REVISIÓN	480	60	527	71	581	780	1
ARCH	54	62	77	70	581	780	1
SOC	80	62	97	70	581	780	1
ESP	99	62	115	70	581	780	1
OFTALMOL	117	62	164	70	581	780	1
2009;	166	62	187	70	581	780	1
84:	190	62	202	70	581	780	1
7-22	204	62	221	70	581	780	1
TUMORES	161	91	247	106	581	780	1
DE	252	91	276	106	581	780	1
LA	280	91	304	106	581	780	1
CONJUNTIVA	309	91	420	106	581	780	1
CONJUNCTIVAL	196	124	315	138	581	780	1
TUMORS	319	124	385	138	581	780	1
SAORNIL	148	155	195	165	581	780	1
MA	198	155	216	165	581	780	1
1	216	153	220	161	581	780	1
,	220	155	223	165	581	780	1
BECERRA	226	155	277	165	581	780	1
E	280	155	287	165	581	780	1
2	287	153	291	161	581	780	1
,	291	155	293	165	581	780	1
MÉNDEZ	296	155	342	165	581	780	1
MC	345	155	362	165	581	780	1
3	362	153	367	161	581	780	1
,	367	155	369	165	581	780	1
BLANCO	372	155	418	165	581	780	1
G	421	155	428	165	581	780	1
4	428	153	433	161	581	780	1
RESUMEN	135	186	200	198	581	780	1
ABSTRACT	379	186	449	198	581	780	1
(Arch	360	358	385	368	581	780	1
Soc	388	358	404	368	581	780	1
Esp	408	358	424	368	581	780	1
Oftalmol	428	358	467	368	581	780	1
2009;	471	358	496	368	581	780	1
84:	500	358	514	368	581	780	1
7-	518	358	527	368	581	780	1
22).	300	370	318	380	581	780	1
Palabras	54	394	95	404	581	780	1
clave:	100	394	127	404	581	780	1
Tumores	131	394	170	404	581	780	1
conjuntivales,	174	394	235	404	581	780	1
neoplasia	239	394	281	404	581	780	1
intraepitelial,	54	406	112	416	581	780	1
nevus,	115	406	143	416	581	780	1
melanoma,	146	406	195	416	581	780	1
linfoma.	198	406	235	416	581	780	1
Key	300	394	319	404	581	780	1
words:	325	394	358	404	581	780	1
Conjunctival	364	394	420	404	581	780	1
tumors,	427	394	460	404	581	780	1
intraepithelial	466	394	527	404	581	780	1
neoplasia,	300	406	345	416	581	780	1
nevus,	348	406	376	416	581	780	1
melanoma,	379	406	427	416	581	780	1
lymphoma.	430	406	480	416	581	780	1
EPIDEMIOLOGÍA	112	450	222	462	581	780	1
Y	108	464	118	476	581	780	1
CLASIFICACIÓN	121	464	226	476	581	780	1
paciente,	300	450	340	460	581	780	1
como	347	450	371	460	581	780	1
el	378	450	386	460	581	780	1
carcinoma	393	450	438	460	581	780	1
epidermoide	445	450	500	460	581	780	1
y	507	450	512	460	581	780	1
el	519	450	527	460	581	780	1
melanoma	300	463	346	473	581	780	1
si	352	463	359	473	581	780	1
no	364	463	375	473	581	780	1
son	380	463	396	473	581	780	1
diagnosticadas	401	463	466	473	581	780	1
precozmente	471	463	527	473	581	780	1
(tabla	300	475	325	485	581	780	1
I)	330	475	337	485	581	780	1
(1,2).	341	475	365	485	581	780	1
Pueden	369	475	402	485	581	780	1
surgir	406	475	431	485	581	780	1
de	436	475	446	485	581	780	1
cualquiera	450	475	496	485	581	780	1
de	500	475	511	485	581	780	1
las	515	475	527	485	581	780	1
células	300	487	331	497	581	780	1
que	334	487	349	497	581	780	1
componen	352	487	398	497	581	780	1
la	401	487	408	497	581	780	1
conjuntiva	411	487	457	497	581	780	1
aunque	460	487	491	497	581	780	1
los	494	487	507	497	581	780	1
mas	509	487	527	497	581	780	1
frecuentes	300	499	346	509	581	780	1
son	349	499	364	509	581	780	1
los	368	499	381	509	581	780	1
de	384	499	394	509	581	780	1
origen	398	499	426	509	581	780	1
epitelial	429	499	465	509	581	780	1
y	468	499	474	509	581	780	1
melanocíti-	477	499	527	509	581	780	1
co	300	511	311	521	581	780	1
(tabla	313	511	338	521	581	780	1
I).	341	511	351	521	581	780	1
Los	353	511	369	521	581	780	1
tumores	372	511	407	521	581	780	1
epiteliales	410	511	454	521	581	780	1
son	457	511	472	521	581	780	1
entre	474	511	496	521	581	780	1
un	499	511	510	521	581	780	1
ter-	512	511	527	521	581	780	1
cio	300	523	314	533	581	780	1
y	318	523	323	533	581	780	1
la	327	523	335	533	581	780	1
mitad	339	523	364	533	581	780	1
del	368	523	381	533	581	780	1
total,	385	523	407	533	581	780	1
siendo	411	523	440	533	581	780	1
la	444	523	452	533	581	780	1
prevalencia	455	523	506	533	581	780	1
más	509	523	527	533	581	780	1
alta	300	535	316	545	581	780	1
en	321	535	331	545	581	780	1
los	336	535	349	545	581	780	1
países	353	535	380	545	581	780	1
con	385	535	401	545	581	780	1
mayor	405	535	433	545	581	780	1
exposición	438	535	486	545	581	780	1
actínica.	490	535	527	545	581	780	1
Los	65	488	81	498	581	780	1
tumores	86	488	121	498	581	780	1
de	126	488	136	498	581	780	1
la	141	488	149	498	581	780	1
conjuntiva	154	488	200	498	581	780	1
son	205	488	220	498	581	780	1
los	225	488	237	498	581	780	1
más	242	488	260	498	581	780	1
fre-	265	488	281	498	581	780	1
cuentes	54	500	87	510	581	780	1
del	90	500	103	510	581	780	1
ojo	106	500	120	510	581	780	1
y	123	500	129	510	581	780	1
anejos	132	500	160	510	581	780	1
junto	163	500	186	510	581	780	1
con	189	500	204	510	581	780	1
los	207	500	220	510	581	780	1
de	223	500	234	510	581	780	1
los	237	500	249	510	581	780	1
párpa-	252	500	281	510	581	780	1
dos.	54	512	72	522	581	780	1
Abarcan	77	512	115	522	581	780	1
un	120	512	131	522	581	780	1
amplio	136	512	167	522	581	780	1
espectro	173	512	209	522	581	780	1
desde	215	512	240	522	581	780	1
lesiones	245	512	281	522	581	780	1
benignas	54	524	93	534	581	780	1
como	99	524	123	534	581	780	1
el	129	524	137	534	581	780	1
papiloma	143	524	184	534	581	780	1
a	189	524	194	534	581	780	1
otras	200	524	221	534	581	780	1
que	227	524	243	534	581	780	1
pueden	249	524	281	534	581	780	1
poner	54	536	79	547	581	780	1
en	84	536	94	547	581	780	1
peligro	100	536	131	547	581	780	1
la	136	536	144	547	581	780	1
función	149	536	183	547	581	780	1
visual	188	536	214	547	581	780	1
y	219	536	225	547	581	780	1
la	230	536	238	547	581	780	1
vida	243	536	262	547	581	780	1
del	267	536	281	547	581	780	1
Recibido:	54	567	85	574	581	780	1
26/6/07.	87	567	113	574	581	780	1
Aceptado:	116	567	148	574	581	780	1
7/1/09.	151	567	173	574	581	780	1
Unidad	54	576	77	583	581	780	1
de	80	576	87	583	581	780	1
Oncología	89	576	123	583	581	780	1
Ocular	125	576	147	583	581	780	1
del	149	576	159	583	581	780	1
CSUR	161	576	182	583	581	780	1
del	184	576	194	583	581	780	1
Sistema	196	576	221	583	581	780	1
Nacional	223	576	252	583	581	780	1
de	254	576	262	583	581	780	1
Salud.	264	576	284	583	581	780	1
Hospital	287	576	314	583	581	780	1
Clínico	316	576	339	583	581	780	1
Universitario	342	576	384	583	581	780	1
de	386	576	394	583	581	780	1
Valladolid.	396	576	432	583	581	780	1
Registro	54	585	81	592	581	780	1
de	83	585	91	592	581	780	1
Patología	93	585	123	592	581	780	1
Ocular	125	585	147	592	581	780	1
Miguel	149	585	172	592	581	780	1
N	175	585	180	592	581	780	1
Burnier.	183	585	209	592	581	780	1
Instituto	211	585	238	592	581	780	1
de	240	585	248	592	581	780	1
Oftalmobiología	250	585	303	592	581	780	1
Aplicada.	305	585	336	592	581	780	1
Universidad	338	585	377	592	581	780	1
de	379	585	387	592	581	780	1
Valladolid.	389	585	425	592	581	780	1
España.	427	585	452	592	581	780	1
En	454	585	463	592	581	780	1
el	465	585	471	592	581	780	1
momento	473	585	504	592	581	780	1
de	506	585	513	592	581	780	1
la	515	585	521	592	581	780	1
redacción	54	594	85	601	581	780	1
del	87	594	97	601	581	780	1
artículo,	99	594	126	601	581	780	1
todos	128	594	145	601	581	780	1
los	147	594	157	601	581	780	1
autores	159	594	182	601	581	780	1
formaban	184	594	215	601	581	780	1
parte	217	594	233	601	581	780	1
del	235	594	245	601	581	780	1
Registro	247	594	274	601	581	780	1
de	276	594	284	601	581	780	1
Patología	286	594	316	601	581	780	1
Ocular	319	594	340	601	581	780	1
Miguel	343	594	366	601	581	780	1
N	368	594	374	601	581	780	1
Burnier.	376	594	402	601	581	780	1
1	54	601	57	607	581	780	1
Doctora	61	603	87	610	581	780	1
en	89	603	96	610	581	780	1
Medicina.	99	603	131	610	581	780	1
Hospital	133	603	160	610	581	780	1
Clínico	162	603	186	610	581	780	1
Universitario	188	603	230	610	581	780	1
de	232	603	240	610	581	780	1
Valladolid.	242	603	278	610	581	780	1
Valladolid.	280	603	316	610	581	780	1
España.	318	603	343	610	581	780	1
2	54	610	57	616	581	780	1
Licenciado	61	612	96	619	581	780	1
en	99	612	106	619	581	780	1
Medicina.	108	612	141	619	581	780	1
Becario	143	612	168	619	581	780	1
de	170	612	177	619	581	780	1
la	180	612	185	619	581	780	1
Fundación	187	612	221	619	581	780	1
Carolina	223	612	251	619	581	780	1
en	253	612	261	619	581	780	1
el	263	612	269	619	581	780	1
IOBA	271	612	290	619	581	780	1
2005.	292	612	310	619	581	780	1
Valladolid.	313	612	348	619	581	780	1
España.	351	612	376	619	581	780	1
3	54	619	57	625	581	780	1
Doctora	61	621	87	628	581	780	1
en	89	621	96	628	581	780	1
Medicina.	99	621	131	628	581	780	1
Departamento	133	621	178	628	581	780	1
de	180	621	188	628	581	780	1
Anatomía	190	621	222	628	581	780	1
Patológica	224	621	258	628	581	780	1
de	260	621	267	628	581	780	1
la	270	621	275	628	581	780	1
Universidad	278	621	317	628	581	780	1
de	319	621	326	628	581	780	1
Valladolid.	329	621	364	628	581	780	1
Valladolid.	367	621	402	628	581	780	1
España.	405	621	430	628	581	780	1
4	54	628	57	634	581	780	1
Doctor	61	630	83	637	581	780	1
en	85	630	93	637	581	780	1
Medicina.	95	630	127	637	581	780	1
Hospital	129	630	156	637	581	780	1
Universitario	159	630	201	637	581	780	1
del	203	630	213	637	581	780	1
Río	215	630	227	637	581	780	1
Hortega.	229	630	257	637	581	780	1
Valladolid.	259	630	295	637	581	780	1
España.	297	630	322	637	581	780	1
Correspondencia:	54	648	110	655	581	780	1
M.	54	657	63	664	581	780	1
A.	65	657	73	664	581	780	1
Saornil	75	657	98	664	581	780	1
Hospital	54	666	81	673	581	780	1
Clínico	83	666	107	673	581	780	1
Universitario	109	666	151	673	581	780	1
Ramón	54	675	77	682	581	780	1
y	79	675	83	682	581	780	1
Cajal,	85	675	104	682	581	780	1
3	106	675	110	682	581	780	1
47005	54	684	74	691	581	780	1
Valladolid	76	684	110	691	581	780	1
España	54	693	77	700	581	780	1
E-mail:	54	702	78	709	581	780	1
saornil@ono.com	80	702	137	709	581	780	1
SAORNIL	54	62	88	69	581	780	2
MA,	91	62	106	69	581	780	2
et	108	62	114	69	581	780	2
al.	116	62	123	69	581	780	2
Tabla	54	91	76	99	581	780	2
I.	79	91	85	99	581	780	2
Clasificación	89	91	139	99	581	780	2
de	141	91	150	99	581	780	2
tumores	152	91	184	99	581	780	2
de	186	91	195	99	581	780	2
la	198	91	205	99	581	780	2
conjuntiva	207	91	248	99	581	780	2
según	251	91	273	99	581	780	2
origen	275	91	300	99	581	780	2
Origen	54	110	79	118	581	780	2
Benignos	131	110	165	118	581	780	2
Precancerosos	278	110	329	118	581	780	2
Malignos	425	110	459	118	581	780	2
Epiteliales	54	130	92	138	581	780	2
*	131	130	136	138	581	780	2
Papilomas	138	130	176	138	581	780	2
*	131	139	136	147	581	780	2
Hiperplasia	138	139	180	147	581	780	2
Pseudoepiteliomatosa	182	139	261	147	581	780	2
*	278	130	282	138	581	780	2
Queratosis	285	130	323	138	581	780	2
actínica	326	130	354	138	581	780	2
*	278	139	282	147	581	780	2
CIN:	285	139	303	147	581	780	2
Neoplasia	305	139	341	147	581	780	2
intraepitelial	344	139	389	147	581	780	2
*	425	130	430	138	581	780	2
Ca.	432	130	444	138	581	780	2
escamoso	447	130	482	138	581	780	2
*	425	139	430	147	581	780	2
Ca.	432	139	444	147	581	780	2
mucoepidermoide	447	139	512	147	581	780	2
*	425	149	430	157	581	780	2
Ca.	432	149	444	157	581	780	2
Basocelular	447	149	489	157	581	780	2
Melanocíticos	54	168	105	176	581	780	2
*	131	168	136	176	581	780	2
Nevus	138	168	161	176	581	780	2
sin	164	168	174	176	581	780	2
