A	57	39	69	60	595	814	1
R	74	39	86	60	595	814	1
T	91	39	102	60	595	814	1
Í	107	39	111	60	595	814	1
C	116	39	129	60	595	814	1
U	134	39	147	60	595	814	1
L	152	39	162	60	595	814	1
O	167	39	181	60	595	814	1
E	191	39	202	60	595	814	1
S	207	39	219	60	595	814	1
P	224	39	235	60	595	814	1
E	240	39	251	60	595	814	1
C	256	39	269	60	595	814	1
I	274	39	279	60	595	814	1
A	284	39	296	60	595	814	1
L	301	39	311	60	595	814	1
Valoración	201	94	292	119	595	814	1
Médico	297	94	359	119	595	814	1
Deportiva:	364	94	453	119	595	814	1
Aspectos	458	94	539	119	595	814	1
Biopsicosociales	103	116	250	141	595	814	1
relacionados	255	116	366	141	595	814	1
con	371	116	403	141	595	814	1
las	408	116	433	141	595	814	1
Actividades	438	116	539	141	595	814	1
Físicas	147	137	208	162	595	814	1
y	213	137	223	162	595	814	1
Deportivas	228	137	321	162	595	814	1
en	326	137	347	162	595	814	1
Niños	352	137	402	162	595	814	1
y	407	137	417	162	595	814	1
Adolescentes	422	137	539	162	595	814	1
Ramiro	410	175	442	189	595	814	1
E.	445	175	454	189	595	814	1
Guzmán	457	175	495	189	595	814	1
Guzmán	498	175	535	189	595	814	1
a	535	176	539	184	595	814	1
Médico	63	239	91	250	595	814	1
Especialista	93	239	138	250	595	814	1
en	141	239	150	250	595	814	1
Medicina	57	250	91	261	595	814	1
Familiar.	93	250	125	261	595	814	1
Diplomado	128	250	168	261	595	814	1
en	57	261	66	272	595	814	1
Educación	69	261	108	272	595	814	1
Superior.	111	261	145	272	595	814	1
Diplomado	57	272	97	283	595	814	1
en	100	272	109	283	595	814	1
Psicopedago-	111	272	163	283	595	814	1
gía,	57	283	71	294	595	814	1
Planificación,	73	283	123	294	595	814	1
Evaluación	126	283	167	294	595	814	1
y	57	294	61	305	595	814	1
Gestión	63	294	93	305	595	814	1
de	95	294	104	305	595	814	1
la	107	294	113	305	595	814	1
Educación	116	294	155	305	595	814	1
Superior	57	305	89	316	595	814	1
en	91	305	101	316	595	814	1
Salud	103	305	125	316	595	814	1
(P.P.E.G.E.S.S).	57	316	117	327	595	814	1
a	57	240	59	247	595	814	1
Correspondencia:	57	338	124	349	595	814	1
Ramiro	126	338	154	349	595	814	1
Guzmán	57	349	89	360	595	814	1
Guzmán,	91	349	126	360	595	814	1
Caja	57	360	74	371	595	814	1
Nacional	77	360	110	371	595	814	1
de	112	360	121	371	595	814	1
Salud,	124	360	148	371	595	814	1
distri-	150	360	171	371	595	814	1
tal	57	371	66	382	595	814	1
La	68	371	77	382	595	814	1
Paz-Bolivia.	80	371	125	382	595	814	1
Correo	57	382	83	393	595	814	1
electrónico:	85	382	128	393	595	814	1
guzman_ramiro@hotmail.com	57	393	170	404	595	814	1
Recibido	57	415	90	426	595	814	1
el	92	415	99	426	595	814	1
24	101	415	111	426	595	814	1
de	113	415	122	426	595	814	1
julio	125	415	140	426	595	814	1
de	142	415	152	426	595	814	1
2010.	57	426	78	437	595	814	1
Aceptado	57	437	93	448	595	814	1
para	95	437	112	448	595	814	1
su	114	437	123	448	595	814	1
publicación	126	437	168	448	595	814	1
el	57	448	63	459	595	814	1
7	66	448	70	459	595	814	1
de	73	448	82	459	595	814	1
septiembre	85	448	127	459	595	814	1
de	129	448	138	459	595	814	1
2010.	141	448	162	459	595	814	1
RESUMEN	198	239	241	250	595	814	1
Palabras	198	381	234	393	595	814	1
clave.	236	381	260	393	595	814	1
Medicina	262	381	296	393	595	814	1
Deportiva,	299	381	337	393	595	814	1
Ejercicio.	340	381	374	393	595	814	1
ABSTRACT	198	412	245	424	595	814	1
Sports	198	432	225	444	595	814	1
Medical	227	432	258	444	595	814	1
Assessment:	260	432	313	444	595	814	1
Biopsychosocial	315	432	382	444	595	814	1
Aspects	384	432	417	444	595	814	1
related	419	432	447	444	595	814	1
to	448	432	456	444	595	814	1
Sports	458	432	485	444	595	814	1
and	487	432	502	444	595	814	1
Physical	504	432	539	444	595	814	1
Activity	198	443	229	454	595	814	1
in	231	443	239	454	595	814	1
Children	241	443	276	454	595	814	1
and	278	443	293	454	595	814	1
Adolescents	295	443	346	454	595	814	1
Key	198	575	214	587	595	814	1
words.	216	575	244	587	595	814	1
Sports	246	575	271	586	595	814	1
Medicine,	273	575	309	586	595	814	1
Exercise.	312	575	347	586	595	814	1
INTRODUCCIÓN	200	638	278	652	595	814	1
La	200	662	211	676	595	814	1
práctica	214	662	249	676	595	814	1
de	252	662	263	676	595	814	1
la	266	662	274	676	595	814	1
actividad	276	662	316	676	595	814	1
física	319	662	342	676	595	814	1
es	345	662	356	676	595	814	1
definida	359	662	394	676	595	814	1
como	396	662	421	676	595	814	1
cualquier	424	662	464	676	595	814	1
movimiento	467	662	518	676	595	814	1
cor-	521	662	539	676	595	814	1
poral	200	674	222	688	595	814	1
voluntario	225	674	269	688	595	814	1
de	272	674	283	688	595	814	1
contracción	287	674	338	688	595	814	1
muscular,	341	674	384	688	595	814	1
con	388	674	404	688	595	814	1
gasto	407	674	432	688	595	814	1
energético	435	674	482	688	595	814	1
mayor	485	674	513	688	595	814	1
al	516	674	524	688	595	814	1
de	527	674	539	688	595	814	1
reposo,	200	686	233	700	595	814	1
y	237	686	242	700	595	814	1
entendida	245	686	289	700	595	814	1
como	292	686	317	700	595	814	1
un	320	686	331	700	595	814	1
comportamiento	334	686	406	700	595	814	1
humano	410	686	446	700	595	814	1
complejo,	449	686	492	700	595	814	1
voluntario	495	686	539	700	595	814	1
y	200	698	205	712	595	814	1
autónomo,	208	698	256	712	595	814	1
con	259	698	275	712	595	814	1
componentes	278	698	338	712	595	814	1
y	342	698	347	712	595	814	1
determinantes	350	698	414	712	595	814	1
de	417	698	428	712	595	814	1
orden	432	698	457	712	595	814	1
biológico	461	698	500	712	595	814	1
y	503	698	508	712	595	814	1
psico-	512	698	539	712	595	814	1
socio-cultural.	200	710	262	724	595	814	1
Ejemplificada	265	710	325	724	595	814	1
por	329	710	343	724	595	814	1
deportes,	347	710	389	724	595	814	1
ejercicios	393	710	435	724	595	814	1
físicos,	438	710	470	724	595	814	1
bailes	473	710	500	724	595	814	1
y	504	710	509	724	595	814	1
deter-	512	710	539	724	595	814	1
minadas	200	722	238	736	595	814	1
actividades	241	722	291	736	595	814	1
de	294	722	305	736	595	814	1
recreación	308	722	355	736	595	814	1
y	358	722	363	736	595	814	1
cotidianas,	366	722	414	736	595	814	1
es	417	722	427	736	595	814	1
un	430	722	441	736	595	814	1
derecho	444	722	480	736	595	814	1
fundamental	484	722	539	736	595	814	1
que	200	734	217	748	595	814	1
todos	219	734	244	748	595	814	1
los	246	734	259	748	595	814	1
seres	261	734	286	748	595	814	1
humanos	288	734	330	748	595	814	1
tienen	332	734	359	748	595	814	1
para	362	734	382	748	595	814	1
su	384	734	395	748	595	814	1
completo	398	734	438	748	595	814	1
desarrollo	441	734	485	748	595	814	1
físico,	487	734	513	748	595	814	1
men-	516	734	539	748	595	814	1
tal	200	746	210	760	595	814	1
y	213	746	218	760	595	814	1
social.	221	746	249	760	595	814	1
192	57	773	70	784	595	814	1
REV	388	774	405	784	595	814	1
CLÍN	407	774	425	784	595	814	1
MED	427	774	445	784	595	814	1
FAM	447	774	464	784	595	814	1
2010;	466	774	486	784	595	814	1
3	488	774	493	784	595	814	1
(3):	495	774	507	784	595	814	1
192-200	509	774	539	784	595	814	1
A	355	39	363	54	595	814	2
R	367	39	376	54	595	814	2
T	379	39	387	54	595	814	2
Í	390	39	394	54	595	814	2
C	397	39	407	54	595	814	2
U	410	39	420	54	595	814	2
L	423	39	431	54	595	814	2
O	434	39	444	54	595	814	2
E	451	39	459	54	595	814	2
S	463	39	471	54	595	814	2
P	475	39	483	54	595	814	2
E	487	39	495	54	595	814	2
C	498	39	508	54	595	814	2
I	511	39	515	54	595	814	2
A	518	39	527	54	595	814	2
L	530	39	538	54	595	814	2
Valoración	57	49	89	58	595	814	2
Médico	91	49	115	58	595	814	2
Deportiva:...	116	49	154	58	595	814	2
Guzmán	156	49	183	58	595	814	2
R.E.	185	49	197	58	595	814	2
El	57	101	66	115	595	814	2
desarrollo	70	101	114	115	595	814	2
físico,	119	101	145	115	595	814	2
social	150	101	175	115	595	814	2
y	180	101	185	115	595	814	2
mental	189	101	219	115	595	814	2
de	224	101	235	115	595	814	2
los	240	101	253	115	595	814	2
indivi-	257	101	283	115	595	814	2
duos,	57	113	81	127	595	814	2
la	84	113	92	127	595	814	2
promoción	95	113	142	127	595	814	2
de	145	113	156	127	595	814	2
la	159	113	167	127	595	814	2
salud	170	113	194	127	595	814	2
y	197	113	202	127	595	814	2
prevención	205	113	253	127	595	814	2
de	257	113	268	127	595	814	2
las	271	113	283	127	595	814	2
enfermedades	57	125	121	139	595	814	2
y	124	125	129	139	595	814	2
el	133	125	141	139	595	814	2
mejoramiento	144	125	205	139	595	814	2
o	209	125	214	139	595	814	2
mantenimiento	218	125	283	139	595	814	2
de	57	137	68	151	595	814	2
la	71	137	79	151	595	814	2
calidad	82	137	114	151	595	814	2
de	117	137	129	151	595	814	2
vida	132	137	150	151	595	814	2
social	154	137	179	151	595	814	2
y	183	137	188	151	595	814	2
laboral	191	137	221	151	595	814	2
dependen	224	137	269	151	595	814	2
no	272	137	283	151	595	814	2
sólo	57	149	75	163	595	814	2
de	76	149	88	163	595	814	2
las	89	149	102	163	595	814	2
entidades	103	149	147	163	595	814	2
gubernamentales	148	149	225	163	595	814	2
sino	227	149	245	163	595	814	2
de	246	149	258	163	595	814	2
todos	259	149	283	163	595	814	2
los	57	161	69	175	595	814	2
integrantes	72	161	121	175	595	814	2
de	124	161	135	175	595	814	2
la	137	161	145	175	595	814	2
sociedad.	147	161	190	175	595	814	2
La	192	161	203	175	595	814	2
actividad	206	161	245	175	595	814	2
física,	247	161	273	175	595	814	2
el	276	161	283	175	595	814	2
ejercicio	57	173	93	187	595	814	2
y	97	173	102	187	595	814	2
el	106	173	113	187	595	814	2
deporte	117	173	151	187	595	814	2
son	154	173	170	187	595	814	2
elementos	174	173	220	187	595	814	2
preventivos	224	173	275	187	595	814	2
y	278	173	283	187	595	814	2
en	57	185	68	199	595	814	2
muchas	72	185	107	199	595	814	2
ocasiones	111	185	156	199	595	814	2
terapéuticos	160	185	214	199	595	814	2
que	218	185	235	199	595	814	2
permitirán	239	185	283	199	595	814	2
coadyuvar	57	197	103	211	595	814	2
en	106	197	117	211	595	814	2
unión	120	197	144	211	595	814	2
con	147	197	163	211	595	814	2
otros	166	197	188	211	595	814	2
hábitos	191	197	224	211	595	814	2
de	226	197	238	211	595	814	2
vida	241	197	259	211	595	814	2
sana	262	197	283	211	595	814	2
para	57	209	77	223	595	814	2
una	80	209	97	223	595	814	2
mejor	100	209	125	223	595	814	2
sociedad,	128	209	171	223	595	814	2
más	175	209	193	223	595	814	2
sana,	197	209	221	223	595	814	2
fuerte	225	209	250	223	595	814	2
y	253	209	258	223	595	814	2
salu-	262	209	283	223	595	814	2
dable.	57	221	84	235	595	814	2
ASPECTOS	57	248	112	262	595	814	2
GENERALES	114	248	177	262	595	814	2
1.	57	266	65	280	595	814	2
Todos	75	266	101	280	595	814	2
los	105	266	118	280	595	814	2
niños	122	266	146	280	595	814	2
en	150	266	161	280	595	814	2
edad	165	266	187	280	595	814	2
preescolar	192	266	238	280	595	814	2
y	242	266	247	280	595	814	2
escolar	251	266	283	280	595	814	2
deberían	75	278	114	292	595	814	2
participar	118	278	159	292	595	814	2
regularmente	162	278	221	292	595	814	2
en	225	278	236	292	595	814	2
algún	239	278	264	292	595	814	2
tipo	267	278	283	292	595	814	2
de	75	290	86	304	595	814	2
actividad	89	290	128	304	595	814	2
física	131	290	155	304	595	814	2
adecuada	157	290	201	304	595	814	2
a	204	290	210	304	595	814	2
su	213	290	223	304	595	814	2
grado	226	290	252	304	595	814	2
de	255	290	266	304	595	814	2
de-	269	290	283	304	595	814	2
sarrollo	75	302	107	316	595	814	2
y	112	302	117	316	595	814	2
salud	121	302	145	316	595	814	2
física,	150	302	176	316	595	814	2
llegando	180	302	218	316	595	814	2
a	223	302	228	316	595	814	2
largo	233	302	255	316	595	814	2
plazo	260	302	283	316	595	814	2
a	75	314	80	328	595	814	2
adoptar	84	314	118	328	595	814	2
dichas	122	314	151	328	595	814	2
actividades	155	314	205	328	595	814	2
deportivas	209	314	255	328	595	814	2
como	259	314	283	328	595	814	2
parte	75	326	97	340	595	814	2
de	100	326	111	340	595	814	2
su	114	326	125	340	595	814	2
estilo	128	326	151	340	595	814	2
de	154	326	165	340	595	814	2
vida.	168	326	189	340	595	814	2
2.	57	344	65	358	595	814	2
En	75	344	87	358	595	814	2
general	91	344	125	358	595	814	2
no	129	344	140	358	595	814	2
se	144	344	155	358	595	814	2
ha	159	344	170	358	595	814	2
determinado	174	344	230	358	595	814	2
el	234	344	242	358	595	814	2
tipo	246	344	262	358	595	814	2
y	266	344	271	358	595	814	2
la	276	344	283	358	595	814	2
cantidad	75	356	112	370	595	814	2
de	116	356	128	370	595	814	2
ejercicio	132	356	168	370	595	814	2
para	172	356	192	370	595	814	2
conseguir	196	356	239	370	595	814	2
una	243	356	260	370	595	814	2
ópti-	264	356	283	370	595	814	2
ma	75	368	89	382	595	814	2
capacidad	91	368	137	382	595	814	2
funcional	140	368	180	382	595	814	2
y	182	368	187	382	595	814	2
de	190	368	201	382	595	814	2
salud	204	368	228	382	595	814	2
en	230	368	241	382	595	814	2
los	244	368	257	382	595	814	2
niños	260	368	283	382	595	814	2
escolares:	75	380	120	394	595	814	2
	75	400	79	411	595	814	2
	75	502	79	513	595	814	2
En	93	398	105	412	595	814	2
los	109	398	122	412	595	814	2
niños	126	398	150	412	595	814	2
preescolares	155	398	212	412	595	814	2
la	216	398	224	412	595	814	2
actividad	229	398	268	412	595	814	2
in-	272	398	283	412	595	814	2
nata	93	410	112	424	595	814	2
hace	119	410	140	424	595	814	2
que	147	410	164	424	595	814	2
probablemente	170	410	237	424	595	814	2
alcancen	243	410	283	424	595	814	2
unos	93	422	114	436	595	814	2
niveles	119	422	150	436	595	814	2
adecuados	155	422	204	436	595	814	2
de	209	422	220	436	595	814	2
aptitud	225	422	255	436	595	814	2
física	260	422	283	436	595	814	2
cuado	93	434	120	448	595	814	2
se	124	434	135	448	595	814	2
les	139	434	152	448	595	814	2
permite	156	434	189	448	595	814	2
expresar	193	434	232	448	595	814	2
su	236	434	247	448	595	814	2
curiosi-	251	434	283	448	595	814	2
dad	93	446	109	460	595	814	2
y	112	446	117	460	595	814	2
exploración	120	446	171	460	595	814	2
espontáneas.	174	446	234	460	595	814	2
Bajo	237	446	257	460	595	814	2
estas	260	446	283	460	595	814	2
circunstancias	93	458	156	472	595	814	2
suelen	160	458	190	472	595	814	2
ser	194	458	208	472	595	814	2
innecesarias	212	458	268	472	595	814	2
in-	272	458	283	472	595	814	2
tervenciones	93	470	149	484	595	814	2
específicas	154	470	204	484	595	814	2
para	209	470	229	484	595	814	2
mejorar	234	470	268	484	595	814	2
su	273	470	283	484	595	814	2
aptitud	93	482	123	496	595	814	2
física.	125	482	152	496	595	814	2
En	93	500	105	514	595	814	2
escolares	108	500	151	514	595	814	2
y	154	500	159	514	595	814	2
adolescentes	163	500	222	514	595	814	2
se	225	500	236	514	595	814	2
recomien-	239	500	283	514	595	814	2
da	93	512	104	526	595	814	2
al	107	512	114	526	595	814	2
menos	117	512	147	526	595	814	2
20	150	512	161	526	595	814	2
minutos	164	512	199	526	595	814	2
de	201	512	212	526	595	814	2
actividad	215	512	255	526	595	814	2
física,	257	512	283	526	595	814	2
al	93	524	100	538	595	814	2
menos	103	524	133	538	595	814	2
tres	136	524	153	538	595	814	2
veces	155	524	182	538	595	814	2
por	184	524	199	538	595	814	2
semana.	202	524	240	538	595	814	2
3.	57	542	65	556	595	814	2
El	75	542	84	556	595	814	2
médico	86	542	118	556	595	814	2
debe	121	542	143	556	595	814	2
alentar	146	542	177	556	595	814	2
hacia	179	542	203	556	595	814	2
esta	206	542	225	556	595	814	2
participación	227	542	283	556	595	814	2
e	75	554	80	568	595	814	2
incorporar	83	554	128	568	595	814	2
una	131	554	147	568	595	814	2
evaluación	150	554	198	568	595	814	2
de	201	554	212	568	595	814	2
la	215	554	222	568	595	814	2
actividad	225	554	265	568	595	814	2
físi-	267	554	283	568	595	814	2
ca	75	566	85	580	595	814	2
en	88	566	99	580	595	814	2
la	102	566	110	580	595	814	2
historia	112	566	144	580	595	814	2
clínica.	147	566	178	580	595	814	2
Las	181	566	197	580	595	814	2
citas	200	566	220	580	595	814	2
de	223	566	234	580	595	814	2
los	237	566	250	580	595	814	2
contro-	252	566	283	580	595	814	2
les	75	578	87	592	595	814	2
de	90	578	101	592	595	814	2
salud	104	578	128	592	595	814	2
deben	131	578	159	592	595	814	2
incluir:	161	578	190	592	595	814	2
	75	598	79	609	595	814	2
Intereses	93	596	134	610	595	814	2
y	136	596	141	610	595	814	2
participación	143	596	199	610	595	814	2
en	202	596	213	610	595	814	2
actividades	215	596	265	610	595	814	2
físi-	267	596	283	610	595	814	2
cas	93	608	108	622	595	814	2
organizadas	111	608	166	622	595	814	2
o	168	608	174	622	595	814	2
no.	177	608	191	622	595	814	2
	75	628	79	639	595	814	2
Tiempo	93	626	126	640	595	814	2
dedicado	129	626	170	640	595	814	2
a	173	626	178	640	595	814	2
ver	182	626	196	640	595	814	2
televisión	199	626	241	640	595	814	2
en	244	626	255	640	595	814	2
la	258	626	266	640	595	814	2
se-	270	626	283	640	595	814	2
mana.	93	638	120	652	595	814	2
	75	658	79	669	595	814	2
Hábitos	93	656	127	670	595	814	2
de	129	656	140	670	595	814	2
ejercicios	143	656	185	670	595	814	2
de	187	656	198	670	595	814	2
otros	201	656	223	670	595	814	2
miembros	226	656	270	670	595	814	2
de	272	656	283	670	595	814	2
la	93	668	100	682	595	814	2
familia	103	668	132	682	595	814	2
(debe	135	668	161	682	595	814	2
alentarse	164	668	205	682	595	814	2
a	208	668	214	682	595	814	2
la	217	668	224	682	595	814	2
participación	227	668	283	682	595	814	2
de	93	680	104	694	595	814	2
los	108	680	121	694	595	814	2
padres	126	680	156	694	595	814	2
en	161	680	172	694	595	814	2
programas	176	680	224	694	595	814	2
de	228	680	240	694	595	814	2
actividad	244	680	283	694	595	814	2
física	93	692	116	706	595	814	2
y	119	692	124	706	595	814	2
proporcionar	127	692	183	706	595	814	2
asesoria	186	692	224	706	595	814	2
a	227	692	233	706	595	814	2
la	236	692	243	706	595	814	2
familia	247	692	275	706	595	814	2
y	278	692	283	706	595	814	2
la	93	704	100	718	595	814	2
escuela).	103	704	144	718	595	814	2
4.	57	722	65	736	595	814	2
Debe	75	722	99	736	595	814	2
alentarse	104	722	145	736	595	814	2
la	150	722	157	736	595	814	2
actividad	162	722	202	736	595	814	2
física	207	722	230	736	595	814	2
como	235	722	260	736	595	814	2
acti-	265	722	283	736	595	814	2
vidad	75	734	99	748	595	814	2
natural	103	734	133	748	595	814	2
que	137	734	154	748	595	814	2
forme	158	734	184	748	595	814	2
parte	188	734	210	748	595	814	2
de	215	734	226	748	595	814	2
un	230	734	241	748	595	814	2
estilo	245	734	268	748	595	814	2
de	272	734	283	748	595	814	2
vida	75	746	93	760	595	814	2
saludable	96	746	139	760	595	814	2
y	142	746	147	760	595	814	2
no	151	746	162	760	595	814	2
como	165	746	189	760	595	814	2
meta	193	746	215	760	595	814	2
para	218	746	238	760	595	814	2
aumentar	241	746	283	760	595	814	2
REV	57	773	73	784	595	814	2
CLÍN	75	773	94	784	595	814	2
MED	96	773	114	784	595	814	2
FAM	116	773	132	784	595	814	2
2010;	134	773	155	784	595	814	2
3	157	773	161	784	595	814	2
(3):	163	773	175	784	595	814	2
192-200	178	773	207	784	595	814	2
el	330	100	338	113	595	814	2
desarrollo	340	100	384	113	595	814	2
motor	387	100	412	113	595	814	2
o	415	100	420	113	595	814	2
la	423	100	431	113	595	814	2
capacidad	433	100	479	113	595	814	2
deportiva	482	100	523	113	595	814	2
del	525	100	539	113	595	814	2
niño.	330	112	351	125	595	814	2
5.	312	130	320	143	595	814	2
El	330	130	339	143	595	814	2
juego	343	130	368	143	595	814	2
libre	372	130	391	143	595	814	2
diseñado	395	130	436	143	595	814	2
en	440	130	451	143	595	814	2
edad	456	130	478	143	595	814	2
preescolar	482	130	529	143	595	814	2
y	534	130	539	143	595	814	2
escolar	330	142	362	155	595	814	2
temprana	366	142	408	155	595	814	2
es	412	142	423	155	595	814	2
preferible	426	142	468	155	595	814	2
a	472	142	478	155	595	814	2
sesiones	481	142	521	155	595	814	2
es-	525	142	539	155	595	814	2
tructurales.	330	154	379	167	595	814	2
6.	312	172	320	185	595	814	2
La	330	172	341	185	595	814	2
capacitación	344	172	400	185	595	814	2
para	403	172	423	185	595	814	2
participar	426	172	467	185	595	814	2
en	470	172	481	185	595	814	2
deportes	484	172	523	185	595	814	2
or-	526	172	539	185	595	814	2
ganizados	330	184	375	197	595	814	2
debe	379	184	401	197	595	814	2
determinarse	405	184	464	197	595	814	2
de	468	184	479	197	595	814	2
forma	483	184	508	197	595	814	2
indivi-	512	184	539	197	595	814	2
dual	330	196	349	209	595	814	2
y	352	196	357	209	595	814	2
basándose	361	196	410	209	595	814	2
en	413	196	424	209	595	814	2
el	428	196	436	209	595	814	2
deseo	439	196	466	209	595	814	2
del	470	196	483	209	595	814	2
niño	487	196	506	209	595	814	2
(no	509	196	524	209	595	814	2
de	527	196	539	209	595	814	2
los	330	208	342	221	595	814	2
padres),	347	208	383	221	595	814	2
siendo	388	208	417	221	595	814	2
aconsejable	422	208	475	221	595	814	2
siempre	479	208	515	221	595	814	2
des-	519	208	539	221	595	814	2
pués	330	220	351	233	595	814	2
de	354	220	365	233	595	814	2
los	368	220	381	233	595	814	2
6	384	220	389	233	595	814	2
años.	392	220	416	233	595	814	2
7.	312	238	320	251	595	814	2
En	330	238	342	251	595	814	2
los	349	238	362	251	595	814	2
programas	369	238	417	251	595	814	2
deportivos	425	238	471	251	595	814	2
estructurados	478	238	539	251	595	814	2
debe	330	250	352	263	595	814	2
primar	355	250	384	263	595	814	2
el	387	250	395	263	595	814	2
objetivo	399	250	433	263	595	814	2
de	437	250	448	263	595	814	2
la	451	250	459	263	595	814	2
participación	463	250	519	263	595	814	2
y	522	250	527	263	595	814	2
el	531	250	539	263	595	814	2
disfrute	330	262	362	275	595	814	2
frente	365	262	390	275	595	814	2
a	393	262	398	275	595	814	2
los	401	262	414	275	595	814	2
de	416	262	427	275	595	814	2
competición	430	262	483	275	595	814	2
y	485	262	490	275	595	814	2
victoria.	493	262	527	275	595	814	2
El	530	262	539	275	595	814	2
deporte	330	274	364	287	595	814	2
organizado	367	274	417	287	595	814	2
asegura	421	274	457	287	595	814	2
la	460	274	468	287	595	814	2
actividad	472	274	511	287	595	814	2
física	515	274	539	287	595	814	2
regular.	330	286	363	299	595	814	2
8.	312	304	320	317	595	814	2
Debe	330	304	354	317	595	814	2
alentarse	357	304	398	317	595	814	2
a	401	304	407	317	595	814	2
padres	410	304	441	317	595	814	2
y	444	304	449	317	595	814	2
otros	452	304	475	317	595	814	2
miembros	478	304	522	317	595	814	2
del	525	304	539	317	595	814	2
grupo	330	316	355	329	595	814	2
familiar	359	316	391	329	595	814	2
a	395	316	400	329	595	814	2
que	404	316	420	329	595	814	2
sirvan	424	316	451	329	595	814	2
como	454	316	479	329	595	814	2
modelo	482	316	515	329	595	814	2
para	519	316	539	329	595	814	2
la	330	328	337	341	595	814	2
participación	341	328	398	341	595	814	2
de	402	328	413	341	595	814	2
sus	417	328	432	341	595	814	2
hijos	436	328	457	341	595	814	2
en	461	328	472	341	595	814	2
programas	476	328	523	341	595	814	2
de	527	328	539	341	595	814	2
actividad	330	340	369	353	595	814	2
física,	373	340	399	353	595	814	2
así	403	340	417	353	595	814	2
como	421	340	445	353	595	814	2
alentarlos	449	340	492	353	595	814	2
a	496	340	502	353	595	814	2
realizar	506	340	539	353	595	814	2
con	330	352	346	365	595	814	2
sus	349	352	364	365	595	814	2
hijos	367	352	387	365	595	814	2
actividades	390	352	440	365	595	814	2
físicas	443	352	471	365	595	814	2
comunes.	474	352	518	365	595	814	2
9.	312	370	320	383	595	814	2
La	330	370	341	383	595	814	2
recomendación	345	370	413	383	595	814	2
de	417	370	428	383	595	814	2
la	432	370	440	383	595	814	2
GAPS	444	370	472	383	595	814	2
(Guidelines	476	370	526	383	595	814	2
of	530	370	539	383	595	814	2
Adolescent	330	382	379	395	595	814	2
Preventive	383	382	430	395	595	814	2
Services)	434	382	476	395	595	814	2
es	480	382	490	395	595	814	2
la	494	382	502	395	595	814	2
realiza-	506	382	539	395	595	814	2
ción	330	394	348	407	595	814	2
de	350	394	362	407	595	814	2
visitas	364	394	392	407	595	814	2
preventivas	394	394	446	407	595	814	2
anualmente	448	394	500	407	595	814	2
y	503	394	508	407	595	814	2
dentro	510	394	539	407	595	814	2
de	330	406	341	419	595	814	2
ellas	344	406	365	419	595	814	2
el	368	406	375	419	595	814	2
abordaje	379	406	418	419	595	814	2
sistemático	421	406	471	419	595	814	2
de	474	406	485	419	595	814	2
la	488	406	496	419	595	814	2
actividad	499	406	539	419	595	814	2
física,	330	418	356	431	595	814	2
estilos	360	418	388	431	595	814	2
de	392	418	403	431	595	814	2
vida	407	418	425	431	595	814	2
saludables	429	418	477	431	595	814	2
y	481	418	486	431	595	814	2
prevención	490	418	539	431	595	814	2
de	330	430	341	443	595	814	2
lesiones.	344	430	383	443	595	814	2
10.	312	448	326	461	595	814	2
Las	330	448	346	461	595	814	2
recomendaciones,	349	448	430	461	595	814	2
indicaciones	433	448	488	461	595	814	2
y	491	448	496	461	595	814	2
limitacio-	499	448	539	461	595	814	2
nes	330	460	346	473	595	814	2
acerca	349	460	379	473	595	814	2
de	383	460	394	473	595	814	2
la	397	460	405	473	595	814	2
participación	409	460	465	473	595	814	2
deportiva	468	460	509	473	595	814	2
en	513	460	524	473	595	814	2
di-	527	460	539	473	595	814	2
versas	330	472	359	485	595	814	2
patologías	363	472	410	485	595	814	2
están	414	472	438	485	595	814	2
consensuadas	443	472	507	485	595	814	2
según	511	472	539	485	595	814	2
las	330	484	342	497	595	814	2
diversas	346	484	384	497	595	814	2
enfermedades	388	484	452	497	595	814	2
y	455	484	460	497	595	814	2
según	464	484	492	497	595	814	2
el	496	484	503	497	595	814	2
tipo	507	484	524	497	595	814	2
de	527	484	539	497	595	814	2
deporte	330	496	364	509	595	814	2
clasificado	366	496	413	509	595	814	2
según	416	496	443	509	595	814	2
sea	446	496	462	509	595	814	2
más	465	496	484	509	595	814	2
o	486	496	492	509	595	814	2
menos	495	496	525	509	595	814	2
di-	527	496	539	509	595	814	2
námico.	330	508	365	521	595	814	2
PARTICIPACIÓN	312	544	389	558	595	814	2
EN	397	544	411	558	595	814	2
DEPORTES	419	544	474	558	595	814	2
ORGANIZA-	482	544	539	558	595	814	2
DOS	312	556	333	570	595	814	2
En	312	580	324	593	595	814	2
general	327	580	360	593	595	814	2
debemos	363	580	404	593	595	814	2
tener	406	580	429	593	595	814	2
en	432	580	443	593	595	814	2
cuenta	446	580	476	593	595	814	2
que	478	580	495	593	595	814	2
el	498	580	505	593	595	814	2
benefi-	508	580	539	593	595	814	2
cio	312	592	325	605	595	814	2
deportivo	328	592	369	605	595	814	2
se	372	592	382	605	595	814	2
obtiene	386	592	418	605	595	814	2
siempre	421	592	457	605	595	814	2
de	460	592	471	605	595	814	2
la	474	592	482	605	595	814	2
expectación	485	592	539	605	595	814	2
y	312	604	317	617	595	814	2
la	320	604	328	617	595	814	2
demanda	331	604	373	617	595	814	2
no	376	604	387	617	595	814	2
excederá	390	604	432	617	595	814	2
la	435	604	443	617	595	814	2
maduración	446	604	498	617	595	814	2
y	501	604	506	617	595	814	2
prepa-	510	604	539	617	595	814	2
ración	312	616	339	629	595	814	2
del	343	616	356	629	595	814	2
niño.	360	616	381	629	595	814	2
Para	385	616	406	629	595	814	2
poder	410	616	435	629	595	814	2
optimizar	439	616	480	629	595	814	2
la	483	616	491	629	595	814	2
seguridad	495	616	539	629	595	814	2
y	312	628	317	641	595	814	2
los	320	628	333	641	595	814	2
beneficios,	336	628	384	641	595	814	2
debemos	387	628	428	641	595	814	2
seguir	432	628	459	641	595	814	2
las	462	628	475	641	595	814	2
siguientes	478	628	523	641	595	814	2
re-	526	628	539	641	595	814	2
comendaciones:	312	640	385	653	595	814	2
	312	665	316	676	595	814	2
El	330	664	339	677	595	814	2
deporte	341	664	375	677	595	814	2
organizado	378	664	427	677	595	814	2
debe	429	664	452	677	595	814	2
complementar	454	664	518	677	595	814	2
y	520	664	525	677	595	814	2
no	527	664	539	677	595	814	2
reemplazar	330	676	380	689	595	814	2
la	384	676	392	689	595	814	2
actividad	396	676	436	689	595	814	2
física	440	676	463	689	595	814	2
regular	468	676	499	689	595	814	2
que	503	676	520	689	595	814	2
de-	524	676	539	689	595	814	2
biera	330	688	352	701	595	814	2
siempre	355	688	390	701	595	814	2
ser	393	688	407	701	595	814	2
aconsejada.	410	688	464	701	595	814	2
	312	713	316	724	595	814	2
El	330	712	339	725	595	814	2
médico	341	712	373	725	595	814	2
debe	375	712	398	725	595	814	2
aconsejar	400	712	443	725	595	814	2
sobre	446	712	471	725	595	814	2
el	473	712	481	725	595	814	2
grado	483	712	508	725	595	814	2
de	511	712	522	725	595	814	2
