al	141	188	148	224	595	782	11
modelo	151	188	182	224	595	782	11
cultural	185	188	217	224	595	782	11
de	220	188	230	224	595	782	11
consumo	233	188	271	224	595	782	11
de	274	188	283	224	595	782	11
alcohol	54	199	85	236	595	782	11
como	87	199	111	236	595	782	11
facilitador	114	199	157	236	595	782	11
social,	159	199	187	236	595	782	11
lo	189	199	197	236	595	782	11
cual	200	199	218	236	595	782	11
genera	220	199	248	236	595	782	11
un	251	199	262	236	595	782	11
cier-	264	199	283	236	595	782	11
to	54	210	62	247	595	782	11
estado	67	210	93	247	595	782	11
de	98	210	108	247	595	782	11
confusión,	112	210	156	247	595	782	11
al	161	210	169	247	595	782	11
tiempo	173	210	202	247	595	782	11
que	207	210	222	247	595	782	11
reconocen	226	210	270	247	595	782	11
su	274	210	283	247	595	782	11
falta	54	222	73	258	595	782	11
de	78	222	88	258	595	782	11
preparación	93	222	142	258	595	782	11
para	148	222	166	258	595	782	11
asumir	171	222	200	258	595	782	11
la	205	222	212	258	595	782	11
responsabilidad	218	222	283	258	595	782	11
educativo-preventiva	54	233	146	270	595	782	11
(Baigorri	153	233	193	270	595	782	11
y	199	233	205	270	595	782	11
Fernández-Díaz,	211	233	283	270	595	782	11
2003;	54	245	78	281	595	782	11
Pinazo	81	245	110	281	595	782	11
y	113	245	118	281	595	782	11
Pons,	122	245	145	281	595	782	11
2002).	148	245	175	281	595	782	11
Entre	179	245	202	281	595	782	11
los	205	245	217	281	595	782	11
objetivos	221	245	259	281	595	782	11
de	263	245	272	281	595	782	11
la	276	245	283	281	595	782	11
intervención	54	256	106	293	595	782	11
preventiva	111	256	156	293	595	782	11
desde	160	256	184	293	595	782	11
y	189	256	195	293	595	782	11
con	199	256	215	293	595	782	11
la	219	256	227	293	595	782	11
familia	232	256	262	293	595	782	11
será	267	256	283	293	595	782	11
relevante	54	267	92	304	595	782	11
el	95	267	103	304	595	782	11
fomentar	106	267	143	304	595	782	11
las	146	267	158	304	595	782	11
habilidades	161	267	209	304	595	782	11
educativas	211	267	256	304	595	782	11
de	258	267	268	304	595	782	11
los	271	267	283	304	595	782	11
padres,	54	279	84	315	595	782	11
promoviendo	86	279	142	315	595	782	11
así	145	279	156	315	595	782	11
su	159	279	168	315	595	782	11
función	171	279	203	315	595	782	11
como	205	279	228	315	595	782	11
agentes	231	279	262	315	595	782	11
edu-	265	279	283	315	595	782	11
cadores	54	290	86	327	595	782	11
y	89	290	95	327	595	782	11
de	98	290	108	327	595	782	11
salud,	111	290	136	327	595	782	11
y	140	290	145	327	595	782	11
fortaleciendo	148	290	204	327	595	782	11
su	207	290	217	327	595	782	11
capacidad	220	290	262	327	595	782	11
para	265	290	283	327	595	782	11
cumplir	54	302	87	338	595	782	11
ese	89	302	102	338	595	782	11
papel	105	302	127	338	595	782	11
adecuadamente	130	302	194	338	595	782	11
(Gottman,	197	302	239	338	595	782	11
1997).	242	302	269	338	595	782	11
De	271	302	283	338	595	782	11
esta	54	313	70	350	595	782	11
manera,	73	313	106	350	595	782	11
la	108	313	116	350	595	782	11
necesaria	118	313	157	350	595	782	11
participación	160	313	215	350	595	782	11
de	217	313	227	350	595	782	11
los	229	313	241	350	595	782	11
padres	244	313	271	350	595	782	11
en	274	313	283	350	595	782	11
la	54	324	61	361	595	782	11
prevención	64	324	110	361	595	782	11
debe	113	324	132	361	595	782	11
venir	135	324	156	361	595	782	11
propiciada	158	324	203	361	595	782	11
por	205	324	219	361	595	782	11
la	221	324	229	361	595	782	11
capacitación	231	324	283	361	595	782	11
de	54	336	64	372	595	782	11
éstos	67	336	88	372	595	782	11
como	90	336	114	372	595	782	11
educadores.	116	336	166	372	595	782	11
Los	169	336	185	372	595	782	11
padres	188	336	215	372	595	782	11
deben	218	336	243	372	595	782	11
ser	246	336	258	372	595	782	11
cons-	261	336	283	372	595	782	11
cientes	54	347	83	384	595	782	11
de	86	347	96	384	595	782	11
la	99	347	107	384	595	782	11
influencia	110	347	152	384	595	782	11
que	155	347	171	384	595	782	11
su	174	347	183	384	595	782	11
comportamiento	186	347	255	384	595	782	11
ejerce	258	347	283	384	595	782	11
en	54	359	64	395	595	782	11
el	66	359	74	395	595	782	11
desarrollo	77	359	119	395	595	782	11
de	121	359	131	395	595	782	11
sus	134	359	147	395	595	782	11
hijos,	150	359	173	395	595	782	11
deben	175	359	200	395	595	782	11
conocer	203	359	236	395	595	782	11
todo	239	359	258	395	595	782	11
aque-	260	359	283	395	595	782	11
llo	54	370	65	407	595	782	11
que	69	370	84	407	595	782	11
ejerce	89	370	114	407	595	782	11
un	118	370	128	407	595	782	11
impacto	133	370	167	407	595	782	11
en	171	370	181	407	595	782	11
el	185	370	193	407	595	782	11
ajuste	197	370	221	407	595	782	11
psicológico	226	370	274	407	595	782	11
y	278	370	283	407	595	782	11
social	54	381	78	418	595	782	11
de	82	381	92	418	595	782	11
ellos:	96	381	119	418	595	782	11
sus	123	381	137	418	595	782	11
actitudes	141	381	178	418	595	782	11
y	182	381	187	418	595	782	11
valores,	192	381	225	418	595	782	11
los	229	381	241	418	595	782	11
mensajes	245	381	283	418	595	782	11
explícitos	54	393	95	429	595	782	11
e	97	393	102	429	595	782	11
implícitos	104	393	146	429	595	782	11
que	149	393	164	429	595	782	11
transmiten,	167	393	214	429	595	782	11
su	216	393	225	429	595	782	11
propia	228	393	255	429	595	782	11
mane-	257	393	283	429	595	782	11
ra	54	404	62	441	595	782	11
de	65	404	75	441	595	782	11
relacionarse	79	404	130	441	595	782	11
en	133	404	143	441	595	782	11
sociedad,	146	404	186	441	595	782	11
sus	189	404	203	441	595	782	11
estilos	206	404	233	441	595	782	11
de	236	404	246	441	595	782	11
solucio-	250	404	283	441	595	782	11
nar	54	416	67	452	595	782	11
conflictos	70	416	112	452	595	782	11
o	114	416	120	452	595	782	11
su	123	416	132	452	595	782	11
manera	135	416	166	452	595	782	11
de	169	416	178	452	595	782	11
gestionar	181	416	220	452	595	782	11
emociones.	223	416	270	452	595	782	11
Las	65	427	80	464	595	782	11
familias	83	427	117	464	595	782	11
y	120	427	125	464	595	782	11
los	128	427	141	464	595	782	11
profesionales	144	427	200	464	595	782	11
son	203	427	217	464	595	782	11
los	220	427	233	464	595	782	11
que	236	427	251	464	595	782	11
educan	254	427	283	464	595	782	11
a	54	438	59	475	595	782	11
los	61	438	73	475	595	782	11
niños	76	438	99	475	595	782	11
y	102	438	107	475	595	782	11
adolescentes,	110	438	165	475	595	782	11
pero	168	438	187	475	595	782	11
para	189	438	207	475	595	782	11
que	210	438	225	475	595	782	11
ello	228	438	244	475	595	782	11
sea	246	438	260	475	595	782	11
posi-	262	438	283	475	595	782	11
ble	54	450	67	486	595	782	11
es	71	450	79	486	595	782	11
necesario	83	450	123	486	595	782	11
que	127	450	142	486	595	782	11
tengan	146	450	174	486	595	782	11
formación,	178	450	223	486	595	782	11
orientación	227	450	274	486	595	782	11
y	278	450	283	486	595	782	11
apoyo	54	461	80	498	595	782	11
suficientes	82	461	127	498	595	782	11
(Kumpfer	129	461	171	498	595	782	11
et	173	461	180	498	595	782	11
al.,	183	461	196	498	595	782	11
2003).	198	461	225	498	595	782	11
En	227	461	239	498	595	782	11
los	241	461	254	498	595	782	11
padres	256	461	283	498	595	782	11
esto	54	473	71	509	595	782	11
no	73	473	84	509	595	782	11
se	86	473	95	509	595	782	11
supone	97	473	127	509	595	782	11
por	129	473	143	509	595	782	11
defecto.	146	473	179	509	595	782	11
Entonces	182	473	220	509	595	782	11
¿cómo	223	473	251	509	595	782	11
capaci-	253	473	283	509	595	782	11
tarlos	54	484	77	521	595	782	11
para	81	484	99	521	595	782	11
que	103	484	118	521	595	782	11
sean	122	484	141	521	595	782	11
agentes	145	484	177	521	595	782	11
eficaces	180	484	214	521	595	782	11
de	218	484	228	521	595	782	11
prevención?	232	484	283	521	595	782	11
¿cómo	54	495	82	532	595	782	11
darles	87	495	112	532	595	782	11
formación	118	495	161	532	595	782	11
para	167	495	185	532	595	782	11
que	190	495	206	532	595	782	11
sean	211	495	230	532	595	782	11
capaces	235	495	268	532	595	782	11
de	274	495	283	532	595	782	11
poner	54	507	78	543	595	782	11
en	83	507	93	543	595	782	11
práctica	98	507	132	543	595	782	11
las	137	507	149	543	595	782	11
pautas	154	507	181	543	595	782	11
educativas	186	507	230	543	595	782	11
que	236	507	251	543	595	782	11
actúan	256	507	283	543	595	782	11
como	54	518	77	555	595	782	11
factores	80	518	113	555	595	782	11
de	117	518	126	555	595	782	11
protección?	130	518	178	555	595	782	11
La	182	518	193	555	595	782	11
modalidad	196	518	240	555	595	782	11
más	243	518	260	555	595	782	11
utili-	263	518	283	555	595	782	11
zada	54	530	73	566	595	782	11
para	76	530	94	566	595	782	11
ello	96	530	112	566	595	782	11
es	114	530	123	566	595	782	11
la	126	530	133	566	595	782	11
de	136	530	146	566	595	782	11
la	148	530	156	566	595	782	11
escuela	158	530	189	566	595	782	11
de	192	530	202	566	595	782	11
padres.	204	530	234	566	595	782	11
Una	237	530	254	566	595	782	11
escue-	257	530	283	566	595	782	11
la	54	541	61	578	595	782	11
de	65	541	75	578	595	782	11
padres	78	541	105	578	595	782	11
es	108	541	117	578	595	782	11
una	120	541	136	578	595	782	11
estrategia	139	541	179	578	595	782	11
educativa	182	541	222	578	595	782	11
que	226	541	241	578	595	782	11
va	244	541	254	578	595	782	11
dirigi-	257	541	283	578	595	782	11
da	54	552	64	589	595	782	11
a	66	552	71	589	595	782	11
padres	73	552	100	589	595	782	11
con	103	552	118	589	595	782	11
hijos	120	552	141	589	595	782	11
pequeños	143	552	182	589	595	782	11
y/o	185	552	198	589	595	782	11
adolescentes,	200	552	256	589	595	782	11
con	258	552	274	589	595	782	11
la	276	552	283	589	595	782	11
finalidad	54	564	91	600	595	782	11
de	95	564	104	600	595	782	11
capacitarlos	108	564	158	600	595	782	11
para	161	564	179	600	595	782	11
reducir	183	564	213	600	595	782	11
la	216	564	224	600	595	782	11
incidencia	227	564	270	600	595	782	11
de	274	564	283	600	595	782	11
factores	54	575	87	612	595	782	11
de	91	575	101	612	595	782	11
riesgo	104	575	130	612	595	782	11
en	134	575	144	612	595	782	11
la	147	575	155	612	595	782	11
vida	158	575	177	612	595	782	11
de	180	575	190	612	595	782	11
sus	194	575	207	612	595	782	11
hijos,	211	575	234	612	595	782	11
tanto	238	575	259	612	595	782	11
en	262	575	272	612	595	782	11
el	276	575	283	612	595	782	11
terreno	54	587	84	623	595	782	11
del	87	587	99	623	595	782	11
alcohol	103	587	134	623	595	782	11
y	137	587	142	623	595	782	11
otras	145	587	165	623	595	782	11
drogas,	169	587	199	623	595	782	11
como	202	587	226	623	595	782	11
en	229	587	239	623	595	782	11
otros	242	587	263	623	595	782	11
pro-	266	587	283	623	595	782	11
blemas	54	598	84	635	595	782	11
de	90	598	100	635	595	782	11
conducta	107	598	144	635	595	782	11
(Kosterman,	151	598	203	635	595	782	11
Hawkins,	210	598	250	635	595	782	11
Spoth,	256	598	283	635	595	782	11
Haggerty	54	609	93	646	595	782	11
y	96	609	102	646	595	782	11
Zhu,	105	609	125	646	595	782	11
1997).	128	609	155	646	595	782	11
Esta	159	609	177	646	595	782	11
modalidad	181	609	225	646	595	782	11
de	228	609	238	646	595	782	11
trabajo	242	609	271	646	595	782	11
se	275	609	283	646	595	782	11
suele	54	621	75	657	595	782	11
considerar	78	621	122	657	595	782	11
dentro	124	621	151	657	595	782	11
de	154	621	164	657	595	782	11
la	166	621	174	657	595	782	11
llamada	177	621	210	657	595	782	11
“prevención	213	621	264	657	595	782	11
uni-	266	621	283	657	595	782	11
versal”,	54	632	86	669	595	782	11
por	89	632	103	669	595	782	11
cuanto	106	632	134	669	595	782	11
no	136	632	147	669	595	782	11
se	150	632	158	669	595	782	11
dirige	161	632	185	669	595	782	11
específicamente	188	632	256	669	595	782	11
a	259	632	263	669	595	782	11
gru-	266	632	283	669	595	782	11
pos	54	644	68	680	595	782	11
de	72	644	82	680	595	782	11
riesgo,	86	644	114	680	595	782	11
sino	118	644	135	680	595	782	11
a	139	644	144	680	595	782	11
toda	148	644	166	680	595	782	11
la	169	644	177	680	595	782	11
población,	181	644	225	680	595	782	11
pretendiendo	229	644	283	680	595	782	11
ser	54	655	66	692	595	782	11
una	69	655	84	692	595	782	11
acción	87	655	115	692	595	782	11
anticipadora	117	655	169	692	595	782	11
de	172	655	182	692	595	782	11
los	185	655	197	692	595	782	11
factores	200	655	234	692	595	782	11
de	237	655	247	692	595	782	11
riesgo	249	655	275	692	595	782	11
y	278	655	283	692	595	782	11
potenciadora	54	666	108	703	595	782	11
de	111	666	121	703	595	782	11
los	124	666	136	703	595	782	11
de	139	666	149	703	595	782	11
protección.	152	666	199	703	595	782	11
Una	65	678	83	714	595	782	11
“escuela	89	678	126	714	595	782	11
de	132	678	143	714	595	782	11
padres”	149	678	182	714	595	782	11
o	189	678	194	714	595	782	11
“entrenamiento	201	678	267	714	595	782	11
de	273	678	283	714	595	782	11
padres”	54	689	86	726	595	782	11
tiene	92	689	113	726	595	782	11
como	119	689	143	726	595	782	11
pretensión	149	689	193	726	595	782	11
proporcionar	199	689	253	726	595	782	11
a	260	689	265	726	595	782	11
los	271	689	283	726	595	782	11
Copyright	54	728	86	756	595	782	11
2011	89	728	104	756	595	782	11
by	106	728	114	756	595	782	11
the	117	728	126	756	595	782	11
Colegio	129	728	154	756	595	782	11
Oficial	156	728	178	756	595	782	11
de	181	728	188	756	595	782	11
Psicólogos	190	728	225	756	595	782	11
de	227	728	235	756	595	782	11
Madrid	237	728	260	756	595	782	11
ISSN:	54	738	73	766	595	782	11
1132-0559	76	738	110	766	595	782	11
-	112	738	115	766	595	782	11
DOI:	117	738	133	766	595	782	11
10.5093/in2011v20n1a7	136	738	213	766	595	782	11
85	529	6	541	47	595	782	11
padres	312	39	339	76	595	782	11
una	343	39	358	76	595	782	11
formación	363	39	406	76	595	782	11
centrada	410	39	445	76	595	782	11
en	450	39	459	76	595	782	11
los	464	39	476	76	595	782	11
conocimientos	480	39	541	76	595	782	11
de	312	51	322	87	595	782	11
las	325	51	336	87	595	782	11
ciencias	339	51	373	87	595	782	11
sociales	376	51	410	87	595	782	11
y	413	51	418	87	595	782	11
de	421	51	431	87	595	782	11
la	434	51	442	87	595	782	11
educación,	445	51	490	87	595	782	11
y	493	51	498	87	595	782	11
descarga-	501	51	541	87	595	782	11
da	312	62	322	99	595	782	11
de	326	62	336	99	595	782	11
contenidos	341	62	387	99	595	782	11
moralizantes,	391	62	448	99	595	782	11
de	452	62	462	99	595	782	11
manera	467	62	498	99	595	782	11
que	503	62	518	99	595	782	11
sean	523	62	541	99	595	782	11
capaces	312	74	344	110	595	782	11
de	347	74	357	110	595	782	11
desempeñar	360	74	410	110	595	782	11
con	413	74	428	110	595	782	11
éxito	431	74	452	110	595	782	11
la	455	74	463	110	595	782	11
función	466	74	498	110	595	782	11
educativa	501	74	541	110	595	782	11
con	312	85	327	122	595	782	11
sus	330	85	343	122	595	782	11
hijos	346	85	367	122	595	782	11
(Lila,	369	85	393	122	595	782	11
Buelga	395	85	425	122	595	782	11
y	428	85	433	122	595	782	11
Musitu,	436	85	469	122	595	782	11
2006).	472	85	499	122	595	782	11
Se	502	85	512	122	595	782	11
ofrece	515	85	541	122	595	782	11
a	312	96	316	133	595	782	11
los	319	96	331	133	595	782	11
padres	334	96	361	133	595	782	11
la	363	96	371	133	595	782	11
formación	373	96	417	133	595	782	11
básica	419	96	445	133	595	782	11
sobre	448	96	470	133	595	782	11
diferentes	473	96	514	133	595	782	11
temas	517	96	541	133	595	782	11
relacionados	312	108	365	144	595	782	11
con	368	108	383	144	595	782	11
esta	386	108	402	144	595	782	11
labor	405	108	427	144	595	782	11
educativa,	430	108	472	144	595	782	11
con	475	108	491	144	595	782	11
la	493	108	501	144	595	782	11
finalidad	504	108	541	144	595	782	11
de	312	119	322	156	595	782	11
que	324	119	339	156	595	782	11
sean	342	119	361	156	595	782	11
capaces	364	119	396	156	595	782	11
de	399	119	409	156	595	782	11
estimular	412	119	451	156	595	782	11
de	453	119	463	156	595	782	11
manera	466	119	497	156	595	782	11
natural	500	119	529	156	595	782	11
en	531	119	541	156	595	782	11
sus	312	131	325	167	595	782	11
hijos	331	131	351	167	595	782	11
las	357	131	368	167	595	782	11
actitudes,	374	131	414	167	595	782	11
los	420	131	432	167	595	782	11
valores,	438	131	471	167	595	782	11
las	476	131	488	167	595	782	11
habilidades	493	131	541	167	595	782	11
sociales,	312	142	348	179	595	782	11
los	352	142	364	179	595	782	11
hábitos	368	142	398	179	595	782	11
de	403	142	412	179	595	782	11
conducta	417	142	455	179	595	782	11
y	459	142	464	179	595	782	11
afrontamiento,	468	142	530	179	595	782	11
la	534	142	541	179	595	782	11
autoestima	312	153	357	190	595	782	11
y	360	153	365	190	595	782	11
el	369	153	376	190	595	782	11
equilibrio	379	153	420	190	595	782	11
psicológico	423	153	471	190	595	782	11
que	475	153	490	190	595	782	11
les	493	153	504	190	595	782	11
permiti-	507	153	541	190	595	782	11
rán	312	165	325	201	595	782	11
desenvolverse	329	165	389	201	595	782	11
con	393	165	408	201	595	782	11
éxito	412	165	433	201	595	782	11
y	437	165	442	201	595	782	11
saludablemente	446	165	511	201	595	782	11
en	515	165	525	201	595	782	11
los	529	165	541	201	595	782	11
ámbitos	312	176	345	213	595	782	11
sociales.	348	176	384	213	595	782	11
Obviamente,	387	176	441	213	595	782	11
esta	444	176	460	213	595	782	11
estrategia	463	176	503	213	595	782	11
se	506	176	515	213	595	782	11
forta-	518	176	541	213	595	782	11
lecerá	312	188	337	224	595	782	11
si	340	188	347	224	595	782	11
se	350	188	359	224	595	782	11
implican	362	188	398	224	595	782	11
en	401	188	411	224	595	782	11
ella	414	188	430	224	595	782	11
otras	433	188	453	224	595	782	11
instancias,	456	188	500	224	595	782	11
como	503	188	527	224	595	782	11
las	530	188	541	224	595	782	11
asociaciones	312	199	365	236	595	782	11
de	371	199	381	236	595	782	11
padres	387	199	414	236	595	782	11
y	420	199	425	236	595	782	11
madres,	432	199	464	236	595	782	11
las	471	199	482	236	595	782	11
asociaciones	488	199	541	236	595	782	11
vecinales,	312	210	353	247	595	782	11
los	356	210	368	247	595	782	11
servicios	370	210	407	247	595	782	11
comunitarios	410	210	465	247	595	782	11
o	467	210	472	247	595	782	11
las	474	210	486	247	595	782	11
instituciones	488	210	541	247	595	782	11
públicas.	312	222	349	258	595	782	11
Además	323	233	357	270	595	782	11
de	361	233	370	270	595	782	11
la	374	233	381	270	595	782	11
escuela	384	233	415	270	595	782	11
de	418	233	428	270	595	782	11
padres,	431	233	461	270	595	782	11
otra	465	233	481	270	595	782	11
modalidad	484	233	528	270	595	782	11
de	531	233	541	270	595	782	11
trabajo	312	245	341	281	595	782	11
es	344	245	353	281	595	782	11
la	356	245	363	281	595	782	11
del	366	245	379	281	595	782	11
aprendizaje	382	245	430	281	595	782	11
participativo,	433	245	489	281	595	782	11
en	492	245	502	281	595	782	11
la	505	245	513	281	595	782	11
que	516	245	531	281	595	782	11
la	534	245	541	281	595	782	11
instrucción	312	256	358	293	595	782	11
explícita	361	256	397	293	595	782	11
es	400	256	409	293	595	782	11
sustituida	412	256	452	293	595	782	11
por	455	256	469	293	595	782	11
grupos	472	256	501	293	595	782	11
de	504	256	514	293	595	782	11
diálo-	517	256	541	293	595	782	11
go	312	267	322	304	595	782	11
y	326	267	331	304	595	782	11
concienciación	335	267	398	304	595	782	11
entre	401	267	422	304	595	782	11
padres	426	267	453	304	595	782	11
(ver,	457	267	476	304	595	782	11
en	479	267	489	304	595	782	11
este	493	267	509	304	595	782	11
mismo	513	267	541	304	595	782	11
número,	312	279	346	315	595	782	11
Prado	349	279	374	315	595	782	11
y	376	279	382	315	595	782	11
Pantin,	384	279	414	315	595	782	11
2011).	416	279	443	315	595	782	11
A	445	279	453	315	595	782	11
lo	455	279	463	315	595	782	11
largo	466	279	487	315	595	782	11
de	490	279	500	315	595	782	11
las	502	279	514	315	595	782	11
sesio-	517	279	541	315	595	782	11
nes	312	290	326	327	595	782	11
grupales,	330	290	368	327	595	782	11
los	373	290	385	327	595	782	11
padres	390	290	417	327	595	782	11
van	422	290	437	327	595	782	11
construyendo	442	290	498	327	595	782	11
un	503	290	513	327	595	782	11
senti-	518	290	541	327	595	782	11
miento	312	302	341	338	595	782	11
de	344	302	354	338	595	782	11
autoeficacia	357	302	408	338	595	782	11
y	411	302	417	338	595	782	11
responsabilidad	420	302	486	338	595	782	11
en	489	302	499	338	595	782	11
la	502	302	510	338	595	782	11
educa-	513	302	541	338	595	782	11
ción	312	313	330	350	595	782	11
de	333	313	343	350	595	782	11
sus	346	313	359	350	595	782	11
hijos,	362	313	385	350	595	782	11
ayudados	388	313	428	350	595	782	11
por	430	313	444	350	595	782	11
el	447	313	455	350	595	782	11
trabajo	458	313	487	350	595	782	11
de	490	313	500	350	595	782	11
educado-	503	313	541	350	595	782	11
res	312	324	324	361	595	782	11
que	327	324	343	361	595	782	11
actúan	346	324	373	361	595	782	11
como	377	324	400	361	595	782	11
motivadores	404	324	456	361	595	782	11
y	459	324	464	361	595	782	11
facilitadores	468	324	520	361	595	782	11
para	523	324	541	361	595	782	11
transferir	312	336	350	372	595	782	11
al	353	336	360	372	595	782	11
contexto	363	336	399	372	595	782	11
familiar	402	336	435	372	595	782	11
aquello	438	336	468	372	595	782	11
que	471	336	486	372	595	782	11
se	489	336	498	372	595	782	11
trabaja	500	336	529	372	595	782	11
en	531	336	541	372	595	782	11
los	312	347	324	384	595	782	11
grupos	327	347	355	384	595	782	11
(Pantin	358	347	389	384	595	782	11
et	392	347	399	384	595	782	11
al.,	402	347	415	384	595	782	11
2003;	418	347	442	384	595	782	11
Prado	445	347	469	384	595	782	11
et	472	347	479	384	595	782	11
al.,	482	347	495	384	595	782	11
2007).	498	347	525	384	595	782	11
En	323	359	335	395	595	782	11
todo	338	359	356	395	595	782	11
caso,	360	359	381	395	595	782	11
no	384	359	394	395	595	782	11
hay	398	359	413	395	595	782	11
que	416	359	431	395	595	782	11
pensar	434	359	461	395	595	782	11
que	465	359	480	395	595	782	11
un	483	359	493	395	595	782	11
adolescen-	496	359	541	395	595	782	11
te	312	370	319	407	595	782	11
educado	322	370	357	407	595	782	11
en	360	370	370	407	595	782	11
familias	372	370	406	407	595	782	11
con	409	370	424	407	595	782	11
buenas	427	370	456	407	595	782	11
prácticas	459	370	496	407	595	782	11
de	499	370	509	407	595	782	11
protec-	512	370	541	407	595	782	11
ción	312	381	330	418	595	782	11
estará	335	381	359	418	595	782	11
inmunizado	365	381	414	418	595	782	11
ante	419	381	437	418	595	782	11
el	442	381	449	418	595	782	11
riesgo	455	381	480	418	595	782	11
del	485	381	498	418	595	782	11
consumo	503	381	541	418	595	782	11
abusivo	312	393	344	429	595	782	11
de	347	393	357	429	595	782	11
alcohol.	359	393	392	429	595	782	11
Es	395	393	405	429	595	782	11
necesario	407	393	447	429	595	782	11
recordar	449	393	484	429	595	782	11
que	487	393	502	429	595	782	11
todo	504	393	523	429	595	782	11
fac-	525	393	541	429	595	782	11
tor	312	404	323	441	595	782	11
de	326	404	336	441	595	782	11
riesgo	339	404	365	441	595	782	11
o	368	404	373	441	595	782	11
de	376	404	386	441	595	782	11
protección	389	404	433	441	595	782	11
actúa	436	404	458	441	595	782	11
conjuntamente	461	404	523	441	595	782	11
con	526	404	541	441	595	782	11
otros	312	416	333	452	595	782	11
factores	335	416	368	452	595	782	11
y	371	416	376	452	595	782	11
tal	379	416	389	452	595	782	11
actuación	391	416	432	452	595	782	11
es	434	416	443	452	595	782	11
sólo	445	416	463	452	595	782	11
ponderable	465	416	512	452	595	782	11
en	514	416	524	452	595	782	11
tér-	527	416	541	452	595	782	11
minos	312	427	337	464	595	782	11
de	341	427	351	464	595	782	11
probabilidad,	355	427	411	464	595	782	11
así	415	427	426	464	595	782	11
como	430	427	453	464	595	782	11
que	457	427	473	464	595	782	11
los	476	427	489	464	595	782	11
recursos	493	427	528	464	595	782	11
de	531	427	541	464	595	782	11
protección	312	438	356	475	595	782	11
y	359	438	364	475	595	782	11
las	368	438	379	475	595	782	11
variables	382	438	420	475	595	782	11
predisponentes	423	438	486	475	595	782	11
no	490	438	500	475	595	782	11
sólo	503	438	521	475	595	782	11
pro-	524	438	541	475	595	782	11
ceden	312	450	336	486	595	782	11
de	341	450	351	486	595	782	11
la	356	450	364	486	595	782	11
familia,	369	450	401	486	595	782	11
sino	406	450	424	486	595	782	11
también	429	450	463	486	595	782	11
de	468	450	478	486	595	782	11
otras	483	450	503	486	595	782	11
fuentes,	508	450	541	486	595	782	11
incluyendo	312	461	358	498	595	782	11
la	362	461	369	498	595	782	11
escuela,	372	461	406	498	595	782	11
las	409	461	421	498	595	782	11
relaciones	424	461	466	498	595	782	11
con	469	461	485	498	595	782	11
los	488	461	500	498	595	782	11
iguales	503	461	533	498	595	782	11
y	536	461	541	498	595	782	11
el	312	473	319	509	595	782	11
entorno	323	473	355	509	595	782	11
comunitario	358	473	409	509	595	782	11
y	412	473	418	509	595	782	11
social	421	473	445	509	595	782	11
(Silbereisen	449	473	499	509	595	782	11
y	502	473	508	509	595	782	11
Lerner,	511	473	541	509	595	782	11
2007).	312	484	339	521	595	782	11
Es	343	484	353	521	595	782	11
cierto	357	484	381	521	595	782	11
que	385	484	400	521	595	782	11
la	404	484	412	521	595	782	11
socialización	416	484	471	521	595	782	11
familiar,	475	484	510	521	595	782	11
si	514	484	521	521	595	782	11
está	525	484	541	521	595	782	11
fundamentada	312	495	371	532	595	782	11
en	375	495	385	532	595	782	11
la	389	495	396	532	595	782	11
comunicación,	400	495	461	532	595	782	11
el	465	495	473	532	595	782	11
afecto,	476	495	505	532	595	782	11
la	508	495	516	532	595	782	11
com-	520	495	541	532	595	782	11
prensión	312	507	348	543	595	782	11
y	350	507	355	543	595	782	11
el	358	507	365	543	595	782	11
apoyo,	367	507	396	543	595	782	11
será	398	507	415	543	595	782	11
un	417	507	428	543	595	782	11
factor	430	507	454	543	595	782	11
de	457	507	467	543	595	782	11
protección,	469	507	516	543	595	782	11
como	518	507	541	543	595	782	11
también	312	518	346	555	595	782	11
lo	349	518	357	555	595	782	11
será	360	518	377	555	595	782	11
el	381	518	388	555	595	782	11
modelado	392	518	433	555	595	782	11
de	436	518	446	555	595	782	11
consumo	449	518	487	555	595	782	11
moderado	491	518	533	555	595	782	11
o	536	518	541	555	595	782	11
la	312	530	319	566	595	782	11
abstinencia	322	530	369	566	595	782	11
en	372	530	382	566	595	782	11
los	385	530	398	566	595	782	11
padres;	401	530	431	566	595	782	11
pero	434	530	452	566	595	782	11
no	455	530	466	566	595	782	11
sólo	469	530	486	566	595	782	11
la	489	530	497	566	595	782	11
familia	500	530	530	566	595	782	11
es	533	530	541	566	595	782	11
responsable	312	541	361	578	595	782	11
de	365	541	375	578	595	782	11
la	379	541	386	578	595	782	11
educación	390	541	432	578	595	782	11
de	436	541	446	578	595	782	11
los	450	541	462	578	595	782	11
menores,	466	541	504	578	595	782	11
también	507	541	541	578	595	782	11
las	312	552	323	589	595	782	11
instituciones	327	552	380	589	595	782	11
sociales	383	552	417	589	595	782	11
tienen	420	552	446	589	595	782	11
su	449	552	459	589	595	782	11
responsabilidad	462	552	528	589	595	782	11
en	531	552	541	589	595	782	11
la	312	564	319	600	595	782	11
prevención	322	564	368	600	595	782	11
y,	370	564	378	600	595	782	11
en	380	564	390	600	595	782	11
general,	392	564	426	600	595	782	11
en	428	564	438	600	595	782	11
la	440	564	448	600	595	782	11
educación.	450	564	495	600	595	782	11
En	497	564	509	600	595	782	11
la	511	564	519	600	595	782	11
tarea	521	564	541	600	595	782	11
de	312	575	322	612	595	782	11
educar	325	575	353	612	595	782	11
a	356	575	360	612	595	782	11
los	364	575	376	612	595	782	11
menores	379	575	414	612	595	782	11
para	418	575	436	612	595	782	11
que	439	575	454	612	595	782	11
adquieran	457	575	498	612	595	782	11
estilos	501	575	528	612	595	782	11
de	531	575	541	612	595	782	11
vida	312	587	330	623	595	782	11
saludables,	334	587	380	623	595	782	11
la	385	587	392	623	595	782	11
institución	397	587	441	623	595	782	11
escolar	445	587	475	623	595	782	11
tiene	479	587	500	623	595	782	11
un	504	587	514	623	595	782	11
papel	519	587	541	623	595	782	11
importante;	312	598	360	635	595	782	11
consolidar	364	598	407	635	595	782	11
en	411	598	421	635	595	782	11
los	424	598	437	635	595	782	11
alumnos	440	598	476	635	595	782	11
recursos	479	598	514	635	595	782	11
como	518	598	541	635	595	782	11
la	312	609	319	646	595	782	11
responsabilidad,	323	609	392	646	595	782	11
la	395	609	403	646	595	782	11
autoestima,	407	609	455	646	595	782	11
los	459	609	471	646	595	782	11
hábitos	475	609	505	646	595	782	11
cívicos,	509	609	541	646	595	782	11
los	312	621	324	657	595	782	11
valores	327	621	357	657	595	782	11
prosociales	360	621	408	657	595	782	11
o	411	621	416	657	595	782	11
la	419	621	427	657	595	782	11
emancipación	430	621	488	657	595	782	11
de	491	621	501	657	595	782	11
criterios.	504	621	541	657	595	782	11
Desde	312	632	338	669	595	782	11
la	341	632	349	669	595	782	11
Educación	352	632	396	669	595	782	11
Primaria,	399	632	438	669	595	782	11
la	441	632	448	669	595	782	11
escuela	451	632	482	669	595	782	11
puede	485	632	510	669	595	782	11
contri-	513	632	541	669	595	782	11
buir	312	644	329	680	595	782	11
a	331	644	336	680	595	782	11
potenciar	339	644	378	680	595	782	11
factores	381	644	414	680	595	782	11
protectores,	417	644	466	680	595	782	11
ante	469	644	486	680	595	782	11
la	489	644	497	680	595	782	11
avalancha	499	644	541	680	595	782	11
de	312	655	322	692	595	782	11
mensajes	324	655	363	692	595	782	11
mediáticos	365	655	411	692	595	782	11
y	413	655	419	692	595	782	11
en	421	655	431	692	595	782	11
los	434	655	446	692	595	782	11
contextos	448	655	489	692	595	782	11
relacionales	491	655	541	692	595	782	11
inductores	312	666	355	703	595	782	11
de	358	666	368	703	595	782	11
formas	371	666	400	703	595	782	11
de	403	666	413	703	595	782	11
ocio	416	666	434	703	595	782	11
asociadas	437	666	477	703	595	782	11
al	480	666	488	703	595	782	11
consumo	491	666	529	703	595	782	11
de	531	666	541	703	595	782	11
alcohol.	312	678	345	714	595	782	11
En	350	678	362	714	595	782	11
efecto,	367	678	395	714	595	782	11
las	400	678	412	714	595	782	11
presiones	417	678	456	714	595	782	11
que	461	678	477	714	595	782	11
provienen	482	678	524	714	595	782	11
del	528	678	541	714	595	782	11
contexto	312	689	348	726	595	782	11
sociocultural	351	689	405	726	595	782	11
más	409	689	426	726	595	782	11
amplio,	429	689	461	726	595	782	11
a	464	689	469	726	595	782	11
los	472	689	485	726	595	782	11
que	488	689	503	726	595	782	11
todos	506	689	529	726	595	782	11
se	533	689	541	726	595	782	11
Psychosocial	458	728	500	756	595	782	11
Intervention	502	728	541	756	595	782	11
Vol.	438	738	451	766	595	782	11
20,	453	738	463	766	595	782	11
No.	466	738	477	766	595	782	11
1,	480	738	486	766	595	782	11
2011	488	738	503	766	595	782	11
-	506	738	508	766	595	782	11
pp.	511	738	521	766	595	782	11
75-94	523	738	541	766	595	782	11
86	54	6	66	47	595	782	12
C	251	16	256	44	595	782	12
ONSUMO	256	21	282	42	595	782	12
J	284	16	287	44	595	782	12
UVENIL	287	21	310	42	595	782	12
DE	312	21	320	42	595	782	12
A	321	16	327	44	595	782	12
LCOHOL	327	21	352	42	595	782	12
hallan	54	39	80	76	595	782	12
expuestos	82	39	124	76	595	782	12
por	127	39	141	76	595	782	12
ser	144	39	156	76	595	782	12
miembros	159	39	201	76	595	782	12
de	204	39	214	76	595	782	12
la	217	39	224	76	595	782	12
misma	227	39	255	76	595	782	12
socie-	258	39	283	76	595	782	12
dad,	54	51	72	87	595	782	12
también	75	51	109	87	595	782	12
deben	112	51	137	87	595	782	12
formar	141	51	169	87	595	782	12
parte	173	51	194	87	595	782	12
de	197	51	207	87	595	782	12
un	210	51	221	87	595	782	12
modelo	224	51	256	87	595	782	12
expli-	259	51	283	87	595	782	12
cativo	54	62	80	99	595	782	12
del	82	62	95	99	595	782	12
consumo	98	62	136	99	595	782	12
de	139	62	149	99	595	782	12
alcohol.	152	62	185	99	595	782	12
El	54	96	64	132	595	782	12
contexto	67	96	105	132	595	782	12
social,	107	96	135	132	595	782	12
cultural	138	96	174	132	595	782	12
y	177	96	182	132	595	782	12
mediático	185	96	228	132	595	782	12
En	65	119	77	156	595	782	12
los	85	119	98	156	595	782	12
años	106	119	126	156	595	782	12
cincuenta	134	119	176	156	595	782	12
del	184	119	197	156	595	782	12
siglo	205	119	226	156	595	782	12
XX,	234	119	252	156	595	782	12
Sully	260	119	283	156	595	782	12
Ledermann	54	131	102	167	595	782	12
planteó	104	131	135	167	595	782	12
una	138	131	153	167	595	782	12
hipótesis	156	131	193	167	595	782	12
acerca	196	131	222	167	595	782	12
de	225	131	235	167	595	782	12
la	238	131	245	167	595	782	12
distribu-	248	131	283	167	595	782	12
ción	54	142	72	179	595	782	12
del	75	142	87	179	595	782	12
consumo	90	142	128	179	595	782	12
de	131	142	141	179	595	782	12
bebidas	143	142	175	179	595	782	12
alcohólicas	178	142	225	179	595	782	12
en	228	142	238	179	595	782	12
una	241	142	256	179	595	782	12
socie-	258	142	283	179	595	782	12
dad	54	153	69	190	595	782	12
que,	72	153	90	190	595	782	12
desde	93	153	117	190	595	782	12
entonces,	121	153	160	190	595	782	12
ha	163	153	173	190	595	782	12
sido	177	153	194	190	595	782	12
motivo	197	153	227	190	595	782	12
de	231	153	240	190	595	782	12
discusión	244	153	283	190	595	782	12
en	54	165	64	201	595	782	12
el	67	165	75	201	595	782	12
ámbito	78	165	107	201	595	782	12
de	110	165	120	201	595	782	12
las	123	165	135	201	595	782	12
ciencias	138	165	172	201	595	782	12
sociales	175	165	209	201	595	782	12
y	212	165	217	201	595	782	12
de	220	165	230	201	595	782	12
la	234	165	241	201	595	782	12
salud.	244	165	269	201	595	782	12
La	272	165	283	201	595	782	12
llamada	54	176	87	213	595	782	12
“hipótesis	90	176	132	213	595	782	12
Ledermann”	135	176	188	213	595	782	12
propone	191	176	225	213	595	782	12
que	228	176	243	213	595	782	12
la	246	176	254	213	595	782	12
preva-	257	176	283	213	595	782	12
lencia	54	188	79	224	595	782	12
del	82	188	95	224	595	782	12
consumo	97	188	135	224	595	782	12
abusivo	138	188	171	224	595	782	12
de	174	188	184	224	595	782	12
alcohol	186	188	217	224	595	782	12
responde	220	188	258	224	595	782	12
a	261	188	265	224	595	782	12
una	268	188	283	224	595	782	12
relación	54	199	88	236	595	782	12
esencial:	92	199	128	236	595	782	12
la	132	199	140	236	595	782	12
proporción	144	199	190	236	595	782	12
de	194	199	203	236	595	782	12
bebedores	207	199	250	236	595	782	12
excesi-	254	199	283	236	595	782	12
vos	54	210	68	247	595	782	12
aumenta	73	210	108	247	595	782	12
al	112	210	120	247	595	782	12
cuadrado	124	210	163	247	595	782	12
del	167	210	179	247	595	782	12
consumo	184	210	222	247	595	782	12
promedio	226	210	266	247	595	782	12
per	270	210	283	247	595	782	12
cápita	54	222	79	258	595	782	12
de	81	222	91	258	595	782	12
la	94	222	101	258	595	782	12
población	103	222	145	258	595	782	12
a	147	222	152	258	595	782	12
la	154	222	162	258	595	782	12
que	164	222	179	258	595	782	12
pertenecen	182	222	227	258	595	782	12
(Ledermann,	230	222	283	258	595	782	12
1956).	54	233	81	270	595	782	12
Es	83	233	94	270	595	782	12
decir,	96	233	120	270	595	782	12
el	122	233	130	270	595	782	12
consumo	132	233	170	270	595	782	12
global	172	233	199	270	595	782	12
de	201	233	211	270	595	782	12
una	213	233	228	270	595	782	12
población	231	233	272	270	595	782	12
se	275	233	283	270	595	782	12
relaciona,	54	245	95	281	595	782	12
de	99	245	109	281	595	782	12
manera	113	245	144	281	595	782	12
proporcional,	148	245	205	281	595	782	12
con	209	245	224	281	595	782	12
el	228	245	236	281	595	782	12
porcentaje	240	245	283	281	595	782	12
de	54	256	64	293	595	782	12
consumidores	67	256	126	293	595	782	12
abusivos	129	256	166	293	595	782	12
de	170	256	180	293	595	782	12
esa	183	256	197	293	595	782	12
población:	200	256	245	293	595	782	12
a	248	256	253	293	595	782	12
mayor	257	256	283	293	595	782	12
cantidad	54	267	89	304	595	782	12
de	94	267	104	304	595	782	12
consumo	109	267	146	304	595	782	12
global,	151	267	180	304	595	782	12
mayor	184	267	211	304	595	782	12
probabilidad	216	267	269	304	595	782	12
de	274	267	283	304	595	782	12
encontrar	54	279	94	315	595	782	12
consumidores	96	279	155	315	595	782	12
abusivos.	158	279	197	315	595	782	12
En	65	290	77	327	595	782	12
la	80	290	87	327	595	782	12
sociedad	90	290	127	327	595	782	12
actual,	130	290	157	327	595	782	12
el	160	290	168	327	595	782	12
consumo	171	290	209	327	595	782	12
de	211	290	221	327	595	782	12
alcohol	224	290	255	327	595	782	12
alcan-	258	290	283	327	595	782	12
za	54	302	63	338	595	782	12
rasgos	68	302	94	338	595	782	12
de	99	302	109	338	595	782	12
mayor	113	302	140	338	595	782	12
heterogeneidad	145	302	209	338	595	782	12
que	213	302	228	338	595	782	12
en	233	302	243	338	595	782	12
periodos	247	302	283	338	595	782	12
anteriores,	54	313	98	350	595	782	12
por	101	313	115	350	595	782	12
lo	119	313	127	350	595	782	12
tanto,	130	313	154	350	595	782	12
es	157	313	166	350	595	782	12
difícil	169	313	194	350	595	782	12
explicar	197	313	231	350	595	782	12
el	235	313	242	350	595	782	12
consumo	246	313	283	350	595	782	12
abusivo	54	324	87	361	595	782	12
sólo	90	324	107	361	595	782	12
mediante	110	324	149	361	595	782	12
una	152	324	167	361	595	782	12
relación	170	324	204	361	595	782	12
lineal.	207	324	233	361	595	782	12
No	237	324	249	361	595	782	12
obstan-	253	324	283	361	595	782	12
te,	54	336	64	372	595	782	12
los	67	336	79	372	595	782	12
datos	82	336	104	372	595	782	12
no	107	336	117	372	595	782	12
permiten	120	336	157	372	595	782	12
negar	160	336	184	372	595	782	12
tajantemente	186	336	240	372	595	782	12
el	243	336	250	372	595	782	12
sentido	253	336	283	372	595	782	12
de	54	347	64	384	595	782	12
la	67	347	75	384	595	782	12
relación	78	347	112	384	595	782	12
esencial	115	347	149	384	595	782	12
de	152	347	162	384	595	782	12
Ledermann:	165	347	216	384	595	782	12
estudios	220	347	254	384	595	782	12
epide-	257	347	283	384	595	782	12
miológicos	54	359	101	395	595	782	12
en	103	359	113	395	595	782	12
diferentes	115	359	157	395	595	782	12
países	159	359	185	395	595	782	12
corroboran	187	359	233	395	595	782	12
que	236	359	251	395	595	782	12
sí	254	359	261	395	595	782	12
exis-	263	359	283	395	595	782	12
te	54	370	61	407	595	782	12
una	64	370	79	407	595	782	12
relación	81	370	115	407	595	782	12
entre	118	370	139	407	595	782	12
el	141	370	149	407	595	782	12
consumo	151	370	189	407	595	782	12
medio	191	370	217	407	595	782	12
y	220	370	225	407	595	782	12
la	227	370	235	407	595	782	12
proporción	237	370	283	407	595	782	12
de	54	381	64	418	595	782	12
consumidores	69	381	127	418	595	782	12
excesivos	132	381	173	418	595	782	12
(Muñoz-Pérez	177	381	237	418	595	782	12
y	242	381	247	418	595	782	12
Nizard,	252	381	283	418	595	782	12
1995),	54	393	81	429	595	782	12
así	84	393	95	429	595	782	12
como	98	393	122	429	595	782	12
entre	124	393	145	429	595	782	12
la	148	393	156	429	595	782	12
tasa	159	393	175	429	595	782	12
general	178	393	209	429	595	782	12
de	211	393	221	429	595	782	12