atipia	177	168	197	176	581	780	2
*	131	178	136	186	581	780	2
Pigmentación	138	178	188	186	581	780	2
racial	190	178	210	186	581	780	2
*	131	188	136	196	581	780	2
Melanocitosis	138	188	189	196	581	780	2
Ocular	191	188	216	196	581	780	2
*	131	197	136	206	581	780	2
Melanosis	138	197	175	206	581	780	2
Secundaria	178	197	218	206	581	780	2
*	131	207	136	215	581	780	2
Melanosis	138	207	175	215	581	780	2
Adquirida	178	207	214	215	581	780	2
1ª	217	207	224	215	581	780	2
sin	226	207	237	215	581	780	2
atipia	239	207	259	215	581	780	2
*	278	168	282	176	581	780	2
Nevus	285	168	308	176	581	780	2
con	310	168	323	176	581	780	2
atipia	326	168	346	176	581	780	2
*	278	178	282	186	581	780	2
Melanosis	285	178	322	186	581	780	2
Adquirida	324	178	361	186	581	780	2
1ª	363	178	370	186	581	780	2
con	373	178	386	186	581	780	2
atipia	388	178	408	186	581	780	2
*	425	168	430	176	581	780	2
Melanoma	432	168	471	176	581	780	2
Glándulas	54	226	90	235	581	780	2
anejas	93	226	115	235	581	780	2
y	63	236	67	244	581	780	2
secundarios	70	236	112	244	581	780	2
*	131	226	136	235	581	780	2
Oncocitoma	138	226	182	235	581	780	2
*	131	236	136	244	581	780	2
Adenoma	138	236	173	244	581	780	2
Pleomórfico	176	236	220	244	581	780	2
*	131	246	136	254	581	780	2
Adenoma	138	246	173	254	581	780	2
Apocrino	176	246	210	254	581	780	2
*	131	255	136	264	581	780	2
Adenoma	138	255	173	264	581	780	2
sebáceo	176	255	204	264	581	780	2
*	425	226	430	235	581	780	2
Adenocarcinoma	432	226	494	235	581	780	2
Sebáceo	496	226	526	235	581	780	2
Tej.	54	275	68	283	581	780	2
Blandos	71	275	100	283	581	780	2
*	131	275	136	283	581	780	2
Granuloma	138	275	179	283	581	780	2
piogénico	181	275	217	283	581	780	2
*	131	284	136	293	581	780	2
Hemangioma	138	284	187	293	581	780	2
*	131	294	136	302	581	780	2
Linfangioma	138	294	185	302	581	780	2
*	131	304	136	312	581	780	2
Fibroma	138	304	169	312	581	780	2
*	131	313	136	322	581	780	2
Mixoma	138	313	169	322	581	780	2
*	131	323	136	331	581	780	2
Osteoma	138	323	170	331	581	780	2
*	425	275	430	283	581	780	2
Sarcoma	432	275	464	283	581	780	2
de	466	275	475	283	581	780	2
Kaposi	477	275	503	283	581	780	2
*	425	284	430	293	581	780	2
Histiocitoma	432	284	479	293	581	780	2
Fibroso	481	284	509	293	581	780	2
*	425	294	430	302	581	780	2
Rabdomiosarcoma	432	294	500	302	581	780	2
Linfoide	54	342	85	351	581	780	2
*	131	342	136	351	581	780	2
Hiperplasia	138	342	180	351	581	780	2
linfoide	182	342	210	351	581	780	2
*	425	342	430	351	581	780	2
Linfoma	432	342	463	351	581	780	2
*	425	352	430	360	581	780	2
Leucemia	432	352	468	360	581	780	2
*	425	362	430	370	581	780	2
Plasmocitoma	432	362	483	370	581	780	2
Con	54	394	72	404	581	780	2
respecto	75	394	111	404	581	780	2
a	114	394	119	404	581	780	2
los	122	394	135	404	581	780	2
tumores	137	394	173	404	581	780	2
melanocíticos,	175	394	239	404	581	780	2
la	242	394	250	404	581	780	2
mayo-	252	394	281	404	581	780	2
ría	54	406	65	417	581	780	2
son	68	406	83	417	581	780	2
benignos,	86	406	129	417	581	780	2
reconociéndose	131	406	200	417	581	780	2
variaciones	203	406	252	417	581	780	2
según	255	406	281	417	581	780	2
la	54	419	62	429	581	780	2
pigmentación	65	419	125	429	581	780	2
racial	127	419	152	429	581	780	2
y	155	419	160	429	581	780	2
la	163	419	171	429	581	780	2
edad	174	419	195	429	581	780	2
de	198	419	208	429	581	780	2
los	211	419	224	429	581	780	2
pacientes.	227	419	270	429	581	780	2
1,2	270	417	281	424	581	780	2
En	54	431	66	441	581	780	2
la	69	431	77	441	581	780	2
unidad	80	431	110	441	581	780	2
de	112	431	123	441	581	780	2
Oncología	126	431	171	441	581	780	2
Ocular	174	431	204	441	581	780	2
del	207	431	221	441	581	780	2
Hospital	223	431	261	441	581	780	2
Clí-	263	431	281	441	581	780	2
nico	54	443	73	453	581	780	2
Universitario	76	443	133	453	581	780	2
de	136	443	147	453	581	780	2
Valladolid,	149	443	197	453	581	780	2
entre	200	443	222	453	581	780	2
1993	225	443	247	453	581	780	2
y	250	443	256	453	581	780	2
2007	259	443	281	453	581	780	2
se	54	455	63	465	581	780	2
han	66	455	82	465	581	780	2
diagnosticado	85	455	146	465	581	780	2
314	149	455	165	465	581	780	2
tumores	168	455	204	465	581	780	2
conjuntivales,	206	455	267	465	581	780	2
de	270	455	281	465	581	780	2
los	54	467	67	477	581	780	2
cuales	71	467	99	477	581	780	2
149	104	467	120	477	581	780	2
(48%)	125	467	153	477	581	780	2
fueron	157	467	186	477	581	780	2
melanocíticos	191	467	252	477	581	780	2
(87%	257	467	281	477	581	780	2
benignos),	54	479	100	489	581	780	2
124	104	479	120	489	581	780	2
(39,6%)	124	479	160	489	581	780	2
de	163	479	174	489	581	780	2
origen	177	479	206	489	581	780	2
epitelial	209	479	245	489	581	780	2
(64,5%	248	479	281	489	581	780	2
precancerosos),	54	492	123	502	581	780	2
30	129	492	140	502	581	780	2
(9,6%)	146	492	176	502	581	780	2
originados	182	492	229	502	581	780	2
en	235	492	245	502	581	780	2
tejidos	251	492	281	502	581	780	2
blandos	54	504	88	514	581	780	2
y	92	504	97	514	581	780	2
10	101	504	112	514	581	780	2
(3,2%)	115	504	146	514	581	780	2
de	149	504	160	514	581	780	2
estirpe	163	504	193	514	581	780	2
linfoid	196	504	226	514	581	780	2
(3,4).	229	504	253	514	581	780	2
En	257	504	269	514	581	780	2
la	273	504	281	514	581	780	2
mayoría	54	516	90	526	581	780	2
de	93	516	103	526	581	780	2
los	106	516	118	526	581	780	2
casos,	121	516	148	526	581	780	2
la	150	516	158	526	581	780	2
diferenciación	161	516	224	526	581	780	2
clínica	227	516	256	526	581	780	2
entre	259	516	281	526	581	780	2
lesiones	54	528	89	538	581	780	2
benignas	92	528	131	538	581	780	2
precancerosas	134	528	196	538	581	780	2
y	199	528	204	538	581	780	2
malignas	207	528	247	538	581	780	2
es	250	528	259	538	581	780	2
difí-	262	528	281	538	581	780	2
cil,	54	540	68	550	581	780	2
precisando	71	540	118	550	581	780	2
la	121	540	129	550	581	780	2
realización	132	540	180	550	581	780	2
de	184	540	194	550	581	780	2
una	197	540	213	550	581	780	2
biopsia	216	540	248	550	581	780	2
para	251	540	270	550	581	780	2
el	273	540	281	550	581	780	2
diagnóstico	54	552	105	562	581	780	2
definitivo.	111	552	156	562	581	780	2
En	163	552	175	562	581	780	2
muchas	182	552	216	562	581	780	2
ocasiones	223	552	266	562	581	780	2
la	273	552	281	562	581	780	2
biopsia,	54	564	88	575	581	780	2
es	91	564	100	575	581	780	2
terapéutica	103	564	151	575	581	780	2
al	153	564	161	575	581	780	2
mismo	164	564	194	575	581	780	2
tiempo	196	564	227	575	581	780	2
ya	230	564	240	575	581	780	2
que	243	564	258	575	581	780	2
con-	261	564	281	575	581	780	2
lleva	54	577	75	587	581	780	2
la	78	577	86	587	581	780	2
extirpación	89	577	138	587	581	780	2
completa	141	577	181	587	581	780	2
en	185	577	195	587	581	780	2
el	198	577	206	587	581	780	2
caso	209	577	229	587	581	780	2
de	232	577	242	587	581	780	2
lesiones	245	577	281	587	581	780	2
circunscritas	54	589	109	599	581	780	2
(biopsia	112	589	148	599	581	780	2
escisional).	151	589	201	599	581	780	2
RECUERDO	92	624	167	636	581	780	2
ANATOMO-	170	624	242	636	581	780	2
HISTOLÓGICO	120	638	214	650	581	780	2
La	65	662	76	672	581	780	2
conjuntiva	81	662	126	672	581	780	2
es	131	662	140	672	581	780	2
una	145	662	160	672	581	780	2
membrana	165	662	211	672	581	780	2
mucosa	216	662	249	672	581	780	2
fina	254	662	271	672	581	780	2
y	275	662	281	672	581	780	2
flexible	54	674	87	684	581	780	2
que	91	674	107	684	581	780	2
se	110	674	119	684	581	780	2
extiende	123	674	160	684	581	780	2
desde	163	674	188	684	581	780	2
la	192	674	200	684	581	780	2
superficie	203	674	247	684	581	780	2
interna	250	674	281	684	581	780	2
de	54	686	64	696	581	780	2
los	67	686	80	696	581	780	2
párpados	82	686	122	696	581	780	2
(palpebral)	124	686	173	696	581	780	2
a	175	686	180	696	581	780	2
los	182	686	195	696	581	780	2
fornix	198	686	225	696	581	780	2
y	227	686	233	696	581	780	2
a	235	686	240	696	581	780	2
la	243	686	251	696	581	780	2
super-	253	686	281	696	581	780	2
ficie	54	698	73	709	581	780	2
anterior	76	698	110	709	581	780	2
del	113	698	127	709	581	780	2
globo	129	698	155	709	581	780	2
ocular	157	698	185	709	581	780	2
(bulbar)	188	698	223	709	581	780	2
hasta	226	698	249	709	581	780	2
el	251	698	259	709	581	780	2
lim-	262	698	281	709	581	780	2
8	54	720	59	729	581	780	2
bo	300	394	311	404	581	780	2
esclero-corneal	315	394	382	404	581	780	2
(limbal).	385	394	424	404	581	780	2
Entre	427	394	451	404	581	780	2
sus	454	394	468	404	581	780	2
funciones	472	394	515	404	581	780	2
se	518	394	527	404	581	780	2
encuentran	300	406	349	417	581	780	2
la	352	406	360	417	581	780	2
contribución	364	406	419	417	581	780	2
al	422	406	430	417	581	780	2
film	434	406	452	417	581	780	2
lagrimal	455	406	492	417	581	780	2
precor-	495	406	527	417	581	780	2
neal	300	419	319	429	581	780	2
mediante	322	419	363	429	581	780	2
la	366	419	374	429	581	780	2
producción	377	419	427	429	581	780	2
de	430	419	441	429	581	780	2
la	444	419	452	429	581	780	2
capa	456	419	476	429	581	780	2
mucosa,	479	419	516	429	581	780	2
el	519	419	527	429	581	780	2
ser	300	431	313	441	581	780	2
una	317	431	333	441	581	780	2
importante	337	431	385	441	581	780	2
barrera	389	431	420	441	581	780	2
para	424	431	443	441	581	780	2
los	447	431	460	441	581	780	2
cuerpos	464	431	498	441	581	780	2
extra-	502	431	527	441	581	780	2
ños	300	443	316	453	581	780	2
y	318	443	324	453	581	780	2
las	327	443	339	453	581	780	2
infecciones	342	443	392	453	581	780	2
y	395	443	400	453	581	780	2
la	403	443	411	453	581	780	2
zona	414	443	434	453	581	780	2
límbica	437	443	470	453	581	780	2
en	473	443	483	453	581	780	2
el	486	443	494	453	581	780	2
mante-	497	443	527	453	581	780	2
nimiento	300	455	340	465	581	780	2
del	343	455	356	465	581	780	2
epitelio	359	455	392	465	581	780	2
corneal.	395	455	430	465	581	780	2
La	433	455	445	465	581	780	2
vascularización	448	455	516	465	581	780	2
la	519	455	527	465	581	780	2
recibe	300	467	327	477	581	780	2
de	332	467	342	477	581	780	2
ramas	347	467	373	477	581	780	2
de	378	467	388	477	581	780	2
las	393	467	405	477	581	780	2
arcadas	409	467	442	477	581	780	2
marginales	447	467	495	477	581	780	2
de	499	467	510	477	581	780	2
los	514	467	527	477	581	780	2
párpados	300	479	340	489	581	780	2
(tarsal)	343	479	374	489	581	780	2
y	377	479	383	489	581	780	2
de	385	479	396	489	581	780	2
las	399	479	411	489	581	780	2
arterias	414	479	446	489	581	780	2
ciliares	449	479	481	489	581	780	2
anteriores	484	479	527	489	581	780	2
(bulbar).	300	492	338	502	581	780	2
Las	342	492	357	502	581	780	2
conexiones	361	492	410	502	581	780	2
linfáticas	413	492	453	502	581	780	2
de	457	492	467	502	581	780	2
la	470	492	478	502	581	780	2
conjuntiva	481	492	527	502	581	780	2
son	300	504	316	514	581	780	2
paralelas	319	504	359	514	581	780	2
a	362	504	367	514	581	780	2
las	371	504	383	514	581	780	2
de	387	504	397	514	581	780	2
los	401	504	414	514	581	780	2
párpados	418	504	457	514	581	780	2
drenando	461	504	502	514	581	780	2
a	506	504	511	514	581	780	2
los	514	504	527	514	581	780	2
nódulos	300	516	335	526	581	780	2
linfáticos	340	516	381	526	581	780	2
preauriculares	385	516	448	526	581	780	2
y	452	516	458	526	581	780	2
submandibula-	462	516	527	526	581	780	2
res	300	528	313	538	581	780	2
y	316	528	322	538	581	780	2
la	324	528	332	538	581	780	2