de-	524	712	539	725	595	814	2
sarrollo	330	724	363	737	595	814	2
físico	365	724	388	737	595	814	2
y	391	724	396	737	595	814	2
aspectos	399	724	439	737	595	814	2
derivados	441	724	485	737	595	814	2
del	487	724	500	737	595	814	2
examen	503	724	539	737	595	814	2
médico,	330	736	365	749	595	814	2
de	369	736	380	749	595	814	2
las	384	736	397	749	595	814	2
condiciones	401	736	453	749	595	814	2
sociales	457	736	493	749	595	814	2
y	497	736	502	749	595	814	2
de	506	736	517	749	595	814	2
ma-	521	736	539	749	595	814	2
duración	330	748	368	761	595	814	2
cognitiva,	372	748	414	761	595	814	2
para	418	748	438	761	595	814	2
ver	441	748	455	761	595	814	2
si	459	748	466	761	595	814	2
son	470	748	486	761	595	814	2
adecuadas	490	748	539	761	595	814	2
193	525	773	539	784	595	814	2
A	57	40	66	55	595	814	3
R	69	40	78	55	595	814	3
T	82	40	89	55	595	814	3
Í	93	40	96	55	595	814	3
C	100	40	109	55	595	814	3
U	113	40	122	55	595	814	3
L	126	40	133	55	595	814	3
O	137	40	147	55	595	814	3
E	154	40	162	55	595	814	3
S	166	40	174	55	595	814	3
P	178	40	186	55	595	814	3
E	190	40	198	55	595	814	3
C	201	40	211	55	595	814	3
I	214	40	218	55	595	814	3
A	221	40	230	55	595	814	3
L	233	40	240	55	595	814	3
en	75	106	86	120	595	814	3
la	91	106	99	120	595	814	3
participación	104	106	160	120	595	814	3
de	166	106	177	120	595	814	3
actividades	182	106	232	120	595	814	3
deportivas	237	106	283	120	595	814	3
específicas.	75	119	127	132	595	814	3
	57	144	61	155	595	814	3
Deberá	75	143	107	156	595	814	3
el	110	143	118	156	595	814	3
médico	121	143	153	156	595	814	3
de	156	143	167	156	595	814	3
atención	170	143	208	156	595	814	3
primaria	211	143	247	156	595	814	3
interve-	250	143	283	156	595	814	3
nir	75	155	86	168	595	814	3
aconsejando	88	155	145	168	595	814	3
a	148	155	153	168	595	814	3
entrenadores	156	155	215	168	595	814	3
u	217	155	223	168	595	814	3
otro	225	155	243	168	595	814	3
personal	245	155	283	168	595	814	3
relacionado	75	167	126	180	595	814	3
sobre	129	167	154	180	595	814	3
el	157	167	165	180	595	814	3
desarrollo	168	167	212	180	595	814	3
y	215	167	220	180	595	814	3
seguridad	223	167	267	180	595	814	3
del	270	167	283	180	595	814	3
deporte	75	179	109	192	595	814	3
organizado,	114	179	167	192	595	814	3
participando	172	179	227	192	595	814	3
en	232	179	243	192	595	814	3
comités	249	179	283	192	595	814	3
y	75	191	80	204	595	814	3
asociaciones	85	191	143	204	595	814	3
deportivas,	148	191	197	204	595	814	3
así	202	191	215	204	595	814	3
como	220	191	244	204	595	814	3
en	250	191	261	204	595	814	3
pro-	266	191	283	204	595	814	3
gramas	75	203	108	217	595	814	3
de	112	203	123	217	595	814	3
seguridad	127	203	171	217	595	814	3
en	175	203	186	217	595	814	3
el	190	203	197	217	595	814	3
deporte,	201	203	238	217	595	814	3
y	242	203	247	217	595	814	3
evaluar	251	203	283	217	595	814	3
cuándo	75	215	107	229	595	814	3
la	112	215	120	229	595	814	3
presión	125	215	157	229	595	814	3
del	162	215	175	229	595	814	3
deporte	180	215	214	229	595	814	3
organizado	219	215	268	229	595	814	3
es	273	215	283	229	595	814	3
excesiva.	75	227	116	241	595	814	3
	57	253	61	264	595	814	3
También	75	252	112	265	595	814	3
deberá	116	252	147	265	595	814	3
recomendar	151	252	204	265	595	814	3
el	208	252	215	265	595	814	3
momento	219	252	260	265	595	814	3
ópti-	264	252	283	265	595	814	3
mo	75	264	89	277	595	814	3
para	92	264	112	277	595	814	3
comenzar	115	264	159	277	595	814	3
a	162	264	167	277	595	814	3
participar	171	264	212	277	595	814	3
en	215	264	226	277	595	814	3
deportes	229	264	268	277	595	814	3
or-	271	264	283	277	595	814	3
ganizados,	75	276	123	289	595	814	3
identificar	127	276	170	289	595	814	3
los	174	276	187	289	595	814	3
riesgos	192	276	224	289	595	814	3
y	228	276	233	289	595	814	3
establecer	237	276	283	289	595	814	3
estrategias	75	288	124	301	595	814	3
de	128	288	139	301	595	814	3
entrenamiento	143	288	207	301	595	814	3
seguras,	211	288	249	301	595	814	3
educar	253	288	283	301	595	814	3
además	75	300	110	313	595	814	3
al	114	300	122	313	595	814	3
personal	125	300	164	313	595	814	3
encargado	167	300	215	313	595	814	3
(entrenadores,	218	300	283	313	595	814	3
profesores	75	312	122	325	595	814	3
de	126	312	137	325	595	814	3
educación	140	312	186	325	595	814	3
física,	189	312	216	325	595	814	3
etc.)	219	312	239	325	595	814	3
sobre	242	312	267	325	595	814	3
las	271	312	283	325	595	814	3
características	75	324	139	338	595	814	3
del	142	324	155	338	595	814	3
niño	158	324	177	338	595	814	3
y	180	324	185	338	595	814	3
adolescente,	188	324	245	338	595	814	3
además	248	324	283	338	595	814	3
de	75	336	86	350	595	814	3
desarrollar	88	336	136	350	595	814	3
en	138	336	149	350	595	814	3
forma	152	336	178	350	595	814	3
conjunta	180	336	218	350	595	814	3
estrategias	221	336	270	350	595	814	3
de	272	336	283	350	595	814	3
prevención	75	348	124	362	595	814	3
de	126	348	138	362	595	814	3
lesiones.	140	348	180	362	595	814	3
ASPECTOS	57	385	112	399	595	814	3
RELACIONADOS	116	385	197	399	595	814	3
CON	201	385	223	399	595	814	3
LOS	228	385	248	399	595	814	3
BENE-	252	385	283	399	595	814	3
FICIOS	57	397	90	411	595	814	3
Y	93	397	100	411	595	814	3
RIESGOS	103	397	149	411	595	814	3
ASOCIADOS	152	397	212	411	595	814	3
AL	219	397	232	411	595	814	3
DEPORTE	235	397	283	411	595	814	3
INFANTO	57	409	100	423	595	814	3
–	103	409	109	423	595	814	3
JUVENIL	112	409	154	423	595	814	3
ORGANIZADO	156	409	225	423	595	814	3
Los	57	433	73	446	595	814	3
beneficios	76	433	121	446	595	814	3
de	124	433	135	446	595	814	3
la	138	433	146	446	595	814	3
actividad	149	433	188	446	595	814	3
física	191	433	214	446	595	814	3
a	217	433	223	446	595	814	3
lo	226	433	233	446	595	814	3
largo	236	433	259	446	595	814	3
de	262	433	273	446	595	814	3
la	276	433	283	446	595	814	3
vida	57	445	75	459	595	814	3
son	78	445	94	459	595	814	3
indiscutibles,	97	445	154	459	595	814	3
tanto	157	445	179	459	595	814	3
en	181	445	193	459	595	814	3
el	195	445	203	459	595	814	3
plano	206	445	230	459	595	814	3
físico	233	445	256	459	595	814	3
como	259	445	283	459	595	814	3
en	57	457	68	471	595	814	3
el	71	457	78	471	595	814	3
psicológico,	81	457	133	471	595	814	3
social	136	457	162	471	595	814	3
y	165	457	170	471	595	814	3
moral.	172	457	200	471	595	814	3
Hay	57	482	74	495	595	814	3
quienes	78	482	113	495	595	814	3
afirman	116	482	149	495	595	814	3
que	152	482	169	495	595	814	3
la	172	482	180	495	595	814	3
participación	183	482	239	495	595	814	3
de	242	482	253	495	595	814	3
los	256	482	269	495	595	814	3
ni-	272	482	283	495	595	814	3
ños	57	494	73	507	595	814	3
y	75	494	80	507	595	814	3
los	83	494	96	507	595	814	3
adolescentes	98	494	157	507	595	814	3
en	160	494	171	507	595	814	3
deportes	174	494	213	507	595	814	3
organizados	215	494	270	507	595	814	3
no	272	494	283	507	595	814	3
es,	57	506	70	519	595	814	3
en	74	506	85	519	595	814	3
sí	88	506	96	519	595	814	3
misma,	100	506	132	519	595	814	3
ni	135	506	143	519	595	814	3
buena	147	506	175	519	595	814	3
ni	178	506	186	519	595	814	3
mala.	190	506	214	519	595	814	3
La	218	506	229	519	595	814	3
experiencia	232	506	283	519	595	814	3
positiva	57	518	91	531	595	814	3
o	94	518	99	531	595	814	3
negativa	102	518	140	531	595	814	3
no	143	518	154	531	595	814	3
estará	158	518	185	531	595	814	3
dada	188	518	211	531	595	814	3
por	214	518	228	531	595	814	3
la	231	518	239	531	595	814	3
participa-	242	518	283	531	595	814	3
ción	57	530	75	543	595	814	3
en	79	530	90	543	595	814	3
sí	95	530	102	543	595	814	3
misma,	107	530	139	543	595	814	3
sino	143	530	161	543	595	814	3
por	166	530	180	543	595	814	3
la	184	530	192	543	595	814	3
manera	196	530	230	543	595	814	3
en	234	530	246	543	595	814	3
que	250	530	266	543	595	814	3
los	271	530	283	543	595	814	3
adultos	57	542	89	555	595	814	3
imparten	92	542	131	555	595	814	3
esa	134	542	150	555	595	814	3
experiencia	153	542	204	555	595	814	3
y	206	542	211	555	595	814	3
el	214	542	222	555	595	814	3
juego	225	542	249	555	595	814	3
de	252	542	263	555	595	814	3
mu-	266	542	283	555	595	814	3
chos	57	554	78	567	595	814	3
factores	81	554	117	567	595	814	3
mediadores	120	554	172	567	595	814	3
como	175	554	200	567	595	814	3
el	203	554	210	567	595	814	3
individual,	214	554	258	567	595	814	3
fami-	261	554	283	567	595	814	3
liar,	57	566	72	580	595	814	3
los	75	566	88	580	595	814	3
entrenadores	91	566	150	580	595	814	3
y	152	566	157	580	595	814	3
la	160	566	168	580	595	814	3
sociedad.	171	566	213	580	595	814	3
Por	57	590	72	604	595	814	3
lo	76	590	84	604	595	814	3
tanto,	88	590	113	604	595	814	3
los	117	590	129	604	595	814	3
aspectos	133	590	173	604	595	814	3
de	177	590	188	604	595	814	3
la	192	590	200	604	595	814	3
práctica	203	590	239	604	595	814	3
deportiva	242	590	283	604	595	814	3
por	57	603	71	616	595	814	3
parte	76	603	98	616	595	814	3
de	103	603	114	616	595	814	3
los	118	603	131	616	595	814	3
niños	136	603	159	616	595	814	3
y	164	603	169	616	595	814	3
adolescentes	173	603	232	616	595	814	3
que	237	603	253	616	595	814	3
debe-	258	603	283	616	595	814	3
mos	57	615	76	628	595	814	3
considerar	78	615	125	628	595	814	3
son	128	615	144	628	595	814	3
de	147	615	158	628	595	814	3
orden	161	615	186	628	595	814	3
biológico,	189	615	231	628	595	814	3
psicológico	234	615	283	628	595	814	3
y	57	627	62	640	595	814	3
social.	64	627	93	640	595	814	3
Aspectos	57	651	102	665	595	814	3
biológicos.	104	651	157	665	595	814	3
Los	57	675	73	688	595	814	3
niños	76	675	100	688	595	814	3
no	104	675	115	688	595	814	3
son	118	675	134	688	595	814	3
adultos	138	675	170	688	595	814	3
en	173	675	184	688	595	814	3
miniatura,	188	675	232	688	595	814	3
son	235	675	251	688	595	814	3
únicos	255	675	283	688	595	814	3
en	57	687	68	701	595	814	3
sus	72	687	88	701	595	814	3
fases	92	687	116	701	595	814	3
de	120	687	131	701	595	814	3
desarrollo.	135	687	182	701	595	814	3
Cuando	186	687	221	701	595	814	3
crecen	226	687	256	701	595	814	3
y	260	687	265	701	595	814	3
au-	269	687	283	701	595	814	3
mentan	57	699	90	713	595	814	3
de	94	699	106	713	595	814	3
tamaño	110	699	143	713	595	814	3
maduran	148	699	187	713	595	814	3
también	191	699	227	713	595	814	3
sus	231	699	247	713	595	814	3
capaci-	251	699	283	713	595	814	3
dades	57	711	84	725	595	814	3
funcionales	89	711	139	725	595	814	3
y	144	711	149	725	595	814	3
así	154	711	168	725	595	814	3
van	172	711	189	725	595	814	3
adquiriendo	194	711	246	725	595	814	3
paulati-	251	711	283	725	595	814	3
namente	57	724	96	737	595	814	3
el	99	724	107	737	595	814	3
desarrollo	111	724	155	737	595	814	3
de	159	724	170	737	595	814	3
su	174	724	185	737	595	814	3
capacidad	188	724	234	737	595	814	3
motora,	238	724	272	737	595	814	3
la	276	724	283	737	595	814	3
fuerza,	57	736	87	749	595	814	3
la	90	736	98	749	595	814	3
capacidad	101	736	147	749	595	814	3
aeróbica	150	736	188	749	595	814	3
y	192	736	197	749	595	814	3
anaeróbica,	200	736	252	749	595	814	3
etc.	255	736	271	749	595	814	3
El	275	736	283	749	595	814	3
estado	57	748	87	761	595	814	3
de	89	748	100	761	595	814	3
madurez	102	748	141	761	595	814	3
de	144	748	155	761	595	814	3
un	157	748	168	761	595	814	3
niño	170	748	189	761	595	814	3
o	192	748	197	761	595	814	3
adolescente	199	748	253	761	595	814	3
puede	256	748	283	761	595	814	3
194	57	773	70	784	595	814	3
Valoración	398	50	430	58	595	814	3
Médico	432	50	456	58	595	814	3
Deportiva:...	458	50	496	58	595	814	3
Guzmán	497	50	524	58	595	814	3
R.E.	526	50	539	58	595	814	3
establecerse	312	107	369	120	595	814	3
por	371	107	386	120	595	814	3
la	389	107	396	120	595	814	3
edad	399	107	422	120	595	814	3
cronológica,	424	107	478	120	595	814	3
la	481	107	489	120	595	814	3
edad	492	107	514	120	595	814	3
ósea	517	107	539	120	595	814	3
y	312	119	317	132	595	814	3
la	320	119	327	132	595	814	3
maduración	330	119	382	132	595	814	3
biológica	385	119	425	132	595	814	3
o	427	119	433	132	595	814	3
madurez	436	119	475	132	595	814	3
sexual.	477	119	509	132	595	814	3
Huesos.	312	137	351	150	595	814	3
Forman	354	137	388	150	595	814	3
el	391	137	399	150	595	814	3
esqueleto	402	137	445	150	595	814	3
y	448	137	453	150	595	814	3
son	456	137	472	150	595	814	3
los	475	137	488	150	595	814	3
que	491	137	507	150	595	814	3
sopor-	510	137	539	150	595	814	3
tan	312	149	326	162	595	814	3
en	328	149	339	162	595	814	3
gran	342	149	362	162	595	814	3
medida	365	149	397	162	595	814	3
la	400	149	408	162	595	814	3
carga	410	149	435	162	595	814	3
corporal,	438	149	477	162	595	814	3
así	479	149	493	162	595	814	3
como	495	149	520	162	595	814	3
son	522	149	539	162	595	814	3
los	312	161	325	174	595	814	3
responsables	328	161	387	174	595	814	3
del	391	161	404	174	595	814	3
97%	407	161	427	174	595	814	3
o	431	161	436	174	595	814	3
98%	440	161	460	174	595	814	3
de	463	161	474	174	595	814	3
la	477	161	485	174	595	814	3
talla	489	161	507	174	595	814	3
corpo-	510	161	539	174	595	814	3
ral,	312	173	326	186	595	814	3
del	328	173	342	186	595	814	3
15%	345	173	365	186	595	814	3
del	367	173	381	186	595	814	3
peso	384	173	405	186	595	814	3
en	408	173	419	186	595	814	3
el	422	173	430	186	595	814	3
recién	432	173	460	186	595	814	3
nacido	462	173	492	186	595	814	3
y	495	173	500	186	595	814	3
del	502	173	516	186	595	814	3
16%	519	173	539	186	595	814	3
o	312	185	317	198	595	814	3
17%	320	185	340	198	595	814	3
del	343	185	357	198	595	814	3
peso	360	185	381	198	595	814	3
corporal	384	185	421	198	595	814	3
en	424	185	435	198	595	814	3
el	438	185	445	198	595	814	3
adulto,	448	185	478	198	595	814	3
es	481	185	492	198	595	814	3
decir,	495	185	519	198	595	814	3
que	522	185	539	198	595	814	3
son	312	197	328	210	595	814	3
un	332	197	344	210	595	814	3
importante	348	197	395	210	595	814	3
componente	400	197	455	210	595	814	3
en	459	197	471	210	595	814	3
la	475	197	483	210	595	814	3
estatura,	487	197	526	210	595	814	3
el	531	197	539	210	595	814	3
peso	312	209	333	222	595	814	3
y	336	209	341	222	595	814	3
la	344	209	351	222	595	814	3
composición	354	209	409	222	595	814	3
corporal.	412	209	451	222	595	814	3
Desde	453	209	482	222	595	814	3
el	485	209	493	222	595	814	3
nacimien-	495	209	539	222	595	814	3
to	312	221	320	235	595	814	3
el	325	221	333	235	595	814	3
hueso	337	221	364	235	595	814	3
se	369	221	379	235	595	814	3
forma	384	221	410	235	595	814	3
por	414	221	429	235	595	814	3
medio	433	221	460	235	595	814	3
de	465	221	476	235	595	814	3
los	481	221	493	235	595	814	3
procesos	498	221	539	235	595	814	3
de	312	233	323	247	595	814	3
osificación,	327	233	376	247	595	814	3
a	380	233	385	247	595	814	3
partir	389	233	412	247	595	814	3
de	416	233	427	247	595	814	3
un	431	233	442	247	595	814	3
centro	445	233	473	247	595	814	3
de	477	233	488	247	595	814	3
osificación	492	233	539	247	595	814	3
primario	312	245	348	259	595	814	3
ubicado	352	245	387	259	595	814	3
en	390	245	401	259	595	814	3
la	405	245	413	259	595	814	3
parte	416	245	439	259	595	814	3
interna	443	245	473	259	595	814	3
y	477	245	482	259	595	814	3
media	485	245	513	259	595	814	3
de	516	245	527	259	595	814	3
la	531	245	539	259	595	814	3
diáfisis	312	258	342	271	595	814	3
ósea	347	258	368	271	595	814	3
y	372	258	377	271	595	814	3
otros	382	258	404	271	595	814	3
secundarios	408	258	462	271	595	814	3
ubicados	466	258	506	271	595	814	3
en	510	258	522	271	595	814	3
las	526	258	539	271	595	814	3
epífisis.	312	270	346	283	595	814	3
Mientras	349	270	387	283	595	814	3
ocurre	391	270	419	283	595	814	3
la	422	270	430	283	595	814	3
formación	433	270	477	283	595	814	3
del	480	270	494	283	595	814	3
hueso	497	270	524	283	595	814	3
en	527	270	539	283	595	814	3
su	312	282	322	295	595	814	3
parte	327	282	349	295	595	814	3
central,	353	282	386	295	595	814	3
van	390	282	407	295	595	814	3
proliferando	411	282	464	295	595	814	3
rápidamente	468	282	523	295	595	814	3
en	527	282	539	295	595	814	3
ambos	312	294	342	307	595	814	3
extremos	345	294	386	307	595	814	3
de	389	294	400	307	595	814	3
la	403	294	411	307	595	814	3
diáfisis	414	294	444	307	595	814	3
y	447	294	452	307	595	814	3
dejando	455	294	491	307	595	814	3
entre	494	294	517	307	595	814	3
ésta	520	294	539	307	595	814	3
y	312	306	317	319	595	814	3
las	319	306	332	319	595	814	3
epífisis	334	306	366	319	595	814	3
los	368	306	381	319	595	814	3
cartílagos	383	306	426	319	595	814	3
de	429	306	440	319	595	814	3
conjunción	442	306	490	319	595	814	3
o	493	306	498	319	595	814	3
de	501	306	512	319	595	814	3
creci-	514	306	539	319	595	814	3
miento,	312	318	345	331	595	814	3
que	347	318	364	331	595	814	3
completarán	366	318	421	331	595	814	3
el	423	318	431	331	595	814	3
crecimiento	434	318	485	331	595	814	3
en	487	318	498	331	595	814	3
largo	501	318	523	331	595	814	3
del	525	318	539	331	595	814	3
hueso.	312	330	342	343	595	814	3
Si	345	330	354	343	595	814	3
por	357	330	371	343	595	814	3
alguna	374	330	404	343	595	814	3
circunstancia	407	330	465	343	595	814	3
estos	468	330	492	343	595	814	3
cartílagos	495	330	539	343	595	814	3
de	312	342	323	356	595	814	3
crecimiento	326	342	377	356	595	814	3
sufren	380	342	408	356	595	814	3
una	411	342	428	356	595	814	3
lesión,	431	342	460	356	595	814	3
como	463	342	487	356	595	814	3
una	490	342	507	356	595	814	3
fractu-	510	342	539	356	595	814	3
ra	312	354	321	368	595	814	3
o	324	354	330	368	595	814	3
epifisitis	333	354	369	368	595	814	3
traumática,	372	354	422	368	595	814	3
se	425	354	436	368	595	814	3
puede	440	354	467	368	595	814	3
llegar	471	354	495	368	595	814	3
a	499	354	504	368	595	814	3
afectar	508	354	539	368	595	814	3
el	312	366	320	380	595	814	3
proceso	324	366	360	380	595	814	3
normal	364	366	394	380	595	814	3
de	399	366	410	380	595	814	3
crecimiento.	414	366	468	380	595	814	3
Estas	473	366	498	380	595	814	3
lesiones	502	366	539	380	595	814	3
se	312	379	322	392	595	814	3
presentan	325	379	370	392	595	814	3
con	372	379	389	392	595	814	3
mayor	391	379	419	392	595	814	3
facilidad	422	379	459	392	595	814	3
en	461	379	472	392	595	814	3
unos	475	379	497	392	595	814	3
deportes	500	379	539	392	595	814	3
que	312	391	328	404	595	814	3
en	331	391	342	404	595	814	3
otros,	345	391	370	404	595	814	3
como	372	391	397	404	595	814	3
el	399	391	407	404	595	814	3
béisbol,	410	391	444	404	595	814	3
tenis	447	391	468	404	595	814	3
(codo	471	391	496	404	595	814	3
del	498	391	512	404	595	814	3
tenis-	514	391	539	404	595	814	3
ta),	312	403	326	416	595	814	3
natación	329	403	367	416	595	814	3
(hombro	370	403	407	416	595	814	3
del	410	403	423	416	595	814	3
nadador),	426	403	469	416	595	814	3
etc.	471	403	487	416	595	814	3
El	490	403	499	416	595	814	3
ejercicio	502	403	539	416	595	814	3
no	312	415	323	428	595	814	3
afecta	326	415	354	428	595	814	3
prácticamente	357	415	420	428	595	814	3
la	423	415	431	428	595	814	3
longitud	434	415	469	428	595	814	3
de	473	415	484	428	595	814	3
los	487	415	500	428	595	814	3
huesos,	504	415	539	428	595	814	3
pero	312	427	332	440	595	814	3
sí	334	427	342	440	595	814	3
ejerce	344	427	372	440	595	814	3
su	374	427	384	440	595	814	3
acción	387	427	416	440	595	814	3
sobre	418	427	443	440	595	814	3
su	445	427	456	440	595	814	3
ancho	458	427	486	440	595	814	3
y	488	427	493	440	595	814	3
densidad.	495	427	539	440	595	814	3
La	312	439	323	452	595	814	3
edad	326	439	348	452	595	814	3
ósea	351	439	373	452	595	814	3
es	376	439	386	452	595	814	3
una	389	439	406	452	595	814	3
medida	409	439	442	452	595	814	3
muy	445	439	464	452	595	814	3
importante	467	439	514	452	595	814	3
en	517	439	528	452	595	814	3
el	531	439	539	452	595	814	3
desarrollo	312	451	356	464	595	814	3
fisiológico.	360	451	407	464	595	814	3
A	410	451	417	464	595	814	3
diferencia	420	451	464	464	595	814	3
de	468	451	479	464	595	814	3
la	483	451	491	464	595	814	3
edad	495	451	517	464	595	814	3
cro-	521	451	539	464	595	814	3
nológica,	312	463	352	477	595	814	3
la	355	463	363	477	595	814	3
edad	367	463	389	477	595	814	3
ósea	392	463	414	477	595	814	3
se	418	463	428	477	595	814	3
corresponde	432	463	487	477	595	814	3
muy	491	463	510	477	595	814	3
estre-	513	463	539	477	595	814	3
chamente	312	475	356	489	595	814	3
con	359	475	375	489	595	814	3
la	378	475	386	489	595	814	3
maduración	389	475	441	489	595	814	3
general,	444	475	481	489	595	814	3
el	484	475	492	489	595	814	3
desarrollo	495	475	539	489	595	814	3
sexual	312	487	341	501	595	814	3
y	344	487	349	501	595	814	3
la	353	487	361	501	595	814	3
edad	364	487	387	501	595	814	3
de	390	487	402	501	595	814	3
la	405	487	413	501	595	814	3
menarca.	417	487	458	501	595	814	3
La	462	487	473	501	595	814	3
edad	477	487	499	501	595	814	3
ósea	503	487	524	501	595	814	3
se	528	487	539	501	595	814	3
determina	312	500	356	513	595	814	3
mediante	359	500	401	513	595	814	3
radiografía	404	500	452	513	595	814	3
de	455	500	466	513	595	814	3
la	469	500	477	513	595	814	3
mano	480	500	505	513	595	814	3
y	508	500	513	513	595	814	3
de	516	500	528	513	595	814	3
la	531	500	539	513	595	814	3
muñeca.	312	512	350	525	595	814	3
Para	353	512	374	525	595	814	3
determinar	377	512	424	525	595	814	3
la	427	512	435	525	595	814	3
edad	437	512	460	525	595	814	3
ósea	462	512	484	525	595	814	3
se	486	512	497	525	595	814	3
compara	500	512	539	525	595	814	3
una	312	524	328	537	595	814	3
radiografía	332	524	380	537	595	814	3
de	384	524	395	537	595	814	3
la	398	524	406	537	595	814	3
mano	410	524	435	537	595	814	3
y	439	524	444	537	595	814	3
la	447	524	455	537	595	814	3
muñeca	459	524	494	537	595	814	3
izquierda	498	524	539	537	595	814	3
con	312	536	328	549	595	814	3
los	331	536	343	549	595	814	3
estándares	346	536	396	549	595	814	3
de	399	536	410	549	595	814	3
Greulich-Pyle	412	536	472	549	595	814	3
o	475	536	481	549	595	814	3
con	484	536	500	549	595	814	3
el	502	536	510	549	595	814	3
méto-	513	536	539	549	595	814	3
do	312	548	323	561	595	814	3
de	326	548	337	561	595	814	3
Tanner	339	548	370	561	595	814	3
Whitehouse.	373	548	428	561	595	814	3
Músculos.	312	566	361	580	595	814	3
Los	363	566	379	579	595	814	3
músculos	381	566	423	579	595	814	3
conforman	425	566	472	579	595	814	3
la	474	566	482	579	595	814	3
mayor	484	566	512	579	595	814	3
masa	514	566	539	579	595	814	3
tisular	312	578	338	591	595	814	3
del	342	578	356	591	595	814	3
cuerpo.	360	578	393	591	595	814	3
Son	397	578	415	591	595	814	3
voluntarios	419	578	467	591	595	814	3
o	471	578	476	591	595	814	3
esqueléticos,	480	578	539	591	595	814	3
involuntarios	312	590	368	603	595	814	3
o	373	590	379	603	595	814	3
lisos	384	590	404	603	595	814	3
y	409	590	414	603	595	814	3
el	419	590	427	603	595	814	3
músculo	432	590	469	603	595	814	3
cardíaco.	475	590	516	603	595	814	3
Nos	521	590	539	603	595	814	3
referiremos	312	602	362	615	595	814	3
especialmente	366	602	431	615	595	814	3
a	435	602	441	615	595	814	3
los	445	602	458	615	595	814	3
músculos	462	602	504	615	595	814	3
esque-	508	602	539	615	595	814	3
léticos	312	614	340	627	595	814	3
o	344	614	350	627	595	814	3
voluntarios.	354	614	405	627	595	814	3
Existen	409	614	442	627	595	814	3
más	445	614	464	627	595	814	3
de	468	614	479	627	595	814	3
500	483	614	500	627	595	814	3
en	504	614	515	627	595	814	3
todo	519	614	539	627	595	814	3
el	312	626	320	640	595	814	3
cuerpo,	322	626	356	640	595	814	3
compuestos	359	626	413	640	595	814	3
por	415	626	430	640	595	814	3
pequeñas	433	626	477	640	595	814	3
unidades,	480	626	523	640	595	814	3
las	526	626	539	640	595	814	3
fibras	312	638	336	652	595	814	3
musculares.	340	638	394	652	595	814	3
Éstas	397	638	422	652	595	814	3
se	426	638	436	652	595	814	3
clasifican	440	638	481	652	595	814	3
en	485	638	496	652	595	814	3
fibras	499	638	524	652	595	814	3
de	527	638	539	652	595	814	3
contracción	312	650	363	664	595	814	3
lenta	367	650	389	664	595	814	3
y	393	650	398	664	595	814	3
de	402	650	413	664	595	814	3
contracción	417	650	468	664	595	814	3
rápida,	473	650	503	664	595	814	3
con	507	650	523	664	595	814	3
un	527	650	539	664	595	814	3
50%	312	663	332	676	595	814	3
de	335	663	346	676	595	814	3
cada	350	663	371	676	595	814	3
tipo	375	663	391	676	595	814	3
aproximadamente;	394	663	477	676	595	814	3
la	480	663	488	676	595	814	3
proporción	491	663	539	676	595	814	3
es	312	675	322	688	595	814	3
diferente	326	675	365	688	595	814	3
en	368	675	379	688	595	814	3
algunos	382	675	417	688	595	814	3
músculos,	421	675	466	688	595	814	3
según	469	675	496	688	595	814	3
la	500	675	507	688	595	814	3
mayor	511	675	539	688	595	814	3
o	312	687	317	700	595	814	3
menor	321	687	349	700	595	814	3
actividad	353	687	392	700	595	814	3
que	396	687	413	700	595	814	3
deban	416	687	444	700	595	814	3
realizar.	448	687	483	700	595	814	3
En	487	687	499	700	595	814	3
general,	502	687	539	700	595	814	3
las	312	699	325	712	595	814	3
fibras	328	699	352	712	595	814	3
de	356	699	367	712	595	814	3
contracción	370	699	421	712	595	814	3
lenta	424	699	446	712	595	814	3
actúan	449	699	479	712	595	814	3
en	483	699	494	712	595	814	3
un	497	699	508	712	595	814	3
medio	511	699	539	712	595	814	3
aeróbico,	312	711	353	724	595	814	3
mientras	355	711	393	724	595	814	3
que	395	711	412	724	595	814	3
las	414	711	427	724	595	814	3
de	429	711	440	724	595	814	3
contracción	442	711	493	724	595	814	3
rápida	495	711	523	724	595	814	3
es-	525	711	539	724	595	814	3
tán	312	723	326	736	595	814	3
mejor	329	723	354	736	595	814	3
adaptadas	357	723	404	736	595	814	3
para	407	723	427	736	595	814	3
rendir	430	723	455	736	595	814	3
anaeróbicamente.	459	723	539	736	595	814	3
La	312	735	323	748	595	814	3
masa	327	735	351	748	595	814	3
muscular	355	735	396	748	595	814	3
aumenta	400	735	439	748	595	814	3
de	443	735	454	748	595	814	3
manera	458	735	492	748	595	814	3
sostenida	496	735	539	748	595	814	3
desde	312	747	339	761	595	814	3
el	343	747	351	761	595	814	3
nacimiento	355	747	404	761	595	814	3
hasta	408	747	432	761	595	814	3
la	437	747	444	761	595	814	3
adolescencia,	449	747	510	761	595	814	3
cons-	514	747	539	761	595	814	3
REV	388	773	405	784	595	814	3
CLÍN	407	773	425	784	595	814	3
MED	427	773	445	784	595	814	3
FAM	447	773	464	784	595	814	3
2010;	466	773	486	784	595	814	3
3	488	773	493	784	595	814	3
(3):	495	773	507	784	595	814	3
192-200	509	773	539	784	595	814	3
Valoración	55	50	88	58	595	814	4
Médico	90	50	113	58	595	814	4
Deportiva:...	115	50	153	58	595	814	4
Guzmán	155	50	181	58	595	814	4
R.E.	183	50	196	58	595	814	4
tituyendo	57	108	97	121	595	814	4
en	101	108	112	121	595	814	4
el	115	108	123	121	595	814	4
varón,	126	108	154	121	595	814	4
al	158	108	165	121	595	814	4
llegar	169	108	193	121	595	814	4
a	197	108	202	121	595	814	4
la	205	108	213	121	595	814	4
edad	217	108	239	121	595	814	4
adulta,	242	108	272	121	595	814	4
el	276	108	283	121	595	814	4
40%	57	120	77	133	595	814	4
del	80	120	94	133	595	814	4
peso	97	120	119	133	595	814	4
corporal.	123	120	161	133	595	814	4
El	165	120	174	133	595	814	4
momento	178	120	219	133	595	814	4
de	223	120	234	133	595	814	4
mayor	238	120	265	133	595	814	4
de-	269	120	283	133	595	814	4
sarrollo	57	132	89	145	595	814	4
de	93	132	104	145	595	814	4
la	107	132	115	145	595	814	4
masa	118	132	142	145	595	814	4
muscular	146	132	186	145	595	814	4
ocurre	189	132	218	145	595	814	4
durante	221	132	255	145	595	814	4
la	258	132	266	145	595	814	4
pu-	269	132	283	145	595	814	4
bertad	57	144	85	157	595	814	4
(grados	88	144	121	157	595	814	4
IV	124	144	133	157	595	814	4
y	136	144	141	157	595	814	4
V	143	144	150	157	595	814	4
de	152	144	163	157	595	814	4
Tanner	166	144	196	157	595	814	4
en	199	144	210	157	595	814	4
el	212	144	220	157	595	814	4
varón)	223	144	251	157	595	814	4
debido	253	144	283	157	595	814	4
al	57	156	64	169	595	814	4
aumento	68	156	107	169	595	814	4
de	110	156	121	169	595	814	4
la	124	156	132	169	595	814	4
testosterona.	135	156	193	169	595	814	4
No	196	156	209	169	595	814	4
ocurre	212	156	240	169	595	814	4
lo	243	156	251	169	595	814	4
mismo	254	156	283	169	595	814	4