venta	224	393	247	429	595	782	12
de	250	393	260	429	595	782	12
alco-	262	393	283	429	595	782	12
hol	54	404	67	441	595	782	12
y	70	404	76	441	595	782	12
el	79	404	86	441	595	782	12
número	89	404	122	441	595	782	12
de	125	404	135	441	595	782	12
accidentes	138	404	181	441	595	782	12
de	185	404	194	441	595	782	12
tráfico	198	404	225	441	595	782	12
(Skog,	228	404	256	441	595	782	12
2003)	259	404	283	441	595	782	12
y	54	416	59	452	595	782	12
entre	61	416	82	452	595	782	12
aquella	85	416	115	452	595	782	12
tasa	118	416	134	452	595	782	12
y	136	416	142	452	595	782	12
la	144	416	151	452	595	782	12
prevalencia	154	416	202	452	595	782	12
de	205	416	215	452	595	782	12
la	217	416	224	452	595	782	12
cirrosis	227	416	258	452	595	782	12
hepá-	260	416	283	452	595	782	12
tica	54	427	69	464	595	782	12
(Ramstedt,	72	427	117	464	595	782	12
2003).	120	427	147	464	595	782	12
Por	150	427	164	464	595	782	12
ello,	167	427	185	464	595	782	12
muchos	188	427	220	464	595	782	12
investigadores	223	427	283	464	595	782	12
han	54	438	69	475	595	782	12
planteado	72	438	113	475	595	782	12
que	115	438	130	475	595	782	12
la	133	438	141	475	595	782	12
forma	143	438	168	475	595	782	12
más	171	438	188	475	595	782	12
efectiva	191	438	224	475	595	782	12
de	227	438	237	475	595	782	12
reducir	239	438	269	475	595	782	12
las	272	438	283	475	595	782	12
consecuencias	54	450	114	486	595	782	12
sociales	117	450	150	486	595	782	12
y	154	450	159	486	595	782	12
sanitarias	162	450	202	486	595	782	12
del	205	450	218	486	595	782	12
abuso	221	450	246	486	595	782	12
de	249	450	259	486	595	782	12
alco-	262	450	283	486	595	782	12
hol,	54	461	70	498	595	782	12
especialmente	73	461	132	498	595	782	12
entre	135	461	156	498	595	782	12
los	158	461	170	498	595	782	12
adolescentes,	173	461	229	498	595	782	12
sería	231	461	251	498	595	782	12
reducir	254	461	283	498	595	782	12
la	54	473	61	509	595	782	12
disponibilidad	64	473	125	509	595	782	12
de	128	473	138	509	595	782	12
la	141	473	148	509	595	782	12
sustancia	151	473	190	509	595	782	12
en	193	473	203	509	595	782	12
una	206	473	221	509	595	782	12
sociedad	224	473	261	509	595	782	12
dada	264	473	283	509	595	782	12
(Cook,	54	484	83	521	595	782	12
2007;	87	484	111	521	595	782	12
Livingston,	116	484	164	521	595	782	12
Chikritzhs	169	484	212	521	595	782	12
y	217	484	222	521	595	782	12
Room,	227	484	255	521	595	782	12
2007;	260	484	283	521	595	782	12
Plant	54	495	75	532	595	782	12
y	78	495	84	532	595	782	12
Plant,	86	495	111	532	595	782	12
2006).	114	495	141	532	595	782	12
La	65	507	76	543	595	782	12
relación	79	507	113	543	595	782	12
entre	116	507	137	543	595	782	12
facilidad	141	507	177	543	595	782	12
del	181	507	193	543	595	782	12
suministro	197	507	241	543	595	782	12
e	244	507	249	543	595	782	12
intensi-	252	507	283	543	595	782	12
dad	54	518	69	555	595	782	12
del	73	518	86	555	595	782	12
consumo	91	518	129	555	595	782	12
ha	133	518	143	555	595	782	12
sido	147	518	165	555	595	782	12
habitualmente	169	518	229	555	595	782	12
considerada	233	518	283	555	595	782	12
dentro	54	530	81	566	595	782	12
de	85	530	95	566	595	782	12
la	99	530	106	566	595	782	12
investigación	110	530	166	566	595	782	12
sobre	170	530	193	566	595	782	12
consumo	197	530	235	566	595	782	12
de	239	530	249	566	595	782	12
alcohol	253	530	283	566	595	782	12
juvenil	54	541	83	578	595	782	12
(Knibbe	86	541	120	578	595	782	12
et	123	541	131	578	595	782	12
al.,	134	541	146	578	595	782	12
2005;	149	541	173	578	595	782	12
Laespada	176	541	216	578	595	782	12
y	219	541	224	578	595	782	12
Elzo,	227	541	249	578	595	782	12
2007a),	252	541	283	578	595	782	12
señalándose	54	552	105	589	595	782	12
que	107	552	122	589	595	782	12
la	125	552	132	589	595	782	12
disponibilidad	134	552	195	589	595	782	12
social	197	552	221	589	595	782	12
de	224	552	234	589	595	782	12
una	236	552	251	589	595	782	12
sustan-	254	552	283	589	595	782	12
cia	54	564	66	600	595	782	12
tiene	69	564	89	600	595	782	12
una	91	564	107	600	595	782	12
especial	109	564	143	600	595	782	12
incidencia	145	564	189	600	595	782	12
en	191	564	201	600	595	782	12
el	204	564	211	600	595	782	12
inicio	214	564	238	600	595	782	12
del	240	564	253	600	595	782	12
consu-	255	564	283	600	595	782	12
mo,	54	575	70	612	595	782	12
incluso	74	575	105	612	595	782	12
desde	109	575	133	612	595	782	12
la	137	575	145	612	595	782	12
preadolescencia	149	575	216	612	595	782	12
(Komro	221	575	254	612	595	782	12
et	259	575	266	612	595	782	12
al.,	271	575	283	612	595	782	12
1998).	54	587	81	623	595	782	12
De	85	587	98	623	595	782	12
hecho,	102	587	130	623	595	782	12
son	134	587	149	623	595	782	12
numerosos	153	587	199	623	595	782	12
los	203	587	216	623	595	782	12
autores	220	587	250	623	595	782	12
que	255	587	270	623	595	782	12
se	275	587	283	623	595	782	12
refieren	54	598	86	635	595	782	12
a	90	598	94	635	595	782	12
que	98	598	113	635	595	782	12
las	116	598	128	635	595	782	12
medidas	131	598	166	635	595	782	12
de	170	598	179	635	595	782	12
control	183	598	213	635	595	782	12
sobre	216	598	239	635	595	782	12
el	242	598	249	635	595	782	12
acceso,	253	598	283	635	595	782	12
tales	54	609	73	646	595	782	12
como	78	609	101	646	595	782	12
retrasar	106	609	137	646	595	782	12
la	142	609	150	646	595	782	12
edad	155	609	174	646	595	782	12
legal	179	609	200	646	595	782	12
de	204	609	214	646	595	782	12
dispensación	219	609	273	646	595	782	12
o	278	609	283	646	595	782	12
incrementar	54	621	104	657	595	782	12
los	108	621	120	657	595	782	12
precios	123	621	154	657	595	782	12
de	157	621	167	657	595	782	12
las	171	621	183	657	595	782	12
bebidas	186	621	218	657	595	782	12
en	222	621	232	657	595	782	12
las	236	621	247	657	595	782	12
tiendas,	251	621	283	657	595	782	12
han	54	632	69	669	595	782	12
demostrado	72	632	121	669	595	782	12
reducir	125	632	155	669	595	782	12
los	158	632	171	669	595	782	12
niveles	174	632	204	669	595	782	12
de	207	632	217	669	595	782	12
consumo	221	632	259	669	595	782	12
alco-	262	632	283	669	595	782	12
hólico	54	644	80	680	595	782	12
entre	84	644	105	680	595	782	12
los	108	644	120	680	595	782	12
adolescentes	124	644	177	680	595	782	12
(Anderson	181	644	225	680	595	782	12
y	228	644	234	680	595	782	12
Baumberg,	237	644	283	680	595	782	12
2006;	54	655	78	692	595	782	12
Babor	85	655	110	692	595	782	12
et	117	655	125	692	595	782	12
al.,	131	655	144	692	595	782	12
2003;	151	655	175	692	595	782	12
Chisholm,	182	655	226	692	595	782	12
Rehm,	232	655	260	692	595	782	12
Van	267	655	283	692	595	782	12
Ommeren	54	666	96	703	595	782	12
y	99	666	104	703	595	782	12
Monteiro,	107	666	148	703	595	782	12
2004;	151	666	175	703	595	782	12
Kendel,	178	666	211	703	595	782	12
1996).	214	666	241	703	595	782	12
La	65	678	76	714	595	782	12
disponibilidad	80	678	140	714	595	782	12
dependerá,	144	678	190	714	595	782	12
en	193	678	203	714	595	782	12
primera	207	678	240	714	595	782	12
instancia,	243	678	283	714	595	782	12
de	54	689	64	726	595	782	12
la	66	689	74	726	595	782	12
presencia	76	689	116	726	595	782	12
física	119	689	141	726	595	782	12
de	144	689	154	726	595	782	12
la	156	689	164	726	595	782	12
sustancia	166	689	205	726	595	782	12
en	207	689	217	726	595	782	12
el	220	689	227	726	595	782	12
medio	230	689	256	726	595	782	12
social	259	689	283	726	595	782	12
Psychosocial	54	728	96	756	595	782	12
Intervention	98	728	137	756	595	782	12
Vol.	54	738	67	766	595	782	12
20,	69	738	79	766	595	782	12
No.	81	738	93	766	595	782	12
1,	95	738	101	766	595	782	12
2011	103	738	119	766	595	782	12
-	121	738	124	766	595	782	12
pp.	126	738	136	766	595	782	12
75-94	138	738	157	766	595	782	12
–en	312	39	327	76	595	782	12
la	329	39	337	76	595	782	12
casa,	340	39	360	76	595	782	12
en	363	39	373	76	595	782	12
el	375	39	383	76	595	782	12
local	385	39	406	76	595	782	12
de	408	39	418	76	595	782	12
ocio,	421	39	441	76	595	782	12
en	444	39	454	76	595	782	12
el	456	39	464	76	595	782	12
comercio,	467	39	508	76	595	782	12
etc.–	511	39	531	76	595	782	12
y	536	39	541	76	595	782	12
de	312	51	322	87	595	782	12
su	325	51	335	87	595	782	12
facilidad	338	51	375	87	595	782	12
de	379	51	389	87	595	782	12
adquisición.	392	51	443	87	595	782	12
La	447	51	458	87	595	782	12
presencia	462	51	501	87	595	782	12
física	505	51	528	87	595	782	12
de	531	51	541	87	595	782	12
sustancias	312	62	354	99	595	782	12
institucionalizadas	357	62	435	99	595	782	12
en	437	62	447	99	595	782	12
una	449	62	464	99	595	782	12
sociedad	467	62	503	99	595	782	12
determi-	506	62	541	99	595	782	12
nada	312	74	332	110	595	782	12
predice	335	74	366	110	595	782	12
la	369	74	377	110	595	782	12
cantidad	380	74	416	110	595	782	12
de	419	74	429	110	595	782	12
su	432	74	442	110	595	782	12
consumo	445	74	483	110	595	782	12
en	486	74	496	110	595	782	12
esa	499	74	513	110	595	782	12
socie-	516	74	541	110	595	782	12
dad:	312	85	330	122	595	782	12
cuanto	333	85	361	122	595	782	12
mayor	364	85	391	122	595	782	12
sea	394	85	408	122	595	782	12
la	411	85	418	122	595	782	12
cantidad	422	85	457	122	595	782	12
de	460	85	470	122	595	782	12
la	474	85	481	122	595	782	12
sustancia	484	85	523	122	595	782	12
que	526	85	541	122	595	782	12
se	312	96	320	133	595	782	12
encuentre	324	96	365	133	595	782	12
presente	368	96	403	133	595	782	12
en	407	96	416	133	595	782	12
un	420	96	430	133	595	782	12
medio	434	96	460	133	595	782	12
social,	464	96	491	133	595	782	12
mayor	494	96	521	133	595	782	12
será	524	96	541	133	595	782	12
la	312	108	319	144	595	782	12
proporción	322	108	368	144	595	782	12
de	371	108	381	144	595	782	12
consumidores,	384	108	445	144	595	782	12
de	448	108	458	144	595	782	12
consumidores	461	108	520	144	595	782	12
abu-	523	108	541	144	595	782	12
sivos	312	119	333	156	595	782	12
y	338	119	343	156	595	782	12
de	347	119	357	156	595	782	12
adictos	361	119	391	156	595	782	12
en	395	119	405	156	595	782	12
ese	409	119	423	156	595	782	12
medio.	427	119	456	156	595	782	12
Pero	460	119	479	156	595	782	12
no	484	119	494	156	595	782	12
habrá	499	119	522	156	595	782	12
que	526	119	541	156	595	782	12
olvidar	312	131	341	167	595	782	12
que	344	131	359	167	595	782	12
la	362	131	370	167	595	782	12
disponibilidad	373	131	433	167	595	782	12
también	435	131	469	167	595	782	12
está	472	131	488	167	595	782	12
configurada	491	131	541	167	595	782	12
por	312	142	326	179	595	782	12
factores	328	142	362	179	595	782	12
psicosociales	364	142	420	179	595	782	12
y	422	142	428	179	595	782	12
socioculturales	430	142	493	179	595	782	12
vinculados	496	142	541	179	595	782	12
entre	312	153	333	190	595	782	12
sí.	335	153	345	190	595	782	12
Es	348	153	358	190	595	782	12
decir,	361	153	384	190	595	782	12
no	387	153	397	190	595	782	12
está	400	153	416	190	595	782	12
dimensionada	419	153	477	190	595	782	12
sólo	480	153	497	190	595	782	12
por	500	153	514	190	595	782	12
varia-	517	153	541	190	595	782	12
bles	312	165	329	201	595	782	12
contables,	332	165	374	201	595	782	12
sino	377	165	395	201	595	782	12
también	398	165	431	201	595	782	12
por	435	165	449	201	595	782	12
significados	452	165	502	201	595	782	12
sociales.	505	165	541	201	595	782	12
Así,	312	176	329	213	595	782	12
la	334	176	341	213	595	782	12
disponibilidad	347	176	407	213	595	782	12
de	412	176	422	213	595	782	12
las	427	176	438	213	595	782	12
bebidas	443	176	475	213	595	782	12
alcohólicas	480	176	528	213	595	782	12
se	533	176	541	213	595	782	12
incrementará	312	188	366	224	595	782	12
con	369	188	384	224	595	782	12
cuatro	387	188	413	224	595	782	12
factores:	415	188	451	224	595	782	12
la	454	188	461	224	595	782	12
presencia	464	188	503	224	595	782	12
física,	506	188	531	224	595	782	12
la	534	188	541	224	595	782	12
facilidad	312	199	348	236	595	782	12
de	352	199	362	236	595	782	12
adquisición,	365	199	416	236	595	782	12
la	420	199	428	236	595	782	12
actitud	431	199	460	236	595	782	12
acrítica	463	199	494	236	595	782	12
mantenida	498	199	541	236	595	782	12
por	312	210	326	247	595	782	12
la	329	210	336	247	595	782	12
sociedad	339	210	376	247	595	782	12
y	379	210	385	247	595	782	12
la	388	210	395	247	595	782	12
tradicional	398	210	443	247	595	782	12
función	446	210	478	247	595	782	12
de	481	210	491	247	595	782	12
las	494	210	506	247	595	782	12
bebidas	509	210	541	247	595	782	12
alcohólicas	312	222	359	258	595	782	12
en	363	222	373	258	595	782	12
actividades	377	222	424	258	595	782	12
festivas,	428	222	462	258	595	782	12
lúdicas	466	222	496	258	595	782	12
y	500	222	505	258	595	782	12
cotidia-	509	222	541	258	595	782	12
nas.	312	233	328	270	595	782	12
Las	323	245	338	281	595	782	12
bebidas	341	245	373	281	595	782	12
alcohólicas	376	245	423	281	595	782	12
están	426	245	448	281	595	782	12
aceptadas	450	245	491	281	595	782	12
como	494	245	517	281	595	782	12
parte	520	245	541	281	595	782	12
de	312	256	322	293	595	782	12
los	327	256	339	293	595	782	12
usos	344	256	363	293	595	782	12
y	368	256	373	293	595	782	12
costumbres	379	256	426	293	595	782	12
de	432	256	442	293	595	782	12
nuestra	447	256	477	293	595	782	12
sociedad	482	256	519	293	595	782	12
y,	524	256	531	293	595	782	12
a	537	256	541	293	595	782	12
menudo,	312	267	348	304	595	782	12
no	353	267	363	304	595	782	12
resulta	368	267	396	304	595	782	12
fácil	401	267	419	304	595	782	12
admitir	424	267	454	304	595	782	12
la	459	267	467	304	595	782	12
asociación	471	267	516	304	595	782	12
entre	520	267	541	304	595	782	12
este	312	279	328	315	595	782	12
enraizamiento	333	279	393	315	595	782	12
y	398	279	404	315	595	782	12
las	409	279	421	315	595	782	12
diferentes	426	279	467	315	595	782	12
modalidades	473	279	526	315	595	782	12
de	531	279	541	315	595	782	12
consumo	312	290	350	327	595	782	12
abusivo,	357	290	392	327	595	782	12
incluyendo	399	290	446	327	595	782	12
el	453	290	461	327	595	782	12
consumo	467	290	506	327	595	782	12
de	512	290	522	327	595	782	12
los	529	290	541	327	595	782	12
menores.	312	302	350	338	595	782	12
Datos	355	302	379	338	595	782	12
de	385	302	394	338	595	782	12
investigaciones	400	302	464	338	595	782	12
dan	469	302	485	338	595	782	12
crédito	490	302	519	338	595	782	12
a	524	302	529	338	595	782	12
la	534	302	541	338	595	782	12
actitud	312	313	340	350	595	782	12
acrítica	344	313	375	350	595	782	12
a	379	313	384	350	595	782	12
la	387	313	395	350	595	782	12
que	399	313	414	350	595	782	12
nos	418	313	433	350	595	782	12
referimos.	436	313	479	350	595	782	12
Así,	483	313	500	350	595	782	12
Pinazo	504	313	532	350	595	782	12
y	536	313	541	350	595	782	12
Pons	312	324	332	361	595	782	12
(2002)	335	324	363	361	595	782	12
comprueban	367	324	419	361	595	782	12
que	422	324	437	361	595	782	12
cerca	441	324	463	361	595	782	12
de	466	324	476	361	595	782	12
un	479	324	490	361	595	782	12
80%	493	324	512	361	595	782	12
de	516	324	526	361	595	782	12
los	529	324	541	361	595	782	12
padres	312	336	339	372	595	782	12
de	342	336	352	372	595	782	12
niños	355	336	378	372	595	782	12
y	381	336	387	372	595	782	12
adolescentes	390	336	443	372	595	782	12
dicen	446	336	469	372	595	782	12
estar	472	336	492	372	595	782	12
de	495	336	505	372	595	782	12
acuerdo	508	336	541	372	595	782	12
con	312	347	327	384	595	782	12
la	330	347	338	384	595	782	12
afirmación	341	347	387	384	595	782	12
de	390	347	400	384	595	782	12
que	403	347	418	384	595	782	12
las	422	347	433	384	595	782	12
bebidas	437	347	469	384	595	782	12
alcohólicas	472	347	519	384	595	782	12
ayu-	523	347	541	384	595	782	12
dan	312	359	327	395	595	782	12
a	330	359	335	395	595	782	12
animar	338	359	367	395	595	782	12
las	370	359	382	395	595	782	12
fiestas,	385	359	415	395	595	782	12
mientras	418	359	454	395	595	782	12
que	457	359	473	395	595	782	12
Pons	476	359	496	395	595	782	12
y	500	359	505	395	595	782	12
Berjano	508	359	541	395	595	782	12
(1999)	312	370	340	407	595	782	12
encuentran	345	370	391	407	595	782	12
que	396	370	411	407	595	782	12
un	416	370	427	407	595	782	12
65%	432	370	451	407	595	782	12
de	456	370	466	407	595	782	12
los	471	370	483	407	595	782	12
adolescentes	488	370	541	407	595	782	12
muestran	312	381	350	418	595	782	12
acuerdo	353	381	387	418	595	782	12
con	390	381	405	418	595	782	12
esa	408	381	422	418	595	782	12
misma	425	381	453	418	595	782	12
afirmación.	456	381	504	418	595	782	12
Sin	507	381	521	418	595	782	12
nin-	524	381	541	418	595	782	12
guna	312	393	332	429	595	782	12
intención	336	393	375	429	595	782	12
de	378	393	388	429	595	782	12
moralizar,	392	393	434	429	595	782	12
es	438	393	447	429	595	782	12
obvio	450	393	474	429	595	782	12
afirmar	478	393	508	429	595	782	12
que	512	393	527	429	595	782	12
tal	531	393	541	429	595	782	12
actitud	312	404	340	441	595	782	12
traduce,	344	404	378	441	595	782	12
simplemente,	382	404	438	441	595	782	12
un	442	404	452	441	595	782	12
particular	456	404	497	441	595	782	12
estado	501	404	527	441	595	782	12
de	531	404	541	441	595	782	12
las	312	416	323	452	595	782	12
cosas	326	416	349	452	595	782	12
en	351	416	361	452	595	782	12
el	364	416	371	452	595	782	12
ámbito	374	416	403	452	595	782	12
de	405	416	415	452	595	782	12
la	418	416	426	452	595	782	12
vida	428	416	446	452	595	782	12
social,	449	416	476	452	595	782	12
es	478	416	487	452	595	782	12
decir,	490	416	513	452	595	782	12
lo	515	416	524	452	595	782	12
que	526	416	541	452	595	782	12
nuestra	312	427	342	464	595	782	12
sociedad	347	427	384	464	595	782	12
considera	389	427	429	464	595	782	12
normal	434	427	464	464	595	782	12
por	469	427	483	464	595	782	12
ser	488	427	500	464	595	782	12
habitual.	505	427	541	464	595	782	12
Sería	312	438	333	475	595	782	12
imposible	339	438	381	475	595	782	12
encontrar	387	438	427	475	595	782	12
esos	433	438	451	475	595	782	12
mismos	457	438	489	475	595	782	12
niveles	496	438	525	475	595	782	12
de	531	438	541	475	595	782	12
acuerdo	312	450	345	486	595	782	12
en	348	450	358	486	595	782	12
los	361	450	373	486	595	782	12
padres	376	450	404	486	595	782	12
si	407	450	414	486	595	782	12
la	417	450	424	486	595	782	12
afirmación	427	450	473	486	595	782	12
se	476	450	485	486	595	782	12
refiriera,	488	450	524	486	595	782	12
por	527	450	541	486	595	782	12
ejemplo,	312	461	348	498	595	782	12
a	351	461	356	498	595	782	12
los	359	461	371	498	595	782	12
cannábicos,	374	461	423	498	595	782	12
a	426	461	431	498	595	782	12
la	433	461	441	498	595	782	12
cocaína	444	461	476	498	595	782	12
o	479	461	484	498	595	782	12
a	487	461	492	498	595	782	12
los	495	461	507	498	595	782	12
estimu-	510	461	541	498	595	782	12
lantes	312	473	336	509	595	782	12
sintéticos.	339	473	381	509	595	782	12
En	323	484	335	521	595	782	12
el	339	484	346	521	595	782	12
citado	351	484	376	521	595	782	12
estudio	380	484	411	521	595	782	12
de	415	484	425	521	595	782	12
Pons	429	484	449	521	595	782	12
y	454	484	459	521	595	782	12
Berjano	463	484	496	521	595	782	12
(1999)	500	484	528	521	595	782	12
se	533	484	541	521	595	782	12
ofrecen	312	495	343	532	595	782	12
datos	346	495	369	532	595	782	12
similares	372	495	410	532	595	782	12
sobre	413	495	436	532	595	782	12
las	439	495	450	532	595	782	12
actitudes	454	495	491	532	595	782	12
de	494	495	504	532	595	782	12
los	507	495	519	532	595	782	12
ado-	523	495	541	532	595	782	12
lescentes,	312	507	352	543	595	782	12
como	356	507	379	543	595	782	12
que	382	507	397	543	595	782	12
un	401	507	411	543	595	782	12
80%	414	507	434	543	595	782	12
piensa	437	507	464	543	595	782	12
que	467	507	482	543	595	782	12
es	486	507	494	543	595	782	12
muy	498	507	516	543	595	782	12
agra-	520	507	541	543	595	782	12
dable	312	518	334	555	595	782	12
beber	337	518	360	555	595	782	12
con	363	518	378	555	595	782	12
los	381	518	393	555	595	782	12
amigos,	395	518	428	555	595	782	12
un	431	518	441	555	595	782	12
65%	444	518	463	555	595	782	12
califica	466	518	497	555	595	782	12
de	499	518	509	555	595	782	12
normal	512	518	541	555	595	782	12
que	312	530	327	566	595	782	12
un	330	530	340	566	595	782	12
chico	343	530	366	566	595	782	12
o	368	530	374	566	595	782	12
una	377	530	392	566	595	782	12
chica	395	530	417	566	595	782	12
de	419	530	429	566	595	782	12
su	432	530	441	566	595	782	12
edad	444	530	464	566	595	782	12
beba	467	530	487	566	595	782	12
alcohol	490	530	520	566	595	782	12
para	523	530	541	566	595	782	12
divertirse	312	541	351	578	595	782	12
y	355	541	360	578	595	782	12
cerca	363	541	385	578	595	782	12
del	389	541	402	578	595	782	12
50%	405	541	424	578	595	782	12
afirma	427	541	455	578	595	782	12
que	458	541	473	578	595	782	12
cuando	477	541	507	578	595	782	12
alguien	510	541	541	578	595	782	12
está	312	552	328	589	595	782	12
borracho	331	552	368	589	595	782	12
se	371	552	380	589	595	782	12
divierte	382	552	415	589	595	782	12
más.	417	552	437	589	595	782	12
Pero	440	552	459	589	595	782	12
habrá	462	552	485	589	595	782	12
que	488	552	503	589	595	782	12
ver	506	552	519	589	595	782	12
tam-	522	552	541	589	595	782	12
bién	312	564	330	600	595	782	12
otros	332	564	353	600	595	782	12
datos:	356	564	381	600	595	782	12
Giró	383	564	403	600	595	782	12
(2007)	405	564	433	600	595	782	12
constata	436	564	470	600	595	782	12
que	473	564	488	600	595	782	12
casi	490	564	507	600	595	782	12
un	509	564	520	600	595	782	12
90%	522	564	541	600	595	782	12
de	312	575	322	612	595	782	12
los	325	575	337	612	595	782	12
adolescentes	341	575	394	612	595	782	12
rechaza	398	575	430	612	595	782	12
la	433	575	441	612	595	782	12
idea	444	575	462	612	595	782	12
de	465	575	475	612	595	782	12
que	479	575	494	612	595	782	12
“beber	498	575	526	612	595	782	12
sin	529	575	541	612	595	782	12
parar”	312	587	338	623	595	782	12
o	340	587	346	623	595	782	12
“hasta	348	587	374	623	595	782	12
el	377	587	385	623	595	782	12
límite”	387	587	416	623	595	782	12
sea	419	587	432	623	595	782	12
algo	435	587	453	623	595	782	12
divertido,	455	587	496	623	595	782	12
aun	499	587	514	623	595	782	12
estan-	516	587	541	623	595	782	12
do	312	598	322	635	595	782	12
con	327	598	342	635	595	782	12
los	346	598	358	635	595	782	12
amigos.	363	598	396	635	595	782	12
En	400	598	412	635	595	782	12
conclusión,	416	598	464	635	595	782	12
se	468	598	477	635	595	782	12
reconocen	482	598	525	635	595	782	12
los	529	598	541	635	595	782	12
efectos	312	609	341	646	595	782	12
desagradables	346	609	404	646	595	782	12
del	409	609	421	646	595	782	12
abuso	426	609	450	646	595	782	12
cuantitativo	454	609	504	646	595	782	12
concen-	508	609	541	646	595	782	12
trado	312	621	333	657	595	782	12
en	337	621	347	657	595	782	12
una	350	621	365	657	595	782	12
sola	369	621	386	657	595	782	12
jornada,	389	621	423	657	595	782	12
pero	427	621	446	657	595	782	12
se	449	621	458	657	595	782	12
aceptan	461	621	493	657	595	782	12
como	497	621	520	657	595	782	12
nor-	524	621	541	657	595	782	12
males	312	632	336	669	595	782	12
el	339	632	347	669	595	782	12
consumo	350	632	387	669	595	782	12
habitual	390	632	424	669	595	782	12
dentro	427	632	454	669	595	782	12
de	457	632	467	669	595	782	12
“los	470	632	487	669	595	782	12
límites”	489	632	523	669	595	782	12
y	526	632	531	669	595	782	12
la	534	632	541	669	595	782	12
instrumentalización	312	644	398	680	595	782	12
del	405	644	419	680	595	782	12
alcohol	426	644	458	680	595	782	12
como	465	644	489	680	595	782	12
facilitador	496	644	541	680	595	782	12
social.	312	655	339	692	595	782	12
Además,	341	655	378	692	595	782	12
se	381	655	390	692	595	782	12
prioriza	393	655	425	692	595	782	12
la	428	655	436	692	595	782	12
gratificación	439	655	492	692	595	782	12
inherente	495	655	534	692	595	782	12
a	537	655	541	692	595	782	12
la	312	666	319	703	595	782	12
dimensión	323	666	367	703	595	782	12
relacional	371	666	413	703	595	782	12
del	417	666	429	703	595	782	12
alcohol	433	666	464	703	595	782	12
sobre	468	666	491	703	595	782	12
los	495	666	508	703	595	782	12
riesgos	512	666	541	703	595	782	12
reales	312	678	336	714	595	782	12
para	340	678	359	714	595	782	12
la	363	678	370	714	595	782	12
salud,	375	678	399	714	595	782	12
puesto	404	678	431	714	595	782	12
que	435	678	451	714	595	782	12
solamente	455	678	497	714	595	782	12
se	502	678	510	714	595	782	12
otorga	515	678	541	714	595	782	12
estatus	312	689	340	726	595	782	12
de	343	689	353	726	595	782	12
perjuicio	356	689	394	726	595	782	12
a	397	689	401	726	595	782	12
aquel	404	689	427	726	595	782	12
consumo	430	689	468	726	595	782	12
que	471	689	486	726	595	782	12
pueda	489	689	514	726	595	782	12
llegar	517	689	541	726	595	782	12
Copyright	335	728	367	756	595	782	12
2011	369	728	385	756	595	782	12
by	387	728	395	756	595	782	12
the	398	728	407	756	595	782	12
Colegio	410	728	435	756	595	782	12
Oficial	437	728	459	756	595	782	12
de	462	728	469	756	595	782	12
Psicólogos	471	728	506	756	595	782	12
de	508	728	516	756	595	782	12
Madrid	518	728	541	756	595	782	12
ISSN:	382	738	401	766	595	782	12
1132-0559	404	738	438	766	595	782	12
-	440	738	443	766	595	782	12
DOI:	445	738	462	766	595	782	12
10.5093/in2011v20n1a7	464	738	541	766	595	782	12
J	245	16	248	44	595	782	13
AVIER	248	21	266	42	595	782	13
P	268	16	272	44	595	782	13
ONS	272	21	284	42	595	782	13
Y	286	21	291	42	595	782	13
S	293	16	297	44	595	782	13
OFÍA	297	21	311	42	595	782	13
B	313	16	318	44	595	782	13
UELGA	318	21	339	42	595	782	13
a	54	39	59	76	595	782	13
la	64	39	72	76	595	782	13
extralimitación	77	39	141	76	595	782	13
y	146	39	152	76	595	782	13
a	157	39	162	76	595	782	13
los	167	39	180	76	595	782	13
problemas	185	39	229	76	595	782	13
fisiológicos	234	39	283	76	595	782	13
inmediatos.	54	51	103	87	595	782	13
La	106	51	117	87	595	782	13
cuestión	121	51	156	87	595	782	13
es	160	51	168	87	595	782	13
cuáles	172	51	198	87	595	782	13
son	202	51	216	87	595	782	13
los	220	51	232	87	595	782	13
límites	236	51	265	87	595	782	13
que	268	51	283	87	595	782	13
establece	54	62	92	99	595	782	13
la	96	62	103	99	595	782	13
sociedad,	106	62	146	99	595	782	13
el	149	62	157	99	595	782	13
grupo	160	62	184	99	595	782	13
de	188	62	198	99	595	782	13
iguales	201	62	231	99	595	782	13
y	234	62	239	99	595	782	13
la	242	62	250	99	595	782	13
fisiolo-	253	62	283	99	595	782	13
gía	54	74	67	110	595	782	13
del	70	74	83	110	595	782	13
organismo,	86	74	133	110	595	782	13
en	136	74	146	110	595	782	13
qué	149	74	164	110	595	782	13
medida	167	74	198	110	595	782	13
coinciden	201	74	242	110	595	782	13
unos	245	74	265	110	595	782	13
con	268	74	283	110	595	782	13
otros	54	85	75	122	595	782	13
y	78	85	84	122	595	782	13
si	87	85	94	122	595	782	13
son	97	85	112	122	595	782	13
trazados	116	85	150	122	595	782	13
en	154	85	164	122	595	782	13
términos	167	85	204	122	595	782	13
de	207	85	217	122	595	782	13
corto,	221	85	245	122	595	782	13
medio	249	85	275	122	595	782	13
o	278	85	283	122	595	782	13
largo	54	96	75	133	595	782	13
plazo.	78	96	104	133	595	782	13
En	107	96	118	133	595	782	13
todo	121	96	140	133	595	782	13
caso,	143	96	164	133	595	782	13
lo	167	96	176	133	595	782	13
que	179	96	194	133	595	782	13
queremos	197	96	238	133	595	782	13
resaltar	241	96	272	133	595	782	13
es	275	96	283	133	595	782	13
que	54	108	69	144	595	782	13
esas	73	108	90	144	595	782	13
actitudes	94	108	131	144	595	782	13
de	135	108	145	144	595	782	13
los	148	108	161	144	595	782	13
adolescentes	164	108	217	144	595	782	13
reflejan	221	108	253	144	595	782	13
lo	257	108	265	144	595	782	13
que	268	108	283	144	595	782	13
está	54	119	70	156	595	782	13
presente	73	119	108	156	595	782	13
en	111	119	121	156	595	782	13
su	124	119	133	156	595	782	13
medio	136	119	162	156	595	782	13
sociocultural.	165	119	222	156	595	782	13
Del	65	131	80	167	595	782	13
informe	83	131	116	167	595	782	13
de	118	131	128	167	595	782	13
Laespada	130	131	170	167	595	782	13
y	172	131	178	167	595	782	13
Elzo	180	131	199	167	595	782	13
(2007a)	201	131	234	167	595	782	13
se	236	131	245	167	595	782	13
despren-	247	131	283	167	595	782	13
de	54	142	64	179	595	782	13
que	66	142	81	179	595	782	13
entre	83	142	104	179	595	782	13
el	107	142	114	179	595	782	13
80%	117	142	136	179	595	782	13
y	138	142	143	179	595	782	13
el	146	142	153	179	595	782	13
90%	155	142	175	179	595	782	13
de	177	142	187	179	595	782	13
los	189	142	201	179	595	782	13
adolescentes	204	142	257	179	595	782	13
mani-	259	142	283	179	595	782	13
fiesta	54	153	77	190	595	782	13
que	80	153	95	190	595	782	13
su	98	153	108	190	595	782	13
familia	111	153	141	190	595	782	13
consume	144	153	182	190	595	782	13
bebidas	185	153	217	190	595	782	13
alcohólicas,	220	153	270	190	595	782	13
de	274	153	283	190	595	782	13
lo	54	165	62	201	595	782	13
que	65	165	80	201	595	782	13
puede	83	165	108	201	595	782	13
derivarse	111	165	149	201	595	782	13
que,	152	165	170	201	595	782	13
desde	172	165	196	201	595	782	13
muy	199	165	218	201	595	782	13
pequeños,	220	165	263	201	595	782	13
esos	265	165	283	201	595	782	13
jóvenes	54	176	86	213	595	782	13
están	92	176	113	213	595	782	13
percibiendo	119	176	168	213	595	782	13
ese	174	176	187	213	595	782	13
consumo	193	176	231	213	595	782	13
como	236	176	260	213	595	782	13
algo	265	176	283	213	595	782	13
totalmente	54	188	98	224	595	782	13
normal	101	188	131	224	595	782	13
y	134	188	139	224	595	782	13
con	142	188	157	224	595	782	13
un	160	188	171	224	595	782	13
significado	174	188	220	224	595	782	13
social	223	188	248	224	595	782	13
para	251	188	269	224	595	782	13
las	272	188	283	224	595	782	13
relaciones,	54	199	99	236	595	782	13
la	102	199	109	236	595	782	13
diversión	112	199	151	236	595	782	13
y	154	199	159	236	595	782	13
la	162	199	169	236	595	782	13
celebración.	172	199	223	236	595	782	13
Estos	225	199	248	236	595	782	13
mismos	251	199	283	236	595	782	13
significados	54	210	105	247	595	782	13
los	109	210	121	247	595	782	13
reciben	126	210	157	247	595	782	13
de	161	210	171	247	595	782	13
la	176	210	183	247	595	782	13
publicidad	188	210	232	247	595	782	13
de	237	210	247	247	595	782	13
bebidas	251	210	283	247	595	782	13
alcohólicas	54	222	101	258	595	782	13
en	104	222	113	258	595	782	13
los	116	222	128	258	595	782	13
medios	131	222	161	258	595	782	13
de	163	222	173	258	595	782	13
comunicación.	176	222	237	258	595	782	13
En	240	222	251	258	595	782	13
la	254	222	261	258	595	782	13
revi-	264	222	283	258	595	782	13
sión	54	233	71	270	595	782	13
de	75	233	85	270	595	782	13
Anderson	88	233	129	270	595	782	13
(2007)	132	233	160	270	595	782	13
se	164	233	172	270	595	782	13
ilustra	176	233	202	270	595	782	13
que	206	233	221	270	595	782	13
diversos	225	233	260	270	595	782	13
estu-	263	233	283	270	595	782	13
dios	54	245	71	281	595	782	13
longitudinales	74	245	134	281	595	782	13
han	136	245	151	281	595	782	13
demostrado	154	245	203	281	595	782	13
que	206	245	221	281	595	782	13
el	224	245	231	281	595	782	13
volumen	234	245	271	281	595	782	13
de	274	245	283	281	595	782	13
anuncios	54	256	91	293	595	782	13
publicitarios	97	256	149	293	595	782	13
presentes	155	256	194	293	595	782	13
en	199	256	209	293	595	782	13
el	214	256	222	293	595	782	13
medio	227	256	254	293	595	782	13
social	259	256	283	293	595	782	13
aumenta	54	267	89	304	595	782	13
significativamente	93	267	170	304	595	782	13
la	173	267	181	304	595	782	13
probabilidad	184	267	237	304	595	782	13
de	240	267	250	304	595	782	13
que	253	267	268	304	595	782	13
los	271	267	283	304	595	782	13
adolescentes	54	279	107	315	595	782	13
empiecen	109	279	150	315	595	782	13
a	152	279	157	315	595	782	13
beber	159	279	183	315	595	782	13
y	185	279	190	315	595	782	13
la	193	279	200	315	595	782	13
cantidad	203	279	238	315	595	782	13
que	241	279	256	315	595	782	13
beben	258	279	283	315	595	782	13
en	54	290	64	327	595	782	13
su	68	290	77	327	595	782	13
tiempo	82	290	111	327	595	782	13
de	115	290	125	327	595	782	13
ocio.	129	290	150	327	595	782	13
Los	154	290	170	327	595	782	13
anuncios	175	290	212	327	595	782	13
publicitarios	216	290	269	327	595	782	13
no	273	290	283	327	595	782	13
insisten	54	302	86	338	595	782	13
en	90	302	100	338	595	782	13
mostrar	104	302	136	338	595	782	13
las	140	302	152	338	595	782	13
características	156	302	216	338	595	782	13
objetivas	220	302	258	338	595	782	13
de	262	302	272	338	595	782	13
la	276	302	283	338	595	782	13
bebida	54	313	82	350	595	782	13
alcohólica	85	313	128	350	595	782	13
–por	130	313	150	350	595	782	13
ejemplo,	152	313	189	350	595	782	13
sus	191	313	205	350	595	782	13
cualidades	207	313	252	350	595	782	13
gastro-	254	313	283	350	595	782	13
nómicas,	54	324	91	361	595	782	13
sabor,	95	324	120	361	595	782	13
etc.–,	123	324	146	361	595	782	13
puesto	149	324	177	361	595	782	13
que	180	324	195	361	595	782	13
si	199	324	206	361	595	782	13
así	209	324	221	361	595	782	13
lo	224	324	232	361	595	782	13
hicieran	236	324	270	361	595	782	13
no	273	324	283	361	595	782	13
cumplirían	54	336	99	372	595	782	13
el	102	336	109	372	595	782	13
objetivo	111	336	146	372	595	782	13
de	148	336	158	372	595	782	13
sus	160	336	174	372	595	782	13
promotores,	176	336	226	372	595	782	13
que	229	336	244	372	595	782	13
es	246	336	255	372	595	782	13
influir	257	336	283	372	595	782	13
sobre	54	347	77	384	595	782	13
las	80	347	92	384	595	782	13
actitudes	95	347	132	384	595	782	13
y	135	347	141	384	595	782	13
la	144	347	152	384	595	782	13
conducta	155	347	193	384	595	782	13
del	196	347	209	384	595	782	13
público	212	347	244	384	595	782	13
–algo	247	347	270	384	595	782	13
de	274	347	283	384	595	782	13
lo	54	359	62	395	595	782	13
que	67	359	82	395	595	782	13
deberían	87	359	123	395	595	782	13
tomar	128	359	153	395	595	782	13
nota	158	359	176	395	595	782	13
los	181	359	193	395	595	782	13
responsables	198	359	252	395	595	782	13
de	257	359	267	395	595	782	13
las	272	359	283	395	595	782	13
campañas	54	370	95	407	595	782	13
preventivas	100	370	149	407	595	782	13
basadas	154	370	187	407	595	782	13
en	192	370	202	407	595	782	13
la	207	370	214	407	595	782	13
transmisión	219	370	268	407	595	782	13
de	274	370	283	407	595	782	13
información–.	54	381	113	418	595	782	13
Las	117	381	132	418	595	782	13
campañas	135	381	177	418	595	782	13
comerciales	180	381	230	418	595	782	13
que	234	381	249	418	595	782	13
promo-	253	381	283	418	595	782	13
cionan	54	393	82	429	595	782	13
el	85	393	92	429	595	782	13
consumo	95	393	133	429	595	782	13
de	135	393	145	429	595	782	13
alcohol	148	393	179	429	595	782	13
incrementan	182	393	233	429	595	782	13
el	236	393	244	429	595	782	13
valor	246	393	268	429	595	782	13
del	271	393	283	429	595	782	13
producto	54	404	91	441	595	782	13
asociándolo,	96	404	149	441	595	782	13
en	154	404	164	441	595	782	13
el	170	404	177	441	595	782	13
discurso	182	404	217	441	595	782	13
publicitario,	223	404	274	441	595	782	13
a	279	404	283	441	595	782	13
diversión,	54	416	96	452	595	782	13
amistad,	100	416	135	452	595	782	13
placer,	140	416	168	452	595	782	13
noche,	173	416	200	452	595	782	13
atractivo,	205	416	244	452	595	782	13
libertad,	249	416	283	452	595	782	13
etc.,	54	427	71	464	595	782	13
es	74	427	83	464	595	782	13
decir,	85	427	109	464	595	782	13
a	111	427	116	464	595	782	13
los	119	427	131	464	595	782	13
valores	133	427	164	464	595	782	13
que	166	427	182	464	595	782	13
suelen	184	427	211	464	595	782	13
estar	214	427	234	464	595	782	13
priorizados	236	427	283	464	595	782	13
en	54	438	64	475	595	782	13
la	67	438	75	475	595	782	13
jerarquía	78	438	115	475	595	782	13
de	118	438	128	475	595	782	13
valores	132	438	162	475	595	782	13
de	165	438	175	475	595	782	13
los	178	438	191	475	595	782	13
adolescentes	194	438	247	475	595	782	13
(Buelga	250	438	283	475	595	782	13
et	54	450	61	486	595	782	13
al.,	64	450	77	486	595	782	13
2006).	80	450	107	486	595	782	13
La	65	461	76	498	595	782	13
publicidad	79	461	123	498	595	782	13
vincula	126	461	157	498	595	782	13
la	160	461	168	498	595	782	13
bebida	170	461	198	498	595	782	13
con	201	461	216	498	595	782	13
el	219	461	227	498	595	782	13
tiempo	230	461	259	498	595	782	13
libre,	262	461	283	498	595	782	13
la	54	473	61	509	595	782	13
relación	64	473	98	509	595	782	13
social	101	473	125	509	595	782	13
y	128	473	133	509	595	782	13
el	136	473	144	509	595	782	13
compañerismo,	147	473	211	509	595	782	13
lo	214	473	222	509	595	782	13
cual	225	473	242	509	595	782	13
contribu-	245	473	283	509	595	782	13
ye	54	484	64	521	595	782	13
a	66	484	71	521	595	782	13
que	73	484	89	521	595	782	13
entre	91	484	112	521	595	782	13
los	115	484	127	521	595	782	13
jóvenes	129	484	161	521	595	782	13
haya	164	484	184	521	595	782	13
menos	186	484	214	521	595	782	13
conciencia	216	484	261	521	595	782	13
de	263	484	273	521	595	782	13
la	276	484	283	521	595	782	13
peligrosidad	54	495	106	532	595	782	13
que	110	495	125	532	595	782	13
acarrea	130	495	160	532	595	782	13
el	165	495	172	532	595	782	13
consumo	177	495	215	532	595	782	13
inmoderado	219	495	269	532	595	782	13
de	274	495	283	532	595	782	13
alcohol.	54	507	87	543	595	782	13
En	90	507	102	543	595	782	13
este	105	507	121	543	595	782	13
sentido,	124	507	157	543	595	782	13
los	160	507	173	543	595	782	13
jóvenes	176	507	208	543	595	782	13
se	211	507	220	543	595	782	13
enfrentan	223	507	262	543	595	782	13
a	265	507	270	543	595	782	13
un	273	507	283	543	595	782	13
discurso	54	518	89	555	595	782	13
paradójico	93	518	138	555	595	782	13
respecto	142	518	177	555	595	782	13
al	181	518	189	555	595	782	13
consumo	193	518	231	555	595	782	13
de	236	518	246	555	595	782	13
alcohol,	250	518	283	555	595	782	13
que	54	530	69	566	595	782	13
están	72	530	94	566	595	782	13
recibiendo	97	530	142	566	595	782	13
de	145	530	155	566	595	782	13
la	158	530	166	566	595	782	13
misma	169	530	197	566	595	782	13
sociedad:	200	530	240	566	595	782	13
sanciona-	243	530	283	566	595	782	13
dor,	54	541	70	578	595	782	13
por	74	541	88	578	595	782	13
las	92	541	104	578	595	782	13
consecuencias	108	541	168	578	595	782	13
negativas	173	541	212	578	595	782	13
que	216	541	232	578	595	782	13
conlleva,	236	541	274	578	595	782	13
y	278	541	283	578	595	782	13
estimulador-consumista,	54	552	157	589	595	782	13
por	160	552	174	589	595	782	13
la	178	552	186	589	595	782	13
publicidad	190	552	234	589	595	782	13
de	238	552	248	589	595	782	13
bebidas	251	552	283	589	595	782	13
alcohólicas	54	564	103	600	595	782	13
que	114	564	129	600	595	782	13
las	140	564	152	600	595	782	13
asocian	163	564	195	600	595	782	13
a	206	564	211	600	595	782	13
la	221	564	229	600	595	782	13
diversión.	240	564	283	600	595	782	13
Efectivamente,	54	575	117	612	595	782	13
como	122	575	145	612	595	782	13
informan	150	575	188	612	595	782	13
Cortés	193	575	221	612	595	782	13
et	225	575	233	612	595	782	13
al.	238	575	248	612	595	782	13
(2008),	253	575	283	612	595	782	13