inervación	335	528	381	538	581	780	2
sensorial	384	528	423	538	581	780	2
la	426	528	434	538	581	780	2
recibe	437	528	464	538	581	780	2
del	466	528	480	538	581	780	2
V	483	528	490	538	581	780	2
par	493	528	507	538	581	780	2
cra-	510	528	527	538	581	780	2
neal	300	540	319	550	581	780	2
(1,2,5,6).	322	540	362	550	581	780	2
Histológicamente	311	552	388	562	581	780	2
(5,6)	390	552	411	562	581	780	2
es	413	552	422	562	581	780	2
similar	425	552	455	562	581	780	2
a	457	552	462	562	581	780	2
otras	464	552	486	562	581	780	2
membra-	488	552	527	562	581	780	2
nas	300	564	315	575	581	780	2
mucosas	317	564	355	575	581	780	2
y	358	564	363	575	581	780	2
se	366	564	375	575	581	780	2
compone	377	564	417	575	581	780	2
de	420	564	430	575	581	780	2
un	432	564	443	575	581	780	2
epitelio	446	564	478	575	581	780	2
estratifica-	481	564	527	575	581	780	2
do	300	577	311	587	581	780	2
no	316	577	327	587	581	780	2
queratinizado	331	577	390	587	581	780	2
de	394	577	405	587	581	780	2
dos	409	577	424	587	581	780	2
o	428	577	434	587	581	780	2
más	438	577	456	587	581	780	2
capas	460	577	484	587	581	780	2
sobre	488	577	512	587	581	780	2
un	516	577	527	587	581	780	2
estroma	300	589	335	599	581	780	2
formado	338	589	375	599	581	780	2
por	379	589	393	599	581	780	2
tejido	397	589	422	599	581	780	2
conectivo	425	589	467	599	581	780	2
fibrovascular	470	589	527	599	581	780	2
que	300	601	316	611	581	780	2
contiene	320	601	356	611	581	780	2
vasos,	360	601	387	611	581	780	2
nervios	390	601	422	611	581	780	2
y	425	601	431	611	581	780	2
linfáticos	434	601	475	611	581	780	2
(fig.	478	601	496	611	581	780	2
1).	500	601	512	611	581	780	2
En	515	601	527	611	581	780	2
la	300	613	308	623	581	780	2
capa	313	613	333	623	581	780	2
basal	337	613	359	623	581	780	2
del	363	613	377	623	581	780	2
epitelio	381	613	414	623	581	780	2
se	418	613	427	623	581	780	2
observan	431	613	470	623	581	780	2
melanocitos	475	613	527	623	581	780	2
que	300	625	316	635	581	780	2
producen	319	625	359	635	581	780	2
melanina	362	625	402	635	581	780	2
y	404	625	410	635	581	780	2
la	412	625	420	635	581	780	2
inyectan	423	625	459	635	581	780	2
a	462	625	467	635	581	780	2
las	469	625	482	635	581	780	2
células	484	625	514	635	581	780	2
de	517	625	527	635	581	780	2
alrededor.	300	637	344	647	581	780	2
A	347	637	355	647	581	780	2
lo	359	637	368	647	581	780	2
largo	371	637	394	647	581	780	2
de	397	637	408	647	581	780	2
todo	412	637	431	647	581	780	2
el	435	637	443	647	581	780	2
epitelio	446	637	479	647	581	780	2
se	483	637	492	647	581	780	2
pueden	496	637	527	647	581	780	2
observar	300	649	338	660	581	780	2
células	341	649	371	660	581	780	2
caliciformes,	374	649	430	660	581	780	2
encargadas	434	649	482	660	581	780	2
de	485	649	495	660	581	780	2
produ-	498	649	527	660	581	780	2
cir	300	662	312	672	581	780	2
el	316	662	324	672	581	780	2
componente	329	662	382	672	581	780	2
mucoide	386	662	424	672	581	780	2
del	428	662	441	672	581	780	2
film	446	662	464	672	581	780	2
lagrimal,	468	662	507	672	581	780	2
que	511	662	527	672	581	780	2
son	300	674	316	684	581	780	2
más	319	674	336	684	581	780	2
numerosas	340	674	386	684	581	780	2
en	390	674	400	684	581	780	2
la	403	674	411	684	581	780	2
porción	414	674	448	684	581	780	2
ínfero	451	674	477	684	581	780	2
nasal	480	674	502	684	581	780	2
de	506	674	516	684	581	780	2
la	519	674	527	684	581	780	2
conjuntiva	300	686	346	696	581	780	2
bulbar.	349	686	378	696	581	780	2
En	381	686	393	696	581	780	2
el	396	686	404	696	581	780	2
canto	407	686	431	696	581	780	2
interno	434	686	465	696	581	780	2
se	467	686	477	696	581	780	2
encuentran	479	686	527	696	581	780	2
el	300	698	308	708	581	780	2
pliegue	311	698	343	708	581	780	2
semilunar	345	698	388	708	581	780	2
y	391	698	396	708	581	780	2
la	399	698	407	708	581	780	2
carúncula	409	698	452	708	581	780	2
en	454	698	465	708	581	780	2
la	467	698	475	708	581	780	2
que	478	698	494	708	581	780	2
se	496	698	505	708	581	780	2
pue-	508	698	527	708	581	780	2
ARCH	216	720	238	728	581	780	2
SOC	240	720	256	728	581	780	2
ESP	258	720	272	728	581	780	2
OFTALMOL	274	720	317	728	581	780	2
2009;	320	720	338	728	581	780	2
84:	340	720	350	728	581	780	2
7-22	352	720	367	728	581	780	2
Tumores	445	62	474	69	581	780	3
de	476	62	483	69	581	780	3
la	485	62	491	69	581	780	3
conjuntiva	493	62	527	69	581	780	3
Fig.	300	177	317	186	581	780	3
2:	319	177	328	186	581	780	3
Papiloma	333	177	371	186	581	780	3
escamoso:	374	177	416	186	581	780	3
A:	418	177	428	186	581	780	3
Lesion	430	177	457	186	581	780	3
sesil	459	177	477	186	581	780	3
en	479	177	489	186	581	780	3
conjunti-	491	177	527	186	581	780	3
va	300	188	310	197	581	780	3
bulbar,	313	188	342	197	581	780	3
sonrosada,	345	188	389	197	581	780	3
ricamente	393	188	433	197	581	780	3
vascularizada.	436	188	494	197	581	780	3
B:	497	188	507	197	581	780	3
His-	510	188	527	197	581	780	3
topatológicamente	300	199	375	208	581	780	3
se	377	199	385	208	581	780	3
observa	388	199	419	208	581	780	3
epitelio	422	199	452	208	581	780	3
acantótico	454	199	496	208	581	780	3
alrede-	498	199	527	208	581	780	3
dor	300	210	314	219	581	780	3
de	318	210	327	219	581	780	3
ejes	330	210	346	219	581	780	3
conectivo-	349	210	391	219	581	780	3
vasculares	394	210	437	219	581	780	3
(Hematoxilina	440	210	498	219	581	780	3
eosina	501	210	527	219	581	780	3
HE4X).	300	221	331	230	581	780	3
Fig.	54	239	70	248	581	780	3
1:	73	239	81	248	581	780	3
Histología	86	239	128	248	581	780	3
de	131	239	141	248	581	780	3
conjuntiva	143	239	185	248	581	780	3
normal:	188	239	220	248	581	780	3
Epitelio	223	239	255	248	581	780	3
estra-	257	239	281	248	581	780	3
tificado	54	250	84	259	581	780	3
no	89	250	99	259	581	780	3
queratinizado	103	250	159	259	581	780	3
con	163	250	178	259	581	780	3
melanocitos	182	250	231	259	581	780	3
en	235	250	244	259	581	780	3
la	249	250	257	259	581	780	3
capa	261	250	281	259	581	780	3
basal	54	261	75	270	581	780	3
y	78	261	83	270	581	780	3
células	85	261	114	270	581	780	3
caliciformes	116	261	166	270	581	780	3
que	168	261	183	270	581	780	3
tiñen	185	261	205	270	581	780	3
positivamente	208	261	263	270	581	780	3
con	266	261	281	270	581	780	3
la	54	272	62	281	581	780	3
tinción	64	272	92	281	581	780	3
de	95	272	104	281	581	780	3
PAS	110	272	127	281	581	780	3
(40X).	130	272	155	281	581	780	3
den	54	297	70	307	581	780	3
encontrar	75	297	116	307	581	780	3
folículos	121	297	159	307	581	780	3
pilosos	165	297	196	307	581	780	3
finos	201	297	223	307	581	780	3
y	228	297	233	307	581	780	3
glándulas	239	297	281	307	581	780	3
sebáceas	54	309	92	319	581	780	3
e	95	309	100	319	581	780	3
incluso	103	309	134	319	581	780	3
glándulas	137	309	179	319	581	780	3
lagrimales	182	309	227	319	581	780	3
accesorias.	230	309	277	319	581	780	3
A	65	321	73	331	581	780	3
lo	75	321	84	331	581	780	3
largo	86	321	108	331	581	780	3
de	111	321	121	331	581	780	3
la	124	321	132	331	581	780	3
conjuntiva	135	321	180	331	581	780	3
bulbar	182	321	210	331	581	780	3
y	212	321	218	331	581	780	3
hasta	221	321	243	331	581	780	3
los	245	321	258	331	581	780	3
plie-	261	321	281	331	581	780	3
gues	54	333	74	343	581	780	3
subtarsales	76	333	124	343	581	780	3
de	126	333	137	343	581	780	3
los	140	333	152	343	581	780	3
parpados	155	333	194	343	581	780	3
existe	197	333	222	343	581	780	3
una	224	333	240	343	581	780	3
capa	243	333	263	343	581	780	3
lin-	266	333	281	343	581	780	3
foide	54	345	76	355	581	780	3
que	78	345	94	355	581	780	3
en	96	345	107	355	581	780	3
algunas	109	345	142	355	581	780	3
zonas	144	345	169	355	581	780	3
forma	171	345	197	355	581	780	3
agregados	199	345	243	355	581	780	3
especia-	245	345	281	355	581	780	3
lizados	54	357	84	367	581	780	3
llamados	89	357	127	367	581	780	3
Tejido	132	357	159	367	581	780	3
Linfoide	163	357	201	367	581	780	3
Asociado	205	357	246	367	581	780	3
a	250	357	255	367	581	780	3
Con-	259	357	281	367	581	780	3
juntiva	54	369	83	380	581	780	3
(Conjunctival-associated	87	369	193	380	581	780	3
Lymphoid	197	369	242	380	581	780	3
Tissue	245	369	273	380	581	780	3
-	277	369	281	380	581	780	3
CALT)	54	382	85	392	581	780	3
correspondiente	88	382	156	392	581	780	3
al	159	382	167	392	581	780	3
Tejido	170	382	197	392	581	780	3
Linfoide	200	382	237	392	581	780	3
Asociado	240	382	281	392	581	780	3
a	54	394	59	404	581	780	3
Mucosas	63	394	102	404	581	780	3
(Mucosa-associated	106	394	191	404	581	780	3
Lymphoid	196	394	240	404	581	780	3
Tissue	245	394	272	404	581	780	3
-	277	394	281	404	581	780	3
MALT)	54	406	87	416	581	780	3
de	91	406	101	416	581	780	3
otras	105	406	126	416	581	780	3
regiones	130	406	167	416	581	780	3
del	171	406	184	416	581	780	3
organismo,	188	406	236	416	581	780	3
formados	240	406	281	416	581	780	3
por	54	418	68	428	581	780	3
acúmulos	71	418	112	428	581	780	3
de	115	418	125	428	581	780	3
linfocitos	127	418	168	428	581	780	3
T	171	418	177	428	581	780	3
y	180	418	185	428	581	780	3
B	188	418	195	428	581	780	3
relacionados	198	418	252	428	581	780	3
con	255	418	270	428	581	780	3
el	273	418	281	428	581	780	3
proceso	54	430	87	440	581	780	3
de	90	430	100	440	581	780	3
información	103	430	156	440	581	780	3
antigénica	159	430	203	440	581	780	3
(5-7).	206	430	230	440	581	780	3
nica.	300	248	321	258	581	780	3
La	324	248	336	258	581	780	3
fuente	339	248	367	258	581	780	3
de	369	248	380	258	581	780	3
la	383	248	391	258	581	780	3
inflamación	394	248	446	258	581	780	3
suele	449	248	472	258	581	780	3
ser	475	248	488	258	581	780	3
una	491	248	507	258	581	780	3
pin-	509	248	527	258	581	780	3
guécula	300	261	335	271	581	780	3
o	340	261	345	271	581	780	3
pterigion	351	261	390	271	581	780	3
preexistente	395	261	448	271	581	780	3
con	454	261	469	271	581	780	3
inflamación	475	261	527	271	581	780	3
crónica	300	273	333	283	581	780	3
en	336	273	346	283	581	780	3
los	350	273	362	283	581	780	3
que	366	273	382	283	581	780	3
el	385	273	393	283	581	780	3
epitelio	396	273	429	283	581	780	3
comienza	432	273	474	283	581	780	3
a	478	273	482	283	581	780	3
proliferar	486	273	527	283	581	780	3
y	300	285	306	295	581	780	3
queratinizarse.	313	285	378	295	581	780	3
Clínicamente	385	285	444	295	581	780	3
consiste	451	285	487	295	581	780	3
en	494	285	504	295	581	780	3
una	511	285	527	295	581	780	3
masa	300	297	323	307	581	780	3
elevada	328	297	361	307	581	780	3
de	366	297	376	307	581	780	3
color	381	297	403	307	581	780	3
sonrosado,	408	297	455	307	581	780	3
de	460	297	471	307	581	780	3
crecimiento	475	297	527	307	581	780	3
rápido,	300	309	331	319	581	780	3
similar	334	309	364	319	581	780	3
a	367	309	371	319	581	780	3
una	374	309	390	319	581	780	3
lesión	392	309	418	319	581	780	3
carcinomatosa,	421	309	487	319	581	780	3
que	489	309	505	319	581	780	3
pue-	508	309	527	319	581	780	3
de	300	321	311	331	581	780	3
tener	316	321	338	331	581	780	3
aspecto	342	321	375	331	581	780	3
leucopláquico.	380	321	445	331	581	780	3
Histológicamente	450	321	527	331	581	780	3
el	300	333	308	344	581	780	3
epitelio	311	333	344	344	581	780	3
prolifera	346	333	384	344	581	780	3
formando	387	333	429	344	581	780	3
lóbulos,	432	333	467	344	581	780	3
y	469	333	475	344	581	780	3
presenta	477	333	514	344	581	780	3
un	516	333	527	344	581	780	3