en	57	168	68	181	595	814	4
el	71	168	78	181	595	814	4
sexo	81	168	102	181	595	814	4
femenino,	105	168	149	181	595	814	4
si	152	168	159	181	595	814	4
bien	161	168	180	181	595	814	4
la	183	168	191	181	595	814	4
masa	194	168	218	181	595	814	4
muscular	221	168	261	181	595	814	4
con-	264	168	283	181	595	814	4
tinúa	57	180	78	193	595	814	4
aumentando	83	180	138	193	595	814	4
en	143	180	154	193	595	814	4
ellas,	158	180	182	193	595	814	4
pero	186	180	206	193	595	814	4
de	211	180	222	193	595	814	4
manera	226	180	260	193	595	814	4
más	265	180	283	193	595	814	4
lenta.	57	192	81	205	595	814	4
El	85	192	94	205	595	814	4
máximo	99	192	134	205	595	814	4
nivel	138	192	158	205	595	814	4
se	163	192	173	205	595	814	4
manifiesta	177	192	223	205	595	814	4
en	227	192	238	205	595	814	4
las	243	192	255	205	595	814	4
niñas	260	192	283	205	595	814	4
entre	57	204	79	217	595	814	4
los	83	204	96	217	595	814	4
16	100	204	111	217	595	814	4
y	115	204	120	217	595	814	4
20	124	204	135	217	595	814	4
años	139	204	160	217	595	814	4
y	164	204	169	217	595	814	4
en	173	204	184	217	595	814	4
los	188	204	201	217	595	814	4
varones	205	204	240	217	595	814	4
entre	244	204	267	217	595	814	4
los	271	204	283	217	595	814	4
18	57	216	68	229	595	814	4
y	71	216	76	229	595	814	4
los	78	216	91	229	595	814	4
25	94	216	105	229	595	814	4
años	108	216	130	229	595	814	4
de	133	216	144	229	595	814	4
edad.	146	216	172	229	595	814	4
De	174	216	187	229	595	814	4
acuerdo	190	216	226	229	595	814	4
con	229	216	245	229	595	814	4
el	248	216	256	229	595	814	4
desa-	258	216	283	229	595	814	4
rrollo	57	228	79	241	595	814	4
de	82	228	93	241	595	814	4
la	96	228	104	241	595	814	4
masa	107	228	131	241	595	814	4
muscular	134	228	175	241	595	814	4
por	178	228	192	241	595	814	4
áreas	195	228	220	241	595	814	4
corporales,	223	228	273	241	595	814	4
la	276	228	283	241	595	814	4
distribución	57	240	107	253	595	814	4
se	111	240	121	253	595	814	4
presenta	124	240	163	253	595	814	4
de	167	240	178	253	595	814	4
la	181	240	189	253	595	814	4
siguiente	192	240	232	253	595	814	4
manera:	236	240	272	253	595	814	4
el	276	240	283	253	595	814	4
peso	57	252	78	265	595	814	4
de	82	252	93	265	595	814	4
la	97	252	105	265	595	814	4
masa	108	252	133	265	595	814	4
muscular	136	252	177	265	595	814	4
en	181	252	192	265	595	814	4
cabeza	195	252	228	265	595	814	4
y	231	252	236	265	595	814	4
tronco	240	252	268	265	595	814	4
re-	271	252	283	265	595	814	4
presenta	57	264	96	277	595	814	4
el	99	264	107	277	595	814	4
40%	110	264	130	277	595	814	4
al	133	264	141	277	595	814	4
nacimiento	144	264	193	277	595	814	4
y	196	264	201	277	595	814	4
disminuye	204	264	249	277	595	814	4
al	252	264	260	277	595	814	4
25%	263	264	283	277	595	814	4
a	57	276	62	289	595	814	4
30%	66	276	86	289	595	814	4
en	90	276	101	289	595	814	4
la	105	276	113	289	595	814	4
madurez.	116	276	158	289	595	814	4
En	162	276	174	289	595	814	4
los	178	276	191	289	595	814	4
miembros	195	276	238	289	595	814	4
inferiores	242	276	283	289	595	814	4
constituye	57	288	102	301	595	814	4
aproximadamente	106	288	186	301	595	814	4
el	191	288	199	301	595	814	4
40%	203	288	223	301	595	814	4
del	228	288	241	301	595	814	4
peso	246	288	267	301	595	814	4
to-	272	288	283	301	595	814	4
tal	57	300	67	313	595	814	4
de	70	300	81	313	595	814	4
la	85	300	92	313	595	814	4
musculatura	95	300	150	313	595	814	4
al	153	300	161	313	595	814	4
nacimiento,	164	300	215	313	595	814	4
alcanzando	218	300	269	313	595	814	4
un	272	300	283	313	595	814	4
55%	57	312	77	325	595	814	4
en	80	312	91	325	595	814	4
la	95	312	103	325	595	814	4
madurez.	106	312	148	325	595	814	4
Por	151	312	167	325	595	814	4
otro	170	312	188	325	595	814	4
lado,	191	312	213	325	595	814	4
con	216	312	233	325	595	814	4
respecto	236	312	274	325	595	814	4
a	278	312	283	325	595	814	4
los	57	324	69	337	595	814	4
miembros	73	324	117	337	595	814	4
superiores,	121	324	170	337	595	814	4
la	174	324	181	337	595	814	4
proporción	185	324	232	337	595	814	4
se	236	324	247	337	595	814	4
mantie-	250	324	283	337	595	814	4
ne	57	336	68	349	595	814	4
bastante	70	336	109	349	595	814	4
constante	111	336	155	349	595	814	4
desde	157	336	185	349	595	814	4
el	187	336	195	349	595	814	4
nacimiento	198	336	246	349	595	814	4
hasta	249	336	273	349	595	814	4
la	276	336	283	349	595	814	4
madurez,	57	348	98	361	595	814	4
con	101	348	117	361	595	814	4
un	120	348	131	361	595	814	4
20%	134	348	154	361	595	814	4
del	157	348	170	361	595	814	4
total	173	348	191	361	595	814	4
del	194	348	208	361	595	814	4
peso	210	348	232	361	595	814	4
de	235	348	246	361	595	814	4
la	248	348	256	361	595	814	4
masa	259	348	283	361	595	814	4
muscular.	57	360	99	373	595	814	4
Grasa.	57	377	88	391	595	814	4
El	91	377	100	391	595	814	4
tejido	104	377	127	391	595	814	4
adiposo	131	377	166	391	595	814	4
es	169	377	180	391	595	814	4
el	183	377	191	391	595	814	4
componente	194	377	249	391	595	814	4
estruc-	253	377	283	391	595	814	4
tural	57	389	76	403	595	814	4
y	79	389	84	403	595	814	4
funcional	87	389	127	403	595	814	4
de	130	389	142	403	595	814	4
la	145	389	152	403	595	814	4
masa	156	389	180	403	595	814	4
grasa,	183	389	211	403	595	814	4
la	214	389	222	403	595	814	4
que	225	389	241	403	595	814	4
presenta	245	389	283	403	595	814	4
grandes	57	401	93	415	595	814	4
cambios	98	401	135	415	595	814	4
durante	140	401	174	415	595	814	4
el	178	401	186	415	595	814	4
crecimiento,	191	401	245	415	595	814	4
aumen-	250	401	283	415	595	814	4
tando	57	413	82	427	595	814	4
gradualmente	86	413	147	427	595	814	4
desde	151	413	179	427	595	814	4
la	183	413	190	427	595	814	4
niñez	195	413	219	427	595	814	4
hasta	223	413	247	427	595	814	4
la	251	413	259	427	595	814	4
ado-	263	413	283	427	595	814	4
lescencia	57	425	98	439	595	814	4
tanto	101	425	123	439	595	814	4
en	126	425	137	439	595	814	4
el	140	425	148	439	595	814	4
varón	150	425	175	439	595	814	4
como	178	425	202	439	595	814	4
en	205	425	216	439	595	814	4
la	219	425	227	439	595	814	4
niña,	229	425	251	439	595	814	4
con	254	425	270	439	595	814	4
un	272	425	283	439	595	814	4
incremento	57	437	106	451	595	814	4
mayor	109	437	137	451	595	814	4
después	140	437	178	451	595	814	4
de	181	437	192	451	595	814	4
los	195	437	208	451	595	814	4
8	211	437	216	451	595	814	4
años	220	437	241	451	595	814	4
de	244	437	255	451	595	814	4
edad.	258	437	283	451	595	814	4
Después	57	449	96	463	595	814	4
de	99	449	110	463	595	814	4
la	113	449	121	463	595	814	4
adolescencia,	124	449	185	463	595	814	4
el	189	449	196	463	595	814	4
promedio	199	449	241	463	595	814	4
de	244	449	255	463	595	814	4
grasa	258	449	283	463	595	814	4
es	57	461	67	475	595	814	4
dos	71	461	87	475	595	814	4
veces	90	461	116	475	595	814	4
mayor	120	461	148	475	595	814	4
en	151	461	162	475	595	814	4
las	166	461	179	475	595	814	4
niñas	182	461	206	475	595	814	4
que	210	461	226	475	595	814	4
en	230	461	241	475	595	814	4
los	244	461	257	475	595	814	4
varo-	261	461	283	475	595	814	4
nes.	57	473	76	487	595	814	4
Sin	79	473	93	487	595	814	4
embargo,	97	473	139	487	595	814	4
ya	142	473	153	487	595	814	4
desde	156	473	183	487	595	814	4
la	187	473	195	487	595	814	4
niñez	198	473	222	487	595	814	4
temprana	225	473	267	487	595	814	4
las	271	473	283	487	595	814	4
niñas	57	485	81	499	595	814	4
tienen	83	485	110	499	595	814	4
mayor	113	485	141	499	595	814	4
cantidad	143	485	181	499	595	814	4
de	183	485	194	499	595	814	4
masa	197	485	221	499	595	814	4
grasa	224	485	249	499	595	814	4
relativa	251	485	283	499	595	814	4
que	57	497	73	511	595	814	4
los	77	497	90	511	595	814	4
varones	93	497	129	511	595	814	4
en	132	497	143	511	595	814	4
todas	146	497	171	511	595	814	4
las	174	497	187	511	595	814	4
edades,	191	497	226	511	595	814	4
constituyen-	230	497	283	511	595	814	4
do	57	509	68	523	595	814	4
el	71	509	79	523	595	814	4
porcentaje	83	509	129	523	595	814	4
más	133	509	152	523	595	814	4
alto,	155	509	174	523	595	814	4
en	178	509	189	523	595	814	4
relación	192	509	227	523	595	814	4
con	231	509	247	523	595	814	4
el	250	509	258	523	595	814	4
peso	262	509	283	523	595	814	4
corporal,	57	521	96	535	595	814	4
lo	99	521	107	535	595	814	4
que	110	521	127	535	595	814	4
muestra	131	521	167	535	595	814	4
la	170	521	178	535	595	814	4
diferencia	182	521	225	535	595	814	4
sexual	229	521	257	535	595	814	4
en	261	521	272	535	595	814	4
la	276	521	283	535	595	814	4
composición	57	533	112	547	595	814	4
corporal.	115	533	154	547	595	814	4
Se	157	533	169	547	595	814	4
estima	172	533	201	547	595	814	4
que	204	533	220	547	595	814	4
un	223	533	234	547	595	814	4
niño	237	533	256	547	595	814	4
al	259	533	266	547	595	814	4
na-	269	533	283	547	595	814	4
cer	57	545	71	559	595	814	4
tiene	73	545	95	559	595	814	4
alrededor	98	545	140	559	595	814	4
de	143	545	154	559	595	814	4
5	157	545	163	559	595	814	4
billones	165	545	199	559	595	814	4
de	202	545	213	559	595	814	4
adipocitos,	216	545	264	559	595	814	4
que	267	545	283	559	595	814	4
aumentan	57	557	101	571	595	814	4
en	105	557	116	571	595	814	4
la	121	557	128	571	595	814	4
vida	133	557	151	571	595	814	4
posnatal	155	557	193	571	595	814	4
hasta	197	557	222	571	595	814	4
alrededor	226	557	268	571	595	814	4
de	272	557	283	571	595	814	4
30	57	569	68	583	595	814	4
a	71	569	76	583	595	814	4
50	79	569	90	583	595	814	4
billones	93	569	127	583	595	814	4
en	130	569	141	583	595	814	4
los	144	569	156	583	595	814	4
individuos	159	569	204	583	595	814	4
no	207	569	218	583	595	814	4
obesos.	221	569	256	583	595	814	4
Estas	258	569	283	583	595	814	4
células	57	581	88	595	595	814	4
representan	91	581	144	595	595	814	4
un	147	581	158	595	595	814	4
peso	160	581	182	595	595	814	4
de	185	581	196	595	595	814	4
500	199	581	215	595	595	814	4
g	218	581	224	595	595	814	4
con	226	581	242	595	595	814	4
respecto	245	581	283	595	595	814	4
al	57	593	64	607	595	814	4
peso	69	593	91	607	595	814	4
corporal	95	593	131	607	595	814	4
total,	135	593	157	607	595	814	4
tanto	161	593	184	607	595	814	4
en	188	593	199	607	595	814	4
varones	204	593	239	607	595	814	4
como	244	593	268	607	595	814	4
en	272	593	283	607	595	814	4
mujeres	57	605	92	619	595	814	4
y	96	605	101	619	595	814	4
aumenta	106	605	144	619	595	814	4
a	149	605	154	619	595	814	4
aproximadamente	158	605	238	619	595	814	4
10	242	605	254	619	595	814	4
kg	258	605	268	619	595	814	4
en	272	605	283	619	595	814	4
los	57	617	69	631	595	814	4
varones	73	617	108	631	595	814	4
y	111	617	116	631	595	814	4
14	119	617	131	631	595	814	4
kg	134	617	144	631	595	814	4
en	147	617	159	631	595	814	4
las	162	617	174	631	595	814	4
niñas	178	617	201	631	595	814	4
al	205	617	212	631	595	814	4
comienzo	215	617	258	631	595	814	4
de	261	617	273	631	595	814	4
la	276	617	283	631	595	814	4
edad	57	629	79	643	595	814	4
adulta.	82	629	112	643	595	814	4
En	116	629	128	643	595	814	4
cuanto	131	629	161	643	595	814	4
al	165	629	172	643	595	814	4
número	176	629	210	643	595	814	4
total	213	629	232	643	595	814	4
de	235	629	246	643	595	814	4
células,	250	629	283	643	595	814	4
éstas	57	641	81	655	595	814	4
aumentan	83	641	128	655	595	814	4
de	130	641	141	655	595	814	4
tamaño	144	641	177	655	595	814	4
(hipertrofia)	180	641	231	655	595	814	4
de	234	641	245	655	595	814	4
acuerdo	247	641	283	655	595	814	4
con	57	653	73	667	595	814	4
la	76	653	84	667	595	814	4
ingesta	88	653	120	667	595	814	4
calórica.	123	653	160	667	595	814	4
Al	163	653	172	667	595	814	4
llenarse	176	653	211	667	595	814	4
y	214	653	219	667	595	814	4
continuar	223	653	264	667	595	814	4
con	267	653	283	667	595	814	4
la	57	665	64	679	595	814	4
ingesta	69	665	101	679	595	814	4
elevada	106	665	141	679	595	814	4
se	146	665	157	679	595	814	4
estimula	161	665	199	679	595	814	4
la	203	665	211	679	595	814	4
división	216	665	249	679	595	814	4
celular	254	665	283	679	595	814	4
(mitosis)	57	677	94	691	595	814	4
y,	97	677	104	691	595	814	4
por	107	677	122	691	595	814	4
ende,	125	677	150	691	595	814	4
aumenta	152	677	191	691	595	814	4
el	194	677	202	691	595	814	4
número	205	677	239	691	595	814	4
de	242	677	253	691	595	814	4
adipo-	256	677	283	691	595	814	4
citos	57	689	77	703	595	814	4
(hiperplasia)	81	689	136	703	595	814	4
durante	140	689	173	703	595	814	4
toda	177	689	197	703	595	814	4
la	200	689	208	703	595	814	4
vida.	212	689	233	703	595	814	4
Durante	236	689	272	703	595	814	4
el	276	689	283	703	595	814	4
crecimiento	57	701	108	715	595	814	4
la	110	701	118	715	595	814	4
distribución	121	701	171	715	595	814	4
corporal	174	701	210	715	595	814	4
de	212	701	223	715	595	814	4
la	226	701	234	715	595	814	4
grasa	236	701	261	715	595	814	4
tam-	263	701	283	715	595	814	4
bién	57	713	76	727	595	814	4
cambia.	79	713	114	727	595	814	4
En	117	713	129	727	595	814	4
todas	133	713	157	727	595	814	4
las	161	713	173	727	595	814	4
edades	177	713	210	727	595	814	4
las	213	713	226	727	595	814	4
niñas	229	713	253	727	595	814	4
tienen	256	713	283	727	595	814	4
mayor	57	725	84	739	595	814	4
promedio	87	725	129	739	595	814	4
de	131	725	142	739	595	814	4
grasa	145	725	170	739	595	814	4
subcutánea	172	725	224	739	595	814	4
que	226	725	243	739	595	814	4
los	245	725	258	739	595	814	4
varo-	261	725	283	739	595	814	4
nes,	57	737	76	751	595	814	4
especialmente	79	737	143	751	595	814	4
en	146	737	157	751	595	814	4
la	160	737	168	751	595	814	4
adolescencia.	171	737	232	751	595	814	4
La	235	737	246	751	595	814	4
diferen-	250	737	283	751	595	814	4
cia	57	749	69	763	595	814	4
sexual	72	749	101	763	595	814	4
es	104	749	114	763	595	814	4
más	117	749	136	763	595	814	4
evidente	139	749	177	763	595	814	4
en	180	749	191	763	595	814	4
la	193	749	201	763	595	814	4
grasa	204	749	229	763	595	814	4
subcutánea	232	749	283	763	595	814	4
REV	55	773	72	784	595	814	4
CLÍN	74	773	92	784	595	814	4
MED	95	773	112	784	595	814	4
FAM	115	773	131	784	595	814	4
2010;	133	773	153	784	595	814	4
3	156	773	160	784	595	814	4
(3):	162	773	174	784	595	814	4
192-200	176	773	206	784	595	814	4
A	354	39	362	54	595	814	4
R	366	39	374	54	595	814	4
T	378	39	386	54	595	814	4
Í	389	39	393	54	595	814	4
C	396	39	406	54	595	814	4
U	409	39	419	54	595	814	4
L	422	39	429	54	595	814	4
O	433	39	443	54	595	814	4
E	450	39	458	54	595	814	4
S	462	39	470	54	595	814	4
P	474	39	482	54	595	814	4
E	486	39	494	54	595	814	4
C	497	39	507	54	595	814	4
I	510	39	514	54	595	814	4
A	517	39	526	54	595	814	4
L	529	39	537	54	595	814	4
de	312	107	323	120	595	814	4
las	325	107	338	120	595	814	4
extremidades	341	107	401	120	595	814	4
que	403	107	420	120	595	814	4
en	422	107	433	120	595	814	4
el	436	107	444	120	595	814	4
tronco.	446	107	477	120	595	814	4
Proporcional-	479	107	539	120	595	814	4
mente	312	119	340	132	595	814	4
los	342	119	355	132	595	814	4
varones	357	119	393	132	595	814	4
tienen	395	119	422	132	595	814	4
más	425	119	444	132	595	814	4
grasa	446	119	471	132	595	814	4
subcutánea	473	119	525	132	595	814	4
en	527	119	539	132	595	814	4
el	312	131	320	144	595	814	4
tronco	322	131	350	144	595	814	4
en	352	131	363	144	595	814	4
comparación	366	131	423	144	595	814	4
con	426	131	442	144	595	814	4
las	444	131	457	144	595	814	4
extremidades	459	131	519	144	595	814	4
que	522	131	539	144	595	814	4
las	312	143	325	156	595	814	4
niñas,	328	143	354	156	595	814	4
cuya	357	143	378	156	595	814	4
acumulación	381	143	437	156	595	814	4
es	440	143	451	156	595	814	4
precisamente	454	143	514	156	595	814	4
en	517	143	528	156	595	814	4
la	531	143	539	156	595	814	4
zona	312	155	333	168	595	814	4
gluteofemoral.	337	155	400	168	595	814	4
Esta	403	155	423	168	595	814	4
acumulación	426	155	482	168	595	814	4
selectiva	485	155	524	168	595	814	4
de	527	155	539	168	595	814	4
adiposidad	312	167	360	180	595	814	4
está	364	167	383	180	595	814	4
controlada,	387	167	437	180	595	814	4
en	441	167	452	180	595	814	4
parte,	456	167	481	180	595	814	4
por	485	167	500	180	595	814	4
las	504	167	517	180	595	814	4
hor-	521	167	539	180	595	814	4
monas	312	179	342	192	595	814	4
sexuales.	345	179	387	192	595	814	4
El	390	179	399	192	595	814	4
metabolismo	401	179	458	192	595	814	4
del	461	179	474	192	595	814	4
tejido	477	179	501	192	595	814	4
adiposo	504	179	539	192	595	814	4
es	312	191	322	204	595	814	4
complejo,	326	191	368	204	595	814	4
y	372	191	377	204	595	814	4
también	380	191	415	204	595	814	4
intervienen	419	191	467	204	595	814	4
en	471	191	482	204	595	814	4
él	485	191	493	204	595	814	4
la	496	191	504	204	595	814	4
hormo-	507	191	539	204	595	814	4
na	312	203	323	216	595	814	4
de	327	203	338	216	595	814	4
crecimiento,	341	203	395	216	595	814	4
los	399	203	412	216	595	814	4
glucocorticoides,	415	203	490	216	595	814	4
la	493	203	501	216	595	814	4
insulina	505	203	539	216	595	814	4
y	312	215	317	228	595	814	4
la	319	215	327	228	595	814	4
hormona	330	215	369	228	595	814	4
tiroidea.	372	215	407	228	595	814	4
Además,	409	215	449	228	595	814	4
es	451	215	462	228	595	814	4
la	464	215	472	228	595	814	4
primera	474	215	508	228	595	814	4
fuente	511	215	539	228	595	814	4
extragonadal	312	227	370	240	595	814	4
de	372	227	384	240	595	814	4
estrógenos.	389	227	441	240	595	814	4
Sistema	312	244	350	258	595	814	4
nervioso.	353	244	398	258	595	814	4
El	401	244	410	258	595	814	4
desarrollo	413	244	457	258	595	814	4
del	460	244	473	258	595	814	4
equilibrio,	476	244	519	258	595	814	4
agi-	522	244	539	258	595	814	4
lidad	312	256	333	270	595	814	4
y	337	256	342	270	595	814	4
coordinación	347	256	403	270	595	814	4
es	407	256	418	270	595	814	4
indispensable	422	256	483	270	595	814	4
para	488	256	508	270	595	814	4
la	512	256	520	270	595	814	4
ad-	524	256	539	270	595	814	4
quisición	312	268	351	282	595	814	4
y	355	268	360	282	595	814	4
realización	364	268	411	282	595	814	4
de	415	268	426	282	595	814	4
los	430	268	443	282	595	814	4
movimientos	447	268	503	282	595	814	4
hábiles	507	268	539	282	595	814	4
y	312	280	317	294	595	814	4
reacciones	320	280	368	294	595	814	4
rápidas.	371	280	407	294	595	814	4
Para	410	280	431	294	595	814	4
que	434	280	451	294	595	814	4
esto	454	280	473	294	595	814	4
ocurra,	476	280	507	294	595	814	4
es	510	280	521	294	595	814	4
ne-	524	280	539	294	595	814	4
cesario	312	292	344	306	595	814	4
que	347	292	364	306	595	814	4
la	367	292	375	306	595	814	4
mielinización	378	292	435	306	595	814	4
de	438	292	449	306	595	814	4
las	452	292	465	306	595	814	4
fibras	468	292	493	306	595	814	4
nerviosas	496	292	539	306	595	814	4
se	312	304	322	318	595	814	4
haya	325	304	347	318	595	814	4
completado,	349	304	404	318	595	814	4
y	406	304	411	318	595	814	4
esto	414	304	433	318	595	814	4
sucede	435	304	468	318	595	814	4
paulatinamente	470	304	539	318	595	814	4
durante	312	316	346	330	595	814	4
el	349	316	357	330	595	814	4
período	360	316	394	330	595	814	4
de	397	316	408	330	595	814	4
crecimiento	412	316	463	330	595	814	4
y	466	316	471	330	595	814	4
desarrollo,	474	316	521	330	595	814	4
ob-	524	316	539	330	595	814	4
servándose	312	328	364	342	595	814	4
cómo	367	328	391	342	595	814	4
la	394	328	402	342	595	814	4
mielinización	405	328	463	342	595	814	4
acelera	466	328	499	342	595	814	4
la	502	328	510	342	595	814	4
trans-	513	328	539	342	595	814	4
misión	312	340	341	354	595	814	4
de	344	340	355	354	595	814	4
los	359	340	371	354	595	814	4
impulsos	375	340	414	354	595	814	4
nerviosos.	418	340	463	354	595	814	4
La	467	340	478	354	595	814	4
mielinización	481	340	539	354	595	814	4
de	312	352	323	366	595	814	4
la	325	352	333	366	595	814	4
corteza	335	352	368	366	595	814	4
cerebral	370	352	406	366	595	814	4
se	409	352	419	366	595	814	4
desarrolla	422	352	466	366	595	814	4
con	468	352	484	366	595	814	4
mucha	486	352	516	366	595	814	4
rapi-	519	352	539	366	595	814	4
dez	312	364	328	378	595	814	4
durante	331	364	365	378	595	814	4
la	367	364	375	378	595	814	4
infancia,	378	364	415	378	595	814	4
pero	418	364	438	378	595	814	4
continúa	441	364	479	378	595	814	4
hasta	481	364	506	378	595	814	4
mucho	509	364	539	378	595	814	4
después	312	376	350	390	595	814	4
de	354	376	365	390	595	814	4
completada	369	376	420	390	595	814	4
la	424	376	432	390	595	814	4
pubertad.	436	376	478	390	595	814	4
El	482	376	491	390	595	814	4
desarrollo	495	376	539	390	595	814	4
motor	312	388	337	402	595	814	4
en	341	388	352	402	595	814	4
la	355	388	363	402	595	814	4
lactancia	366	388	405	402	595	814	4
y	409	388	414	402	595	814	4
la	417	388	425	402	595	814	4
niñez	428	388	452	402	595	814	4
temprana	455	388	497	402	595	814	4
refleja	500	388	528	402	595	814	4
la	531	388	539	402	595	814	4
continua	312	400	350	414	595	814	4
maduración	355	400	407	414	595	814	4
neuromuscular,	412	400	480	414	595	814	4
lo	485	400	493	414	595	814	4
que	498	400	515	414	595	814	4
está	520	400	539	414	595	814	4
relacionado	312	412	364	426	595	814	4
con	368	412	384	426	595	814	4
el	388	412	396	426	595	814	4
rápido	400	412	428	426	595	814	4
crecimiento	432	412	483	426	595	814	4
del	487	412	501	426	595	814	4
cerebro	505	412	539	426	595	814	4
anterior.	312	424	348	438	595	814	4
El	351	424	360	438	595	814	4
cerebelo,	363	424	405	438	595	814	4
cuya	408	424	429	438	595	814	4
función	432	424	465	438	595	814	4
incluye	468	424	499	438	595	814	4
el	502	424	510	438	595	814	4
desa-	514	424	539	438	595	814	4
rrollo	312	436	334	450	595	814	4
y	339	436	344	450	595	814	4
mantenimiento	349	436	414	450	595	814	4
de	419	436	430	450	595	814	4
la	435	436	443	450	595	814	4
coordinación	448	436	505	450	595	814	4
neuro-	510	436	539	450	595	814	4
muscular,	312	448	355	462	595	814	4
el	358	448	366	462	595	814	4
equilibrio	370	448	410	462	595	814	4
y	413	448	418	462	595	814	4
el	422	448	430	462	595	814	4
tono	433	448	453	462	595	814	4
muscular,	456	448	499	462	595	814	4
tiene	503	448	524	462	595	814	4
su	528	448	539	462	595	814	4
brote	312	460	335	474	595	814	4
de	337	460	348	474	595	814	4
crecimiento	351	460	402	474	595	814	4
más	405	460	424	474	595	814	4
tarde	427	460	449	474	595	814	4
de	452	460	463	474	595	814	4
lo	466	460	474	474	595	814	4
que	476	460	493	474	595	814	4
lo	496	460	504	474	595	814	4
hace	506	460	528	474	595	814	4
el	531	460	539	474	595	814	4
cerebro	312	472	346	486	595	814	4
anterior	350	472	384	486	595	814	4
y	388	472	393	486	595	814	4
el	397	472	405	486	595	814	4
tronco	409	472	436	486	595	814	4
encefálico,	440	472	488	486	595	814	4
pero	492	472	512	486	595	814	4
com-	516	472	539	486	595	814	4
pleta	312	484	333	498	595	814	4
su	338	484	348	498	595	814	4
brote	352	484	375	498	595	814	4
más	379	484	398	498	595	814	4
tempranamente,	402	484	475	498	595	814	4
ya	479	484	490	498	595	814	4
que	494	484	511	498	595	814	4
hacia	515	484	539	498	595	814	4
los	312	496	325	510	595	814	4
18	328	496	339	510	595	814	4
meses	343	496	373	510	595	814	4
de	376	496	387	510	595	814	4
edad	391	496	413	510	595	814	4
el	417	496	425	510	595	814	4
contenido	429	496	472	510	595	814	4
de	476	496	487	510	595	814	4
células	490	496	522	510	595	814	4
del	525	496	539	510	595	814	4
cerebelo	312	508	350	522	595	814	4
ya	354	508	364	522	595	814	4
ha	368	508	379	522	595	814	4
alcanzado	382	508	428	522	595	814	4
el	431	508	439	522	595	814	4
nivel	443	508	463	522	595	814	4
adulto,	467	508	497	522	595	814	4
mientras	500	508	539	522	595	814	4
que	312	520	328	534	595	814	4
el	331	520	339	534	595	814	4
cerebro	342	520	376	534	595	814	4
y	379	520	384	534	595	814	4
el	387	520	395	534	595	814	4
tronco	397	520	425	534	595	814	4
encefálico	428	520	473	534	595	814	4
sólo	476	520	494	534	595	814	4
tienen	497	520	525	534	595	814	4
un	527	520	539	534	595	814	4
60%	312	532	332	546	595	814	4
del	336	532	349	546	595	814	4
total	353	532	372	546	595	814	4
del	376	532	389	546	595	814	4
adulto.	393	532	423	546	595	814	4
Es	427	532	439	546	595	814	4
también	442	532	478	546	595	814	4
durante	482	532	516	546	595	814	4
este	520	532	539	546	595	814	4
tiempo	312	544	342	558	595	814	4
que	344	544	361	558	595	814	4
el	364	544	371	558	595	814	4
niño	374	544	393	558	595	814	4
desarrolla	396	544	439	558	595	814	4
el	442	544	450	558	595	814	4
control	452	544	482	558	595	814	4
postural	485	544	521	558	595	814	4
y	523	544	528	558	595	814	4
el	531	544	539	558	595	814	4
equilibrio	312	556	352	570	595	814	4
necesarios	354	556	403	570	595	814	4
para	405	556	425	570	595	814	4
la	427	556	435	570	595	814	4
marcha	437	556	471	570	595	814	4
independiente.	473	556	539	570	595	814	4
En	312	568	324	582	595	814	4
este	328	568	347	582	595	814	4
momento	351	568	393	582	595	814	4
ocurren	397	568	431	582	595	814	4
también	435	568	470	582	595	814	4
cambios	474	568	512	582	595	814	4
en	516	568	527	582	595	814	4
el	531	568	539	582	595	814	4
número	312	580	346	594	595	814	4
de	350	580	361	594	595	814	4
células,	366	580	399	594	595	814	4
la	404	580	412	594	595	814	4
mielinización	416	580	473	594	595	814	4
y	478	580	483	594	595	814	4
la	487	580	495	594	595	814	4
actividad	499	580	539	594	595	814	4
cerebral.	312	592	351	606	595	814	4
Cada	353	592	377	606	595	814	4
área	379	592	399	606	595	814	4
cerebral	402	592	438	606	595	814	4
tendría	440	592	471	606	595	814	4
su	473	592	484	606	595	814	4
propio	486	592	514	606	595	814	4
tiem-	516	592	539	606	595	814	4
po	312	604	323	618	595	814	4
de	327	604	338	618	595	814	4
desarrollo	343	604	387	618	595	814	4
y	391	604	396	618	595	814	4
habría	400	604	429	618	595	814	4
al	433	604	441	618	595	814	4
menos	445	604	475	618	595	814	4
3	480	604	485	618	595	814	4
períodos	490	604	529	618	595	814	4
o	533	604	539	618	595	814	4
más	312	616	331	630	595	814	4
de	335	616	346	630	595	814	4
maduración	350	616	402	630	595	814	4
cerebral	407	616	443	630	595	814	4
posnatal.	447	616	487	630	595	814	4
El	492	616	501	630	595	814	4
primero	505	616	539	630	595	814	4
ocurre	312	628	340	642	595	814	4
entre	344	628	367	642	595	814	4
los	371	628	384	642	595	814	4
15	388	628	399	642	595	814	4
y	403	628	408	642	595	814	4
24	413	628	424	642	595	814	4
meses	428	628	457	642	595	814	4
de	461	628	472	642	595	814	4
edad,	477	628	502	642	595	814	4
cuando	506	628	539	642	595	814	4
casi	312	640	330	654	595	814	4
todas	334	640	358	654	595	814	4
las	362	640	375	654	595	814	4
áreas	379	640	404	654	595	814	4
presentan	408	640	453	654	595	814	4
un	457	640	468	654	595	814	4
estado	472	640	502	654	595	814	4
de	506	640	517	654	595	814	4
ma-	521	640	539	654	595	814	4
duración	312	652	350	666	595	814	4
similar.	354	652	385	666	595	814	4
El	388	652	397	666	595	814	4
segundo	400	652	439	666	595	814	4
ocurre	442	652	470	666	595	814	4
entre	474	652	496	666	595	814	4
los	500	652	512	666	595	814	4
6	516	652	521	666	595	814	4
y	525	652	530	666	595	814	4
8	533	652	539	666	595	814	4
años,	312	664	336	678	595	814	4
cuando	340	664	373	678	595	814	4
la	377	664	385	678	595	814	4
corteza	389	664	422	678	595	814	4
cerebral	426	664	462	678	595	814	4
sufre	466	664	488	678	595	814	4
una	492	664	508	678	595	814	4
remo-	512	664	539	678	595	814	4
delación	312	676	349	690	595	814	4
con	352	676	368	690	595	814	4
cambios	371	676	408	690	595	814	4
en	411	676	422	690	595	814	4
los	424	676	437	690	595	814	4
pliegues	440	676	477	690	595	814	4
y	480	676	485	690	595	814	4
la	488	676	495	690	595	814	4
densidad	498	676	539	690	595	814	4
neuronal	312	688	351	702	595	814	4
y,	353	688	360	702	595	814	4
aunque	363	688	396	702	595	814	4
no	398	688	410	702	595	814	4
está	412	688	431	702	595	814	4
claramente	433	688	483	702	595	814	4
establecido,	485	688	539	702	595	814	4
durante	312	700	346	714	595	814	4
la	349	700	357	714	595	814	4
adolescencia	360	700	419	714	595	814	4
también	422	700	458	714	595	814	4
existirían	461	700	501	714	595	814	4
dos	505	700	521	714	595	814	4
pe-	524	700	539	714	595	814	4
ríodos	312	712	340	726	595	814	4
de	342	712	354	726	595	814	4
cambio	356	712	389	726	595	814	4
en	391	712	402	726	595	814	4
la	405	712	413	726	595	814	4
corteza	416	712	449	726	595	814	4