divertirse	54	587	93	623	595	782	13
es	97	587	106	623	595	782	13
el	110	587	117	623	595	782	13
motivo	121	587	151	623	595	782	13
principal	154	587	192	623	595	782	13
que	195	587	211	623	595	782	13
los	214	587	227	623	595	782	13
adolescentes	230	587	283	623	595	782	13
arguyen	54	598	87	635	595	782	13
para	90	598	108	635	595	782	13
beber	111	598	134	635	595	782	13
con	137	598	152	635	595	782	13
su	154	598	164	635	595	782	13
amigos	166	598	196	635	595	782	13
los	199	598	211	635	595	782	13
fines	214	598	234	635	595	782	13
de	237	598	247	635	595	782	13
semana,	249	598	283	635	595	782	13
así	54	609	65	646	595	782	13
como	71	609	94	646	595	782	13
encontrarse	99	609	148	646	595	782	13
con	153	609	168	646	595	782	13
ellos,	173	609	196	646	595	782	13
escuchar	201	609	238	646	595	782	13
música	243	609	273	646	595	782	13
y	278	609	283	646	595	782	13
experimentar	54	621	109	657	595	782	13
los	116	621	128	657	595	782	13
efectos	135	621	165	657	595	782	13
psicoactivos	171	621	224	657	595	782	13
del	230	621	243	657	595	782	13
alcohol,	250	621	283	657	595	782	13
razones	54	632	86	669	595	782	13
que,	91	632	109	669	595	782	13
desde	114	632	138	669	595	782	13
luego,	143	632	169	669	595	782	13
no	175	632	185	669	595	782	13
son	191	632	205	669	595	782	13
ajenas	210	632	237	669	595	782	13
al	242	632	250	669	595	782	13
mismo	255	632	283	669	595	782	13
hecho	54	644	79	680	595	782	13
de	82	644	92	680	595	782	13
la	95	644	102	680	595	782	13
diversión.	105	644	147	680	595	782	13
Como	65	655	91	692	595	782	13
ha	93	655	103	692	595	782	13
sido	105	655	123	692	595	782	13
argumentado	125	655	180	692	595	782	13
anteriormente,	182	655	243	692	595	782	13
el	245	655	253	692	595	782	13
consu-	255	655	283	692	595	782	13
mo	54	666	67	703	595	782	13
juvenil	70	666	99	703	595	782	13
de	101	666	111	703	595	782	13
alcohol	114	666	145	703	595	782	13
ocurre	147	666	174	703	595	782	13
en	177	666	187	703	595	782	13
el	189	666	197	703	595	782	13
marco	199	666	226	703	595	782	13
de	228	666	238	703	595	782	13
una	241	666	256	703	595	782	13
socie-	258	666	283	703	595	782	13
dad	54	678	69	714	595	782	13
donde	72	678	98	714	595	782	13
tal	101	678	112	714	595	782	13
producto	115	678	152	714	595	782	13
se	155	678	164	714	595	782	13
halla	167	678	188	714	595	782	13
notablemente	191	678	248	714	595	782	13
arraiga-	251	678	283	714	595	782	13
do.	54	689	67	726	595	782	13
El	70	689	79	726	595	782	13
consumo	82	689	120	726	595	782	13
de	123	689	132	726	595	782	13
bebidas	135	689	167	726	595	782	13
alcohólicas	170	689	217	726	595	782	13
se	220	689	229	726	595	782	13
convierte	232	689	271	726	595	782	13
en	273	689	283	726	595	782	13
Copyright	54	728	86	756	595	782	13
2011	89	728	104	756	595	782	13
by	106	728	114	756	595	782	13
the	117	728	126	756	595	782	13
Colegio	129	728	154	756	595	782	13
Oficial	156	728	178	756	595	782	13
de	181	728	188	756	595	782	13
Psicólogos	190	728	225	756	595	782	13
de	227	728	235	756	595	782	13
Madrid	237	728	260	756	595	782	13
ISSN:	54	738	73	766	595	782	13
1132-0559	76	738	110	766	595	782	13
-	112	738	115	766	595	782	13
DOI:	117	738	133	766	595	782	13
10.5093/in2011v20n1a7	136	738	213	766	595	782	13
87	529	6	541	47	595	782	13
uno	312	39	327	76	595	782	13
de	330	39	340	76	595	782	13
los	343	39	355	76	595	782	13
elementos	358	39	400	76	595	782	13
rituales	403	39	434	76	595	782	13
que	436	39	452	76	595	782	13
el	454	39	462	76	595	782	13
adolescente	465	39	514	76	595	782	13
incor-	516	39	541	76	595	782	13
pora	312	51	330	87	595	782	13
a	333	51	337	87	595	782	13
su	340	51	349	87	595	782	13
propia	351	51	378	87	595	782	13
conducta,	381	51	421	87	595	782	13
como	423	51	447	87	595	782	13
expresión	449	51	490	87	595	782	13
del	492	51	505	87	595	782	13
abando-	508	51	541	87	595	782	13
no	312	62	322	99	595	782	13
de	325	62	335	99	595	782	13
la	338	62	346	99	595	782	13
condición	349	62	390	99	595	782	13
infantil	393	62	424	99	595	782	13
y	427	62	432	99	595	782	13
de	435	62	445	99	595	782	13
la	448	62	456	99	595	782	13
comunión	459	62	501	99	595	782	13
de	504	62	514	99	595	782	13
perte-	517	62	541	99	595	782	13
nencia	312	74	339	110	595	782	13
a	342	74	347	110	595	782	13
un	350	74	361	110	595	782	13
grupo	364	74	389	110	595	782	13
de	392	74	402	110	595	782	13
iguales	405	74	435	110	595	782	13
y	438	74	443	110	595	782	13
a	447	74	451	110	595	782	13
una	455	74	470	110	595	782	13
cultura	473	74	502	110	595	782	13
de	506	74	516	110	595	782	13
edad.	519	74	541	110	595	782	13
El	312	85	321	122	595	782	13
joven	324	85	347	122	595	782	13
va	350	85	360	122	595	782	13
a	363	85	368	122	595	782	13
adaptar	371	85	402	122	595	782	13
a	405	85	410	122	595	782	13
su	413	85	422	122	595	782	13
grupo	425	85	449	122	595	782	13
las	452	85	464	122	595	782	13
normas	467	85	498	122	595	782	13
dominan-	501	85	541	122	595	782	13
tes	312	96	323	133	595	782	13
de	327	96	337	133	595	782	13
la	340	96	348	133	595	782	13
moralidad	352	96	394	133	595	782	13
adulta,	398	96	426	133	595	782	13
por	429	96	443	133	595	782	13
ejemplo,	447	96	483	133	595	782	13
la	487	96	495	133	595	782	13
ingesta	498	96	528	133	595	782	13
de	531	96	541	133	595	782	13
bebidas	312	108	344	144	595	782	13
alcohólicas.	350	108	400	144	595	782	13
La	406	108	417	144	595	782	13
microcultura	423	108	476	144	595	782	13
del	482	108	495	144	595	782	13
grupo	501	108	525	144	595	782	13
de	531	108	541	144	595	782	13
iguales	312	119	341	156	595	782	13
refleja	344	119	371	156	595	782	13
la	374	119	381	156	595	782	13
sociedad	384	119	421	156	595	782	13
de	424	119	434	156	595	782	13
referencia	436	119	478	156	595	782	13
y	481	119	486	156	595	782	13
reproduce	489	119	531	156	595	782	13
la	534	119	541	156	595	782	13
mayoría	312	131	346	167	595	782	13
de	349	131	359	167	595	782	13
sus	362	131	376	167	595	782	13
valores,	379	131	412	167	595	782	13
si	415	131	422	167	595	782	13
bien	425	131	443	167	595	782	13
adaptándolos	446	131	501	167	595	782	13
a	504	131	509	167	595	782	13
las	512	131	524	167	595	782	13
cir-	527	131	541	167	595	782	13
cunstancias	312	142	362	179	595	782	13
generacionales	370	142	435	179	595	782	13
específicas	442	142	490	179	595	782	13
(Smetana,	497	142	541	179	595	782	13
2011).	312	153	338	190	595	782	13
Es	341	153	351	190	595	782	13
en	354	153	364	190	595	782	13
la	366	153	374	190	595	782	13
adolescencia	376	153	430	190	595	782	13
cuando	432	153	462	190	595	782	13
acontece	465	153	502	190	595	782	13
un	504	153	514	190	595	782	13
factor	517	153	541	190	595	782	13
crucial	312	165	340	201	595	782	13
para	343	165	361	201	595	782	13
entender	363	165	400	201	595	782	13
el	402	165	410	201	595	782	13
inicio	412	165	436	201	595	782	13
del	439	165	452	201	595	782	13
consumo	454	165	492	201	595	782	13
alcohólico:	495	165	541	201	595	782	13
la	312	176	319	213	595	782	13
iniciación	322	176	363	213	595	782	13
de	366	176	376	213	595	782	13
salidas	378	176	407	213	595	782	13
nocturnas	409	176	450	213	595	782	13
con	453	176	468	213	595	782	13
el	470	176	478	213	595	782	13
grupo	480	176	505	213	595	782	13
de	507	176	517	213	595	782	13
igua-	520	176	541	213	595	782	13
les.	312	188	326	224	595	782	13
Las	329	188	344	224	595	782	13
salidas	348	188	376	224	595	782	13
nocturnas,	380	188	423	224	595	782	13
la	427	188	434	224	595	782	13
búsqueda	437	188	477	224	595	782	13
de	480	188	490	224	595	782	13
diversión	494	188	533	224	595	782	13
y	536	188	541	224	595	782	13
la	312	199	319	236	595	782	13
necesidad	322	199	363	236	595	782	13
de	365	199	375	236	595	782	13
integración	377	199	425	236	595	782	13
grupal,	427	199	456	236	595	782	13
se	459	199	467	236	595	782	13
encuentran	470	199	516	236	595	782	13
estre-	518	199	541	236	595	782	13
chamente	312	210	352	247	595	782	13
ligadas	354	210	384	247	595	782	13
al	387	210	394	247	595	782	13
consumo	397	210	435	247	595	782	13
habitual	437	210	471	247	595	782	13
de	473	210	483	247	595	782	13
bebidas	486	210	518	247	595	782	13
alco-	520	210	541	247	595	782	13
hólicas	312	222	341	258	595	782	13
en	345	222	355	258	595	782	13
la	359	222	367	258	595	782	13
adolescencia	371	222	425	258	595	782	13
(Varlinskaya	429	222	482	258	595	782	13
et	486	222	493	258	595	782	13
al.,	497	222	510	258	595	782	13
2001).	514	222	541	258	595	782	13
La	312	233	323	270	595	782	13
natural	327	233	356	270	595	782	13
motivación	361	233	408	270	595	782	13
hedonista	412	233	453	270	595	782	13
en	457	233	467	270	595	782	13
este	471	233	488	270	595	782	13
periodo	492	233	524	270	595	782	13
del	528	233	541	270	595	782	13
ciclo	312	245	332	281	595	782	13
vital	335	245	353	281	595	782	13
encuentra	356	245	396	281	595	782	13
en	399	245	409	281	595	782	13
el	411	245	419	281	595	782	13
grupo	421	245	446	281	595	782	13
la	448	245	456	281	595	782	13
oportunidad	458	245	509	281	595	782	13
para	511	245	530	281	595	782	13
su	532	245	541	281	595	782	13
realización.	312	256	360	293	595	782	13
La	365	256	376	293	595	782	13
asociación	380	256	424	293	595	782	13
alcohol-grupo-diversión,	428	256	532	293	595	782	13
a	537	256	541	293	595	782	13
la	312	267	319	304	595	782	13
que	322	267	337	304	595	782	13
antes	340	267	362	304	595	782	13
ya	364	267	374	304	595	782	13
nos	377	267	392	304	595	782	13
hemos	395	267	422	304	595	782	13
referido,	425	267	461	304	595	782	13
es	463	267	472	304	595	782	13
para	475	267	493	304	595	782	13
los	496	267	508	304	595	782	13
adoles-	511	267	541	304	595	782	13
centes	312	279	338	315	595	782	13
una	344	279	359	315	595	782	13
realidad	364	279	398	315	595	782	13
innegable:	404	279	447	315	595	782	13
si	453	279	460	315	595	782	13
beber	465	279	489	315	595	782	13
alcohol	494	279	525	315	595	782	13
no	531	279	541	315	595	782	13
reportara	312	290	350	327	595	782	13
consecuencias	355	290	415	327	595	782	13
positivas,	420	290	460	327	595	782	13
esta	466	290	482	327	595	782	13
conducta	488	290	525	327	595	782	13
no	531	290	541	327	595	782	13
ocurriría.	312	302	350	338	595	782	13
Sin	323	313	337	350	595	782	13
duda,	342	313	365	350	595	782	13
en	369	313	379	350	595	782	13
el	384	313	392	350	595	782	13
grupo	396	313	421	350	595	782	13
y	425	313	431	350	595	782	13
con	435	313	451	350	595	782	13
el	455	313	463	350	595	782	13
alcohol,	468	313	501	350	595	782	13
el	506	313	513	350	595	782	13
joven	518	313	541	350	595	782	13
encuentra	312	324	353	361	595	782	13
diversión	355	324	394	361	595	782	13
pero,	396	324	418	361	595	782	13
además,	420	324	454	361	595	782	13
el	457	324	464	361	595	782	13
grupo	467	324	491	361	595	782	13
se	493	324	502	361	595	782	13
constitu-	505	324	541	361	595	782	13
ye	312	336	322	372	595	782	13
en	324	336	334	372	595	782	13
un	337	336	348	372	595	782	13
escenario	350	336	390	372	595	782	13
propicio	393	336	428	372	595	782	13
donde	430	336	456	372	595	782	13
desarrollar	459	336	504	372	595	782	13
dos	506	336	521	372	595	782	13
pro-	524	336	541	372	595	782	13
cesos	312	347	334	384	595	782	13
complementarios:	338	347	413	384	595	782	13
la	416	347	423	384	595	782	13
búsqueda	427	347	466	384	595	782	13
de	469	347	479	384	595	782	13
identidad	482	347	521	384	595	782	13
per-	524	347	541	384	595	782	13
sonal	312	359	334	395	595	782	13
y	338	359	343	395	595	782	13
la	347	359	355	395	595	782	13
búsqueda	359	359	398	395	595	782	13
de	402	359	412	395	595	782	13
integración	416	359	464	395	595	782	13
grupal.	468	359	497	395	595	782	13
La	501	359	512	395	595	782	13
afilia-	516	359	541	395	595	782	13
ción	312	370	330	407	595	782	13
y	333	370	338	407	595	782	13
la	342	370	349	407	595	782	13
identidad	352	370	391	407	595	782	13
se	395	370	403	407	595	782	13
pueden	407	370	437	407	595	782	13
facilitar	440	370	473	407	595	782	13
por	476	370	490	407	595	782	13
la	493	370	501	407	595	782	13
adhesión	504	370	541	407	595	782	13
a	312	381	316	418	595	782	13
ciertas	319	381	346	418	595	782	13
conductas	349	381	391	418	595	782	13
rituales	393	381	424	418	595	782	13
afianzadas	427	381	471	418	595	782	13
en	474	381	484	418	595	782	13
el	486	381	494	418	595	782	13
grupo,	496	381	524	418	595	782	13
que	526	381	541	418	595	782	13
suponen	312	393	347	429	595	782	13
comportamientos	352	393	425	429	595	782	13
implícitamente	431	393	494	429	595	782	13
aceptados	500	393	541	429	595	782	13
como	312	404	335	441	595	782	13
normativos.	338	404	388	441	595	782	13
El	390	404	400	441	595	782	13
adolescente	402	404	451	441	595	782	13
ha	454	404	464	441	595	782	13
aprendido	467	404	509	441	595	782	13
que	511	404	526	441	595	782	13
los	529	404	541	441	595	782	13
amigos	312	416	342	452	595	782	13
estimulan	345	416	386	452	595	782	13
y	389	416	394	452	595	782	13
potencian	397	416	438	452	595	782	13
la	441	416	449	452	595	782	13
afiliación	452	416	492	452	595	782	13
y	495	416	500	452	595	782	13
la	503	416	511	452	595	782	13
identi-	514	416	541	452	595	782	13
dad	312	427	327	464	595	782	13
a	330	427	334	464	595	782	13
través	337	427	362	464	595	782	13
de	365	427	375	464	595	782	13
la	378	427	385	464	595	782	13
adhesión	388	427	425	464	595	782	13
a	428	427	433	464	595	782	13
ciertas	436	427	463	464	595	782	13
conductas	466	427	508	464	595	782	13
rituales	510	427	541	464	595	782	13
afianzadas	312	438	356	475	595	782	13
en	360	438	370	475	595	782	13
el	373	438	381	475	595	782	13
grupo.	385	438	412	475	595	782	13
Los	415	438	431	475	595	782	13
iguales	435	438	465	475	595	782	13
se	468	438	477	475	595	782	13
convierten,	481	438	528	475	595	782	13
de	531	438	541	475	595	782	13
esta	312	450	328	486	595	782	13
manera,	331	450	365	486	595	782	13
en	368	450	378	486	595	782	13
un	382	450	392	486	595	782	13
referente	396	450	433	486	595	782	13
social	437	450	461	486	595	782	13
dominante	464	450	509	486	595	782	13
para	512	450	530	486	595	782	13
la	534	450	541	486	595	782	13
ingesta	312	461	341	498	595	782	13
de	345	461	354	498	595	782	13
alcohol,	357	461	391	498	595	782	13
en	394	461	404	498	595	782	13
tanto	407	461	428	498	595	782	13
que	431	461	446	498	595	782	13
el	449	461	457	498	595	782	13
consumo	460	461	498	498	595	782	13
del	501	461	514	498	595	782	13
grupo	517	461	541	498	595	782	13
facilitará	312	473	349	509	595	782	13
el	354	473	361	509	595	782	13
consumo	366	473	404	509	595	782	13
de	408	473	418	509	595	782	13
cada	423	473	442	509	595	782	13
uno	447	473	462	509	595	782	13
de	467	473	477	509	595	782	13
sus	481	473	495	509	595	782	13
miembros	499	473	541	509	595	782	13
(Henry,	312	484	343	521	595	782	13
Slater	346	484	371	521	595	782	13
y	374	484	379	521	595	782	13
Oetting,	382	484	416	521	595	782	13
2005;	419	484	443	521	595	782	13
Villarreal	446	484	485	521	595	782	13
et	488	484	496	521	595	782	13
al.,	498	484	511	521	595	782	13
2010).	514	484	541	521	595	782	13
En	312	495	323	532	595	782	13
este	328	495	345	532	595	782	13
sentido,	349	495	382	532	595	782	13
el	387	495	395	532	595	782	13
consumo	400	495	437	532	595	782	13
de	442	495	452	532	595	782	13
alcohol	457	495	488	532	595	782	13
durante	493	495	524	532	595	782	13
los	529	495	541	532	595	782	13
fines	312	507	332	543	595	782	13
de	335	507	345	543	595	782	13
semana	348	507	379	543	595	782	13
se	382	507	391	543	595	782	13
presenta	394	507	429	543	595	782	13
como	431	507	455	543	595	782	13
un	458	507	468	543	595	782	13
modo	471	507	495	543	595	782	13
de	498	507	508	543	595	782	13
adapta-	510	507	541	543	595	782	13
ción	312	518	330	555	595	782	13
integrado	333	518	373	555	595	782	13
en	376	518	386	555	595	782	13
un	389	518	399	555	595	782	13
conjunto	402	518	439	555	595	782	13
más	442	518	459	555	595	782	13
amplio	462	518	491	555	595	782	13
de	494	518	504	555	595	782	13
conduc-	508	518	541	555	595	782	13
tas	312	530	323	566	595	782	13
con	328	530	343	566	595	782	13
significado	348	530	395	566	595	782	13
grupal	400	530	426	566	595	782	13
identitario	431	530	474	566	595	782	13
–la	479	530	492	566	595	782	13
música,	497	530	529	566	595	782	13
la	534	530	541	566	595	782	13
ropa,	312	541	333	578	595	782	13
las	336	541	348	578	595	782	13
modas,	351	541	381	578	595	782	13
etc.–	384	541	404	578	595	782	13
que	407	541	422	578	595	782	13
la	425	541	433	578	595	782	13
misma	436	541	464	578	595	782	13
sociedad	467	541	504	578	595	782	13
propone	507	541	541	578	595	782	13
a	312	552	316	589	595	782	13
los	319	552	331	589	595	782	13
adolescentes	334	552	387	589	595	782	13
como	389	552	413	589	595	782	13
elementos	415	552	458	589	595	782	13
con	460	552	475	589	595	782	13
valor	478	552	500	589	595	782	13
de	502	552	512	589	595	782	13
víncu-	515	552	541	589	595	782	13
lo	312	564	320	600	595	782	13
(Romero,	323	564	362	600	595	782	13
2006).	365	564	392	600	595	782	13
Los	395	564	411	600	595	782	13
medios	413	564	444	600	595	782	13
de	446	564	456	600	595	782	13
comunicación	459	564	518	600	595	782	13
actú-	520	564	541	600	595	782	13
an,	312	575	324	612	595	782	13
deliberadamente	330	575	399	612	595	782	13
en	405	575	415	612	595	782	13
ocasiones	420	575	461	612	595	782	13
–por	467	575	486	612	595	782	13
ejemplo,	492	575	528	612	595	782	13
la	534	575	541	612	595	782	13
publicidad–,	312	587	364	623	595	782	13
como	369	587	392	623	595	782	13
un	396	587	407	623	595	782	13
escaparate	412	587	455	623	595	782	13
de	460	587	470	623	595	782	13
modos	474	587	502	623	595	782	13
de	507	587	517	623	595	782	13
vivir	522	587	541	623	595	782	13
que	312	598	327	635	595	782	13
se	330	598	339	635	595	782	13
convierten	342	598	386	635	595	782	13
en	390	598	400	635	595	782	13
referente	403	598	440	635	595	782	13
colectivo	443	598	482	635	595	782	13
de	485	598	495	635	595	782	13
comporta-	498	598	541	635	595	782	13
miento	312	609	341	646	595	782	13
y	343	609	348	646	595	782	13
vinculación	351	609	400	646	595	782	13
grupal.	402	609	431	646	595	782	13
El	434	609	443	646	595	782	13
consumo	445	609	483	646	595	782	13
de	485	609	495	646	595	782	13
alcohol	498	609	529	646	595	782	13
no	531	609	541	646	595	782	13
es	312	621	320	657	595	782	13
sino	323	621	341	657	595	782	13
una	343	621	358	657	595	782	13
manifestación	361	621	420	657	595	782	13
externa	422	621	453	657	595	782	13
de	456	621	466	657	595	782	13
este	468	621	484	657	595	782	13
proceso	487	621	520	657	595	782	13
inte-	522	621	541	657	595	782	13
grador	312	632	339	669	595	782	13
e	343	632	347	669	595	782	13
identificador,	351	632	407	669	595	782	13
que	410	632	425	669	595	782	13
está	429	632	445	669	595	782	13
controlado	449	632	494	669	595	782	13
de	497	632	507	669	595	782	13
manera	510	632	541	669	595	782	13
inmediata	312	644	353	680	595	782	13
por	357	644	371	680	595	782	13
las	374	644	386	680	595	782	13
contingencias	389	644	447	680	595	782	13
derivadas	450	644	491	680	595	782	13
de	494	644	504	680	595	782	13
la	508	644	515	680	595	782	13
inter-	519	644	541	680	595	782	13
acción	312	655	339	692	595	782	13
con	342	655	357	692	595	782	13
los	360	655	372	692	595	782	13
iguales.	375	655	408	692	595	782	13
La	323	666	334	703	595	782	13
adolescencia	337	666	391	703	595	782	13
es	394	666	403	703	595	782	13
un	406	666	416	703	595	782	13
periodo	419	666	451	703	595	782	13
en	454	666	464	703	595	782	13
el	467	666	475	703	595	782	13
que	478	666	493	703	595	782	13
es	496	666	505	703	595	782	13
habitual	508	666	541	703	595	782	13
que	312	678	327	714	595	782	13
la	331	678	338	714	595	782	13
persona	342	678	375	714	595	782	13
evalúe	379	678	406	714	595	782	13
cuáles	410	678	437	714	595	782	13
son	441	678	455	714	595	782	13
sus	459	678	472	714	595	782	13
límites,	476	678	508	714	595	782	13
experi-	512	678	541	714	595	782	13
mente	312	689	337	726	595	782	13
con	342	689	357	726	595	782	13
nuevos	362	689	392	726	595	782	13
y	396	689	401	726	595	782	13
diferentes	406	689	448	726	595	782	13
estilos	452	689	479	726	595	782	13
de	484	689	494	726	595	782	13
comporta-	498	689	541	726	595	782	13
Psychosocial	458	728	500	756	595	782	13
Intervention	502	728	541	756	595	782	13
Vol.	438	738	451	766	595	782	13
20,	453	738	463	766	595	782	13
No.	466	738	477	766	595	782	13
1,	480	738	486	766	595	782	13
2011	488	738	503	766	595	782	13
-	506	738	508	766	595	782	13
pp.	511	738	521	766	595	782	13
75-94	523	738	541	766	595	782	13
88	54	6	66	47	595	782	14
C	251	16	256	44	595	782	14
ONSUMO	256	21	282	42	595	782	14
J	284	16	287	44	595	782	14
UVENIL	287	21	310	42	595	782	14
DE	312	21	320	42	595	782	14
A	321	16	327	44	595	782	14
LCOHOL	327	21	352	42	595	782	14
miento	54	39	84	76	595	782	14
y	93	39	99	76	595	782	14
busque	108	39	139	76	595	782	14
experiencias	148	39	203	76	595	782	14
nuevas	212	39	242	76	595	782	14
(Ames,	252	39	283	76	595	782	14
Sussman,	54	51	94	87	595	782	14
Dent	97	51	117	87	595	782	14
y	120	51	125	87	595	782	14
Stacy,	128	51	153	87	595	782	14
2005).	156	51	183	87	595	782	14
No	186	51	198	87	595	782	14
es	201	51	210	87	595	782	14
un	213	51	223	87	595	782	14
periodo	226	51	258	87	595	782	14
oscu-	261	51	283	87	595	782	14
ro	54	62	63	99	595	782	14
de	65	62	75	99	595	782	14
la	77	62	85	99	595	782	14
vida	87	62	105	99	595	782	14
caracterizado	107	62	163	99	595	782	14
por	165	62	179	99	595	782	14
el	182	62	189	99	595	782	14
conflicto	192	62	229	99	595	782	14
y	231	62	236	99	595	782	14
las	239	62	250	99	595	782	14
dificul-	253	62	283	99	595	782	14
tades,	54	74	78	110	595	782	14
ni	80	74	89	110	595	782	14
el	91	74	98	110	595	782	14
adolescente	101	74	150	110	595	782	14
es	152	74	161	110	595	782	14
un	163	74	173	110	595	782	14
ser	176	74	188	110	595	782	14
problemático	190	74	246	110	595	782	14
constan-	248	74	283	110	595	782	14
temente	54	85	87	122	595	782	14
sometido	90	85	128	122	595	782	14
a	131	85	136	122	595	782	14
presiones	139	85	178	122	595	782	14
estresantes	181	85	226	122	595	782	14
(Frydenberg,	229	85	283	122	595	782	14
2000;	54	96	78	133	595	782	14
Lerner,	81	96	111	133	595	782	14
2007),	114	96	141	133	595	782	14
lo	144	96	152	133	595	782	14
que	155	96	170	133	595	782	14
ocurre	173	96	200	133	595	782	14
es	203	96	212	133	595	782	14
que	215	96	230	133	595	782	14
para	233	96	251	133	595	782	14
el	254	96	262	133	595	782	14
ado-	265	96	283	133	595	782	14
lescente	54	108	88	144	595	782	14
la	92	108	100	144	595	782	14
necesidad	104	108	145	144	595	782	14
de	150	108	160	144	595	782	14
adaptación	164	108	209	144	595	782	14
se	214	108	222	144	595	782	14
convertirá	227	108	269	144	595	782	14
en	274	108	283	144	595	782	14
dominante	54	119	98	156	595	782	14
y	101	119	106	156	595	782	14
el	109	119	117	156	595	782	14
grupo	120	119	145	156	595	782	14
de	148	119	158	156	595	782	14
iguales	161	119	190	156	595	782	14
es	193	119	202	156	595	782	14
un	205	119	216	156	595	782	14
contexto	219	119	255	156	595	782	14
propi-	258	119	283	156	595	782	14
cio	54	131	67	167	595	782	14
para	69	131	88	167	595	782	14
ayudar	90	131	119	167	595	782	14
a	122	131	126	167	595	782	14
lograrla.	129	131	164	167	595	782	14
Las	167	131	182	167	595	782	14
dinámicas	185	131	228	167	595	782	14
de	231	131	240	167	595	782	14
funciona-	243	131	283	167	595	782	14
miento	54	142	83	179	595	782	14
grupal	85	142	112	179	595	782	14
determinan	115	142	162	179	595	782	14
el	164	142	172	179	595	782	14
rol	174	142	186	179	595	782	14
que	188	142	203	179	595	782	14
deben	206	142	231	179	595	782	14
desempeñar	233	142	283	179	595	782	14
los	54	153	66	190	595	782	14
individuos	70	153	115	190	595	782	14
y	119	153	124	190	595	782	14
los	129	153	141	190	595	782	14
patrones	145	153	181	190	595	782	14
o	185	153	191	190	595	782	14
pautas	195	153	222	190	595	782	14
de	226	153	236	190	595	782	14
comporta-	240	153	283	190	595	782	14
miento	54	165	83	201	595	782	14
a	86	165	90	201	595	782	14
los	93	165	105	201	595	782	14
que	108	165	123	201	595	782	14
deben	126	165	151	201	595	782	14
ajustarse.	154	165	193	201	595	782	14
Considerar	196	165	242	201	595	782	14
a	245	165	249	201	595	782	14
las	252	165	264	201	595	782	14
per-	267	165	283	201	595	782	14
sonas	54	176	77	213	595	782	14
desde	80	176	104	213	595	782	14
esta	106	176	123	213	595	782	14
perspectiva,	125	176	176	213	595	782	14
es	179	176	187	213	595	782	14
decir,	190	176	213	213	595	782	14
en	216	176	226	213	595	782	14
función	229	176	261	213	595	782	14
de	263	176	273	213	595	782	14
la	276	176	283	213	595	782	14
posición	54	188	89	224	595	782	14
relativa	93	188	124	224	595	782	14
que	128	188	143	224	595	782	14
ocupan	147	188	177	224	595	782	14
en	181	188	191	224	595	782	14
los	194	188	206	224	595	782	14
diferentes	210	188	251	224	595	782	14
grupos	255	188	283	224	595	782	14
de	54	199	64	236	595	782	14
pertenencia	68	199	116	236	595	782	14
o	121	199	126	236	595	782	14
referencia,	130	199	175	236	595	782	14
implica	179	199	211	236	595	782	14
vincularlas	215	199	261	236	595	782	14
a	265	199	270	236	595	782	14
su	274	199	283	236	595	782	14
entorno	54	210	86	247	595	782	14
y	88	210	94	247	595	782	14
a	96	210	101	247	595	782	14
la	103	210	111	247	595	782	14
realidad	113	210	147	247	595	782	14
social	149	210	174	247	595	782	14
en	176	210	186	247	595	782	14
la	188	210	196	247	595	782	14
que	198	210	213	247	595	782	14
viven	216	210	239	247	595	782	14
y	241	210	247	247	595	782	14
desarro-	249	210	283	247	595	782	14
llan	54	222	70	258	595	782	14
su	73	222	83	258	595	782	14
actividad.	86	222	127	258	595	782	14
Las	131	222	146	258	595	782	14
presiones	150	222	189	258	595	782	14
hacia	193	222	215	258	595	782	14
la	219	222	226	258	595	782	14
conformidad	230	222	283	258	595	782	14
grupal	54	233	81	270	595	782	14
actúan	84	233	111	270	595	782	14
como	114	233	137	270	595	782	14
un	140	233	151	270	595	782	14
elemento	153	233	192	270	595	782	14
que	195	233	210	270	595	782	14
sustenta	213	233	247	270	595	782	14
conduc-	250	233	283	270	595	782	14
tas	54	245	66	281	595	782	14
y	68	245	73	281	595	782	14
actitudes	76	245	113	281	595	782	14
peculiares	116	245	158	281	595	782	14
de	161	245	171	281	595	782	14
ese	173	245	187	281	595	782	14
grupo.	189	245	217	281	595	782	14
El	219	245	228	281	595	782	14
compromiso	231	245	283	281	595	782	14
con	54	256	69	293	595	782	14
el	72	256	79	293	595	782	14
grupo	82	256	106	293	595	782	14
supone	109	256	139	293	595	782	14
la	141	256	149	293	595	782	14
adopción	152	256	190	293	595	782	14
de	193	256	203	293	595	782	14
aquellos	205	256	240	293	595	782	14
modos	243	256	271	293	595	782	14
de	274	256	283	293	595	782	14
comportamiento	54	267	123	304	595	782	14
susceptibles	126	267	177	304	595	782	14
de	180	267	190	304	595	782	14
satisfacer	193	267	233	304	595	782	14
unas	236	267	256	304	595	782	14
deter-	259	267	283	304	595	782	14
minadas	54	279	89	315	595	782	14
expectativas	92	279	144	315	595	782	14
de	147	279	156	315	595	782	14
los	159	279	172	315	595	782	14
demás.	174	279	204	315	595	782	14
Se	65	290	76	327	595	782	14
recurre	79	290	109	327	595	782	14
a	112	290	117	327	595	782	14
las	120	290	132	327	595	782	14
bebidas	136	290	168	327	595	782	14
alcohólicas	171	290	218	327	595	782	14
para	222	290	240	327	595	782	14
fortalecer	243	290	283	327	595	782	14
la	54	302	61	338	595	782	14
camaradería.	65	302	119	338	595	782	14
El	122	302	131	338	595	782	14
alcohol	134	302	165	338	595	782	14
ayuda	168	302	193	338	595	782	14
a	196	302	201	338	595	782	14
crear	204	302	225	338	595	782	14
una	228	302	244	338	595	782	14
atmósfe-	247	302	283	338	595	782	14
ra	54	313	62	350	595	782	14
cooperativa,	65	313	117	350	595	782	14
facilita	120	313	149	350	595	782	14
la	152	313	159	350	595	782	14
comunicación	162	313	221	350	595	782	14
y	224	313	230	350	595	782	14
el	233	313	240	350	595	782	14
intercam-	243	313	283	350	595	782	14
bio	54	324	67	361	595	782	14
compartido	70	324	117	361	595	782	14
de	120	324	130	361	595	782	14
sentimientos	132	324	185	361	595	782	14
y	187	324	192	361	595	782	14
experiencias,	195	324	250	361	595	782	14
además	252	324	283	361	595	782	14
de	54	336	64	372	595	782	14
permitir	68	336	102	372	595	782	14
los	107	336	119	372	595	782	14
diferentes	124	336	165	372	595	782	14
procesos	170	336	207	372	595	782	14
de	211	336	221	372	595	782	14
identificación	226	336	283	372	595	782	14
entre	54	347	75	384	595	782	14
iguales	78	347	107	384	595	782	14
(Allen,	110	347	140	384	595	782	14
Donohue,	142	347	184	384	595	782	14
Griffin,	186	347	218	384	595	782	14
Ryan	221	347	242	384	595	782	14
y	245	347	250	384	595	782	14
Turner,	253	347	283	384	595	782	14
Como	84	359	110	395	595	782	14
recogen	113	359	146	395	595	782	14
Buelga	149	359	179	395	595	782	14
et	182	359	190	395	595	782	14
al.	193	359	203	395	595	782	14
(2006),	206	359	237	395	595	782	14
esto	240	359	257	395	595	782	14
acon-	260	359	283	395	595	782	14
tece	54	370	71	407	595	782	14
de	74	370	84	407	595	782	14
dos	87	370	102	407	595	782	14
diferentes	105	370	147	407	595	782	14
formas:	150	370	182	407	595	782	14
la	186	370	193	407	595	782	14
similitud	197	370	234	407	595	782	14
intragrupal	237	370	283	407	595	782	14
y	54	381	59	418	595	782	14
la	62	381	70	418	595	782	14
diferenciación	73	381	133	418	595	782	14
intergrupal.	136	381	184	418	595	782	14
La	187	381	198	418	595	782	14
primera	201	381	234	418	595	782	14
se	237	381	245	418	595	782	14
refiere	248	381	276	418	595	782	14
a	279	381	283	418	595	782	14
que	54	393	69	429	595	782	14
beber	72	393	95	429	595	782	14
alcohol	97	393	128	429	595	782	14
puede	131	393	156	429	595	782	14
permitir	158	393	192	429	595	782	14
experiencias	195	393	247	429	595	782	14
de	249	393	259	429	595	782	14
simi-	262	393	283	429	595	782	14
litud	54	404	73	441	595	782	14
con	76	404	91	441	595	782	14
el	94	404	102	441	595	782	14
resto	105	404	125	441	595	782	14
de	129	404	138	441	595	782	14
miembros	141	404	183	441	595	782	14
del	187	404	199	441	595	782	14
grupo,	202	404	230	441	595	782	14
puede	233	404	258	441	595	782	14
cons-	261	404	283	441	595	782	14
tituir	54	416	74	452	595	782	14
un	78	416	88	452	595	782	14
rito	92	416	107	452	595	782	14
de	110	416	120	452	595	782	14
vínculo	124	416	156	452	595	782	14
que	159	416	174	452	595	782	14
se	178	416	187	452	595	782	14
alcanza	191	416	222	452	595	782	14
compartiendo	226	416	283	452	595	782	14
los	54	427	66	464	595	782	14
comportamientos	69	427	142	464	595	782	14
asociados	145	427	186	464	595	782	14
al	189	427	197	464	595	782	14
consumo,	200	427	240	464	595	782	14
al	244	427	251	464	595	782	14
tiempo	254	427	283	464	595	782	14
que	54	438	69	475	595	782	14
se	73	438	81	475	595	782	14
confirma	85	438	123	475	595	782	14
y	127	438	132	475	595	782	14
fortalece	136	438	172	475	595	782	14
la	176	438	183	475	595	782	14
afiliación	187	438	227	475	595	782	14
al	230	438	238	475	595	782	14
grupo.	242	438	269	475	595	782	14
La	272	438	283	475	595	782	14
segunda	54	450	88	486	595	782	14
alude	91	450	114	486	595	782	14
a	117	450	122	486	595	782	14
que	125	450	140	486	595	782	14
estos	143	450	164	486	595	782	14
ritos	168	450	186	486	595	782	14
permiten	189	450	227	486	595	782	14
a	230	450	235	486	595	782	14
los	238	450	250	486	595	782	14
adoles-	253	450	283	486	595	782	14
centes	54	461	80	498	595	782	14
mostrar	84	461	116	498	595	782	14
su	120	461	129	498	595	782	14
propia	133	461	160	498	595	782	14
identidad	164	461	203	498	595	782	14
colectiva	206	461	244	498	595	782	14
desde	248	461	272	498	595	782	14
la	276	461	283	498	595	782	14
cual	54	473	71	509	595	782	14
diferenciarse	75	473	129	509	595	782	14
de	133	473	143	509	595	782	14
otras	146	473	167	509	595	782	14
modalidades	170	473	223	509	595	782	14
de	227	473	237	509	595	782	14
comporta-	240	473	283	509	595	782	14
miento.	54	484	86	521	595	782	14
La	65	495	76	532	595	782	14
similitud	79	495	116	532	595	782	14
intragrupal	118	495	164	532	595	782	14
y	167	495	172	532	595	782	14
la	175	495	182	532	595	782	14
diferenciación	184	495	245	532	595	782	14
intergru-	247	495	283	532	595	782	14
pal	54	507	67	543	595	782	14
ayudan	70	507	100	543	595	782	14
a	103	507	108	543	595	782	14
los	111	507	123	543	595	782	14
adolescentes	126	507	179	543	595	782	14
a	182	507	187	543	595	782	14
sentirse	190	507	222	543	595	782	14
fuertes,	225	507	256	543	595	782	14
atrac-	260	507	283	543	595	782	14
tivos,	54	518	77	555	595	782	14
independientes	79	518	142	555	595	782	14
y	145	518	150	555	595	782	14
más	152	518	169	555	595	782	14
libres,	171	518	197	555	595	782	14
así	200	518	211	555	595	782	14
como	214	518	237	555	595	782	14
a	239	518	244	555	595	782	14
construir	246	518	283	555	595	782	14
su	54	530	63	566	595	782	14
propia	67	530	94	566	595	782	14
reputación	97	530	142	566	595	782	14
y	146	530	151	566	595	782	14
estatus	155	530	183	566	595	782	14
dentro	187	530	214	566	595	782	14
del	217	530	230	566	595	782	14
grupo.	234	530	261	566	595	782	14
Para	265	530	283	566	595	782	14
los	54	541	66	578	595	782	14
adolescentes	69	541	122	578	595	782	14
el	125	541	133	578	595	782	14
consumo	135	541	173	578	595	782	14
abusivo	176	541	209	578	595	782	14
de	212	541	222	578	595	782	14
alcohol	225	541	255	578	595	782	14
puede	258	541	283	578	595	782	14
representar	54	552	100	589	595	782	14
una	104	552	119	589	595	782	14
manera	123	552	154	589	595	782	14
de	157	552	167	589	595	782	14
distanciarse	171	552	221	589	595	782	14
del	224	552	237	589	595	782	14
mundo	241	552	270	589	595	782	14
de	274	552	283	589	595	782	14
sus	54	564	67	600	595	782	14
padres	70	564	97	600	595	782	14
y	100	564	106	600	595	782	14
profesores,	108	564	155	600	595	782	14
del	158	564	170	600	595	782	14
mundo	173	564	203	600	595	782	14
adulto	205	564	232	600	595	782	14
caracteriza-	234	564	283	600	595	782	14
do	54	575	64	612	595	782	14
por	69	575	83	612	595	782	14
la	88	575	96	612	595	782	14
exigencia	101	575	141	612	595	782	14
de	146	575	156	612	595	782	14
moderación,	161	575	214	612	595	782	14
al	219	575	226	612	595	782	14
tiempo	231	575	261	612	595	782	14
que,	266	575	283	612	595	782	14
paradójicamente,	54	587	126	623	595	782	14
aceleran	129	587	164	623	595	782	14
su	166	587	176	623	595	782	14
incorporación	179	587	237	623	595	782	14
a	240	587	244	623	595	782	14
otra	247	587	264	623	595	782	14
ver-	267	587	283	623	595	782	14
sión	54	598	71	635	595	782	14
de	75	598	85	635	595	782	14
ser	89	598	101	635	595	782	14
adulto,	105	598	133	635	595	782	14
la	137	598	145	635	595	782	14
de	149	598	158	635	595	782	14
la	162	598	170	635	595	782	14
libertad	173	598	206	635	595	782	14
y	209	598	214	635	595	782	14
la	218	598	226	635	595	782	14
supresión	230	598	270	635	595	782	14
de	273	598	283	635	595	782	14
límites.	54	609	85	646	595	782	14
Los	88	609	103	646	595	782	14
adolescentes	106	609	159	646	595	782	14
desean	161	609	190	646	595	782	14
disfrutar	192	609	228	646	595	782	14
de	231	609	240	646	595	782	14
las	243	609	255	646	595	782	14
venta-	257	609	283	646	595	782	14
jas	54	621	65	657	595	782	14
de	69	621	79	657	595	782	14
la	83	621	91	657	595	782	14
vida	94	621	113	657	595	782	14
adulta	116	621	142	657	595	782	14
sin	146	621	158	657	595	782	14
esperar	162	621	192	657	595	782	14
a	196	621	201	657	595	782	14
serlo	205	621	225	657	595	782	14
y	229	621	234	657	595	782	14
asumiendo	238	621	283	657	595	782	14
aquellos	54	632	89	669	595	782	14
rasgos	92	632	118	669	595	782	14
de	121	632	131	669	595	782	14
la	134	632	142	669	595	782	14
adultez	144	632	175	669	595	782	14
que	178	632	193	669	595	782	14
están	196	632	217	669	595	782	14
vinculados	220	632	265	669	595	782	14
a	268	632	273	669	595	782	14
la	276	632	283	669	595	782	14
autonomía.	54	644	101	680	595	782	14
Esto,	104	644	125	680	595	782	14
obviamente,	128	644	179	680	595	782	14
no	182	644	193	680	595	782	14
pueden	196	644	226	680	595	782	14
hacerlo	229	644	260	680	595	782	14
ni	262	644	271	680	595	782	14
en	273	644	283	680	595	782	14
su	54	655	63	692	595	782	14
casa	67	655	85	692	595	782	14
ni	88	655	96	692	595	782	14
en	100	655	110	692	595	782	14
el	113	655	121	692	595	782	14
centro	124	655	151	692	595	782	14
escolar,	154	655	186	692	595	782	14
han	189	655	205	692	595	782	14
de	208	655	218	692	595	782	14
esperar	222	655	252	692	595	782	14
a	255	655	260	692	595	782	14
estar	264	655	283	692	595	782	14
reunidos	54	666	90	703	595	782	14
con	95	666	111	703	595	782	14
sus	116	666	129	703	595	782	14
iguales	135	666	165	703	595	782	14
y,	170	666	177	703	595	782	14
además,	183	666	217	703	595	782	14
estarlo	222	666	250	703	595	782	14
en	256	666	266	703	595	782	14
los	271	666	283	703	595	782	14
momentos	54	678	97	714	595	782	14
de	102	678	112	714	595	782	14
ocio	117	678	135	714	595	782	14
nocturno,	141	678	180	714	595	782	14
altamente	185	678	226	714	595	782	14
cargados	231	678	268	714	595	782	14
de	273	678	283	714	595	782	14
contenido	54	689	95	726	595	782	14
simbólico.	100	689	144	726	595	782	14
Pero	148	689	167	726	595	782	14
no	172	689	182	726	595	782	14
sería	187	689	206	726	595	782	14
justo	211	689	231	726	595	782	14
ni	236	689	244	726	595	782	14
riguroso	248	689	283	726	595	782	14
Psychosocial	54	728	96	756	595	782	14
Intervention	98	728	137	756	595	782	14
Vol.	54	738	67	766	595	782	14
20,	69	738	79	766	595	782	14
No.	81	738	93	766	595	782	14
1,	95	738	101	766	595	782	14
2011	103	738	119	766	595	782	14
-	121	738	124	766	595	782	14
pp.	126	738	136	766	595	782	14
75-94	138	738	157	766	595	782	14
culpabilizar	312	39	361	76	595	782	14
a	364	39	369	76	595	782	14
los	372	39	385	76	595	782	14
adolescentes	388	39	441	76	595	782	14
de	444	39	454	76	595	782	14
este	457	39	473	76	595	782	14
posicionamien-	477	39	541	76	595	782	14
to	312	51	320	87	595	782	14
sin	322	51	334	87	595	782	14
reconocer	337	51	378	87	595	782	14
la	380	51	388	87	595	782	14
responsabilidad	390	51	456	87	595	782	14
de	459	51	468	87	595	782	14
la	471	51	478	87	595	782	14
sociedad	481	51	517	87	595	782	14
adul-	520	51	541	87	595	782	14
ta	312	62	319	99	595	782	14
institucionalizada	326	62	401	99	595	782	14
en	408	62	418	99	595	782	14
la	425	62	432	99	595	782	14
configuración	439	62	498	99	595	782	14
de	505	62	515	99	595	782	14
unos	521	62	541	99	595	782	14
modelos	312	74	347	110	595	782	14
de	350	74	360	110	595	782	14
vida	363	74	381	110	595	782	14
y	384	74	389	110	595	782	14
deseabilidad.	392	74	447	110	595	782	14
Entender	323	85	361	122	595	782	14
los	364	85	376	122	595	782	14
comportamientos	379	85	452	122	595	782	14
asociados	455	85	496	122	595	782	14
al	499	85	507	122	595	782	14
ocio	510	85	528	122	595	782	14
en	531	85	541	122	595	782	14
los	312	96	324	133	595	782	14
jóvenes	326	96	358	133	595	782	14
de	361	96	370	133	595	782	14
hoy	373	96	388	133	595	782	14
es	391	96	399	133	595	782	14
hacerlo	402	96	433	133	595	782	14
desde	435	96	459	133	595	782	14