aumento	300	346	338	356	581	780	3
de	341	346	351	356	581	780	3
actividad	354	346	394	356	581	780	3
mitótica	396	346	433	356	581	780	3
secundario	435	346	483	356	581	780	3
a	485	346	490	356	581	780	3
la	493	346	501	356	581	780	3
infla-	503	346	527	356	581	780	3
mación;	300	358	336	368	581	780	3
se	338	358	347	368	581	780	3
distingue	350	358	390	368	581	780	3
del	393	358	406	368	581	780	3
carcinoma	409	358	454	368	581	780	3
escamoso	457	358	500	368	581	780	3
por	502	358	517	368	581	780	3
la	519	358	527	368	581	780	3
falta	300	370	320	380	581	780	3
de	325	370	336	380	581	780	3
atipia	341	370	365	380	581	780	3
nuclear	371	370	403	380	581	780	3
y	408	370	414	380	581	780	3
la	419	370	427	380	581	780	3
marcada	432	370	469	380	581	780	3
inflamación	475	370	527	380	581	780	3
estromal	300	382	338	392	581	780	3
subyacente.	343	382	395	392	581	780	3
Una	400	382	418	392	581	780	3
variante	423	382	458	392	581	780	3
de	463	382	474	392	581	780	3
esta	479	382	496	392	581	780	3
lesión	501	382	527	392	581	780	3
con	300	394	316	404	581	780	3
morfología	320	394	368	404	581	780	3
redondeada,	372	394	425	404	581	780	3
bordes	428	394	458	404	581	780	3
abruptos	461	394	499	404	581	780	3
y	502	394	507	404	581	780	3
ele-	511	394	527	404	581	780	3
vados	300	406	326	416	581	780	3
es	329	406	338	416	581	780	3
el	341	406	349	416	581	780	3
queratoacantoma	352	406	427	416	581	780	3
(1,2).	430	406	454	416	581	780	3
Precancerosos	300	443	367	453	581	780	3
TUMORES	89	467	155	479	581	780	3
EPITELIALES	158	467	245	479	581	780	3
Benignos	54	493	97	503	581	780	3
Papiloma	65	517	109	527	581	780	3
escamoso.	111	517	158	527	581	780	3
Se	160	517	171	527	581	780	3
presentan	174	517	216	527	581	780	3
como	218	517	243	527	581	780	3
lesiones	245	517	281	527	581	780	3
exofíticas,	54	529	99	539	581	780	3
de	102	529	112	539	581	780	3
color	114	529	137	539	581	780	3
sonrosado,	139	529	187	539	581	780	3
de	189	529	199	539	581	780	3
consistencia	202	529	256	539	581	780	3
blan-	258	529	281	539	581	780	3
da	54	541	64	552	581	780	3
y	69	541	75	552	581	780	3
superficie	79	541	122	552	581	780	3
irregular.	127	541	167	552	581	780	3
Pueden	172	541	204	552	581	780	3
ser	209	541	222	552	581	780	3
de	227	541	237	552	581	780	3
etiología	242	541	281	552	581	780	3
viral	54	554	74	564	581	780	3
(papilomavirus	78	554	144	564	581	780	3
humano),	148	554	190	564	581	780	3
y	193	554	199	564	581	780	3
en	203	554	213	564	581	780	3
este	217	554	234	564	581	780	3
caso	238	554	257	564	581	780	3
pue-	261	554	281	564	581	780	3
den	54	566	70	576	581	780	3
recurrir.	74	566	109	576	581	780	3
Tienden	113	566	148	576	581	780	3
a	152	566	157	576	581	780	3
ser	161	566	174	576	581	780	3
pedunculados	178	566	238	576	581	780	3
en	242	566	253	576	581	780	3
niños	257	566	281	576	581	780	3
(más	54	578	75	588	581	780	3
frecuentes	80	578	125	588	581	780	3
en	129	578	140	588	581	780	3
fórnix	144	578	171	588	581	780	3
inferior)	175	578	212	588	581	780	3
y	216	578	222	588	581	780	3
sesiles	226	578	255	588	581	780	3
(mas	259	578	281	588	581	780	3
frecuentes	54	590	99	600	581	780	3
en	102	590	113	600	581	780	3
conjuntiva	116	590	162	600	581	780	3
bulbar)	165	590	196	600	581	780	3
en	199	590	210	600	581	780	3
adultos.	213	590	247	600	581	780	3
Suelen	251	590	281	600	581	780	3
ser	54	602	67	612	581	780	3
asintomáticos,	71	602	134	612	581	780	3
sin	138	602	151	612	581	780	3
signos	155	602	183	612	581	780	3
inflamatorios	187	602	245	612	581	780	3
asocia-	249	602	281	612	581	780	3
dos.	54	614	72	624	581	780	3
Clínicamente	75	614	133	624	581	780	3
pueden	136	614	168	624	581	780	3
ser	171	614	184	624	581	780	3
difíciles	187	614	222	624	581	780	3
de	225	614	235	624	581	780	3
distinguir	238	614	281	624	581	780	3
de	54	626	64	637	581	780	3
lesiones	67	626	103	637	581	780	3
precancerosas	106	626	168	637	581	780	3
y	171	626	176	637	581	780	3
carcinomatosas.	179	626	250	637	581	780	3
Histo-	253	626	281	637	581	780	3
lógicamente	54	639	108	649	581	780	3
consisten	111	639	152	649	581	780	3
en	155	639	165	649	581	780	3
ejes	169	639	186	649	581	780	3
conectivo-vasculares	189	639	281	649	581	780	3
recubiertos	54	651	103	661	581	780	3
de	108	651	118	661	581	780	3
epitelio	123	651	156	661	581	780	3
conjuntival	161	651	210	661	581	780	3
acantótico,	215	651	263	661	581	780	3
sin	268	651	281	661	581	780	3
signos	54	663	82	673	581	780	3
de	85	663	95	673	581	780	3
atipia	98	663	123	673	581	780	3
(fig.	126	663	144	673	581	780	3
2)	147	663	156	673	581	780	3
(1,2,8).	159	663	191	673	581	780	3
Hiperplasia	65	675	119	685	581	780	3
pseudoepiteliomatosa	126	675	226	685	581	780	3
o	232	675	238	685	581	780	3
pseudo-	244	675	281	685	581	780	3
carcinomatosa.	54	687	125	697	581	780	3
Es	132	687	143	697	581	780	3
una	149	687	165	697	581	780	3
hiperplasia	172	687	220	697	581	780	3
del	227	687	241	697	581	780	3
epitelio	248	687	281	697	581	780	3
reactiva	54	699	88	709	581	780	3
a	91	699	96	709	581	780	3
inflamación	99	699	152	709	581	780	3
o	155	699	161	709	581	780	3
procesos	164	699	202	709	581	780	3
de	206	699	216	709	581	780	3
irritación	219	699	260	709	581	780	3
cró-	263	699	281	709	581	780	3
Queratosis	311	467	362	477	581	780	3
actínica.	366	467	406	477	581	780	3
Son	410	467	428	477	581	780	3
lesiones	432	467	468	477	581	780	3
leucopláqui-	472	467	527	477	581	780	3
cas,	300	479	317	489	581	780	3
bien	320	479	339	489	581	780	3
circunscritas,	343	479	401	489	581	780	3
elevadas,	404	479	444	489	581	780	3
límbicas,	448	479	488	489	581	780	3
que	491	479	507	489	581	780	3
cre-	510	479	527	489	581	780	3
cen	300	491	316	501	581	780	3
lentamente	318	491	366	501	581	780	3
en	369	491	379	501	581	780	3
el	381	491	389	501	581	780	3
epitelio	392	491	425	501	581	780	3
del	427	491	440	501	581	780	3
área	443	491	461	501	581	780	3
interpalpebral,	463	491	527	501	581	780	3
generalmente	300	504	360	514	581	780	3
sobre	362	504	386	514	581	780	3
una	389	504	405	514	581	780	3
pinguécula	408	504	456	514	581	780	3
o	459	504	464	514	581	780	3
pterigion	467	504	507	514	581	780	3
pre-	509	504	527	514	581	780	3
existente	300	516	339	526	581	780	3
y	343	516	349	526	581	780	3
pueden	352	516	384	526	581	780	3
simular	388	516	421	526	581	780	3
un	424	516	435	526	581	780	3
carcinoma.	439	516	487	526	581	780	3
Histoló-	491	516	527	526	581	780	3
gicamente	300	528	346	538	581	780	3
se	351	528	360	538	581	780	3
caracterizan	366	528	419	538	581	780	3
por	425	528	439	538	581	780	3
placas	445	528	473	538	581	780	3
de	478	528	489	538	581	780	3
epitelio	494	528	527	538	581	780	3
acantótico	300	540	346	550	581	780	3
e	351	540	356	550	581	780	3
hiperqueratótico	361	540	433	550	581	780	3
de	439	540	449	550	581	780	3
bordes	455	540	484	550	581	780	3
abruptos	489	540	527	550	581	780	3
con	300	552	316	562	581	780	3
diferentes	319	552	363	562	581	780	3
grados	366	552	395	562	581	780	3
de	398	552	408	562	581	780	3
atipia	411	552	436	562	581	780	3
celular	439	552	469	562	581	780	3
que	472	552	488	562	581	780	3
no	491	552	502	562	581	780	3
suele	505	552	527	562	581	780	3
alcanzar	300	564	337	574	581	780	3
la	342	564	350	574	581	780	3
totalidad	354	564	393	574	581	780	3
del	397	564	411	574	581	780	3
epitelio	415	564	448	574	581	780	3
(displasia	453	564	495	574	581	780	3
leve	499	564	517	574	581	780	3
o	522	564	527	574	581	780	3
moderada),	300	576	350	587	581	780	3
y	353	576	358	587	581	780	3
degeneración	361	576	419	587	581	780	3
elastótica	422	576	464	587	581	780	3
en	466	576	476	587	581	780	3
el	479	576	487	587	581	780	3
estroma.	490	576	527	587	581	780	3
Puede	300	589	327	599	581	780	3
evolucionar	331	589	383	599	581	780	3
a	387	589	392	599	581	780	3
carcinoma	396	589	442	599	581	780	3
escamoso	446	589	489	599	581	780	3
de	493	589	503	599	581	780	3
con-	508	589	527	599	581	780	3
juntiva,	300	601	333	611	581	780	3
aunque	336	601	368	611	581	780	3
es	371	601	380	611	581	780	3
raro	383	601	401	611	581	780	3
(fig.	404	601	422	611	581	780	3
3)	425	601	434	611	581	780	3
(1,9).	438	601	461	611	581	780	3
Neoplasias	311	613	362	623	581	780	3
intraepiteliales:	369	613	443	623	581	780	3
Displasias/carci-	450	613	527	623	581	780	3
noma	300	625	327	635	581	780	3
in	330	625	339	635	581	780	3
situ.	343	625	363	635	581	780	3
Es	366	625	377	635	581	780	3
uno	380	625	397	635	581	780	3
de	400	625	411	635	581	780	3
los	414	625	427	635	581	780	3
tumores	431	625	466	635	581	780	3
mas	469	625	487	635	581	780	3
frecuen-	491	625	527	635	581	780	3
tes	300	637	313	647	581	780	3
de	316	637	326	647	581	780	3
la	329	637	337	647	581	780	3
superficie	341	637	384	647	581	780	3
ocular	387	637	414	647	581	780	3
con	417	637	433	647	581	780	3
una	437	637	452	647	581	780	3
incidencia	456	637	501	647	581	780	3
apro-	504	637	527	647	581	780	3
ximada	300	649	333	659	581	780	3
de	335	649	346	659	581	780	3
2	348	649	354	659	581	780	3
casos/100.000	357	649	419	659	581	780	3
personas	422	649	460	659	581	780	3
por	463	649	478	659	581	780	3
año.	480	649	499	659	581	780	3
Clíni-	502	649	527	659	581	780	3
camente	300	661	337	672	581	780	3
aparece	340	661	373	672	581	780	3
en	376	661	387	672	581	780	3
pacientes	389	661	430	672	581	780	3
de	433	661	443	672	581	780	3
60-70	446	661	472	672	581	780	3
años	475	661	495	672	581	780	3
de	498	661	508	672	581	780	3
piel	511	661	527	672	581	780	3
clara.	300	674	325	684	581	780	3
Pueden	328	674	361	684	581	780	3
aparecer	364	674	401	684	581	780	3
en	405	674	416	684	581	780	3
jóvenes	419	674	453	684	581	780	3
inmunosuprimi-	456	674	527	684	581	780	3
dos	300	686	316	696	581	780	3
y	319	686	324	696	581	780	3
pueden	327	686	359	696	581	780	3
ser	362	686	375	696	581	780	3
bilaterales.	378	686	426	696	581	780	3
Son	429	686	446	696	581	780	3
lesiones	450	686	485	696	581	780	3
gelatino-	488	686	527	696	581	780	3
sas,	300	698	317	708	581	780	3
sesiles	322	698	351	708	581	780	3
o	357	698	362	708	581	780	3
papilomatosas,	368	698	434	708	581	780	3
con	439	698	455	708	581	780	3
tendencia	461	698	503	708	581	780	3
a	509	698	514	708	581	780	3
la	519	698	527	708	581	780	3
ARCH	216	720	238	727	581	780	3
SOC	240	720	256	727	581	780	3
ESP	258	720	272	727	581	780	3
OFTALMOL	274	720	318	727	581	780	3
2009;	320	720	338	727	581	780	3
84:	340	720	350	727	581	780	3
7-22	353	720	367	727	581	780	3
9	522	720	527	729	581	780	3
SAORNIL	54	62	88	69	581	780	4
MA,	91	62	106	69	581	780	4
et	108	62	114	69	581	780	4
al.	116	62	123	69	581	780	4
Fig.	54	170	70	179	581	780	4
3:	73	170	81	179	581	780	4
Queratosis	86	170	130	179	581	780	4
Actínica.	132	170	168	179	581	780	4
A:	171	170	180	179	581	780	4
Lesión	183	170	209	179	581	780	4
límbica,	212	170	244	179	581	780	4
elevada,	247	170	281	179	581	780	4
leucopláquica.	54	181	113	190	581	780	4
B:	116	181	125	190	581	780	4
Epitelio	128	181	159	190	581	780	4
acantótico,	162	181	207	190	581	780	4
con	210	181	224	190	581	780	4
una	227	181	242	190	581	780	4
displasia	244	181	281	190	581	780	4
leve	54	192	70	201	581	780	4
y	73	192	77	201	581	780	4
queratinización	80	192	143	201	581	780	4
superficial	146	192	189	201	581	780	4
que	191	192	206	201	581	780	4
confiere	209	192	241	201	581	780	4
el	244	192	252	201	581	780	4