cerebral.	451	712	490	726	595	814	4
Actividad,	312	730	360	744	595	814	4
crecimiento	362	730	419	744	595	814	4
y	421	730	427	744	595	814	4
maduración.	430	730	489	744	595	814	4
Todas	312	748	338	761	595	814	4
las	342	748	355	761	595	814	4
funciones	359	748	402	761	595	814	4
orgánicas	406	748	449	761	595	814	4
tienen	453	748	481	761	595	814	4
períodos	485	748	523	761	595	814	4
de	527	748	539	761	595	814	4
195	525	773	539	783	595	814	4
A	57	39	66	54	595	814	5
R	69	39	78	54	595	814	5
T	82	39	89	54	595	814	5
Í	93	39	96	54	595	814	5
C	100	39	109	54	595	814	5
U	113	39	122	54	595	814	5
L	126	39	133	54	595	814	5
O	137	39	147	54	595	814	5
E	154	39	162	54	595	814	5
S	166	39	174	54	595	814	5
P	178	39	186	54	595	814	5
E	190	39	198	54	595	814	5
C	201	39	211	54	595	814	5
I	214	39	218	54	595	814	5
A	221	39	230	54	595	814	5
L	233	39	240	54	595	814	5
maduración,	57	102	112	115	595	814	5
de	116	102	127	115	595	814	5
optimización,	131	102	189	115	595	814	5
de	194	102	205	115	595	814	5
mantenimiento	209	102	274	115	595	814	5
y	278	102	283	115	595	814	5
luego	57	114	81	127	595	814	5
de	85	114	97	127	595	814	5
declinación.	101	114	154	127	595	814	5
Según	158	114	187	127	595	814	5
algunos	191	114	226	127	595	814	5
autores,	230	114	266	127	595	814	5
los	271	114	283	127	595	814	5
cambios	57	126	94	139	595	814	5
que	98	126	114	139	595	814	5
acompañan	118	126	171	139	595	814	5
al	175	126	182	139	595	814	5
niño	186	126	205	139	595	814	5
y	209	126	214	139	595	814	5
al	218	126	226	139	595	814	5
adolescente	230	126	283	139	595	814	5
deportista	57	138	101	151	595	814	5
en	105	138	116	151	595	814	5
su	120	138	131	151	595	814	5
crecimiento	135	138	187	151	595	814	5
y	191	138	196	151	595	814	5
desarrollo	200	138	244	151	595	814	5
se	249	138	259	151	595	814	5
rela-	263	138	283	151	595	814	5
cionan	57	150	86	163	595	814	5
con	89	150	105	163	595	814	5
la	108	150	115	163	595	814	5
habilidad	118	150	158	163	595	814	5
motora,	161	150	195	163	595	814	5
la	197	150	205	163	595	814	5
fuerza,	208	150	238	163	595	814	5
la	241	150	249	163	595	814	5
función	251	150	283	163	595	814	5
pulmonar,	57	162	101	175	595	814	5
la	105	162	113	175	595	814	5
función	117	162	150	175	595	814	5
cardiovascular,	154	162	221	175	595	814	5
la	226	162	233	175	595	814	5
capacidad	238	162	283	175	595	814	5
aeróbica,	57	174	98	187	595	814	5
la	104	174	111	187	595	814	5
economía	117	174	161	187	595	814	5
de	167	174	178	187	595	814	5
carrera,	184	174	218	187	595	814	5
la	224	174	232	187	595	814	5
capacidad	238	174	283	187	595	814	5
anaeróbica	57	186	106	199	595	814	5
y	109	186	114	199	595	814	5
la	117	186	125	199	595	814	5
tensión	127	186	160	199	595	814	5
térmica.	162	186	198	199	595	814	5
La	57	203	68	217	595	814	5
habilidad	74	203	118	217	595	814	5
motora.	123	203	160	217	595	814	5
El	165	203	174	217	595	814	5
desarrollo	179	203	223	217	595	814	5
motor	229	203	254	217	595	814	5
es	260	203	270	217	595	814	5
el	276	203	283	217	595	814	5
proceso	57	215	92	229	595	814	5
por	96	215	110	229	595	814	5
el	114	215	122	229	595	814	5
cual	126	215	144	229	595	814	5
un	148	215	159	229	595	814	5
niño	163	215	182	229	595	814	5
adquiere	185	215	224	229	595	814	5
los	228	215	241	229	595	814	5
patrones	245	215	283	229	595	814	5
de	57	227	68	241	595	814	5
movimiento	71	227	122	241	595	814	5
y	125	227	130	241	595	814	5
habilidades.	133	227	187	241	595	814	5
El	190	227	199	241	595	814	5
patrón	202	227	230	241	595	814	5
motor	233	227	259	241	595	814	5
tiene	262	227	283	241	595	814	5
que	57	239	73	253	595	814	5
ver	77	239	91	253	595	814	5
con	94	239	110	253	595	814	5
el	114	239	122	253	595	814	5
movimiento	125	239	176	253	595	814	5
básico	180	239	209	253	595	814	5
(patrones	212	239	254	253	595	814	5
moto-	258	239	283	253	595	814	5
res	57	251	71	265	595	814	5
fundamentales),	75	251	147	265	595	814	5
mientras	152	251	190	265	595	814	5
que	195	251	211	265	595	814	5
la	216	251	224	265	595	814	5
habilidad	228	251	268	265	595	814	5
se	273	251	283	265	595	814	5
refiere	57	263	85	277	595	814	5
a	88	263	94	277	595	814	5
la	97	263	104	277	595	814	5
eficiencia	107	263	149	277	595	814	5
del	152	263	165	277	595	814	5
movimiento.	168	263	222	277	595	814	5
Los	225	263	242	277	595	814	5
patrones	245	263	283	277	595	814	5
básicos	57	275	91	289	595	814	5
fundamentales	93	275	159	289	595	814	5
son	162	275	178	289	595	814	5
formas	180	275	211	289	595	814	5
elementales	214	275	267	289	595	814	5
del	270	275	283	289	595	814	5
movimiento	57	287	108	301	595	814	5
que	112	287	128	301	595	814	5
comprenden	132	287	188	301	595	814	5
a	192	287	198	301	595	814	5
las	202	287	214	301	595	814	5
actividades	218	287	268	301	595	814	5
lo-	272	287	283	301	595	814	5
comotrices	57	299	105	313	595	814	5
(caminar,	109	299	150	313	595	814	5
correr,	155	299	183	313	595	814	5
saltar,	187	299	214	313	595	814	5
galopar,	218	299	254	313	595	814	5
rodar,	258	299	283	313	595	814	5
botar,	57	311	82	325	595	814	5
caer,	84	311	106	325	595	814	5
trepar,	109	311	137	325	595	814	5
subir,	140	311	163	325	595	814	5
bajar,	166	311	191	325	595	814	5
etc.),	193	311	215	325	595	814	5
las	218	311	231	325	595	814	5
actividades	233	311	283	325	595	814	5
no	57	323	68	337	595	814	5
locomotrices	71	323	127	337	595	814	5
(balancearse,	130	323	191	337	595	814	5
estirarse,	194	323	235	337	595	814	5
inclinarse,	238	323	283	337	595	814	5
girar,	57	335	79	349	595	814	5
empujar,	82	335	120	349	595	814	5
doblarse,	124	335	165	349	595	814	5
traccionar,	168	335	214	349	595	814	5
colgarse,	217	335	258	349	595	814	5
equi-	261	335	283	349	595	814	5
librarse,	57	347	92	361	595	814	5
etc.),	95	347	117	361	595	814	5
en	119	347	130	361	595	814	5
las	133	347	146	361	595	814	5
que	148	347	165	361	595	814	5
sólo	167	347	186	361	595	814	5
alguna	188	347	218	361	595	814	5
parte	220	347	243	361	595	814	5
específi-	246	347	283	361	595	814	5
ca	57	359	67	373	595	814	5
del	70	359	83	373	595	814	5
cuerpo	86	359	117	373	595	814	5
es	119	359	130	373	595	814	5
movida,	133	359	168	373	595	814	5
y	170	359	175	373	595	814	5
las	178	359	191	373	595	814	5
manipulativas	194	359	255	373	595	814	5
o	257	359	263	373	595	814	5
pro-	266	359	283	373	595	814	5
yectivas,	57	371	96	385	595	814	5
en	99	371	110	385	595	814	5
las	113	371	126	385	595	814	5
cuales	129	371	158	385	595	814	5
se	161	371	172	385	595	814	5
mueven	175	371	210	385	595	814	5
objetos	214	371	246	385	595	814	5
(arrojar,	249	371	283	385	595	814	5
lanzar,	57	383	86	397	595	814	5
atrapar,	89	383	122	397	595	814	5
patear,	125	383	156	397	595	814	5
recepcionar,	158	383	212	397	595	814	5
batear,	215	383	245	397	595	814	5
driblear,	248	383	283	397	595	814	5
etc.).	57	395	79	409	595	814	5
Estas	83	395	108	409	595	814	5
actividades	112	395	162	409	595	814	5
están	167	395	191	409	595	814	5
presentes	195	395	239	409	595	814	5
en	244	395	255	409	595	814	5
todas	259	395	283	409	595	814	5
las	57	407	69	421	595	814	5
disciplinas	74	407	120	421	595	814	5
deportivas	124	407	171	421	595	814	5
como	175	407	200	421	595	814	5
patrones	204	407	243	421	595	814	5
motores	247	407	283	421	595	814	5
sobre	57	419	82	433	595	814	5
los	86	419	99	433	595	814	5
que	103	419	120	433	595	814	5
se	124	419	135	433	595	814	5
construyen	139	419	188	433	595	814	5
las	192	419	205	433	595	814	5
técnicas	210	419	246	433	595	814	5
especí-	251	419	283	433	595	814	5
ficas.	57	431	80	445	595	814	5
Generalmente	84	431	147	445	595	814	5
la	151	431	158	445	595	814	5
mayoría	162	431	198	445	595	814	5
de	202	431	213	445	595	814	5
las	216	431	229	445	595	814	5
habilidades	233	431	283	445	595	814	5
motoras	57	443	93	457	595	814	5
fundamentales	97	443	162	457	595	814	5
se	166	443	176	457	595	814	5
desarrollan	180	443	230	457	595	814	5
a	233	443	239	457	595	814	5
los	243	443	256	457	595	814	5
6	259	443	265	457	595	814	5
–	269	443	274	457	595	814	5
7	278	443	283	457	595	814	5
años	57	455	78	469	595	814	5
de	81	455	92	469	595	814	5
edad,	95	455	120	469	595	814	5
aunque	123	455	156	469	595	814	5
los	159	455	172	469	595	814	5
patrones	175	455	214	469	595	814	5
de	217	455	228	469	595	814	5
madurez	231	455	269	469	595	814	5
de	272	455	283	469	595	814	5
algunas	57	467	92	481	595	814	5
de	94	467	105	481	595	814	5
estas	107	467	131	481	595	814	5
habilidades	133	467	184	481	595	814	5
no	186	467	197	481	595	814	5
se	200	467	210	481	595	814	5
desarrollan	212	467	262	481	595	814	5
has-	264	467	283	481	595	814	5
ta	57	479	65	493	595	814	5
más	68	479	87	493	595	814	5
tarde.	90	479	115	493	595	814	5
Así,	118	479	135	493	595	814	5
hay	138	479	154	493	595	814	5
niños	157	479	181	493	595	814	5
de	183	479	195	493	595	814	5
6	197	479	203	493	595	814	5
–	206	479	211	493	595	814	5
7	214	479	220	493	595	814	5
años	223	479	244	493	595	814	5
de	247	479	258	493	595	814	5
edad	261	479	283	493	595	814	5
que	57	491	73	505	595	814	5
no	77	491	88	505	595	814	5
han	91	491	107	505	595	814	5
desarrollado	111	491	166	505	595	814	5
suficientemente	169	491	239	505	595	814	5
la	242	491	250	505	595	814	5
coordi-	253	491	283	505	595	814	5
nación	57	503	86	517	595	814	5
y	90	503	95	517	595	814	5
el	98	503	106	517	595	814	5
control	110	503	140	517	595	814	5
para	143	503	163	517	595	814	5
cumplir	167	503	199	517	595	814	5
satisfactoriamente	202	503	283	517	595	814	5
las	57	515	69	529	595	814	5
habilidades	72	515	123	529	595	814	5
motoras	125	515	161	529	595	814	5
fundamentales.	164	515	232	529	595	814	5
El	235	515	244	529	595	814	5
desarro-	246	515	283	529	595	814	5
llo	57	527	67	541	595	814	5
motor	69	527	95	541	595	814	5
en	97	527	108	541	595	814	5
la	111	527	119	541	595	814	5
infancia	121	527	155	541	595	814	5
y	158	527	163	541	595	814	5
niñez	165	527	189	541	595	814	5
está	192	527	211	541	595	814	5
relacionado	213	527	265	541	595	814	5
con	267	527	283	541	595	814	5
la	57	539	64	553	595	814	5
maduración	67	539	119	553	595	814	5
neuromuscular,	121	539	190	553	595	814	5
el	192	539	200	553	595	814	5
rápido	202	539	230	553	595	814	5
crecimiento	232	539	283	553	595	814	5
del	57	551	70	565	595	814	5
sistema	73	551	108	565	595	814	5
nervioso	111	551	149	565	595	814	5
y,	152	551	159	565	595	814	5
consecuentemente,	162	551	250	565	595	814	5
la	253	551	261	565	595	814	5
mie-	264	551	283	565	595	814	5
linización.	57	563	101	577	595	814	5
Una	106	563	124	577	595	814	5
vez	129	563	145	577	595	814	5
que	150	563	166	577	595	814	5
los	172	563	184	577	595	814	5
patrones	189	563	228	577	595	814	5
básicos	233	563	267	577	595	814	5
de	272	563	283	577	595	814	5
movimiento	57	575	108	589	595	814	5
están	111	575	136	589	595	814	5
establecidos,	139	575	197	589	595	814	5
el	201	575	209	589	595	814	5
aprendizaje	212	575	264	589	595	814	5
y	267	575	272	589	595	814	5
la	276	575	283	589	595	814	5
práctica	57	587	92	601	595	814	5
son	95	587	111	601	595	814	5
factores	114	587	149	601	595	814	5
que	152	587	169	601	595	814	5
influyen	172	587	206	601	595	814	5
significativamen-	209	587	283	601	595	814	5
te	57	599	65	613	595	814	5
sobre	68	599	93	613	595	814	5
la	95	599	103	613	595	814	5
competencia	106	599	163	613	595	814	5
motora,	165	599	199	613	595	814	5
además	202	599	238	613	595	814	5
de	240	599	251	613	595	814	5
las	254	599	267	613	595	814	5
ca-	270	599	283	613	595	814	5
racterísticas	57	611	111	625	595	814	5
de	114	611	125	625	595	814	5
crecimiento	128	611	179	625	595	814	5
y	182	611	187	625	595	814	5
maduración	190	611	242	625	595	814	5
del	245	611	259	625	595	814	5
niño.	262	611	283	625	595	814	5
Posteriormente,	57	623	127	637	595	814	5
la	130	623	138	637	595	814	5
actividad	140	623	180	637	595	814	5
motora	183	623	214	637	595	814	5
requerirá	216	623	256	637	595	814	5
el	259	623	267	637	595	814	5
es-	270	623	283	637	595	814	5
fuerzo	57	635	84	649	595	814	5
del	87	635	101	649	595	814	5
vigor	103	635	125	649	595	814	5
o	128	635	133	649	595	814	5
fuerza,	136	635	166	649	595	814	5
la	169	635	177	649	595	814	5
potencia	180	635	218	649	595	814	5
y	220	635	225	649	595	814	5
la	228	635	236	649	595	814	5
velocidad.	238	635	283	649	595	814	5
La	57	647	68	661	595	814	5
habilidad	71	647	111	661	595	814	5
motora	114	647	145	661	595	814	5
aumenta	148	647	187	661	595	814	5
con	190	647	206	661	595	814	5
la	209	647	216	661	595	814	5
edad,	219	647	244	661	595	814	5
tanto	247	647	269	661	595	814	5
en	272	647	283	661	595	814	5
varones	57	659	92	673	595	814	5
como	95	659	120	673	595	814	5
en	123	659	134	673	595	814	5
mujeres,	137	659	175	673	595	814	5
hasta	178	659	203	673	595	814	5
los	206	659	219	673	595	814	5
18	222	659	233	673	595	814	5
años,	236	659	260	673	595	814	5
aun-	263	659	283	673	595	814	5
que	57	671	73	685	595	814	5
en	76	671	87	685	595	814	5
estas	90	671	114	685	595	814	5
últimas	117	671	149	685	595	814	5
tiende	152	671	179	685	595	814	5
a	182	671	187	685	595	814	5
estabilizarse	190	671	246	685	595	814	5
hacia	249	671	273	685	595	814	5
la	276	671	283	685	595	814	5
pubertad,	57	683	99	697	595	814	5
lo	103	683	111	697	595	814	5
que	115	683	131	697	595	814	5
se	135	683	146	697	595	814	5
debería	150	683	183	697	595	814	5
a	187	683	193	697	595	814	5
las	197	683	210	697	595	814	5
diferencias	213	683	262	697	595	814	5
hor-	266	683	283	697	595	814	5
monales	57	695	94	709	595	814	5
entre	98	695	121	709	595	814	5
ambos	124	695	154	709	595	814	5
sexos.	157	695	186	709	595	814	5
El	190	695	198	709	595	814	5
período	202	695	236	709	595	814	5
ideal	239	695	260	709	595	814	5
para	263	695	283	709	595	814	5
el	57	707	64	721	595	814	5
aprendizaje	68	707	119	721	595	814	5
motor	122	707	148	721	595	814	5
es	151	707	161	721	595	814	5
el	165	707	172	721	595	814	5
comprendido	175	707	233	721	595	814	5
entre	236	707	259	721	595	814	5
los	262	707	275	721	595	814	5
8	278	707	283	721	595	814	5
y	57	719	62	733	595	814	5
los	64	719	77	733	595	814	5
12	80	719	91	733	595	814	5
años	94	719	116	733	595	814	5
de	118	719	130	733	595	814	5
edad.	132	719	157	733	595	814	5
Fuerza.	57	737	92	751	595	814	5
Se	97	737	109	750	595	814	5
llama	115	737	139	750	595	814	5
fueza	144	737	169	750	595	814	5
propiamente	174	737	230	750	595	814	5
dicha	235	737	259	750	595	814	5
a	265	737	270	750	595	814	5
la	276	737	283	750	595	814	5
capacidad	57	749	102	762	595	814	5
para	109	749	129	762	595	814	5
ejercer	136	749	166	762	595	814	5
acción	173	749	202	762	595	814	5
muscular	208	749	249	762	595	814	5
contra	256	749	283	762	595	814	5
196	57	773	70	783	595	814	5
Valoración	398	49	430	57	595	814	5
Médico	432	49	456	57	595	814	5
Deportiva:...	458	49	496	57	595	814	5
Guzmán	497	49	524	57	595	814	5
R.E.	526	49	539	57	595	814	5
una	312	102	328	115	595	814	5
resistencia.	332	102	383	115	595	814	5
La	387	102	398	115	595	814	5
fuerza	402	102	429	115	595	814	5
aumenta	433	102	472	115	595	814	5
con	476	102	492	115	595	814	5
la	496	102	504	115	595	814	5
edad	508	102	530	115	595	814	5
y	534	102	539	115	595	814	5
lo	312	114	320	127	595	814	5
hace	323	114	345	127	595	814	5
de	348	114	359	127	595	814	5
manera	362	114	396	127	595	814	5
diferente	400	114	439	127	595	814	5
en	442	114	453	127	595	814	5
ambos	456	114	486	127	595	814	5
sexos,	490	114	519	127	595	814	5
a	522	114	527	127	595	814	5
la	531	114	539	127	595	814	5
vez	312	126	327	139	595	814	5
que	330	126	347	139	595	814	5
los	349	126	362	139	595	814	5
patrones	365	126	404	139	595	814	5
de	406	126	417	139	595	814	5
progreso	420	126	460	139	595	814	5
no	462	126	473	139	595	814	5
son	476	126	492	139	595	814	5
uniformes	495	126	539	139	595	814	5
para	312	138	332	151	595	814	5
todos	334	138	359	151	595	814	5
los	361	138	374	151	595	814	5
esfuerzos.	376	138	422	151	595	814	5
La	424	138	436	151	595	814	5
fuerza	438	138	466	151	595	814	5
estática	468	138	502	151	595	814	5
aumen-	505	138	539	151	595	814	5
ta	312	150	320	163	595	814	5
linealmente	324	150	375	163	595	814	5
con	378	150	394	163	595	814	5
la	398	150	406	163	595	814	5
edad	409	150	431	163	595	814	5
hasta	435	150	459	163	595	814	5
los	463	150	475	163	595	814	5
13	479	150	490	163	595	814	5
–	493	150	499	163	595	814	5
14	502	150	513	163	595	814	5
años	517	150	539	163	595	814	5
en	312	162	323	175	595	814	5
los	327	162	340	175	595	814	5
varones,	344	162	383	175	595	814	5
momento	387	162	429	175	595	814	5
en	433	162	444	175	595	814	5
que	448	162	465	175	595	814	5
se	469	162	480	175	595	814	5
presenta	484	162	523	175	595	814	5
un	527	162	539	175	595	814	5
brote	312	174	335	187	595	814	5
adolescente.	338	174	395	187	595	814	5
En	398	174	411	187	595	814	5
las	414	174	427	187	595	814	5
niñas,	430	174	457	187	595	814	5
la	460	174	468	187	595	814	5
fuerza	472	174	500	187	595	814	5
también	503	174	539	187	595	814	5
progresa	312	186	351	199	595	814	5
linealmente	354	186	405	199	595	814	5
con	408	186	424	199	595	814	5
la	427	186	435	199	595	814	5
edad	437	186	460	199	595	814	5
hasta	462	186	487	199	595	814	5
los	490	186	502	199	595	814	5
16	505	186	516	199	595	814	5
o	519	186	525	199	595	814	5
17	527	186	539	199	595	814	5
años,	312	198	336	211	595	814	5
pero	339	198	359	211	595	814	5
no	362	198	373	211	595	814	5
hay	376	198	392	211	595	814	5
evidencia	395	198	437	211	595	814	5
de	440	198	451	211	595	814	5
que	454	198	470	211	595	814	5
en	473	198	484	211	595	814	5
ellas	487	198	507	211	595	814	5
ocurra	510	198	539	211	595	814	5
un	312	210	323	223	595	814	5
brote	327	210	349	223	595	814	5
adolescente,	353	210	410	223	595	814	5
alcanzando	414	210	465	223	595	814	5
el	468	210	476	223	595	814	5
máximo	480	210	515	223	595	814	5
alre-	519	210	539	223	595	814	5
dedor	312	222	337	235	595	814	5
de	340	222	351	235	595	814	5
los	354	222	367	235	595	814	5
20	369	222	380	235	595	814	5
años.	383	222	407	235	595	814	5
En	410	222	422	235	595	814	5
los	425	222	438	235	595	814	5
varones	440	222	476	235	595	814	5
la	478	222	486	235	595	814	5
fuerza	489	222	517	235	595	814	5
con-	519	222	539	235	595	814	5
tinúa	312	234	333	247	595	814	5
aumentando	337	234	393	247	595	814	5
durante	396	234	430	247	595	814	5
la	434	234	441	247	595	814	5
tercera	445	234	476	247	595	814	5
década	480	234	513	247	595	814	5
de	516	234	527	247	595	814	5
la	531	234	539	247	595	814	5
vida,	312	246	333	259	595	814	5
alcanzando	336	246	387	259	595	814	5
su	390	246	400	259	595	814	5
máximo	403	246	438	259	595	814	5
entre	441	246	463	259	595	814	5
los	466	246	479	259	595	814	5
20	482	246	493	259	595	814	5
y	495	246	500	259	595	814	5
30	503	246	514	259	595	814	5
años	517	246	539	259	595	814	5
de	312	258	323	271	595	814	5
edad.	327	258	352	271	595	814	5
El	356	258	365	271	595	814	5
desarrollo	369	258	413	271	595	814	5
de	418	258	429	271	595	814	5
la	433	258	441	271	595	814	5
fuerza,	445	258	475	271	595	814	5
la	480	258	487	271	595	814	5
potencia	492	258	529	271	595	814	5
y	534	258	539	271	595	814	5
la	312	270	320	283	595	814	5
habilidad	323	270	363	283	595	814	5
no	367	270	378	283	595	814	5
será	381	270	401	283	595	814	5
posible	404	270	436	283	595	814	5
si	439	270	446	283	595	814	5
no	450	270	461	283	595	814	5
se	464	270	475	283	595	814	5
ha	478	270	490	283	595	814	5
alcanzado	493	270	539	283	595	814	5
la	312	282	320	295	595	814	5
madurez	324	282	363	295	595	814	5
nerviosa.	367	282	407	295	595	814	5
La	412	282	423	295	595	814	5
mielinización	427	282	484	295	595	814	5
de	488	282	499	295	595	814	5
muchos	504	282	539	295	595	814	5
nervios	312	294	344	307	595	814	5
motores	349	294	385	307	595	814	5
es	390	294	400	307	595	814	5
incompleta	405	294	453	307	595	814	5
hasta	458	294	482	307	595	814	5
la	487	294	495	307	595	814	5
madurez	500	294	539	307	595	814	5
sexual,	312	306	343	319	595	814	5
por	348	306	362	319	595	814	5
lo	367	306	374	319	595	814	5
que	379	306	396	319	595	814	5
el	400	306	408	319	595	814	5
control	412	306	442	319	595	814	5
neural	446	306	474	319	595	814	5
de	479	306	490	319	595	814	5
la	494	306	502	319	595	814	5
función	506	306	539	319	595	814	5
muscular	312	318	352	331	595	814	5
es	357	318	367	331	595	814	5
limitado	372	318	406	331	595	814	5
antes	411	318	435	331	595	814	5
de	439	318	450	331	595	814	5
llegar	455	318	479	331	595	814	5
a	484	318	489	331	595	814	5
esta	494	318	513	331	595	814	5
fase.	517	318	539	331	595	814	5
En	312	330	324	343	595	814	5
estudios	326	330	364	343	595	814	5
longitudinales	366	330	427	343	595	814	5
llevados	430	330	466	343	595	814	5
a	469	330	474	343	595	814	5
cabo	477	330	498	343	595	814	5
entre	501	330	523	343	595	814	5
los	526	330	539	343	595	814	5
7	312	342	317	355	595	814	5
y	321	342	326	355	595	814	5
18	329	342	340	355	595	814	5
años	344	342	365	355	595	814	5
se	369	342	380	355	595	814	5
encontró	383	342	422	355	595	814	5
que	425	342	442	355	595	814	5
la	445	342	453	355	595	814	5
fuerza	457	342	484	355	595	814	5
muestra	488	342	524	355	595	814	5
un	527	342	539	355	595	814	5
incremento	312	354	361	367	595	814	5
alrededor	365	354	407	367	595	814	5
de	411	354	423	367	595	814	5
los	427	354	439	367	595	814	5
12	443	354	454	367	595	814	5
años	458	354	480	367	595	814	5
en	484	354	495	367	595	814	5
los	499	354	512	367	595	814	5
varo-	516	354	539	367	595	814	5
nes,	312	366	331	379	595	814	5
coincidiendo	333	366	389	379	595	814	5
con	391	366	407	379	595	814	5
el	409	366	417	379	595	814	5
inicio	420	366	442	379	595	814	5
de	445	366	456	379	595	814	5
la	458	366	466	379	595	814	5
pubertad.	468	366	511	379	595	814	5
No	513	366	526	379	595	814	5
se	528	366	539	379	595	814	5
registran	312	378	351	391	595	814	5
datos	353	378	378	391	595	814	5
similares	381	378	420	391	595	814	5
en	423	378	434	391	595	814	5
las	437	378	450	391	595	814	5
niñas.	452	378	479	391	595	814	5
Función	312	401	351	415	595	814	5
pulmonar.	355	401	403	415	595	814	5
La	408	402	419	415	595	814	5
función	423	402	456	415	595	814	5
pulmonar	460	402	502	415	595	814	5
cambia	506	402	539	415	595	814	5
más	312	414	331	427	595	814	5
en	334	414	345	427	595	814	5
función	349	414	381	427	595	814	5
de	385	414	396	427	595	814	5
la	400	414	408	427	595	814	5
estatura	411	414	447	427	595	814	5
que	451	414	468	427	595	814	5
con	471	414	487	427	595	814	5
respecto	491	414	529	427	595	814	5
a	533	414	539	427	595	814	5
la	312	426	320	439	595	814	5
edad.	323	426	348	439	595	814	5
Es	352	426	364	439	595	814	5
decir,	367	426	391	439	595	814	5
el	395	426	402	439	595	814	5
incremento	406	426	455	439	595	814	5
de	459	426	470	439	595	814	5
los	474	426	487	439	595	814	5
volúmenes	490	426	539	439	595	814	5
pulmonares	312	438	364	451	595	814	5
en	368	438	379	451	595	814	5
la	382	438	390	451	595	814	5
niñez	393	438	417	451	595	814	5
y	421	438	426	451	595	814	5
la	429	438	437	451	595	814	5
adolescencia	440	438	499	451	595	814	5
tiende	502	438	530	451	595	814	5
a	533	438	539	451	595	814	5
ser	312	450	326	463	595	814	5
proporcional	328	450	383	463	595	814	5
a	386	450	392	463	595	814	5
la	394	450	402	463	595	814	5
talla.	405	450	426	463	595	814	5
Todos	428	450	455	463	595	814	5
los	458	450	470	463	595	814	5
volúmenes	473	450	521	463	595	814	5
au-	524	450	539	463	595	814	5
mentan	312	462	345	475	595	814	5
hasta	348	462	373	475	595	814	5
que	375	462	392	475	595	814	5
se	395	462	406	475	595	814	5
alcanza	409	462	443	475	595	814	5
la	446	462	454	475	595	814	5
madurez	457	462	496	475	595	814	5
física.	498	462	525	475	595	814	5
La	527	462	539	475	595	814	5
ventilación	312	474	359	487	595	814	5
pulmonar	361	474	403	487	595	814	5
máxima,	405	474	443	487	595	814	5
en	445	474	456	487	595	814	5
valores	459	474	491	487	595	814	5
absolutos,	493	474	539	487	595	814	5
aumenta	312	486	351	499	595	814	5
con	353	486	370	499	595	814	5
la	372	486	380	499	595	814	5
edad	383	486	405	499	595	814	5
y	408	486	413	499	595	814	5
en	415	486	427	499	595	814	5
valores	429	486	462	499	595	814	5
relativos	464	486	501	499	595	814	5
es	504	486	515	499	595	814	5
igual	517	486	539	499	595	814	5
en	312	498	323	511	595	814	5
adultos,	325	498	360	511	595	814	5
jóvenes	362	498	397	511	595	814	5
y	399	498	404	511	595	814	5
niños.	406	498	432	511	595	814	5
La	434	498	446	511	595	814	5
ventilación	448	498	495	511	595	814	5
pulmonar	497	498	539	511	595	814	5
submáxima	312	510	363	523	595	814	5
disminuye	366	510	411	523	595	814	5
con	415	510	431	523	595	814	5
la	435	510	442	523	595	814	5
edad,	446	510	471	523	595	814	5
lo	474	510	482	523	595	814	5
que	486	510	502	523	595	814	5
sugiere	506	510	539	523	595	814	5
una	312	522	328	535	595	814	5
menor	331	522	359	535	595	814	5
reserva	362	522	395	535	595	814	5
ventilatoria	398	522	446	535	595	814	5
en	449	522	460	535	595	814	5
las	463	522	476	535	595	814	5
edades	478	522	511	535	595	814	5
infan-	514	522	539	535	595	814	5
tiles.	312	534	332	547	595	814	5
La	337	534	348	547	595	814	5
ventilación	352	534	399	547	595	814	5
pulmonar	403	534	445	547	595	814	5
y	449	534	454	547	595	814	5
el	458	534	466	547	595	814	5
VO2	470	534	490	547	595	814	5
aumentan	494	534	539	547	595	814	5
linealmente	312	546	363	559	595	814	5
hasta	366	546	391	559	595	814	5
el	394	546	401	559	595	814	5
punto	405	546	430	559	595	814	5
de	433	546	444	559	595	814	5
“ruptura”	447	546	485	559	595	814	5
respiratorio	489	546	539	559	595	814	5
donde	312	558	340	571	595	814	5
la	342	558	350	571	595	814	5
ventilación	353	558	400	571	595	814	5
pulmonar	403	558	445	571	595	814	5
se	447	558	458	571	595	814	5
acelera	461	558	494	571	595	814	5
marcada-	496	558	539	571	595	814	5
mente,	312	570	342	583	595	814	5
determinando	345	570	406	583	595	814	5
una	408	570	425	583	595	814	5
elevación	427	570	469	583	595	814	5
del	472	570	485	583	595	814	5
equivalente	487	570	539	583	595	814	5
respiratorio	312	582	362	595	595	814	5
debido	364	582	394	595	595	814	5
a	397	582	402	595	595	814	5
la	404	582	412	595	595	814	5
necesidad	415	582	460	595	595	814	5
de	463	582	474	595	595	814	5
aumento	476	582	515	595	595	814	5
de	517	582	528	595	595	814	5
la	531	582	539	595	595	814	5
cantidad	312	594	350	607	595	814	5
de	353	594	364	607	595	814	5
litros	367	594	388	607	595	814	5
movilizados	391	594	443	607	595	814	5
por	446	594	461	607	595	814	5
cada	464	594	486	607	595	814	5
litro	489	594	505	607	595	814	5
de	508	594	519	607	595	814	5
oxí-	522	594	539	607	595	814	5
geno	312	606	334	619	595	814	5
consumido,	337	606	388	619	595	814	5
por	390	606	405	619	595	814	5
lo	407	606	415	619	595	814	5
que	418	606	434	619	595	814	5
el	437	606	445	619	595	814	5
niño	447	606	466	619	595	814	5
presentaría	469	606	519	619	595	814	5
una	522	606	539	619	595	814	5
ventilación	312	618	359	631	595	814	5
antieconómica,	364	618	431	631	595	814	5
ya	436	618	446	631	595	814	5
que	451	618	468	631	595	814	5
debe	472	618	494	631	595	814	5
movilizar	499	618	539	631	595	814	5
más	312	630	331	643	595	814	5
aire	334	630	351	643	595	814	5
por	354	630	369	643	595	814	5
litro	372	630	389	643	595	814	5
de	392	630	403	643	595	814	5
oxígeno	407	630	442	643	595	814	5
consumido.	446	630	497	643	595	814	5
En	501	630	513	643	595	814	5
com-	516	630	539	643	595	814	5
paración	312	642	350	655	595	814	5
con	354	642	370	655	595	814	5
los	373	642	386	655	595	814	5
adultos	389	642	422	655	595	814	5
y	425	642	430	655	595	814	5
adolescentes,	433	642	495	655	595	814	5
los	498	642	511	655	595	814	5
niños	515	642	539	655	595	814	5
responden	312	654	359	667	595	814	5
al	362	654	370	667	595	814	5
ejercicio	373	654	410	667	595	814	5
con	413	654	429	667	595	814	5
una	433	654	449	667	595	814	5
alta	453	654	469	667	595	814	5
frecuencia	472	654	518	667	595	814	5
res-	521	654	539	667	595	814	5
piratoria	312	666	348	679	595	814	5
(FR)	352	666	372	679	595	814	5
y	375	666	380	679	595	814	5
una	384	666	400	679	595	814	5
ventilación	404	666	451	679	595	814	5
superficial.	455	666	503	679	595	814	5
Si	506	666	515	679	595	814	5
ana-	519	666	539	679	595	814	5
lizamos	312	678	346	691	595	814	5