el	461	96	469	133	595	782	14
concepto	471	96	509	133	595	782	14
de	511	96	521	133	595	782	14
esti-	523	96	541	133	595	782	14
lo	312	108	320	144	595	782	14
de	323	108	332	144	595	782	14
vida.	335	108	356	144	595	782	14
Éste	359	108	377	144	595	782	14
supone	379	108	409	144	595	782	14
una	412	108	427	144	595	782	14
“marca	430	108	460	144	595	782	14
diferencial”	463	108	512	144	595	782	14
vivida	515	108	541	144	595	782	14
y	312	119	317	156	595	782	14
experimentada	319	119	381	156	595	782	14
colectivamente.	383	119	449	156	595	782	14
Como	452	119	477	156	595	782	14
afirman	480	119	512	156	595	782	14
Pérez-	514	119	541	156	595	782	14
Álvarez	312	131	345	167	595	782	14
y	349	131	354	167	595	782	14
García-Montes	358	131	421	167	595	782	14
(2004),	425	131	455	167	595	782	14
el	459	131	467	167	595	782	14
estilo	470	131	493	167	595	782	14
de	497	131	507	167	595	782	14
vida	511	131	529	167	595	782	14
es	533	131	541	167	595	782	14
una	312	142	327	179	595	782	14
cuestión	331	142	366	179	595	782	14
con	369	142	385	179	595	782	14
un	388	142	399	179	595	782	14
gran	403	142	421	179	595	782	14
componente	425	142	477	179	595	782	14
de	480	142	490	179	595	782	14
estética.	494	142	528	179	595	782	14
El	532	142	541	179	595	782	14
estilo	312	153	334	190	595	782	14
de	339	153	349	190	595	782	14
vida	354	153	372	190	595	782	14
de	376	153	386	190	595	782	14
un	391	153	401	190	595	782	14
individuo	406	153	446	190	595	782	14
aparece	451	153	483	190	595	782	14
vinculado	488	153	529	190	595	782	14
al	534	153	541	190	595	782	14
estilo	312	165	334	201	595	782	14
de	338	165	348	201	595	782	14
vida	351	165	369	201	595	782	14
de	372	165	382	201	595	782	14
sus	386	165	399	201	595	782	14
grupos	403	165	431	201	595	782	14
de	434	165	444	201	595	782	14
referencia	448	165	490	201	595	782	14
o	493	165	498	201	595	782	14
pertenen-	502	165	541	201	595	782	14
cia,	312	176	327	213	595	782	14
es	331	176	339	213	595	782	14
decir,	343	176	367	213	595	782	14
a	371	176	375	213	595	782	14
un	379	176	390	213	595	782	14
tipo	394	176	410	213	595	782	14
de	414	176	424	213	595	782	14
estilo	428	176	451	213	595	782	14
de	455	176	465	213	595	782	14
vida	469	176	487	213	595	782	14
colectivo,	491	176	532	213	595	782	14
y	536	176	541	213	595	782	14
ambos	312	188	339	224	595	782	14
se	345	188	354	224	595	782	14
forman	360	188	390	224	595	782	14
en	396	188	406	224	595	782	14
relación	412	188	446	224	595	782	14
con	452	188	467	224	595	782	14
las	473	188	485	224	595	782	14
condiciones	491	188	541	224	595	782	14
sociales	312	199	345	236	595	782	14
en	348	199	358	236	595	782	14
las	362	199	373	236	595	782	14
que	377	199	392	236	595	782	14
viven	395	199	418	236	595	782	14
individuos	422	199	466	236	595	782	14
y	470	199	475	236	595	782	14
grupos	478	199	507	236	595	782	14
(Erben,	510	199	541	236	595	782	14
Franzkowiak	312	210	366	247	595	782	14
y	372	210	377	247	595	782	14
Wenzel,	382	210	416	247	595	782	14
1992).	422	210	449	247	595	782	14
Los	454	210	470	247	595	782	14
estilos	476	210	502	247	595	782	14
de	508	210	518	247	595	782	14
vida	523	210	541	247	595	782	14
recogen	312	222	345	258	595	782	14
variabilidad	348	222	398	258	595	782	14
de	401	222	411	258	595	782	14
sus	414	222	428	258	595	782	14
pautas	431	222	457	258	595	782	14
entre	461	222	482	258	595	782	14
grupos	485	222	513	258	595	782	14
socia-	516	222	541	258	595	782	14
les	312	233	323	270	595	782	14
diferentes	328	233	369	270	595	782	14
–por	374	233	393	270	595	782	14
ejemplo,	397	233	434	270	595	782	14
grupos	438	233	467	270	595	782	14
generacionales–,	471	233	541	270	595	782	14
pues	312	245	331	281	595	782	14
éstos	333	245	354	281	595	782	14
se	357	245	365	281	595	782	14
hallan	368	245	393	281	595	782	14
sometidos	396	245	438	281	595	782	14
a	441	245	446	281	595	782	14
procesos	448	245	485	281	595	782	14
de	487	245	497	281	595	782	14
influencia	499	245	541	281	595	782	14
distintos	312	256	347	293	595	782	14
y	351	256	356	293	595	782	14
peculiares	360	256	403	293	595	782	14
(Lindstrom,	407	256	457	293	595	782	14
2006).	461	256	488	293	595	782	14
El	492	256	501	293	595	782	14
estilo	505	256	527	293	595	782	14
de	531	256	541	293	595	782	14
vida	312	267	330	304	595	782	14
que	333	267	349	304	595	782	14
una	352	267	367	304	595	782	14
persona	371	267	404	304	595	782	14
adopta	407	267	435	304	595	782	14
se	439	267	448	304	595	782	14
va	452	267	461	304	595	782	14
conformando	465	267	521	304	595	782	14
a	525	267	529	304	595	782	14
lo	533	267	541	304	595	782	14
largo	312	279	333	315	595	782	14
de	336	279	346	315	595	782	14
su	349	279	358	315	595	782	14
historia	361	279	393	315	595	782	14
como	396	279	419	315	595	782	14
tal	422	279	433	315	595	782	14
persona	435	279	468	315	595	782	14
y	471	279	476	315	595	782	14
en	479	279	489	315	595	782	14
su	492	279	502	315	595	782	14
constitu-	505	279	541	315	595	782	14
ción	312	290	330	327	595	782	14
juegan	332	290	360	327	595	782	14
un	363	290	374	327	595	782	14
papel	376	290	399	327	595	782	14
decisivo	402	290	437	327	595	782	14
los	439	290	452	327	595	782	14
procesos	454	290	491	327	595	782	14
de	494	290	504	327	595	782	14
aprendi-	506	290	541	327	595	782	14
zaje	312	302	329	338	595	782	14
de	331	302	341	338	595	782	14
conductas	343	302	385	338	595	782	14
y	388	302	393	338	595	782	14
actitudes	395	302	433	338	595	782	14
por	435	302	449	338	595	782	14
imitación	451	302	491	338	595	782	14
de	493	302	503	338	595	782	14
modelos	506	302	541	338	595	782	14
familiares,	312	313	356	350	595	782	14
grupales	359	313	394	350	595	782	14
y	397	313	402	350	595	782	14
mediáticos	405	313	450	350	595	782	14
(Sanabria,	453	313	496	350	595	782	14
González-	498	313	541	350	595	782	14
Quevedo	312	324	350	361	595	782	14
y	352	324	358	361	595	782	14
Urrego,	361	324	393	361	595	782	14
2007).	396	324	423	361	595	782	14
En	323	336	335	372	595	782	14
esta	338	336	354	372	595	782	14
emergencia	357	336	405	372	595	782	14
de	408	336	418	372	595	782	14
los	421	336	433	372	595	782	14
estilos	436	336	463	372	595	782	14
de	466	336	476	372	595	782	14
vida	479	336	497	372	595	782	14
cobra	500	336	523	372	595	782	14
una	526	336	541	372	595	782	14
especial	312	347	345	384	595	782	14
importancia	349	347	399	384	595	782	14
el	402	347	410	384	595	782	14
papel	413	347	436	384	595	782	14
de	439	347	449	384	595	782	14
los	452	347	464	384	595	782	14
medios	468	347	498	384	595	782	14
de	501	347	511	384	595	782	14
comu-	514	347	541	384	595	782	14
nicación	312	359	347	395	595	782	14
de	351	359	361	395	595	782	14
masas	364	359	390	395	595	782	14
y	394	359	399	395	595	782	14
la	403	359	410	395	595	782	14
cultura	414	359	443	395	595	782	14
del	447	359	460	395	595	782	14
mercantilismo.	463	359	526	395	595	782	14
En	530	359	541	395	595	782	14
los	312	370	324	407	595	782	14
modelos	328	370	364	407	595	782	14
mediáticos	369	370	414	407	595	782	14
que	419	370	434	407	595	782	14
se	438	370	447	407	595	782	14
nos	452	370	466	407	595	782	14
ofrecen,	471	370	505	407	595	782	14
la	509	370	517	407	595	782	14
justa	521	370	541	407	595	782	14
medida	312	381	343	418	595	782	14
del	346	381	359	418	595	782	14
rigor,	363	381	385	418	595	782	14
de	389	381	399	418	595	782	14
la	403	381	410	418	595	782	14
prudencia	414	381	455	418	595	782	14
y	459	381	464	418	595	782	14
del	468	381	481	418	595	782	14
buen	484	381	505	418	595	782	14
sentido,	508	381	541	418	595	782	14
valores	312	393	342	429	595	782	14
tradicionales	344	393	398	429	595	782	14
de	400	393	410	429	595	782	14
expresión	412	393	453	429	595	782	14
culta,	456	393	479	429	595	782	14
son	481	393	496	429	595	782	14
reducidos,	498	393	541	429	595	782	14
muy	312	404	330	441	595	782	14
a	333	404	338	441	595	782	14
menudo,	340	404	377	441	595	782	14
en	380	404	390	441	595	782	14
favor	392	404	414	441	595	782	14
de	417	404	427	441	595	782	14
la	430	404	437	441	595	782	14
banalidad	440	404	481	441	595	782	14
y	484	404	489	441	595	782	14
de	492	404	501	441	595	782	14
la	504	404	512	441	595	782	14
puesta	514	404	541	441	595	782	14
en	312	416	322	452	595	782	14
valor	324	416	346	452	595	782	14
de	348	416	358	452	595	782	14
cierto	360	416	384	452	595	782	14
tipo	387	416	403	452	595	782	14
de	406	416	415	452	595	782	14
hedonismo	418	416	464	452	595	782	14
apresurado	466	416	512	452	595	782	14
y	515	416	520	452	595	782	14
con-	523	416	541	452	595	782	14
gruente	312	427	343	464	595	782	14
con	346	427	361	464	595	782	14
la	363	427	371	464	595	782	14
ética	373	427	393	464	595	782	14
neoliberal.	396	427	440	464	595	782	14
Los	443	427	459	464	595	782	14
medios	461	427	491	464	595	782	14
de	494	427	504	464	595	782	14
comuni-	506	427	541	464	595	782	14
cación	312	438	339	475	595	782	14
en	344	438	354	475	595	782	14
la	358	438	366	475	595	782	14
sociedad	371	438	408	475	595	782	14
actual	412	438	437	475	595	782	14
transmiten	442	438	486	475	595	782	14
modelos	491	438	527	475	595	782	14
de	531	438	541	475	595	782	14
comportamiento,	312	450	383	486	595	782	14
de	386	450	396	486	595	782	14
actitud	398	450	427	486	595	782	14
y	430	450	435	486	595	782	14
de	437	450	447	486	595	782	14
valor,	450	450	474	486	595	782	14
que	477	450	492	486	595	782	14
son	494	450	509	486	595	782	14
recogi-	512	450	541	486	595	782	14
dos	312	461	326	498	595	782	14
por	329	461	343	498	595	782	14
niños	345	461	368	498	595	782	14
y	370	461	375	498	595	782	14
adolescentes	378	461	431	498	595	782	14
durante	433	461	465	498	595	782	14
su	467	461	476	498	595	782	14
socialización	479	461	534	498	595	782	14
y	536	461	541	498	595	782	14
entendidos	312	473	357	509	595	782	14
por	360	473	374	509	595	782	14
ellos	377	473	397	509	595	782	14
como	400	473	424	509	595	782	14
muestra	427	473	460	509	595	782	14
de	463	473	473	509	595	782	14
en	476	473	486	509	595	782	14
qué	489	473	504	509	595	782	14
consiste	507	473	541	509	595	782	14
la	312	484	319	521	595	782	14
vida	322	484	340	521	595	782	14
social.	344	484	371	521	595	782	14
Especialmente	374	484	435	521	595	782	14
la	438	484	446	521	595	782	14
televisión,	449	484	492	521	595	782	14
a	495	484	500	521	595	782	14
través	503	484	528	521	595	782	14
de	531	484	541	521	595	782	14
la	312	495	319	532	595	782	14
publicidad,	323	495	370	532	595	782	14
de	374	495	384	532	595	782	14
los	387	495	400	532	595	782	14
reality	403	497	430	532	595	782	14
shows,	434	497	462	532	595	782	14
de	466	495	476	532	595	782	14
las	480	495	491	532	595	782	14
películas	495	495	532	532	595	782	14
o	536	495	541	532	595	782	14
las	312	507	323	543	595	782	14
series,	329	507	356	543	595	782	14
ejemplifican	362	507	414	543	595	782	14
estándares	420	507	464	543	595	782	14
de	470	507	480	543	595	782	14
deseabilidad,	486	507	541	543	595	782	14
éxito	312	518	333	555	595	782	14
social	336	518	361	555	595	782	14
y	364	518	369	555	595	782	14
reputación;	373	518	420	555	595	782	14
unos	424	518	443	555	595	782	14
“guiones”	447	518	489	555	595	782	14
que	492	518	508	555	595	782	14
pueden	511	518	541	555	595	782	14
utilizarse	312	530	350	566	595	782	14
para	353	530	371	566	595	782	14
trazar	374	530	398	566	595	782	14
el	400	530	408	566	595	782	14
propio	411	530	438	566	595	782	14
estilo	441	530	464	566	595	782	14
y	466	530	472	566	595	782	14
compartirlo	474	530	523	566	595	782	14
con	526	530	541	566	595	782	14
los	312	541	324	578	595	782	14
iguales,	329	541	361	578	595	782	14
satisfaciendo	366	541	421	578	595	782	14
así	426	541	438	578	595	782	14
la	443	541	451	578	595	782	14
motivación	456	541	503	578	595	782	14
humana	508	541	541	578	595	782	14
básica	312	552	338	589	595	782	14
de	341	552	351	589	595	782	14
integración	354	552	402	589	595	782	14
social	405	552	429	589	595	782	14
y	432	552	438	589	595	782	14
siendo	441	552	468	589	595	782	14
los	472	552	484	589	595	782	14
bienes	487	552	514	589	595	782	14
y	517	552	522	589	595	782	14
ser-	526	552	541	589	595	782	14
vicios	312	564	337	600	595	782	14
ofrecidos	339	564	378	600	595	782	14
para	381	564	399	600	595	782	14
el	401	564	409	600	595	782	14
consumo	411	564	449	600	595	782	14
señales	452	564	482	600	595	782	14
de	484	564	494	600	595	782	14
adhesión	497	564	534	600	595	782	14
a	537	564	541	600	595	782	14
un	312	575	322	612	595	782	14
estilo	330	575	353	612	595	782	14
determinado	361	575	415	612	595	782	14
(Pérez-Álvarez	423	575	489	612	595	782	14
y	496	575	501	612	595	782	14
García-	509	575	541	612	595	782	14
Montes,	312	587	346	623	595	782	14
2004).	349	587	376	623	595	782	14
El	379	587	388	623	595	782	14
uso	391	587	406	623	595	782	14
de	409	587	419	623	595	782	14
alcohol	422	587	453	623	595	782	14
y	456	587	461	623	595	782	14
otras	464	587	485	623	595	782	14
drogas	488	587	516	623	595	782	14
es	519	587	528	623	595	782	14
un	531	587	541	623	595	782	14
elemento	312	598	350	635	595	782	14
definitorio	354	598	398	635	595	782	14
de	402	598	412	635	595	782	14
un	415	598	426	635	595	782	14
estilo	429	598	452	635	595	782	14
de	456	598	466	635	595	782	14
vida,	469	598	490	635	595	782	14
pues	493	598	513	635	595	782	14
forma	516	598	541	635	595	782	14
parte	312	609	333	646	595	782	14
de	337	609	347	646	595	782	14
rituales	351	609	382	646	595	782	14
sociales	386	609	419	646	595	782	14
que	423	609	438	646	595	782	14
ofrecen	443	609	474	646	595	782	14
identidad	478	609	517	646	595	782	14
y	521	609	527	646	595	782	14
un	531	609	541	646	595	782	14
peculiar	312	621	346	657	595	782	14
sentido	349	621	379	657	595	782	14
de	382	621	392	657	595	782	14
cohesión	395	621	433	657	595	782	14
grupal.	436	621	465	657	595	782	14
Paradójicamente,	469	621	541	657	595	782	14
esa	312	632	325	669	595	782	14
cohesión	328	632	365	669	595	782	14
grupal	368	632	394	669	595	782	14
se	397	632	406	669	595	782	14
fundamenta	408	632	458	669	595	782	14
en	461	632	471	669	595	782	14
una	473	632	488	669	595	782	14
ética	491	632	511	669	595	782	14
indivi-	513	632	541	669	595	782	14
dualista,	312	644	347	680	595	782	14
más	350	644	367	680	595	782	14
que	370	644	385	680	595	782	14
solidaria	388	644	424	680	595	782	14
y	427	644	432	680	595	782	14
auténticamente	435	644	499	680	595	782	14
cohesiva:	502	644	541	680	595	782	14
el	312	655	319	692	595	782	14
grupo	323	655	347	692	595	782	14
de	350	655	360	692	595	782	14
iguales	364	655	393	692	595	782	14
se	397	655	406	692	595	782	14
convierte	409	655	448	692	595	782	14
en	451	655	461	692	595	782	14
instrumento	464	655	515	692	595	782	14
privi-	518	655	541	692	595	782	14
legiado	312	666	343	703	595	782	14
para	345	666	363	703	595	782	14
el	366	666	373	703	595	782	14
disfrute	376	666	408	703	595	782	14
personal,	410	666	448	703	595	782	14
para	451	666	469	703	595	782	14
explotar	471	666	506	703	595	782	14
la	508	666	516	703	595	782	14
expe-	518	666	541	703	595	782	14
riencia	312	678	340	714	595	782	14
de	343	678	353	714	595	782	14
“presentismo”	357	678	417	714	595	782	14
y	420	678	425	714	595	782	14
para	428	678	446	714	595	782	14
el	450	678	457	714	595	782	14
consumo	460	678	498	714	595	782	14
de	501	678	511	714	595	782	14
bienes	514	678	541	714	595	782	14
y	312	689	317	726	595	782	14
servicios.	320	689	360	726	595	782	14
Copyright	335	728	367	756	595	782	14
2011	369	728	385	756	595	782	14
by	387	728	395	756	595	782	14
the	398	728	407	756	595	782	14
Colegio	410	728	435	756	595	782	14
Oficial	437	728	459	756	595	782	14
de	462	728	469	756	595	782	14
Psicólogos	471	728	506	756	595	782	14
de	508	728	516	756	595	782	14
Madrid	518	728	541	756	595	782	14
ISSN:	382	738	401	766	595	782	14
1132-0559	404	738	438	766	595	782	14
-	440	738	443	766	595	782	14
DOI:	445	738	462	766	595	782	14
10.5093/in2011v20n1a7	464	738	541	766	595	782	14
J	245	16	248	44	595	782	15
AVIER	248	21	266	42	595	782	15
P	268	16	272	44	595	782	15
ONS	272	21	284	42	595	782	15
Y	286	21	291	42	595	782	15
S	293	16	297	44	595	782	15
OFÍA	297	21	311	42	595	782	15
B	313	16	318	44	595	782	15
UELGA	318	21	339	42	595	782	15
Este	65	39	83	76	595	782	15
modelo	86	39	118	76	595	782	15
de	120	39	130	76	595	782	15
sociedad,	133	39	172	76	595	782	15
para	175	39	193	76	595	782	15
poder	196	39	220	76	595	782	15
existir,	223	39	251	76	595	782	15
necesi-	254	39	283	76	595	782	15
ta	54	51	61	87	595	782	15
asentarse	64	51	102	87	595	782	15
sobre	105	51	128	87	595	782	15
la	130	51	138	87	595	782	15
ética	140	51	160	87	595	782	15
del	163	51	175	87	595	782	15
individualismo.	178	51	243	87	595	782	15
Las	246	51	261	87	595	782	15
dife-	264	51	283	87	595	782	15
rencias	54	62	84	99	595	782	15
interculturales	87	62	147	99	595	782	15
en	151	62	161	99	595	782	15
la	165	62	172	99	595	782	15
valoración	176	62	220	99	595	782	15
del	224	62	237	99	595	782	15
individua-	240	62	283	99	595	782	15
lismo	54	74	77	110	595	782	15
provocan	80	74	119	110	595	782	15
diferencias	121	74	167	110	595	782	15
en	170	74	180	110	595	782	15
cuanto	182	74	210	110	595	782	15
al	213	74	220	110	595	782	15
grado	223	74	247	110	595	782	15
de	249	74	259	110	595	782	15
inde-	262	74	283	110	595	782	15
pendencia	54	85	96	122	595	782	15
otorgado	99	85	136	122	595	782	15
a	139	85	143	122	595	782	15
los	146	85	158	122	595	782	15
adolescentes:	160	85	216	122	595	782	15
a	219	85	224	122	595	782	15
mayor	226	85	253	122	595	782	15
indivi-	255	85	283	122	595	782	15
dualismo,	54	96	95	133	595	782	15
mayor	99	96	126	133	595	782	15
libertad	129	96	161	133	595	782	15
se	165	96	174	133	595	782	15
les	178	96	189	133	595	782	15
proporciona	193	96	244	133	595	782	15
y	248	96	253	133	595	782	15
mayor	257	96	283	133	595	782	15
libertad	54	108	87	144	595	782	15
demandan	97	108	142	144	595	782	15
y	152	108	157	144	595	782	15
esperan	167	108	201	144	595	782	15
(Arnett,	211	108	245	144	595	782	15
1999).	255	108	283	144	595	782	15
Obviamente,	54	119	108	156	595	782	15
esta	111	119	127	156	595	782	15
libertad	130	119	162	156	595	782	15
será	166	119	183	156	595	782	15
utilizada,	186	119	224	156	595	782	15
pues	228	119	247	156	595	782	15
su	250	119	259	156	595	782	15
pres-	262	119	283	156	595	782	15
cripción	54	131	88	167	595	782	15
se	91	131	100	167	595	782	15
encuentra	102	131	143	167	595	782	15
en	145	131	155	167	595	782	15
la	158	131	165	167	595	782	15
misma	168	131	196	167	595	782	15
adhesión	198	131	236	167	595	782	15
al	238	131	246	167	595	782	15
estilo	248	131	271	167	595	782	15
de	274	131	283	167	595	782	15
vida.	54	142	75	179	595	782	15
Y	77	142	84	179	595	782	15
no	87	142	97	179	595	782	15
pasará	100	142	126	179	595	782	15
nada	129	142	149	179	595	782	15
mientras	151	142	188	179	595	782	15
el	190	142	198	179	595	782	15
uso	200	142	215	179	595	782	15
de	217	142	227	179	595	782	15
la	230	142	237	179	595	782	15
libertad	240	142	272	179	595	782	15
se	275	142	283	179	595	782	15
traduzca	54	153	89	190	595	782	15
en	93	153	102	190	595	782	15
conductas	106	153	147	190	595	782	15
que	151	153	166	190	595	782	15
no	169	153	179	190	595	782	15
deterioren	182	153	225	190	595	782	15
significativa-	228	153	283	190	595	782	15
mente	54	165	80	201	595	782	15
el	82	165	90	201	595	782	15
orden	92	165	116	201	595	782	15
social.	119	165	146	201	595	782	15
Es	149	165	159	201	595	782	15
decir,	162	165	185	201	595	782	15
la	188	165	196	201	595	782	15
sociedad	198	165	235	201	595	782	15
podrá	238	165	262	201	595	782	15
tole-	264	165	283	201	595	782	15
rar	54	176	66	213	595	782	15
el	68	176	76	213	595	782	15
consumo	79	176	117	213	595	782	15
abusivo	120	176	153	213	595	782	15
de	156	176	165	213	595	782	15
alcohol	168	176	199	213	595	782	15
en	202	176	212	213	595	782	15
los	215	176	227	213	595	782	15
adolescentes	230	176	283	213	595	782	15
siempre	54	188	87	224	595	782	15
que	90	188	105	224	595	782	15
éste	107	188	124	224	595	782	15
encaje	126	188	153	224	595	782	15
dentro	156	188	182	224	595	782	15
de	185	188	195	224	595	782	15
un	197	188	208	224	595	782	15
orden	210	188	234	224	595	782	15
consensua-	237	188	283	224	595	782	15
do.	54	199	67	236	595	782	15
Por	69	199	84	236	595	782	15
ejemplo,	86	199	123	236	595	782	15
como	125	199	148	236	595	782	15
afirman	151	199	184	236	595	782	15
Cortés	186	199	213	236	595	782	15
et	216	199	223	236	595	782	15
al.	226	199	236	236	595	782	15
(2008),	238	199	269	236	595	782	15
los	271	199	283	236	595	782	15
medios	54	210	84	247	595	782	15
de	87	210	97	247	595	782	15
comunicación,	100	210	162	247	595	782	15
al	165	210	173	247	595	782	15
hablar	176	210	202	247	595	782	15
del	205	210	218	247	595	782	15
consumo	221	210	259	247	595	782	15
juve-	262	210	283	247	595	782	15
nil	54	222	65	258	595	782	15
de	69	222	79	258	595	782	15
alcohol	82	222	113	258	595	782	15
en	117	222	127	258	595	782	15
espacios	131	222	166	258	595	782	15
públicos,	170	222	208	258	595	782	15
sólo	212	222	230	258	595	782	15
parecen	234	222	266	258	595	782	15
dar	270	222	283	258	595	782	15
importancia	54	233	104	270	595	782	15
a	109	233	114	270	595	782	15
su	120	233	129	270	595	782	15
dimensión	134	233	178	270	595	782	15
de	183	233	193	270	595	782	15
conflicto	199	233	236	270	595	782	15
de	242	233	252	270	595	782	15
orden,	257	233	283	270	595	782	15
identificándolo	54	245	117	281	595	782	15
con	123	245	139	281	595	782	15
ciertas	144	245	172	281	595	782	15
consecuencias	178	245	238	281	595	782	15
negativas	244	245	283	281	595	782	15
como	54	256	77	293	595	782	15
ruidos,	79	256	108	293	595	782	15
suciedad	111	256	147	293	595	782	15
y	150	256	155	293	595	782	15
molestias	157	256	197	293	595	782	15
para	199	256	217	293	595	782	15
los	219	256	231	293	595	782	15
vecinos.	234	256	268	293	595	782	15
No	271	256	283	293	595	782	15
vamos	54	267	81	304	595	782	15
a	86	267	90	304	595	782	15
poner	95	267	119	304	595	782	15
en	123	267	133	304	595	782	15
duda	137	267	158	304	595	782	15
la	162	267	170	304	595	782	15
legitimidad	174	267	222	304	595	782	15
de	226	267	236	304	595	782	15
las	241	267	252	304	595	782	15
quejas	257	267	283	304	595	782	15
vecinales,	54	279	96	315	595	782	15
lo	99	279	108	315	595	782	15
que	111	279	127	315	595	782	15
queremos	130	279	171	315	595	782	15
destacar	175	279	210	315	595	782	15
es	213	279	222	315	595	782	15
que	226	279	241	315	595	782	15
pareciera	245	279	283	315	595	782	15
que	54	290	69	327	595	782	15
si	72	290	79	327	595	782	15
el	82	290	89	327	595	782	15
abuso	92	290	117	327	595	782	15
de	120	290	130	327	595	782	15
alcohol	133	290	163	327	595	782	15
entre	166	290	187	327	595	782	15
los	190	290	202	327	595	782	15
menores	205	290	241	327	595	782	15
ocurre	244	290	271	327	595	782	15
en	274	290	283	327	595	782	15
lugares	54	302	84	338	595	782	15
preparados	88	302	134	338	595	782	15
para	138	302	156	338	595	782	15
no	159	302	170	338	595	782	15
afectar	173	302	202	338	595	782	15
al	206	302	213	338	595	782	15
orden,	217	302	243	338	595	782	15
la	247	302	255	338	595	782	15
socie-	258	302	283	338	595	782	15
dad	54	313	69	350	595	782	15
institucionalizada	74	313	148	350	595	782	15
no	153	313	164	350	595	782	15
tiene	169	313	189	350	595	782	15
excesivos	194	313	235	350	595	782	15
problemas	240	313	283	350	595	782	15
para	54	324	72	361	595	782	15
aceptarlo,	76	324	117	361	595	782	15
pues	121	324	141	361	595	782	15
queda	145	324	170	361	595	782	15
así	174	324	186	361	595	782	15
preservada	190	324	235	361	595	782	15
la	240	324	247	361	595	782	15
libertad	251	324	283	361	595	782	15
del	54	336	67	372	595	782	15
adolescente	70	336	119	372	595	782	15
para	122	336	140	372	595	782	15
consumir,	144	336	185	372	595	782	15
la	188	336	196	372	595	782	15
libertad	199	336	231	372	595	782	15
del	235	336	247	372	595	782	15
estable-	251	336	283	372	595	782	15
cimiento	54	347	91	384	595	782	15
para	95	347	113	384	595	782	15
comerciar	118	347	160	384	595	782	15
sin	164	347	176	384	595	782	15
molestar	181	347	217	384	595	782	15
al	222	347	229	384	595	782	15
vecino	234	347	262	384	595	782	15
y	266	347	271	384	595	782	15
la	276	347	283	384	595	782	15
libertad	54	359	86	395	595	782	15
del	88	359	101	395	595	782	15
vecino	103	359	131	395	595	782	15
para	133	359	152	395	595	782	15
hacer	154	359	177	395	595	782	15
sus	179	359	192	395	595	782	15
actividades	194	359	242	395	595	782	15
o	244	359	249	395	595	782	15
descan-	251	359	283	395	595	782	15
sar	54	370	66	407	595	782	15
sin	69	370	81	407	595	782	15
ser	84	370	96	407	595	782	15
molestado.	99	370	145	407	595	782	15
Estamos	65	381	101	418	595	782	15
hablando,	106	381	148	418	595	782	15
efectivamente,	153	381	215	418	595	782	15
de	220	381	230	418	595	782	15
un	236	381	246	418	595	782	15
modelo	252	381	283	418	595	782	15
completo	54	393	93	429	595	782	15
de	95	393	105	429	595	782	15
sociedad,	108	393	147	429	595	782	15
que	150	393	165	429	595	782	15
impregna	167	393	207	429	595	782	15
las	210	393	221	429	595	782	15
prioridades	224	393	271	429	595	782	15
de	274	393	283	429	595	782	15
valor	54	404	75	441	595	782	15
de	78	404	88	441	595	782	15
los	91	404	103	441	595	782	15
adolescentes	106	404	159	441	595	782	15
y,	162	404	169	441	595	782	15
por	172	404	186	441	595	782	15
tanto,	189	404	212	441	595	782	15
sus	215	404	229	441	595	782	15
expectativas	232	404	283	441	595	782	15
y	54	416	59	452	595	782	15
decisiones,	62	416	109	452	595	782	15
así	112	416	124	452	595	782	15
como,	127	416	153	452	595	782	15
finalmente,	156	416	204	452	595	782	15
sus	207	416	221	452	595	782	15
conductas.	224	416	268	452	595	782	15
En	272	416	283	452	595	782	15
el	54	427	61	464	595	782	15
contexto	64	427	101	464	595	782	15
de	104	427	114	464	595	782	15
la	117	427	124	464	595	782	15
transformación	127	427	191	464	595	782	15
de	194	427	204	464	595	782	15
valores	207	427	237	464	595	782	15
en	240	427	250	464	595	782	15
nuestra	253	427	283	464	595	782	15
sociedad,	54	438	93	475	595	782	15
se	96	438	105	475	595	782	15
debilitan	107	438	144	475	595	782	15
los	147	438	159	475	595	782	15
de	162	438	172	475	595	782	15
cohesión	174	438	212	475	595	782	15
social,	214	438	241	475	595	782	15
al	244	438	252	475	595	782	15
tiempo	254	438	283	475	595	782	15
que	54	450	69	486	595	782	15
se	73	450	82	486	595	782	15
fortalece	86	450	123	486	595	782	15
la	128	450	135	486	595	782	15
legitimidad	139	450	187	486	595	782	15
otorgada	192	450	228	486	595	782	15
al	232	450	240	486	595	782	15
beneficio	244	450	283	486	595	782	15
particular.	54	461	96	498	595	782	15
La	99	461	110	498	595	782	15
modificación	113	461	168	498	595	782	15
en	171	461	181	498	595	782	15
las	184	461	196	498	595	782	15
relaciones	198	461	241	498	595	782	15
de	244	461	254	498	595	782	15
víncu-	257	461	283	498	595	782	15
lo	54	473	62	509	595	782	15
social	66	473	90	509	595	782	15
da	94	473	104	509	595	782	15
paso	108	473	127	509	595	782	15
a	131	473	135	509	595	782	15
una	139	473	154	509	595	782	15
sociedad	158	473	195	509	595	782	15
condicionada	198	473	254	509	595	782	15
por	258	473	272	509	595	782	15
la	276	473	283	509	595	782	15
búsqueda	54	484	94	521	595	782	15
de	96	484	106	521	595	782	15
equilibrio	108	484	149	521	595	782	15
entre	151	484	172	521	595	782	15
la	175	484	182	521	595	782	15
incertidumbre	185	484	244	521	595	782	15
y	246	484	251	521	595	782	15
la	254	484	261	521	595	782	15
ética	264	484	283	521	595	782	15
del	54	495	67	532	595	782	15
libre	70	495	89	532	595	782	15
albedrío.	92	495	129	532	595	782	15
El	132	495	142	532	595	782	15
grupo	145	495	169	532	595	782	15
y	173	495	178	532	595	782	15
sus	181	495	194	532	595	782	15
ritos	198	495	216	532	595	782	15
aportan	219	495	251	532	595	782	15
al	254	495	262	532	595	782	15
ado-	265	495	283	532	595	782	15
lescente	54	507	88	543	595	782	15
certidumbre,	91	507	144	543	595	782	15
además	147	507	178	543	595	782	15
de	181	507	191	543	595	782	15
permitirle	194	507	235	543	595	782	15
la	238	507	246	543	595	782	15
satisfac-	248	507	283	543	595	782	15
ción	54	518	72	555	595	782	15
de	76	518	86	555	595	782	15
necesidades	89	518	140	555	595	782	15
de	143	518	153	555	595	782	15
gratificación	157	518	210	555	595	782	15
inmediata	214	518	255	555	595	782	15
y	259	518	264	555	595	782	15
una	268	518	283	555	595	782	15
escenificación	54	530	114	566	595	782	15
ritual	117	530	139	566	595	782	15
que	143	530	158	566	595	782	15
es	161	530	170	566	595	782	15
creída	173	530	199	566	595	782	15
por	202	530	216	566	595	782	15
sus	219	530	232	566	595	782	15
protagonis-	236	530	283	566	595	782	15
tas	54	541	65	578	595	782	15
como	71	541	94	578	595	782	15
expresión	99	541	140	578	595	782	15
de	146	541	155	578	595	782	15
autonomía.	161	541	208	578	595	782	15
Todo	213	541	234	578	595	782	15
ello	240	541	255	578	595	782	15
en	261	541	271	578	595	782	15
el	276	541	283	578	595	782	15
marco	54	552	80	589	595	782	15
de	85	552	95	589	595	782	15
una	100	552	115	589	595	782	15
sociedad	120	552	157	589	595	782	15
en	162	552	172	589	595	782	15
la	176	552	184	589	595	782	15
que	189	552	204	589	595	782	15
confluyen	209	552	251	589	595	782	15
ciertas	256	552	283	589	595	782	15
fuerzas	54	564	84	600	595	782	15
que	87	564	102	600	595	782	15
contribuyen	104	564	155	600	595	782	15
a	157	564	162	600	595	782	15
un	164	564	175	600	595	782	15
marcado	177	564	213	600	595	782	15
déficit	216	564	243	600	595	782	15
de	245	564	255	600	595	782	15
ancla-	258	564	283	600	595	782	15
jes	54	575	65	612	595	782	15
sólidos:	69	575	101	612	595	782	15
rapidez	104	575	135	612	595	782	15
en	138	575	148	612	595	782	15
los	151	575	163	612	595	782	15
cambios	166	575	201	612	595	782	15
y	204	575	210	612	595	782	15
constantes	213	575	256	612	595	782	15
nove-	260	575	283	612	595	782	15
dades	54	587	78	623	595	782	15
en	81	587	91	623	595	782	15
los	95	587	107	623	595	782	15
elementos	111	587	154	623	595	782	15
tangibles	157	587	195	623	595	782	15
de	199	587	209	623	595	782	15
la	213	587	220	623	595	782	15
cotidianeidad;	224	587	283	623	595	782	15
escasos	54	598	85	635	595	782	15
referentes	88	598	130	635	595	782	15
de	132	598	142	635	595	782	15
experiencia	145	598	194	635	595	782	15
transgeneracional	197	598	271	635	595	782	15
en	273	598	283	635	595	782	15
ciertos	54	609	82	646	595	782	15
aspectos	85	609	121	646	595	782	15
concretos	125	609	165	646	595	782	15
de	168	609	178	646	595	782	15
la	182	609	190	646	595	782	15
vida	193	609	211	646	595	782	15
social;	215	609	242	646	595	782	15
muy	246	609	265	646	595	782	15
alta	268	609	283	646	595	782	15
exigencia	54	621	94	657	595	782	15
en	97	621	107	657	595	782	15
la	111	621	118	657	595	782	15
adaptación	122	621	167	657	595	782	15
sociolaboral;	170	621	225	657	595	782	15
ciclos	228	621	253	657	595	782	15
vitales	256	621	283	657	595	782	15
de	54	632	64	669	595	782	15
predicción	68	632	112	669	595	782	15
improbable,	116	632	167	669	595	782	15
incluso	171	632	201	669	595	782	15
en	205	632	215	669	595	782	15
la	219	632	227	669	595	782	15
edad	231	632	251	669	595	782	15
adulta;	255	632	283	669	595	782	15
sometimiento	54	644	111	680	595	782	15
a	116	644	121	680	595	782	15
un	126	644	137	680	595	782	15
tipo	142	644	159	680	595	782	15
de	164	644	174	680	595	782	15
manipulación	179	644	237	680	595	782	15
comercial	242	644	283	680	595	782	15
cada	54	655	73	692	595	782	15
vez	75	655	90	692	595	782	15
menos	92	655	120	692	595	782	15
sutil;	122	655	143	692	595	782	15
y	146	655	151	692	595	782	15
mistificación	153	655	208	692	595	782	15
y	210	655	216	692	595	782	15
banalización	218	655	271	692	595	782	15
de	273	655	283	692	595	782	15
los	54	666	66	703	595	782	15
referentes	71	666	112	703	595	782	15
cultos	116	666	141	703	595	782	15
tradicionales.	146	666	202	703	595	782	15
El	207	666	216	703	595	782	15
“presentismo”,	221	666	283	703	595	782	15
vivir	54	678	74	714	595	782	15
el	76	678	84	714	595	782	15
presente	86	678	121	714	595	782	15
dada	123	678	143	714	595	782	15
la	145	678	153	714	595	782	15
dificultad	155	678	196	714	595	782	15
de	198	678	208	714	595	782	15
proyectarse	210	678	259	714	595	782	15
hacia	261	678	283	714	595	782	15
el	54	689	61	726	595	782	15
futuro,	65	689	93	726	595	782	15
se	96	689	105	726	595	782	15
presenta	108	689	143	726	595	782	15
como	146	689	170	726	595	782	15
una	173	689	188	726	595	782	15
alternativa	192	689	236	726	595	782	15
de	239	689	249	726	595	782	15
adapta-	252	689	283	726	595	782	15
Copyright	54	728	86	756	595	782	15
2011	89	728	104	756	595	782	15
by	106	728	114	756	595	782	15
the	117	728	126	756	595	782	15
Colegio	129	728	154	756	595	782	15
Oficial	156	728	178	756	595	782	15
de	181	728	188	756	595	782	15
Psicólogos	190	728	225	756	595	782	15
de	227	728	235	756	595	782	15
Madrid	237	728	260	756	595	782	15
ISSN:	54	738	73	766	595	782	15
1132-0559	76	738	110	766	595	782	15
-	112	738	115	766	595	782	15
DOI:	117	738	133	766	595	782	15
10.5093/in2011v20n1a7	136	738	213	766	595	782	15
89	529	6	541	47	595	782	15
ción,	312	39	332	76	595	782	15
un	337	39	347	76	595	782	15
elemento	351	39	390	76	595	782	15
configurador	394	39	449	76	595	782	15
de	453	39	463	76	595	782	15
un	467	39	478	76	595	782	15
estilo	482	39	505	76	595	782	15
de	509	39	519	76	595	782	15
vida	523	39	541	76	595	782	15
congruente	312	51	360	87	595	782	15
con	368	51	384	87	595	782	15
los	391	51	404	87	595	782	15
modos	412	51	441	87	595	782	15
sociales	448	51	483	87	595	782	15
dominantes	491	51	541	87	595	782	15
(Rodríguez-Suárez,	312	62	394	99	595	782	15
Agulló	396	62	425	99	595	782	15
y	428	62	433	99	595	782	15
Agulló,	435	62	467	99	595	782	15
2003).	470	62	497	99	595	782	15
En	323	74	335	110	595	782	15
este	337	74	353	110	595	782	15
marco	356	74	382	110	595	782	15
colectivo	384	74	423	110	595	782	15
e	425	74	430	110	595	782	15
individual	432	74	475	110	595	782	15
de	477	74	487	110	595	782	15
búsqueda	489	74	529	110	595	782	15
de	531	74	541	110	595	782	15
puntos	312	85	340	122	595	782	15
de	343	85	353	122	595	782	15
referencia	357	85	399	122	595	782	15
y	402	85	407	122	595	782	15
gratificación,	411	85	467	122	595	782	15
en	470	85	480	122	595	782	15
ese	484	85	497	122	595	782	15
equilibrio	500	85	541	122	595	782	15
entre	312	96	333	133	595	782	15
la	336	96	343	133	595	782	15
incertidumbre	347	96	405	133	595	782	15
y	409	96	414	133	595	782	15
la	417	96	425	133	595	782	15
prescripción	428	96	480	133	595	782	15
de	483	96	493	133	595	782	15
la	496	96	503	133	595	782	15
libertad,	507	96	541	133	595	782	15
el	312	108	319	144	595	782	15
grupo	324	108	348	144	595	782	15
se	352	108	361	144	595	782	15
acomoda	366	108	403	144	595	782	15
a	408	108	412	144	595	782	15
una	417	108	432	144	595	782	15
sola	436	108	453	144	595	782	15
alternativa	458	108	502	144	595	782	15
de	506	108	516	144	595	782	15
ocio.	521	108	541	144	595	782	15
Tanto	312	119	335	156	595	782	15
el	338	119	346	156	595	782	15
local	349	119	369	156	595	782	15
de	372	119	382	156	595	782	15
ocio	384	119	403	156	595	782	15
nocturno	405	119	443	156	595	782	15
como	445	119	469	156	595	782	15
el	472	119	479	156	595	782	15
espacio	482	119	513	156	595	782	15
públi-	516	119	541	156	595	782	15
co	312	131	322	167	595	782	15
al	326	131	334	167	595	782	15
aire	338	131	354	167	595	782	15
libre	359	131	378	167	595	782	15
suponen	382	131	417	167	595	782	15
ambos	422	131	449	167	595	782	15
la	454	131	462	167	595	782	15
expresión	466	131	507	167	595	782	15
de	512	131	522	167	595	782	15
una	526	131	541	167	595	782	15
misma	312	142	340	179	595	782	15
cultura	343	142	372	179	595	782	15
del	375	142	388	179	595	782	15
ocio,	391	142	412	179	595	782	15
la	415	142	422	179	595	782	15
diferencia	426	142	468	179	595	782	15
está	471	142	487	179	595	782	15
en	490	142	500	179	595	782	15
qué	503	142	518	179	595	782	15
esta-	521	142	541	179	595	782	15
blecimiento	312	153	361	190	595	782	15
recauda	364	153	397	190	595	782	15
los	400	153	412	190	595	782	15
ingresos.	416	153	453	190	595	782	15
De	456	153	469	190	595	782	15
hecho,	472	153	499	190	595	782	15
el	503	153	510	190	595	782	15
consu-	513	153	541	190	595	782	15
mo	312	165	325	201	595	782	15
grupal	328	165	355	201	595	782	15
al	357	165	365	201	595	782	15
aire	368	165	383	201	595	782	15
libre	386	165	405	201	595	782	15
consiste	408	165	442	201	595	782	15
en	445	165	454	201	595	782	15
la	457	165	465	201	595	782	15
representación	467	165	529	201	595	782	15
de	531	165	541	201	595	782	15
aquello	312	176	343	213	595	782	15
que	346	176	361	213	595	782	15
ocurre	364	176	391	213	595	782	15
en	394	176	404	213	595	782	15
un	407	176	418	213	595	782	15
local	421	176	441	213	595	782	15
de	445	176	454	213	595	782	15
ocio	458	176	476	213	595	782	15
comercial,	479	176	523	213	595	782	15
una	526	176	541	213	595	782	15
reproducción	312	188	367	224	595	782	15
de	369	188	379	224	595	782	15
las	381	188	393	224	595	782	15
mismas	395	188	427	224	595	782	15
conductas	430	188	472	224	595	782	15
y	474	188	479	224	595	782	15
relaciones	481	188	524	224	595	782	15
que	526	188	541	224	595	782	15
acontecerían	312	199	365	236	595	782	15
dentro	369	199	396	236	595	782	15
de	400	199	410	236	595	782	15
aquél.	414	199	439	236	595	782	15
Mientras	444	199	481	236	595	782	15
participan	485	199	527	236	595	782	15
de	531	199	541	236	595	782	15
esta	312	210	328	247	595	782	15
única	331	210	354	247	595	782	15
propuesta	358	210	398	247	595	782	15
de	402	210	412	247	595	782	15
ocio,	415	210	436	247	595	782	15
los	439	210	452	247	595	782	15
miembros	455	210	497	247	595	782	15
del	500	210	513	247	595	782	15
grupo	517	210	541	247	595	782	15
adolescente	312	222	361	258	595	782	15
se	364	222	373	258	595	782	15
sienten	376	222	406	258	595	782	15
libres,	409	222	435	258	595	782	15
además	438	222	470	258	595	782	15
de	473	222	483	258	595	782	15
aliviados	486	222	524	258	595	782	15
por	527	222	541	258	595	782	15
no	312	233	322	270	595	782	15
ser	325	233	337	270	595	782	15
distintos	340	233	376	270	595	782	15
a	379	233	383	270	595	782	15
los	386	233	398	270	595	782	15
demás.	401	233	431	270	595	782	15
Sería	323	245	345	281	595	782	15
improcedente	349	245	406	281	595	782	15
ofrecer	411	245	441	281	595	782	15
una	446	245	461	281	595	782	15
imagen	465	245	496	281	595	782	15
culpabili-	501	245	541	281	595	782	15
zante,	312	256	336	293	595	782	15
presentando	340	256	390	293	595	782	15
al	394	256	401	293	595	782	15
adolescente	404	256	453	293	595	782	15
de	457	256	467	293	595	782	15
hoy	470	256	486	293	595	782	15
como	489	256	512	293	595	782	15
un	515	256	526	293	595	782	15
ser	529	256	541	293	595	782	15
antinormativo	312	267	371	304	595	782	15
sólo	376	267	393	304	595	782	15
interesado	398	267	441	304	595	782	15
en	446	267	456	304	595	782	15