aspec-	254	192	281	201	581	780	4
to	54	203	62	212	581	780	4
leucopláquico	64	203	121	212	581	780	4
(HE4X).	124	203	157	212	581	780	4
extensión	54	226	96	236	581	780	4
difusa	102	226	129	236	581	780	4
superficial,	135	226	184	236	581	780	4
generalmente	190	226	250	236	581	780	4
en	256	226	266	236	581	780	4
la	273	226	281	236	581	780	4
hendidura	54	239	98	249	581	780	4
interpalpebral	104	239	165	249	581	780	4
afectando	171	239	213	249	581	780	4
al	219	239	227	249	581	780	4
limbo	233	239	259	249	581	780	4
con	265	239	281	249	581	780	4
bordes	54	251	83	261	581	780	4
mal	87	251	104	261	581	780	4
definidos	108	251	148	261	581	780	4
y	152	251	158	261	581	780	4
suelen	162	251	190	261	581	780	4
extenderse	194	251	241	261	581	780	4
sobre	245	251	269	261	581	780	4
el	273	251	281	261	581	780	4
epitelio	54	263	87	273	581	780	4
corneal.	91	263	126	273	581	780	4
Patogénicamente	130	263	205	273	581	780	4
son	210	263	225	273	581	780	4
afines	229	263	255	273	581	780	4
a	259	263	264	273	581	780	4
las	268	263	281	273	581	780	4
displasias	54	275	97	285	581	780	4
que	100	275	116	285	581	780	4
aparecen	119	275	158	285	581	780	4
en	162	275	172	285	581	780	4
las	175	275	188	285	581	780	4
mucosas	191	275	229	285	581	780	4
no	232	275	243	285	581	780	4
expues-	247	275	281	285	581	780	4
tas,	54	287	69	297	581	780	4
y	72	287	77	297	581	780	4
en	80	287	90	297	581	780	4
su	93	287	103	297	581	780	4
desarrollo	106	287	150	297	581	780	4
se	153	287	162	297	581	780	4
ha	165	287	175	297	581	780	4
implicado	178	287	222	297	581	780	4
el	225	287	233	297	581	780	4
papiloma-	236	287	281	297	581	780	4
virus	54	299	76	309	581	780	4
humano	79	299	115	309	581	780	4
(mas	118	299	140	309	581	780	4
aun	143	299	159	309	581	780	4
en	163	299	173	309	581	780	4
pacientes	177	299	218	309	581	780	4
con	221	299	237	309	581	780	4
enferme-	241	299	281	309	581	780	4
dad	54	311	70	322	581	780	4
bilateral	74	311	110	322	581	780	4
e	115	311	120	322	581	780	4
inmunosuprimidos),	125	311	214	322	581	780	4
el	218	311	226	322	581	780	4
virus	231	311	253	322	581	780	4
de	258	311	268	322	581	780	4
la	273	311	281	322	581	780	4
inmunodeficiencia	54	324	135	334	581	780	4
adquirida,	139	324	183	334	581	780	4
la	187	324	195	334	581	780	4
exposición	199	324	246	334	581	780	4
solar	250	324	271	334	581	780	4
y	275	324	281	334	581	780	4
factores	54	336	89	346	581	780	4
ambientales	93	336	145	346	581	780	4
como	149	336	174	346	581	780	4
exposición	178	336	225	346	581	780	4
a	229	336	234	346	581	780	4
derivados	238	336	281	346	581	780	4
del	54	348	67	358	581	780	4
petróleo,	72	348	111	358	581	780	4
aceites	116	348	146	358	581	780	4
industriales,	151	348	204	358	581	780	4
tabaquismo	209	348	260	358	581	780	4
etc.	265	348	281	358	581	780	4
(fig.	54	360	72	370	581	780	4
4)	75	360	84	370	581	780	4
(2,10,11).	87	360	130	370	581	780	4
La	65	372	76	382	581	780	4
apariencia	79	372	124	382	581	780	4
clínica	126	372	156	382	581	780	4
es	158	372	167	382	581	780	4
consecuencia	169	372	228	382	581	780	4
de	231	372	241	382	581	780	4
los	243	372	256	382	581	780	4
cam-	259	372	281	382	581	780	4
bios	54	384	72	394	581	780	4
histológicos	76	384	129	394	581	780	4
que	134	384	149	394	581	780	4
consisten	154	384	194	394	581	780	4
en	199	384	209	394	581	780	4
la	213	384	221	394	581	780	4
aparición	225	384	266	394	581	780	4
de	270	384	281	394	581	780	4
una	54	396	70	407	581	780	4
hiperplasia	72	396	120	407	581	780	4
epitelial	123	396	158	407	581	780	4
de	161	396	171	407	581	780	4
grado	174	396	199	407	581	780	4
variable,	201	396	239	407	581	780	4
en	241	396	252	407	581	780	4
la	254	396	262	407	581	780	4
que	265	396	281	407	581	780	4
parte	54	409	76	419	581	780	4
o	79	409	84	419	581	780	4
todo	87	409	107	419	581	780	4
el	110	409	118	419	581	780	4
espesor	121	409	154	419	581	780	4
del	157	409	170	419	581	780	4
epitelio	173	409	206	419	581	780	4
corneal	209	409	242	419	581	780	4
se	245	409	254	419	581	780	4
susti-	257	409	281	419	581	780	4
tuye	54	421	73	431	581	780	4
por	77	421	91	431	581	780	4
una	95	421	111	431	581	780	4
proliferación	115	421	171	431	581	780	4
células	175	421	206	431	581	780	4
atípicas	210	421	243	431	581	780	4
(displa-	247	421	281	431	581	780	4
sia)	54	433	70	443	581	780	4
que	73	433	89	443	581	780	4
comienza	92	433	135	443	581	780	4
en	138	433	148	443	581	780	4
las	152	433	164	443	581	780	4
capas	168	433	192	443	581	780	4
basales	195	433	227	443	581	780	4
del	231	433	244	443	581	780	4
epitelio	248	433	281	443	581	780	4
pudiendo	54	445	95	455	581	780	4
afectar	97	445	127	455	581	780	4
a	130	445	135	455	581	780	4
parte	137	445	159	455	581	780	4
(displasia	161	445	204	455	581	780	4
leve,	206	445	227	455	581	780	4
moderada	229	445	273	455	581	780	4
o	275	445	281	455	581	780	4
grave)	54	457	82	467	581	780	4
o	84	457	90	467	581	780	4
la	92	457	100	467	581	780	4
totalidad	103	457	141	467	581	780	4
del	144	457	157	467	581	780	4
epitelio	160	457	193	467	581	780	4
(carcinoma	195	457	245	467	581	780	4
in	247	457	256	467	581	780	4
situ).	258	457	281	467	581	780	4
El	54	469	64	479	581	780	4
termino	66	469	101	479	581	780	4
CIN	104	469	124	479	581	780	4
(conjunctival	127	469	188	479	581	780	4
intraepithelial	191	469	258	479	581	780	4
neo-	260	469	281	479	581	780	4
Fig.	300	291	317	300	581	780	4
5:	320	291	329	300	581	780	4
Neoplasia	334	291	374	300	581	780	4
intraepitelial	378	291	430	300	581	780	4
conjuntival	433	291	478	300	581	780	4
con	482	291	496	300	581	780	4
displa-	499	291	527	300	581	780	4
sia	300	302	312	311	581	780	4
grave	315	302	338	311	581	780	4
que	340	302	355	311	581	780	4
se	357	302	366	311	581	780	4
extiende	368	302	402	311	581	780	4
más	404	302	420	311	581	780	4
de	423	302	433	311	581	780	4
dos	435	302	449	311	581	780	4
tercios	452	302	479	311	581	780	4
del	482	302	494	311	581	780	4
espesor	497	302	527	311	581	780	4
del	300	313	313	322	581	780	4
epitelio	317	313	347	322	581	780	4
pero	352	313	371	322	581	780	4
respeta	375	313	405	322	581	780	4
las	410	313	421	322	581	780	4
capas	426	313	449	322	581	780	4
superficiales	454	313	505	322	581	780	4
y	510	313	515	322	581	780	4
la	519	313	527	322	581	780	4
membrana	300	324	343	333	581	780	4
basal	346	324	368	333	581	780	4
(HE40X).	370	324	409	333	581	780	4
plasia),	300	348	334	358	581	780	4
incluye	340	348	372	358	581	780	4
los	377	348	390	358	581	780	4
distintos	396	348	433	358	581	780	4
grados	438	348	468	358	581	780	4
de	473	348	483	358	581	780	4
displasia	489	348	527	358	581	780	4
(leve,	300	360	325	370	581	780	4
moderada	328	360	371	370	581	780	4
y	375	360	380	370	581	780	4
grave)	384	360	411	370	581	780	4
(fig.	415	360	433	370	581	780	4
5)	437	360	446	370	581	780	4
y	449	360	455	370	581	780	4
el	458	360	466	370	581	780	4
carcinoma	469	360	515	370	581	780	4
in	519	360	527	370	581	780	4
situ	300	372	316	382	581	780	4
(fig.	322	372	340	382	581	780	4
6),	345	372	357	382	581	780	4
implicando	362	372	412	382	581	780	4
que	417	372	433	382	581	780	4
estas	438	372	460	382	581	780	4
entidades	465	372	507	382	581	780	4
son	512	372	527	382	581	780	4
diferentes	300	384	344	394	581	780	4
niveles	346	384	377	394	581	780	4
del	380	384	393	394	581	780	4
espectro	396	384	433	394	581	780	4
del	435	384	449	394	581	780	4
desarrollo	452	384	496	394	581	780	4
de	498	384	509	394	581	780	4
una	511	384	527	394	581	780	4
neoplasia	300	396	342	407	581	780	4
intraepitelial,	348	396	406	407	581	780	4
considerada	412	396	465	407	581	780	4
como	471	396	495	407	581	780	4
lesión	501	396	527	407	581	780	4
precancerosa,	300	409	361	419	581	780	4
ya	364	409	374	419	581	780	4
que	378	409	393	419	581	780	4
si	397	409	404	419	581	780	4
las	407	409	420	419	581	780	4
células	423	409	453	419	581	780	4
atípicas	457	409	490	419	581	780	4
rompen	494	409	527	419	581	780	4
la	300	421	308	431	581	780	4
membrana	312	421	358	431	581	780	4
basal	361	421	384	431	581	780	4
e	387	421	392	431	581	780	4
invaden	395	421	429	431	581	780	4
el	433	421	441	431	581	780	4
tejido	444	421	469	431	581	780	4
subconjunti-	472	421	527	431	581	780	4
val	300	433	314	443	581	780	4
se	317	433	326	443	581	780	4
produce	330	433	366	443	581	780	4
el	369	433	377	443	581	780	4
carcinoma	381	433	427	443	581	780	4
escamoso	431	433	473	443	581	780	4
invasivo	477	433	513	443	581	780	4
de	517	433	527	443	581	780	4
conjuntiva	300	445	346	455	581	780	4
(1,9,10).	350	445	388	455	581	780	4
El	392	445	402	455	581	780	4
riesgo	406	445	433	455	581	780	4
de	437	445	447	455	581	780	4
desarrollar	451	445	498	455	581	780	4
carci-	502	445	527	455	581	780	4
noma	300	457	325	467	581	780	4
escamoso	327	457	370	467	581	780	4
es	373	457	382	467	581	780	4
bajo,	385	457	406	467	581	780	4
pero	409	457	428	467	581	780	4
probablemente	431	457	496	467	581	780	4
mayor	499	457	527	467	581	780	4
que	300	469	316	479	581	780	4
el	319	469	327	479	581	780	4
de	330	469	341	479	581	780	4
la	344	469	352	479	581	780	4
queratosis	355	469	399	479	581	780	4
actínica.	402	469	439	479	581	780	4
Fig.	54	689	70	698	581	780	4
4:	73	689	81	698	581	780	4
Neoplasias	86	689	130	698	581	780	4
Intraepiteliales	133	689	194	698	581	780	4
Conjuntivales	196	689	252	698	581	780	4
circunscritas:	254	689	310	698	581	780	4
lesiones	312	689	345	698	581	780	4
límbicas,	347	689	383	698	581	780	4
exofíticas,	386	689	427	698	581	780	4
vascularizadas	429	689	489	698	581	780	4
con	491	689	506	698	581	780	4
limi-	508	689	527	698	581	780	4
tes	54	700	65	709	581	780	4
netos,	68	700	91	709	581	780	4
que	94	700	108	709	581	780	4
invaden	111	700	143	709	581	780	4
cornea.	146	700	176	709	581	780	4
10	54	720	64	729	581	780	4
ARCH	216	720	238	728	581	780	4
SOC	240	720	256	728	581	780	4
ESP	258	720	272	728	581	780	4
OFTALMOL	274	720	317	728	581	780	4
2009;	320	720	338	728	581	780	4
84:	340	720	350	728	581	780	4
7-22	352	720	367	728	581	780	4
Tumores	445	62	474	69	581	780	5
de	476	62	483	69	581	780	5
la	485	62	491	69	581	780	5
conjuntiva	493	62	527	69	581	780	5
Fig.	54	252	70	261	581	780	5
6:	73	252	81	261	581	780	5
Neoplasia	86	252	127	261	581	780	5
Intraepitelial	130	252	183	261	581	780	5
Conjuntival	185	252	233	261	581	780	5
Difusa.	235	252	265	261	581	780	5
A:	267	252	277	261	581	780	5
Lesión	280	252	306	261	581	780	5
conjuntival	309	252	354	261	581	780	5
difusa,	357	252	384	261	581	780	5
elevada	387	252	418	261	581	780	5
y	421	252	425	261	581	780	5
vascularizada	428	252	484	261	581	780	5
que	487	252	502	261	581	780	5
cubre	504	252	527	261	581	780	5
toda	54	263	72	272	581	780	5
la	75	263	82	272	581	780	5
superficie	86	263	125	272	581	780	5
corneal.	128	263	161	272	581	780	5
B:	164	263	174	272	581	780	5
Carcinoma	177	263	222	272	581	780	5
in	225	263	233	272	581	780	5
situ	236	263	250	272	581	780	5
de	253	263	263	272	581	780	5
conjuntiva.	266	263	310	272	581	780	5
Hiperplasia	313	263	361	272	581	780	5
epitelial	364	263	397	272	581	780	5
con	400	263	415	272	581	780	5
displasia	418	263	454	272	581	780	5
que	457	263	471	272	581	780	5
se	474	263	483	272	581	780	5
extiende	486	263	519	272	581	780	5
a	522	263	527	272	581	780	5
todas	54	274	75	283	581	780	5
las	78	274	90	283	581	780	5
capas	93	274	116	283	581	780	5
del	119	274	131	283	581	780	5