el	350	678	358	691	595	814	5
desarrollo	362	678	406	691	595	814	5
de	410	678	422	691	595	814	5
la	426	678	434	691	595	814	5
maduración	438	678	490	691	595	814	5
pulmonar,	495	678	539	691	595	814	5
comprenderemos	312	690	390	703	595	814	5
mejor	393	690	418	703	595	814	5
lo	422	690	429	703	595	814	5
mencionado.	433	690	490	703	595	814	5
Aproxima-	493	690	539	703	595	814	5
damente	312	702	351	715	595	814	5
a	355	702	360	715	595	814	5
partir	365	702	387	715	595	814	5
del	392	702	405	715	595	814	5
noveno	409	702	442	715	595	814	5
o	446	702	452	715	595	814	5
décimo	456	702	488	715	595	814	5
mes	492	702	511	715	595	814	5
de	515	702	527	715	595	814	5
la	531	702	539	715	595	814	5
vida	312	714	330	727	595	814	5
fetal	334	714	353	727	595	814	5
comienza	358	714	400	727	595	814	5
el	405	714	412	727	595	814	5
desarrollo	417	714	461	727	595	814	5
alveolar,	465	714	502	727	595	814	5
pero	507	714	527	727	595	814	5
la	531	714	539	727	595	814	5
mayoría	312	726	348	739	595	814	5
de	352	726	363	739	595	814	5
los	366	726	379	739	595	814	5
alvéolos	383	726	419	739	595	814	5
se	423	726	434	739	595	814	5
desarrollan	437	726	487	739	595	814	5
y	490	726	495	739	595	814	5
maduran	499	726	539	739	595	814	5
después	312	738	350	751	595	814	5
del	354	738	367	751	595	814	5
nacimiento.	371	738	423	751	595	814	5
El	427	738	436	751	595	814	5
tejido	440	738	464	751	595	814	5
pulmonar	468	738	510	751	595	814	5
crece	514	738	539	751	595	814	5
considerablemente	312	750	396	763	595	814	5
en	400	750	411	763	595	814	5
la	415	750	423	763	595	814	5
vida	427	750	445	763	595	814	5
posnatal	449	750	487	763	595	814	5
y	490	750	495	763	595	814	5
maduran	499	750	539	763	595	814	5
REV	388	773	405	784	595	814	5
CLÍN	407	773	425	784	595	814	5
MED	427	773	445	784	595	814	5
FAM	447	773	464	784	595	814	5
2010;	466	773	486	784	595	814	5
3	488	773	493	784	595	814	5
(3):	495	773	507	784	595	814	5
192-200	509	773	539	784	595	814	5
Valoración	57	49	89	57	595	814	6
Médico	91	49	115	57	595	814	6
Deportiva:...	116	49	154	57	595	814	6
Guzmán	156	49	183	57	595	814	6
R.E.	185	49	197	57	595	814	6
progresivamente	57	102	131	115	595	814	6
las	137	102	150	115	595	814	6
funciones	155	102	198	115	595	814	6
respiratorias.	204	102	262	115	595	814	6
Los	267	102	283	115	595	814	6
pulmones	57	114	100	127	595	814	6
humanos	103	114	144	127	595	814	6
pesan	148	114	175	127	595	814	6
alrededor	178	114	220	127	595	814	6
de	224	114	235	127	595	814	6
60-70	238	114	264	127	595	814	6
g	267	114	272	127	595	814	6
al	276	114	283	127	595	814	6
nacer	57	126	82	139	595	814	6
y	86	126	91	139	595	814	6
aumentan	95	126	140	139	595	814	6
su	144	126	154	139	595	814	6
masa	159	126	183	139	595	814	6
alrededor	187	126	230	139	595	814	6
de	234	126	245	139	595	814	6
20	249	126	260	139	595	814	6
plie-	265	126	283	139	595	814	6
gues	57	138	78	151	595	814	6
antes	81	138	105	151	595	814	6
de	108	138	119	151	595	814	6
alcanzar	121	138	159	151	595	814	6
la	161	138	169	151	595	814	6
maduración,	171	138	226	151	595	814	6
en	229	138	240	151	595	814	6
contraste	242	138	283	151	595	814	6
con	57	150	73	163	595	814	6
el	76	150	83	163	595	814	6
corazón,	86	150	125	163	595	814	6
el	127	150	135	163	595	814	6
cual	138	150	156	163	595	814	6
crece	159	150	183	163	595	814	6
en	186	150	197	163	595	814	6
forma	200	150	226	163	595	814	6
proporcional	228	150	283	163	595	814	6
al	57	162	64	175	595	814	6
aumento	68	162	107	175	595	814	6
de	110	162	121	175	595	814	6
estatura.	124	162	163	175	595	814	6
El	166	162	175	175	595	814	6
número	178	162	212	175	595	814	6
de	215	162	226	175	595	814	6
alvéolos	229	162	266	175	595	814	6
au-	269	162	283	175	595	814	6
menta	57	174	84	187	595	814	6
desde	87	174	114	187	595	814	6
aproximadamente	117	174	197	187	595	814	6
20	199	174	210	187	595	814	6
millones	213	174	249	187	595	814	6
al	252	174	259	187	595	814	6
naci-	262	174	283	187	595	814	6
miento	57	186	87	199	595	814	6
hasta	90	186	114	199	595	814	6
300	118	186	134	199	595	814	6
millones	137	186	174	199	595	814	6
alrededor	177	186	220	199	595	814	6
de	223	186	234	199	595	814	6
los	237	186	250	199	595	814	6
8	253	186	259	199	595	814	6
años	262	186	283	199	595	814	6
de	57	198	68	211	595	814	6
edad,	71	198	96	211	595	814	6
alcanzando	100	198	151	211	595	814	6
en	155	198	166	211	595	814	6
ese	169	198	186	211	595	814	6
momento	189	198	231	211	595	814	6
la	234	198	242	211	595	814	6
cantidad	246	198	283	211	595	814	6
que	57	210	73	223	595	814	6
corresponde	76	210	132	223	595	814	6
a	135	210	140	223	595	814	6
la	143	210	151	223	595	814	6
edad	153	210	176	223	595	814	6
adulta.	178	210	208	223	595	814	6
Función	57	234	96	248	595	814	6
cardiovascular.	97	234	170	248	595	814	6
Como	172	234	198	247	595	814	6
todas	200	234	225	247	595	814	6
las	226	234	239	247	595	814	6
funciones	241	234	283	247	595	814	6
orgánicas,	57	246	103	259	595	814	6
la	108	246	116	259	595	814	6
función	121	246	153	259	595	814	6
cardiovascular	159	246	223	259	595	814	6
experimenta	228	246	283	259	595	814	6
cambios	57	258	94	271	595	814	6
durante	98	258	131	271	595	814	6
todo	135	258	155	271	595	814	6
el	158	258	166	271	595	814	6
proceso	170	258	205	271	595	814	6
de	209	258	220	271	595	814	6
crecimiento	224	258	275	271	595	814	6
y	278	258	283	271	595	814	6
desarrollo.	57	270	103	283	595	814	6
El	107	270	116	283	595	814	6
tamaño	119	270	152	283	595	814	6
del	156	270	169	283	595	814	6
corazón	173	270	208	283	595	814	6
es	212	270	222	283	595	814	6
directamente	226	270	283	283	595	814	6
proporcional	57	282	112	295	595	814	6
al	115	282	123	295	595	814	6
tamaño	126	282	160	295	595	814	6
corporal	163	282	199	295	595	814	6
y,	203	282	210	295	595	814	6
por	213	282	228	295	595	814	6
lo	231	282	239	295	595	814	6
tanto,	242	282	267	295	595	814	6
los	271	282	283	295	595	814	6
niños	57	294	81	307	595	814	6
tienen	83	294	110	307	595	814	6
corazones	112	294	158	307	595	814	6
más	160	294	179	307	595	814	6
pequeños	181	294	225	307	595	814	6
que	227	294	244	307	595	814	6
los	246	294	259	307	595	814	6
adul-	261	294	283	307	595	814	6
tos.	57	306	73	319	595	814	6
A	75	306	81	319	595	814	6
consecuencia	83	306	144	319	595	814	6
de	146	306	157	319	595	814	6
esto	160	306	179	319	595	814	6
y	181	306	186	319	595	814	6
de	188	306	199	319	595	814	6
un	202	306	213	319	595	814	6
menor	215	306	243	319	595	814	6
volumen	246	306	283	319	595	814	6
sanguíneo,	57	318	106	331	595	814	6
el	110	318	118	331	595	814	6
niño	122	318	141	331	595	814	6
tiene	145	318	167	331	595	814	6
menor	171	318	199	331	595	814	6
volumen	203	318	241	331	595	814	6
sistólico.	245	318	283	331	595	814	6
La	57	330	68	343	595	814	6
mayor	70	330	98	343	595	814	6
frecuencia	101	330	147	343	595	814	6
cardíaca	149	330	188	343	595	814	6
máxima	190	330	225	343	595	814	6
del	228	330	241	343	595	814	6
niño	244	330	263	343	595	814	6
sólo	265	330	283	343	595	814	6
puede	57	342	84	355	595	814	6
compensar	88	342	138	355	595	814	6
parcialmente	142	342	199	355	595	814	6
esta	203	342	222	355	595	814	6
menor	226	342	254	355	595	814	6
capa-	258	342	283	355	595	814	6
cidad	57	354	81	367	595	814	6
del	84	354	98	367	595	814	6
volumen	102	354	139	367	595	814	6
sistólico	143	354	179	367	595	814	6
y,	183	354	190	367	595	814	6
por	194	354	208	367	595	814	6
lo	212	354	220	367	595	814	6
tanto,	224	354	249	367	595	814	6
el	252	354	260	367	595	814	6
gas-	264	354	283	367	595	814	6
to	57	366	65	379	595	814	6
cardíaco	69	366	107	379	595	814	6
máximo	111	366	146	379	595	814	6
es	149	366	160	379	595	814	6
menor	163	366	192	379	595	814	6
que	195	366	212	379	595	814	6
el	215	366	223	379	595	814	6
de	227	366	238	379	595	814	6
un	242	366	253	379	595	814	6
adulto	256	366	283	379	595	814	6
con	57	378	73	391	595	814	6
un	78	378	89	391	595	814	6
mismo	94	378	123	391	595	814	6
nivel	128	378	149	391	595	814	6
de	154	378	165	391	595	814	6
entrenamiento.	170	378	237	391	595	814	6
El	242	378	251	391	595	814	6
mayor	256	378	283	391	595	814	6
flujo	57	390	75	403	595	814	6
sanguíneo	82	390	129	403	595	814	6
muscular	133	390	173	403	595	814	6
en	177	390	188	403	595	814	6
los	192	390	204	403	595	814	6
niños	208	390	232	403	595	814	6
representa	236	390	283	403	595	814	6
una	57	402	73	415	595	814	6
distribución	76	402	127	415	595	814	6
más	130	402	149	415	595	814	6
favorable	152	402	193	415	595	814	6
de	196	402	207	415	595	814	6
la	210	402	218	415	595	814	6
sangre	221	402	252	415	595	814	6
duran-	255	402	283	415	595	814	6
te	57	414	65	427	595	814	6
el	69	414	77	427	595	814	6
ejercicio.	81	414	120	427	595	814	6
Esto	124	414	144	427	595	814	6
facilita	148	414	176	427	595	814	6
el	180	414	188	427	595	814	6
transporte	192	414	237	427	595	814	6
de	241	414	252	427	595	814	6
oxíge-	256	414	283	427	595	814	6
no	57	426	68	439	595	814	6
al	71	426	79	439	595	814	6
músculo	82	426	120	439	595	814	6
activo	123	426	149	439	595	814	6
y,	153	426	160	439	595	814	6
junto	163	426	185	439	595	814	6
con	188	426	204	439	595	814	6
el	208	426	215	439	595	814	6
aumento	219	426	258	439	595	814	6
de	261	426	272	439	595	814	6
la	276	426	283	439	595	814	6
diferencia	57	438	100	451	595	814	6
arteriovenosa	104	438	165	451	595	814	6
de	168	438	180	451	595	814	6
oxígeno,	183	438	222	451	595	814	6
compensa	226	438	272	451	595	814	6
el	276	438	283	451	595	814	6
bajo	57	450	76	463	595	814	6
gasto	78	450	103	463	595	814	6
cardíaco,	105	450	147	463	595	814	6
pero	149	450	169	463	595	814	6
no	172	450	183	463	595	814	6
hay	186	450	202	463	595	814	6
que	205	450	221	463	595	814	6
olvidar	224	450	254	463	595	814	6
que	256	450	273	463	595	814	6
la	276	450	283	463	595	814	6
capacidad	57	462	102	475	595	814	6
del	106	462	119	475	595	814	6
niño	123	462	142	475	595	814	6
para	146	462	166	475	595	814	6
liberar	170	462	198	475	595	814	6
oxígeno	201	462	237	475	595	814	6
es	241	462	251	475	595	814	6
menor	255	462	283	475	595	814	6
que	57	474	73	487	595	814	6
en	77	474	88	487	595	814	6
el	92	474	99	487	595	814	6
adulto.	103	474	133	487	595	814	6
El	137	474	146	487	595	814	6
comportamiento	149	474	221	487	595	814	6
de	225	474	236	487	595	814	6
la	239	474	247	487	595	814	6
presión	251	474	283	487	595	814	6
arterial	57	486	87	499	595	814	6
muestra	91	486	127	499	595	814	6
que	131	486	148	499	595	814	6
es	152	486	163	499	595	814	6
directamente	167	486	224	499	595	814	6
proporcional	228	486	283	499	595	814	6
al	57	498	64	511	595	814	6
tamaño	67	498	101	511	595	814	6
corporal,	104	498	142	511	595	814	6
es	145	498	156	511	595	814	6
decir,	159	498	183	511	595	814	6
es	185	498	196	511	595	814	6
menor	199	498	227	511	595	814	6
en	230	498	241	511	595	814	6
los	244	498	257	511	595	814	6
niños	260	498	283	511	595	814	6
que	57	510	73	523	595	814	6
en	76	510	87	523	595	814	6
los	90	510	103	523	595	814	6
adultos	106	510	138	523	595	814	6
y	141	510	146	523	595	814	6
va	148	510	159	523	595	814	6
aumentando	162	510	217	523	595	814	6
paulatinamen-	220	510	283	523	595	814	6
te	57	522	65	535	595	814	6
hasta	69	522	93	535	595	814	6
alcanzar	97	522	135	535	595	814	6
los	139	522	151	535	595	814	6
niveles	155	522	186	535	595	814	6
adultos	190	522	222	535	595	814	6
alrededor	226	522	269	535	595	814	6
de	272	522	283	535	595	814	6
los	57	534	69	547	595	814	6
20	73	534	84	547	595	814	6
años	88	534	110	547	595	814	6
de	113	534	124	547	595	814	6
edad.	128	534	153	547	595	814	6
La	157	534	168	547	595	814	6
respuesta	171	534	215	547	595	814	6
cardiovascular	219	534	283	547	595	814	6
y	57	546	62	559	595	814	6
pulmonar	65	546	107	559	595	814	6
al	110	546	118	559	595	814	6
ejercicio	122	546	158	559	595	814	6
a	162	546	167	559	595	814	6
una	171	546	188	559	595	814	6
potencia	191	546	229	559	595	814	6
submáxima	232	546	283	559	595	814	6
determinada	57	558	112	571	595	814	6
cambia	115	558	147	571	595	814	6
con	150	558	166	571	595	814	6
la	168	558	176	571	595	814	6
edad.	179	558	204	571	595	814	6
Sin	206	558	221	571	595	814	6
embargo,	226	558	268	571	595	814	6
los	271	558	283	571	595	814	6
cambios	57	570	94	583	595	814	6
que	97	570	113	583	595	814	6
aparecen	116	570	158	583	595	814	6
con	160	570	177	583	595	814	6
la	179	570	187	583	595	814	6
edad	190	570	212	583	595	814	6
están	215	570	239	583	595	814	6
más	242	570	261	583	595	814	6
rela-	263	570	283	583	595	814	6
cionados	57	582	97	595	595	814	6
con	100	582	116	595	595	814	6
la	119	582	127	595	595	814	6
masa	130	582	155	595	595	814	6
corporal	158	582	194	595	595	814	6
o	197	582	203	595	595	814	6
estadio	206	582	238	595	595	814	6
de	241	582	252	595	595	814	6
la	255	582	263	595	595	814	6
ma-	266	582	283	595	595	814	6
duración	57	594	95	607	595	814	6
biológica	98	594	137	607	595	814	6
que	140	594	157	607	595	814	6
con	160	594	176	607	595	814	6
la	178	594	186	607	595	814	6
edad	189	594	211	607	595	814	6
cronológica.	214	594	268	607	595	814	6
Capacidad	57	618	107	632	595	814	6
aeróbica.	111	618	155	632	595	814	6
La	158	618	169	631	595	814	6
capacidad	173	618	219	631	595	814	6
aeróbica	222	618	260	631	595	814	6
con-	264	618	283	631	595	814	6
siste	57	630	77	643	595	814	6
en	81	630	92	643	595	814	6
acomodar	95	630	139	643	595	814	6
la	143	630	151	643	595	814	6
necesidad	154	630	200	643	595	814	6
de	203	630	214	643	595	814	6
oxígeno	217	630	253	643	595	814	6
de	256	630	267	643	595	814	6
los	271	630	283	643	595	814	6
músculos	57	642	99	655	595	814	6
que	103	642	119	655	595	814	6
se	123	642	133	655	595	814	6
ejercitan	137	642	175	655	595	814	6
mediante	178	642	220	655	595	814	6
la	223	642	231	655	595	814	6
adaptación	235	642	283	655	595	814	6
cardiovascular	57	654	121	667	595	814	6
como	126	654	150	667	595	814	6
respuesta	155	654	199	667	595	814	6
al	204	654	211	667	595	814	6
aumento	216	654	255	667	595	814	6
de	260	654	271	667	595	814	6
la	276	654	283	667	595	814	6
actividad.	57	666	99	679	595	814	6
El	103	666	112	679	595	814	6
incremento	116	666	165	679	595	814	6
en	169	666	181	679	595	814	6
la	185	666	192	679	595	814	6
función	196	666	229	679	595	814	6
pulmonar	233	666	274	679	595	814	6
y	278	666	283	679	595	814	6
cardiovascular	57	678	121	691	595	814	6
acompaña	124	678	170	691	595	814	6
al	173	678	181	691	595	814	6
crecimiento.	183	678	237	691	595	814	6
De	240	678	253	691	595	814	6
mane-	255	678	283	691	595	814	6
ra	57	690	66	703	595	814	6
similar	68	690	97	703	595	814	6
lo	99	690	107	703	595	814	6
hace	110	690	131	703	595	814	6
la	134	690	141	703	595	814	6
capacidad	144	690	189	703	595	814	6
aeróbica	192	690	230	703	595	814	6
(VO2	233	690	256	703	595	814	6
máx).	258	690	283	703	595	814	6
El	57	702	66	715	595	814	6
VO2	68	702	88	715	595	814	6
máx,	91	702	113	715	595	814	6
expresado	116	702	162	715	595	814	6
en	165	702	176	715	595	814	6
litros	179	702	200	715	595	814	6
por	203	702	217	715	595	814	6
minuto	220	702	250	715	595	814	6
(l/min),	253	702	283	715	595	814	6
alcanza	57	714	91	727	595	814	6
su	94	714	104	727	595	814	6
nivel	107	714	128	727	595	814	6
más	130	714	149	727	595	814	6
alto	152	714	168	727	595	814	6
entre	170	714	193	727	595	814	6
los	196	714	209	727	595	814	6
17	211	714	222	727	595	814	6
y	225	714	230	727	595	814	6
los	233	714	245	727	595	814	6
21	248	714	259	727	595	814	6
años	262	714	283	727	595	814	6
de	57	726	68	739	595	814	6
edad	71	726	93	739	595	814	6
en	96	726	107	739	595	814	6
los	110	726	122	739	595	814	6
varones	125	726	161	739	595	814	6
y	163	726	168	739	595	814	6
entre	171	726	194	739	595	814	6
los	197	726	210	739	595	814	6
12	212	726	223	739	595	814	6
y	226	726	231	739	595	814	6
15	234	726	245	739	595	814	6
años	248	726	270	739	595	814	6
en	272	726	283	739	595	814	6
las	57	738	69	751	595	814	6
mujeres,	72	738	111	751	595	814	6
disminuyendo	114	738	175	751	595	814	6
luego	178	738	203	751	595	814	6
en	206	738	217	751	595	814	6
forma	220	738	245	751	595	814	6
sosteni-	248	738	283	751	595	814	6
da.	57	750	71	763	595	814	6
La	74	750	85	763	595	814	6
potencia	88	750	126	763	595	814	6
aeróbica	129	750	167	763	595	814	6
máxima	170	750	205	763	595	814	6
muestra	208	750	244	763	595	814	6
un	248	750	259	763	595	814	6
claro	262	750	283	763	595	814	6
REV	57	773	73	784	595	814	6
CLÍN	75	773	94	784	595	814	6
MED	96	773	114	784	595	814	6
FAM	116	773	132	784	595	814	6
2010;	134	773	155	784	595	814	6
3	157	773	161	784	595	814	6
(3):	163	773	175	784	595	814	6
192-200	178	773	207	784	595	814	6
A	355	38	363	53	595	814	6
R	367	38	376	53	595	814	6
T	379	38	387	53	595	814	6
Í	390	38	394	53	595	814	6
C	397	38	407	53	595	814	6
U	410	38	420	53	595	814	6
L	423	38	431	53	595	814	6
O	434	38	444	53	595	814	6
E	451	38	459	53	595	814	6
S	463	38	471	53	595	814	6
P	475	38	483	53	595	814	6
E	487	38	495	53	595	814	6
C	498	38	508	53	595	814	6
I	511	38	515	53	595	814	6
A	518	38	527	53	595	814	6
L	530	38	538	53	595	814	6
brote	312	102	335	115	595	814	6
adolescente	338	102	392	115	595	814	6
al	396	102	404	115	595	814	6
final	407	102	425	115	595	814	6
del	429	102	442	115	595	814	6
pico	446	102	464	115	595	814	6
de	468	102	479	115	595	814	6
máximo	483	102	518	115	595	814	6
cre-	521	102	539	115	595	814	6
cimiento.	312	114	352	127	595	814	6
La	355	114	366	127	595	814	6
actividad	369	114	409	127	595	814	6
desarrollada	412	114	467	127	595	814	6
por	470	114	485	127	595	814	6
el	488	114	496	127	595	814	6
individuo	499	114	539	127	595	814	6
está	312	126	331	139	595	814	6
directamente	334	126	392	139	595	814	6
relacionada	396	126	448	139	595	814	6
con	451	126	467	139	595	814	6
la	471	126	479	139	595	814	6
magnitud	483	126	524	139	595	814	6
de	527	126	539	139	595	814	6
la	312	138	320	151	595	814	6
potencia	323	138	361	151	595	814	6
aeróbica,	364	138	405	151	595	814	6
lo	408	138	416	151	595	814	6
que	419	138	435	151	595	814	6
se	439	138	449	151	595	814	6
advierte	452	138	488	151	595	814	6
sobre	491	138	516	151	595	814	6
todo	519	138	539	151	595	814	6
en	312	150	323	163	595	814	6
los	327	150	340	163	595	814	6
varones,	344	150	382	163	595	814	6
ya	387	150	397	163	595	814	6
que	401	150	418	163	595	814	6
antes,	422	150	449	163	595	814	6
durante	454	150	487	163	595	814	6
y	492	150	497	163	595	814	6
después	501	150	539	163	595	814	6
del	312	162	325	175	595	814	6
brote	329	162	352	175	595	814	6
de	356	162	367	175	595	814	6
crecimiento	371	162	422	175	595	814	6
puberal	426	162	459	175	595	814	6
los	463	162	476	175	595	814	6
varones	480	162	516	175	595	814	6
acti-	520	162	539	175	595	814	6
vos	312	174	327	187	595	814	6
tienen	331	174	359	187	595	814	6
una	363	174	379	187	595	814	6
potencia	383	174	421	187	595	814	6
aeróbica	425	174	463	187	595	814	6
máxima	467	174	502	187	595	814	6
relativa	506	174	539	187	595	814	6
mayor	312	186	340	199	595	814	6
que	343	186	359	199	595	814	6
los	362	186	375	199	595	814	6
que	378	186	395	199	595	814	6
tienen	398	186	425	199	595	814	6
un	428	186	439	199	595	814	6
nivel	442	186	463	199	595	814	6
promedio	466	186	508	199	595	814	6
de	511	186	522	199	595	814	6
ac-	525	186	539	199	595	814	6
tividad	312	198	341	211	595	814	6
física.	345	198	371	211	595	814	6
Si	375	198	384	211	595	814	6
relacionamos	388	198	447	211	595	814	6
al	452	198	459	211	595	814	6
VO2	463	198	483	211	595	814	6
máx	488	198	506	211	595	814	6
con	511	198	527	211	595	814	6
el	531	198	539	211	595	814	6
peso	312	210	333	223	595	814	6
corporal,	336	210	375	223	595	814	6
se	377	210	388	223	595	814	6
comprueba	390	210	440	223	595	814	6
que	442	210	459	223	595	814	6
en	461	210	473	223	595	814	6
los	475	210	488	223	595	814	6
varones	490	210	526	223	595	814	6
se	528	210	539	223	595	814	6
estabiliza	312	222	353	235	595	814	6
desde	356	222	383	235	595	814	6
los	386	222	399	235	595	814	6
6	401	222	407	235	595	814	6
hasta	409	222	434	235	595	814	6
los	436	222	449	235	595	814	6
25	452	222	463	235	595	814	6
años;	466	222	490	235	595	814	6
en	493	222	504	235	595	814	6
cambio	506	222	539	235	595	814	6
en	312	234	323	247	595	814	6
las	326	234	339	247	595	814	6
niñas	342	234	366	247	595	814	6
su	370	234	380	247	595	814	6
declinación	384	234	434	247	595	814	6
comienza	437	234	480	247	595	814	6
aproximada-	483	234	539	247	595	814	6
mente	312	246	340	259	595	814	6
a	343	246	349	259	595	814	6
los	353	246	366	259	595	814	6
13	369	246	381	259	595	814	6
años	384	246	406	259	595	814	6
de	410	246	421	259	595	814	6
edad,	425	246	450	259	595	814	6
lo	454	246	461	259	595	814	6
que	465	246	482	259	595	814	6
se	486	246	496	259	595	814	6
atribuye,	500	246	539	259	595	814	6
entre	312	258	335	271	595	814	6
otros	339	258	361	271	595	814	6
factores,	366	258	404	271	595	814	6
al	409	258	416	271	595	814	6
aumento	421	258	460	271	595	814	6
de	464	258	475	271	595	814	6
la	480	258	487	271	595	814	6
grasa	492	258	517	271	595	814	6
cor-	521	258	539	271	595	814	6
poral	312	270	334	283	595	814	6
que	337	270	354	283	595	814	6
se	357	270	368	283	595	814	6
produce	371	270	407	283	595	814	6
en	410	270	421	283	595	814	6
ellas	424	270	445	283	595	814	6
durante	448	270	482	283	595	814	6
la	485	270	493	283	595	814	6
pubertad.	496	270	539	283	595	814	6
Esta	312	282	332	295	595	814	6
relación	337	282	372	295	595	814	6
del	376	282	390	295	595	814	6
VO2	394	282	414	295	595	814	6
máx	419	282	438	295	595	814	6
con	443	282	459	295	595	814	6
el	464	282	471	295	595	814	6
peso	476	282	498	295	595	814	6
corporal	502	282	539	295	595	814	6
puede	312	294	340	307	595	814	6
no	344	294	355	307	595	814	6
proporcionar	359	294	415	307	595	814	6
una	419	294	435	307	595	814	6
estimación	439	294	487	307	595	814	6
precisa	491	294	523	307	595	814	6
de	527	294	539	307	595	814	6
la	312	306	320	319	595	814	6
capacidad	323	306	368	319	595	814	6
aeróbica.	371	306	412	319	595	814	6
Aunque	415	306	449	319	595	814	6
los	452	306	465	319	595	814	6
incrementos	468	306	522	319	595	814	6
del	525	306	539	319	595	814	6
VO2	312	318	332	331	595	814	6
máx	335	318	354	331	595	814	6
que	358	318	374	331	595	814	6
acompañan	378	318	430	331	595	814	6
al	433	318	441	331	595	814	6
entrenamiento	444	318	508	331	595	814	6
de	512	318	523	331	595	814	6
re-	526	318	539	331	595	814	6
sistencia	312	330	351	343	595	814	6
en	354	330	365	343	595	814	6
los	368	330	381	343	595	814	6
niños	385	330	409	343	595	814	6
son	412	330	428	343	595	814	6
relativamente	431	330	491	343	595	814	6
pequeños	495	330	539	343	595	814	6
en	312	342	323	355	595	814	6
comparación	327	342	385	355	595	814	6
con	389	342	405	355	595	814	6
los	410	342	423	355	595	814	6
adultos,	427	342	462	355	595	814	6
los	467	342	480	355	595	814	6
incrementos	484	342	539	355	595	814	6
en	312	354	323	367	595	814	6
el	327	354	334	367	595	814	6
rendimiento	338	354	390	367	595	814	6
de	394	354	405	367	595	814	6
estos	409	354	433	367	595	814	6
niños	436	354	460	367	595	814	6
son	464	354	480	367	595	814	6
relativamen-	484	354	539	367	595	814	6
te	312	366	320	379	595	814	6
grandes.	324	366	363	379	595	814	6
El	367	366	376	379	595	814	6
menor	380	366	408	379	595	814	6
valor	412	366	434	379	595	814	6
del	438	366	451	379	595	814	6
VO2	455	366	475	379	595	814	6
máx	479	366	498	379	595	814	6
del	502	366	516	379	595	814	6
niño	520	366	539	379	595	814	6
(l/min)	312	378	340	391	595	814	6
limita	343	378	366	391	595	814	6
la	370	378	378	391	595	814	6
capacidad	381	378	427	391	595	814	6
de	431	378	442	391	595	814	6
resistencia,	445	378	496	391	595	814	6
a	499	378	505	391	595	814	6
menos	509	378	539	391	595	814	6
que	312	390	328	403	595	814	6
el	331	390	339	403	595	814	6
peso	341	390	363	403	595	814	6
corporal	365	390	401	403	595	814	6
constituya	403	390	448	403	595	814	6
la	451	390	458	403	595	814	6
principal	461	390	498	403	595	814	6
resisten-	500	390	539	403	595	814	6
cia	312	402	325	415	595	814	6
al	328	402	336	415	595	814	6
movimiento,	339	402	393	415	595	814	6
como	397	402	421	415	595	814	6
en	425	402	436	415	595	814	6
las	440	402	452	415	595	814	6
carreras	456	402	493	415	595	814	6
de	496	402	507	415	595	814	6
fondo,	511	402	539	415	595	814	6
en	312	414	323	427	595	814	6
las	325	414	338	427	595	814	6
que	341	414	357	427	595	814	6
los	360	414	372	427	595	814	6
niños	375	414	399	427	595	814	6
no	401	414	412	427	595	814	6
deberían	415	414	454	427	595	814	6
estar	457	414	479	427	595	814	6
en	481	414	492	427	595	814	6
desventa-	495	414	539	427	595	814	6
ja	312	426	320	439	595	814	6
porque	323	426	354	439	595	814	6
sus	358	426	373	439	595	814	6
valores	376	426	409	439	595	814	6
de	412	426	423	439	595	814	6
VO2	427	426	447	439	595	814	6
máx	450	426	469	439	595	814	6
expresados	472	426	524	439	595	814	6
en	527	426	539	439	595	814	6
relación	312	438	347	451	595	814	6
con	350	438	366	451	595	814	6
el	370	438	377	451	595	814	6
peso	381	438	402	451	595	814	6
corporal	406	438	442	451	595	814	6
son	445	438	461	451	595	814	6
ya	465	438	475	451	595	814	6
los	479	438	491	451	595	814	6
del	495	438	508	451	595	814	6
adulto	511	438	539	451	595	814	6
o	312	450	317	463	595	814	6
similares.	320	450	363	463	595	814	6
Aquí	365	450	385	463	595	814	6
juega	388	450	413	463	595	814	6
un	416	450	427	463	595	814	6
papel	430	450	454	463	595	814	6
principal	457	450	494	463	595	814	6
la	497	450	505	463	595	814	6
econo-	508	450	539	463	595	814	6
mía	312	462	328	475	595	814	6
de	332	462	343	475	595	814	6
esfuerzo,	347	462	388	475	595	814	6
pues	392	462	413	475	595	814	6
el	417	462	425	475	595	814	6
niño	429	462	447	475	595	814	6
tendrá	451	462	480	475	595	814	6
un	483	462	494	475	595	814	6
consumo	498	462	539	475	595	814	6
de	312	474	323	487	595	814	6
oxígeno	327	474	363	487	595	814	6
submáximo	367	474	418	487	595	814	6
sustancialmente	422	474	495	487	595	814	6
más	499	474	518	487	595	814	6
ele-	522	474	539	487	595	814	6
vado	312	486	333	499	595	814	6
que	337	486	354	499	595	814	6
el	357	486	365	499	595	814	6
adulto	369	486	396	499	595	814	6
al	400	486	407	499	595	814	6
considerarlo	411	486	465	499	595	814	6
en	469	486	480	499	595	814	6
relación	484	486	519	499	595	814	6
con	522	486	539	499	595	814	6
el	312	498	320	511	595	814	6
peso	322	498	344	511	595	814	6
corporal.	346	498	385	511	595	814	6
Asimismo,	387	498	433	511	595	814	6
los	436	498	449	511	595	814	6
cambios	451	498	488	511	595	814	6
físicos	491	498	519	511	595	814	6
que	522	498	539	511	595	814	6
se	312	510	322	523	595	814	6
producen	326	510	368	523	595	814	6
en	371	510	382	523	595	814	6
el	386	510	394	523	595	814	6
momento	397	510	439	523	595	814	6
de	442	510	453	523	595	814	6
la	457	510	465	523	595	814	6
pubertad,	468	510	511	523	595	814	6
como	514	510	539	523	595	814	6
el	312	522	320	535	595	814	6
alargamiento	323	522	381	535	595	814	6
de	385	522	396	535	595	814	6
las	400	522	413	535	595	814	6
piernas	417	522	449	535	595	814	6
y	453	522	458	535	595	814	6
el	462	522	470	535	595	814	6
fortalecimiento	474	522	539	535	595	814	6
muscular,	312	534	355	547	595	814	6
hacen	357	534	384	547	595	814	6
que	387	534	404	547	595	814	6
mejoren	406	534	443	547	595	814	6
las	445	534	458	547	595	814	6
técnicas	461	534	497	547	595	814	6
al	500	534	508	547	595	814	6
correr.	510	534	539	547	595	814	6
Por	312	546	327	559	595	814	6
lo	331	546	339	559	595	814	6
tanto,	343	546	368	559	595	814	6
la	372	546	380	559	595	814	6
economía	384	546	427	559	595	814	6
al	431	546	439	559	595	814	6
correr	443	546	469	559	595	814	6
aumenta.	473	546	515	559	595	814	6
Esto	519	546	539	559	595	814	6
mejora	312	558	342	571	595	814	6
el	347	558	354	571	595	814	6
ritmo	358	558	381	571	595	814	6
en	385	558	396	571	595	814	6
las	400	558	413	571	595	814	6
carreras	417	558	454	571	595	814	6
de	458	558	469	571	595	814	6
fondo,	473	558	501	571	595	814	6
aunque	505	558	539	571	595	814	6
los	312	570	325	583	595	814	6
niños	327	570	351	583	595	814	6
no	353	570	364	583	595	814	6
estén	366	570	391	583	595	814	6
entrenados	393	570	443	583	595	814	6
y	446	570	451	583	595	814	6
sus	453	570	468	583	595	814	6