emborracharse.	461	267	526	304	595	782	15
Es	531	267	541	304	595	782	15
cierto	312	279	336	315	595	782	15
que	341	279	356	315	595	782	15
hay	361	279	376	315	595	782	15
diferencias	381	279	427	315	595	782	15
individuales	432	279	484	315	595	782	15
relacionadas	489	279	541	315	595	782	15
con	312	290	327	327	595	782	15
prioridades	329	290	377	327	595	782	15
de	379	290	389	327	595	782	15
valor,	391	290	415	327	595	782	15
que	418	290	433	327	595	782	15
explican	435	290	471	327	595	782	15
un	473	290	484	327	595	782	15
mayor	486	290	513	327	595	782	15
riesgo	516	290	541	327	595	782	15
de	312	302	322	338	595	782	15
consumo	324	302	362	338	595	782	15
abusivo.	365	302	400	338	595	782	15
Pero	403	302	422	338	595	782	15
esta	425	302	441	338	595	782	15
conducta	444	302	482	338	595	782	15
está	484	302	501	338	595	782	15
demasia-	503	302	541	338	595	782	15
do	312	313	322	350	595	782	15
extendida	325	313	365	350	595	782	15
entre	368	313	389	350	595	782	15
la	391	313	399	350	595	782	15
población	401	313	442	350	595	782	15
juvenil	445	313	474	350	595	782	15
como	476	313	500	350	595	782	15
para	502	313	520	350	595	782	15
con-	523	313	541	350	595	782	15
cluir	312	324	331	361	595	782	15
que	334	324	349	361	595	782	15
pudiera	352	324	384	361	595	782	15
responder	387	324	428	361	595	782	15
solamente	432	324	474	361	595	782	15
a	477	324	482	361	595	782	15
motivaciones	485	324	541	361	595	782	15
antinormativas.	312	336	377	372	595	782	15
Además,	382	336	419	372	595	782	15
la	425	336	432	372	595	782	15
supuesta	438	336	474	372	595	782	15
anomia	480	336	511	372	595	782	15
no	516	336	527	372	595	782	15
es	533	336	541	372	595	782	15
tanta,	312	347	335	384	595	782	15
si	339	347	346	384	595	782	15
consideramos	351	347	409	384	595	782	15
la	413	347	421	384	595	782	15
adhesión	425	347	463	384	595	782	15
a	467	347	472	384	595	782	15
las	477	347	488	384	595	782	15
normas	493	347	524	384	595	782	15
del	528	347	541	384	595	782	15
grupo	312	359	336	395	595	782	15
y	339	359	345	395	595	782	15
que	348	359	363	395	595	782	15
su	366	359	376	395	595	782	15
conducta	379	359	417	395	595	782	15
refleja,	420	359	450	395	595	782	15
en	453	359	463	395	595	782	15
realidad,	466	359	502	395	595	782	15
determi-	506	359	541	395	595	782	15
nados	312	370	336	407	595	782	15
valores	341	370	371	407	595	782	15
de	376	370	386	407	595	782	15
la	391	370	398	407	595	782	15
sociedad	403	370	440	407	595	782	15
adulta.	445	370	473	407	595	782	15
El	478	370	487	407	595	782	15
consumidor	492	370	541	407	595	782	15
adolescente	312	381	361	418	595	782	15
no	364	381	374	418	595	782	15
es	377	381	386	418	595	782	15
simplemente	389	381	443	418	595	782	15
un	446	381	456	418	595	782	15
gamberro,	459	381	502	418	595	782	15
ni	505	381	513	418	595	782	15
ocupa	516	381	541	418	595	782	15
todo	312	393	330	429	595	782	15
su	334	393	343	429	595	782	15
tiempo	347	393	376	429	595	782	15
en	380	393	390	429	595	782	15
beber.	393	393	419	429	595	782	15
Tal	422	393	435	429	595	782	15
vez	439	393	454	429	595	782	15
lo	457	393	465	429	595	782	15
que	469	393	484	429	595	782	15
busca,	488	393	514	429	595	782	15
como	518	393	541	429	595	782	15
todo	312	404	330	441	595	782	15
ser	333	404	345	441	595	782	15
humano,	348	404	385	441	595	782	15
es	387	404	396	441	595	782	15
adaptación	399	404	444	441	595	782	15
al	447	404	455	441	595	782	15
medio,	458	404	487	441	595	782	15
para	489	404	507	441	595	782	15
lo	510	404	518	441	595	782	15
cual,	521	404	541	441	595	782	15
como	312	416	335	452	595	782	15
si	338	416	345	452	595	782	15
de	347	416	357	452	595	782	15
un	360	416	371	452	595	782	15
puzle	373	416	396	452	595	782	15
se	399	416	407	452	595	782	15
tratara,	410	416	440	452	595	782	15
configurará	442	416	491	452	595	782	15
la	493	416	501	452	595	782	15
forma	504	416	529	452	595	782	15
de	531	416	541	452	595	782	15
su	312	427	321	464	595	782	15
conducta	324	427	362	464	595	782	15
a	365	427	369	464	595	782	15
la	372	427	380	464	595	782	15
forma	383	427	408	464	595	782	15
que	411	427	426	464	595	782	15
tiene	429	427	450	464	595	782	15
la	452	427	460	464	595	782	15
sociedad	463	427	500	464	595	782	15
en	503	427	513	464	595	782	15
la	516	427	523	464	595	782	15
que	526	427	541	464	595	782	15
vive.	312	438	332	475	595	782	15
Esta	335	438	353	475	595	782	15
motivación	356	438	404	475	595	782	15
adaptativa	406	438	450	475	595	782	15
está	453	438	469	475	595	782	15
presente	472	438	507	475	595	782	15
en	510	438	520	475	595	782	15
todo	523	438	541	475	595	782	15
su	312	450	321	486	595	782	15
comportamiento,	323	450	395	486	595	782	15
del	397	450	410	486	595	782	15
cual	412	450	430	486	595	782	15
la	432	450	439	486	595	782	15
ingesta	442	450	471	486	595	782	15
de	474	450	484	486	595	782	15
bebidas	486	450	518	486	595	782	15
alco-	520	450	541	486	595	782	15
hólicas	312	461	341	498	595	782	15
es	345	461	354	498	595	782	15
sólo	358	461	376	498	595	782	15
una	380	461	395	498	595	782	15
parte.	399	461	423	498	595	782	15
Es	427	461	437	498	595	782	15
decir,	441	461	464	498	595	782	15
hará	468	461	487	498	595	782	15
lo	491	461	499	498	595	782	15
que	503	461	518	498	595	782	15
hace	522	461	541	498	595	782	15
todo	312	473	330	509	595	782	15
el	335	473	342	509	595	782	15
mundo:	347	473	379	509	595	782	15
intentar	383	473	416	509	595	782	15
adaptarse	420	473	460	509	595	782	15
y	464	473	469	509	595	782	15
hacerlo	474	473	505	509	595	782	15
con	509	473	525	509	595	782	15
los	529	473	541	509	595	782	15
recursos	312	484	347	521	595	782	15
disponibles.	350	484	400	521	595	782	15
Al	323	495	334	532	595	782	15
hablar	336	495	362	532	595	782	15
de	365	495	375	532	595	782	15
alcohol	377	495	408	532	595	782	15
y	410	495	416	532	595	782	15
adolescencia	418	495	472	532	595	782	15
hemos	474	495	502	532	595	782	15
construi-	504	495	541	532	595	782	15
do,	312	507	325	543	595	782	15
a	327	507	332	543	595	782	15
lo	335	507	343	543	595	782	15
largo	345	507	367	543	595	782	15
de	369	507	379	543	595	782	15
estas	382	507	402	543	595	782	15
páginas,	405	507	440	543	595	782	15
un	442	507	453	543	595	782	15
inventario	455	507	498	543	595	782	15
razonable	500	507	541	543	595	782	15
de	312	518	322	555	595	782	15
motivos.	325	518	361	555	595	782	15
Más	364	518	382	555	595	782	15
que	385	518	400	555	595	782	15
hablar	403	518	429	555	595	782	15
de	432	518	442	555	595	782	15
“causas”	445	518	482	555	595	782	15
de	485	518	495	555	595	782	15
un	498	518	508	555	595	782	15
proble-	511	518	541	555	595	782	15
ma	312	530	324	566	595	782	15
hemos	328	530	355	566	595	782	15
querido	358	530	390	566	595	782	15
tratar	394	530	416	566	595	782	15
de	419	530	429	566	595	782	15
variables	432	530	470	566	595	782	15
que,	473	530	491	566	595	782	15
por	495	530	509	566	595	782	15
su	512	530	521	566	595	782	15
pre-	524	530	541	566	595	782	15
sencia,	312	541	341	578	595	782	15
dan	343	541	359	578	595	782	15
significado	362	541	408	578	595	782	15
al	411	541	419	578	595	782	15
mismo	422	541	450	578	595	782	15
y	453	541	458	578	595	782	15
lo	461	541	470	578	595	782	15
hacen	472	541	497	578	595	782	15
más	500	541	517	578	595	782	15
com-	520	541	541	578	595	782	15
prensible.	312	552	353	589	595	782	15
Hemos	356	552	386	589	595	782	15
hablado	389	552	422	589	595	782	15
de	425	552	435	589	595	782	15
adolescentes	439	552	492	589	595	782	15
que	495	552	510	589	595	782	15
consu-	513	552	541	589	595	782	15
men	312	564	330	600	595	782	15
alcohol,	332	564	366	600	595	782	15
es	368	564	377	600	595	782	15
decir,	379	564	403	600	595	782	15
de	405	564	415	600	595	782	15
personas	418	564	454	600	595	782	15
de	457	564	467	600	595	782	15
nuestra	469	564	499	600	595	782	15
sociedad,	502	564	541	600	595	782	15
dispuestas	312	575	355	612	595	782	15
a	358	575	363	612	595	782	15
integrarse	366	575	407	612	595	782	15
en	411	575	420	612	595	782	15
ella	424	575	439	612	595	782	15
y	442	575	447	612	595	782	15
partícipes	451	575	491	612	595	782	15
de	495	575	504	612	595	782	15
las	508	575	519	612	595	782	15
mis-	523	575	541	612	595	782	15
mas	312	587	329	623	595	782	15
motivaciones	332	587	388	623	595	782	15
básicas	392	587	423	623	595	782	15
que	427	587	442	623	595	782	15
cualquier	446	587	485	623	595	782	15
ser	489	587	501	623	595	782	15
humano.	505	587	541	623	595	782	15
Las	312	598	327	635	595	782	15
formas	329	598	358	635	595	782	15
de	361	598	371	635	595	782	15
vida	373	598	391	635	595	782	15
de	393	598	403	635	595	782	15
finales	406	598	434	635	595	782	15
del	436	598	449	635	595	782	15
siglo	451	598	472	635	595	782	15
XX	474	598	489	635	595	782	15
y	492	598	497	635	595	782	15
principios	499	598	541	635	595	782	15
del	312	609	324	646	595	782	15
XXI,	328	609	350	646	595	782	15
asociadas	354	609	394	646	595	782	15
a	398	609	402	646	595	782	15
factores	406	609	439	646	595	782	15
de	443	609	453	646	595	782	15
tensión	457	609	488	646	595	782	15
consumista,	491	609	541	646	595	782	15
competitividad	312	621	375	657	595	782	15
y	378	621	383	657	595	782	15
debilitación	386	621	436	657	595	782	15
de	439	621	449	657	595	782	15
los	452	621	464	657	595	782	15
vínculos	467	621	503	657	595	782	15
tradicio-	506	621	541	657	595	782	15
nales,	312	632	336	669	595	782	15
han	340	632	355	669	595	782	15
vigorizado	360	632	405	669	595	782	15
la	409	632	417	669	595	782	15
normalización	421	632	481	669	595	782	15
del	485	632	498	669	595	782	15
abuso	503	632	527	669	595	782	15
de	531	632	541	669	595	782	15
alcohol	312	644	343	680	595	782	15
en	346	644	356	680	595	782	15
el	359	644	366	680	595	782	15
imaginario	370	644	415	680	595	782	15
de	418	644	428	680	595	782	15
los	431	644	444	680	595	782	15
jóvenes	447	644	479	680	595	782	15
y,	482	644	489	680	595	782	15
relacionado	492	644	541	680	595	782	15
con	312	655	327	692	595	782	15
ello,	330	655	349	692	595	782	15
la	352	655	360	692	595	782	15
prevalencia	363	655	411	692	595	782	15
de	415	655	425	692	595	782	15
formas	428	655	457	692	595	782	15
de	461	655	471	692	595	782	15
consumo	474	655	512	692	595	782	15
abusi-	516	655	541	692	595	782	15
vo.	312	666	325	703	595	782	15
Esto	328	666	347	703	595	782	15
constituye	350	666	393	703	595	782	15
un	396	666	407	703	595	782	15
reto	410	666	426	703	595	782	15
para	430	666	448	703	595	782	15
el	451	666	458	703	595	782	15
orden	462	666	486	703	595	782	15
instituciona-	489	666	541	703	595	782	15
lizado,	312	678	340	714	595	782	15
que	344	678	359	714	595	782	15
debería	363	678	394	714	595	782	15
afrontar	399	678	432	714	595	782	15
el	436	678	444	714	595	782	15
problema	448	678	487	714	595	782	15
con	492	678	507	714	595	782	15
la	511	678	518	714	595	782	15
con-	523	678	541	714	595	782	15
ciencia	312	689	341	726	595	782	15
de	345	689	355	726	595	782	15
que	359	689	374	726	595	782	15
hacerlo	378	689	409	726	595	782	15
será	412	689	429	726	595	782	15
un	433	689	443	726	595	782	15
modo	447	689	471	726	595	782	15
de	475	689	485	726	595	782	15
contribuir	489	689	530	726	595	782	15
al	534	689	541	726	595	782	15
Psychosocial	458	728	500	756	595	782	15
Intervention	502	728	541	756	595	782	15
Vol.	438	738	451	766	595	782	15
20,	453	738	463	766	595	782	15
No.	466	738	477	766	595	782	15
1,	480	738	486	766	595	782	15
2011	488	738	503	766	595	782	15
-	506	738	508	766	595	782	15
pp.	511	738	521	766	595	782	15
75-94	523	738	541	766	595	782	15
90	54	6	66	47	595	782	16
C	251	16	256	44	595	782	16
ONSUMO	256	21	282	42	595	782	16
J	284	16	287	44	595	782	16
UVENIL	287	21	310	42	595	782	16
DE	312	21	320	42	595	782	16
A	321	16	327	44	595	782	16
LCOHOL	327	21	352	42	595	782	16
desarrollo	54	39	96	76	595	782	16
de	98	39	108	76	595	782	16
una	111	39	126	76	595	782	16
sociedad	129	39	165	76	595	782	16
con	168	39	183	76	595	782	16
más	185	39	202	76	595	782	16
bienestar	205	39	243	76	595	782	16
y	245	39	251	76	595	782	16
calidad	253	39	283	76	595	782	16
de	54	51	64	87	595	782	16
vida,	67	51	88	87	595	782	16
más	91	51	108	87	595	782	16
saludable,	111	51	153	87	595	782	16
menos	157	51	184	87	595	782	16
alienada,	187	51	225	87	595	782	16
más	228	51	245	87	595	782	16
igualita-	248	51	283	87	595	782	16
ria	54	62	65	99	595	782	16
y	68	62	73	99	595	782	16
con	76	62	91	99	595	782	16
más	94	62	111	99	595	782	16
oportunidades	113	62	173	99	595	782	16
de	176	62	186	99	595	782	16
realización	188	62	234	99	595	782	16
para	237	62	255	99	595	782	16
todos.	258	62	283	99	595	782	16
Agradecimientos	54	96	130	132	595	782	16
Los	65	119	81	156	595	782	16
autores	83	119	114	156	595	782	16
quieren	116	119	148	156	595	782	16
dejar	150	119	171	156	595	782	16
constancia	174	119	218	156	595	782	16
de	220	119	230	156	595	782	16
su	233	119	242	156	595	782	16
agradeci-	244	119	283	156	595	782	16
miento	54	131	83	167	595	782	16
y	86	131	92	167	595	782	16
recuerdo	95	131	132	167	595	782	16
al	135	131	142	167	595	782	16
profesor	146	131	181	167	595	782	16
Dr.	184	131	197	167	595	782	16
D.	200	131	210	167	595	782	16
Enrique	214	131	247	167	595	782	16
Berjano	250	131	283	167	595	782	16
Peirats,	54	142	85	179	595	782	16
del	89	142	102	179	595	782	16
Departamento	106	142	166	179	595	782	16
de	170	142	180	179	595	782	16
Psicología	184	142	227	179	595	782	16
Social	232	142	258	179	595	782	16
de	262	142	272	179	595	782	16
la	276	142	283	179	595	782	16
Universitat	54	153	101	190	595	782	16
de	103	153	113	190	595	782	16
València.	116	153	155	190	595	782	16
Su	158	153	169	190	595	782	16
amistad	172	153	205	190	595	782	16
y	208	153	213	190	595	782	16
su	216	153	225	190	595	782	16
trabajo	228	153	257	190	595	782	16
siem-	260	153	283	190	595	782	16
pre	54	165	67	201	595	782	16
estarán	70	165	100	201	595	782	16
presentes.	103	165	144	201	595	782	16
Referencias	54	210	106	246	595	782	16
Adams,	54	236	83	269	595	782	16
J.	88	236	94	269	595	782	16
B.,	98	236	109	269	595	782	16
Heath,	114	236	139	269	595	782	16
A.	143	236	152	269	595	782	16
J.,	157	236	165	269	595	782	16
Young,	169	236	197	269	595	782	16
S.	201	236	209	269	595	782	16
E.,	213	236	224	269	595	782	16
Hewitt,	228	236	257	269	595	782	16
J.	261	236	267	269	595	782	16
K.,	272	236	283	269	595	782	16
Corley,	65	247	93	280	595	782	16
R.	97	247	106	280	595	782	16
P.	111	247	117	280	595	782	16
y	122	247	126	280	595	782	16
Stallings,	131	247	167	280	595	782	16
M.	171	247	182	280	595	782	16
C.	186	247	195	280	595	782	16
(2003).	200	247	227	280	595	782	16
Relationships	232	247	283	280	595	782	16
between	65	259	97	292	595	782	16
personality	99	259	142	292	595	782	16
and	144	259	158	292	595	782	16
preferred	161	259	195	292	595	782	16
substance	198	259	235	292	595	782	16
and	238	259	251	292	595	782	16
motiva-	254	259	283	292	595	782	16
tions	65	270	84	303	595	782	16
for	88	270	99	303	595	782	16
use	103	270	115	303	595	782	16
among	119	270	145	303	595	782	16
adolescent	149	270	189	303	595	782	16
substance	193	270	230	303	595	782	16
abusers.	234	270	265	303	595	782	16
The	269	271	283	303	595	782	16
American	65	283	102	314	595	782	16
Journal	105	283	135	314	595	782	16
of	138	283	146	314	595	782	16
Drug	149	283	169	314	595	782	16
and	172	283	186	314	595	782	16
Alcohol	189	283	219	314	595	782	16
Abuse,	222	283	248	314	595	782	16
29,	251	283	263	314	595	782	16
691-	266	281	283	314	595	782	16
712.	65	293	82	326	595	782	16
Allen,	54	304	77	337	595	782	16
D.	83	304	92	337	595	782	16
(2003).	98	304	126	337	595	782	16
Treating	132	304	163	337	595	782	16
the	169	304	181	337	595	782	16
cause	187	304	208	337	595	782	16
not	214	304	226	337	595	782	16
the	232	304	243	337	595	782	16
problem:	249	304	283	337	595	782	16
Vulnerable	65	316	107	349	595	782	16
young	110	316	134	349	595	782	16
people	137	316	162	349	595	782	16
and	165	316	179	349	595	782	16
substance	182	316	219	349	595	782	16
misuse.	222	316	251	349	595	782	16
Journal	254	317	283	348	595	782	16
of	65	328	73	360	595	782	16
Substance	75	328	114	360	595	782	16
Use,	116	328	133	360	595	782	16
8,	136	328	143	360	595	782	16
42-46.	146	327	170	360	595	782	16
Allen,	54	338	77	371	595	782	16
M.,	80	338	94	371	595	782	16
Donohue,	97	338	134	371	595	782	16
W.	137	338	147	371	595	782	16
A.,	150	338	162	371	595	782	16
Griffin,	165	338	193	371	595	782	16
A.,	196	338	208	371	595	782	16
Ryan,	211	338	233	371	595	782	16
D.	236	338	245	371	595	782	16
y	248	338	253	371	595	782	16
Turner,	256	338	283	371	595	782	16
M.	65	350	76	383	595	782	16
M.	80	350	91	383	595	782	16
(2003).	94	350	122	383	595	782	16
Comparing	126	350	169	383	595	782	16
the	172	350	184	383	595	782	16
influence	188	350	223	383	595	782	16
of	227	350	235	383	595	782	16
parents	239	350	266	383	595	782	16
and	270	350	283	383	595	782	16
peers	65	361	85	394	595	782	16
on	88	361	97	394	595	782	16
the	99	361	111	394	595	782	16
choice	113	361	138	394	595	782	16
to	140	361	148	394	595	782	16
use	150	361	163	394	595	782	16
drugs:	165	361	189	394	595	782	16
A	190	361	197	394	595	782	16
meta-analytic	199	361	251	394	595	782	16
summa-	253	361	283	394	595	782	16
ry	65	373	73	406	595	782	16
of	77	373	85	406	595	782	16
the	89	373	100	406	595	782	16
literature.	104	373	141	406	595	782	16
Criminal	145	374	179	405	595	782	16
Justice	183	374	209	405	595	782	16
and	213	374	228	405	595	782	16
Behavior,	232	374	268	405	595	782	16
30,	272	374	283	405	595	782	16
163-186.	65	384	99	417	595	782	16
Ames,	54	395	78	428	595	782	16
S.	81	395	88	428	595	782	16
L.,	90	395	101	428	595	782	16
Sussman,	103	395	139	428	595	782	16
S.,	142	395	152	428	595	782	16
Dent,	154	395	175	428	595	782	16
C.	177	395	186	428	595	782	16
W.	188	395	198	428	595	782	16
y	200	395	205	428	595	782	16
Stacy,	207	395	230	428	595	782	16
A.	232	395	241	428	595	782	16
W.	243	395	254	428	595	782	16
(2005).	256	395	283	428	595	782	16
Implicit	65	407	95	440	595	782	16
cognition	98	407	134	440	595	782	16
and	136	407	150	440	595	782	16
dissociative	152	407	197	440	595	782	16
experiences	199	407	244	440	595	782	16
as	246	407	254	440	595	782	16
predic-	257	407	283	440	595	782	16
tors	65	418	79	451	595	782	16
of	84	418	92	451	595	782	16
adolescent	96	418	136	451	595	782	16
substance	140	418	177	451	595	782	16
use.	182	418	197	451	595	782	16
American	201	419	238	451	595	782	16
Journal	242	419	272	451	595	782	16
of	276	419	283	451	595	782	16
Drug	65	431	85	462	595	782	16
and	88	431	102	462	595	782	16
Alcohol	105	431	134	462	595	782	16
Abuse,	137	431	162	462	595	782	16
31,	165	431	177	462	595	782	16
129-162.	179	430	213	463	595	782	16
Anderson,	54	441	93	474	595	782	16
P.	95	441	102	474	595	782	16
(2007).	104	441	132	474	595	782	16
Commercial	134	442	181	474	595	782	16
communications	183	442	245	474	595	782	16
and	247	442	262	474	595	782	16
alco-	264	442	283	474	595	782	16
hol.	65	454	80	485	595	782	16
Utrecht:	82	452	113	485	595	782	16
Nederlands	116	452	159	485	595	782	16
Instituut	162	452	194	485	595	782	16
voor	196	452	214	485	595	782	16
Alcoholbeleid.	216	452	272	485	595	782	16
Anderson,	54	464	93	497	595	782	16
P.	96	464	103	497	595	782	16
y	106	464	111	497	595	782	16
Baumberg,	114	464	155	497	595	782	16
B.	158	464	167	497	595	782	16
(2006).	170	464	198	497	595	782	16
Alcohol	201	465	231	497	595	782	16
in	234	465	241	497	595	782	16
Europe:	244	465	275	497	595	782	16
A	278	465	283	497	595	782	16
public	65	476	89	508	595	782	16
health	93	476	116	508	595	782	16
perspective.	120	476	166	508	595	782	16
Londres:	169	475	203	508	595	782	16
Institute	207	475	238	508	595	782	16
of	242	475	250	508	595	782	16
Alcohol	253	475	283	508	595	782	16
Studies.	65	487	96	520	595	782	16
Arnett,	54	498	80	531	595	782	16
J.	83	498	89	531	595	782	16
(1999).	92	498	120	531	595	782	16
Adolescent	122	498	165	531	595	782	16
storm	167	498	189	531	595	782	16
and	192	498	205	531	595	782	16
stress	208	498	229	531	595	782	16
reconsidered.	232	498	283	531	595	782	16
American	65	511	102	542	595	782	16
Psychologist,	105	511	156	542	595	782	16
54,	158	511	170	542	595	782	16
317-326.	173	509	207	542	595	782	16
Babor,	54	521	80	554	595	782	16
T.,	87	521	97	554	595	782	16
Caetano,	104	521	139	554	595	782	16
R.,	146	521	158	554	595	782	16
Casswell,	165	521	203	554	595	782	16
S.,	210	521	220	554	595	782	16
Edwards,	227	521	264	554	595	782	16
G.,	271	521	283	554	595	782	16
Giesbrecht,	65	532	109	565	595	782	16
N.,	113	532	125	565	595	782	16
Graham,	129	532	162	565	595	782	16
K.	167	532	176	565	595	782	16
et	180	532	187	565	595	782	16
al.	192	532	201	565	595	782	16
(2003).	205	532	233	565	595	782	16
Alcohol,	238	533	269	565	595	782	16
no	274	533	283	565	595	782	16
ordinary	65	545	98	576	595	782	16
commodity:	103	545	147	576	595	782	16
Research	152	545	187	576	595	782	16
and	192	545	206	576	595	782	16
public	210	545	234	576	595	782	16
policy.	239	545	264	576	595	782	16
Ox-	269	544	283	577	595	782	16
ford:	65	555	84	588	595	782	16
University	86	555	126	588	595	782	16
Press.	129	555	151	588	595	782	16
Baigorri,	54	566	88	599	595	782	16
A.	90	566	99	599	595	782	16
y	101	566	106	599	595	782	16
Fernández-Díaz,	108	566	171	599	595	782	16
R.	174	566	182	599	595	782	16
(2003).	185	566	213	599	595	782	16
Botellón:	215	568	250	599	595	782	16
Un	253	568	264	599	595	782	16
con-	267	568	283	599	595	782	16
flicto	65	579	85	611	595	782	16
posmoderno.	87	579	137	611	595	782	16
Barcelona:	139	578	180	611	595	782	16
Icaria.	183	578	207	611	595	782	16
Bandura,	54	589	88	622	595	782	16
A.	91	589	100	622	595	782	16
(1999).	103	589	131	622	595	782	16
A	134	589	141	622	595	782	16
sociocognitive	143	589	199	622	595	782	16
analysis	202	589	232	622	595	782	16
of	235	589	243	622	595	782	16
substance	247	589	283	622	595	782	16
abuse:	65	601	89	634	595	782	16
An	91	601	103	634	595	782	16
agentic	105	601	132	634	595	782	16
perspective.	134	601	180	634	595	782	16
Psychological	182	602	236	633	595	782	16
Science,	238	602	269	633	595	782	16
10,	272	602	283	633	595	782	16
214-217.	65	612	99	645	595	782	16
Baumeister,	54	623	99	656	595	782	16
R.	101	623	110	656	595	782	16
F.	112	623	119	656	595	782	16
y	121	623	126	656	595	782	16
Leary,	128	623	152	656	595	782	16
M.	154	623	165	656	595	782	16
R.	167	623	176	656	595	782	16
(1995).	178	623	206	656	595	782	16
The	208	623	223	656	595	782	16
need	225	623	243	656	595	782	16
of	245	623	253	656	595	782	16
belong:	255	623	283	656	595	782	16
Desire	65	635	90	668	595	782	16
for	95	635	106	668	595	782	16
interpersonal	112	635	161	668	595	782	16
attachment	166	635	208	668	595	782	16
as	213	635	221	668	595	782	16
a	226	635	231	668	595	782	16
fundamental	236	635	283	668	595	782	16
human	65	646	91	679	595	782	16
motivation.	94	646	137	679	595	782	16
Psychological	140	647	193	679	595	782	16
Bulletin,	196	647	228	679	595	782	16
117,	231	647	247	679	595	782	16
497-529.	249	646	283	679	595	782	16
Bloomfield,	54	658	99	691	595	782	16
K.,	102	658	114	691	595	782	16
Stockwell,	117	658	157	691	595	782	16
T.,	160	658	170	691	595	782	16
Gmel,	172	658	196	691	595	782	16
G.	199	658	208	691	595	782	16
y	211	658	216	691	595	782	16
Rehn,	218	658	241	691	595	782	16
N.	244	658	253	691	595	782	16
(2003).	256	658	283	691	595	782	16
International	65	669	116	702	595	782	16
comparisons	123	669	172	702	595	782	16
of	179	669	187	702	595	782	16
alcohol	194	669	223	702	595	782	16
consumption.	229	669	283	702	595	782	16
Alcohol	65	682	95	713	595	782	16
Research	97	682	132	713	595	782	16
and	135	682	149	713	595	782	16
Health,	152	682	180	713	595	782	16
27,	183	682	194	713	595	782	16
95-109.	197	680	226	713	595	782	16
Bronfenbrenner,	54	692	116	725	595	782	16
U.	119	692	128	725	595	782	16
(1979).	131	692	159	725	595	782	16
The	162	693	176	725	595	782	16
ecology	179	693	209	725	595	782	16
of	212	693	219	725	595	782	16
human	222	693	248	725	595	782	16
develop-	251	693	283	725	595	782	16
Psychosocial	54	728	96	756	595	782	16
Intervention	98	728	137	756	595	782	16
Vol.	54	738	67	766	595	782	16
20,	69	738	79	766	595	782	16
No.	81	738	93	766	595	782	16
1,	95	738	101	766	595	782	16
2011	103	738	119	766	595	782	16
-	121	738	124	766	595	782	16
pp.	126	738	136	766	595	782	16
75-94	138	738	157	766	595	782	16
ment.	323	43	344	74	595	782	16
Cambridge:	347	41	391	74	595	782	16
Harvard	394	41	425	74	595	782	16
University	428	41	468	74	595	782	16
Press.	470	41	493	74	595	782	16
Bronfenbrenner,	312	53	374	86	595	782	16
U.	378	53	387	86	595	782	16
(2005).	390	53	418	86	595	782	16
Making	422	54	451	85	595	782	16
human	454	54	480	85	595	782	16
beings	484	54	509	85	595	782	16
human:	512	54	541	85	595	782	16
Bioecological	323	65	378	97	595	782	16
perspectives	384	65	434	97	595	782	16
on	440	65	450	97	595	782	16
human	456	65	483	97	595	782	16
development.	489	65	541	97	595	782	16
Thousand	323	75	361	109	595	782	16
Oaks:	363	75	385	109	595	782	16
Sage.	388	75	409	109	595	782	16
Budd,	312	87	335	120	595	782	16
R.	338	87	347	120	595	782	16
J.,	351	87	359	120	595	782	16
Eiser,	363	87	384	120	595	782	16
J.,	388	87	396	120	595	782	16
Morgan,	400	87	432	120	595	782	16
M.	436	87	447	120	595	782	16
y	450	87	455	120	595	782	16
Gammage,	458	87	500	120	595	782	16
P.	503	87	510	120	595	782	16
(1985).	514	87	541	120	595	782	16
The	323	98	338	131	595	782	16
personal	342	98	374	131	595	782	16
characteristics	378	98	432	131	595	782	16
and	436	98	449	131	595	782	16
life-style	453	98	487	131	595	782	16
of	491	98	498	131	595	782	16
the	502	98	514	131	595	782	16
young	518	98	541	131	595	782	16
drinker:	323	110	353	143	595	782	16
The	357	110	372	143	595	782	16
results	376	110	400	143	595	782	16
of	404	110	412	143	595	782	16
a	416	110	420	143	595	782	16
survey	424	110	450	143	595	782	16
of	454	110	461	143	595	782	16
British	465	110	491	143	595	782	16
adolescents.	495	110	541	143	595	782	16
Drug	323	122	343	154	595	782	16
and	346	122	360	154	595	782	16
Alcohol	362	122	392	154	595	782	16
Dependence,	395	122	444	154	595	782	16
16,	447	122	458	154	595	782	16
145-157.	461	121	495	154	595	782	16
Buelga,	312	132	341	166	595	782	16
S.	346	132	353	166	595	782	16
y	358	132	363	166	595	782	16
Musitu,	367	132	397	166	595	782	16
G.	401	132	411	166	595	782	16
(2006).	415	132	443	166	595	782	16
Famille	448	132	477	166	595	782	16
et	481	132	488	166	595	782	16
adolescence:	493	132	541	166	595	782	16
Prévention	323	144	364	177	595	782	16
de	369	144	378	177	595	782	16
conduites	383	144	420	177	595	782	16
à	425	144	429	177	595	782	16
risque.	434	144	460	177	595	782	16
En	465	144	475	177	595	782	16
D.	480	144	490	177	595	782	16
Jacquet,	495	144	525	177	595	782	16
M.	531	144	541	177	595	782	16
Zabalia	323	155	352	188	595	782	16
y	354	155	359	188	595	782	16
H.	361	155	371	188	595	782	16
Lehalle	373	155	402	188	595	782	16
(Eds.),	404	155	430	188	595	782	16
Adolescences	432	157	483	188	595	782	16
d'aujourd'hui.	486	157	541	188	595	782	16
Rennes:	323	167	354	200	595	782	16
Presses	356	167	384	200	595	782	16
Universitaires	387	167	440	200	595	782	16
de	443	167	452	200	595	782	16
Rennes.	454	167	485	200	595	782	16
Buelga,	312	178	341	211	595	782	16
S.	344	178	351	211	595	782	16
y	354	178	359	211	595	782	16
Pons,	362	178	383	211	595	782	16
J.	385	178	392	211	595	782	16
(2004).	394	178	422	211	595	782	16
Alcohol	424	178	455	211	595	782	16
y	458	178	462	211	595	782	16
adolescencia:	465	178	516	211	595	782	16
¿Cuál	519	178	541	211	595	782	16
es	323	189	331	223	595	782	16
el	336	189	343	223	595	782	16
papel	349	189	369	223	595	782	16
de	375	189	384	223	595	782	16
la	389	189	396	223	595	782	16
familia?	401	189	433	223	595	782	16
Encuentros	438	191	481	222	595	782	16
en	486	191	495	222	595	782	16
Psicología	501	191	541	222	595	782	16
Social,	323	202	349	234	595	782	16
2,	352	202	359	234	595	782	16
39-43.	362	201	386	234	595	782	16
Buelga,	312	212	341	245	595	782	16
S.,	346	212	356	245	595	782	16
Ravenna,	360	212	396	245	595	782	16
M.,	401	212	414	245	595	782	16
Musitu,	419	212	448	245	595	782	16
G.	453	212	462	245	595	782	16
y	466	212	471	245	595	782	16
Lila,	476	212	493	245	595	782	16
M.	498	212	509	245	595	782	16
(2006).	514	212	541	245	595	782	16
Epidemiology	323	224	377	257	595	782	16
and	381	224	395	257	595	782	16
psychosocial	400	224	449	257	595	782	16
risk	453	224	467	257	595	782	16
factors	472	224	498	257	595	782	16
associated	502	224	541	257	595	782	16
with	323	235	340	268	595	782	16
adolescents'	343	235	390	268	595	782	16
drug	392	235	410	268	595	782	16
consumption.	413	235	464	268	595	782	16
En	468	235	478	268	595	782	16
S.	481	235	489	268	595	782	16
Jackson	492	235	522	268	595	782	16
y	525	235	530	268	595	782	16
L.	533	235	541	268	595	782	16
Goossens	323	246	359	280	595	782	16
(Eds.),	363	246	389	280	595	782	16
Handbook	392	248	432	279	595	782	16
of	436	248	443	279	595	782	16
adolescent	447	248	487	279	595	782	16
development.	491	248	541	279	595	782	16
Hove:	323	258	346	291	595	782	16
Psychology	349	258	393	291	595	782	16
Press.	396	258	418	291	595	782	16
Calafat,	312	269	342	302	595	782	16
A.,	344	269	356	302	595	782	16
Mantecón,	359	269	399	302	595	782	16
A.,	402	269	413	302	595	782	16
Juan,	417	269	436	302	595	782	16
M.,	440	269	453	302	595	782	16
Adrover,	455	269	489	302	595	782	16
D.,	492	269	504	302	595	782	16
Blay,	507	269	527	302	595	782	16
N.,	530	269	541	302	595	782	16
Hughes,	323	281	354	314	595	782	16
K.	358	281	367	314	595	782	16
et	370	281	377	314	595	782	16
al.	380	281	389	314	595	782	16
(2011).	392	281	419	314	595	782	16
Violent	422	281	450	314	595	782	16
behavior,	453	281	488	314	595	782	16
drunkenness,	491	281	541	314	595	782	16
drug	323	292	340	325	595	782	16
use	345	292	358	325	595	782	16
and	363	292	377	325	595	782	16
social	382	292	404	325	595	782	16
capital	409	292	434	325	595	782	16
in	439	292	447	325	595	782	16
nightlife.	452	292	486	325	595	782	16
Psychosocial	491	293	541	325	595	782	16
Intervention,	323	305	372	336	595	782	16
20,	374	305	386	336	595	782	16
45-51.	389	303	414	337	595	782	16
Calafat,	312	315	342	348	595	782	16
A.,	344	315	356	348	595	782	16
Mejías,	359	315	387	348	595	782	16
G.,	390	315	401	348	595	782	16
Amengual,	404	315	446	348	595	782	16
M.	449	315	459	348	595	782	16
y	462	315	467	348	595	782	16
Palmer,	470	315	499	348	595	782	16
A.	501	315	511	348	595	782	16
(1992).	514	315	541	348	595	782	16
Control	323	326	353	359	595	782	16
externo	360	326	390	359	595	782	16
e	396	326	401	359	595	782	16
interno	407	326	435	359	595	782	16
y	442	326	447	359	595	782	16
consumo	454	326	489	359	595	782	16
de	496	326	505	359	595	782	16
drogas.	512	326	541	359	595	782	16
Adicciones,	323	339	367	370	595	782	16
4,	370	339	377	370	595	782	16
219-232.	379	338	414	371	595	782	16
Canning,	312	349	346	382	595	782	16
U.,	348	349	360	382	595	782	16
Millward,	362	349	400	382	595	782	16
L.	402	349	410	382	595	782	16
y	412	349	417	382	595	782	16
Raj,	419	349	435	382	595	782	16
T.	436	349	444	382	595	782	16
(2003).	446	349	474	382	595	782	16
Drug	476	350	496	382	595	782	16
use	498	350	511	382	595	782	16
preven-	513	350	541	382	595	782	16
tion:	323	362	341	393	595	782	16
A	344	362	350	393	595	782	16
review	353	362	378	393	595	782	16
of	381	362	388	393	595	782	16
reviews.	391	362	422	393	595	782	16
Londres:	425	360	459	394	595	782	16
Health	462	360	487	394	595	782	16
Development	490	360	541	394	595	782	16
Agency.	323	372	354	405	595	782	16
Cantera,	312	383	344	416	595	782	16
L.	346	383	354	416	595	782	16
(2004).	356	383	384	416	595	782	16
Psicología	386	383	425	416	595	782	16
comunitaria	427	383	473	416	595	782	16
de	475	383	484	416	595	782	16
la	486	383	493	416	595	782	16
salud.	495	383	517	416	595	782	16
En	519	383	530	416	595	782	16
G.	532	383	541	416	595	782	16
Musitu,	323	395	352	428	595	782	16
J.	356	395	362	428	595	782	16
Herrero,	365	395	397	428	595	782	16
L.	400	395	408	428	595	782	16
Cantera	412	395	441	428	595	782	16
y	444	395	449	428	595	782	16
M.	452	395	463	428	595	782	16
Montenegro	466	395	513	428	595	782	16
(Eds.),	516	395	541	428	595	782	16
Introducción	323	407	372	439	595	782	16
a	377	407	382	439	595	782	16
la	388	407	395	439	595	782	16
psicología	401	407	440	439	595	782	16
comunitaria.	446	407	495	439	595	782	16
Barcelona:	500	406	541	439	595	782	16
Universitat	323	417	365	451	595	782	16
Oberta	368	417	394	451	595	782	16
de	396	417	405	451	595	782	16
Catalunya.	408	417	449	451	595	782	16
Capraro,	312	429	345	462	595	782	16
R.	349	429	358	462	595	782	16
L.	362	429	370	462	595	782	16
(2000).	375	429	402	462	595	782	16
Why	407	429	425	462	595	782	16
college	429	429	457	462	595	782	16
men	461	429	477	462	595	782	16
drink:	482	429	505	462	595	782	16
Alcohol,	508	429	541	462	595	782	16
adventure	323	440	361	473	595	782	16
and	365	440	379	473	595	782	16
the	384	440	396	473	595	782	16
paradox	400	440	431	473	595	782	16
of	436	440	444	473	595	782	16
masculinity.	449	440	495	473	595	782	16
Journal	500	442	529	473	595	782	16
of	534	442	541	473	595	782	16
American	323	453	360	484	595	782	16
College	363	453	392	484	595	782	16
Health,	395	453	423	484	595	782	16
48,	426	453	438	484	595	782	16
307-315.	440	452	474	485	595	782	16
Carroll,	312	463	341	496	595	782	16
A.,	345	463	357	496	595	782	16
Green,	361	463	387	496	595	782	16
S.,	391	463	401	496	595	782	16
Houghton,	405	463	446	496	595	782	16
S.	450	463	458	496	595	782	16
y	462	463	467	496	595	782	16
Wood,	471	463	496	496	595	782	16
R.	501	463	509	496	595	782	16
(2003).	514	463	541	496	595	782	16
Reputation	323	474	365	508	595	782	16
enhancement	367	474	417	508	595	782	16
and	419	474	433	508	595	782	16
involvement	435	474	483	508	595	782	16
in	485	474	493	508	595	782	16
delinquency	495	474	541	508	595	782	16
among	323	486	349	519	595	782	16
high	354	486	371	519	595	782	16
school	376	486	401	519	595	782	16
students.	406	486	439	519	595	782	16
International	444	487	494	519	595	782	16
Journal	499	487	529	519	595	782	16
of	534	487	541	519	595	782	16
Disability	323	499	361	530	595	782	16
Development	363	499	413	530	595	782	16
and	416	499	430	530	595	782	16
Education,	433	499	474	530	595	782	16
50,	477	499	489	530	595	782	16
253-273.	491	497	525	530	595	782	16
Cava,	312	509	334	542	595	782	16
M.	336	509	347	542	595	782	16
J.	349	509	355	542	595	782	16
y	357	509	362	542	595	782	16
Musitu,	364	509	393	542	595	782	16
G.	396	509	405	542	595	782	16
(2003).	407	509	435	542	595	782	16
La	437	510	447	541	595	782	16
potenciación	449	510	498	541	595	782	16
de	501	510	509	541	595	782	16
la	512	510	519	541	595	782	16
auto-	521	510	541	541	595	782	16
estima	323	521	348	553	595	782	16
en	350	521	359	553	595	782	16
la	362	521	369	553	595	782	16
escuela.	372	521	403	553	595	782	16
Barcelona:	406	520	447	553	595	782	16
Paidós.	449	520	477	553	595	782	16
Cava,	312	531	333	565	595	782	16
M.	336	531	347	565	595	782	16
J.,	350	531	358	565	595	782	16
Murgui,	361	531	391	565	595	782	16
S.	394	531	402	565	595	782	16
y	405	531	410	565	595	782	16
Musitu,	413	531	441	565	595	782	16
G.	444	531	454	565	595	782	16
(2008).	457	531	484	565	595	782	16
Diferencias	487	531	529	565	595	782	16
en	532	531	541	565	595	782	16
factores	323	543	352	576	595	782	16
de	354	543	363	576	595	782	16
protección	365	543	404	576	595	782	16
del	406	543	418	576	595	782	16
consumo	419	543	453	576	595	782	16
de	455	543	464	576	595	782	16
sustancias	466	543	504	576	595	782	16
en	505	543	514	576	595	782	16
la	516	543	523	576	595	782	16
ado-	525	543	541	576	595	782	16
lescencia	323	554	357	587	595	782	16
temprana	360	554	394	587	595	782	16
y	397	554	401	587	595	782	16
media.	404	554	429	587	595	782	16
Psicothema,	431	556	477	587	595	782	16
20,	480	556	491	587	595	782	16
389-395.	494	554	527	587	595	782	16
Centers	312	566	341	599	595	782	16
for	345	566	356	599	595	782	16
Disease	360	566	390	599	595	782	16
Control	394	566	423	599	595	782	16
and	428	566	441	599	595	782	16
Prevention	446	566	487	599	595	782	16
(2010).	491	566	519	599	595	782	16
Vital	523	566	541	599	595	782	16
signs:	323	577	345	610	595	782	16
Binge	349	577	372	610	595	782	16
drinking	376	577	408	610	595	782	16
among	412	577	438	610	595	782	16
high	442	577	459	610	595	782	16
school	463	577	488	610	595	782	16
students	492	577	524	610	595	782	16
and	528	577	541	610	595	782	16
adults.	323	588	348	622	595	782	16
Morbidity	350	590	388	621	595	782	16
and	391	590	405	621	595	782	16
Mortality	407	590	443	621	595	782	16
Weekly	446	590	472	621	595	782	16
Report,	474	590	503	621	595	782	16
59,	505	590	517	621	595	782	16
1274-	519	588	541	622	595	782	16
1279.	323	600	344	633	595	782	16
Chambers,	312	611	353	644	595	782	16
R.	357	611	366	644	595	782	16
A.,	369	611	381	644	595	782	16
Taylor,	385	611	412	644	595	782	16
J.	416	611	422	644	595	782	16
R.	426	611	435	644	595	782	16
y	439	611	444	644	595	782	16
Potenza,	448	611	481	644	595	782	16
M.	485	611	496	644	595	782	16
N.	500	611	509	644	595	782	16
(2003).	514	611	541	644	595	782	16
Developmental	323	623	381	656	595	782	16
neurocircuitry	386	623	439	656	595	782	16
of	444	623	452	656	595	782	16
motivation	456	623	498	656	595	782	16
in	502	623	509	656	595	782	16
adoles-	514	623	541	656	595	782	16
cence:	323	634	348	667	595	782	16
A	354	634	361	667	595	782	16
critical	366	634	394	667	595	782	16
period	400	634	425	667	595	782	16
of	431	634	439	667	595	782	16
addiction	445	634	482	667	595	782	16
vulnerability.	488	634	541	667	595	782	16
American	323	647	360	678	595	782	16
Journal	363	647	392	678	595	782	16
of	395	647	402	678	595	782	16
Psychiatry,	405	647	447	678	595	782	16
160,	450	647	466	678	595	782	16
1041-1052.	469	645	513	679	595	782	16
Chisholm,	312	657	351	690	595	782	16
D.,	354	657	366	690	595	782	16
Rehm,	368	657	394	690	595	782	16
J.,	396	657	405	690	595	782	16
Van	408	657	422	690	595	782	16
Ommeren,	425	657	466	690	595	782	16
M.	469	657	479	690	595	782	16
y	482	657	487	690	595	782	16
Monteiro,	490	657	528	690	595	782	16
M.	531	657	541	690	595	782	16
(2004).	323	668	351	701	595	782	16
Reducing	353	668	390	701	595	782	16
the	392	668	404	701	595	782	16
global	407	668	430	701	595	782	16
burden	433	668	459	701	595	782	16
of	462	668	470	701	595	782	16
hazardous	472	668	511	701	595	782	16
alcohol	513	668	541	701	595	782	16
use:	323	680	338	713	595	782	16
A	340	680	347	713	595	782	16
comparative	348	680	395	713	595	782	16
cost-effectiveness	397	680	465	713	595	782	16
analysis.	467	680	500	713	595	782	16
Journal	502	681	532	712	595	782	16
of	534	681	541	712	595	782	16
Studies	323	692	351	724	595	782	16
on	353	692	363	724	595	782	16
Alcohol,	365	692	397	724	595	782	16
65,	400	692	411	724	595	782	16