epitelio	134	274	164	283	581	780	5
(HE10X).	166	274	205	283	581	780	5
Debido	65	298	97	308	581	780	5
a	100	298	104	308	581	780	5
la	107	298	115	308	581	780	5
imprecisión	118	298	170	308	581	780	5
de	172	298	183	308	581	780	5
sus	185	298	199	308	581	780	5
limites,	202	298	235	308	581	780	5
y	237	298	243	308	581	780	5
a	245	298	250	308	581	780	5
la	253	298	261	308	581	780	5
ten-	263	298	281	308	581	780	5
dencia	54	310	83	320	581	780	5
al	86	310	94	320	581	780	5
crecimiento	97	310	149	320	581	780	5
difuso,	153	310	183	320	581	780	5
es	186	310	195	320	581	780	5
mas	199	310	217	320	581	780	5
fácil	220	310	240	320	581	780	5
la	243	310	251	320	581	780	5
resec-	254	310	281	320	581	780	5
ción	54	322	73	333	581	780	5
incompleta	76	322	125	333	581	780	5
que	128	322	144	333	581	780	5
en	148	322	158	333	581	780	5
la	161	322	169	333	581	780	5
queratosis	173	322	217	333	581	780	5
actínica,	221	322	258	333	581	780	5
dan-	261	322	281	333	581	780	5
do	54	335	65	345	581	780	5
lugar	68	335	90	345	581	780	5
a	94	335	98	345	581	780	5
recidivas	102	335	141	345	581	780	5
frecuentes.	144	335	192	345	581	780	5
Su	195	335	206	345	581	780	5
curso,	209	335	236	345	581	780	5
compara-	239	335	281	345	581	780	5
do	54	347	65	357	581	780	5
con	68	347	84	357	581	780	5
lesiones	86	347	122	357	581	780	5
similares	125	347	165	357	581	780	5
en	167	347	178	357	581	780	5
otras	181	347	202	357	581	780	5
localizaciones	205	347	267	357	581	780	5
de	270	347	281	357	581	780	5
la	54	359	62	369	581	780	5
economía,	65	359	110	369	581	780	5
es	114	359	123	369	581	780	5
relativamente	126	359	185	369	581	780	5
benigno,	188	359	227	369	581	780	5
ya	230	359	240	369	581	780	5
que	243	359	259	369	581	780	5
sue-	262	359	281	369	581	780	5
le	54	371	62	381	581	780	5
permanecer	64	371	116	381	581	780	5
confinado	118	371	162	381	581	780	5
al	164	371	172	381	581	780	5
epitelio,	175	371	210	381	581	780	5
y	213	371	218	381	581	780	5
raras	221	371	242	381	581	780	5
veces	245	371	269	381	581	780	5
se	271	371	281	381	581	780	5
convierte	54	383	94	393	581	780	5
en	98	383	108	393	581	780	5
invasivo.	111	383	150	393	581	780	5
Es	153	383	164	393	581	780	5
decir,	168	383	192	393	581	780	5
la	195	383	203	393	581	780	5
mayoría	206	383	242	393	581	780	5
de	246	383	256	393	581	780	5
estas	259	383	281	393	581	780	5
lesiones	54	395	89	405	581	780	5
no	93	395	104	405	581	780	5
sigue	109	395	132	405	581	780	5
el	136	395	144	405	581	780	5
curso	148	395	172	405	581	780	5
de	176	395	187	405	581	780	5
un	191	395	202	405	581	780	5
verdadero	206	395	250	405	581	780	5
tumor	254	395	281	405	581	780	5
maligno,	54	408	93	418	581	780	5
invasivo	100	408	137	418	581	780	5
y	144	408	149	418	581	780	5
metastatizante	156	408	220	418	581	780	5
creando	227	408	263	418	581	780	5
un	269	408	281	418	581	780	5
mayor	54	420	82	430	581	780	5
problema	85	420	126	430	581	780	5
la	129	420	137	430	581	780	5
extensión	140	420	182	430	581	780	5
superficial	185	420	231	430	581	780	5
y	234	420	240	430	581	780	5
las	243	420	255	430	581	780	5
recu-	258	420	281	430	581	780	5
rrencias	54	432	89	442	581	780	5
que	94	432	110	442	581	780	5
el	115	432	123	442	581	780	5
riesgo	128	432	154	442	581	780	5
de	160	432	170	442	581	780	5
extensión	175	432	217	442	581	780	5
sistémica.	222	432	266	442	581	780	5
El	271	432	281	442	581	780	5
diagnóstico	54	444	105	454	581	780	5
precoz	108	444	137	454	581	780	5
es	140	444	150	454	581	780	5
importante	153	444	200	454	581	780	5
porque	204	444	234	454	581	780	5
la	238	444	246	454	581	780	5
biopsia	249	444	281	454	581	780	5
escisional	54	456	97	466	581	780	5
con	100	456	116	466	581	780	5
margen	119	456	152	466	581	780	5
de	155	456	166	466	581	780	5
resección	169	456	210	466	581	780	5
con	214	456	230	466	581	780	5
o	233	456	238	466	581	780	5
sin	241	456	254	466	581	780	5
trata-	257	456	281	466	581	780	5
mientos	54	468	89	478	581	780	5
adyuvantes	91	468	141	478	581	780	5
suele	144	468	166	478	581	780	5
ser	169	468	182	478	581	780	5
un	185	468	196	478	581	780	5
tratamiento	199	468	249	478	581	780	5
defini-	251	468	281	478	581	780	5
tivo.	300	298	320	308	581	780	5
Sin	322	298	337	308	581	780	5
embargo	340	298	378	308	581	780	5
lesiones	380	298	416	308	581	780	5
avanzadas	418	298	463	308	581	780	5
pueden	466	298	497	308	581	780	5
exten-	500	298	527	308	581	780	5
derse	300	310	324	320	581	780	5
por	326	310	341	320	581	780	5
la	344	310	352	320	581	780	5
totalidad	354	310	393	320	581	780	5
de	395	310	406	320	581	780	5
la	409	310	416	320	581	780	5
cornea	419	310	448	320	581	780	5
y	451	310	457	320	581	780	5
gran	459	310	479	320	581	780	5
parte	482	310	504	320	581	780	5
de	506	310	517	320	581	780	5
la	519	310	527	320	581	780	5
conjuntiva	300	322	346	333	581	780	5
haciendo	349	322	389	333	581	780	5
difícil	392	322	418	333	581	780	5
la	421	322	429	333	581	780	5
extirpación	432	322	481	333	581	780	5
completa,	484	322	527	333	581	780	5
poniendo	300	335	341	345	581	780	5
en	345	335	355	345	581	780	5
peligro	358	335	390	345	581	780	5
la	393	335	401	345	581	780	5
función	404	335	438	345	581	780	5
visual	441	335	467	345	581	780	5
y	471	335	476	345	581	780	5
precisando	480	335	527	345	581	780	5
tratamientos	300	347	355	357	581	780	5
quirúrgicos	357	347	407	357	581	780	5
complejos	410	347	455	357	581	780	5
y	457	347	463	357	581	780	5
terapias	465	347	500	357	581	780	5
adyu-	502	347	527	357	581	780	5
vantes	300	359	328	369	581	780	5
como	333	359	357	369	581	780	5
quimioterapia	361	359	422	369	581	780	5
tópica	427	359	454	369	581	780	5
(Mitomicina	458	359	513	369	581	780	5
C,	517	359	527	369	581	780	5
5-Fluorouracilo,	300	371	372	381	581	780	5
Interferon	375	371	419	381	581	780	5
alfa-2b)	421	371	456	381	581	780	5
(12-17)	459	371	492	381	581	780	5
(fig.	494	371	513	381	581	780	5
7).	515	371	527	381	581	780	5
Malignos	300	408	344	417	581	780	5
Carcinoma	311	432	364	442	581	780	5
escamoso.	369	432	416	442	581	780	5
Se	421	432	432	442	581	780	5
originan	437	432	474	442	581	780	5
a	478	432	483	442	581	780	5
partir	488	432	512	442	581	780	5
de	517	432	527	442	581	780	5
las	300	444	313	454	581	780	5
queratosis	317	444	362	454	581	780	5
actínicas	366	444	406	454	581	780	5
y	409	444	415	454	581	780	5
neoplasias	419	444	466	454	581	780	5
intraepitelia-	470	444	527	454	581	780	5
les	300	456	313	466	581	780	5
y	316	456	322	466	581	780	5
aparecen	325	456	365	466	581	780	5
cuando	368	456	400	466	581	780	5
un	403	456	414	466	581	780	5
carcinoma	418	456	464	466	581	780	5
in	467	456	476	466	581	780	5
situ	479	456	495	466	581	780	5
rompe	499	456	527	466	581	780	5
la	300	468	308	478	581	780	5
membrana	312	468	359	478	581	780	5
basal	363	468	386	478	581	780	5
e	389	468	394	478	581	780	5
invade	398	468	427	478	581	780	5
el	430	468	438	478	581	780	5
tejido	442	468	467	478	581	780	5
subconjunti-	471	468	527	478	581	780	5
Fig.	54	689	70	698	581	780	5
7:	73	689	81	698	581	780	5
Neoplasia	86	689	127	698	581	780	5
Intraepitelial	130	689	183	698	581	780	5
Corneoconjuntival	186	689	261	698	581	780	5
difusa	264	689	288	698	581	780	5
de	294	689	303	698	581	780	5
>	306	689	313	698	581	780	5
1	316	689	321	698	581	780	5
año	324	689	339	698	581	780	5
de	342	689	351	698	581	780	5
evolución	354	689	393	698	581	780	5
(A)	396	689	409	698	581	780	5
y	412	689	416	698	581	780	5
post	419	689	436	698	581	780	5
tratamiento	439	689	485	698	581	780	5
con	488	689	503	698	581	780	5
extir-	506	689	527	698	581	780	5
pación	54	700	81	709	581	780	5
parcial-biopsia	84	700	145	709	581	780	5
de	148	700	158	709	581	780	5
2/3	160	700	173	709	581	780	5
de	176	700	185	709	581	780	5
la	188	700	196	709	581	780	5
lesión	199	700	222	709	581	780	5
y	225	700	230	709	581	780	5
tratamiento	232	700	279	709	581	780	5
de	282	700	291	709	581	780	5
la	294	700	302	709	581	780	5
masa	305	700	326	709	581	780	5
residual	328	700	361	709	581	780	5
con	364	700	378	709	581	780	5
Mitomicina	381	700	427	709	581	780	5
C	430	700	437	709	581	780	5
tópica	439	700	464	709	581	780	5
(B).	467	700	482	709	581	780	5
ARCH	216	720	238	727	581	780	5
SOC	240	720	256	727	581	780	5
ESP	258	720	272	727	581	780	5
OFTALMOL	274	720	318	727	581	780	5
2009;	320	720	338	727	581	780	5
84:	340	720	350	727	581	780	5
7-22	353	720	367	727	581	780	5
11	517	720	527	729	581	780	5
SAORNIL	54	62	88	69	581	780	6
MA,	91	62	106	69	581	780	6
et	108	62	114	69	581	780	6
al.	116	62	123	69	581	780	6
Fig.	54	166	70	175	581	780	6
8:	72	166	81	175	581	780	6
Carcinoma	86	166	131	175	581	780	6
escamoso	133	166	172	175	581	780	6
de	174	166	183	175	581	780	6
conjuntiva	186	166	228	175	581	780	6
con	230	166	244	175	581	780	6
invasión	247	166	281	175	581	780	6
orbitaria	54	177	90	186	581	780	6
en	93	177	102	186	581	780	6
la	105	177	113	186	581	780	6
zona	116	177	135	186	581	780	6
nasal	138	177	160	186	581	780	6
(A).	163	177	178	186	581	780	6
Las	184	177	199	186	581	780	6
células	202	177	230	186	581	780	6
neoplásicas	233	177	281	186	581	780	6
han	54	188	69	197	581	780	6
roto	71	188	88	197	581	780	6
la	90	188	98	197	581	780	6
membrana	101	188	143	197	581	780	6
basal	146	188	167	197	581	780	6
e	170	188	174	197	581	780	6
invadido	177	188	212	197	581	780	6
el	214	188	221	197	581	780	6
tejido	224	188	246	197	581	780	6
subcon-	249	188	281	197	581	780	6
juntival	54	199	84	208	581	780	6
(B)	87	199	100	208	581	780	6
(HE4X).	103	199	136	208	581	780	6
val	54	224	67	234	581	780	6
accediendo	70	224	120	234	581	780	6
a	123	224	128	234	581	780	6
los	131	224	144	234	581	780	6
vasos	147	224	171	234	581	780	6
linfáticos	174	224	216	234	581	780	6
y	219	224	224	234	581	780	6
adquiriendo	227	224	281	234	581	780	6
potencial	54	236	95	247	581	780	6
metastático.	98	236	152	247	581	780	6
Clínicamente	155	236	215	247	581	780	6
aparece	218	236	253	247	581	780	6
como	256	236	281	247	581	780	6
una	54	249	70	259	581	780	6
lesión	73	249	100	259	581	780	6
exofitica,	102	249	144	259	581	780	6
sesil	147	249	167	259	581	780	6
o	170	249	175	259	581	780	6
pedunculada	178	249	235	259	581	780	6
en	238	249	248	259	581	780	6
el	251	249	259	259	581	780	6
área	262	249	281	259	581	780	6
de	54	261	64	271	581	780	6
exposición	68	261	117	271	581	780	6
interpalpebral,	121	261	186	271	581	780	6
de	190	261	200	271	581	780	6
aspecto	204	261	238	271	581	780	6
variable,	242	261	281	271	581	780	6
frecuentemente	54	273	123	283	581	780	6
cerca	129	273	152	283	581	780	6
del	158	273	171	283	581	780	6
limbo,	177	273	206	283	581	780	6
de	212	273	222	283	581	780	6
crecimiento	228	273	281	283	581	780	6
lento.	54	285	79	295	581	780	6
En	83	285	95	295	581	780	6
su	99	285	109	295	581	780	6
evolución	113	285	157	295	581	780	6
natural,	161	285	195	295	581	780	6
puede	199	285	225	295	581	780	6
crecer	229	285	257	295	581	780	6
ocu-	261	285	281	295	581	780	6
pando	54	297	81	307	581	780	6
toda	85	297	104	307	581	780	6
la	107	297	115	307	581	780	6
conjuntiva	119	297	166	307	581	780	6
bulbar	169	297	198	307	581	780	6
y	201	297	207	307	581	780	6
extenderse	210	297	258	307	581	780	6
pos-	261	297	281	307	581	780	6
teriormente	54	309	106	319	581	780	6
a	111	309	116	319	581	780	6
través	122	309	148	319	581	780	6
del	154	309	168	319	581	780	6