valores	471	570	503	583	595	814	6
de	505	570	516	583	595	814	6
VO2	519	570	539	583	595	814	6
máximo	312	582	347	595	595	814	6
no	350	582	361	595	595	814	6
aumenten.	363	582	411	595	595	814	6
Capacidad	312	606	362	620	595	814	6
anaeróbica.	366	606	422	620	595	814	6
La	425	606	436	619	595	814	6
capacidad	440	606	485	619	595	814	6
anaeróbica	489	606	539	619	595	814	6
es	312	618	322	631	595	814	6
limitada	326	618	360	631	595	814	6
en	364	618	375	631	595	814	6
los	378	618	391	631	595	814	6
niños.	394	618	421	631	595	814	6
Ellos	424	618	446	631	595	814	6
no	449	618	461	631	595	814	6
pueden	464	618	497	631	595	814	6
alcanzar	501	618	539	631	595	814	6
concentraciones	312	630	385	643	595	814	6
de	387	630	398	643	595	814	6
ácido	401	630	425	643	595	814	6
láctico	428	630	456	643	595	814	6
en	459	630	470	643	595	814	6
los	473	630	485	643	595	814	6
músculos	488	630	530	643	595	814	6
o	533	630	539	643	595	814	6
en	312	642	323	655	595	814	6
la	326	642	333	655	595	814	6
sangre	336	642	367	655	595	814	6
como	369	642	394	655	595	814	6
los	397	642	409	655	595	814	6
adultos,	412	642	447	655	595	814	6
debido	450	642	480	655	595	814	6
a	483	642	488	655	595	814	6
una	491	642	508	655	595	814	6
menor	510	642	539	655	595	814	6
capacidad	312	654	357	667	595	814	6
glucolítica,	361	654	408	667	595	814	6
probablemente	412	654	479	667	595	814	6
por	483	654	497	667	595	814	6
una	501	654	518	667	595	814	6
me-	521	654	539	667	595	814	6
nor	312	666	326	679	595	814	6
concentración	329	666	391	679	595	814	6
de	393	666	404	679	595	814	6
fosfofructocinasa,	407	666	485	679	595	814	6
una	487	666	504	679	595	814	6
enzima	506	666	539	679	595	814	6
clave	312	678	335	691	595	814	6
que	339	678	356	691	595	814	6
controla	359	678	395	691	595	814	6
el	399	678	406	691	595	814	6
ritmo	410	678	432	691	595	814	6
de	436	678	447	691	595	814	6
la	451	678	459	691	595	814	6
glucólisis.	462	678	506	691	595	814	6
La	509	678	520	691	595	814	6
po-	524	678	539	691	595	814	6
tencia	312	690	338	703	595	814	6
anaeróbica	342	690	391	703	595	814	6
aumenta	395	690	434	703	595	814	6
con	437	690	453	703	595	814	6
el	457	690	464	703	595	814	6
crecimiento	468	690	519	703	595	814	6
y	522	690	527	703	595	814	6
el	531	690	539	703	595	814	6
desarrollo,	312	702	358	715	595	814	6
y	361	702	366	715	595	814	6
el	368	702	376	715	595	814	6
entrenamiento	378	702	442	715	595	814	6
anaeróbico	445	702	494	715	595	814	6
mejoraría	496	702	539	715	595	814	6
tal	312	714	322	727	595	814	6
capacidad	325	714	370	727	595	814	6
en	372	714	384	727	595	814	6
los	386	714	399	727	595	814	6
niños,	401	714	427	727	595	814	6
mejorando	430	714	477	727	595	814	6
los	479	714	492	727	595	814	6
niveles	494	714	525	727	595	814	6
en	527	714	539	727	595	814	6
reposo	312	726	342	739	595	814	6
de	345	726	356	739	595	814	6
fosfocreatina,	359	726	419	739	595	814	6
ATP	421	726	440	739	595	814	6
y	443	726	448	739	595	814	6
glucógeno,	451	726	500	739	595	814	6
con	502	726	519	739	595	814	6
ma-	521	726	539	739	595	814	6
yor	312	738	326	751	595	814	6
actividad	329	738	368	751	595	814	6
de	371	738	382	751	595	814	6
la	386	738	393	751	595	814	6
fosfofructocinasa	396	738	472	751	595	814	6
y,	475	738	482	751	595	814	6
por	485	738	500	751	595	814	6
lo	503	738	510	751	595	814	6
tanto,	514	738	539	751	595	814	6
con	312	750	328	763	595	814	6
mayor	331	750	359	763	595	814	6
nivel	363	750	383	763	595	814	6
de	387	750	398	763	595	814	6
lactato	402	750	431	763	595	814	6
en	435	750	446	763	595	814	6
sangre.	449	750	483	763	595	814	6
La	486	750	497	763	595	814	6
potencia	501	750	539	763	595	814	6
197	526	773	540	783	595	814	6
A	57	39	66	54	595	814	7
R	69	39	78	54	595	814	7
T	82	39	89	54	595	814	7
Í	93	39	96	54	595	814	7
C	100	39	109	54	595	814	7
U	113	39	122	54	595	814	7
L	126	39	133	54	595	814	7
O	137	39	147	54	595	814	7
E	154	39	162	54	595	814	7
S	166	39	174	54	595	814	7
P	178	39	186	54	595	814	7
E	190	39	198	54	595	814	7
C	201	39	211	54	595	814	7
I	214	39	218	54	595	814	7
A	221	39	230	54	595	814	7
L	233	39	240	54	595	814	7
anaeróbica	57	102	106	115	595	814	7
generada	110	102	152	115	595	814	7
por	156	102	170	115	595	814	7
un	174	102	185	115	595	814	7
niño	189	102	208	115	595	814	7
de	212	102	223	115	595	814	7
8	227	102	232	115	595	814	7
años	236	102	258	115	595	814	7
es	261	102	272	115	595	814	7
el	276	102	283	115	595	814	7
70%	57	114	77	127	595	814	7
de	79	114	91	127	595	814	7
la	93	114	101	127	595	814	7
que	104	114	121	127	595	814	7
puede	123	114	151	127	595	814	7
generar	154	114	188	127	595	814	7
uno	191	114	208	127	595	814	7
de	211	114	222	127	595	814	7
11	225	114	235	127	595	814	7
años.	238	114	262	127	595	814	7
Tensión	57	131	94	145	595	814	7
térmica.	98	131	137	145	595	814	7
De	141	131	154	145	595	814	7
acuerdo	158	131	194	145	595	814	7
con	198	131	214	145	595	814	7
estudios	218	131	255	145	595	814	7
lleva-	260	131	283	145	595	814	7
dos	57	143	73	157	595	814	7
a	78	143	83	157	595	814	7
cabo	88	143	109	157	595	814	7
en	114	143	125	157	595	814	7
laboratorio,	130	143	180	157	595	814	7
se	185	143	195	157	595	814	7
comprobó	200	143	245	157	595	814	7
que	249	143	266	157	595	814	7
los	271	143	283	157	595	814	7
niños	57	155	81	169	595	814	7
son	83	155	99	169	595	814	7
más	102	155	120	169	595	814	7
susceptibles	123	155	178	169	595	814	7
de	180	155	191	169	595	814	7
padecer	194	155	230	169	595	814	7
enfermeda-	232	155	283	169	595	814	7
des	57	167	73	181	595	814	7
o	75	167	81	181	595	814	7
lesiones	83	167	120	181	595	814	7
inducidas	122	167	164	181	595	814	7
por	166	167	181	181	595	814	7
el	183	167	191	181	595	814	7
frío	193	167	208	181	595	814	7
o	210	167	215	181	595	814	7
el	218	167	225	181	595	814	7
calor	228	167	249	181	595	814	7
que	252	167	268	181	595	814	7
los	271	167	283	181	595	814	7
adultos.	57	179	92	193	595	814	7
Esto	94	179	114	193	595	814	7
se	116	179	127	193	595	814	7
debería	129	179	163	193	595	814	7
a	165	179	171	193	595	814	7
una	173	179	190	193	595	814	7
menor	192	179	220	193	595	814	7
capacidad	222	179	268	193	595	814	7
del	270	179	283	193	595	814	7
niño	57	191	76	205	595	814	7
para	78	191	98	205	595	814	7
perder	101	191	130	205	595	814	7
calor	133	191	155	205	595	814	7
por	158	191	172	205	595	814	7
la	175	191	183	205	595	814	7
sudoración	185	191	234	205	595	814	7
cuando	237	191	270	205	595	814	7
se	273	191	283	205	595	814	7
ejercita	57	203	89	217	595	814	7
en	91	203	102	217	595	814	7
ambientes	105	203	151	217	595	814	7
cálidos,	153	203	187	217	595	814	7
porque	189	203	220	217	595	814	7
sus	223	203	238	217	595	814	7
glándulas	241	203	283	217	595	814	7
sudoríparas	57	215	109	229	595	814	7
forman	115	215	146	229	595	814	7
sudor	151	215	176	229	595	814	7
más	181	215	200	229	595	814	7
lentamente.	205	215	258	229	595	814	7
Ade-	262	215	283	229	595	814	7
más,	57	227	78	241	595	814	7
su	81	227	92	241	595	814	7
ritmo	95	227	117	241	595	814	7
de	120	227	131	241	595	814	7
aclimatación	134	227	189	241	595	814	7
a	192	227	198	241	595	814	7
los	201	227	213	241	595	814	7
ambientes	216	227	262	241	595	814	7
cáli-	265	227	283	241	595	814	7
dos	57	239	73	253	595	814	7
es	76	239	86	253	595	814	7
menor	89	239	118	253	595	814	7
que	121	239	137	253	595	814	7
en	140	239	152	253	595	814	7
los	155	239	167	253	595	814	7
adultos.	170	239	205	253	595	814	7
Los	208	239	225	253	595	814	7
niños	228	239	252	253	595	814	7
produ-	255	239	283	253	595	814	7
cen	57	251	73	265	595	814	7
mayor	76	251	104	265	595	814	7
calor	107	251	129	265	595	814	7
metabólico	132	251	180	265	595	814	7
por	183	251	198	265	595	814	7
kilogramo	201	251	244	265	595	814	7
de	247	251	259	265	595	814	7
peso	262	251	283	265	595	814	7
que	57	263	73	277	595	814	7
los	77	263	90	277	595	814	7
adolescentes	94	263	152	277	595	814	7
o	156	263	162	277	595	814	7
los	165	263	178	277	595	814	7
adultos,	182	263	217	277	595	814	7
lo	221	263	228	277	595	814	7
que	232	263	249	277	595	814	7
implica	252	263	283	277	595	814	7
mayor	57	275	84	289	595	814	7
esfuerzo	88	275	126	289	595	814	7
de	130	275	141	289	595	814	7
sus	145	275	160	289	595	814	7
mecanismos	164	275	220	289	595	814	7
termorregula-	223	275	283	289	595	814	7
dores.	57	287	84	301	595	814	7
Los	88	287	104	301	595	814	7
niños	108	287	132	301	595	814	7
también	135	287	171	301	595	814	7
están	175	287	199	301	595	814	7
expuestos	203	287	248	301	595	814	7
a	252	287	258	301	595	814	7
sufrir	261	287	283	301	595	814	7
hipotermia	57	299	103	313	595	814	7
en	106	299	117	313	595	814	7
ambientes	120	299	166	313	595	814	7
fríos,	168	299	190	313	595	814	7
es	193	299	203	313	595	814	7
decir,	206	299	230	313	595	814	7
no	232	299	243	313	595	814	7
tienen	246	299	273	313	595	814	7
la	276	299	283	313	595	814	7
capacidad	57	311	102	325	595	814	7
de	106	311	117	325	595	814	7
regular	120	311	151	325	595	814	7
la	154	311	162	325	595	814	7
temperatura	165	311	219	325	595	814	7
como	222	311	247	325	595	814	7
el	250	311	258	325	595	814	7
adul-	261	311	283	325	595	814	7
to.	57	323	68	337	595	814	7
En	71	323	83	337	595	814	7
las	87	323	100	337	595	814	7
niñas	103	323	127	337	595	814	7
la	130	323	138	337	595	814	7
temperatura	142	323	195	337	595	814	7
corporal	199	323	235	337	595	814	7
puede	238	323	266	337	595	814	7
ser	270	323	283	337	595	814	7
mayor	57	335	84	349	595	814	7
a	88	335	94	349	595	814	7
la	97	335	105	349	595	814	7
de	109	335	120	349	595	814	7
los	124	335	137	349	595	814	7
varones	140	335	176	349	595	814	7
durante	180	335	213	349	595	814	7
el	217	335	225	349	595	814	7
ejercicio	229	335	265	349	595	814	7
(en	269	335	283	349	595	814	7
2	57	347	62	361	595	814	7
ó	66	347	72	361	595	814	7
3º	75	347	85	361	595	814	7
C)	88	347	99	361	595	814	7
debido	103	347	133	361	595	814	7
a	136	347	142	361	595	814	7
que	146	347	162	361	595	814	7
poseen	166	347	199	361	595	814	7
menor	203	347	231	361	595	814	7
número	235	347	269	361	595	814	7
de	272	347	283	361	595	814	7
glándulas	57	359	99	373	595	814	7
sudoríparas.	102	359	157	373	595	814	7
Por	160	359	175	373	595	814	7
lo	178	359	186	373	595	814	7
tanto,	188	359	213	373	595	814	7
con	215	359	231	373	595	814	7
la	234	359	242	373	595	814	7
actividad	244	359	283	373	595	814	7
física	57	371	80	385	595	814	7
producen	83	371	124	385	595	814	7
y	127	371	132	385	595	814	7
mantienen	134	371	181	385	595	814	7
mayores	184	371	222	385	595	814	7
temperaturas	225	371	283	385	595	814	7
corporales,	57	383	106	397	595	814	7
lo	109	383	117	397	595	814	7
que	120	383	137	397	595	814	7
puede	140	383	168	397	595	814	7
causarles	171	383	214	397	595	814	7
inconvenientes	217	383	283	397	595	814	7
en	57	395	68	409	595	814	7
días	71	395	89	409	595	814	7
calurosos	92	395	135	409	595	814	7
y	138	395	143	409	595	814	7
húmedos.	146	395	190	409	595	814	7
Maduración	57	413	113	427	595	814	7
biológica.	117	413	164	427	595	814	7
Todo	168	413	190	426	595	814	7
el	194	413	201	426	595	814	7
período	206	413	240	426	595	814	7
de	244	413	255	426	595	814	7
creci-	259	413	283	426	595	814	7
miento	57	425	87	438	595	814	7
y	90	425	95	438	595	814	7
desarrollo	98	425	142	438	595	814	7
ocupa	146	425	173	438	595	814	7
en	176	425	187	438	595	814	7
el	191	425	198	438	595	814	7
hombre	202	425	236	438	595	814	7
más	239	425	258	438	595	814	7
de	261	425	272	438	595	814	7
la	276	425	283	438	595	814	7
cuarta	57	437	84	450	595	814	7
parte	87	437	110	450	595	814	7
de	113	437	124	450	595	814	7
su	127	437	138	450	595	814	7
vida	141	437	159	450	595	814	7
media.	162	437	192	450	595	814	7
El	195	437	204	450	595	814	7
20%	206	437	226	450	595	814	7
final	229	437	248	450	595	814	7
de	251	437	262	450	595	814	7
este	265	437	283	450	595	814	7
crecimiento	57	449	108	462	595	814	7
lo	113	449	120	462	595	814	7
completa	125	449	166	462	595	814	7
durante	171	449	205	462	595	814	7
la	210	449	217	462	595	814	7
adolescencia.	222	449	283	462	595	814	7
Una	57	461	75	474	595	814	7
característica	80	461	139	474	595	814	7
destacada	144	461	190	474	595	814	7
de	195	461	206	474	595	814	7
este	210	461	229	474	595	814	7
período	234	461	268	474	595	814	7
de	272	461	283	474	595	814	7
crecimiento	57	473	108	486	595	814	7
y	112	473	117	486	595	814	7
desarrollo	120	473	164	486	595	814	7
es	168	473	179	486	595	814	7
la	183	473	190	486	595	814	7
gran	194	473	214	486	595	814	7
variabilidad	218	473	269	486	595	814	7
en	272	473	283	486	595	814	7
la	57	485	64	498	595	814	7
edad	68	485	91	498	595	814	7
de	95	485	106	498	595	814	7
iniciación	110	485	151	498	595	814	7
de	155	485	166	498	595	814	7
los	170	485	183	498	595	814	7
cambios	187	485	224	498	595	814	7
corporales	228	485	274	498	595	814	7
y	278	485	283	498	595	814	7
la	57	497	64	510	595	814	7
aceleración	68	497	119	510	595	814	7
de	123	497	134	510	595	814	7
la	138	497	145	510	595	814	7
velocidad	149	497	191	510	595	814	7
de	195	497	206	510	595	814	7
crecimiento.	210	497	264	510	595	814	7
Las	267	497	283	510	595	814	7
niñas	57	509	81	522	595	814	7
maduran	84	509	124	522	595	814	7
antes	128	509	152	522	595	814	7
que	156	509	173	522	595	814	7
los	177	509	190	522	595	814	7
varones,	193	509	232	522	595	814	7
se	236	509	246	522	595	814	7
adelan-	250	509	283	522	595	814	7
tan	57	521	71	534	595	814	7
2	74	521	80	534	595	814	7
años	84	521	105	534	595	814	7
en	109	521	120	534	595	814	7
el	124	521	132	534	595	814	7
crecimiento	135	521	186	534	595	814	7
óseo	190	521	212	534	595	814	7
lineal,	215	521	242	534	595	814	7
es	245	521	256	534	595	814	7
decir,	260	521	283	534	595	814	7
hacen	57	533	84	546	595	814	7
su	88	533	98	546	595	814	7
pico	102	533	121	546	595	814	7
de	125	533	136	546	595	814	7
máximo	140	533	175	546	595	814	7
crecimiento	179	533	230	546	595	814	7
2	234	533	239	546	595	814	7
años	243	533	265	546	595	814	7
an-	269	533	283	546	595	814	7
tes	57	545	70	558	595	814	7
que	74	545	91	558	595	814	7
los	95	545	108	558	595	814	7
varones,	112	545	150	558	595	814	7
a	154	545	160	558	595	814	7
una	164	545	181	558	595	814	7
edad	185	545	207	558	595	814	7
promedio	211	545	253	558	595	814	7
de	257	545	268	558	595	814	7
12	272	545	283	558	595	814	7
años	57	557	78	570	595	814	7
(de	81	557	96	570	595	814	7
14	99	557	110	570	595	814	7
años	113	557	135	570	595	814	7
en	137	557	149	570	595	814	7
los	152	557	164	570	595	814	7
varones).	167	557	209	570	595	814	7
La	212	557	223	570	595	814	7
diferencia	226	557	269	570	595	814	7
no	272	557	283	570	595	814	7
es	57	569	67	582	595	814	7
la	71	569	79	582	595	814	7
misma	83	569	112	582	595	814	7
para	116	569	136	582	595	814	7
la	140	569	148	582	595	814	7
adquisición	151	569	201	582	595	814	7
de	205	569	216	582	595	814	7
los	220	569	233	582	595	814	7
caracteres	237	569	283	582	595	814	7
sexuales	57	581	96	594	595	814	7
secundarios,	99	581	156	594	595	814	7
evaluados	158	581	204	594	595	814	7
éstos	207	581	231	594	595	814	7
de	233	581	245	594	595	814	7
acuerdo	247	581	283	594	595	814	7
con	57	593	73	606	595	814	7
los	76	593	89	606	595	814	7
criterios	92	593	127	606	595	814	7
de	130	593	141	606	595	814	7
Tanner.	144	593	177	606	595	814	7
Con	180	593	198	606	595	814	7
respecto	201	593	240	606	595	814	7
a	243	593	248	606	595	814	7
éstos	251	593	275	606	595	814	7
y	278	593	283	606	595	814	7
siempre	57	605	92	618	595	814	7
refiriéndonos	95	605	153	618	595	814	7
al	156	605	164	618	595	814	7
promedio,	167	605	212	618	595	814	7
los	215	605	228	618	595	814	7
varones	231	605	266	618	595	814	7
co-	270	605	283	618	595	814	7
mienzan	57	617	94	630	595	814	7
su	97	617	107	630	595	814	7
desarrollo	109	617	153	630	595	814	7
genital	156	617	185	630	595	814	7
8	187	617	193	630	595	814	7
meses	195	617	225	630	595	814	7
después	227	617	265	630	595	814	7
que	267	617	283	630	595	814	7
las	57	629	69	642	595	814	7
niñas	73	629	97	642	595	814	7
iniciaron	101	629	138	642	595	814	7
su	142	629	153	642	595	814	7
desarrollo	157	629	201	642	595	814	7
mamario.	205	629	246	642	595	814	7
El	250	629	259	642	595	814	7
vello	263	629	283	642	595	814	7
pubiano	57	641	92	654	595	814	7
aparece	97	641	133	654	595	814	7
en	137	641	148	654	595	814	7
ellos	153	641	173	654	595	814	7
1	178	641	183	654	595	814	7
año	188	641	205	654	595	814	7
después	209	641	247	654	595	814	7
que	251	641	268	654	595	814	7
en	272	641	283	654	595	814	7
las	57	653	69	666	595	814	7
niñas.	72	653	99	666	595	814	7
En	102	653	114	666	595	814	7
las	117	653	129	666	595	814	7
niñas	132	653	156	666	595	814	7
la	159	653	166	666	595	814	7
menarquia	169	653	216	666	595	814	7
acontece	219	653	260	666	595	814	7
justo	262	653	283	666	595	814	7
en	57	665	68	678	595	814	7
medio	72	665	99	678	595	814	7
de	104	665	115	678	595	814	7
la	119	665	127	678	595	814	7
sucesión	131	665	171	678	595	814	7
de	175	665	186	678	595	814	7
hechos,	191	665	226	678	595	814	7
a	230	665	236	678	595	814	7
una	240	665	257	678	595	814	7
edad	261	665	283	678	595	814	7
promedio	57	677	98	690	595	814	7
de	103	677	114	690	595	814	7
12.36	118	677	143	690	595	814	7
años.	147	677	171	690	595	814	7
No	175	677	188	690	595	814	7
obstante,	192	677	234	690	595	814	7
la	238	677	245	690	595	814	7
primera	250	677	283	690	595	814	7
menstruación	57	689	117	702	595	814	7
puede	120	689	148	702	595	814	7
acontecer	151	689	195	702	595	814	7
entre	198	689	220	702	595	814	7
los	223	689	236	702	595	814	7
10,5	239	689	259	702	595	814	7
años	262	689	283	702	595	814	7
y	57	701	62	714	595	814	7
los	64	701	77	714	595	814	7
15,5	80	701	99	714	595	814	7
años.	102	701	126	714	595	814	7
Si	129	701	137	714	595	814	7
se	140	701	150	714	595	814	7
calcula	153	701	184	714	595	814	7
la	187	701	194	714	595	814	7
composición	197	701	253	714	595	814	7
corpo-	255	701	283	714	595	814	7
ral	57	713	68	726	595	814	7
en	71	713	82	726	595	814	7
el	85	713	93	726	595	814	7
momento	96	713	138	726	595	814	7
de	141	713	152	726	595	814	7
la	155	713	163	726	595	814	7
menarquia	166	713	213	726	595	814	7
(según	216	713	247	726	595	814	7
Frisch),	250	713	283	726	595	814	7
ésta	57	725	76	738	595	814	7
se	78	725	89	738	595	814	7
presenta	91	725	130	738	595	814	7
con	132	725	148	738	595	814	7
una	151	725	167	738	595	814	7
talla	170	725	188	738	595	814	7
promedio	191	725	232	738	595	814	7
de	235	725	246	738	595	814	7
156	248	725	265	738	595	814	7
cm,	267	725	283	738	595	814	7
45,9	57	737	76	750	595	814	7
kg,	79	737	93	750	595	814	7
un	96	737	107	750	595	814	7
porcentaje	110	737	157	750	595	814	7
de	160	737	171	750	595	814	7
grasa	174	737	199	750	595	814	7
mínimo	203	737	235	750	595	814	7
del	239	737	252	750	595	814	7
17%	255	737	275	750	595	814	7
y	278	737	283	750	595	814	7
un	57	749	68	762	595	814	7
promedio	71	749	112	762	595	814	7
del	115	749	128	762	595	814	7
23,2%.	131	749	162	762	595	814	7
198	57	773	70	783	595	814	7
Valoración	398	50	430	58	595	814	7
Médico	432	50	456	58	595	814	7
Deportiva:...	458	50	496	58	595	814	7
Guzmán	497	50	524	58	595	814	7
R.E.	526	50	539	58	595	814	7
Erupción	312	101	355	115	595	814	7
dentaria.	358	101	400	115	595	814	7
La	402	101	414	114	595	814	7
edad	416	101	439	114	595	814	7
dental	441	101	469	114	595	814	7
puede	471	101	499	114	595	814	7
determi-	502	101	539	114	595	814	7
narse	312	113	337	126	595	814	7
por	340	113	354	126	595	814	7
el	358	113	365	126	595	814	7
grado	369	113	394	126	595	814	7
de	397	113	408	126	595	814	7
formación	411	113	455	126	595	814	7
o	459	113	464	126	595	814	7
por	467	113	482	126	595	814	7
la	485	113	493	126	595	814	7
emergen-	496	113	539	126	595	814	7
cia	312	125	325	138	595	814	7
de	328	125	339	138	595	814	7
los	342	125	355	138	595	814	7
dientes.	358	125	393	138	595	814	7
Junto	396	125	421	138	595	814	7
con	424	125	440	138	595	814	7
la	443	125	451	138	595	814	7
edad	454	125	476	138	595	814	7
ósea,	479	125	504	138	595	814	7
la	507	125	515	138	595	814	7
mor-	518	125	539	138	595	814	7
fométrica	312	137	353	150	595	814	7
y	357	137	362	150	595	814	7
la	366	137	374	150	595	814	7
sexual	378	137	407	150	595	814	7
constituyen	411	137	462	150	595	814	7
un	466	137	477	150	595	814	7
medio	481	137	508	150	595	814	7
eficaz	512	137	539	150	595	814	7
de	312	149	323	162	595	814	7
evaluación	326	149	374	162	595	814	7
de	377	149	389	162	595	814	7
la	392	149	400	162	595	814	7
edad	403	149	425	162	595	814	7
biológica	429	149	468	162	595	814	7
(fisiológica)	471	149	522	162	595	814	7
del	525	149	539	162	595	814	7
niño.	312	161	333	174	595	814	7
Al	336	161	345	174	595	814	7
comparar	348	161	390	174	595	814	7
ambos	393	161	423	174	595	814	7
sexos	426	161	452	174	595	814	7
se	455	161	466	174	595	814	7
observa	469	161	505	174	595	814	7
que	508	161	524	174	595	814	7
en	527	161	539	174	595	814	7
el	312	173	320	186	595	814	7
maxilar	324	173	356	186	595	814	7
superior	361	173	397	186	595	814	7
el	401	173	409	186	595	814	7
segundo	413	173	451	186	595	814	7
molar	456	173	481	186	595	814	7
permanente	485	173	539	186	595	814	7
está	312	185	331	198	595	814	7
presente	334	185	373	198	595	814	7
en	377	185	388	198	595	814	7
el	391	185	399	198	595	814	7
100%	403	185	428	198	595	814	7
de	432	185	443	198	595	814	7
los	447	185	459	198	595	814	7
varones	463	185	498	198	595	814	7
a	502	185	508	198	595	814	7
los	511	185	524	198	595	814	7
16	527	185	539	198	595	814	7
años	312	197	333	210	595	814	7
y	337	197	342	210	595	814	7
en	345	197	357	210	595	814	7
las	360	197	373	210	595	814	7
niñas	376	197	400	210	595	814	7
a	404	197	409	210	595	814	7
los	413	197	426	210	595	814	7
16,5	429	197	449	210	595	814	7
años,	452	197	477	210	595	814	7
mientras	480	197	518	210	595	814	7
que	522	197	539	210	595	814	7
en	312	209	323	222	595	814	7
el	326	209	334	222	595	814	7
maxilar	337	209	369	222	595	814	7
inferior	373	209	403	222	595	814	7
este	406	209	425	222	595	814	7
elemento	428	209	470	222	595	814	7
ya	473	209	483	222	595	814	7
ha	486	209	498	222	595	814	7
alcanza-	501	209	539	222	595	814	7
do	312	221	323	234	595	814	7
ese	326	221	342	234	595	814	7
porcentaje	345	221	392	234	595	814	7
a	394	221	400	234	595	814	7
los	403	221	416	234	595	814	7
14	418	221	430	234	595	814	7
años	432	221	454	234	595	814	7
en	457	221	468	234	595	814	7
las	471	221	484	234	595	814	7
mujeres	487	221	522	234	595	814	7
y	525	221	530	234	595	814	7
a	533	221	539	234	595	814	7
los	312	233	325	246	595	814	7
16	328	233	339	246	595	814	7
años	343	233	364	246	595	814	7
en	368	233	379	246	595	814	7
los	382	233	395	246	595	814	7
varones.	398	233	437	246	595	814	7
La	440	233	451	246	595	814	7
erupción	455	233	493	246	595	814	7
del	496	233	510	246	595	814	7
tercer	513	233	539	246	595	814	7
molar	312	245	337	258	595	814	7
comienza	340	245	383	258	595	814	7
a	386	245	391	258	595	814	7
la	394	245	402	258	595	814	7
misma	405	245	434	258	595	814	7
edad	437	245	460	258	595	814	7
en	463	245	474	258	595	814	7
ambos	477	245	507	258	595	814	7
sexos,	510	245	539	258	595	814	7
pero	312	257	332	270	595	814	7
las	335	257	348	270	595	814	7
mujeres	352	257	387	270	595	814	7
llegan	391	257	418	270	595	814	7
a	421	257	427	270	595	814	7
los	430	257	443	270	595	814	7
19	447	257	458	270	595	814	7
años	461	257	483	270	595	814	7
con	486	257	503	270	595	814	7
un	506	257	517	270	595	814	7
por-	521	257	539	270	595	814	7
centaje	312	269	344	282	595	814	7
mayor	347	269	375	282	595	814	7
de	377	269	389	282	595	814	7
elementos	391	269	437	282	595	814	7
presentes.	440	269	487	282	595	814	7
Aspectos	312	305	357	319	595	814	7
psicosociales.	360	305	428	319	595	814	7
El	312	329	321	342	595	814	7
deporte	324	329	358	342	595	814	7
es	360	329	371	342	595	814	7
una	374	329	391	342	595	814	7
de	393	329	405	342	595	814	7
las	407	329	420	342	595	814	7
actividades	423	329	473	342	595	814	7
que	476	329	493	342	595	814	7
exigen	496	329	525	342	595	814	7
si-	528	329	539	342	595	814	7
multáneamente	312	341	381	354	595	814	7
la	383	341	391	354	595	814	7
participación	394	341	450	354	595	814	7
del	452	341	466	354	595	814	7
cuerpo,	468	341	502	354	595	814	7
la	504	341	512	354	595	814	7
inteli-	515	341	539	354	595	814	7
gencia	312	353	341	366	595	814	7
y	343	353	348	366	595	814	7
la	350	353	358	366	595	814	7
voluntad.	360	353	401	366	595	814	7
Nos	403	353	421	366	595	814	7
permite	423	353	456	366	595	814	7
canalizar	458	353	498	366	595	814	7
nuestras	500	353	539	366	595	814	7
energías	312	365	351	378	595	814	7
y	353	365	358	378	595	814	7
angustias.	361	365	407	378	595	814	7
Nos	409	365	427	378	595	814	7
debe	430	365	452	378	595	814	7
hacer	454	365	479	378	595	814	7
recordar	482	365	519	378	595	814	7
que	522	365	539	378	595	814	7
nuestros	312	377	350	390	595	814	7
congéneres	354	377	406	390	595	814	7
son	411	377	427	390	595	814	7
compañeros	431	377	486	390	595	814	7
de	490	377	501	390	595	814	7
juego	505	377	529	390	595	814	7
y	534	377	539	390	595	814	7
no	312	389	323	402	595	814	7
competidores	326	389	386	402	595	814	7
o	388	389	394	402	595	814	7
enemigos	396	389	440	402	595	814	7
a	442	389	448	402	595	814	7
vencer.	451	389	483	402	595	814	7
La	485	389	496	402	595	814	7
actividad	499	389	539	402	595	814	7
física	312	401	335	414	595	814	7
es	338	401	348	414	595	814	7
un	351	401	362	414	595	814	7
medio	365	401	392	414	595	814	7
formativo	395	401	436	414	595	814	7
inmerso	438	401	474	414	595	814	7
en	477	401	488	414	595	814	7
el	490	401	498	414	595	814	7
contexto	501	401	539	414	595	814	7
educativo	312	413	355	426	595	814	7
total	357	413	376	426	595	814	7
y	379	413	384	426	595	814	7
un	387	413	398	426	595	814	7
integrador	401	413	446	426	595	814	7
de	449	413	460	426	595	814	7
la	462	413	470	426	595	814	7
personalidad.	473	413	533	426	595	814	7
Aunque	312	437	346	450	595	814	7
los	350	437	363	450	595	814	7
términos	367	437	406	450	595	814	7
actividad	410	437	449	450	595	814	7
física	453	437	477	450	595	814	7
y	481	437	486	450	595	814	7
deporte	490	437	524	450	595	814	7
se	528	437	539	450	595	814	7
usan	312	449	333	462	595	814	7
con	336	449	352	462	595	814	7
frecuencia	355	449	401	462	595	814	7
de	404	449	415	462	595	814	7
manera	418	449	452	462	595	814	7
indistinta,	454	449	497	462	595	814	7
el	499	449	507	462	595	814	7
depor-	510	449	539	462	595	814	7
te	312	461	320	474	595	814	7
tiene	323	461	344	474	595	814	7
una	347	461	364	474	595	814	7
dimensión	366	461	412	474	595	814	7
social	414	461	440	474	595	814	7
diferente	442	461	481	474	595	814	7
a	484	461	489	474	595	814	7
la	492	461	499	474	595	814	7
primera.	502	461	539	474	595	814	7
Las	312	473	328	486	595	814	7
primeras	332	473	371	486	595	814	7
etapas	375	473	405	486	595	814	7
de	410	473	421	486	595	814	7
la	425	473	433	486	595	814	7
participación	437	473	493	486	595	814	7
deportiva	497	473	539	486	595	814	7
son	312	485	328	498	595	814	7
en	332	485	343	498	595	814	7
realidad	347	485	382	498	595	814	7
un	386	485	397	498	595	814	7
juego,	401	485	428	498	595	814	7
pero,	432	485	455	498	595	814	7
como	459	485	483	498	595	814	7
también	487	485	523	498	595	814	7
re-	526	485	539	498	595	814	7
presentan	312	497	356	510	595	814	7
obstáculos	361	497	409	510	595	814	7
que	414	497	431	510	595	814	7
vencer,	435	497	468	510	595	814	7
permiten	473	497	511	510	595	814	7
com-	516	497	539	510	595	814	7
probar	312	509	341	522	595	814	7
cómo	345	509	369	522	595	814	7
pueden	373	509	406	522	595	814	7
ser	410	509	424	522	595	814	7
superados.	428	509	478	522	595	814	7
Estos	482	509	507	522	595	814	7
obstá-	511	509	539	522	595	814	7
culos	312	521	335	534	595	814	7
reflejan,	338	521	374	534	595	814	7
al	377	521	385	534	595	814	7
parecer,	388	521	424	534	595	814	7
tanto	427	521	449	534	595	814	7
un	452	521	464	534	595	814	7
juego	467	521	491	534	595	814	7
como	494	521	519	534	595	814	7
una	522	521	539	534	595	814	7
prueba	312	533	343	546	595	814	7
personal.	346	533	387	546	595	814	7
De	389	533	402	546	595	814	7
esta	405	533	424	546	595	814	7
manera	427	533	460	546	595	814	7
los	463	533	476	546	595	814	7