782-793.	414	691	448	724	595	782	16
Copyright	335	728	367	756	595	782	16
2011	369	728	385	756	595	782	16
by	387	728	395	756	595	782	16
the	398	728	407	756	595	782	16
Colegio	410	728	435	756	595	782	16
Oficial	437	728	459	756	595	782	16
de	462	728	469	756	595	782	16
Psicólogos	471	728	506	756	595	782	16
de	508	728	516	756	595	782	16
Madrid	518	728	541	756	595	782	16
ISSN:	382	738	401	766	595	782	16
1132-0559	404	738	438	766	595	782	16
-	440	738	443	766	595	782	16
DOI:	445	738	462	766	595	782	16
10.5093/in2011v20n1a7	464	738	541	766	595	782	16
J	245	16	248	44	595	782	17
AVIER	248	21	266	42	595	782	17
P	268	16	272	44	595	782	17
ONS	272	21	284	42	595	782	17
Y	286	21	291	42	595	782	17
S	293	16	297	44	595	782	17
OFÍA	297	21	311	42	595	782	17
B	313	16	318	44	595	782	17
UELGA	318	21	339	42	595	782	17
Choquet,	54	41	88	74	595	782	17
M.	93	41	104	74	595	782	17
(2010).	108	41	136	74	595	782	17
Los	141	41	155	74	595	782	17
jóvenes	160	41	189	74	595	782	17
europeos	193	41	227	74	595	782	17
y	232	41	237	74	595	782	17
el	241	41	248	74	595	782	17
alcohol:	253	41	283	74	595	782	17
Nuevos	65	53	94	86	595	782	17
resultados.	97	53	138	86	595	782	17
En	142	53	152	86	595	782	17
J.	155	53	161	86	595	782	17
Elzo	165	53	182	86	595	782	17
(Ed.),	185	53	207	86	595	782	17
Hablemos	210	54	249	85	595	782	17
de	252	54	261	85	595	782	17
alco-	264	54	283	85	595	782	17
hol:	65	65	80	97	595	782	17
Por	84	65	99	97	595	782	17
un	102	65	112	97	595	782	17
nuevo	116	65	138	97	595	782	17
paradigma	142	65	184	97	595	782	17
en	187	65	196	97	595	782	17
el	200	65	207	97	595	782	17
beber	211	65	232	97	595	782	17
adolescente.	236	65	283	97	595	782	17
Madrid:	65	75	96	109	595	782	17
Entimema.	98	75	140	109	595	782	17
Cialdini,	54	87	87	120	595	782	17
R.	89	87	98	120	595	782	17
B.	100	87	109	120	595	782	17
y	111	87	116	120	595	782	17
Sagarin,	118	87	149	120	595	782	17
B.	151	87	160	120	595	782	17
J.	162	87	168	120	595	782	17
(2005).	171	87	198	120	595	782	17
Principles	200	87	238	120	595	782	17
of	241	87	249	120	595	782	17
interper-	251	87	283	120	595	782	17
sonal	65	98	85	131	595	782	17
influence.	89	98	127	131	595	782	17
En	131	98	141	131	595	782	17
T.	145	98	152	131	595	782	17
C.	156	98	165	131	595	782	17
Brock	168	98	192	131	595	782	17
y	195	98	200	131	595	782	17
M.	204	98	215	131	595	782	17
C.	219	98	227	131	595	782	17
Green	231	98	254	131	595	782	17
(Eds.),	258	98	283	131	595	782	17
Persuasion:	65	111	111	142	595	782	17
Psychological	117	111	172	142	595	782	17
insights	178	111	207	142	595	782	17
and	213	111	228	142	595	782	17
perspectives.	234	111	283	142	595	782	17
Thousand	65	121	103	154	595	782	17
Oaks:	105	121	127	154	595	782	17
Sage.	130	121	151	154	595	782	17
Clark,	54	132	77	166	595	782	17
R.	81	132	89	166	595	782	17
y	92	132	97	166	595	782	17
Shields,	100	132	131	166	595	782	17
G.	134	132	143	166	595	782	17
(1997).	146	132	174	166	595	782	17
Family	177	132	204	166	595	782	17
communication	207	132	267	166	595	782	17
and	270	132	283	166	595	782	17
delinquency.	65	144	113	177	595	782	17
Adolescence,	116	145	166	177	595	782	17
32,	168	145	180	177	595	782	17
81-92.	183	144	207	177	595	782	17
Coleman,	54	155	91	188	595	782	17
L.	93	155	101	188	595	782	17
M.	103	155	114	188	595	782	17
y	116	155	120	188	595	782	17
Cater,	122	155	145	188	595	782	17
S.	147	155	155	188	595	782	17
(2005).	157	155	184	188	595	782	17
Underage	187	155	223	188	595	782	17
binge	225	155	247	188	595	782	17
drinking:	249	155	283	188	595	782	17
A	65	167	72	200	595	782	17
qualitative	74	167	114	200	595	782	17
study	116	167	137	200	595	782	17
into	139	167	154	200	595	782	17
motivations	156	167	201	200	595	782	17
and	203	167	217	200	595	782	17
outcomes.	219	167	258	200	595	782	17
Drugs	260	168	283	199	595	782	17
Education,	65	179	107	211	595	782	17
Prevention	109	179	151	211	595	782	17
and	153	179	167	211	595	782	17
Policy,	170	179	196	211	595	782	17
12,	199	179	211	211	595	782	17
125-136.	213	178	247	211	595	782	17
Collins,	54	189	84	223	595	782	17
R.	87	189	95	223	595	782	17
(2004).	99	189	126	223	595	782	17
Interaction	129	191	172	222	595	782	17
ritual	175	191	196	222	595	782	17
chains.	199	191	226	222	595	782	17
Nueva	229	189	254	223	595	782	17
Jersey:	257	189	283	223	595	782	17
Princenton	65	201	106	234	595	782	17
University	109	201	149	234	595	782	17
Press.	152	201	174	234	595	782	17
Cook,	54	212	77	245	595	782	17
P.	79	212	86	245	595	782	17
J.	88	212	94	245	595	782	17
(2007).	96	212	124	245	595	782	17
Paying	126	214	153	245	595	782	17
the	155	214	167	245	595	782	17
tab:	169	214	184	245	595	782	17
The	187	214	201	245	595	782	17
economics	203	214	243	245	595	782	17
of	245	214	253	245	595	782	17
alcohol	255	214	283	245	595	782	17
policy.	65	225	91	256	595	782	17
Princenton:	93	224	137	257	595	782	17
University	140	224	180	257	595	782	17
Press.	183	224	205	257	595	782	17
Cortés,	54	235	81	268	595	782	17
M.	86	235	97	268	595	782	17
T.,	102	235	112	268	595	782	17
Espejo,	117	235	146	268	595	782	17
B.	151	235	160	268	595	782	17
y	165	235	170	268	595	782	17
Giménez-Costa,	175	235	236	268	595	782	17
A.	241	235	250	268	595	782	17
(2008).	256	235	283	268	595	782	17
Aspectos	65	246	100	280	595	782	17
cognitivos	106	246	145	280	595	782	17
relacionados	151	246	199	280	595	782	17
con	204	246	218	280	595	782	17
la	224	246	231	280	595	782	17
práctica	236	246	266	280	595	782	17
del	272	246	283	280	595	782	17
botellón.	65	258	99	291	595	782	17
Psicothema,	101	259	148	291	595	782	17
20,	151	259	162	291	595	782	17
396-402.	165	258	199	291	595	782	17
Cortés,	54	269	81	302	595	782	17
M.	84	269	95	302	595	782	17
T.,	99	269	108	302	595	782	17
Espejo,	112	269	140	302	595	782	17
B.,	143	269	155	302	595	782	17
Martín,	158	269	186	302	595	782	17
B.	190	269	198	302	595	782	17
y	202	269	206	302	595	782	17
Gómez-Íñiguez,	210	269	271	302	595	782	17
C.	275	269	283	302	595	782	17
(2010).	65	281	93	314	595	782	17
Tipologías	95	281	136	314	595	782	17
de	138	281	147	314	595	782	17
consumidores	150	281	203	314	595	782	17
de	205	281	214	314	595	782	17
alcohol	217	281	245	314	595	782	17
dentro	248	281	272	314	595	782	17
de	274	281	283	314	595	782	17
la	65	292	72	325	595	782	17
práctica	78	292	108	325	595	782	17
del	114	292	126	325	595	782	17
botellón	132	292	163	325	595	782	17
en	169	292	178	325	595	782	17
tres	184	292	198	325	595	782	17
ciudades	204	292	238	325	595	782	17
españolas.	244	292	283	325	595	782	17
Psicothema,	65	305	112	336	595	782	17
22,	114	305	126	336	595	782	17
363-368.	129	303	163	337	595	782	17
Craig,	54	315	77	348	595	782	17
G.	82	315	91	348	595	782	17
J.	96	315	102	348	595	782	17
y	106	315	111	348	595	782	17
Baucum,	116	315	150	348	595	782	17
D.	154	315	164	348	595	782	17
(2001).	168	315	196	348	595	782	17
Human	201	316	228	348	595	782	17
development.	233	316	283	348	595	782	17
Upper	65	326	89	359	595	782	17
Saddle	92	326	117	359	595	782	17
River:	120	326	144	359	595	782	17
Prentice	146	326	177	359	595	782	17
Hall.	180	326	199	359	595	782	17
Crews,	54	338	80	371	595	782	17
F.	85	338	92	371	595	782	17
T.,	96	338	106	371	595	782	17
Braun,	111	338	136	371	595	782	17
C.	141	338	150	371	595	782	17
J.,	154	338	163	371	595	782	17
Hoplight,	167	338	203	371	595	782	17
B.,	208	338	219	371	595	782	17
Switzer,	224	338	255	371	595	782	17
R.	259	338	268	371	595	782	17
C.,	272	338	283	371	595	782	17
Knapp,	65	349	93	382	595	782	17
F.	96	349	102	382	595	782	17
y	105	349	110	382	595	782	17
Darin,	113	349	137	382	595	782	17
J.	139	349	145	382	595	782	17
(2000).	148	349	176	382	595	782	17
Binge	178	349	201	382	595	782	17
ethanol	204	349	232	382	595	782	17
consumption	234	349	283	382	595	782	17
causes	65	360	90	394	595	782	17
differential	92	360	134	394	595	782	17
brain	137	360	157	394	595	782	17
damage	159	360	189	394	595	782	17
in	191	360	198	394	595	782	17
young	201	360	225	394	595	782	17
adolescent	227	360	267	394	595	782	17
rats	270	360	283	394	595	782	17
compared	65	372	103	405	595	782	17
with	109	372	126	405	595	782	17
adult	132	372	151	405	595	782	17
rats.	157	372	174	405	595	782	17
Alcoholism:	180	373	226	405	595	782	17
Clinical	232	373	263	405	595	782	17
and	269	373	283	405	595	782	17
Experimental	65	385	116	416	595	782	17
Research,	119	385	156	416	595	782	17
24,	159	385	171	416	595	782	17
1712-1723.	173	383	217	416	595	782	17
Desrichard,	54	395	98	428	595	782	17
O.	101	395	110	428	595	782	17
y	113	395	118	428	595	782	17
Denarié,	121	395	153	428	595	782	17
V.	156	395	164	428	595	782	17
(2005).	167	395	195	428	595	782	17
Sensation	198	395	235	428	595	782	17
seeking	238	395	267	428	595	782	17
and	270	395	283	428	595	782	17
negative	65	406	97	439	595	782	17
affectivity	101	406	140	439	595	782	17
as	144	406	152	439	595	782	17
predictors	156	406	194	439	595	782	17
of	198	406	206	439	595	782	17
risky	210	406	229	439	595	782	17
behaviors:	233	406	273	439	595	782	17
A	277	406	283	439	595	782	17
distinction	65	417	105	451	595	782	17
between	109	417	141	451	595	782	17
occasional	144	417	184	451	595	782	17
versus	188	417	212	451	595	782	17
frequent	216	417	248	451	595	782	17
risk-tak-	251	417	283	451	595	782	17
ing.	65	429	80	462	595	782	17
Addictive	82	430	118	462	595	782	17
Behaviors,	121	430	162	462	595	782	17
30,	164	430	176	462	595	782	17
1449-1453.	179	429	222	462	595	782	17
Donato,	54	440	84	473	595	782	17
F.	88	440	95	473	595	782	17
y	98	440	103	473	595	782	17
Assanellieu,	106	440	153	473	595	782	17
D.	156	440	166	473	595	782	17
(1994).	169	440	197	473	595	782	17
Alcohol	200	440	231	473	595	782	17
consumption	234	440	283	473	595	782	17
among	65	452	91	485	595	782	17
high	94	452	111	485	595	782	17
school	114	452	139	485	595	782	17
students	142	452	173	485	595	782	17
and	177	452	190	485	595	782	17
young	194	452	217	485	595	782	17
athletes	221	452	250	485	595	782	17
in	253	452	260	485	595	782	17
north	263	452	283	485	595	782	17
Italy.	65	463	84	496	595	782	17
Revue	86	464	110	496	595	782	17
Epidémiologique	112	464	177	496	595	782	17
de	179	464	188	496	595	782	17
Santé	190	464	211	496	595	782	17
Publique,	213	464	250	496	595	782	17
42,	252	464	264	496	595	782	17
198-	266	463	283	496	595	782	17
206.	65	474	82	508	595	782	17
Dunn,	54	486	77	519	595	782	17
M.	80	486	91	519	595	782	17
E.	94	486	102	519	595	782	17
y	105	486	109	519	595	782	17
Goldman,	112	486	150	519	595	782	17
M.	153	486	164	519	595	782	17
S.	166	486	174	519	595	782	17
(2000).	177	486	205	519	595	782	17
Empirical	207	486	245	519	595	782	17
modeling	248	486	283	519	595	782	17
of	65	497	73	530	595	782	17
an	77	497	86	530	595	782	17
alcohol	89	497	117	530	595	782	17
expectancy	121	497	164	530	595	782	17
network	167	497	198	530	595	782	17
in	202	497	209	530	595	782	17
elementary	213	497	255	530	595	782	17
school	259	497	283	530	595	782	17
children	65	509	97	542	595	782	17
as	103	509	111	542	595	782	17
a	117	509	122	542	595	782	17
function	128	509	160	542	595	782	17
of	166	509	174	542	595	782	17
grade.	180	509	204	542	595	782	17
Experimental	210	510	263	541	595	782	17
and	269	510	283	541	595	782	17
Clinical	65	521	96	553	595	782	17
Psychology,	98	521	144	553	595	782	17
4,	147	521	154	553	595	782	17
209-217.	156	520	190	553	595	782	17
Elzo,	54	531	74	565	595	782	17
J.	76	531	82	565	595	782	17
(2002).	84	531	112	565	595	782	17
La	114	531	124	565	595	782	17
comunicación	126	531	179	565	595	782	17
en	181	531	190	565	595	782	17
la	192	531	199	565	595	782	17
familia.	201	531	230	565	595	782	17
En	233	531	243	565	595	782	17
E.	245	531	253	565	595	782	17
Megías	255	531	283	565	595	782	17
(Ed.),	65	543	88	576	595	782	17
Hijos	94	544	115	576	595	782	17
y	122	544	126	576	595	782	17
padres:	132	544	162	576	595	782	17
Comunicación	168	544	226	576	595	782	17
y	232	544	236	576	595	782	17
conflictos.	242	544	283	576	595	782	17
Madrid:	65	554	96	587	595	782	17
Fundación	98	554	138	587	595	782	17
de	141	554	150	587	595	782	17
Ayuda	152	554	177	587	595	782	17
contra	179	554	203	587	595	782	17
la	206	554	212	587	595	782	17
Drogadicción.	215	554	269	587	595	782	17
Emler,	54	566	79	599	595	782	17
N.	82	566	91	599	595	782	17
y	94	566	98	599	595	782	17
Reicher,	101	566	133	599	595	782	17
S.	135	566	143	599	595	782	17
(2005).	146	566	173	599	595	782	17
Delinquency:	176	566	227	599	595	782	17
Cause	230	566	253	599	595	782	17
or	256	566	264	599	595	782	17
con-	267	566	283	599	595	782	17
sequence	65	577	100	610	595	782	17
of	103	577	111	610	595	782	17
social	113	577	135	610	595	782	17
exclusion?	138	577	179	610	595	782	17
En	182	577	192	610	595	782	17
D.	195	577	204	610	595	782	17
Abrams,	206	577	239	610	595	782	17
J.	241	577	247	610	595	782	17
Marques	250	577	283	610	595	782	17
y	65	588	70	622	595	782	17
M.A.	73	588	93	622	595	782	17
Hogg	96	588	117	622	595	782	17
(Eds.),	120	588	146	622	595	782	17
The	149	590	163	621	595	782	17
social	166	590	189	621	595	782	17
psychology	192	590	235	621	595	782	17
of	238	590	245	621	595	782	17
inclusion	249	590	283	621	595	782	17
and	65	601	79	633	595	782	17
exclusion.	82	601	120	633	595	782	17
Filadelfia:	123	600	162	633	595	782	17
Psychology	165	600	209	633	595	782	17
Press.	211	600	234	633	595	782	17
Ennett,	54	611	81	644	595	782	17
S.,	84	611	94	644	595	782	17
Foshee,	96	611	125	644	595	782	17
V.	128	611	136	644	595	782	17
A.,	138	611	150	644	595	782	17
Bauman,	152	611	186	644	595	782	17
K.,	189	611	200	644	595	782	17
Hussong,	203	611	238	644	595	782	17
A.,	241	611	252	644	595	782	17
Cai,	255	611	270	644	595	782	17
L.,	273	611	283	644	595	782	17
McNaughton,	65	623	118	656	595	782	17
H.	120	623	129	656	595	782	17
et	132	623	138	656	595	782	17
al.	141	623	150	656	595	782	17
(2008).	152	623	180	656	595	782	17
The	182	623	197	656	595	782	17
social	199	623	221	656	595	782	17
ecology	224	623	254	656	595	782	17
of	256	623	264	656	595	782	17
ado-	267	623	283	656	595	782	17
lescent	65	634	92	667	595	782	17
alcohol	96	634	124	667	595	782	17
misuse.	129	634	157	667	595	782	17
Child	162	635	183	667	595	782	17
Development,	188	635	240	667	595	782	17
79,	245	635	257	667	595	782	17
1777-	261	634	283	667	595	782	17
1791.	65	645	86	679	595	782	17
Erben,	54	657	79	690	595	782	17
R.	82	657	90	690	595	782	17
Franzkowiak,	93	657	145	690	595	782	17
P.	148	657	154	690	595	782	17
y	157	657	162	690	595	782	17
Wenzel,	164	657	195	690	595	782	17
E.	198	657	206	690	595	782	17
(1992).	209	657	236	690	595	782	17
Assessment	239	657	283	690	595	782	17
of	65	668	73	701	595	782	17
the	77	668	89	701	595	782	17
outcomes	93	668	130	701	595	782	17
of	134	668	142	701	595	782	17
health	146	668	169	701	595	782	17
intervention.	174	668	222	701	595	782	17
Social	226	670	250	701	595	782	17
Science	254	670	283	701	595	782	17
and	65	681	79	712	595	782	17
Medicine,	82	681	120	712	595	782	17
35,	122	681	134	712	595	782	17
359-365.	137	680	171	713	595	782	17
Escartí,	54	691	84	724	595	782	17
A.	91	691	101	724	595	782	17
(2003).	109	691	138	724	595	782	17
Socialización	146	691	199	724	595	782	17
deportiva.	208	691	247	724	595	782	17
En	256	691	266	724	595	782	17
A.	274	691	283	724	595	782	17
Copyright	54	728	86	756	595	782	17
2011	89	728	104	756	595	782	17
by	106	728	114	756	595	782	17
the	117	728	126	756	595	782	17
Colegio	129	728	154	756	595	782	17
Oficial	156	728	178	756	595	782	17
de	181	728	188	756	595	782	17
Psicólogos	190	728	225	756	595	782	17
de	227	728	235	756	595	782	17
Madrid	237	728	260	756	595	782	17
ISSN:	54	738	73	766	595	782	17
1132-0559	76	738	110	766	595	782	17
-	112	738	115	766	595	782	17
DOI:	117	738	133	766	595	782	17
10.5093/in2011v20n1a7	136	738	213	766	595	782	17
91	529	6	541	47	595	782	17
Hernández-Mendo	323	41	394	74	595	782	17
(Ed.),	397	41	419	74	595	782	17
Psicología	421	43	462	74	595	782	17
del	465	43	476	74	595	782	17
deporte.	479	43	510	74	595	782	17
Buenos	513	41	541	74	595	782	17
Aires:	323	53	346	86	595	782	17
Tulio	349	53	369	86	595	782	17
Guterman.	372	53	412	86	595	782	17
Estévez,	312	64	344	97	595	782	17
E.,	348	64	359	97	595	782	17
Martínez-Ferrer,	363	64	426	97	595	782	17
B.	430	64	439	97	595	782	17
y	443	64	448	97	595	782	17
Musitu,	452	64	481	97	595	782	17
G.	486	64	495	97	595	782	17
(2006).	499	64	527	97	595	782	17
La	531	64	541	97	595	782	17
autoestima	323	75	364	109	595	782	17
en	369	75	378	109	595	782	17
adolescentes	382	75	430	109	595	782	17
agresores	435	75	471	109	595	782	17
y	475	75	480	109	595	782	17
víctimas	484	75	516	109	595	782	17
en	521	75	530	109	595	782	17
la	534	75	541	109	595	782	17
escuela:	323	87	354	120	595	782	17
La	358	87	368	120	595	782	17
perspectiva	372	87	416	120	595	782	17
multidimensional.	420	87	489	120	595	782	17
Intervención	493	88	541	120	595	782	17
Psicosocial,	323	100	369	131	595	782	17
15,	372	100	384	131	595	782	17
223-232.	386	98	420	131	595	782	17
Farke,	312	110	336	143	595	782	17
W.	338	110	349	143	595	782	17
y	352	110	356	143	595	782	17
Anderson,	359	110	398	143	595	782	17
P.	401	110	407	143	595	782	17
(2007).	410	110	438	143	595	782	17
Binge	440	110	463	143	595	782	17
drinking	466	110	498	143	595	782	17
in	501	110	508	143	595	782	17
Europe.	511	110	541	143	595	782	17
Adicciones,	323	122	367	154	595	782	17
19,	370	122	382	154	595	782	17
333-340.	384	121	418	154	595	782	17
Fromme,	312	132	346	166	595	782	17
K.	349	132	359	166	595	782	17
y	362	132	367	166	595	782	17
Ruela,	370	132	394	166	595	782	17
A.	397	132	406	166	595	782	17
(1994).	409	132	437	166	595	782	17
Mediators	440	132	479	166	595	782	17
and	482	132	495	166	595	782	17
moderators	499	132	541	166	595	782	17
of	323	144	331	177	595	782	17
young	334	144	357	177	595	782	17
adults	360	144	383	177	595	782	17
drinking.	385	144	420	177	595	782	17
Addiction,	422	145	462	177	595	782	17
89,	464	145	476	177	595	782	17
63-71.	479	144	503	177	595	782	17
Frydenberg,	312	155	358	188	595	782	17
E.	363	155	371	188	595	782	17
(2000).	377	155	405	188	595	782	17
Teaching	410	155	445	188	595	782	17
coping	450	155	476	188	595	782	17
to	482	155	489	188	595	782	17
adolescents:	495	155	541	188	595	782	17
When	323	167	346	200	595	782	17
and	352	167	366	200	595	782	17
whom?	372	167	401	200	595	782	17
American	407	168	445	199	595	782	17
Educational	451	168	499	199	595	782	17
Research	505	168	541	199	595	782	17
Journal,	323	179	355	211	595	782	17
37,	358	179	369	211	595	782	17
727-745.	372	178	406	211	595	782	17
Fuentes,	312	189	344	223	595	782	17
M.	347	189	358	223	595	782	17
C.,	361	189	372	223	595	782	17
García,	375	189	403	223	595	782	17
J.	406	189	413	223	595	782	17
F.,	416	189	425	223	595	782	17
Gracia,	428	189	456	223	595	782	17
E.	459	189	468	223	595	782	17
y	471	189	476	223	595	782	17
Lila,	479	189	497	223	595	782	17
M.	500	189	511	223	595	782	17
(2011).	514	189	541	223	595	782	17
Autoconcepto	323	201	376	234	595	782	17
y	381	201	386	234	595	782	17
ajuste	391	201	413	234	595	782	17
psicosocial	418	201	460	234	595	782	17
en	465	201	474	234	595	782	17
la	479	201	486	234	595	782	17
adolescencia.	490	201	541	234	595	782	17
Psicothema,	323	214	370	245	595	782	17
23,	372	214	384	245	595	782	17
7-12.	387	212	407	245	595	782	17
García,	312	224	339	257	595	782	17
F.	343	224	350	257	595	782	17
y	354	224	359	257	595	782	17
Gracia,	362	224	390	257	595	782	17
E.	394	224	402	257	595	782	17
(2009).	406	224	433	257	595	782	17
Is	437	224	444	257	595	782	17
always	448	224	474	257	595	782	17
authoritative	478	224	526	257	595	782	17
the	530	224	541	257	595	782	17
optimum	323	235	357	268	595	782	17
parenting	361	235	396	268	595	782	17
style?:	400	235	424	268	595	782	17
Evidence	427	235	463	268	595	782	17
from	466	235	484	268	595	782	17
Spanish	488	235	518	268	595	782	17
fami-	521	235	541	268	595	782	17
lies.	323	246	339	280	595	782	17
Adolescence,	341	248	391	279	595	782	17
44,	394	248	406	279	595	782	17
101-131.	408	246	442	280	595	782	17
García,	312	258	339	291	595	782	17
F.	342	258	349	291	595	782	17
y	352	258	357	291	595	782	17
Gracia,	360	258	388	291	595	782	17
E.	391	258	399	291	595	782	17
(2010).	402	258	430	291	595	782	17
¿Qué	433	258	453	291	595	782	17
estilo	456	258	477	291	595	782	17
de	480	258	489	291	595	782	17
socialización	492	258	541	291	595	782	17
parental	323	269	354	302	595	782	17
es	357	269	365	302	595	782	17
el	368	269	375	302	595	782	17
idóneo	378	269	404	302	595	782	17
en	407	269	416	302	595	782	17
España?	420	269	451	302	595	782	17
Un	454	269	466	302	595	782	17
studio	469	269	493	302	595	782	17
con	496	269	509	302	595	782	17
niños	513	269	533	302	595	782	17
y	537	269	541	302	595	782	17
adolescents	323	281	367	314	595	782	17
de	370	281	379	314	595	782	17
10	382	281	391	314	595	782	17
a	394	281	399	314	595	782	17
14	402	281	411	314	595	782	17
años.	414	281	434	314	595	782	17
Infancia	437	282	468	313	595	782	17
y	471	282	476	313	595	782	17
Aprendizaje,	479	282	526	313	595	782	17
33,	529	282	541	313	595	782	17
365-384.	323	292	357	325	595	782	17
Gil-Lacruz,	312	303	356	337	595	782	17
M.	359	303	370	337	595	782	17
(2007).	374	303	402	337	595	782	17
Psicología	405	305	446	336	595	782	17
social:	450	305	476	336	595	782	17
Un	479	305	491	336	595	782	17
compromiso	495	305	541	336	595	782	17
aplicado	323	316	356	348	595	782	17
a	359	316	364	348	595	782	17
la	366	316	374	348	595	782	17
salud.	376	316	399	348	595	782	17
Zaragoza:	402	315	440	348	595	782	17
Universidad	442	315	489	348	595	782	17
de	491	315	500	348	595	782	17
Zaragoza.	503	315	541	348	595	782	17
Giró,	312	326	332	359	595	782	17
J.	335	326	341	359	595	782	17
(2007).	345	326	373	359	595	782	17
Adolescentes,	376	328	428	359	595	782	17
ocio	432	328	449	359	595	782	17
y	452	328	457	359	595	782	17
consumo	460	328	494	359	595	782	17
de	498	328	507	359	595	782	17
alcohol.	510	328	541	359	595	782	17
Madrid:	323	338	354	371	595	782	17
Entimema.	356	338	398	371	595	782	17
Gmel,	312	349	335	382	595	782	17
G.,	338	349	350	382	595	782	17
Rehm,	353	349	378	382	595	782	17
J.	381	349	387	382	595	782	17
y	390	349	394	382	595	782	17
Kuntsche,	397	349	436	382	595	782	17
E.	439	349	447	382	595	782	17
N.	450	349	459	382	595	782	17
(2003).	462	349	490	382	595	782	17
Binge	492	349	515	382	595	782	17
drink-	518	349	541	382	595	782	17
ing	323	360	335	394	595	782	17
in	341	360	348	394	595	782	17
Europe:	354	360	384	394	595	782	17
Definitions,	389	360	434	394	595	782	17
epidemiology	440	360	492	394	595	782	17
and	497	360	511	394	595	782	17
conse-	517	360	541	394	595	782	17
quences.	323	372	356	405	595	782	17
Sucht,	359	373	382	405	595	782	17
49,	385	373	397	405	595	782	17
105-116.	399	372	433	405	595	782	17
Goldman,	312	383	349	416	595	782	17
M.	354	383	364	416	595	782	17
S.	368	383	376	416	595	782	17
y	380	383	385	416	595	782	17
Darkes,	389	383	418	416	595	782	17
J.	422	383	429	416	595	782	17
(2004).	433	383	460	416	595	782	17
Alcohol	464	383	495	416	595	782	17
expectancy	499	383	541	416	595	782	17
multiaxial	323	395	363	428	595	782	17
assessment:	372	395	419	428	595	782	17
A	427	395	434	428	595	782	17
memory	442	395	474	428	595	782	17
network-based	483	395	541	428	595	782	17
approach.	323	406	360	439	595	782	17
Psychological	363	407	417	439	595	782	17
Assessment,	419	407	465	439	595	782	17
16,	467	407	479	439	595	782	17
4-15.	482	406	502	439	595	782	17
Gottman,	312	417	347	451	595	782	17
J.	350	417	356	451	595	782	17
(1997).	358	417	386	451	595	782	17
The	388	419	402	450	595	782	17
heart	405	419	425	450	595	782	17
of	427	419	435	450	595	782	17
parenting:	437	419	477	450	595	782	17
Raising	479	419	508	450	595	782	17
an	510	419	520	450	595	782	17
emo-	522	419	541	450	595	782	17
tionally	323	430	352	462	595	782	17
intelligent	355	430	393	462	595	782	17
child.	395	430	417	462	595	782	17
Nueva	419	429	444	462	595	782	17
York:	446	429	467	462	595	782	17
Simon	470	429	495	462	595	782	17
&	497	429	504	462	595	782	17
Schuster.	507	429	541	462	595	782	17
Gracia,	312	440	339	473	595	782	17
E.	342	440	350	473	595	782	17
y	352	440	357	473	595	782	17
Musitu,	359	440	389	473	595	782	17
G.	391	440	400	473	595	782	17
(2001).	402	440	430	473	595	782	17
Psicología	432	442	473	473	595	782	17
social	475	442	498	473	595	782	17
de	500	442	509	473	595	782	17
la	512	442	519	473	595	782	17
fami-	521	442	541	473	595	782	17
lia.	323	453	335	484	595	782	17
Barcelona:	338	452	379	485	595	782	17
Paidós.	382	452	410	485	595	782	17
Gracia,	312	463	339	496	595	782	17
E.,	343	463	354	496	595	782	17
Fuentes,	357	463	389	496	595	782	17
M.	393	463	403	496	595	782	17
C.	407	463	416	496	595	782	17
y	419	463	424	496	595	782	17
García,	428	463	455	496	595	782	17
F.	459	463	466	496	595	782	17
(2010).	470	463	497	496	595	782	17
Barrios	501	463	529	496	595	782	17
de	532	463	541	496	595	782	17
riesgo,	323	474	349	508	595	782	17
estilos	352	474	377	508	595	782	17
de	380	474	389	508	595	782	17
socialización	393	474	443	508	595	782	17
parental	446	474	477	508	595	782	17
y	481	474	485	508	595	782	17
problemas	489	474	529	508	595	782	17
de	532	474	541	508	595	782	17
conducta	323	486	357	519	595	782	17
en	361	486	370	519	595	782	17
adolescentes.	374	486	424	519	595	782	17
Intervención	428	487	476	519	595	782	17
Psicosocial,	480	487	526	519	595	782	17
19,	529	487	541	519	595	782	17
265-278.	323	497	357	530	595	782	17
Hampson,	312	509	351	542	595	782	17
S.	353	509	360	542	595	782	17
E.,	362	509	373	542	595	782	17
Andrews,	375	509	411	542	595	782	17
J.	413	509	419	542	595	782	17
A.,	421	509	433	542	595	782	17
Barckley,	435	509	471	542	595	782	17
M.	473	509	484	542	595	782	17
y	486	509	491	542	595	782	17
Severson,	493	509	530	542	595	782	17
H.	532	509	541	542	595	782	17
H.	323	520	332	553	595	782	17
(2006).	336	520	363	553	595	782	17
Personality	367	520	410	553	595	782	17
predictors	413	520	451	553	595	782	17
of	454	520	462	553	595	782	17
the	466	520	477	553	595	782	17
development	481	520	530	553	595	782	17
of	533	520	541	553	595	782	17
elementary	323	531	365	565	595	782	17
school	368	531	393	565	595	782	17
children's	396	531	434	565	595	782	17
intentions	437	531	474	565	595	782	17
to	477	531	485	565	595	782	17
drink	488	531	508	565	595	782	17
alcohol:	511	531	541	565	595	782	17
The	323	543	338	576	595	782	17
mediating	341	543	379	576	595	782	17
effects	382	543	407	576	595	782	17
of	410	543	418	576	595	782	17
attitudes	421	543	454	576	595	782	17
and	457	543	470	576	595	782	17
subjective	474	543	512	576	595	782	17
norms.	515	543	541	576	595	782	17
Psychology	323	556	367	587	595	782	17
of	369	556	377	587	595	782	17
Addictive	379	556	415	587	595	782	17
Behaviors,	418	556	459	587	595	782	17
20,	461	556	473	587	595	782	17
288-297.	476	554	510	587	595	782	17
Hansen,	312	566	343	599	595	782	17
W.	345	566	355	599	595	782	17
B.	358	566	367	599	595	782	17
y	369	566	374	599	595	782	17
O'Malley,	377	566	415	599	595	782	17
P.	418	566	425	599	595	782	17
M.	427	566	438	599	595	782	17
(1996).	441	566	468	599	595	782	17
Drug	471	566	491	599	595	782	17
use.	493	566	508	599	595	782	17
En	511	566	521	599	595	782	17
R.	524	566	533	599	595	782	17
J.	535	566	541	599	595	782	17
DiClemente,	323	577	372	610	595	782	17
W.	378	577	388	610	595	782	17
B.	394	577	403	610	595	782	17
Hansen	409	577	438	610	595	782	17
y	443	577	448	610	595	782	17
L.	454	577	462	610	595	782	17
E.	468	577	477	610	595	782	17
Ponton	483	577	510	610	595	782	17
(Eds.),	516	577	541	610	595	782	17
Handbook	323	590	363	621	595	782	17
of	367	590	375	621	595	782	17
adolescent	379	590	420	621	595	782	17
health	425	590	448	621	595	782	17
risk	453	590	467	621	595	782	17
behaviour.	472	590	512	621	595	782	17
Nueva	517	588	541	622	595	782	17
York:	323	600	344	633	595	782	17
Plenum	347	600	376	633	595	782	17
Press.	379	600	401	633	595	782	17
Hawkins,	312	611	348	644	595	782	17
J.	352	611	358	644	595	782	17
D.,	363	611	374	644	595	782	17
Catalano,	379	611	415	644	595	782	17
R.	419	611	428	644	595	782	17
F.	432	611	439	644	595	782	17
y	443	611	448	644	595	782	17
Arthur,	452	611	479	644	595	782	17
M.	484	611	495	644	595	782	17
W.	499	611	509	644	595	782	17
(2002).	514	611	541	644	595	782	17
Promoting	323	623	363	656	595	782	17
science-based	369	623	423	656	595	782	17
prevention	429	623	470	656	595	782	17
in	476	623	483	656	595	782	17
communities.	489	623	541	656	595	782	17
Addictive	323	635	359	667	595	782	17
Behaviors,	362	635	402	667	595	782	17
27,	405	635	417	667	595	782	17
951-976.	420	634	454	667	595	782	17
Henry,	312	645	337	679	595	782	17
K.,	341	645	352	679	595	782	17
Slater,	356	645	380	679	595	782	17
M.	384	645	395	679	595	782	17
y	398	645	403	679	595	782	17
Oetting,	406	645	437	679	595	782	17
E.	441	645	449	679	595	782	17
(2005).	453	645	480	679	595	782	17
Alcohol	483	645	514	679	595	782	17
use	518	645	530	679	595	782	17
in	534	645	541	679	595	782	17
early	323	657	342	690	595	782	17
adolescence:	346	657	394	690	595	782	17
The	398	657	412	690	595	782	17
effect	416	657	437	690	595	782	17
of	441	657	449	690	595	782	17
changes	452	657	483	690	595	782	17
in	486	657	494	690	595	782	17
risk	497	657	512	690	595	782	17
taking,	515	657	541	690	595	782	17
perceived	323	668	360	701	595	782	17
harm	366	668	385	701	595	782	17
and	391	668	404	701	595	782	17
friends'	410	668	440	701	595	782	17
alcohol	445	668	472	701	595	782	17
use.	478	668	493	701	595	782	17
Journal	499	670	528	701	595	782	17
of	534	670	541	701	595	782	17
Studies	323	681	350	712	595	782	17
on	353	681	363	712	595	782	17
Alcohol	365	681	395	712	595	782	17
and	397	681	411	712	595	782	17
Drugs,	414	681	440	712	595	782	17
66,	443	681	455	712	595	782	17
275-283.	457	680	491	713	595	782	17
Herrero,	312	691	344	724	595	782	17
J.	346	691	353	724	595	782	17
(2004).	355	691	383	724	595	782	17
La	386	691	396	724	595	782	17
perspectiva	399	691	442	724	595	782	17
ecológica.	445	691	484	724	595	782	17
En	487	691	497	724	595	782	17
G.	500	691	509	724	595	782	17
Musitu,	512	691	541	724	595	782	17
Psychosocial	458	728	500	756	595	782	17
Intervention	502	728	541	756	595	782	17
Vol.	438	738	451	766	595	782	17
20,	453	738	463	766	595	782	17
No.	466	738	477	766	595	782	17
1,	480	738	486	766	595	782	17
2011	488	738	503	766	595	782	17
-	506	738	508	766	595	782	17
pp.	511	738	521	766	595	782	17
75-94	523	738	541	766	595	782	17
92	54	6	66	47	595	782	18
C	251	16	256	44	595	782	18
ONSUMO	256	21	282	42	595	782	18
J	284	16	287	44	595	782	18
UVENIL	287	21	310	42	595	782	18
DE	312	21	320	42	595	782	18
A	321	16	327	44	595	782	18
LCOHOL	327	21	352	42	595	782	18
J.	65	41	71	74	595	782	18
Herrero,	79	41	112	74	595	782	18
L.	119	41	127	74	595	782	18
Cantera	134	41	165	74	595	782	18
y	172	41	177	74	595	782	18
M.	184	41	195	74	595	782	18
Montenegro	202	41	250	74	595	782	18
(Eds.),	257	41	283	74	595	782	18
Introducción	65	54	114	85	595	782	18
a	119	54	124	85	595	782	18
la	130	54	137	85	595	782	18
psicología	143	54	182	85	595	782	18
comunitaria.	188	54	237	85	595	782	18
Barcelona:	242	53	283	86	595	782	18
Universitat	65	64	107	97	595	782	18
Oberta	110	64	136	97	595	782	18
de	138	64	147	97	595	782	18
Catalunya.	150	64	191	97	595	782	18
Hibell,	54	75	80	109	595	782	18
B.,	84	75	95	109	595	782	18
Guttormsson,	99	75	150	109	595	782	18
U.,	154	75	165	109	595	782	18
Ahlström,	169	75	207	109	595	782	18
S.,	211	75	221	109	595	782	18
Balakireva,	225	75	268	109	595	782	18
O.,	272	75	283	109	595	782	18
Bjarnason,	65	87	106	120	595	782	18
T.,	111	87	121	120	595	782	18
Kokkevi,	125	87	160	120	595	782	18
A.	165	87	174	120	595	782	18
et	179	87	185	120	595	782	18
al.	190	87	199	120	595	782	18
(2009).	204	87	232	120	595	782	18
The	237	88	251	120	595	782	18
ESPAD	256	88	283	120	595	782	18
Report:	65	100	94	131	595	782	18
Substance	98	100	137	131	595	782	18
use	140	100	153	131	595	782	18
among	157	100	183	131	595	782	18
students	187	100	218	131	595	782	18
in	222	100	229	131	595	782	18
35	233	100	242	131	595	782	18
European	246	100	283	131	595	782	18
countries.	65	111	103	142	595	782	18
Estocolmo:	106	110	150	143	595	782	18
Centralförbundet	153	110	218	143	595	782	18
för	221	110	233	143	595	782	18
Alkohol-och	235	110	283	143	595	782	18
Narkotikaupplysning.	65	121	148	154	595	782	18
Hipwell,	54	132	87	166	595	782	18
A.	92	132	101	166	595	782	18
E.,	107	132	117	166	595	782	18
White,	123	132	148	166	595	782	18
H.	154	132	163	166	595	782	18
R.,	169	132	180	166	595	782	18
Loeber,	185	132	214	166	595	782	18
R.,	220	132	231	166	595	782	18
Stouthamer-	237	132	283	166	595	782	18
Loeber,	65	144	94	177	595	782	18
M.,	97	144	110	177	595	782	18
Chung,	112	144	140	177	595	782	18
T.	142	144	150	177	595	782	18
y	152	144	157	177	595	782	18
Sembower,	159	144	202	177	595	782	18
M.	204	144	215	177	595	782	18
A.	217	144	226	177	595	782	18
(2005).	229	144	256	177	595	782	18
Young	259	144	283	177	595	782	18
girls'	65	155	85	188	595	782	18
expectancies	89	155	138	188	595	782	18
about	142	155	163	188	595	782	18
the	168	155	179	188	595	782	18
effects	184	155	209	188	595	782	18
of	214	155	221	188	595	782	18
alcohol,	226	155	256	188	595	782	18
future	261	155	283	188	595	782	18
intentions	65	167	103	200	595	782	18
and	108	167	121	200	595	782	18
patterns	126	167	156	200	595	782	18
of	162	167	169	200	595	782	18
use.	174	167	189	200	595	782	18
Journal	195	168	224	199	595	782	18
of	229	168	236	199	595	782	18
Studies	242	168	269	199	595	782	18
on	274	168	283	199	595	782	18
Alcohol,	65	179	97	211	595	782	18
66,	100	179	112	211	595	782	18
630-639.	114	178	148	211	595	782	18
Hogg,	54	189	77	223	595	782	18
W.	82	189	93	223	595	782	18
H.	97	189	107	223	595	782	18
y	112	189	116	223	595	782	18
Vaughan,	121	189	157	223	595	782	18
M.	161	189	172	223	595	782	18
(2008).	177	189	205	223	595	782	18
Social	210	191	233	222	595	782	18
psychology.	238	191	283	222	595	782	18
Harlow:	65	201	96	234	595	782	18
Pearson.	99	201	131	234	595	782	18
Houghton,	54	212	94	245	595	782	18
E.	97	212	105	245	595	782	18
y	107	212	112	245	595	782	18
Roche,	115	212	141	245	595	782	18
A.	143	212	153	245	595	782	18
M.	155	212	166	245	595	782	18
(2001).	168	212	196	245	595	782	18
Learning	199	214	234	245	595	782	18
about	236	214	258	245	595	782	18
drink-	260	214	283	245	595	782	18
ing.	65	225	80	256	595	782	18
Washington:	87	224	137	257	595	782	18
International	143	224	194	257	595	782	18
Center	201	224	227	257	595	782	18
for	234	224	245	257	595	782	18
Alcohol	252	224	283	257	595	782	18
Policies.	65	235	98	268	595	782	18
Igra,	54	246	72	280	595	782	18
V.	73	246	81	280	595	782	18
e	83	246	88	280	595	782	18
Irwin,	90	246	113	280	595	782	18
C.	115	246	123	280	595	782	18
(1996).	125	246	153	280	595	782	18
Theories	155	246	188	280	595	782	18
of	190	246	198	280	595	782	18
adolescent	200	246	240	280	595	782	18
risk-taking	242	246	283	280	595	782	18
behavior.	65	258	100	291	595	782	18
En	104	258	115	291	595	782	18
R.	119	258	128	291	595	782	18
J.	132	258	138	291	595	782	18
DiClemente,	142	258	190	291	595	782	18
W.	194	258	205	291	595	782	18
B.	209	258	217	291	595	782	18
Hansen	222	258	250	291	595	782	18
y	254	258	259	291	595	782	18
L.	263	258	271	291	595	782	18
E.	275	258	283	291	595	782	18
Ponton	65	269	92	302	595	782	18
(Eds.),	95	269	120	302	595	782	18
Handbook	123	271	162	302	595	782	18
of	165	271	172	302	595	782	18
adolescent	175	271	216	302	595	782	18
health	218	271	242	302	595	782	18
risk	245	271	259	302	595	782	18
beha-	262	271	283	302	595	782	18
vior.	65	282	83	313	595	782	18
Nueva	85	281	110	314	595	782	18
York:	113	281	134	314	595	782	18
Plenum	136	281	165	314	595	782	18
Press.	168	281	190	314	595	782	18
Izquierdo,	54	292	93	325	595	782	18
T.	95	292	102	325	595	782	18
(2006).	105	292	132	325	595	782	18
Prevención	135	292	177	325	595	782	18
comunitaria.	180	292	228	325	595	782	18
En	230	292	240	325	595	782	18
J.	243	292	249	325	595	782	18
C.	251	292	260	325	595	782	18
Pérez	262	292	283	325	595	782	18
de	65	303	74	337	595	782	18
los	78	303	89	337	595	782	18
Cobos,	92	303	119	337	595	782	18
J.	122	303	128	337	595	782	18
C.	132	303	140	337	595	782	18
Valderrama,	144	303	190	337	595	782	18
G.	193	303	202	337	595	782	18
Cervera	206	303	236	337	595	782	18
y	239	303	244	337	595	782	18
G.	248	303	257	337	595	782	18
Rubio	260	303	283	337	595	782	18
(Eds.),	65	315	91	348	595	782	18
Tratado	96	316	126	348	595	782	18
SET	131	316	147	348	595	782	18
de	152	316	161	348	595	782	18
trastornos	167	316	206	348	595	782	18
adictivos.	211	316	248	348	595	782	18
Madrid:	253	315	283	348	595	782	18
Panamericana.	65	326	121	359	595	782	18
Janoff,	54	338	80	371	595	782	18
S.	84	338	91	371	595	782	18
y	95	338	100	371	595	782	18
Weisbord,	104	338	143	371	595	782	18
M.	146	338	157	371	595	782	18
(2006).	161	338	189	371	595	782	18
Future	193	338	218	371	595	782	18
search	222	338	246	371	595	782	18
as	250	338	258	371	595	782	18
“real-	262	338	283	371	595	782	18
time”	65	349	86	382	595	782	18
action	89	349	112	382	595	782	18
research.	115	349	149	382	595	782	18
Futures,	151	350	183	382	595	782	18
38,	186	350	197	382	595	782	18
716-722.	200	349	234	382	595	782	18
Jessor,	54	360	79	394	595	782	18
R.,	83	360	94	394	595	782	18
Costa,	99	360	123	394	595	782	18
F.	127	360	134	394	595	782	18
M.,	138	360	152	394	595	782	18
Kreuger,	156	360	189	394	595	782	18
P.	193	360	200	394	595	782	18
M.	204	360	215	394	595	782	18
y	219	360	224	394	595	782	18
Turbin,	228	360	256	394	595	782	18
M.	261	360	271	394	595	782	18
S.	276	360	283	394	595	782	18
(2006).	65	372	93	405	595	782	18
A	96	372	102	405	595	782	18
developmental	105	372	161	405	595	782	18
study	164	372	185	405	595	782	18
of	188	372	196	405	595	782	18
heavy	199	372	222	405	595	782	18
drink-	260	372	283	405	595	782	18
ing	65	383	77	416	595	782	18
among	80	383	106	416	595	782	18
college	108	383	135	416	595	782	18
students:	138	383	172	416	595	782	18
The	174	383	188	416	595	782	18
role	191	383	206	416	595	782	18
of	208	383	216	416	595	782	18
psychosocial	218	383	267	416	595	782	18
and	270	383	283	416	595	782	18
behavioral	65	395	105	428	595	782	18
protective	108	395	146	428	595	782	18
and	149	395	163	428	595	782	18
risk	165	395	180	428	595	782	18
factors.	182	395	211	428	595	782	18
Journal	213	396	243	427	595	782	18
of	246	396	253	427	595	782	18
Studies	256	396	283	427	595	782	18
on	65	407	75	439	595	782	18
Alcohol,	77	407	109	439	595	782	18
67,	112	407	124	439	595	782	18
86-94.	126	406	151	439	595	782	18
Jiménez,	54	417	89	451	595	782	18
T.	97	417	104	451	595	782	18
I.,	113	417	121	451	595	782	18