septum	173	309	205	319	581	780	6
orbitario,	211	309	253	319	581	780	6
inva-	258	309	281	319	581	780	6
diendo	54	321	84	332	581	780	6
la	88	321	96	332	581	780	6
orbita	99	321	125	332	581	780	6
(fig.	129	321	148	332	581	780	6
8),	151	321	163	332	581	780	6
o	166	321	172	332	581	780	6
invadir	175	321	206	332	581	780	6
la	210	321	218	332	581	780	6
lamela	221	321	251	332	581	780	6
escle-	254	321	281	332	581	780	6
rocorneal	54	334	96	344	581	780	6
penetrando	101	334	151	344	581	780	6
en	155	334	166	344	581	780	6
el	170	334	178	344	581	780	6
globo	183	334	208	344	581	780	6
ocular	212	334	241	344	581	780	6
(18,19).	245	334	281	344	581	780	6
Pero	54	346	74	356	581	780	6
en	78	346	88	356	581	780	6
la	92	346	100	356	581	780	6
mayoría	104	346	140	356	581	780	6
de	144	346	154	356	581	780	6
los	158	346	171	356	581	780	6
casos	174	346	199	356	581	780	6
tiende	202	346	230	356	581	780	6
a	233	346	238	356	581	780	6
ser	242	346	255	356	581	780	6
inva-	258	346	281	356	581	780	6
sivo	54	358	72	368	581	780	6
sólo	75	358	94	368	581	780	6
superficialmente,	97	358	174	368	581	780	6
y	177	358	183	368	581	780	6
a	186	358	190	368	581	780	6
tener	193	358	216	368	581	780	6
un	219	358	230	368	581	780	6
curso	233	358	257	368	581	780	6
rela-	260	358	281	368	581	780	6
tivamente	54	370	98	380	581	780	6
benigno.	101	370	140	380	581	780	6
A	143	370	151	380	581	780	6
pesar	154	370	178	380	581	780	6
del	181	370	195	380	581	780	6
acceso	198	370	228	380	581	780	6
a	231	370	236	380	581	780	6
los	240	370	253	380	581	780	6
vasos	256	370	281	380	581	780	6
linfáticos,	54	382	100	392	581	780	6
la	107	382	115	392	581	780	6
enfermedad	122	382	176	392	581	780	6
metastásica	183	382	236	392	581	780	6
es	243	382	253	392	581	780	6
rara,	260	382	281	392	581	780	6
encontrando	54	394	109	404	581	780	6
cifras	113	394	138	404	581	780	6
en	141	394	151	404	581	780	6
la	155	394	163	404	581	780	6
literatura	166	394	207	404	581	780	6
de	210	394	221	404	581	780	6
aproximada-	224	394	281	404	581	780	6
mente	54	407	81	417	581	780	6
el	88	407	96	417	581	780	6
1%.	103	407	121	417	581	780	6
En	128	407	140	417	581	780	6
pacientes	148	407	189	417	581	780	6
inmunosuprimidos	196	407	281	417	581	780	6
(trasplante	54	419	101	429	581	780	6
de	105	419	115	429	581	780	6
órganos,	118	419	156	429	581	780	6
SIDA)	160	419	189	429	581	780	6
existe	192	419	218	429	581	780	6
mayor	221	419	250	429	581	780	6
riesgo	253	419	281	429	581	780	6
de	54	431	64	441	581	780	6
desarrollar	68	431	116	441	581	780	6
este	119	431	136	441	581	780	6
carcinoma	140	431	186	441	581	780	6
y	189	431	195	441	581	780	6
en	198	431	209	441	581	780	6
estos	212	431	234	441	581	780	6
casos	238	431	262	441	581	780	6
son	265	431	281	441	581	780	6
mas	54	443	72	453	581	780	6
agresivos	74	443	116	453	581	780	6
y	119	443	124	453	581	780	6
con	127	443	143	453	581	780	6
mayor	146	443	174	453	581	780	6
potencial	177	443	218	453	581	780	6
metastatizan-	221	443	281	453	581	780	6
te	54	455	62	465	581	780	6
(1,2,20).	65	455	104	465	581	780	6
Histológicamente	65	467	142	477	581	780	6
la	146	467	154	477	581	780	6
mayoría	159	467	195	477	581	780	6
de	199	467	209	477	581	780	6
los	213	467	226	477	581	780	6
carcinomas	230	467	281	477	581	780	6
son	54	479	69	489	581	780	6
bien	74	479	93	489	581	780	6
diferenciados,	98	479	160	489	581	780	6
con	164	479	180	489	581	780	6
crecimiento	185	479	237	489	581	780	6
exofítico	242	479	281	489	581	780	6
de	54	492	64	502	581	780	6
células	68	492	99	502	581	780	6
epiteliales.	103	492	150	502	581	780	6
En	155	492	167	502	581	780	6
tumores	171	492	206	502	581	780	6
mas	211	492	228	502	581	780	6
avanzados,	233	492	281	502	581	780	6
suele	54	504	76	514	581	780	6
existir	79	504	106	514	581	780	6
inflamación	109	504	162	514	581	780	6
en	164	504	175	514	581	780	6
la	177	504	185	514	581	780	6
sustancia	188	504	228	514	581	780	6
propia,	231	504	262	514	581	780	6
que	265	504	281	514	581	780	6
contiene	54	516	91	526	581	780	6
nidos	94	516	118	526	581	780	6
de	121	516	132	526	581	780	6
células	135	516	165	526	581	780	6
atípicas,	169	516	205	526	581	780	6
que	208	516	224	526	581	780	6
suelen	227	516	255	526	581	780	6
tener	259	516	281	526	581	780	6
núcleos	54	528	87	538	581	780	6
hiperplásicos	91	528	149	538	581	780	6
e	153	528	158	538	581	780	6
hipercromáticos,	162	528	236	538	581	780	6
disquera-	240	528	281	538	581	780	6
tosis,	54	540	77	550	581	780	6
perlas	80	540	106	550	581	780	6
corneas	110	540	143	550	581	780	6
(colecciones	147	540	202	550	581	780	6
de	205	540	215	550	581	780	6
células	219	540	249	550	581	780	6
quera-	252	540	281	550	581	780	6
tinizadas)	54	552	97	562	581	780	6
y	100	552	105	562	581	780	6
mitosis	108	552	140	562	581	780	6
atípicas	143	552	177	562	581	780	6
(1,2,5).	180	552	212	562	581	780	6
Carcinoma	65	564	117	574	581	780	6
escamoso	122	564	166	574	581	780	6
fusiforme.	172	564	220	574	581	780	6
Son	225	564	242	575	581	780	6
raros	248	564	270	575	581	780	6
y	275	564	281	575	581	780	6
mucho	54	577	84	587	581	780	6
más	86	577	104	587	581	780	6
agresivos,	107	577	151	587	581	780	6
presentándose	153	577	215	587	581	780	6
como	218	577	243	587	581	780	6
lesiones	245	577	281	587	581	780	6
planas	54	589	82	599	581	780	6
con	85	589	101	599	581	780	6
gran	105	589	124	599	581	780	6
agresividad	128	589	178	599	581	780	6
y	182	589	187	599	581	780	6
tendencia	191	589	233	599	581	780	6
a	236	589	241	599	581	780	6
la	245	589	253	599	581	780	6
pene-	256	589	281	599	581	780	6
tración	54	601	84	611	581	780	6
intraocular,	88	601	138	611	581	780	6
simulando	141	601	187	611	581	780	6
en	190	601	200	611	581	780	6
ocasiones	203	601	246	611	581	780	6
ulceras	249	601	281	611	581	780	6
periféricas	54	613	100	623	581	780	6
corneales,	104	613	148	623	581	780	6
o	152	613	157	623	581	780	6
pterigion.	161	613	204	623	581	780	6
Histológicamen-	207	613	281	623	581	780	6
te,	54	625	64	635	581	780	6
las	68	625	80	635	581	780	6
células	83	625	113	635	581	780	6
son	116	625	132	635	581	780	6
fusiformes,	135	625	185	635	581	780	6
pleomórficas,	188	625	248	635	581	780	6
con	251	625	267	635	581	780	6
un	270	625	281	635	581	780	6
núcleo	54	637	83	647	581	780	6
hipercromático,	86	637	156	647	581	780	6
a	159	637	163	647	581	780	6
veces	167	637	191	647	581	780	6
difíciles	194	637	229	647	581	780	6
de	232	637	243	647	581	780	6
diferen-	246	637	281	647	581	780	6
ciar	54	650	70	660	581	780	6
de	77	650	87	660	581	780	6
fibroblastos,	93	650	148	660	581	780	6
pudiendo	154	650	195	660	581	780	6
ser	202	650	214	660	581	780	6
erróneamente	221	650	281	660	581	780	6
diagnosticados	54	662	119	672	581	780	6
como	122	662	146	672	581	780	6
histiocitomas	149	662	207	672	581	780	6
fibrosos	210	662	245	672	581	780	6
o	248	662	253	672	581	780	6
fibro-	256	662	281	672	581	780	6
sarcomas.	54	674	97	684	581	780	6
Los	100	674	117	684	581	780	6
estudios	119	674	155	684	581	780	6
immunohistoquimicos	158	674	256	684	581	780	6
posi-	259	674	281	684	581	780	6
tivos	54	686	75	696	581	780	6
para	80	686	99	696	581	780	6
citoqueratinas,	103	686	168	696	581	780	6
confirman	173	686	218	696	581	780	6
la	223	686	231	696	581	780	6
naturaleza	235	686	281	696	581	780	6
epitelial	54	698	89	708	581	780	6
de	92	698	103	708	581	780	6
este	106	698	123	708	581	780	6
tumor	126	698	152	708	581	780	6
(21).	155	698	176	708	581	780	6
12	54	720	64	729	581	780	6
Carcinoma	311	91	364	101	581	780	6
Mucoepidermoide.	366	91	454	101	581	780	6
Son	457	91	474	101	581	780	6
raros	476	91	498	101	581	780	6
y	501	91	506	101	581	780	6
sue-	509	91	527	101	581	780	6
len	300	103	314	113	581	780	6
aparecer	316	103	354	113	581	780	6
en	356	103	366	113	581	780	6
ancianos.	369	103	410	113	581	780	6
Son	413	103	430	113	581	780	6
más	432	103	450	113	581	780	6
agresivos	452	103	494	113	581	780	6
que	496	103	512	113	581	780	6
los	514	103	527	113	581	780	6
carcinomas	300	115	351	125	581	780	6
escamosos,	353	115	403	125	581	780	6
y	406	115	412	125	581	780	6
tienden	415	115	447	125	581	780	6
a	450	115	455	125	581	780	6
invadir	458	115	488	125	581	780	6
el	491	115	499	125	581	780	6
globo	502	115	527	125	581	780	6
ocular	300	127	328	137	581	780	6
y	331	127	337	137	581	780	6
la	340	127	348	137	581	780	6
órbita.	351	127	380	137	581	780	6
Suele	383	127	407	137	581	780	6
aparecer	411	127	448	137	581	780	6
en	451	127	462	137	581	780	6
fondo	465	127	491	137	581	780	6
de	494	127	504	137	581	780	6
saco	508	127	527	137	581	780	6
conjuntival,	300	139	352	149	581	780	6
presentando	357	139	410	149	581	780	6
un	416	139	427	149	581	780	6
componente	432	139	486	149	581	780	6
globular	491	139	527	149	581	780	6
amarillento	300	152	351	162	581	780	6
debido	353	152	383	162	581	780	6
al	386	152	394	162	581	780	6
componente	396	152	450	162	581	780	6
de	453	152	463	162	581	780	6
células	466	152	496	162	581	780	6
muco-	499	152	527	162	581	780	6
secretoras.	300	164	347	174	581	780	6
Sus	352	164	367	174	581	780	6
características	372	164	434	174	581	780	6
histológicas	438	164	491	174	581	780	6
son	495	164	511	174	581	780	6
las	515	164	527	174	581	780	6
de	300	176	311	186	581	780	6
una	313	176	329	186	581	780	6
neoplasia	332	176	374	186	581	780	6
epitelial,	376	176	414	186	581	780	6
que	417	176	433	186	581	780	6
contiene	436	176	473	186	581	780	6
una	476	176	492	186	581	780	6
propor-	494	176	527	186	581	780	6
ción	300	188	319	198	581	780	6
variable	324	188	359	198	581	780	6
de	363	188	373	198	581	780	6
células	378	188	408	198	581	780	6
secretoras	413	188	457	198	581	780	6
de	461	188	471	198	581	780	6
moco,	476	188	503	198	581	780	6
y	507	188	513	198	581	780	6
en	517	188	527	198	581	780	6
ocasiones	300	200	343	210	581	780	6
áreas	346	200	368	210	581	780	6
de	371	200	382	210	581	780	6
diferenciación	384	200	447	210	581	780	6
hacia	450	200	473	210	581	780	6
adenocarci-	476	200	527	210	581	780	6
noma	300	212	325	222	581	780	6
(1).	328	212	343	222	581	780	6
Tratamiento	300	249	359	259	581	780	6
de	362	249	373	259	581	780	6
los	376	249	389	259	581	780	6
tumores	392	249	430	259	581	780	6
epiteliales	433	249	480	259	581	780	6
Los	311	273	328	283	581	780	6
objetivos	332	273	371	283	581	780	6
del	375	273	389	283	581	780	6
tratamiento	393	273	443	283	581	780	6
de	447	273	457	283	581	780	6
los	461	273	474	283	581	780	6
tumores	477	273	513	283	581	780	6
de	517	273	527	283	581	780	6
conjuntiva	300	285	346	295	581	780	6
son:	349	285	368	295	581	780	6
•	311	297	315	307	581	780	6
Destruir	321	297	357	307	581	780	6
o	362	297	368	307	581	780	6
extirpar	373	297	407	307	581	780	6
completamente	413	297	480	307	581	780	6
el	485	297	493	307	581	780	6
tumor,	499	297	527	307	581	780	6
mediante	300	309	341	320	581	780	6
cirugía	344	309	374	320	581	780	6
y	377	309	382	320	581	780	6
tratamientos	385	309	440	320	581	780	6
adyuvantes	442	309	492	320	581	780	6
si	494	309	502	320	581	780	6
están	505	309	527	320	581	780	6
indicados	300	322	343	332	581	780	6
y	345	322	351	332	581	780	6
son	353	322	369	332	581	780	6
necesarios	371	322	417	332	581	780	6
(crioterapia,	420	322	473	332	581	780	6
quimioterá-	476	322	527	332	581	780	6
picos	300	334	324	344	581	780	6
tópicos,	327	334	361	344	581	780	6