niños	479	533	503	546	595	814	7
pueden	505	533	539	546	595	814	7
aprender	312	545	352	558	595	814	7
a	354	545	360	558	595	814	7
manejar	362	545	398	558	595	814	7
logros	401	545	428	558	595	814	7
y	430	545	435	558	595	814	7
fracasos,	438	545	478	558	595	814	7
a	481	545	486	558	595	814	7
entender	489	545	528	558	595	814	7
el	531	545	539	558	595	814	7
valor	312	557	333	570	595	814	7
de	336	557	347	570	595	814	7
la	350	557	358	570	595	814	7
práctica	360	557	395	570	595	814	7
y	398	557	403	570	595	814	7
la	406	557	413	570	595	814	7
preparación	416	557	469	570	595	814	7
para	472	557	492	570	595	814	7
mejorar	494	557	528	570	595	814	7
el	531	557	539	570	595	814	7
rendimiento,	312	569	367	582	595	814	7
a	371	569	376	582	595	814	7
entender	380	569	419	582	595	814	7
el	423	569	431	582	595	814	7
concepto	434	569	475	582	595	814	7
de	479	569	490	582	595	814	7
justo	493	569	515	582	595	814	7
e	518	569	524	582	595	814	7
in-	527	569	539	582	595	814	7
justo,	312	581	336	594	595	814	7
aceptar	339	581	372	594	595	814	7
la	376	581	384	594	595	814	7
autoridad	387	581	429	594	595	814	7
adulta	432	581	459	594	595	814	7
e	463	581	468	594	595	814	7
interrelacionar-	472	581	539	594	595	814	7
se	312	593	322	606	595	814	7
con	326	593	342	606	595	814	7
distintos	345	593	382	606	595	814	7
grupos	385	593	415	606	595	814	7
sociales	418	593	455	606	595	814	7
y	458	593	463	606	595	814	7
económicos,	466	593	522	606	595	814	7
así	525	593	539	606	595	814	7
como	312	605	336	618	595	814	7
la	339	605	347	618	595	814	7
autodisciplina.	350	605	413	618	595	814	7
Pero,	312	629	336	642	595	814	7
además	340	629	375	642	595	814	7
de	379	629	390	642	595	814	7
los	394	629	407	642	595	814	7
efectos	411	629	443	642	595	814	7
positivos,	447	629	489	642	595	814	7
el	493	629	501	642	595	814	7
deporte	505	629	539	642	595	814	7
puede	312	641	340	654	595	814	7
tener	344	641	366	654	595	814	7
efectos	370	641	403	654	595	814	7
negativos,	407	641	452	654	595	814	7
especialmente	456	641	521	654	595	814	7
so-	525	641	539	654	595	814	7
bre	312	653	326	666	595	814	7
aquellos	331	653	369	666	595	814	7
niños	374	653	398	666	595	814	7
que	403	653	420	666	595	814	7
se	425	653	435	666	595	814	7
destacan	440	653	481	666	595	814	7
o	486	653	492	666	595	814	7
muestran	497	653	539	666	595	814	7
algunas	312	665	347	678	595	814	7
condiciones	351	665	403	678	595	814	7
especiales	407	665	454	678	595	814	7
que	458	665	475	678	595	814	7
los	478	665	491	678	595	814	7
proyectan	495	665	539	678	595	814	7
como	312	677	336	690	595	814	7
un	340	677	351	690	595	814	7
posible	355	677	386	690	595	814	7
futuro	390	677	416	690	595	814	7
talento.	419	677	452	690	595	814	7
La	456	677	467	690	595	814	7
presión	471	677	503	690	595	814	7
que	507	677	524	690	595	814	7
en	527	677	539	690	595	814	7
reiteradas	312	689	356	702	595	814	7
ocasiones	359	689	404	702	595	814	7
es	406	689	417	702	595	814	7
ejercida	419	689	454	702	595	814	7
por	456	689	471	702	595	814	7
los	473	689	486	702	595	814	7
padres,	488	689	522	702	595	814	7
en-	524	689	539	702	595	814	7
trenadores,	312	701	362	714	595	814	7
profesores	365	701	412	714	595	814	7
de	415	701	426	714	595	814	7
educación	428	701	474	714	595	814	7
física,	476	701	502	714	595	814	7
etc.	505	701	521	714	595	814	7
y	523	701	528	714	595	814	7
el	531	701	539	714	595	814	7
temor	312	713	337	726	595	814	7
ante	341	713	360	726	595	814	7
el	364	713	371	726	595	814	7
menor	375	713	403	726	595	814	7
fracaso	407	713	439	726	595	814	7
pueden	443	713	476	726	595	814	7
ayudar	480	713	510	726	595	814	7
a	513	713	519	726	595	814	7
dis-	522	713	539	726	595	814	7
minuir	312	725	339	738	595	814	7
su	342	725	353	738	595	814	7
autoestima,	356	725	407	738	595	814	7
provocarles	410	725	462	738	595	814	7
estrés,	465	725	495	738	595	814	7
angustia,	498	725	539	738	595	814	7
hasta	312	737	336	750	595	814	7
llegar	338	737	363	750	595	814	7
incluso	365	737	396	750	595	814	7
a	399	737	404	750	595	814	7
la	406	737	414	750	595	814	7
depresión	416	737	460	750	595	814	7
y	462	737	467	750	595	814	7
a	470	737	475	750	595	814	7
sufrir	477	737	500	750	595	814	7
lesiones	502	737	539	750	595	814	7
físicas	312	749	340	762	595	814	7
cada	342	749	364	762	595	814	7
vez	366	749	382	762	595	814	7
más	384	749	403	762	595	814	7
frecuentes.	405	749	455	762	595	814	7
Estos	457	749	482	762	595	814	7
síntomas	485	749	525	762	595	814	7
no	527	749	539	762	595	814	7
REV	388	773	405	784	595	814	7
CLÍN	407	773	425	784	595	814	7
MED	427	773	445	784	595	814	7
FAM	447	773	464	784	595	814	7
2010;	466	773	486	784	595	814	7
3	488	773	493	784	595	814	7
(3):	495	773	507	784	595	814	7
192-200	509	773	539	784	595	814	7
Valoración	57	49	89	58	595	814	8
Médico	91	49	115	58	595	814	8
Deportiva:...	116	49	154	58	595	814	8
Guzmán	156	49	183	58	595	814	8
R.E.	185	49	197	58	595	814	8
advertidos	57	107	103	120	595	814	8
exponen	105	107	144	120	595	814	8
a	146	107	152	120	595	814	8
los	154	107	167	120	595	814	8
niños	170	107	194	120	595	814	8
a	196	107	202	120	595	814	8
la	204	107	212	120	595	814	8
conducta	215	107	255	120	595	814	8
nega-	258	107	283	120	595	814	8
tiva	57	119	72	132	595	814	8
de	75	119	86	132	595	814	8
los	89	119	102	132	595	814	8
adultos.	104	119	140	132	595	814	8
Muy	57	143	76	156	595	814	8
importante	79	143	126	156	595	814	8
es	130	143	141	156	595	814	8
diferenciar	144	143	191	156	595	814	8
entre	195	143	217	156	595	814	8
“iniciación	221	143	265	156	595	814	8
de-	269	143	283	156	595	814	8
portiva”	57	155	90	168	595	814	8
y	95	155	100	168	595	814	8
“especialización	105	155	176	168	595	814	8
deportiva”.	181	155	228	168	595	814	8
La	233	155	245	168	595	814	8
primera	250	155	283	168	595	814	8
se	57	167	67	180	595	814	8
refiere	70	167	99	180	595	814	8
al	102	167	110	180	595	814	8
proceso	113	167	148	180	595	814	8
de	151	167	162	180	595	814	8
enseñanza	166	167	214	180	595	814	8
aprendizaje	218	167	269	180	595	814	8
en	272	167	283	180	595	814	8
la	57	179	64	192	595	814	8
que	69	179	86	192	595	814	8
el	90	179	98	192	595	814	8
niño	102	179	121	192	595	814	8
o	126	179	131	192	595	814	8
adolescente	136	179	190	192	595	814	8
aprende	194	179	231	192	595	814	8
destre-	252	179	283	192	595	814	8
zas	57	191	72	204	595	814	8
básicas	75	191	109	204	595	814	8
de	113	191	124	204	595	814	8
un	127	191	138	204	595	814	8
deporte,	141	191	178	204	595	814	8
mediante	181	191	222	204	595	814	8
el	225	191	233	204	595	814	8
juego	236	191	261	204	595	814	8
y	264	191	269	204	595	814	8
de	272	191	283	204	595	814	8
acuerdo	57	203	93	216	595	814	8
con	96	203	113	216	595	814	8
las	116	203	129	216	595	814	8
posibilidades.	132	203	193	216	595	814	8
Especialización	197	203	265	216	595	814	8
de-	269	203	283	216	595	814	8
portiva	57	215	87	228	595	814	8
implica	91	215	122	228	595	814	8
desarrollo	126	215	170	228	595	814	8
y	174	215	179	228	595	814	8
entrenamiento	187	215	251	228	595	814	8
de	255	215	267	228	595	814	8
las	271	215	283	228	595	814	8
capacidades	57	227	113	240	595	814	8
técnico-tácticas	118	227	187	240	595	814	8
y	192	227	197	240	595	814	8
físicas,	202	227	233	240	595	814	8
con	239	227	255	240	595	814	8
el	260	227	268	240	595	814	8
fin	273	227	283	240	595	814	8
de	57	239	68	252	595	814	8
lograr	72	239	98	252	595	814	8
el	102	239	110	252	595	814	8
mayor	115	239	143	252	595	814	8
rendimiento	147	239	199	252	595	814	8
posible.	204	239	238	252	595	814	8
Esto	243	239	263	252	595	814	8
últi-	267	239	283	252	595	814	8
mo	57	251	71	264	595	814	8
se	74	251	84	264	595	814	8
consigue	87	251	127	264	595	814	8
en	130	251	141	264	595	814	8
competencias	144	251	206	264	595	814	8
regulares,	209	251	253	264	595	814	8
según	256	251	283	264	595	814	8
categorías	57	263	103	276	595	814	8
establecidas,	108	263	166	276	595	814	8
cumpliendo	170	263	221	276	595	814	8
reglamentos,	226	263	283	276	595	814	8
etc.	57	275	73	288	595	814	8
Para	76	275	98	288	595	814	8
conseguir	101	275	144	288	595	814	8
esto	148	275	167	288	595	814	8
debe	170	275	193	288	595	814	8
existir	196	275	222	288	595	814	8
una	226	275	243	288	595	814	8
madura-	246	275	283	288	595	814	8
ción	57	287	75	300	595	814	8
física,	78	287	104	300	595	814	8
neurológica,	107	287	162	300	595	814	8
cognitiva	165	287	204	300	595	814	8
y	207	287	212	300	595	814	8
psicológica,	215	287	267	300	595	814	8
así	270	287	283	300	595	814	8
como	57	299	81	312	595	814	8
un	86	299	97	312	595	814	8
contexto	102	299	140	312	595	814	8
social	145	299	171	312	595	814	8
apropiado.	176	299	223	312	595	814	8
Aunque	228	299	262	312	595	814	8
hay	267	299	283	312	595	814	8
una	57	311	73	324	595	814	8
tendencia	76	311	120	324	595	814	8
a	123	311	128	324	595	814	8
que	131	311	148	324	595	814	8
los	151	311	163	324	595	814	8
niños	166	311	190	324	595	814	8
participen	193	311	236	324	595	814	8
en	239	311	250	324	595	814	8
los	253	311	266	324	595	814	8
de-	269	311	283	324	595	814	8
portes	57	323	84	336	595	814	8
a	87	323	93	336	595	814	8
edades	95	323	128	336	595	814	8
tan	130	323	144	336	595	814	8
tempranas,	147	323	197	336	595	814	8
por	199	323	214	336	595	814	8
ejemplo	216	323	251	336	595	814	8
5	254	323	259	336	595	814	8
años	262	323	283	336	595	814	8
para	57	335	77	348	595	814	8
natación,	80	335	121	348	595	814	8
4	124	335	130	348	595	814	8
–	134	335	139	348	595	814	8
5	143	335	148	348	595	814	8
años	152	335	173	348	595	814	8
para	177	335	197	348	595	814	8
gimnasia	201	335	241	348	595	814	8
y	244	335	249	348	595	814	8
6	253	335	258	348	595	814	8
años	262	335	283	348	595	814	8
para	57	347	77	360	595	814	8
fútbol,	81	347	108	360	595	814	8
y	112	347	117	360	595	814	8
aunque	121	347	154	360	595	814	8
es	158	347	169	360	595	814	8
difícil	173	347	196	360	595	814	8
generalizar	200	347	249	360	595	814	8
acerca	253	347	283	360	595	814	8
de	57	359	68	372	595	814	8
cuándo	71	359	104	372	595	814	8
un	108	359	119	372	595	814	8
niño	123	359	142	372	595	814	8
está	145	359	164	372	595	814	8
listo	168	359	186	372	595	814	8
para	189	359	209	372	595	814	8
participar	213	359	254	372	595	814	8
en	258	359	269	372	595	814	8
un	272	359	283	372	595	814	8
deporte	57	371	91	384	595	814	8
organizado,	93	371	145	384	595	814	8
se	148	371	158	384	595	814	8
habrá	160	371	186	384	595	814	8
notado	188	371	219	384	595	814	8
que	221	371	238	384	595	814	8
en	240	371	252	384	595	814	8
el	254	371	262	384	595	814	8
sen-	264	371	283	384	595	814	8
tido	57	383	73	396	595	814	8
de	76	383	87	396	595	814	8
la	89	383	97	396	595	814	8
confrontación	100	383	160	396	595	814	8
social	163	383	188	396	595	814	8
ésta	191	383	210	396	595	814	8
no	212	383	224	396	595	814	8
se	226	383	237	396	595	814	8
desarrolla	240	383	283	396	595	814	8
totalmente	57	395	103	408	595	814	8
antes	106	395	131	408	595	814	8
de	133	395	145	408	595	814	8
los	147	395	160	408	595	814	8
6	163	395	168	408	595	814	8
años.	171	395	196	408	595	814	8
La	57	419	68	432	595	814	8
maduración	72	419	124	432	595	814	8
cognitiva	128	419	168	432	595	814	8
para	172	419	192	432	595	814	8
entender	196	419	236	432	595	814	8
la	240	419	248	432	595	814	8
natura-	252	419	283	432	595	814	8
leza	57	431	75	444	595	814	8
competitiva	78	431	129	444	595	814	8
del	131	431	145	444	595	814	8
deporte	148	431	182	444	595	814	8
no	185	431	196	444	595	814	8
se	199	431	209	444	595	814	8
desarrolla	212	431	256	444	595	814	8
antes	259	431	283	444	595	814	8
de	57	443	68	456	595	814	8
los	71	443	84	456	595	814	8
8	87	443	92	456	595	814	8
o	95	443	101	456	595	814	8
9	104	443	109	456	595	814	8
años.	112	443	137	456	595	814	8
Además,	139	443	179	456	595	814	8
comprender	182	443	235	456	595	814	8
conceptos	238	443	283	456	595	814	8
tales	57	455	78	468	595	814	8
como	81	455	106	468	595	814	8
la	109	455	117	468	595	814	8
posición	120	455	157	468	595	814	8
dentro	161	455	189	468	595	814	8
de	192	455	203	468	595	814	8
un	207	455	218	468	595	814	8
equipo,	222	455	254	468	595	814	8
la	258	455	266	468	595	814	8
po-	269	455	283	468	595	814	8
sición	57	467	82	480	595	814	8
y	85	467	90	480	595	814	8
función	93	467	125	480	595	814	8
dentro	128	467	157	480	595	814	8
del	160	467	173	480	595	814	8
campo	176	467	206	480	595	814	8
de	209	467	220	480	595	814	8
juego	223	467	248	480	595	814	8
o	250	467	256	480	595	814	8
cómo	259	467	283	480	595	814	8
seguir	57	479	84	492	595	814	8
las	87	479	100	492	595	814	8
instrucciones	104	479	162	492	595	814	8
y	166	479	171	492	595	814	8
estrategias	174	479	223	492	595	814	8
pueden	227	479	260	492	595	814	8
apa-	263	479	283	492	595	814	8
recer	57	491	79	504	595	814	8
aún	83	491	100	504	595	814	8
más	103	491	122	504	595	814	8
tarde.	126	491	151	504	595	814	8
De	155	491	167	504	595	814	8
modo	171	491	196	504	595	814	8
que	200	491	216	504	595	814	8
los	220	491	233	504	595	814	8
niños	236	491	260	504	595	814	8
pue-	263	491	283	504	595	814	8
den	57	503	73	516	595	814	8
no	77	503	88	516	595	814	8
alcanzar	92	503	130	516	595	814	8
la	133	503	141	516	595	814	8
madurez	145	503	184	516	595	814	8
psicológica	188	503	237	516	595	814	8
total	241	503	260	516	595	814	8
para	263	503	283	516	595	814	8
competir	57	515	95	528	595	814	8
en	98	515	109	528	595	814	8
los	112	515	124	528	595	814	8
deportes	127	515	166	528	595	814	8
hasta	169	515	193	528	595	814	8
los	196	515	209	528	595	814	8
11	212	515	222	528	595	814	8
o	225	515	230	528	595	814	8
12	233	515	244	528	595	814	8
años.	247	515	272	528	595	814	8
Hay	57	539	74	552	595	814	8
niños	78	539	102	552	595	814	8
que	105	539	122	552	595	814	8
sobresalen	126	539	174	552	595	814	8
naturalmente	178	539	236	552	595	814	8
en	240	539	251	552	595	814	8
un	254	539	266	552	595	814	8
de-	269	539	283	552	595	814	8
porte,	57	551	82	564	595	814	8
por	85	551	99	564	595	814	8
lo	102	551	110	564	595	814	8
que	112	551	129	564	595	814	8
los	131	551	144	564	595	814	8
padres	147	551	177	564	595	814	8
desean	180	551	213	564	595	814	8
saber	215	551	240	564	595	814	8
si	243	551	250	564	595	814	8
podrán	252	551	283	564	595	814	8
llegar	57	563	81	576	595	814	8
a	85	563	90	576	595	814	8
integrar	94	563	128	576	595	814	8
el	131	563	139	576	595	814	8
grupo	143	563	168	576	595	814	8
de	172	563	183	576	595	814	8
los	187	563	199	576	595	814	8
deportistas	203	563	252	576	595	814	8
de	255	563	267	576	595	814	8
éli-	270	563	283	576	595	814	8
te.	57	575	68	588	595	814	8
Es	71	575	83	588	595	814	8
muy	86	575	105	588	595	814	8
difícil	108	575	131	588	595	814	8
predecir	134	575	170	588	595	814	8
lo	173	575	181	588	595	814	8
que	184	575	201	588	595	814	8
ocurrirá	204	575	238	588	595	814	8
con	241	575	257	588	595	814	8
ellos,	260	575	283	588	595	814	8
porque	57	587	88	600	595	814	8
se	91	587	101	600	595	814	8
presentan	104	587	149	600	595	814	8
numerosas	152	587	201	600	595	814	8
variables	205	587	245	600	595	814	8
que	248	587	264	600	595	814	8
difi-	267	587	283	600	595	814	8
cultan	57	599	83	612	595	814	8
el	86	599	94	612	595	814	8
pronóstico,	97	599	145	612	595	814	8
ya	148	599	159	612	595	814	8
que	161	599	178	612	595	814	8
ellas	181	599	201	612	595	814	8
son	204	599	220	612	595	814	8
de	223	599	234	612	595	814	8
naturaleza	237	599	283	612	595	814	8
biológica,	57	611	99	624	595	814	8
psicológica	103	611	152	624	595	814	8
y	156	611	161	624	595	814	8
sociocultural,	165	611	223	624	595	814	8
y	227	611	232	624	595	814	8
se	236	611	247	624	595	814	8
relacio-	251	611	283	624	595	814	8
nan	57	623	73	636	595	814	8
con	77	623	94	636	595	814	8
el	98	623	105	636	595	814	8
rendimiento.	109	623	165	636	595	814	8
También	168	623	206	636	595	814	8
habrá	210	623	236	636	595	814	8
que	240	623	257	636	595	814	8
tener	261	623	283	636	595	814	8
en	57	635	68	648	595	814	8
cuenta	71	635	101	648	595	814	8
las	104	635	116	648	595	814	8
demandas	119	635	166	648	595	814	8
específicas	169	635	219	648	595	814	8
para	222	635	242	648	595	814	8
cada	244	635	266	648	595	814	8
de-	269	635	283	648	595	814	8
porte.	57	647	82	660	595	814	8
Asimismo,	57	671	103	684	595	814	8
la	107	671	115	684	595	814	8
experiencia	119	671	170	684	595	814	8
en	175	671	186	684	595	814	8
los	190	671	203	684	595	814	8
deportes	207	671	246	684	595	814	8
es	251	671	261	684	595	814	8
per-	266	671	283	684	595	814	8
cibida	57	683	83	696	595	814	8
de	87	683	98	696	595	814	8
manera	101	683	135	696	595	814	8
distinta	139	683	171	696	595	814	8
en	174	683	186	696	595	814	8
las	189	683	202	696	595	814	8
diferentes	206	683	250	696	595	814	8
etapas	253	683	283	696	595	814	8
adolescentes.	57	695	118	708	595	814	8
Esto	124	695	144	708	595	814	8
se	149	695	159	708	595	814	8
relaciona	165	695	205	708	595	814	8
con	210	695	226	708	595	814	8
los	232	695	244	708	595	814	8
diferen-	250	695	283	708	595	814	8
tes	57	707	70	720	595	814	8
grados	74	707	105	720	595	814	8
de	109	707	120	720	595	814	8
madurez	124	707	163	720	595	814	8
psicológica	167	707	216	720	595	814	8
y	220	707	225	720	595	814	8
cognitiva	229	707	268	720	595	814	8
en	272	707	283	720	595	814	8
la	57	719	64	732	595	814	8
adolescencia	69	719	128	732	595	814	8
temprana,	133	719	178	732	595	814	8
media	183	719	210	732	595	814	8
y	215	719	220	732	595	814	8
tardía.	225	719	253	732	595	814	8
En	258	719	271	732	595	814	8
la	276	719	283	732	595	814	8
adolescencia	57	731	115	744	595	814	8
temprana	118	731	160	744	595	814	8
los	164	731	176	744	595	814	8
jóvenes	179	731	214	744	595	814	8
entienden	217	731	261	744	595	814	8
con-	264	731	283	744	595	814	8
ductas	57	743	86	756	595	814	8
y	90	743	95	756	595	814	8
consecuencias	99	743	166	756	595	814	8
sobre	170	743	195	756	595	814	8
una	199	743	215	756	595	814	8
base	220	743	241	756	595	814	8
de	245	743	257	756	595	814	8
“aquí	261	743	283	756	595	814	8
REV	57	773	73	784	595	814	8
CLÍN	75	773	94	784	595	814	8
MED	96	773	114	784	595	814	8
FAM	116	773	132	784	595	814	8
2010;	134	773	155	784	595	814	8
3	157	773	161	784	595	814	8
(3):192-200	163	773	205	784	595	814	8
A	355	39	363	54	595	814	8
R	367	39	376	54	595	814	8
T	379	39	387	54	595	814	8
Í	390	39	394	54	595	814	8
C	397	39	407	54	595	814	8
U	410	39	420	54	595	814	8
L	423	39	431	54	595	814	8
O	434	39	444	54	595	814	8
E	451	39	459	54	595	814	8
S	463	39	471	54	595	814	8
P	475	39	483	54	595	814	8
E	487	39	495	54	595	814	8
C	498	39	508	54	595	814	8
I	511	39	515	54	595	814	8
A	518	39	527	54	595	814	8
L	530	39	538	54	595	814	8
y	312	107	317	120	595	814	8
ahora”.	320	107	352	120	595	814	8
En	355	107	368	120	595	814	8
la	371	107	379	120	595	814	8
adolescencia	382	107	441	120	595	814	8
media	444	107	472	120	595	814	8
ya	475	107	486	120	595	814	8
desarrollan	489	107	539	120	595	814	8
una	312	119	328	132	595	814	8
perspectiva	331	119	383	132	595	814	8
de	386	119	397	132	595	814	8
tiempo	400	119	430	132	595	814	8
futuro	433	119	458	132	595	814	8
y	461	119	466	132	595	814	8
de	469	119	480	132	595	814	8
razonamien-	483	119	539	132	595	814	8
to	312	131	320	144	595	814	8
abstracto,	323	131	367	144	595	814	8
siendo	369	131	398	144	595	814	8
importante	401	131	448	144	595	814	8
para	451	131	471	144	595	814	8
ellos	473	131	494	144	595	814	8
la	496	131	504	144	595	814	8
opinión	506	131	539	144	595	814	8
de	312	143	323	156	595	814	8
padres	327	143	357	156	595	814	8
y	361	143	366	156	595	814	8
entrenadores.	369	143	431	156	595	814	8
En	434	143	447	156	595	814	8
la	450	143	458	156	595	814	8
adolescencia	462	143	520	156	595	814	8
tar-	524	143	539	156	595	814	8
día	312	155	326	168	595	814	8
perciben	329	155	367	168	595	814	8
sus	370	155	385	168	595	814	8
habilidades	388	155	439	168	595	814	8
deportivas	442	155	488	168	595	814	8
de	491	155	502	168	595	814	8
manera	505	155	539	168	595	814	8
más	312	167	331	180	595	814	8
acorde	335	167	365	180	595	814	8
con	369	167	385	180	595	814	8
la	389	167	397	180	595	814	8
realidad,	401	167	439	180	595	814	8
al	443	167	451	180	595	814	8
mismo	455	167	484	180	595	814	8
tiempo	488	167	518	180	595	814	8
que	522	167	539	180	595	814	8
aparecen	312	179	354	192	595	814	8
otros	357	179	379	192	595	814	8
intereses	383	179	424	192	595	814	8
que	427	179	444	192	595	814	8
pueden	448	179	481	192	595	814	8
ser	485	179	499	192	595	814	8
más	502	179	521	192	595	814	8
im-	525	179	539	192	595	814	8
portantes	312	191	354	204	595	814	8
para	356	191	376	204	595	814	8
ellos	379	191	400	204	595	814	8
que	402	191	419	204	595	814	8
los	422	191	435	204	595	814	8
deportes.	437	191	479	204	595	814	8
Los	312	210	328	224	595	814	8
niños	330	210	354	224	595	814	8
y	356	210	361	224	595	814	8
adolescentes	364	210	423	224	595	814	8
pueden	425	210	458	224	595	814	8
sufrir	461	210	483	224	595	814	8
lesiones	485	210	522	224	595	814	8
por	524	210	539	224	595	814	8
sobrecarga	312	222	362	236	595	814	8
o	365	222	370	236	595	814	8
estrés	373	222	400	236	595	814	8
y	403	222	408	236	595	814	8
responden	411	222	458	236	595	814	8
a	461	222	467	236	595	814	8
ellas	470	222	490	236	595	814	8
según	493	222	520	236	595	814	8
sus	523	222	539	236	595	814	8
propias	312	234	345	248	595	814	8
características.	349	234	417	248	595	814	8
Aunque	421	234	455	248	595	814	8
reaccionan	460	234	509	248	595	814	8
mejor	514	234	539	248	595	814	8
frente	312	246	337	260	595	814	8
a	340	246	345	260	595	814	8
una	347	246	364	260	595	814	8
lesión,	366	246	395	260	595	814	8
porque	397	246	429	260	595	814	8
no	431	246	442	260	595	814	8
dudan	444	246	472	260	595	814	8
con	474	246	490	260	595	814	8
respecto	492	246	531	260	595	814	8
a	533	246	539	260	595	814	8
su	312	258	322	272	595	814	8
curación,	326	258	366	272	595	814	8
a	369	258	375	272	595	814	8
veces	378	258	404	272	595	814	8
se	407	258	418	272	595	814	8
presentan	421	258	466	272	595	814	8
situaciones	469	258	519	272	595	814	8
que	522	258	539	272	595	814	8
los	312	270	325	284	595	814	8
vuelven	328	270	362	284	595	814	8
negativos,	365	270	411	284	595	814	8
sobre	414	270	439	284	595	814	8
todo	442	270	462	284	595	814	8
si	465	270	472	284	595	814	8
la	475	270	483	284	595	814	8
lesión	486	270	513	284	595	814	8
tarda	516	270	539	284	595	814	8
en	312	282	323	296	595	814	8
resolverse,	327	282	376	296	595	814	8
lo	380	282	387	296	595	814	8
que	391	282	408	296	595	814	8
también	412	282	447	296	595	814	8
depende	451	282	490	296	595	814	8
del	494	282	507	296	595	814	8
apoyo	511	282	539	296	595	814	8
familiar	312	294	344	308	595	814	8
recibido	347	294	382	308	595	814	8
y	384	294	389	308	595	814	8
si	392	294	399	308	595	814	8
existe	401	294	428	308	595	814	8
un	430	294	441	308	595	814	8
estado	444	294	474	308	595	814	8
de	476	294	487	308	595	814	8
ansiedad	490	294	530	308	595	814	8
o	533	294	539	308	595	814	8
depresión	312	306	356	320	595	814	8
subyacente.	359	306	412	320	595	814	8
Si	312	326	321	339	595	814	8
bien	324	326	343	339	595	814	8
la	347	326	354	339	595	814	8
práctica	358	326	393	339	595	814	8
de	397	326	408	339	595	814	8
los	411	326	424	339	595	814	8
deportes	428	326	466	339	595	814	8
puede	470	326	498	339	595	814	8
resguar-	501	326	539	339	595	814	8
dar	312	338	326	351	595	814	8
a	330	338	336	351	595	814	8
niños	340	338	364	351	595	814	8
y	368	338	373	351	595	814	8
adolescentes	377	338	435	351	595	814	8
de	439	338	451	351	595	814	8
caer	455	338	474	351	595	814	8
en	478	338	489	351	595	814	8
conductas	493	338	539	351	595	814	8
negativas,	312	350	357	363	595	814	8
muchas	363	350	398	363	595	814	8
veces,	404	350	433	363	595	814	8
por	439	350	453	363	595	814	8
distintos	459	350	496	363	595	814	8
motivos,	501	350	539	363	595	814	8
ellos	312	362	332	375	595	814	8
participan	337	362	380	375	595	814	8
en	385	362	396	375	595	814	8
actos	400	362	424	375	595	814	8
de	429	362	440	375	595	814	8
agresión	444	362	483	375	595	814	8
y	487	362	492	375	595	814	8
violencia,	497	362	539	375	595	814	8
más	312	374	331	387	595	814	8
común	334	374	364	387	595	814	8
en	367	374	378	387	595	814	8
deportes	382	374	421	387	595	814	8
de	424	374	435	387	595	814	8
contacto,	439	374	479	387	595	814	8
en	482	374	494	387	595	814	8
el	497	374	505	387	595	814	8
uso	508	374	524	387	595	814	8
de	527	374	539	387	595	814	8
sustancias	312	386	359	399	595	814	8
prohibidas	362	386	409	399	595	814	8
para	412	386	432	399	595	814	8
mejorar	435	386	469	399	595	814	8
su	472	386	483	399	595	814	8
rendimiento	486	386	539	399	595	814	8
o	312	398	317	411	595	814	8
también	321	398	357	411	595	814	8
en	361	398	372	411	595	814	8
el	375	398	383	411	595	814	8
uso	387	398	403	411	595	814	8
de	407	398	418	411	595	814	8
suplementos	422	398	479	411	595	814	8
nutricionales	482	398	539	411	595	814	8
para	312	410	332	423	595	814	8
aumentar	336	410	378	423	595	814	8
su	383	410	393	423	595	814	8
masa	398	410	422	423	595	814	8
muscular	427	410	467	423	595	814	8
y	471	410	476	423	595	814	8
fuerza,	481	410	511	423	595	814	8
entre	516	410	539	423	595	814	8
otros	312	422	334	435	595	814	8
objetivos.	337	422	379	435	595	814	8
El	382	422	391	435	595	814	8
motivo	394	422	423	435	595	814	8
por	426	422	441	435	595	814	8
el	444	422	451	435	595	814	8
cual	454	422	473	435	595	814	8
un	476	422	487	435	595	814	8
adolescen-	490	422	539	435	595	814	8
te	312	434	320	447	595	814	8
hace	323	434	345	447	595	814	8
uso	348	434	364	447	595	814	8
de	368	434	379	447	595	814	8
estas	382	434	406	447	595	814	8
sustancias	409	434	456	447	595	814	8
se	459	434	470	447	595	814	8
relacionan	473	434	519	447	595	814	8
con	522	434	539	447	595	814	8
la	312	446	320	459	595	814	8
presión	323	446	355	459	595	814	8
ejercida	358	446	393	459	595	814	8
por	396	446	411	459	595	814	8
su	414	446	424	459	595	814	8
entorno	427	446	461	459	595	814	8
(amigos,	464	446	502	459	595	814	8
padres,	505	446	539	459	595	814	8
entrenadores,	312	458	374	471	595	814	8
etc.)	376	458	395	471	595	814	8
para	398	458	418	471	595	814	8
la	420	458	428	471	595	814	8
consecución	430	458	486	471	595	814	8
de	488	458	499	471	595	814	8
determi-	502	458	539	471	595	814	8
nados	312	470	339	483	595	814	8
logros,	342	470	372	483	595	814	8
el	374	470	382	483	595	814	8
miedo	385	470	412	483	595	814	8
a	415	470	420	483	595	814	8
defraudar	423	470	466	483	595	814	8
a	468	470	474	483	595	814	8
los	477	470	489	483	595	814	8
demás	492	470	522	483	595	814	8
o	525	470	530	483	595	814	8
a	533	470	539	483	595	814	8
sí	312	482	320	495	595	814	8
mismo	322	482	352	495	595	814	8
y,	354	482	361	495	595	814	8
también,	364	482	402	495	595	814	8
con	405	482	421	495	595	814	8
el	423	482	431	495	595	814	8
estrés	434	482	461	495	595	814	8
competitivo.	463	482	517	495	595	814	8
Otra	519	482	539	495	595	814	8
de	312	494	323	507	595	814	8
las	327	494	340	507	595	814	8
conductas	344	494	389	507	595	814	8
negativas	393	494	436	507	595	814	8
es	440	494	451	507	595	814	8
la	455	494	463	507	595	814	8
relacionada	467	494	518	507	595	814	8
con	522	494	539	507	595	814	8
el	312	506	320	519	595	814	8
control	323	506	353	519	595	814	8
del	356	506	369	519	595	814	8
peso	372	506	394	519	595	814	8
corporal,	397	506	436	519	595	814	8
parámetro	439	506	485	519	595	814	8
muy	488	506	507	519	595	814	8
impor-	510	506	539	519	595	814	8
tante	312	518	334	531	595	814	8
en	338	518	349	531	595	814	8
la	352	518	360	531	595	814	8
práctica	364	518	399	531	595	814	8
de	402	518	413	531	595	814	8
algunos	417	518	452	531	595	814	8
deportes	455	518	494	531	595	814	8
como	498	518	522	531	595	814	8
los	526	518	539	531	595	814	8
estéticos	312	530	351	543	595	814	8
(ballet,	354	530	384	543	595	814	8
patinaje	386	530	421	543	595	814	8
artístico,	424	530	461	543	595	814	8
gimnasia,	464	530	507	543	595	814	8
etc.),	509	530	531	543	595	814	8
y	534	530	539	543	595	814	8
que	312	542	328	555	595	814	8
puede	331	542	359	555	595	814	8
llevar,	362	542	388	555	595	814	8
sobre	391	542	416	555	595	814	8
todo	419	542	438	555	595	814	8
a	441	542	447	555	595	814	8
las	450	542	463	555	595	814	8
niñas,	466	542	492	555	595	814	8