Musitu,	129	417	160	451	595	782	18
G.	168	417	177	451	595	782	18
y	185	417	190	451	595	782	18
Murgui,	198	417	230	451	595	782	18
S.	239	417	246	451	595	782	18
(2008).	255	417	283	451	595	782	18
Funcionamiento	65	429	127	462	595	782	18
familiar	132	429	162	462	595	782	18
y	167	429	172	462	595	782	18
consumo	177	429	212	462	595	782	18
de	217	429	226	462	595	782	18
sustancias	231	429	269	462	595	782	18
en	274	429	283	462	595	782	18
adolescentes:	65	440	118	473	595	782	18
El	126	440	135	473	595	782	18
rol	142	440	153	473	595	782	18
mediador	161	440	198	473	595	782	18
de	206	440	215	473	595	782	18
la	223	440	230	473	595	782	18
autoestima.	238	440	283	473	595	782	18
Internacional	65	453	117	484	595	782	18
Journal	120	453	150	484	595	782	18
of	153	453	161	484	595	782	18
Clinic	164	453	187	484	595	782	18
and	191	453	205	484	595	782	18
Health	209	453	234	484	595	782	18
Psychology,	238	453	283	484	595	782	18
8,	65	464	72	496	595	782	18
139-151.	75	463	109	496	595	782	18
Kaner,	54	474	79	508	595	782	18
E.	85	474	93	508	595	782	18
F.,	98	474	108	508	595	782	18
Dickinson,	113	474	154	508	595	782	18
H.	160	474	169	508	595	782	18
O.,	175	474	186	508	595	782	18
Beyer,	192	474	217	508	595	782	18
F.,	222	474	231	508	595	782	18
Pienaar,	237	474	267	508	595	782	18
E.,	273	474	283	508	595	782	18
Campbell,	65	486	105	519	595	782	18
F.,	108	486	117	519	595	782	18
Schlesinger,	120	486	166	519	595	782	18
C.	169	486	178	519	595	782	18
et	181	486	188	519	595	782	18
al.	191	486	200	519	595	782	18
(2008).	203	486	231	519	595	782	18
Effectiveness	234	487	283	519	595	782	18
of	65	499	73	530	595	782	18
brief	75	499	93	530	595	782	18
alcohol	95	499	123	530	595	782	18
interventions	126	499	175	530	595	782	18
in	177	499	185	530	595	782	18
primary	187	499	218	530	595	782	18
care	220	499	236	530	595	782	18
populations	239	499	283	530	595	782	18
(Review).	65	510	101	541	595	782	18
West	104	509	123	542	595	782	18
Sussex:	125	509	154	542	595	782	18
Wiley.	157	509	181	542	595	782	18
Kendel,	54	520	84	553	595	782	18
D.	87	520	96	553	595	782	18
S.	99	520	107	553	595	782	18
(1996).	110	520	138	553	595	782	18
New	141	520	159	553	595	782	18
estimates	162	520	198	553	595	782	18
of	201	520	209	553	595	782	18
the	212	520	224	553	595	782	18
optimal	227	520	256	553	595	782	18
tax	259	520	271	553	595	782	18
on	274	520	283	553	595	782	18
alcohol.	65	531	96	565	595	782	18
Economic	98	533	136	564	595	782	18
Inquiry,	139	533	169	564	595	782	18
24,	171	533	183	564	595	782	18
296-319.	186	531	220	565	595	782	18
Knibbe,	54	543	84	576	595	782	18
R.	86	543	95	576	595	782	18
A.,	97	543	108	576	595	782	18
Joosten,	111	543	142	576	595	782	18
J.,	144	543	152	576	595	782	18
Derickx,	154	543	187	576	595	782	18
M.,	190	543	203	576	595	782	18
Choquet,	205	543	240	576	595	782	18
M.,	242	543	255	576	595	782	18
Morin,	257	543	283	576	595	782	18
D.,	65	554	77	587	595	782	18
Monshouwer,	80	554	132	587	595	782	18
K.	135	554	144	587	595	782	18
et	147	554	154	587	595	782	18
al.	157	554	166	587	595	782	18
(2005).	169	554	197	587	595	782	18
Perceived	200	554	238	587	595	782	18
availability	241	554	283	587	595	782	18
of	65	566	73	599	595	782	18
substances,	76	566	119	599	595	782	18
substance	122	566	159	599	595	782	18
use	162	566	174	599	595	782	18
and	177	566	191	599	595	782	18
substance-related	194	566	260	599	595	782	18
prob-	263	566	283	599	595	782	18
lems:	65	577	86	610	595	782	18
A	89	577	96	610	595	782	18
cross	100	577	119	610	595	782	18
national	123	577	154	610	595	782	18
study	158	577	178	610	595	782	18
among	182	577	208	610	595	782	18
French	212	577	238	610	595	782	18
and	242	577	256	610	595	782	18
Dutch	260	577	283	610	595	782	18
adolescents.	65	588	111	622	595	782	18
Journal	114	590	143	621	595	782	18
of	146	590	153	621	595	782	18
Substance	156	590	195	621	595	782	18
Use,	197	590	214	621	595	782	18
10,	217	590	229	621	595	782	18
151-163.	231	588	265	622	595	782	18
Knyazev,	54	600	89	633	595	782	18
G.	93	600	102	633	595	782	18
G.,	106	600	118	633	595	782	18
Slobodskaya,	122	600	173	633	595	782	18
H.	177	600	186	633	595	782	18
R.,	190	600	201	633	595	782	18
Kharchenko,	205	600	253	633	595	782	18
I.	257	600	263	633	595	782	18
L.	267	600	275	633	595	782	18
y	279	600	283	633	595	782	18
Wilson,	65	611	95	644	595	782	18
G.	98	611	107	644	595	782	18
D.	111	611	120	644	595	782	18
(2004).	124	611	152	644	595	782	18
Personality	155	611	198	644	595	782	18
and	202	611	215	644	595	782	18
substance	219	611	256	644	595	782	18
use	260	611	272	644	595	782	18
in	276	611	283	644	595	782	18
Russian	65	623	95	656	595	782	18
youths:	99	623	127	656	595	782	18
The	131	623	146	656	595	782	18
predictive	150	623	188	656	595	782	18
and	192	623	205	656	595	782	18
moderating	209	623	253	656	595	782	18
role	257	623	271	656	595	782	18
of	275	623	283	656	595	782	18
behavioural	65	634	112	667	595	782	18
activation	118	634	156	667	595	782	18
and	163	634	177	667	595	782	18
gender.	183	634	211	667	595	782	18
Personality	217	635	263	667	595	782	18
and	269	635	283	667	595	782	18
Individual	65	647	104	678	595	782	18
Differences,	107	647	153	678	595	782	18
37,	155	647	167	678	595	782	18
827-843.	170	645	204	679	595	782	18
Komro,	54	657	83	690	595	782	18
K.	86	657	95	690	595	782	18
A.,	98	657	109	690	595	782	18
Flay,	112	657	131	690	595	782	18
B.	134	657	143	690	595	782	18
R.,	146	657	157	690	595	782	18
Hu,	160	657	174	690	595	782	18
F.	177	657	184	690	595	782	18
B.,	186	657	198	690	595	782	18
Zelli,	201	657	221	690	595	782	18
A.,	223	657	235	690	595	782	18
Rashid,	238	657	267	690	595	782	18
J.	270	657	276	690	595	782	18
y	279	657	283	690	595	782	18
Amuwo,	65	668	98	701	595	782	18
S.	101	668	108	701	595	782	18
(1998).	111	668	139	701	595	782	18
Urban	141	668	165	701	595	782	18
pre-adolescents	168	668	227	701	595	782	18
report	230	668	252	701	595	782	18
percep-	255	668	283	701	595	782	18
tions	65	680	84	713	595	782	18
of	88	680	96	713	595	782	18
easy	99	680	116	713	595	782	18
access	120	680	145	713	595	782	18
to	149	680	156	713	595	782	18
drugs	160	680	181	713	595	782	18
and	185	680	199	713	595	782	18
weapons.	203	680	238	713	595	782	18
Journal	242	681	272	712	595	782	18
of	276	681	283	712	595	782	18
Child	65	692	86	724	595	782	18
and	89	692	103	724	595	782	18
Adolescent	106	692	147	724	595	782	18
Substance	150	692	188	724	595	782	18
Abuse,	191	692	216	724	595	782	18
8,	219	692	226	724	595	782	18
77-90.	229	691	253	724	595	782	18
Psychosocial	54	728	96	756	595	782	18
Intervention	98	728	137	756	595	782	18
Vol.	54	738	67	766	595	782	18
20,	69	738	79	766	595	782	18
No.	81	738	93	766	595	782	18
1,	95	738	101	766	595	782	18
2011	103	738	119	766	595	782	18
-	121	738	124	766	595	782	18
pp.	126	738	136	766	595	782	18
75-94	138	738	157	766	595	782	18
Kosterman,	312	41	356	74	595	782	18
R.,	359	41	370	74	595	782	18
Hawkins,	372	41	408	74	595	782	18
J.	411	41	417	74	595	782	18
D.,	420	41	432	74	595	782	18
Spoth,	434	41	459	74	595	782	18
R.,	462	41	473	74	595	782	18
Haggerty,	475	41	513	74	595	782	18
K.	515	41	525	74	595	782	18
P.	527	41	534	74	595	782	18
y	537	41	541	74	595	782	18
Zhu,	323	53	341	86	595	782	18
K.	345	53	354	86	595	782	18
(1997).	359	53	387	86	595	782	18
Preparing	391	53	428	86	595	782	18
for	432	53	444	86	595	782	18
the	448	53	460	86	595	782	18
“Drug	464	53	488	86	595	782	18
Free	492	53	509	86	595	782	18
Years”:	513	53	541	86	595	782	18
Effects	323	64	350	97	595	782	18
of	354	64	362	97	595	782	18
a	367	64	371	97	595	782	18
preventive	376	64	416	97	595	782	18
parent-training	420	64	477	97	595	782	18
intervention	481	64	527	97	595	782	18
on	532	64	541	97	595	782	18
observed	323	75	358	109	595	782	18
family	364	75	389	109	595	782	18
interactions.	395	75	442	109	595	782	18
Journal	448	77	478	108	595	782	18
of	484	77	491	108	595	782	18
Community	497	77	541	108	595	782	18
Psychology,	323	88	369	120	595	782	18
25,	371	88	383	120	595	782	18
337-352.	386	87	420	120	595	782	18
Kubi	312	98	331	131	595	782	18
č	331	96	335	132	595	782	18
ka,	335	98	347	131	595	782	18
L.,	349	98	359	131	595	782	18
Matĕj	362	98	384	131	595	782	18
č	384	96	388	132	595	782	18
ek,	388	98	400	131	595	782	18
Z.,	402	98	412	131	595	782	18
Dytrych,	415	98	448	131	595	782	18
Z.	450	98	459	131	595	782	18
y	461	98	466	131	595	782	18
Roth,	468	98	489	131	595	782	18
Z.	491	98	499	131	595	782	18
(2001).	501	98	529	131	595	782	18
IQ	531	98	541	131	595	782	18
and	323	110	337	143	595	782	18
personality	340	110	382	143	595	782	18
traits	385	110	404	143	595	782	18
assessed	407	110	439	143	595	782	18
in	442	110	449	143	595	782	18
childhood	452	110	490	143	595	782	18
as	493	110	501	143	595	782	18
predictors	503	110	541	143	595	782	18
of	323	121	331	154	595	782	18
drinking	333	121	365	154	595	782	18
and	367	121	381	154	595	782	18
smoking	383	121	416	154	595	782	18
behavior	418	121	451	154	595	782	18
in	453	121	461	154	595	782	18
middle-age	463	121	506	154	595	782	18
adults:	508	121	533	154	595	782	18
A	535	121	541	154	595	782	18
24-year	323	132	352	166	595	782	18
follow-up	355	132	392	166	595	782	18
study.	395	132	417	166	595	782	18
Addiction,	420	134	459	165	595	782	18
96,	462	134	474	165	595	782	18
1615-1628.	476	132	520	166	595	782	18
Kumpfer,	312	144	348	177	595	782	18
K.	354	144	363	177	595	782	18
L.,	369	144	379	177	595	782	18
Alvarado,	384	144	422	177	595	782	18
R.	428	144	436	177	595	782	18
y	442	144	447	177	595	782	18
Whiteside,	452	144	493	177	595	782	18
H.	499	144	508	177	595	782	18
(2003).	514	144	541	177	595	782	18
Family-based	323	155	375	188	595	782	18
interventions	378	155	427	188	595	782	18
for	430	155	441	188	595	782	18
substance	444	155	481	188	595	782	18
use	483	155	496	188	595	782	18
and	499	155	512	188	595	782	18
misuse	515	155	541	188	595	782	18
prevention.	323	167	366	200	595	782	18
Substance	369	168	407	199	595	782	18
Use	410	168	425	199	595	782	18
and	427	168	442	199	595	782	18
Misuse,	444	168	473	199	595	782	18
38,	476	168	488	199	595	782	18
1759-1787.	491	167	534	200	595	782	18
Kuntsche,	312	178	350	211	595	782	18
E.,	352	178	363	211	595	782	18
Rehm,	365	178	390	211	595	782	18
J.	392	178	398	211	595	782	18
y	401	178	405	211	595	782	18
Gmel,	408	178	431	211	595	782	18
G.	433	178	443	211	595	782	18
(2004).	445	178	473	211	595	782	18
Characteristics	475	178	531	211	595	782	18
of	534	178	541	211	595	782	18
binge	323	189	344	223	595	782	18
drinkers	348	189	379	223	595	782	18
in	382	189	390	223	595	782	18
Europe.	393	189	423	223	595	782	18
Social	426	191	450	222	595	782	18
Science	454	191	483	222	595	782	18
and	486	191	500	222	595	782	18
Medicine,	504	191	541	222	595	782	18
59,	323	202	335	234	595	782	18
113-127.	338	201	371	234	595	782	18
Kuo,	312	212	331	245	595	782	18
P.	333	212	340	245	595	782	18
H.,	343	212	355	245	595	782	18
Yang,	357	212	379	245	595	782	18
H.	382	212	391	245	595	782	18
J.,	394	212	403	245	595	782	18
Soong,	406	212	432	245	595	782	18
W.	435	212	445	245	595	782	18
T.	448	212	456	245	595	782	18
y	459	212	463	245	595	782	18
Chen,	466	212	489	245	595	782	18
W.	491	212	502	245	595	782	18
J.	505	212	511	245	595	782	18
(2002).	514	212	541	245	595	782	18
Substance	323	224	362	257	595	782	18
use	365	224	377	257	595	782	18
among	381	224	406	257	595	782	18
adolescents	409	224	453	257	595	782	18
in	456	224	464	257	595	782	18
Taiwan:	467	224	497	257	595	782	18
Associated	500	224	541	257	595	782	18
personality	323	235	365	268	595	782	18
traits,	369	235	391	268	595	782	18
incompetence	394	235	447	268	595	782	18
and	451	235	465	268	595	782	18
behavioral-emotio-	469	235	541	268	595	782	18
nal	323	246	335	280	595	782	18
problems.	337	246	375	280	595	782	18
Drugs	377	248	401	279	595	782	18
and	403	248	417	279	595	782	18
Alcohol	419	248	449	279	595	782	18
Dependence,	451	248	500	279	595	782	18
67,	503	248	515	279	595	782	18
27-39.	517	246	541	280	595	782	18
Laespada,	312	258	350	291	595	782	18
T.	353	258	360	291	595	782	18
y	363	258	368	291	595	782	18
Elzo,	371	258	390	291	595	782	18
J.	393	258	399	291	595	782	18
(2007a).	402	258	434	291	595	782	18
Consumo	437	258	473	291	595	782	18
de	476	258	485	291	595	782	18
alcohol	488	258	516	291	595	782	18
de	519	258	528	291	595	782	18
los	530	258	541	291	595	782	18
adolescentes:	323	269	374	302	595	782	18
Hablando	377	269	414	302	595	782	18
de	417	269	426	302	595	782	18
cifras	430	269	451	302	595	782	18
y	454	269	459	302	595	782	18
datos.	462	269	485	302	595	782	18
En	488	269	499	302	595	782	18
E.	502	269	510	302	595	782	18
Megías	513	269	541	302	595	782	18
(Ed.),	323	281	345	314	595	782	18
Adolescentes	348	282	397	313	595	782	18
ante	400	282	416	313	595	782	18
el	419	282	426	313	595	782	18
alcohol.	429	282	459	313	595	782	18
Barcelona:	462	281	503	314	595	782	18
Fundació	506	281	541	314	595	782	18
La	323	292	333	325	595	782	18
Caixa.	336	292	360	325	595	782	18
Laespada,	312	303	350	337	595	782	18
T.	353	303	360	337	595	782	18
y	363	303	368	337	595	782	18
Elzo,	370	303	390	337	595	782	18
J.	393	303	399	337	595	782	18
(2007b).	402	303	434	337	595	782	18
Otras	437	303	457	337	595	782	18
dimensiones	460	303	507	337	595	782	18
del	510	303	522	337	595	782	18
con-	525	303	541	337	595	782	18
sumo	323	315	344	348	595	782	18
adolescente	350	315	395	348	595	782	18
de	401	315	410	348	595	782	18
alcohol.	416	315	447	348	595	782	18
En	453	315	464	348	595	782	18
E.	470	315	478	348	595	782	18
Megías	484	315	513	348	595	782	18
(Ed.),	519	315	541	348	595	782	18
Adolescentes	323	328	373	359	595	782	18
ante	377	328	394	359	595	782	18
el	398	328	405	359	595	782	18
alcohol.	410	328	441	359	595	782	18
Barcelona:	446	326	487	359	595	782	18
Fundació	491	326	527	359	595	782	18
La	531	326	541	359	595	782	18
Caixa.	323	338	348	371	595	782	18
Ledermannn,	312	349	362	382	595	782	18
S.	367	349	375	382	595	782	18
(1956).	380	349	407	382	595	782	18
Alcool,	412	350	439	382	595	782	18
alcoolism,	444	350	484	382	595	782	18
alcoolisation:	489	350	541	382	595	782	18
Données	323	362	356	393	595	782	18
scientifiques	359	362	406	393	595	782	18
de	408	362	417	393	595	782	18
caractère	419	362	455	393	595	782	18
physiologique,	458	362	513	393	595	782	18
écono-	516	362	541	393	595	782	18
mique	323	373	346	405	595	782	18
et	349	373	356	405	595	782	18
social.	358	373	384	405	595	782	18
París:	386	372	408	405	595	782	18
Presses	410	372	438	405	595	782	18
Universitaires	441	372	494	405	595	782	18
de	497	372	506	405	595	782	18
France.	508	372	537	405	595	782	18
Lerner,	312	383	339	416	595	782	18
R.	341	383	350	416	595	782	18
M.	352	383	363	416	595	782	18
(2002).	365	383	392	416	595	782	18
Concepts	395	385	430	416	595	782	18
and	432	385	446	416	595	782	18
theories	448	385	479	416	595	782	18
of	481	385	488	416	595	782	18
human	490	385	516	416	595	782	18
devel-	518	385	541	416	595	782	18
opment.	323	396	353	427	595	782	18
Mahwah:	356	395	392	428	595	782	18
Lawrence	395	395	432	428	595	782	18
Erlbaum.	435	395	470	428	595	782	18
Lerner,	312	406	339	439	595	782	18
R.	342	406	351	439	595	782	18
M.	354	406	365	439	595	782	18
(2007).	368	406	395	439	595	782	18
The	398	407	412	439	595	782	18
good	415	407	434	439	595	782	18
teen:	437	407	456	439	595	782	18
Rescuing	459	407	494	439	595	782	18
adolescents	497	407	541	439	595	782	18
from	323	419	341	450	595	782	18
the	343	419	355	450	595	782	18
myths	357	419	379	450	595	782	18
of	381	419	389	450	595	782	18
the	391	419	402	450	595	782	18
storm	405	419	426	450	595	782	18
and	428	419	443	450	595	782	18
stress	445	419	466	450	595	782	18
years.	468	419	491	450	595	782	18
Nueva	494	417	518	451	595	782	18
York:	520	417	541	451	595	782	18
Stonesong.	323	429	365	462	595	782	18
Lila,	312	440	329	473	595	782	18
M.	333	440	344	473	595	782	18
y	348	440	353	473	595	782	18
Gracia,	356	440	384	473	595	782	18
E.	388	440	396	473	595	782	18
(2005).	400	440	428	473	595	782	18
Determinantes	431	440	487	473	595	782	18
de	491	440	500	473	595	782	18
la	503	440	510	473	595	782	18
acepta-	514	440	541	473	595	782	18
ción-rechazo	323	452	372	485	595	782	18
parental.	375	452	408	485	595	782	18
Psicothema,	410	453	457	484	595	782	18
15,	460	453	472	484	595	782	18
301-319.	474	452	508	485	595	782	18
Lila,	312	463	329	496	595	782	18
M.,	333	463	346	496	595	782	18
Buelga,	350	463	379	496	595	782	18
S.	382	463	390	496	595	782	18
y	393	463	398	496	595	782	18
Musitu,	402	463	431	496	595	782	18
G.	434	463	444	496	595	782	18
(2006).	447	463	475	496	595	782	18
Programa	478	464	517	496	595	782	18
Lisis:	520	464	541	496	595	782	18
Las	323	476	337	507	595	782	18
relaciones	341	476	380	507	595	782	18
entre	383	476	403	507	595	782	18
padres	406	476	432	507	595	782	18
e	436	476	440	507	595	782	18
hijos	444	476	462	507	595	782	18
en	466	476	475	507	595	782	18
la	478	476	486	507	595	782	18
adolescencia.	489	476	541	507	595	782	18
Madrid:	323	486	354	519	595	782	18
Pirámide.	356	486	393	519	595	782	18
Lila,	312	497	329	530	595	782	18
M.,	333	497	346	530	595	782	18
Van	350	497	365	530	595	782	18
Acken,	368	497	395	530	595	782	18
M.,	398	497	412	530	595	782	18
Musitu,	415	497	445	530	595	782	18
G.	448	497	457	530	595	782	18
y	461	497	466	530	595	782	18
Buelga,	469	497	499	530	595	782	18
S.	502	497	510	530	595	782	18
(2006).	514	497	541	530	595	782	18
Families	323	509	356	542	595	782	18
and	359	509	373	542	595	782	18
adolescence.	376	509	424	542	595	782	18
En	428	509	438	542	595	782	18
S.	441	509	449	542	595	782	18
Jackson	452	509	482	542	595	782	18
y	486	509	490	542	595	782	18
L.	494	509	502	542	595	782	18
Goossens	505	509	541	542	595	782	18
(Eds.),	323	520	349	553	595	782	18
Handbook	355	521	395	553	595	782	18
of	401	521	408	553	595	782	18
adolescent	414	521	455	553	595	782	18
development.	461	521	512	553	595	782	18
Hove:	518	520	541	553	595	782	18
Psychology	323	531	367	565	595	782	18
Press.	370	531	393	565	595	782	18
Lindstrom,	312	543	354	576	595	782	18
M.	356	543	367	576	595	782	18
(2006).	370	543	398	576	595	782	18
Psychosocial	400	543	450	576	595	782	18
work	452	543	472	576	595	782	18
conditions,	475	543	517	576	595	782	18
social	519	543	541	576	595	782	18
participation	323	554	371	587	595	782	18
and	373	554	387	587	595	782	18
social	389	554	412	587	595	782	18
capital:	414	554	442	587	595	782	18
A	444	554	451	587	595	782	18
causal	452	554	476	587	595	782	18
pathway	478	554	511	587	595	782	18
investi-	513	554	541	587	595	782	18
gated	323	566	344	599	595	782	18
in	351	566	358	599	595	782	18
a	365	566	369	599	595	782	18
longitudinal	375	566	423	599	595	782	18
study.	430	566	453	599	595	782	18
Social	459	567	484	598	595	782	18
Science	490	567	520	598	595	782	18
and	527	567	541	598	595	782	18
Medicine,	323	578	361	610	595	782	18
62,	363	578	375	610	595	782	18
280-291.	378	577	412	610	595	782	18
Livingston,	312	588	355	622	595	782	18
M.,	358	588	371	622	595	782	18
Chikritzhs,	374	588	415	622	595	782	18
T.	418	588	425	622	595	782	18
y	428	588	433	622	595	782	18
Room,	435	588	461	622	595	782	18
R.	463	588	472	622	595	782	18
(2007).	474	588	502	622	595	782	18
Changing	504	588	541	622	595	782	18
the	323	600	335	633	595	782	18
density	339	600	366	633	595	782	18
of	370	600	378	633	595	782	18
alcohol	382	600	410	633	595	782	18
outlets	414	600	440	633	595	782	18
to	444	600	451	633	595	782	18
reduce	455	600	480	633	595	782	18
alcohol-related	484	600	541	633	595	782	18
problems.	323	611	361	644	595	782	18
Drug	363	613	384	644	595	782	18
and	386	613	400	644	595	782	18
Alcohol	403	613	432	644	595	782	18
Review,	435	613	464	644	595	782	18
26,	467	613	479	644	595	782	18
557-566.	481	611	515	644	595	782	18
Llinares,	312	623	345	656	595	782	18
L.,	348	623	358	656	595	782	18
Molpeceres,	361	623	408	656	595	782	18
M.	410	623	421	656	595	782	18
A.	423	623	432	656	595	782	18
y	435	623	439	656	595	782	18
Musitu,	442	623	471	656	595	782	18
G.	474	623	483	656	595	782	18
(2001).	485	623	513	656	595	782	18
Estilos	516	623	541	656	595	782	18
de	323	634	332	667	595	782	18
disciplina	335	634	372	667	595	782	18
familiar	374	634	404	667	595	782	18
y	407	634	412	667	595	782	18
prioridades	414	634	457	667	595	782	18
de	459	634	468	667	595	782	18
valor	471	634	490	667	595	782	18
en	493	634	502	667	595	782	18
la	505	634	511	667	595	782	18
adoles-	514	634	541	667	595	782	18
cencia.	323	645	350	679	595	782	18
Revista	352	647	380	678	595	782	18
de	383	647	392	678	595	782	18
Psicología	394	647	435	678	595	782	18
Social	438	647	461	678	595	782	18
Aplicada,	464	647	501	678	595	782	18
11,	503	647	514	678	595	782	18
49-68.	517	645	541	679	595	782	18
Loeber,	312	657	341	690	595	782	18
R.,	346	657	357	690	595	782	18
Yin,	362	657	378	690	595	782	18
Y.,	383	657	394	690	595	782	18
Anderson,	398	657	438	690	595	782	18
S.	443	657	451	690	595	782	18
J.,	456	657	464	690	595	782	18
Schmidt,	470	657	504	690	595	782	18
L.	509	657	517	690	595	782	18
C.	523	657	531	690	595	782	18
y	537	657	541	690	595	782	18
Crawford,	323	668	362	701	595	782	18
A.	364	668	373	701	595	782	18
(2000).	376	668	404	701	595	782	18
Stability	407	668	439	701	595	782	18
of	441	668	449	701	595	782	18
family	452	668	477	701	595	782	18
interaction	480	668	520	701	595	782	18
from	523	668	541	701	595	782	18
ages	323	680	340	713	595	782	18
6	343	680	347	713	595	782	18
to	350	680	357	713	595	782	18
18.	360	680	372	713	595	782	18
Journal	375	681	404	712	595	782	18
of	407	681	414	712	595	782	18
Abnormal	417	681	455	712	595	782	18
Child	457	681	479	712	595	782	18
Psychology,	481	681	527	712	595	782	18
28,	530	681	541	712	595	782	18
353-369.	323	691	357	724	595	782	18
Copyright	335	728	367	756	595	782	18
2011	369	728	385	756	595	782	18
by	387	728	395	756	595	782	18
the	398	728	407	756	595	782	18
Colegio	410	728	435	756	595	782	18
Oficial	437	728	459	756	595	782	18
de	462	728	469	756	595	782	18
Psicólogos	471	728	506	756	595	782	18
de	508	728	516	756	595	782	18
Madrid	518	728	541	756	595	782	18
ISSN:	382	738	401	766	595	782	18
1132-0559	404	738	438	766	595	782	18
-	440	738	443	766	595	782	18
DOI:	445	738	462	766	595	782	18
10.5093/in2011v20n1a7	464	738	541	766	595	782	18
J	245	16	248	44	595	782	19
AVIER	248	21	266	42	595	782	19
P	268	16	272	44	595	782	19
ONS	272	21	284	42	595	782	19
Y	286	21	291	42	595	782	19
S	293	16	297	44	595	782	19
OFÍA	297	21	311	42	595	782	19
B	313	16	318	44	595	782	19
UELGA	318	21	339	42	595	782	19
Mackintosh,	54	41	101	74	595	782	19
A.	104	41	113	74	595	782	19
M.,	116	41	129	74	595	782	19
Earleywine,	133	41	178	74	595	782	19
M.	182	41	192	74	595	782	19
y	196	41	200	74	595	782	19
Dunn,	204	41	227	74	595	782	19
M.	230	41	241	74	595	782	19
E.	244	41	253	74	595	782	19
(2006).	256	41	283	74	595	782	19
Alcohol	65	53	96	86	595	782	19
expectancies	98	53	147	86	595	782	19
for	150	53	161	86	595	782	19
social	163	53	186	86	595	782	19
facilitation:	188	53	232	86	595	782	19
A	234	53	241	86	595	782	19
short	243	53	262	86	595	782	19
form	265	53	283	86	595	782	19
with	65	64	82	97	595	782	19
decreased	84	64	122	97	595	782	19
bias.	124	64	142	97	595	782	19
Addictive	144	65	180	97	595	782	19
Behaviors,	182	65	223	97	595	782	19
31,	226	65	238	97	595	782	19
1536-1546.	240	64	283	97	595	782	19
Martínez-Álvarez,	54	75	127	109	595	782	19
J.	134	75	140	109	595	782	19
L.,	148	75	159	109	595	782	19
Fuertes,	166	75	197	109	595	782	19
A.,	204	75	216	109	595	782	19
Ramos,	223	75	253	109	595	782	19
M.	260	75	271	109	595	782	19
y	279	75	283	109	595	782	19
Hernández-Martín,	65	87	138	120	595	782	19
A.	140	87	150	120	595	782	19
(2003).	153	87	181	120	595	782	19
Consumo	184	87	220	120	595	782	19
de	224	87	233	120	595	782	19
drogas	236	87	261	120	595	782	19
en	264	87	273	120	595	782	19
la	277	87	283	120	595	782	19
adolescencia:	65	98	116	131	595	782	19
Importancia	120	98	165	131	595	782	19
del	169	98	180	131	595	782	19
afecto	183	98	206	131	595	782	19
y	210	98	214	131	595	782	19
de	218	98	227	131	595	782	19
la	230	98	237	131	595	782	19
supervisión	240	98	283	131	595	782	19
parental.	65	110	98	143	595	782	19
Psicothema,	101	111	147	142	595	782	19
15,	150	111	162	142	595	782	19
161-166.	165	110	199	143	595	782	19
Martínez-González,	54	121	130	154	595	782	19
J.	132	121	139	154	595	782	19
M.	141	121	152	154	595	782	19
y	155	121	160	154	595	782	19
Robles,	163	121	192	154	595	782	19
L.	195	121	203	154	595	782	19
(2001).	206	121	233	154	595	782	19
Variables	236	121	272	154	595	782	19
de	274	121	283	154	595	782	19
protección	65	132	105	166	595	782	19
ante	107	132	123	166	595	782	19
el	125	132	132	166	595	782	19
consumo	134	132	168	166	595	782	19
de	170	132	179	166	595	782	19
alcohol	181	132	209	166	595	782	19
y	211	132	216	166	595	782	19
tabaco	218	132	243	166	595	782	19
en	245	132	254	166	595	782	19
adoles-	256	132	283	166	595	782	19
centes.	65	144	91	177	595	782	19
Psicothema,	94	145	141	177	595	782	19
13,	143	145	155	177	595	782	19
222-228.	158	144	192	177	595	782	19
May,	54	155	73	188	595	782	19
D.	76	155	85	188	595	782	19
C.,	88	155	99	188	595	782	19
Vartanian,	101	155	140	188	595	782	19
L.	142	155	151	188	595	782	19
R.	153	155	162	188	595	782	19
y	165	155	169	188	595	782	19
Virgo,	172	155	196	188	595	782	19
K.	198	155	207	188	595	782	19
(2002).	210	155	238	188	595	782	19
The	240	155	255	188	595	782	19
impact	258	155	283	188	595	782	19
of	65	167	73	200	595	782	19
parental	76	167	107	200	595	782	19
attachment	110	167	152	200	595	782	19
and	155	167	169	200	595	782	19
supervision	172	167	216	200	595	782	19
on	220	167	229	200	595	782	19
fear	232	167	247	200	595	782	19
of	251	167	258	200	595	782	19
crime	262	167	283	200	595	782	19
among	65	178	91	211	595	782	19
adolescent	94	178	134	211	595	782	19
males.	136	178	161	211	595	782	19
Adolescence,	164	179	213	211	595	782	19
37,	216	179	228	211	595	782	19
267-287.	230	178	264	211	595	782	19
Mead,	54	189	78	223	595	782	19
G.	80	189	89	223	595	782	19
H.	92	189	101	223	595	782	19
(1967).	104	189	131	223	595	782	19
Mind,	134	191	156	222	595	782	19
self	158	191	172	222	595	782	19
and	174	191	188	222	595	782	19
society:	191	191	220	222	595	782	19
From	223	191	243	222	595	782	19
the	246	191	257	222	595	782	19
stand-	260	191	283	222	595	782	19
point	65	202	85	234	595	782	19
of	87	202	95	234	595	782	19
a	97	202	102	234	595	782	19
social	105	202	127	234	595	782	19
behaviorist.	130	202	175	234	595	782	19
Chicago:	178	201	212	234	595	782	19
University	215	201	255	234	595	782	19
Press.	257	201	280	234	595	782	19
Merenäkk,	54	212	94	245	595	782	19
L.,	97	212	108	245	595	782	19
Harro,	111	212	135	245	595	782	19
M.,	138	212	151	245	595	782	19
Kiive,	155	212	178	245	595	782	19
E.,	181	212	191	245	595	782	19
Laidra,	194	212	221	245	595	782	19
K.,	224	212	236	245	595	782	19
Eensoo,	239	212	269	245	595	782	19
D.,	272	212	283	245	595	782	19
Allik,	65	224	87	257	595	782	19
J.	89	224	95	257	595	782	19
et	98	224	105	257	595	782	19
al.	108	224	117	257	595	782	19
(2003).	120	224	147	257	595	782	19
Association	149	224	193	257	595	782	19
between	196	224	227	257	595	782	19
substance	230	224	266	257	595	782	19
use,	269	224	283	257	595	782	19
personality	65	235	106	268	595	782	19
traits	110	235	128	268	595	782	19
and	131	235	145	268	595	782	19
platelet	148	235	175	268	595	782	19
MAO	178	235	200	268	595	782	19
activity	203	235	231	268	595	782	19
in	234	235	242	268	595	782	19
preadoles-	245	235	283	268	595	782	19
cents	65	246	84	280	595	782	19
and	86	246	100	280	595	782	19
adolescents.	102	246	147	280	595	782	19
Addictive	148	248	184	279	595	782	19
Behaviors,	185	248	225	279	595	782	19
28,	227	248	239	279	595	782	19
1507-1514.	241	246	283	280	595	782	19
Moliner,	54	258	86	291	595	782	19
M.	89	258	100	291	595	782	19
A.	103	258	112	291	595	782	19
(1998).	115	258	143	291	595	782	19
Marketing	146	259	185	291	595	782	19
social:	188	259	214	291	595	782	19
La	217	259	227	291	595	782	19
gestión	230	259	257	291	595	782	19
de	260	259	269	291	595	782	19
las	272	259	283	291	595	782	19
causas	65	271	91	302	595	782	19
sociales.	94	271	127	302	595	782	19
Madrid:	129	269	160	302	595	782	19
Esic.	162	269	181	302	595	782	19
Monk,	54	281	79	314	595	782	19
D.	82	281	91	314	595	782	19
y	94	281	99	314	595	782	19
Ricciardelli,	102	281	148	314	595	782	19
L.	151	281	159	314	595	782	19
A.	162	281	171	314	595	782	19
(2003).	174	281	202	314	595	782	19
Three	204	281	226	314	595	782	19
dimensions	229	281	273	314	595	782	19
of	276	281	283	314	595	782	19
the	65	292	77	325	595	782	19
male	83	292	101	325	595	782	19
gender	107	292	134	325	595	782	19
roles	140	292	158	325	595	782	19
as	164	292	172	325	595	782	19
correlates	178	292	215	325	595	782	19
of	221	292	229	325	595	782	19
alcohol	235	292	264	325	595	782	19
and	270	292	283	325	595	782	19
cannabis	65	303	100	337	595	782	19
involvement	108	303	158	337	595	782	19
in	166	303	174	337	595	782	19
young	182	303	207	337	595	782	19
Australian	214	303	256	337	595	782	19
men.	264	303	283	337	595	782	19
Psychology	65	316	109	348	595	782	19
of	112	316	119	348	595	782	19
Men	122	316	138	348	595	782	19
and	141	316	155	348	595	782	19
Masculinity,	158	316	205	348	595	782	19
5,	207	316	214	348	595	782	19
132-142.	217	315	251	348	595	782	19
Muñoz-Pérez,	54	326	107	359	595	782	19
F.	110	326	117	359	595	782	19
y	119	326	124	359	595	782	19
Nizard,	126	326	154	359	595	782	19
A.	156	326	165	359	595	782	19
(1995).	168	326	195	359	595	782	19
Alcool,	197	326	225	359	595	782	19
consommation	228	326	283	359	595	782	19
moyenne	65	338	100	371	595	782	19
et	103	338	110	371	595	782	19
consommation	113	338	169	371	595	782	19
excessive:	172	338	211	371	595	782	19
Actualité	214	338	248	371	595	782	19
de	251	338	260	371	595	782	19
Sully	263	338	283	371	595	782	19
Ledermann.	65	349	111	382	595	782	19
Population,	113	350	158	382	595	782	19
6.	161	350	168	382	595	782	19
1693-1701.	170	349	214	382	595	782	19
Muñoz-Rivas,	54	360	108	394	595	782	19
M.	110	360	121	394	595	782	19
y	123	360	128	394	595	782	19
Graña,	130	360	156	394	595	782	19
J.	158	360	164	394	595	782	19
L.	166	360	175	394	595	782	19
(2005).	177	360	204	394	595	782	19
Influencia	207	360	245	394	595	782	19
del	247	360	259	394	595	782	19
grupo	261	360	283	394	595	782	19
de	65	372	74	405	595	782	19
iguales	79	372	105	405	595	782	19
y	110	372	115	405	595	782	19
satisfacción	119	372	164	405	595	782	19
con	168	372	182	405	595	782	19
la	186	372	193	405	595	782	19
ocupación	198	372	237	405	595	782	19
del	241	372	253	405	595	782	19
tiempo	257	372	283	405	595	782	19
libre.	65	383	85	416	595	782	19
En	88	383	99	416	595	782	19
L.	102	383	110	416	595	782	19
Ezpeleta	113	383	145	416	595	782	19
(Ed.),	148	383	170	416	595	782	19
Factores	173	385	207	416	595	782	19
de	210	385	218	416	595	782	19
riesgo	222	385	245	416	595	782	19
en	248	385	257	416	595	782	19
psico-	260	385	283	416	595	782	19
patología	65	396	102	427	595	782	19
del	104	396	116	427	595	782	19
desarrollo.	118	396	160	427	595	782	19
Barcelona:	163	395	204	428	595	782	19
Masson.	206	395	238	428	595	782	19
Musitu,	54	406	83	439	595	782	19
G.	86	406	95	439	595	782	19
y	97	406	102	439	595	782	19
Herrero,	104	406	136	439	595	782	19
J.	139	406	145	439	595	782	19
(2003).	147	406	175	439	595	782	19
El	177	406	186	439	595	782	19
rol	188	406	199	439	595	782	19
de	201	406	210	439	595	782	19
la	212	406	219	439	595	782	19
autoestima	222	406	263	439	595	782	19
en	265	406	274	439	595	782	19
el	277	406	283	439	595	782	19
consumo	65	417	99	451	595	782	19
moderado	102	417	140	451	595	782	19
de	142	417	151	451	595	782	19
drogas	154	417	179	451	595	782	19
en	181	417	190	451	595	782	19
la	193	417	200	451	595	782	19
adolescencia.	202	417	253	451	595	782	19
Revista	255	419	283	450	595	782	19
Internacional	65	430	117	462	595	782	19
de	120	430	128	462	595	782	19
Ciencias	131	430	164	462	595	782	19
Sociales,	167	430	201	462	595	782	19
13,	204	430	215	462	595	782	19
285-306.	218	429	252	462	595	782	19
Musitu,	54	440	83	473	595	782	19
G.,	86	440	98	473	595	782	19
Buelga,	100	440	130	473	595	782	19
S.	133	440	140	473	595	782	19
y	143	440	148	473	595	782	19
Jiménez,	151	440	184	473	595	782	19
T.	187	440	194	473	595	782	19
I.	197	440	203	473	595	782	19
(2009).	205	440	233	473	595	782	19
Perspectivas	236	440	283	473	595	782	19
sociocomunitarias.	65	452	137	485	595	782	19
En	139	452	150	485	595	782	19
G.	153	452	162	485	595	782	19
Musitu,	165	452	194	485	595	782	19
S.	197	452	204	485	595	782	19
Buelga,	207	452	236	485	595	782	19
A.	238	452	248	485	595	782	19
Vera,	250	452	270	485	595	782	19
M.	273	452	283	485	595	782	19
E.	65	463	73	496	595	782	19
Ávila	76	463	97	496	595	782	19
y	100	463	104	496	595	782	19
C.	107	463	116	496	595	782	19
Arango	118	463	146	496	595	782	19
(Eds.),	149	463	174	496	595	782	19
Psicología	177	464	217	496	595	782	19
social	220	464	242	496	595	782	19
comunita-	245	464	283	496	595	782	19
ria.	65	476	79	507	595	782	19
México:	81	474	113	508	595	782	19
Trillas.	115	474	142	508	595	782	19
Musitu,	54	486	83	519	595	782	19
G.,	88	486	100	519	595	782	19
Buelga,	105	486	134	519	595	782	19
S.,	139	486	149	519	595	782	19
Lila,	154	486	172	519	595	782	19
M.	177	486	187	519	595	782	19
y	192	486	197	519	595	782	19
Cava,	202	486	224	519	595	782	19
M.	229	486	240	519	595	782	19
J.	245	486	251	519	595	782	19
(2001).	256	486	283	519	595	782	19
Familia	65	499	95	530	595	782	19
y	98	499	102	530	595	782	19
adolescencia.	105	499	157	530	595	782	19
Madrid:	159	497	190	530	595	782	19
Síntesis.	193	497	224	530	595	782	19
Musitu,	54	509	84	542	595	782	19
G.,	93	509	105	542	595	782	19
Jiménez,	113	509	148	542	595	782	19
T.	156	509	163	542	595	782	19
I.	172	509	177	542	595	782	19
y	185	509	190	542	595	782	19
Murgui,	198	509	230	542	595	782	19
S.	239	509	246	542	595	782	19
(2007).	255	509	283	542	595	782	19
Funcionamiento	65	520	127	553	595	782	19
familiar,	130	520	162	553	595	782	19
autoestima	166	520	207	553	595	782	19
y	210	520	215	553	595	782	19
consumo	218	520	253	553	595	782	19
de	256	520	265	553	595	782	19
sus-	268	520	283	553	595	782	19
tancias:	65	531	94	565	595	782	19
Un	100	531	111	565	595	782	19
modelo	117	531	146	565	595	782	19
de	151	531	160	565	595	782	19
mediación.	166	531	208	565	595	782	19
Revista	214	533	241	564	595	782	19
de	247	533	256	564	595	782	19
Salud	262	533	283	564	595	782	19
Pública	65	544	95	576	595	782	19
de	97	544	106	576	595	782	19
México,	109	544	139	576	595	782	19
49,	142	544	154	576	595	782	19
3-10.	156	543	176	576	595	782	19
O'Moore,	54	554	92	587	595	782	19
M.	94	554	105	587	595	782	19
y	107	554	112	587	595	782	19
Kirkham,	115	554	151	587	595	782	19
C.	154	554	162	587	595	782	19
(2001).	165	554	192	587	595	782	19
Self-steem	195	554	236	587	595	782	19
and	238	554	252	587	595	782	19
its	255	554	263	587	595	782	19
rela-	266	554	283	587	595	782	19
tionships	65	566	99	599	595	782	19
to	102	566	109	599	595	782	19
bullying	112	566	144	599	595	782	19
behaviour.	146	566	186	599	595	782	19
Aggressive	189	567	230	598	595	782	19
Behavior,	233	567	269	598	595	782	19
27,	272	567	283	598	595	782	19
269-283.	65	577	99	610	595	782	19
Olson,	54	588	79	622	595	782	19
D.	82	588	92	622	595	782	19
H.	95	588	104	622	595	782	19
(1991).	108	588	136	622	595	782	19
Commentary:	139	588	192	622	595	782	19
Three-dimensional	195	588	267	622	595	782	19
cir-	270	588	283	622	595	782	19
cumplex	65	600	98	633	595	782	19
model	104	600	128	633	595	782	19
and	134	600	148	633	595	782	19
revised	154	600	181	633	595	782	19
scoring	187	600	215	633	595	782	19
of	221	600	229	633	595	782	19
“Faces	235	600	261	633	595	782	19
III”.	267	600	283	633	595	782	19
Family	65	613	92	644	595	782	19
Process,	95	613	127	644	595	782	19
30,	129	613	141	644	595	782	19
74-79.	144	611	168	644	595	782	19
Palmonari,	54	623	95	656	595	782	19
A.	97	623	106	656	595	782	19
(1997).	109	623	137	656	595	782	19
Psicologia	139	624	180	655	595	782	19
dell'adolescenza.	182	624	248	655	595	782	19
Bolonia:	251	623	283	656	595	782	19
Il	65	634	71	667	595	782	19
Mulino.	74	634	104	667	595	782	19
Pantin,	54	645	80	679	595	782	19
H.,	83	645	95	679	595	782	19
Coatsworth,	97	645	143	679	595	782	19
J.	146	645	152	679	595	782	19
D.,	155	645	166	679	595	782	19
Feaster,	169	645	198	679	595	782	19
D.	201	645	210	679	595	782	19
J.,	213	645	221	679	595	782	19
Newman,	224	645	261	679	595	782	19
F.	263	645	270	679	595	782	19
L.,	273	645	283	679	595	782	19
Briones,	65	657	97	690	595	782	19
E.,	99	657	110	690	595	782	19
Prado,	112	657	137	690	595	782	19
G.	139	657	148	690	595	782	19
et	151	657	158	690	595	782	19
al.	160	657	169	690	595	782	19
(2003).	172	657	199	690	595	782	19
Familias	202	657	234	690	595	782	19
Unidas:	237	657	266	690	595	782	19
The	269	657	283	690	595	782	19
efficacy	65	668	96	701	595	782	19
of	100	668	108	701	595	782	19
an	112	668	121	701	595	782	19
intervention	125	668	171	701	595	782	19
to	175	668	183	701	595	782	19
promote	187	668	218	701	595	782	19
parental	223	668	253	701	595	782	19
invest-	258	668	283	701	595	782	19
ment	65	680	84	713	595	782	19
in	86	680	94	713	595	782	19
Hispanic	96	680	130	713	595	782	19
immigrant	132	680	171	713	595	782	19
families.	173	680	206	713	595	782	19
Prevention	209	681	250	712	595	782	19
Science,	252	681	283	712	595	782	19
4,	65	692	72	724	595	782	19
189-201.	75	691	109	724	595	782	19
Copyright	54	728	86	756	595	782	19
2011	89	728	104	756	595	782	19
by	106	728	114	756	595	782	19
the	117	728	126	756	595	782	19
Colegio	129	728	154	756	595	782	19
Oficial	156	728	178	756	595	782	19
de	181	728	188	756	595	782	19
Psicólogos	190	728	225	756	595	782	19
de	227	728	235	756	595	782	19
Madrid	237	728	260	756	595	782	19
ISSN:	54	738	73	766	595	782	19
1132-0559	76	738	110	766	595	782	19
-	112	738	115	766	595	782	19
DOI:	117	738	133	766	595	782	19
10.5093/in2011v20n1a7	136	738	213	766	595	782	19
93	529	6	541	47	595	782	19
Parke,	312	41	336	74	595	782	19
R.	338	41	347	74	595	782	19
D.	349	41	359	74	595	782	19
(2004).	361	41	389	74	595	782	19
Development	391	41	443	74	595	782	19
in	445	41	452	74	595	782	19
family.	455	41	481	74	595	782	19
Annual	484	43	511	74	595	782	19
Review	514	43	541	74	595	782	19
of	323	54	330	85	595	782	19
Psychology,	333	54	379	85	595	782	19
55,	381	54	393	85	595	782	19
365-399.	396	53	430	86	595	782	19
Pérez-Álvarez,	312	64	371	97	595	782	19
M.	379	64	390	97	595	782	19
y	397	64	402	97	595	782	19
García-Montes,	410	64	472	97	595	782	19
J.	480	64	486	97	595	782	19
M.	494	64	505	97	595	782	19