al	495	542	503	555	595	814	8
padeci-	506	542	539	555	595	814	8
miento	312	554	342	567	595	814	8
de	345	554	356	567	595	814	8
algún	359	554	383	567	595	814	8
desorden	386	554	427	567	595	814	8
alimentario.	430	554	482	567	595	814	8
La	312	574	323	587	595	814	8
participación	327	574	383	587	595	814	8
intensiva	388	574	427	587	595	814	8
en	432	574	443	587	595	814	8
los	447	574	460	587	595	814	8
deportes	464	574	503	587	595	814	8
implica	507	574	539	587	595	814	8
que	312	586	328	599	595	814	8
el	332	586	340	599	595	814	8
niño,	344	586	365	599	595	814	8
en	369	586	380	599	595	814	8
muchas	384	586	419	599	595	814	8
ocasiones,	423	586	471	599	595	814	8
inicie	474	586	497	599	595	814	8
el	501	586	509	599	595	814	8
entre-	512	586	539	599	595	814	8
namiento	312	598	353	611	595	814	8
específico	356	598	401	611	595	814	8
a	404	598	409	611	595	814	8
edades	412	598	445	611	595	814	8
tan	447	598	461	611	595	814	8
tempranas	464	598	511	611	595	814	8
como	514	598	539	611	595	814	8
los	312	610	325	623	595	814	8
5	327	610	333	623	595	814	8
o	335	610	341	623	595	814	8
6	343	610	349	623	595	814	8
años,	351	610	376	623	595	814	8
y	378	610	383	623	595	814	8
a	386	610	391	623	595	814	8
veces	394	610	420	623	595	814	8
antes.	422	610	450	623	595	814	8
Este	452	610	472	623	595	814	8
entrenamiento	475	610	539	623	595	814	8
se	312	622	322	635	595	814	8
lleva	325	622	346	635	595	814	8
a	349	622	354	635	595	814	8
cabo,	357	622	381	635	595	814	8
a	384	622	390	635	595	814	8
veces,	393	622	422	635	595	814	8
en	424	622	436	635	595	814	8
horarios	438	622	475	635	595	814	8
extras,	477	622	507	635	595	814	8
aparte	510	622	539	635	595	814	8
de	312	634	323	647	595	814	8
todas	326	634	351	647	595	814	8
las	354	634	367	647	595	814	8
otras	370	634	392	647	595	814	8
actividades	396	634	446	647	595	814	8
normales	449	634	490	647	595	814	8
o	494	634	499	647	595	814	8
sociales	502	634	539	647	595	814	8
que	312	646	328	659	595	814	8
debe	331	646	354	659	595	814	8
realizar	357	646	389	659	595	814	8
y,	392	646	399	659	595	814	8
en	402	646	414	659	595	814	8
muchas	416	646	451	659	595	814	8
ocasiones,	454	646	502	659	595	814	8
pueden	505	646	539	659	595	814	8
conducir	312	658	350	671	595	814	8
al	353	658	361	671	595	814	8
padecimiento	364	658	424	671	595	814	8
de	427	658	438	671	595	814	8
problemas	441	658	488	671	595	814	8
como	491	658	516	671	595	814	8
can-	519	658	539	671	595	814	8
sancio	312	670	341	683	595	814	8
y	343	670	348	683	595	814	8
fatiga.	351	670	378	683	595	814	8
Esto,	380	670	403	683	595	814	8
a	405	670	411	683	595	814	8
su	413	670	424	683	595	814	8
vez,	426	670	445	683	595	814	8
provoca	447	670	483	683	595	814	8
lesiones	485	670	522	683	595	814	8
por	524	670	539	683	595	814	8
sobreuso	312	682	353	695	595	814	8
en	357	682	368	695	595	814	8
el	372	682	380	695	595	814	8
sistema	384	682	418	695	595	814	8
musculoesquelético.	422	682	513	695	595	814	8
Toda	517	682	539	695	595	814	8
esta	312	694	331	707	595	814	8
sucesión	334	694	374	707	595	814	8
de	377	694	388	707	595	814	8
eventos	392	694	427	707	595	814	8
puede	431	694	458	707	595	814	8
producir	462	694	498	707	595	814	8
un	502	694	513	707	595	814	8
esta-	516	694	539	707	595	814	8
do	312	706	323	719	595	814	8
de	326	706	337	719	595	814	8
ansiedad,	340	706	384	719	595	814	8
depresión	387	706	431	719	595	814	8
y	434	706	439	719	595	814	8
desorden	442	706	484	719	595	814	8
alimentario,	487	706	539	719	595	814	8
además	312	718	347	731	595	814	8
de	351	718	362	731	595	814	8
conducir	366	718	404	731	595	814	8
al	408	718	416	731	595	814	8
niño	420	718	439	731	595	814	8
o	443	718	448	731	595	814	8
adolescente	452	718	506	731	595	814	8
al	510	718	518	731	595	814	8
sín-	522	718	539	731	595	814	8
drome	312	730	340	743	595	814	8
de	343	730	354	743	595	814	8
sobreentrenamiento	357	730	446	743	595	814	8
y,	449	730	456	743	595	814	8
como	459	730	484	743	595	814	8
consecuen-	487	730	539	743	595	814	8
cia	312	742	325	755	595	814	8
final,	327	742	348	755	595	814	8
al	351	742	359	755	595	814	8
abandono	362	742	406	755	595	814	8
del	409	742	422	755	595	814	8
deporte.	425	742	462	755	595	814	8
199	526	773	540	783	595	814	8
A	57	39	66	54	595	814	9
R	69	39	78	54	595	814	9
T	82	39	89	54	595	814	9
Í	93	39	96	54	595	814	9
C	100	39	109	54	595	814	9
U	113	39	122	54	595	814	9
L	126	39	133	54	595	814	9
O	137	39	147	54	595	814	9
E	154	39	162	54	595	814	9
S	166	39	174	54	595	814	9
P	178	39	186	54	595	814	9
E	190	39	198	54	595	814	9
C	201	39	211	54	595	814	9
I	214	39	218	54	595	814	9
A	221	39	230	54	595	814	9
L	233	39	240	54	595	814	9
En	57	102	69	115	595	814	9
cuanto	73	102	103	115	595	814	9
a	107	102	112	115	595	814	9
los	116	102	129	115	595	814	9
efectos	133	102	165	115	595	814	9
que	169	102	186	115	595	814	9
la	190	102	198	115	595	814	9
actividad	202	102	241	115	595	814	9
física	245	102	268	115	595	814	9
in-	272	102	283	115	595	814	9
tensa	57	114	81	127	595	814	9
puede	83	114	111	127	595	814	9
provocar,	114	114	155	127	595	814	9
particularmente	157	114	226	127	595	814	9
en	228	114	239	127	595	814	9
las	242	114	254	127	595	814	9
niñas,	257	114	283	127	595	814	9
lo	57	126	64	139	595	814	9
más	69	126	88	139	595	814	9
destacado	92	126	138	139	595	814	9
es,	143	126	156	139	595	814	9
respecto	161	126	199	139	595	814	9
de	203	126	215	139	595	814	9
la	219	126	227	139	595	814	9
maduración	231	126	283	139	595	814	9
biológica,	57	138	99	151	595	814	9
un	102	138	113	151	595	814	9
retraso	116	138	147	151	595	814	9
en	150	138	161	151	595	814	9
el	163	138	171	151	595	814	9
desarrollo	174	138	218	151	595	814	9
puberal	221	138	254	151	595	814	9
y	257	138	262	151	595	814	9
más	265	138	283	151	595	814	9
específicamente	57	150	130	163	595	814	9
retraso	133	150	165	163	595	814	9
en	168	150	180	163	595	814	9
la	183	150	191	163	595	814	9
aparición	195	150	236	163	595	814	9
de	240	150	251	163	595	814	9
su	255	150	265	163	595	814	9
pri-	269	150	283	163	595	814	9
mera	57	162	79	175	595	814	9
menstruación	83	162	143	175	595	814	9
o	146	162	151	175	595	814	9
menarquia.	154	162	204	175	595	814	9
Según	207	162	236	175	595	814	9
Frisch,	239	162	269	175	595	814	9
en	272	162	283	175	595	814	9
un	57	174	68	187	595	814	9
estudio	72	174	104	187	595	814	9
realizado	108	174	149	187	595	814	9
en	153	174	164	187	595	814	9
adolescentes	169	174	228	187	595	814	9
deportistas,	232	174	283	187	595	814	9
la	57	186	64	199	595	814	9
menarquia	68	186	115	199	595	814	9
se	119	186	129	199	595	814	9
retrasa	133	186	164	199	595	814	9
5	167	186	173	199	595	814	9
meses	176	186	206	199	595	814	9
por	209	186	224	199	595	814	9
cada	227	186	249	199	595	814	9
año	252	186	269	199	595	814	9
de	272	186	283	199	595	814	9
entrenamiento	57	198	121	211	595	814	9
antes	124	198	148	211	595	814	9
de	151	198	162	211	595	814	9
ella.	165	198	184	211	595	814	9
Esto	187	198	207	211	595	814	9
se	210	198	221	211	595	814	9
relaciona	224	198	264	211	595	814	9
con	267	198	283	211	595	814	9
el	57	210	64	223	595	814	9
menor	69	210	97	223	595	814	9
peso	101	210	123	223	595	814	9
corporal	127	210	163	223	595	814	9
y	168	210	173	223	595	814	9
el	177	210	185	223	595	814	9
menor	189	210	217	223	595	814	9
porcentaje	221	210	268	223	595	814	9
de	272	210	283	223	595	814	9
grasa	57	222	82	235	595	814	9
corporal.	85	222	123	235	595	814	9
Se	126	222	139	235	595	814	9
requiere,	141	222	181	235	595	814	9
como	184	222	208	235	595	814	9
mínimo,	211	222	247	235	595	814	9
17%	249	222	269	235	595	814	9
de	272	222	283	235	595	814	9
grasa	57	234	82	247	595	814	9
para	85	234	105	247	595	814	9
que	109	234	125	247	595	814	9
las	129	234	142	247	595	814	9
niñas	145	234	169	247	595	814	9
puedan	173	234	206	247	595	814	9
iniciar	210	234	236	247	595	814	9
sus	239	234	255	247	595	814	9
ciclos	258	234	283	247	595	814	9
menstruales.	57	246	114	259	595	814	9
Los	118	246	134	259	595	814	9
efectos	138	246	170	259	595	814	9
del	174	246	187	259	595	814	9
entrenamiento	191	246	255	259	595	814	9
sobre	258	246	283	259	595	814	9
la	57	258	64	271	595	814	9
maduración	67	258	119	271	595	814	9
biológica	122	258	162	271	595	814	9
de	164	258	175	271	595	814	9
los	178	258	191	271	595	814	9
varones,	194	258	232	271	595	814	9
en	235	258	246	271	595	814	9
cambio,	248	258	283	271	595	814	9
no	57	270	68	283	595	814	9
se	74	270	84	283	595	814	9
consideran	91	270	140	283	595	814	9
habitualmente,	146	270	211	283	595	814	9
quizás	217	270	246	283	595	814	9
porque	252	270	283	283	595	814	9
ellos	57	282	77	295	595	814	9
son	81	282	97	295	595	814	9
siempre	100	282	135	295	595	814	9
más	139	282	158	295	595	814	9
activos	161	282	192	295	595	814	9
que	195	282	212	295	595	814	9
las	215	282	228	295	595	814	9
niñas	231	282	255	295	595	814	9
y	259	282	264	295	595	814	9
qui-	267	282	283	295	595	814	9
zás	57	294	72	307	595	814	9
porque	75	294	106	307	595	814	9
no	109	294	120	307	595	814	9
hay	123	294	139	307	595	814	9
un	142	294	153	307	595	814	9
parámetro	156	294	202	307	595	814	9
tan	205	294	219	307	595	814	9
fácil	222	294	239	307	595	814	9
de	242	294	253	307	595	814	9
objeti-	256	294	283	307	595	814	9
var	57	306	71	319	595	814	9
como	73	306	98	319	595	814	9
la	101	306	108	319	595	814	9
menstruación.	111	306	174	319	595	814	9
Aún	57	330	74	343	595	814	9
está	78	330	97	343	595	814	9
muy	101	330	119	343	595	814	9
arraigado	123	330	165	343	595	814	9
en	169	330	180	343	595	814	9
la	184	330	191	343	595	814	9
actual	195	330	222	343	595	814	9
sociedad	225	330	265	343	595	814	9
de-	269	330	283	343	595	814	9
portiva	57	342	87	355	595	814	9
agrupar	91	342	125	355	595	814	9
a	130	342	135	355	595	814	9
los	139	342	152	355	595	814	9
niños	156	342	180	355	595	814	9
por	184	342	199	355	595	814	9
edad	203	342	225	355	595	814	9
cronológica,	230	342	283	355	595	814	9
actitud	57	354	86	367	595	814	9
muy	91	354	110	367	595	814	9
frecuente	114	354	156	367	595	814	9
en	161	354	172	367	595	814	9
la	177	354	184	367	595	814	9
práctica	189	354	224	367	595	814	9
de	229	354	240	367	595	814	9
deportes	245	354	283	367	595	814	9
populares,	57	366	103	379	595	814	9
como	107	366	131	379	595	814	9
fútbol,	135	366	162	379	595	814	9
básquet,	166	366	204	379	595	814	9
voleibol,	208	366	245	379	595	814	9
etc.,	248	366	267	379	595	814	9
sin	271	366	283	379	595	814	9
considerar	57	378	103	391	595	814	9
los	107	378	119	391	595	814	9
cambios	123	378	160	391	595	814	9
biofísicos	163	378	205	391	595	814	9
que	208	378	225	391	595	814	9
se	228	378	239	391	595	814	9
producen	242	378	283	391	595	814	9
durante	57	390	91	403	595	814	9
la	94	390	102	403	595	814	9
adolescencia,	106	390	167	403	595	814	9
con	170	390	186	403	595	814	9
la	190	390	198	403	595	814	9
variabilidad	201	390	252	403	595	814	9
que	255	390	272	403	595	814	9
la	276	390	283	403	595	814	9
caracteriza.	57	402	108	415	595	814	9
De	111	402	124	415	595	814	9
esta	127	402	146	415	595	814	9
manera	149	402	183	415	595	814	9
es	186	402	197	415	595	814	9
posible	200	402	232	415	595	814	9
enfrentar	235	402	275	415	595	814	9
a	278	402	283	415	595	814	9
niños	57	414	81	427	595	814	9
de	85	414	96	427	595	814	9
la	100	414	108	427	595	814	9
misma	112	414	141	427	595	814	9
edad,	145	414	170	427	595	814	9
por	175	414	189	427	595	814	9
ejemplo	193	414	228	427	595	814	9
de	232	414	243	427	595	814	9
12	247	414	259	427	595	814	9
o	263	414	268	427	595	814	9
13	272	414	283	427	595	814	9
años,	57	426	81	439	595	814	9
en	84	426	95	439	595	814	9
donde	98	426	126	439	595	814	9
uno	129	426	146	439	595	814	9
tiene	149	426	170	439	595	814	9
aún	173	426	190	439	595	814	9
todas	193	426	217	439	595	814	9
las	220	426	233	439	595	814	9
caracterís-	236	426	283	439	595	814	9
ticas	57	438	77	451	595	814	9
infantiles	81	438	121	451	595	814	9
y	125	438	130	451	595	814	9
el	134	438	141	451	595	814	9
otro	145	438	163	451	595	814	9
está	166	438	185	451	595	814	9
avanzado	189	438	233	451	595	814	9
en	237	438	248	451	595	814	9
su	252	438	262	451	595	814	9
ma-	266	438	283	451	595	814	9
duración,	57	450	98	463	595	814	9
observándose	100	450	163	463	595	814	9
una	166	450	182	463	595	814	9
marcada	185	450	224	463	595	814	9
diferencia	226	450	270	463	595	814	9
de	272	450	283	463	595	814	9
desarrollo	57	462	101	475	595	814	9
entre	104	462	126	475	595	814	9
estos	130	462	153	475	595	814	9
grupos	157	462	187	475	595	814	9
de	190	462	201	475	595	814	9
jóvenes.	204	462	242	475	595	814	9
Es	245	462	256	475	595	814	9
decir,	260	462	283	475	595	814	9
que	57	474	73	487	595	814	9
las	78	474	91	487	595	814	9
categorías	95	474	142	487	595	814	9
deberían	146	474	186	487	595	814	9
ser	190	474	204	487	595	814	9
establecidas	209	474	264	487	595	814	9
por	269	474	283	487	595	814	9
tamaño	57	486	90	499	595	814	9
corporal	95	486	131	499	595	814	9
(maduración	136	486	191	499	595	814	9
biológica)	196	486	239	499	595	814	9
y	243	486	248	499	595	814	9
no	253	486	264	499	595	814	9
por	269	486	283	499	595	814	9
edad	57	498	79	511	595	814	9
cronológica.	83	498	137	511	595	814	9
Al	141	498	150	511	595	814	9
tener	154	498	177	511	595	814	9
esto	181	498	200	511	595	814	9
en	205	498	216	511	595	814	9
cuenta	220	498	250	511	595	814	9
se	255	498	265	511	595	814	9
es-	270	498	283	511	595	814	9
tarían	57	510	82	523	595	814	9
previniendo	86	510	138	523	595	814	9
daños	142	510	169	523	595	814	9
físicos,	173	510	204	523	595	814	9
psicológicos	208	510	263	523	595	814	9
y	267	510	272	523	595	814	9
el	276	510	283	523	595	814	9
abandono	57	522	101	535	595	814	9
del	104	522	117	535	595	814	9
deporte	120	522	154	535	595	814	9
por	157	522	171	535	595	814	9
parte	174	522	197	535	595	814	9
de	200	522	211	535	595	814	9
los	213	522	226	535	595	814	9
niños	229	522	253	535	595	814	9
y	256	522	261	535	595	814	9
ado-	263	522	283	535	595	814	9
lescentes.	57	534	102	547	595	814	9
Valoración	398	49	430	58	595	814	9
Médico	432	49	456	58	595	814	9
Deportiva:...	458	49	496	58	595	814	9
Guzmán	497	49	524	58	595	814	9
R.E.	526	49	539	58	595	814	9
BIBLIOGRAFÍA	312	100	384	114	595	814	9
1.	312	124	318	134	595	814	9
2.	312	162	318	173	595	814	9
3.	312	191	318	201	595	814	9
4.	312	220	318	230	595	814	9
5.	312	248	318	259	595	814	9
6.	312	268	318	278	595	814	9
7.	312	296	318	307	595	814	9
8.	312	325	318	336	595	814	9
9.	312	354	318	365	595	814	9
10.	312	392	323	403	595	814	9
11.	312	431	322	441	595	814	9
12.	312	469	323	480	595	814	9
13.	312	498	323	509	595	814	9
14.	312	517	323	528	595	814	9
15.	312	546	323	557	595	814	9
16.	312	575	323	585	595	814	9
17.	312	594	323	605	595	814	9
18.	312	613	323	624	595	814	9
200	57	772	70	783	595	814	9
Díaz	330	124	346	134	595	814	9
F,	349	124	355	134	595	814	9
Mercado	357	124	388	134	595	814	9
C,	391	124	399	134	595	814	9
Troncoso	401	124	434	134	595	814	9
I,	436	124	441	134	595	814	9
Heusser	443	124	473	134	595	814	9
F,	475	124	482	134	595	814	9
Clavería	484	124	514	134	595	814	9
C.	516	124	524	134	595	814	9
Rol	527	124	539	134	595	814	9
de	330	133	339	144	595	814	9
la	343	133	349	144	595	814	9
evaluación	353	133	391	144	595	814	9
preparticipativa	395	133	449	144	595	814	9
en	453	133	462	144	595	814	9
adolescentes,	466	133	516	144	595	814	9
en	519	133	528	144	595	814	9
el	532	133	539	144	595	814	9
diagnostico	330	143	370	153	595	814	9
de	374	143	383	153	595	814	9
enfermedades	386	143	437	153	595	814	9
cardiovasculares	441	143	501	153	595	814	9
y	504	143	508	153	595	814	9
preven-	511	143	539	153	595	814	9
ción	330	152	344	163	595	814	9
de	347	152	356	163	595	814	9
muerte	358	152	383	163	595	814	9
súbita.	385	152	409	163	595	814	9
Rev	411	152	425	163	595	814	9
Med	427	152	443	163	595	814	9
Chil.	445	152	461	163	595	814	9
2010;	463	152	483	163	595	814	9
138(2):223-32.	485	152	538	163	595	814	9
Aguilar	330	162	355	173	595	814	9
A,	357	162	364	173	595	814	9
Cosin	367	162	387	173	595	814	9
J.	390	162	396	173	595	814	9
Corazón	398	162	429	173	595	814	9
y	431	162	435	173	595	814	9
deporte.	438	162	467	173	595	814	9
En:	469	162	481	173	595	814	9
Rodes	484	162	507	173	595	814	9
J,	509	162	516	173	595	814	9
Guar-	518	162	539	173	595	814	9
dia	330	172	340	182	595	814	9
J.	343	172	349	182	595	814	9
editores.	351	172	382	182	595	814	9
Medicina	384	172	416	182	595	814	9
Interna.	419	172	446	182	595	814	9
1ª	448	172	456	182	595	814	9
edición.	458	172	486	182	595	814	9
Barcelona-Es-	488	172	539	182	595	814	9
paña:	330	181	350	192	595	814	9
MASSON;	352	181	389	192	595	814	9
1998.	391	181	411	192	595	814	9
p.	413	181	420	192	595	814	9
1048-51.	422	181	454	192	595	814	9
Asociación	330	191	368	201	595	814	9
de	370	191	379	201	595	814	9
medicina	381	191	413	201	595	814	9
del	415	191	426	201	595	814	9
deporte	428	191	455	201	595	814	9
de	457	191	466	201	595	814	9
Colombia.	468	191	504	201	595	814	9
Manifies-	506	191	539	201	595	814	9
to	330	200	336	211	595	814	9
de	339	200	348	211	595	814	9
actividad	350	200	382	211	595	814	9
física	384	200	403	211	595	814	9
para	406	200	422	211	595	814	9
Colombia.	424	200	460	211	595	814	9
2ª	463	200	470	211	595	814	9
edición.	472	200	500	211	595	814	9
Colombia:	503	200	539	211	595	814	9
AMEDCO;	330	210	367	221	595	814	9
2002.	369	210	389	221	595	814	9
Azpitarte	330	220	361	230	595	814	9
J.	364	220	370	230	595	814	9
Pruebas	373	220	403	230	595	814	9
de	405	220	414	230	595	814	9
esfuerzo.	417	220	450	230	595	814	9
En:	452	220	464	230	595	814	9
Rodes	467	220	490	230	595	814	9
J,	492	220	499	230	595	814	9
Guardia	501	220	530	230	595	814	9
J.	532	220	539	230	595	814	9
editores.	330	229	360	240	595	814	9
Medicina	363	229	395	240	595	814	9
Interna.	397	229	424	240	595	814	9
1ª	426	229	434	240	595	814	9
edición.	436	229	464	240	595	814	9
Barcelona	466	229	502	240	595	814	9
-	504	229	507	240	595	814	9
España:	509	229	539	240	595	814	9
MASSON;	330	239	367	249	595	814	9
1998.	369	239	389	249	595	814	9
p.	391	239	398	249	595	814	9
846-9.	400	239	423	249	595	814	9
Zawadzki	330	248	364	259	595	814	9
N.	366	248	374	259	595	814	9
La	375	248	384	259	595	814	9
practica	386	248	414	259	595	814	9
deportiva	416	248	449	259	595	814	9
en	451	248	460	259	595	814	9
niños,	462	248	483	259	595	814	9
niñas	485	248	504	259	595	814	9
y	506	248	510	259	595	814	9
adoles-	512	248	539	259	595	814	9
centes.	330	258	356	269	595	814	9
Pediatria.	358	258	392	269	595	814	9
2004;	394	258	414	269	595	814	9
31(1):701-20.	416	258	464	269	595	814	9
Casasnovas	330	268	374	278	595	814	9
O,	377	268	385	278	595	814	9
Yulitta	388	268	410	278	595	814	9
H,	413	268	421	278	595	814	9
Turganti	424	268	453	278	595	814	9
A.	456	268	463	278	595	814	9
Certificación	466	268	510	278	595	814	9
para	513	268	529	278	595	814	9
la	532	268	539	278	595	814	9
actividad	330	277	361	288	595	814	9
física	365	277	384	288	595	814	9
escolar	387	277	413	288	595	814	9
y	416	277	420	288	595	814	9
pre-participativa	424	277	481	288	595	814	9
deportiva.	484	277	519	288	595	814	9
Arch	522	277	539	288	595	814	9
Argent	330	287	353	297	595	814	9
Pediatr.	356	287	383	297	595	814	9
2001;	385	287	405	297	595	814	9
99(6):538-42.	407	287	455	297	595	814	9
Celaya	330	296	355	307	595	814	9
S.	358	296	365	307	595	814	9
Desnutrición.	368	296	415	307	595	814	9
En:	418	296	430	307	595	814	9
Rodes	432	296	456	307	595	814	9
J,	458	296	465	307	595	814	9
Guardia	467	296	496	307	595	814	9
J.	499	296	505	307	595	814	9
editores.	508	296	539	307	595	814	9
Medicina	330	306	362	317	595	814	9
Interna.	364	306	391	317	595	814	9
1ª	393	306	400	317	595	814	9
edición.	402	306	430	317	595	814	9
Barcelona-España:	432	306	500	317	595	814	9
MASSON;	502	306	539	317	595	814	9
1998.	330	316	350	326	595	814	9
p.	352	316	359	326	595	814	9
2819-30.	361	316	393	326	595	814	9
Chacón	330	325	357	336	595	814	9
M,	360	325	369	336	595	814	9
Ballesteros	371	325	411	336	595	814	9
R,	414	325	422	336	595	814	9
González	424	325	458	336	595	814	9
M.	461	325	470	336	595	814	9
Visita	472	325	492	336	595	814	9
deportiva	494	325	527	336	595	814	9
de	530	325	539	336	595	814	9
no	330	335	339	345	595	814	9
contraindicación.	342	335	402	345	595	814	9
Revista	405	335	431	345	595	814	9
Pediatría	434	335	466	345	595	814	9
de	469	335	478	345	595	814	9
Atención	481	335	512	345	595	814	9
Prima-	515	335	539	345	595	814	9
ria.	330	344	341	355	595	814	9
2001;	343	344	363	355	595	814	9
3(12):639-60.	365	344	413	355	595	814	9
Kroeger	330	354	358	365	595	814	9
A,	360	354	367	365	595	814	9
Luna	369	354	387	365	595	814	9
R.	389	354	397	365	595	814	9
La	399	354	408	365	595	814	9
desnutrición.	410	354	455	365	595	814	9
En:	457	354	469	365	595	814	9
Kroeger	471	354	500	365	595	814	9
A,	501	354	509	365	595	814	9
Luna	511	354	529	365	595	814	9
R,	531	354	539	365	595	814	9
editores.	330	364	360	374	595	814	9
Atención	363	364	394	374	595	814	9
primaria	396	364	425	374	595	814	9
de	428	364	436	374	595	814	9
salud:	439	364	460	374	595	814	9
principios	463	364	497	374	595	814	9
y	499	364	503	374	595	814	9
métodos.	506	364	539	374	595	814	9
1ª	330	373	337	384	595	814	9
edición.	340	373	367	384	595	814	9
México:	369	373	397	384	595	814	9
Panamericana	399	373	451	384	595	814	9
de	453	373	462	384	595	814	9
Salud	464	373	485	384	595	814	9
y	487	373	491	384	595	814	9
Editorial	494	373	522	384	595	814	9
Pax	525	373	539	384	595	814	9
México;	330	383	357	393	595	814	9
1987.	360	383	380	393	595	814	9
p.	382	383	389	393	595	814	9
241-81.	391	383	418	393	595	814	9
Kroeger	330	392	358	403	595	814	9
A,	360	392	368	403	595	814	9
Luna	370	392	388	403	595	814	9
R.	390	392	398	403	595	814	9
Salud	400	392	421	403	595	814	9
oral.	423	392	438	403	595	814	9
En:	441	392	453	403	595	814	9
Kroeger	455	392	483	403	595	814	9
A,	485	392	493	403	595	814	9
Luna	495	392	513	403	595	814	9
R,	515	392	523	403	595	814	9
edi-	525	392	539	403	595	814	9
tores.	330	402	350	413	595	814	9
Atención	352	402	383	413	595	814	9
primaria	386	402	415	413	595	814	9
de	417	402	426	413	595	814	9
salud:	429	402	450	413	595	814	9
principios	453	402	486	413	595	814	9
y	489	402	493	413	595	814	9
métodos.	496	402	529	413	595	814	9
1ª	531	402	539	413	595	814	9
edición.	330	412	357	422	595	814	9
México:	361	412	389	422	595	814	9
Panamericana	392	412	444	422	595	814	9
de	448	412	457	422	595	814	9
Salud	460	412	481	422	595	814	9
y	484	412	488	422	595	814	9
Editorial	492	412	521	422	595	814	9
Pax	525	412	539	422	595	814	9
México;	330	421	357	432	595	814	9
1987.	360	421	380	432	595	814	9
p.	382	421	389	432	595	814	9
241-81.	391	421	418	432	595	814	9
Kroeger	330	431	358	441	595	814	9
A,	361	431	368	441	595	814	9
Luna	371	431	389	441	595	814	9
R.	391	431	399	441	595	814	9
Salud	402	431	423	441	595	814	9
mental.	425	431	452	441	595	814	9
En:	454	431	466	441	595	814	9
Kroeger	469	431	497	441	595	814	9
A,	500	431	507	441	595	814	9
Luna	510	431	528	441	595	814	9
R,	531	431	539	441	595	814	9
editores.	330	440	360	451	595	814	9
Atención	363	440	394	451	595	814	9
primaria	396	440	425	451	595	814	9
de	428	440	436	451	595	814	9
salud:	439	440	460	451	595	814	9
principios	463	440	497	451	595	814	9
y	499	440	503	451	595	814	9
métodos.	506	440	539	451	595	814	9
1ª	330	450	337	461	595	814	9
edición.	340	450	367	461	595	814	9
México:	369	450	397	461	595	814	9
Panamericana	399	450	451	461	595	814	9
de	453	450	462	461	595	814	9
Salud	464	450	485	461	595	814	9
y	487	450	491	461	595	814	9
Editorial	494	450	522	461	595	814	9
Pax	525	450	539	461	595	814	9
México;	330	460	357	470	595	814	9
1987.	360	460	380	470	595	814	9
p.	382	460	389	470	595	814	9
241-281.	391	460	422	470	595	814	9
Instituto	330	469	358	480	595	814	9
Nacional	360	469	391	480	595	814	9
de	394	469	403	480	595	814	9
Estadística	405	469	444	480	595	814	9
(INE),	447	469	468	480	595	814	9
Ministerio	470	469	504	480	595	814	9
de	507	469	516	480	595	814	9
Salud	518	469	539	480	595	814	9
y	330	479	334	489	595	814	9
Desarrollo.	338	479	376	489	595	814	9
Encuesta	380	479	413	489	595	814	9
Nacional	417	479	448	489	595	814	9
de	452	479	461	489	595	814	9
Demografía	465	479	507	489	595	814	9
y	510	479	514	489	595	814	9
Salud	518	479	539	489	595	814	9
2003.	330	488	350	499	595	814	9
La	352	488	361	499	595	814	9
Paz,	363	488	379	499	595	814	9
Bolivia;	381	488	407	499	595	814	9
2003.	409	488	429	499	595	814	9
Leveroni	330	498	360	509	595	814	9
AF,	362	498	374	509	595	814	9
Abella	375	498	397	509	595	814	9
I,	399	498	404	509	595	814	9
Coronel	406	498	434	509	595	814	9
AR.	435	498	448	509	595	814	9
La	450	498	459	509	595	814	9
aptitud	461	498	485	509	595	814	9
física:	487	498	508	509	595	814	9
un	510	498	519	509	595	814	9
tema	521	498	539	509	595	814	9
pediátrico.	330	508	367	518	595	814	9
Rev	369	508	383	518	595	814	9
Hosp	385	508	404	518	595	814	9
Niños	406	508	427	518	595	814	9
B	429	508	434	518	595	814	9
Aires.	436	508	457	518	595	814	9
1995;	459	508	479	518	595	814	9
35(152):22-5.	481	508	529	518	595	814	9
Ministerio	330	517	364	528	595	814	9
de	366	517	375	528	595	814	9
Salud	377	517	397	528	595	814	9
de	399	517	408	528	595	814	9
la	410	517	416	528	595	814	9
ciudad	418	517	442	528	595	814	9
de	443	517	452	528	595	814	9
México.	454	517	482	528	595	814	9
Las	484	517	497	528	595	814	9
actividades	499	517	539	528	595	814	9
competitivas.	330	527	376	537	595	814	9
2ª	380	527	387	537	595	814	9
edición.	390	527	417	537	595	814	9
México:	421	527	448	537	595	814	9
Editorial	451	527	480	537	595	814	9
Interamericana;	483	527	539	537	595	814	9
2004.	330	536	350	547	595	814	9
Sacristán	330	546	363	557	595	814	9
A,	366	546	373	557	595	814	9
Temboury	376	546	412	557	595	814	9
MC,	415	546	429	557	595	814	9
Fernández	433	546	471	557	595	814	9
A.	474	546	481	557	595	814	9
Tratamiento	484	546	527	557	595	814	9
de	530	546	539	557	595	814	9
la	330	556	336	566	595	814	9
obesidad	339	556	371	566	595	814	9
infantil	374	556	397	566	595	814	9
en	400	556	409	566	595	814	9
atención	411	556	442	566	595	814	9
primaria.	444	556	475	566	595	814	9
Pediatrika.	478	556	516	566	595	814	9
2001;	519	556	539	566	595	814	9
3(5):65-71.	330	565	369	576	595	814	9
Surós	330	575	351	585	595	814	9
J,	353	575	359	585	595	814	9
Surós	361	575	381	585	595	814	9
A.	383	575	390	585	595	814	9
Semiología	392	575	432	585	595	814	9
médica	434	575	460	585	595	814	9
y	462	575	466	585	595	814	9
técnica	467	575	493	585	595	814	9
exploratoria.	495	575	539	585	595	814	9
7ª	330	584	337	595	595	814	9
edición.	339	584	367	595	595	814	9
México,	369	584	397	595	595	814	9
D.F.:	399	584	415	595	595	814	9
Salvat	418	584	440	595	595	814	9
Editores;	442	584	474	595	595	814	9
1987.	476	584	496	595	595	814	9
Totoro	330	594	352	605	595	814	9
A.	354	594	361	605	595	814	9
Aspectos	363	594	396	605	595	814	9
pediátricos	398	594	437	605	595	814	9
del	439	594	449	605	595	814	9
examen	452	594	480	605	595	814	9
físico	482	594	501	605	595	814	9
prepartici-	503	594	539	605	595	814	9
pativo.	330	604	353	614	595	814	9
Rev	356	604	370	614	595	814	9
Arg	372	604	384	614	595	814	9
Med	386	604	402	614	595	814	9
Deporte	404	604	432	614	595	814	9
AMMDEP.	434	604	471	614	595	814	9
1999;	473	604	493	614	595	814	9
66(21):35-6.	495	604	539	614	595	814	9
Egocheaga	330	613	370	624	595	814	9
J.	373	613	379	624	595	814	9
Salud	381	613	402	624	595	814	9
y	404	613	408	624	595	814	9
deporte	411	613	438	624	595	814	9
en	441	613	449	624	595	814	9
la	452	613	458	624	595	814	9
adolescencia.	461	613	510	624	595	814	9
Bol	512	613	524	624	595	814	9
Pe-	526	613	539	624	595	814	9
diatr.	330	623	347	633	595	814	9
2007;	349	623	369	633	595	814	9
47(1):5-7.	372	623	406	633	595	814	9
REV	388	773	405	783	595	814	9
CLÍN	407	773	425	783	595	814	9
MED	427	773	445	783	595	814	9
FAM	447	773	464	783	595	814	9
2010;	466	773	486	783	595	814	9
3	488	773	493	783	595	814	9
(3):	495	773	507	783	595	814	9
192-200	509	773	539	783	595	814	9