(2004).	512	64	541	97	595	782	19
Personality	323	75	366	109	595	782	19
as	368	75	376	109	595	782	19
a	378	75	382	109	595	782	19
work	384	75	404	109	595	782	19
of	406	75	414	109	595	782	19
art.	416	75	428	109	595	782	19
New	430	77	447	108	595	782	19
Ideas	449	77	470	108	595	782	19
in	472	77	480	108	595	782	19
Psychology,	482	77	527	108	595	782	19
22,	529	77	541	108	595	782	19
157-173.	323	87	357	120	595	782	19
Pilatti,	312	98	337	131	595	782	19
A.,	341	98	353	131	595	782	19
Cassola,	358	98	390	131	595	782	19
I.,	394	98	402	131	595	782	19
Godoy,	407	98	435	131	595	782	19
J.	440	98	446	131	595	782	19
y	451	98	455	131	595	782	19
Brussino,	460	98	496	131	595	782	19
S.	501	98	509	131	595	782	19
(2005).	514	98	541	131	595	782	19
Validez	323	110	352	143	595	782	19
factorial	354	110	386	143	595	782	19
del	389	110	400	143	595	782	19
“Cuestionario	403	110	456	143	595	782	19
de	458	110	467	143	595	782	19
Expectativas	470	110	519	143	595	782	19
hacia	521	110	541	143	595	782	19
el	323	121	330	154	595	782	19
Alcohol”.	332	121	370	154	595	782	19
En	372	121	383	154	595	782	19
J.	386	121	392	154	595	782	19
Vivas	395	121	416	154	595	782	19
(Ed.),	419	121	441	154	595	782	19
Las	444	122	458	154	595	782	19
ciencias	461	122	492	154	595	782	19
del	495	122	506	154	595	782	19
compor-	509	122	541	154	595	782	19
tamiento	323	134	356	165	595	782	19
en	361	134	370	165	595	782	19
los	374	134	385	165	595	782	19
albores	390	134	418	165	595	782	19
del	423	134	434	165	595	782	19
siglo	439	134	457	165	595	782	19
XXI.	462	134	479	165	595	782	19
Mar	483	132	499	166	595	782	19
del	504	132	515	166	595	782	19
Plata:	520	132	541	166	595	782	19
Universidad	323	144	369	177	595	782	19
Nacional	372	144	406	177	595	782	19
de	409	144	418	177	595	782	19
Mar	421	144	436	177	595	782	19
del	439	144	451	177	595	782	19
Plata.	453	144	475	177	595	782	19
Pinazo,	312	155	340	188	595	782	19
S.	342	155	350	188	595	782	19
y	352	155	357	188	595	782	19
Pons,	359	155	380	188	595	782	19
J.	383	155	389	188	595	782	19
(2002).	391	155	419	188	595	782	19
La	421	155	431	188	595	782	19
implicación	433	155	478	188	595	782	19
de	481	155	489	188	595	782	19
los	492	155	503	188	595	782	19
padres	505	155	530	188	595	782	19
en	532	155	541	188	595	782	19
los	323	167	334	200	595	782	19
programas	338	167	378	200	595	782	19
preventivos	382	167	427	200	595	782	19
del	431	167	442	200	595	782	19
consumo	446	167	481	200	595	782	19
de	485	167	494	200	595	782	19
drogas:	498	167	526	200	595	782	19
Un	530	167	541	200	595	782	19
estudio	323	178	351	211	595	782	19
empírico.	356	178	392	211	595	782	19
En	398	178	409	211	595	782	19
J.	414	178	420	211	595	782	19
R.	426	178	435	211	595	782	19
Fernández-Hermida	441	178	516	211	595	782	19
y	522	178	527	211	595	782	19
R.	533	178	541	211	595	782	19
Secades	323	189	354	223	595	782	19
(Eds.),	356	189	381	223	595	782	19
Intervención	384	191	432	222	595	782	19
familiar	434	191	465	222	595	782	19
en	467	191	476	222	595	782	19
la	478	191	486	222	595	782	19
prevención	488	191	530	222	595	782	19
de	532	191	541	222	595	782	19
las	323	202	334	234	595	782	19
drogodependencias.	340	202	416	234	595	782	19
Madrid:	422	201	453	234	595	782	19
Plan	458	201	475	234	595	782	19
Nacional	481	201	515	234	595	782	19
sobre	521	201	541	234	595	782	19
Drogas.	323	212	353	245	595	782	19
Plant,	312	224	334	257	595	782	19
M.	336	224	347	257	595	782	19
y	350	224	355	257	595	782	19
Plant	357	224	377	257	595	782	19
M.	379	224	390	257	595	782	19
(2006).	393	224	421	257	595	782	19
Binge	423	225	445	256	595	782	19
Britain:	448	225	478	256	595	782	19
Alcohol	481	225	510	256	595	782	19
and	513	225	527	256	595	782	19
the	530	225	541	256	595	782	19
national	323	236	355	268	595	782	19
response.	357	236	393	268	595	782	19
Nueva	396	235	420	268	595	782	19
York:	423	235	444	268	595	782	19
Oxford	446	235	474	268	595	782	19
University	476	235	516	268	595	782	19
Press.	519	235	541	268	595	782	19
Pons,	312	246	333	280	595	782	19
J.	336	246	342	280	595	782	19
(2001).	346	246	374	280	595	782	19
Actitudes	377	246	414	280	595	782	19
hacia	417	246	437	280	595	782	19
el	441	246	448	280	595	782	19
alcohol,	452	246	482	280	595	782	19
conocimientos	486	246	541	280	595	782	19
sobre	323	258	344	291	595	782	19
sus	346	258	358	291	595	782	19
efectos	361	258	388	291	595	782	19
y	390	258	395	291	595	782	19
consumo	397	258	431	291	595	782	19
alcohólico	434	258	473	291	595	782	19
en	476	258	485	291	595	782	19
los	487	258	498	291	595	782	19
adolescen-	501	258	541	291	595	782	19
tes.	323	269	336	302	595	782	19
En	341	269	352	302	595	782	19
V.	357	269	365	302	595	782	19
Martínez-Vizcaíno	370	269	441	302	595	782	19
y	446	269	451	302	595	782	19
R.	456	269	465	302	595	782	19
Bartolomé	470	269	510	302	595	782	19
(Eds.),	515	269	541	302	595	782	19
Alcoholismo:	323	282	376	313	595	782	19
Bases	382	282	405	313	595	782	19
para	412	282	430	313	595	782	19
la	437	282	444	313	595	782	19
intervención.	451	282	503	313	595	782	19
Cuenca:	509	281	541	314	595	782	19
Universidad	323	292	369	325	595	782	19
de	372	292	381	325	595	782	19
Castilla	384	292	413	325	595	782	19
-	415	292	418	325	595	782	19
La	421	292	431	325	595	782	19
Mancha.	434	292	467	325	595	782	19
Pons,	312	303	333	337	595	782	19
J.	335	303	341	337	595	782	19
y	343	303	347	337	595	782	19
Berjano,	350	303	382	337	595	782	19
E.	384	303	392	337	595	782	19
(1996).	394	303	422	337	595	782	19
El	424	303	432	337	595	782	19
inicio	435	303	456	337	595	782	19
en	458	303	467	337	595	782	19
el	469	303	476	337	595	782	19
consumo	478	303	512	337	595	782	19
de	514	303	523	337	595	782	19
dro-	526	303	541	337	595	782	19
gas	323	315	336	348	595	782	19
en	340	315	349	348	595	782	19
relación	353	315	383	348	595	782	19
a	387	315	392	348	595	782	19
las	396	315	406	348	595	782	19
dimensiones	410	315	458	348	595	782	19
del	462	315	474	348	595	782	19
autoconcepto	478	315	528	348	595	782	19
en	532	315	541	348	595	782	19
adolescentes.	323	326	373	359	595	782	19
Revista	378	328	406	359	595	782	19
Española	410	328	446	359	595	782	19
de	450	328	459	359	595	782	19
Drogodependencias,	463	328	541	359	595	782	19
21,	323	339	335	370	595	782	19
229-244.	338	338	372	371	595	782	19
Pons,	312	349	333	382	595	782	19
J.	336	349	342	382	595	782	19
y	345	349	349	382	595	782	19
Berjano,	352	349	385	382	595	782	19
E.	388	349	396	382	595	782	19
(1999).	399	349	426	382	595	782	19
El	429	350	438	382	595	782	19
consumo	441	350	474	382	595	782	19
abusivo	477	350	507	382	595	782	19
de	510	350	519	382	595	782	19
alco-	522	350	541	382	595	782	19
hol	323	362	335	393	595	782	19
en	339	362	348	393	595	782	19
la	351	362	358	393	595	782	19
adolescencia:	362	362	414	393	595	782	19
Un	418	362	429	393	595	782	19
modelo	433	362	461	393	595	782	19
explicativo	464	362	506	393	595	782	19
desde	509	362	531	393	595	782	19
la	534	362	541	393	595	782	19
psicología	323	373	363	405	595	782	19
social.	365	373	390	405	595	782	19
Madrid:	393	372	424	405	595	782	19
Plan	426	372	443	405	595	782	19
Nacional	446	372	480	405	595	782	19
sobre	483	372	503	405	595	782	19
Drogas.	506	372	536	405	595	782	19
Pons,	312	383	333	416	595	782	19
J.,	337	383	345	416	595	782	19
Buelga,	349	383	378	416	595	782	19
S.	383	383	390	416	595	782	19
y	394	383	399	416	595	782	19
Lehalle,	403	383	434	416	595	782	19
H.	438	383	447	416	595	782	19
(1999).	451	383	479	416	595	782	19
Consommation	483	383	541	416	595	782	19
d'alcool	323	395	354	428	595	782	19
et	360	395	367	428	595	782	19
système	372	395	403	428	595	782	19
de	408	395	417	428	595	782	19
valeurs	423	395	450	428	595	782	19
chez	456	395	473	428	595	782	19
les	479	395	490	428	595	782	19
adolescents.	495	395	541	428	595	782	19
Revue	323	407	346	439	595	782	19
Internationale	349	407	403	439	595	782	19
de	406	407	415	439	595	782	19
Psychologie	417	407	464	439	595	782	19
Sociale,	466	407	497	439	595	782	19
12,	499	407	511	439	595	782	19
67-77.	514	406	538	439	595	782	19
Pons,	312	417	333	451	595	782	19
J.,	336	417	345	451	595	782	19
Pinazo,	348	417	377	451	595	782	19
S.	380	417	388	451	595	782	19
y	392	417	396	451	595	782	19
Carreras,	400	417	435	451	595	782	19
A.	438	417	447	451	595	782	19
(2002).	451	417	479	451	595	782	19
El	482	417	491	451	595	782	19
consumo	494	417	529	451	595	782	19
de	532	417	541	451	595	782	19
inhalables	323	429	362	462	595	782	19
y	367	429	372	462	595	782	19
cannabis	377	429	410	462	595	782	19
en	416	429	425	462	595	782	19
la	430	429	437	462	595	782	19
preadolescencia:	442	429	505	462	595	782	19
Análisis	510	429	541	462	595	782	19
multivariado	323	440	373	473	595	782	19
de	379	440	389	473	595	782	19
factores	395	440	426	473	595	782	19
predisponentes.	432	440	493	473	595	782	19
Anales	499	442	526	473	595	782	19
de	532	442	541	473	595	782	19
Psicología,	323	453	366	484	595	782	19
18,	369	453	381	484	595	782	19
77-93.	383	452	408	485	595	782	19
Prado,	312	463	336	496	595	782	19
G.	339	463	349	496	595	782	19
y	352	463	356	496	595	782	19
Pantin,	360	463	386	496	595	782	19
H.	389	463	399	496	595	782	19
(2011).	402	463	429	496	595	782	19
Reducing	432	463	469	496	595	782	19
substance	472	463	509	496	595	782	19
use	512	463	524	496	595	782	19
and	528	463	541	496	595	782	19
HIV	323	474	340	508	595	782	19
health	342	474	365	508	595	782	19
disparities	367	474	406	508	595	782	19
among	409	474	434	508	595	782	19
Hispanic	437	474	470	508	595	782	19
youth	473	474	494	508	595	782	19
in	496	474	504	508	595	782	19
the	506	474	518	508	595	782	19
USA:	520	474	541	508	595	782	19
The	323	486	338	519	595	782	19
Familias	341	486	374	519	595	782	19
Unidas	377	486	404	519	595	782	19
program	407	486	439	519	595	782	19
of	443	486	451	519	595	782	19
research.	454	486	488	519	595	782	19
Psychosocial	491	487	541	519	595	782	19
Intervention,	323	499	372	530	595	782	19
20,	374	499	386	530	595	782	19
63-73.	389	497	413	530	595	782	19
Prado,	312	509	336	542	595	782	19
G.,	340	509	351	542	595	782	19
Pantin,	354	509	381	542	595	782	19
H.,	384	509	396	542	595	782	19
Briones,	399	509	431	542	595	782	19
E.,	434	509	445	542	595	782	19
Schwartz,	448	509	486	542	595	782	19
S.	489	509	497	542	595	782	19
J.,	500	509	509	542	595	782	19
Feaster,	512	509	541	542	595	782	19
D.,	323	520	335	553	595	782	19
Huang,	337	520	365	553	595	782	19
S.	367	520	375	553	595	782	19
et	378	520	385	553	595	782	19
al.	387	520	396	553	595	782	19
(2007).	399	520	427	553	595	782	19
A	429	520	436	553	595	782	19
randomized	438	520	482	553	595	782	19
controlled	485	520	523	553	595	782	19
trial	526	520	541	553	595	782	19
of	323	531	331	565	595	782	19
a	334	531	338	565	595	782	19
parent-centered	341	531	400	565	595	782	19
intervention	402	531	448	565	595	782	19
in	451	531	458	565	595	782	19
preventing	461	531	502	565	595	782	19
substance	504	531	541	565	595	782	19
use	323	543	336	576	595	782	19
and	341	543	355	576	595	782	19
HIV	360	543	377	576	595	782	19
risk	382	543	396	576	595	782	19
behaviors	401	543	438	576	595	782	19
in	444	543	451	576	595	782	19
Hispanic	456	543	490	576	595	782	19
adolescents.	495	543	541	576	595	782	19
Journal	323	556	353	587	595	782	19
of	355	556	363	587	595	782	19
Consulting	366	556	407	587	595	782	19
and	410	556	424	587	595	782	19
Clinical	427	556	458	587	595	782	19
Psychology,	460	556	507	587	595	782	19
75,	509	556	521	587	595	782	19
914-	524	554	541	587	595	782	19
926.	323	566	340	599	595	782	19
Ramstedt,	312	577	350	610	595	782	19
M.	352	577	363	610	595	782	19
(2003).	366	577	393	610	595	782	19
Alcohol	395	577	426	610	595	782	19
consumption	428	577	477	610	595	782	19
and	480	577	493	610	595	782	19
liver	496	577	513	610	595	782	19
cirrho-	515	577	541	610	595	782	19
sis	323	588	333	622	595	782	19
mortality	337	588	372	622	595	782	19
with	376	588	393	622	595	782	19
and	397	588	411	622	595	782	19
without	415	588	444	622	595	782	19
the	448	588	459	622	595	782	19
mention	463	588	494	622	595	782	19
of	499	588	506	622	595	782	19
alcohol.	510	588	541	622	595	782	19
Addiction,	323	601	362	633	595	782	19
98,	365	601	377	633	595	782	19
1267-1276.	379	600	423	633	595	782	19
Randolph,	312	611	351	644	595	782	19
K.	355	611	365	644	595	782	19
A.,	369	611	380	644	595	782	19
Gerend,	385	611	415	644	595	782	19
M.	419	611	430	644	595	782	19
A.	434	611	443	644	595	782	19
y	448	611	453	644	595	782	19
Miller,	457	611	483	644	595	782	19
B.	487	611	496	644	595	782	19
A.	500	611	509	644	595	782	19
(2006).	514	611	541	644	595	782	19
Measuring	323	623	364	656	595	782	19
alcohol	369	623	397	656	595	782	19
expectancies	403	623	451	656	595	782	19
in	457	623	464	656	595	782	19
youth.	469	623	493	656	595	782	19
Journal	499	624	528	655	595	782	19
of	534	624	541	655	595	782	19
Youth	323	635	344	667	595	782	19
and	347	635	361	667	595	782	19
Adolescence,	364	635	414	667	595	782	19
33,	416	635	428	667	595	782	19
939-948.	431	634	465	667	595	782	19
Rhodes,	312	645	343	679	595	782	19
J.	345	645	351	679	595	782	19
E.	354	645	362	679	595	782	19
y	365	645	369	679	595	782	19
Jason,	372	645	395	679	595	782	19
L.	398	645	406	679	595	782	19
A.	408	645	417	679	595	782	19
(1990).	420	645	448	679	595	782	19
A	450	645	457	679	595	782	19
social	459	645	481	679	595	782	19
stress	483	645	505	679	595	782	19
model	507	645	531	679	595	782	19
of	533	645	541	679	595	782	19
substance	323	657	360	690	595	782	19
abuse.	366	657	390	690	595	782	19
Journal	395	658	425	690	595	782	19
of	430	658	438	690	595	782	19
Consulting	443	658	485	690	595	782	19
and	491	658	505	690	595	782	19
Clinical	511	658	541	690	595	782	19
Psychology,	323	670	369	701	595	782	19
58,	371	670	383	701	595	782	19
395-401.	386	668	420	701	595	782	19
Rodíguez-Suárez,	312	680	380	713	595	782	19
J.,	384	680	393	713	595	782	19
Agulló,	397	680	426	713	595	782	19
E.	430	680	439	713	595	782	19
y	443	680	448	713	595	782	19
Agulló,	452	680	481	713	595	782	19
M.	486	680	497	713	595	782	19
S.	501	680	509	713	595	782	19
(2003).	514	680	541	713	595	782	19
Jóvenes,	323	691	356	724	595	782	19
fin	361	691	372	724	595	782	19
de	377	691	386	724	595	782	19
semana	392	691	420	724	595	782	19
y	426	691	431	724	595	782	19
uso	436	691	450	724	595	782	19
recreativo	455	691	493	724	595	782	19
de	499	691	508	724	595	782	19
drogas:	513	691	541	724	595	782	19
Psychosocial	458	728	500	756	595	782	19
Intervention	502	728	541	756	595	782	19
Vol.	438	738	451	766	595	782	19
20,	453	738	463	766	595	782	19
No.	466	738	477	766	595	782	19
1,	480	738	486	766	595	782	19
2011	488	738	503	766	595	782	19
-	506	738	508	766	595	782	19
pp.	511	738	521	766	595	782	19
75-94	523	738	541	766	595	782	19
94	54	6	66	47	595	782	20
C	251	16	256	44	595	782	20
ONSUMO	256	21	282	42	595	782	20
J	284	16	287	44	595	782	20
UVENIL	287	21	310	42	595	782	20
DE	312	21	320	42	595	782	20
A	321	16	327	44	595	782	20
LCOHOL	327	21	352	42	595	782	20
Evolución	65	41	104	74	595	782	20
y	107	41	112	74	595	782	20
tendencias	115	41	155	74	595	782	20
del	158	41	170	74	595	782	20
ocio	173	41	189	74	595	782	20
juvenil.	193	41	221	74	595	782	20
Adicciones,	224	43	268	74	595	782	20
15,	272	43	283	74	595	782	20
7-33.	65	53	85	86	595	782	20
Romero,	54	64	87	97	595	782	20
M.	91	64	102	97	595	782	20
P.	106	64	113	97	595	782	20
(2006).	117	64	145	97	595	782	20
Sociología.	149	64	192	97	595	782	20
En	196	64	207	97	595	782	20
J.	211	64	217	97	595	782	20
C.	221	64	230	97	595	782	20
Pérez	234	64	255	97	595	782	20
de	259	64	268	97	595	782	20
los	272	64	283	97	595	782	20
Cobos,	65	75	92	109	595	782	20
J.	95	75	101	109	595	782	20
C.	104	75	113	109	595	782	20
Valderrama,	116	75	162	109	595	782	20
G.	165	75	175	109	595	782	20
Cervera	178	75	208	109	595	782	20
y	211	75	216	109	595	782	20
G.	219	75	228	109	595	782	20
Rubio	232	75	255	109	595	782	20
(Eds.),	258	75	283	109	595	782	20
Tratado	65	88	96	120	595	782	20
SET	107	88	123	120	595	782	20
de	133	88	142	120	595	782	20
trastornos	152	88	193	120	595	782	20
adictivos.	203	88	242	120	595	782	20
Madrid:	252	87	283	120	595	782	20
Panamericana.	65	98	121	131	595	782	20
Room,	54	110	79	143	595	782	20
R.,	85	110	96	143	595	782	20
Jernigan,	101	110	135	143	595	782	20
D.,	141	110	152	143	595	782	20
Carlini-Marlatt,	157	110	217	143	595	782	20
B.,	222	110	233	143	595	782	20
Gureje,	239	110	267	143	595	782	20
O.,	272	110	283	143	595	782	20
Makela,	65	121	96	154	595	782	20
K.,	99	121	111	154	595	782	20
Marshall,	114	121	150	154	595	782	20
M.	154	121	165	154	595	782	20
et	168	121	175	154	595	782	20
al.	178	121	187	154	595	782	20
(2002).	190	121	218	154	595	782	20
Alcohol	221	122	251	154	595	782	20
and	254	122	269	154	595	782	20
the	272	122	283	154	595	782	20
developing	65	134	107	165	595	782	20
world:	110	134	135	165	595	782	20
A	138	134	144	165	595	782	20
public	147	134	170	165	595	782	20
health	173	134	197	165	595	782	20
perspective.	200	134	246	165	595	782	20
Helsinki:	249	132	283	166	595	782	20
World	65	144	89	177	595	782	20
Health	91	144	117	177	595	782	20
Organization.	119	144	171	177	595	782	20
Salleras,	54	155	86	188	595	782	20
L.	90	155	98	188	595	782	20
(1985).	101	155	129	188	595	782	20
Educación	132	157	173	188	595	782	20
sanitaria:	176	157	213	188	595	782	20
Principios,	217	157	259	188	595	782	20
méto-	262	157	283	188	595	782	20
dos	65	168	78	199	595	782	20
y	81	168	85	199	595	782	20
aplicaciones.	88	168	138	199	595	782	20
Madrid:	141	167	171	200	595	782	20
Díaz	174	167	192	200	595	782	20
de	195	167	204	200	595	782	20
Santos.	206	167	234	200	595	782	20
Sanabria,	54	178	89	211	595	782	20
P.	93	178	100	211	595	782	20
A.,	103	178	114	211	595	782	20
González-Quevedo,	118	178	194	211	595	782	20
L.	197	178	205	211	595	782	20
A.	208	178	218	211	595	782	20
y	221	178	226	211	595	782	20
Urrego,	230	178	259	211	595	782	20
D.	262	178	272	211	595	782	20
Z.	275	178	283	211	595	782	20
(2007).	65	189	93	223	595	782	20
Estilos	96	189	122	223	595	782	20
de	126	189	135	223	595	782	20
vida	138	189	155	223	595	782	20
saludable	158	189	194	223	595	782	20
en	198	189	206	223	595	782	20
profesionales	210	189	261	223	595	782	20
de	264	189	273	223	595	782	20
la	277	189	283	223	595	782	20
salud	65	201	85	234	595	782	20
colombianos:	90	201	141	234	595	782	20
Estudio	145	201	174	234	595	782	20
exploratorio.	179	201	227	234	595	782	20
Revista	232	202	260	234	595	782	20
Med,	264	202	283	234	595	782	20
15,	65	214	77	245	595	782	20
207-217.	80	212	114	245	595	782	20
Schwartz,	54	224	92	257	595	782	20
S.	94	224	101	257	595	782	20
(1996).	104	224	131	257	595	782	20
Value	134	224	155	257	595	782	20
priorities	157	224	192	257	595	782	20
and	194	224	208	257	595	782	20
behavior:	210	224	246	257	595	782	20
Applying	248	224	283	257	595	782	20
a	65	235	69	268	595	782	20
theory	72	235	97	268	595	782	20
of	100	235	108	268	595	782	20
integrated	111	235	149	268	595	782	20
value	152	235	172	268	595	782	20
systems.	175	235	208	268	595	782	20
En	211	235	221	268	595	782	20
C.	224	235	233	268	595	782	20
Seligman,	236	235	274	268	595	782	20
J.	277	235	283	268	595	782	20
M.	65	246	76	280	595	782	20
Olson	78	246	101	280	595	782	20
y	103	246	108	280	595	782	20
M.	110	246	121	280	595	782	20
P.	123	246	130	280	595	782	20
Zanna	132	246	156	280	595	782	20
(Eds.),	158	246	183	280	595	782	20
The	186	248	200	279	595	782	20
psychology	202	248	245	279	595	782	20
of	247	248	255	279	595	782	20
values.	257	248	283	279	595	782	20
Mahwah:	65	258	101	291	595	782	20
Lawrence	104	258	141	291	595	782	20
Erlbaum.	144	258	179	291	595	782	20
Sher,	54	269	73	302	595	782	20
K.	76	269	85	302	595	782	20
J.	88	269	94	302	595	782	20
y	97	269	102	302	595	782	20
Trull,	104	269	125	302	595	782	20
T.	128	269	135	302	595	782	20
J.	138	269	144	302	595	782	20
(1994).	147	269	175	302	595	782	20
Personality	178	269	220	302	595	782	20
and	223	269	237	302	595	782	20
disinhibito-	240	269	283	302	595	782	20
ry	65	281	73	314	595	782	20
psychopathology:	76	281	143	314	595	782	20
Alcoholism	146	281	190	314	595	782	20
and	193	281	206	314	595	782	20
antisocial	209	281	245	314	595	782	20
personal-	248	281	283	314	595	782	20
ity	65	292	75	325	595	782	20
disorder.	79	292	112	325	595	782	20
Journal	116	293	145	325	595	782	20
of	149	293	156	325	595	782	20
Abnormal	160	293	198	325	595	782	20
Psychology,	201	293	247	325	595	782	20
103,	251	293	267	325	595	782	20
92-	271	292	283	325	595	782	20
102.	65	303	82	337	595	782	20
Silbereisen,	54	315	98	348	595	782	20
R.	102	315	111	348	595	782	20
K.	115	315	124	348	595	782	20
y	128	315	133	348	595	782	20
Lerner,	137	315	164	348	595	782	20
R.	168	315	177	348	595	782	20
M.	181	315	192	348	595	782	20
(2007).	196	315	223	348	595	782	20
Approaches	227	315	272	348	595	782	20
to	276	315	283	348	595	782	20
positive	65	326	95	359	595	782	20
youth	98	326	120	359	595	782	20
development:	123	326	175	359	595	782	20
A	177	326	184	359	595	782	20
view	186	326	205	359	595	782	20
of	208	326	216	359	595	782	20
the	219	326	230	359	595	782	20
issues.	233	326	258	359	595	782	20
En	261	326	272	359	595	782	20
R.	275	326	283	359	595	782	20
K.	65	338	74	371	595	782	20
Silbereisen	77	338	119	371	595	782	20
y	122	338	127	371	595	782	20
R.	129	338	138	371	595	782	20
M.	140	338	151	371	595	782	20
Lerner	154	338	179	371	595	782	20
(Eds.),	182	338	207	371	595	782	20
Approaches	210	339	255	370	595	782	20
to	257	339	265	370	595	782	20
pos-	267	339	283	370	595	782	20
itive	65	350	82	382	595	782	20
youth	84	350	105	382	595	782	20
development.	108	350	158	382	595	782	20
Thousand	161	349	198	382	595	782	20
Oaks:	201	349	223	382	595	782	20
Sage.	226	349	246	382	595	782	20
Skog,	54	360	76	394	595	782	20
O.	78	360	87	394	595	782	20
J.	90	360	96	394	595	782	20
(2003).	98	360	126	394	595	782	20
Alcohol	128	360	159	394	595	782	20
consumption	161	360	210	394	595	782	20
and	213	360	226	394	595	782	20
fatal	229	360	246	394	595	782	20
accidents	248	360	283	394	595	782	20
in	65	372	73	405	595	782	20
Canada,	75	372	106	405	595	782	20
1950-98.	109	372	143	405	595	782	20
Addiction,	145	373	185	405	595	782	20
98,	187	373	199	405	595	782	20
883-893.	202	372	236	405	595	782	20
Smetana,	54	383	89	416	595	782	20
J.	94	383	100	416	595	782	20
G.	106	383	115	416	595	782	20
(2011).	120	383	147	416	595	782	20
Adolescents,	153	385	201	416	595	782	20
families	206	385	236	416	595	782	20
and	241	385	255	416	595	782	20
social	261	385	283	416	595	782	20
development:	65	396	116	427	595	782	20
How	121	396	139	427	595	782	20
teens	144	396	164	427	595	782	20
construct	169	396	204	427	595	782	20
their	209	396	227	427	595	782	20
worlds.	232	396	260	427	595	782	20
West	265	395	283	428	595	782	20
Sussex:	65	406	94	439	595	782	20
Wiley-Blackwell.	97	406	164	439	595	782	20
Szapocznik,	54	417	100	451	595	782	20
J.	103	417	109	451	595	782	20
y	113	417	117	451	595	782	20
Coatsworth,	121	417	167	451	595	782	20
J.	170	417	176	451	595	782	20
D.	179	417	189	451	595	782	20
(1999).	192	417	219	451	595	782	20
An	222	417	234	451	595	782	20
ecodevelop-	237	417	283	451	595	782	20
mental	65	429	91	462	595	782	20
framework	94	429	136	462	595	782	20
for	139	429	150	462	595	782	20
organizing	153	429	194	462	595	782	20
the	197	429	208	462	595	782	20
influences	211	429	250	462	595	782	20
on	253	429	263	462	595	782	20
drug	266	429	283	462	595	782	20
abuse:	65	440	89	473	595	782	20
A	92	440	98	473	595	782	20
developmental	101	440	157	473	595	782	20
model	159	440	183	473	595	782	20
of	186	440	193	473	595	782	20
risk	196	440	210	473	595	782	20
and	213	440	227	473	595	782	20
protection.	229	440	270	473	595	782	20
En	273	440	283	473	595	782	20
M.	65	452	76	485	595	782	20
D.	79	452	88	485	595	782	20
Glantz	91	452	116	485	595	782	20
y	119	452	123	485	595	782	20
C.	126	452	135	485	595	782	20
R.	138	452	146	485	595	782	20
Hartel	149	452	173	485	595	782	20
(Eds.),	176	452	201	485	595	782	20
Drug	204	453	224	484	595	782	20
abuse:	226	453	252	484	595	782	20
Origins	254	453	283	484	595	782	20
and	65	464	79	496	595	782	20
interventions.	83	464	135	496	595	782	20
Washington:	138	463	186	496	595	782	20
American	189	463	227	496	595	782	20
Psychological	230	463	283	496	595	782	20
Association.	65	474	112	508	595	782	20
Téllez,	54	486	80	519	595	782	20
J.,	84	486	92	519	595	782	20
Cote,	96	486	117	519	595	782	20
M.,	121	486	134	519	595	782	20
Savogal,	138	486	171	519	595	782	20
F.,	175	486	184	519	595	782	20
Martínez,	188	486	225	519	595	782	20
E.	229	486	237	519	595	782	20
y	241	486	245	519	595	782	20
Cruz,	249	486	270	519	595	782	20
U.	274	486	283	519	595	782	20
(2003).	65	497	93	530	595	782	20
Identificación	95	497	148	530	595	782	20
de	150	497	159	530	595	782	20
factores	162	497	192	530	595	782	20
protectores	194	497	236	530	595	782	20
en	238	497	247	530	595	782	20
el	250	497	257	530	595	782	20
uso	259	497	272	530	595	782	20
de	274	497	283	530	595	782	20
sustancias	65	509	104	542	595	782	20
psicoactivas	111	509	158	542	595	782	20
en	164	509	173	542	595	782	20
estudiantes	179	509	222	542	595	782	20
universitarios.	228	509	283	542	595	782	20
Medicina,	65	521	103	553	595	782	20
51,	106	521	118	553	595	782	20
15-24.	121	520	145	553	595	782	20
Tobler,	54	531	80	565	595	782	20
N.	83	531	93	565	595	782	20
S.,	96	531	106	565	595	782	20
Roona,	109	531	136	565	595	782	20
M.	139	531	149	565	595	782	20
R.,	152	531	164	565	595	782	20
Ochshorn,	166	531	206	565	595	782	20
P.,	209	531	218	565	595	782	20
Marshall,	221	531	257	565	595	782	20
D.	260	531	269	565	595	782	20
G.,	272	531	283	565	595	782	20
Streke,	65	543	92	576	595	782	20
A.	95	543	104	576	595	782	20
V.	108	543	116	576	595	782	20
y	120	543	125	576	595	782	20
Stackpole,	129	543	169	576	595	782	20
K.	173	543	182	576	595	782	20
M.	186	543	197	576	595	782	20
(2000).	201	543	228	576	595	782	20
School-based	232	543	283	576	595	782	20
adolescent	65	554	105	587	595	782	20
drug	109	554	126	587	595	782	20
prevention	130	554	170	587	595	782	20
programs:	174	554	212	587	595	782	20
1998	216	554	235	587	595	782	20
meta-analy-	238	554	283	587	595	782	20
Psychosocial	54	728	96	756	595	782	20
Intervention	98	728	137	756	595	782	20
Vol.	54	738	67	766	595	782	20
20,	69	738	79	766	595	782	20
No.	81	738	93	766	595	782	20
1,	95	738	101	766	595	782	20
2011	103	738	119	766	595	782	20
-	121	738	124	766	595	782	20
pp.	126	738	136	766	595	782	20
75-94	138	738	157	766	595	782	20
sis.	323	41	336	74	595	782	20
Journal	338	43	368	74	595	782	20
of	370	43	378	74	595	782	20
Primary	380	43	412	74	595	782	20
Prevention,	415	43	458	74	595	782	20
20,	461	43	473	74	595	782	20
275-336.	475	41	509	74	595	782	20
Varlinskaya,	312	53	359	86	595	782	20
E.	362	53	370	86	595	782	20
I.,	373	53	381	86	595	782	20
Spear,	384	53	408	86	595	782	20
L.	410	53	419	86	595	782	20
P.	422	53	428	86	595	782	20
y	431	53	436	86	595	782	20
Spear,	439	53	462	86	595	782	20
N.	465	53	475	86	595	782	20
E.	477	53	486	86	595	782	20
(2001).	489	53	516	86	595	782	20
Acute	519	53	541	86	595	782	20
effects	323	64	348	97	595	782	20
of	351	64	358	97	595	782	20
ethanol	361	64	389	97	595	782	20
on	391	64	401	97	595	782	20
behavior	403	64	436	97	595	782	20
of	438	64	446	97	595	782	20
adolescents	449	64	492	97	595	782	20
rats:	495	64	511	97	595	782	20
Role	513	64	531	97	595	782	20
of	533	64	541	97	595	782	20
social	323	75	345	109	595	782	20
context.	351	75	381	109	595	782	20
Alcoholism	386	77	429	108	595	782	20
Clinical	435	77	465	108	595	782	20
and	471	77	485	108	595	782	20
Experimental	490	77	541	108	595	782	20
Research,	323	88	360	120	595	782	20
25,	363	88	375	120	595	782	20
377-385.	378	87	412	120	595	782	20
Vega,	312	98	333	131	595	782	20
A.	338	98	347	131	595	782	20
(2002).	352	98	380	131	595	782	20
Claves	385	98	411	131	595	782	20
educativas	416	98	456	131	595	782	20
para	461	98	477	131	595	782	20
abordar	483	98	512	131	595	782	20
en	517	98	526	131	595	782	20
las	531	98	541	131	595	782	20
escuelas	323	110	355	143	595	782	20
e	359	110	363	143	595	782	20
institutos	368	110	403	143	595	782	20
la	407	110	414	143	595	782	20
cuestión	419	110	450	143	595	782	20
del	455	110	466	143	595	782	20
alcohol.	471	110	501	143	595	782	20
En	506	110	516	143	595	782	20
M.	521	110	531	143	595	782	20
I.	536	110	541	143	595	782	20
Serrano	323	121	353	154	595	782	20
(Ed.),	355	121	377	154	595	782	20
La	380	122	390	154	595	782	20
educación	392	122	431	154	595	782	20
para	434	122	452	154	595	782	20
la	455	122	462	154	595	782	20
salud	465	122	485	154	595	782	20
del	488	122	500	154	595	782	20
siglo	502	122	521	154	595	782	20
XXI:	523	122	541	154	595	782	20
Comunicación	323	134	379	165	595	782	20
y	381	134	385	165	595	782	20
salud.	388	134	411	165	595	782	20
Madrid:	414	132	444	166	595	782	20
Díaz	447	132	465	166	595	782	20
de	467	132	476	166	595	782	20
Santos.	479	132	507	166	595	782	20
Villarreal,	312	144	350	177	595	782	20
M.	353	144	364	177	595	782	20
E.,	367	144	378	177	595	782	20
Musitu,	381	144	410	177	595	782	20
G.,	413	144	425	177	595	782	20
Sánchez-Sosa,	428	144	483	177	595	782	20
J.	486	144	492	177	595	782	20
C.	495	144	504	177	595	782	20
y	507	144	512	177	595	782	20
Varela,	515	144	541	177	595	782	20
R.	323	155	332	188	595	782	20
(2010).	335	155	363	188	595	782	20
El	366	155	374	188	595	782	20
consumo	377	155	412	188	595	782	20
de	415	155	424	188	595	782	20
alcohol	427	155	455	188	595	782	20
en	458	155	467	188	595	782	20
adolescentes	470	155	518	188	595	782	20
esco-	521	155	541	188	595	782	20
larizados:	323	167	360	200	595	782	20
Propuesta	366	167	403	200	595	782	20
de	409	167	418	200	595	782	20
un	424	167	433	200	595	782	20
modelo	439	167	467	200	595	782	20
sociocomunitario.	473	167	541	200	595	782	20
Intervención	323	179	371	211	595	782	20
Psicosocial,	374	179	420	211	595	782	20
19,	423	179	434	211	595	782	20
253-264.	437	178	471	211	595	782	20
Walters,	312	189	343	223	595	782	20
S.	346	189	354	223	595	782	20
y	357	189	362	223	595	782	20
Baer,	365	189	385	223	595	782	20
J.	388	189	394	223	595	782	20
(2006).	398	189	425	223	595	782	20
Talking	429	191	457	222	595	782	20
with	460	191	476	222	595	782	20
college	480	191	507	222	595	782	20
students	510	191	541	222	595	782	20
about	323	202	345	234	595	782	20
alcohol:	348	202	380	234	595	782	20
Motivational	384	202	433	234	595	782	20
strategies	436	202	473	234	595	782	20
to	477	202	484	234	595	782	20
reduce	488	202	513	234	595	782	20
abuse.	517	202	541	234	595	782	20
Nueva	323	212	348	245	595	782	20
York:	350	212	371	245	595	782	20
Guilford.	374	212	409	245	595	782	20
Wells,	312	224	336	257	595	782	20
S.,	339	224	349	257	595	782	20
Graham,	351	224	384	257	595	782	20
K.,	387	224	399	257	595	782	20
Speechley,	402	224	443	257	595	782	20
M.	446	224	456	257	595	782	20
y	459	224	464	257	595	782	20
Koval,	467	224	493	257	595	782	20
J.	496	224	502	257	595	782	20
J.	505	224	511	257	595	782	20
(2005).	514	224	541	257	595	782	20
Drinking	323	235	357	268	595	782	20
patterns,	361	235	393	268	595	782	20
drinking	397	235	429	268	595	782	20
contexts	432	235	464	268	595	782	20
and	467	235	481	268	595	782	20
alcohol-related	484	235	541	268	595	782	20
aggression	323	246	365	280	595	782	20
among	371	246	398	280	595	782	20
late	404	246	418	280	595	782	20
adolescent	424	246	465	280	595	782	20
and	471	246	485	280	595	782	20
young	491	246	516	280	595	782	20
adult	522	246	541	280	595	782	20
drinkers.	323	258	357	291	595	782	20
Addiction,	359	259	399	291	595	782	20
100,	401	259	418	291	595	782	20
933-944.	420	258	454	291	595	782	20
White,	312	269	337	302	595	782	20
A.	339	269	348	302	595	782	20
M.,	350	269	364	302	595	782	20
Ghia,	366	269	387	302	595	782	20
A.	388	269	398	302	595	782	20
J.,	400	269	408	302	595	782	20
Levin,	410	269	435	302	595	782	20
E.	437	269	445	302	595	782	20
D.	448	269	457	302	595	782	20
y	459	269	464	302	595	782	20
Swartzwelder,	466	269	520	302	595	782	20
H.	522	269	532	302	595	782	20
S.	534	269	541	302	595	782	20
(2000).	323	281	351	314	595	782	20
Binge	357	281	380	314	595	782	20
pattern	386	281	413	314	595	782	20
alcohol	419	281	447	314	595	782	20
exposure:	453	281	491	314	595	782	20
Differential	497	281	541	314	595	782	20
impact	323	292	350	325	595	782	20
on	358	292	367	325	595	782	20
subsequent	375	292	419	325	595	782	20
responsiveness	427	292	486	325	595	782	20
to	494	292	501	325	595	782	20
alcohol.	509	292	541	325	595	782	20
Alcoholism:	323	305	369	336	595	782	20
Clinical	374	305	405	336	595	782	20
and	410	305	425	336	595	782	20
Experimental	430	305	481	336	595	782	20
Research,	487	305	524	336	595	782	20
24,	530	305	541	336	595	782	20
1251-1256.	323	315	367	348	595	782	20
Wild,	312	326	333	359	595	782	20
L.	335	326	344	359	595	782	20
G.,	346	326	358	359	595	782	20
Filsher,	361	326	389	359	595	782	20
A.	391	326	400	359	595	782	20
J.,	403	326	412	359	595	782	20
Bhana,	414	326	441	359	595	782	20
A.	443	326	452	359	595	782	20
y	455	326	460	359	595	782	20
Lombard,	462	326	500	359	595	782	20
C.	502	326	511	359	595	782	20
(2004).	514	326	541	359	595	782	20
Associations	323	338	372	371	595	782	20
among	375	338	400	371	595	782	20
adolescent	403	338	443	371	595	782	20
risk	446	338	460	371	595	782	20
behaviours	463	338	505	371	595	782	20
and	508	338	522	371	595	782	20
self-	525	338	541	371	595	782	20
esteem	323	349	349	382	595	782	20
in	352	349	360	382	595	782	20
six	363	349	374	382	595	782	20
domains.	377	349	411	382	595	782	20
Journal	414	350	443	382	595	782	20
of	446	350	454	382	595	782	20
Child	457	350	478	382	595	782	20
Psychology	481	350	524	382	595	782	20
and	527	350	541	382	595	782	20
Psychiatry,	323	362	366	393	595	782	20
45,	368	362	380	393	595	782	20
1454-1467.	383	360	426	394	595	782	20
Winters,	312	372	344	405	595	782	20
K.	348	372	357	405	595	782	20
C.	361	372	370	405	595	782	20
(2004).	374	372	401	405	595	782	20
Adolescent	405	373	447	405	595	782	20
brain	451	373	471	405	595	782	20
development	475	373	523	405	595	782	20
and	527	373	541	405	595	782	20
drug	323	385	341	416	595	782	20
abuse.	344	385	368	416	595	782	20
Filadelfia:	371	383	410	416	595	782	20
Treatment	412	383	451	416	595	782	20
Research	454	383	488	416	595	782	20
Institute.	491	383	525	416	595	782	20
Woolfolk,	312	395	350	428	595	782	20
A.	352	395	361	428	595	782	20
(2008).	363	395	391	428	595	782	20
Educational	393	396	439	427	595	782	20
psychology.	442	396	486	427	595	782	20
Boston:	488	395	518	428	595	782	20
Allyn	520	395	541	428	595	782	20
&	323	406	331	439	595	782	20
Bacon.	333	406	360	439	595	782	20
World	312	417	335	451	595	782	20
Health	338	417	364	451	595	782	20
Organization	366	417	416	451	595	782	20
(2010).	419	417	446	451	595	782	20
European	449	419	486	450	595	782	20
Status	489	419	513	450	595	782	20
Report	516	419	541	450	595	782	20
on	323	430	333	462	595	782	20
Alcohol	337	430	367	462	595	782	20
and	372	430	386	462	595	782	20
Health.	391	430	419	462	595	782	20
Copenhague:	424	429	475	462	595	782	20
WHO	479	429	502	462	595	782	20
Regional	507	429	541	462	595	782	20
Office	323	440	347	473	595	782	20
for	350	440	361	473	595	782	20
Europe.	364	440	393	473	595	782	20
Young,	312	452	339	485	595	782	20
R.,	343	452	354	485	595	782	20
Sweeting,	357	452	395	485	595	782	20
H.	399	452	408	485	595	782	20
y	412	452	416	485	595	782	20
West,	420	452	441	485	595	782	20
P.	445	452	451	485	595	782	20
(2008).	455	452	482	485	595	782	20
A	486	452	492	485	595	782	20
longitudinal	495	452	541	485	595	782	20
study	323	463	344	496	595	782	20
of	347	463	355	496	595	782	20
alcohol	359	463	387	496	595	782	20
use	391	463	403	496	595	782	20
and	407	463	421	496	595	782	20
antisocial	425	463	461	496	595	782	20
behaviour	465	463	503	496	595	782	20
in	507	463	514	496	595	782	20
young	518	463	541	496	595	782	20
people.	323	474	351	508	595	782	20
Alcohol	353	476	383	507	595	782	20
and	386	476	400	507	595	782	20
Alcoholism,	402	476	447	507	595	782	20
43,	450	476	462	507	595	782	20
204-214.	465	474	499	508	595	782	20
Zamboaga,	312	486	354	519	595	782	20
B.	357	486	366	519	595	782	20
L.	368	486	376	519	595	782	20
(2005).	379	486	407	519	595	782	20
Alcohol	409	486	439	519	595	782	20
expectancies	442	486	490	519	595	782	20
and	493	486	507	519	595	782	20
drinking	509	486	541	519	595	782	20
behaviors	323	497	362	530	595	782	20
in	369	497	376	530	595	782	20
Mexican	383	497	418	530	595	782	20
American	424	497	463	530	595	782	20
college	470	497	499	530	595	782	20
students.	506	497	541	530	595	782	20
Addictive	323	510	359	541	595	782	20
Behaviors,	362	510	402	541	595	782	20
30,	405	510	417	541	595	782	20
673-684.	420	509	454	542	595	782	20
Zullig,	312	520	337	553	595	782	20
K.	340	520	350	553	595	782	20
J.,	353	520	361	553	595	782	20
Valois,	364	520	390	553	595	782	20
R.	393	520	402	553	595	782	20
F.,	404	520	414	553	595	782	20
Huebner,	417	520	451	553	595	782	20
E.	454	520	463	553	595	782	20
S.,	465	520	476	553	595	782	20
Oeltman,	478	520	514	553	595	782	20
J.	516	520	523	553	595	782	20
E.	526	520	534	553	595	782	20
y	537	520	541	553	595	782	20
Drane,	323	531	349	565	595	782	20
W.	352	531	362	565	595	782	20
(2001).	365	531	393	565	595	782	20
Relation	396	531	428	565	595	782	20
between	431	531	463	565	595	782	20
perceived	466	531	503	565	595	782	20
life	506	531	518	565	595	782	20
satis-	521	531	541	565	595	782	20
faction	323	543	349	576	595	782	20
and	355	543	369	576	595	782	20
adolescents'	375	543	422	576	595	782	20
substance	426	543	463	576	595	782	20
abuse.	469	543	493	576	595	782	20
Journal	499	544	528	576	595	782	20
of	534	544	541	576	595	782	20
Adolescent	323	556	365	587	595	782	20
Health,	367	556	396	587	595	782	20
29,	398	556	410	587	595	782	20
279-288.	413	554	447	587	595	782	20
Manuscrito	399	569	447	605	595	782	20
Recibido:	450	569	491	605	595	782	20
13/07/2010	494	569	541	605	595	782	20
Revisión	411	580	448	617	595	782	20
Recibida:	451	580	491	617	595	782	20
24/11/2010	494	580	541	617	595	782	20
Manuscrito	398	591	446	628	595	782	20
Aceptado:	448	591	491	628	595	782	20
25/11/2010	494	591	541	628	595	782	20
Copyright	335	728	367	756	595	782	20
2011	369	728	385	756	595	782	20
by	387	728	395	756	595	782	20
the	398	728	407	756	595	782	20
Colegio	410	728	435	756	595	782	20
Oficial	437	728	459	756	595	782	20
de	462	728	469	756	595	782	20
Psicólogos	471	728	506	756	595	782	20
de	508	728	516	756	595	782	20
Madrid	518	728	541	756	595	782	20
ISSN:	382	738	401	766	595	782	20
1132-0559	404	738	438	766	595	782	20
-	440	738	443	766	595	782	20
DOI:	445	738	462	766	595	782	20
10.5093/in2011v20n1a7	464	738	541	766	595	782	20