radioterapia).	364	334	423	344	581	780	6
•	311	346	315	356	581	780	6
Realizar	321	346	357	356	581	780	6
un	361	346	372	356	581	780	6
diagnóstico	376	346	426	356	581	780	6
histopatológico	430	346	498	356	581	780	6
preci-	502	346	527	356	581	780	6
so,	300	358	313	368	581	780	6
ya	318	358	328	368	581	780	6
que	333	358	349	368	581	780	6
clínicamente	354	358	410	368	581	780	6
es	415	358	424	368	581	780	6
muy	429	358	449	368	581	780	6
difícil	454	358	480	368	581	780	6
distinguir	485	358	527	368	581	780	6
lesiones	300	370	336	380	581	780	6
benignas,	342	370	383	380	581	780	6
precancerosas	389	370	451	380	581	780	6
y	456	370	462	380	581	780	6
malignas.	467	370	510	380	581	780	6
La	516	370	527	380	581	780	6
confirmación	300	382	361	392	581	780	6
diagnóstica	368	382	419	392	581	780	6
permitirá	426	382	468	392	581	780	6
realizar	475	382	509	392	581	780	6
un	516	382	527	392	581	780	6
abordaje	300	395	338	405	581	780	6
terapéutico	341	395	390	405	581	780	6
correcto,	393	395	432	405	581	780	6
así	435	395	447	405	581	780	6
como	450	395	474	405	581	780	6
del	477	395	491	405	581	780	6
pronós-	494	395	527	405	581	780	6
tico	300	407	317	417	581	780	6
y	320	407	325	417	581	780	6
seguimiento	328	407	382	417	581	780	6
del	385	407	399	417	581	780	6
paciente.	402	407	441	417	581	780	6
•	311	419	315	429	581	780	6
Minimizar	321	419	367	429	581	780	6
las	370	419	382	429	581	780	6
recurrencias	385	419	439	429	581	780	6
Para	311	431	331	441	581	780	6
ello	335	431	352	441	581	780	6
se	356	431	365	441	581	780	6
debe	369	431	390	441	581	780	6
realizar	394	431	428	441	581	780	6
una	431	431	448	441	581	780	6
evaluación	452	431	500	441	581	780	6
preo-	504	431	527	441	581	780	6
peratoria	300	443	340	453	581	780	6
completa	344	443	385	453	581	780	6
que	389	443	405	453	581	780	6
incluya	409	443	442	453	581	780	6
una	446	443	462	453	581	780	6
aproximación	466	443	527	453	581	780	6
clínica	300	455	330	465	581	780	6
al	334	455	342	465	581	780	6
diagnostico	345	455	397	465	581	780	6
lo	401	455	409	465	581	780	6
mas	413	455	431	465	581	780	6
precisa	434	455	466	465	581	780	6
posible,	469	455	505	465	581	780	6
si	508	455	516	465	581	780	6
la	519	455	527	465	581	780	6
lesión	300	467	327	477	581	780	6
es	330	467	339	477	581	780	6
circunscrita	342	467	395	477	581	780	6
o	398	467	403	477	581	780	6
difusa,	406	467	436	477	581	780	6
uni	439	467	454	477	581	780	6
o	456	467	462	477	581	780	6
bilateral,	465	467	505	477	581	780	6
si	508	467	515	477	581	780	6
se	518	467	527	477	581	780	6
sospecha	300	480	341	490	581	780	6
si	346	480	353	490	581	780	6
es	358	480	367	490	581	780	6
precancerosa	372	480	431	490	581	780	6
o	436	480	441	490	581	780	6
maligna.	446	480	485	490	581	780	6
Se	490	480	501	490	581	780	6
debe	506	480	527	490	581	780	6
evaluar	300	492	333	502	581	780	6
extensión	336	492	379	502	581	780	6
del	382	492	396	502	581	780	6
tumor	399	492	426	502	581	780	6
determinando	429	492	491	502	581	780	6
la	494	492	502	502	581	780	6
exis-	506	492	527	502	581	780	6
tencia	300	504	327	514	581	780	6
de	331	504	342	514	581	780	6
invasión	346	504	383	514	581	780	6
intraocular	387	504	436	514	581	780	6
y/o	440	504	454	514	581	780	6
orbitaria,	458	504	499	514	581	780	6
reali-	503	504	527	514	581	780	6
zando	300	516	327	526	581	780	6
la	331	516	339	526	581	780	6
palpación	344	516	387	526	581	780	6
de	391	516	402	526	581	780	6
los	406	516	419	526	581	780	6
linfáticos	423	516	465	526	581	780	6
regionales	469	516	515	526	581	780	6
y,	520	516	527	526	581	780	6
cuando	300	528	333	538	581	780	6
se	336	528	345	538	581	780	6
considere	348	528	391	538	581	780	6
indicado	394	528	433	538	581	780	6
estudio	435	528	468	538	581	780	6
de	471	528	481	538	581	780	6
extensión	484	528	527	538	581	780	6
sistémica	300	540	342	550	581	780	6
para	347	540	367	550	581	780	6
detección	372	540	415	550	581	780	6
de	420	540	430	550	581	780	6
metástasis	435	540	482	550	581	780	6
(que	487	540	507	550	581	780	6
son	512	540	527	550	581	780	6
raras)	300	552	326	563	581	780	6
(22).	329	552	351	563	581	780	6
En	311	565	324	575	581	780	6
general,	327	565	363	575	581	780	6
para	366	565	385	575	581	780	6
los	389	565	402	575	581	780	6
tumores	405	565	441	575	581	780	6
circunscritos,	445	565	505	575	581	780	6
lím-	509	565	527	575	581	780	6
bicos	300	577	324	587	581	780	6
o	328	577	334	587	581	780	6
de	338	577	348	587	581	780	6
conjuntiva	352	577	399	587	581	780	6
bulbar,	403	577	434	587	581	780	6
la	438	577	446	587	581	780	6
extirpación	450	577	500	587	581	780	6
com-	504	577	527	587	581	780	6
pleta	300	589	322	599	581	780	6
(biopsia	325	589	361	599	581	780	6
escisional)	364	589	412	599	581	780	6
con	415	589	431	599	581	780	6
la	434	589	442	599	581	780	6
mínima	445	589	479	599	581	780	6
manipula-	482	589	527	599	581	780	6
ción	300	601	320	611	581	780	6
posible	322	601	355	611	581	780	6
y	357	601	363	611	581	780	6
un	365	601	377	611	581	780	6
margen	379	601	412	611	581	780	6
de	415	601	426	611	581	780	6
resección	428	601	471	611	581	780	6
de	473	601	484	611	581	780	6
3	486	601	492	611	581	780	6
a	494	601	499	611	581	780	6
5	502	601	507	611	581	780	6
mm	510	601	527	611	581	780	6
puede	300	613	327	623	581	780	6
ser	330	613	343	623	581	780	6
tratamiento	347	613	398	623	581	780	6
suficiente.	401	613	447	623	581	780	6
La	450	613	462	623	581	780	6
capa	465	613	486	623	581	780	6
de	489	613	500	623	581	780	6
Bow-	503	613	527	623	581	780	6
man	300	625	320	635	581	780	6
debe	322	625	343	635	581	780	6
respetarse	346	625	391	635	581	780	6
ya	394	625	405	635	581	780	6
que	407	625	423	635	581	780	6
su	426	625	436	635	581	780	6
extirpación	439	625	489	635	581	780	6
facilita-	492	625	527	635	581	780	6
ría	300	638	312	648	581	780	6
la	316	638	324	648	581	780	6
penetración	328	638	380	648	581	780	6
intraocular	384	638	433	648	581	780	6
de	436	638	447	648	581	780	6
la	451	638	459	648	581	780	6
recurrencia	462	638	513	648	581	780	6
en	517	638	527	648	581	780	6
caso	300	650	320	660	581	780	6
de	324	650	335	660	581	780	6
existir.	339	650	369	660	581	780	6
La	374	650	385	660	581	780	6
crioterapia	389	650	437	660	581	780	6
y	442	650	447	660	581	780	6
el	451	650	459	660	581	780	6
control	464	650	495	660	581	780	6
de	499	650	510	660	581	780	6
los	514	650	527	660	581	780	6
bordes	300	662	330	672	581	780	6
de	334	662	344	672	581	780	6
resección	347	662	390	672	581	780	6
mediante	393	662	434	672	581	780	6
biopsias	438	662	474	672	581	780	6
intraopera-	478	662	527	672	581	780	6
torias	300	674	325	684	581	780	6
han	330	674	346	684	581	780	6
demostrado	351	674	403	684	581	780	6
disminuir	408	674	451	684	581	780	6
las	455	674	468	684	581	780	6
recurrencias	472	674	527	684	581	780	6
en	300	686	311	696	581	780	6
el	316	686	324	696	581	780	6
caso	328	686	348	696	581	780	6
de	353	686	363	696	581	780	6
lesiones	368	686	404	696	581	780	6
precancerosas	409	686	472	696	581	780	6
y	477	686	482	696	581	780	6
malignas	487	686	527	696	581	780	6
(20,22-24).	300	698	351	708	581	780	6
ARCH	216	720	238	728	581	780	6
SOC	240	720	256	728	581	780	6
ESP	258	720	272	728	581	780	6
OFTALMOL	274	720	317	728	581	780	6
2009;	320	720	338	728	581	780	6
84:	340	720	350	728	581	780	6
7-22	352	720	367	728	581	780	6
Tumores	445	62	474	69	581	780	7
de	476	62	483	69	581	780	7
la	485	62	491	69	581	780	7
conjuntiva	493	62	527	69	581	780	7
Fig.	54	205	70	214	581	780	7
9:	73	205	81	214	581	780	7
Nevus	86	205	111	214	581	780	7
de	114	205	123	214	581	780	7
conjuntiva	126	205	168	214	581	780	7
en	171	205	181	214	581	780	7
la	184	205	191	214	581	780	7
primera	194	205	227	214	581	780	7
década	230	205	258	214	581	780	7
de	261	205	271	214	581	780	7
la	274	205	282	214	581	780	7
vida	284	205	302	214	581	780	7
(A),	305	205	320	214	581	780	7
en	323	205	332	214	581	780	7
el	335	205	342	214	581	780	7
adulto,	345	205	373	214	581	780	7
con	376	205	391	214	581	780	7
quistes	394	205	421	214	581	780	7
característicos	424	205	484	214	581	780	7
(B)	487	205	499	214	581	780	7
y	505	205	510	214	581	780	7
con	513	205	527	214	581	780	7
cambios	54	216	87	225	581	780	7
en	90	216	99	225	581	780	7
coloración	102	216	145	225	581	780	7
y	148	216	153	225	581	780	7
bordes:	155	216	186	225	581	780	7
sospecha	189	216	225	225	581	780	7
de	228	216	237	225	581	780	7
malignización	240	216	297	225	581	780	7
(C).	300	216	315	225	581	780	7
En	65	249	77	259	581	780	7
las	80	249	93	259	581	780	7
lesiones	96	249	132	259	581	780	7
difusas	136	249	167	259	581	780	7
y	170	249	176	259	581	780	7
extensas,	180	249	219	259	581	780	7
en	223	249	233	259	581	780	7
las	237	249	249	259	581	780	7
que	253	249	269	259	581	780	7
la	273	249	281	259	581	780	7
resección	54	261	95	271	581	780	7
completa	100	261	141	271	581	780	7
es	146	261	155	271	581	780	7
difícil,	160	261	189	271	581	780	7
se	194	261	204	271	581	780	7
debe	209	261	229	271	581	780	7
realizar	235	261	268	271	581	780	7
la	273	261	281	271	581	780	7
extirpación	54	273	103	283	581	780	7
más	107	273	124	283	581	780	7
amplia	128	273	158	283	581	780	7
posible,	161	273	196	283	581	780	7
y	200	273	205	283	581	780	7
que	209	273	225	283	581	780	7
nos	228	273	243	283	581	780	7
permita	247	273	281	283	581	780	7
el	54	285	62	295	581	780	7
diagnóstico	65	285	116	295	581	780	7
histopatológico	120	285	188	295	581	780	7
preciso.	191	285	226	295	581	780	7
Si	230	285	239	295	581	780	7
la	243	285	251	295	581	780	7
resec-	254	285	281	295	581	780	7
ción	54	297	73	307	581	780	7
es	77	297	86	307	581	780	7
muy	90	297	109	307	581	780	7
amplia	113	297	143	307	581	780	7
se	147	297	157	307	581	780	7
pueden	161	297	192	307	581	780	7
realizar	196	297	229	307	581	780	7
injertos	233	297	266	307	581	780	7
de	270	297	281	307	581	780	7
mucosa	54	309	87	320	581	780	7
conjuntival	90	309	139	320	581	780	7
o	142	309	148	320	581	780	7
bucal	151	309	174	320	581	780	7
autóloga.	177	309	218	320	581	780	7
Para	221	309	240	320	581	780	7
el	243	309	251	320	581	780	7
tumor	254	309	281	320	581	780	7
residual,	54	322	91	332	581	780	7
se	94	322	103	332	581	780	7
emplean	105	322	143	332	581	780	7
terapias	145	322	179	332	581	780	7
adyuvantes	182	322	231	332	581	780	7
como,	233	322	260	332	581	780	7
qui-	263	322	281	332	581	780	7
mioterápicos	54	334	111	344	581	780	7
tópicos	115	334	147	344	581	780	7
(Mitomicina	151	334	206	344	581	780	7
C,	210	334	220	344	581	780	7
5-Fluoroura-	224	334	281	344	581	780	7
cilo,	54	346	73	356	581	780	7
interferon)	76	346	123	356	581	780	7
en	126	346	137	356	581	780	7
incluso	140	346	171	356	581	780	7
radioterapia	174	346	227	356	581	780	7
(25,15-17).	230	346	279	356	581	780	7
Si	65	358	74	368	581	780	7
existe	80	358	105	368	581	780	7
invasión	111	358	147	368	581	780	7
intraocular	153	358	201	368	581	780	7
esta	207	358	224	368	581	780	7
indicada	230	358	267	368	581	780	7
la	273	358	281	368	581	780	7
enucleación;	54	370	109	380	581	780	7
si	113	370	120	380	581	780	7
además	123	370	156	380	581	780	7
hay	159	370	175	380	581	780	7
invasión	178	370	215	380	581	780	7
orbitaria	218	370	255	380	581	780	7
ante-	259	370	281	380	581	780	7
rior,	54	382	72	392	581	780	7
exenteración	75	382	131	392	581	780	7
anterior,	134	382	171	392	581	780	7
con	174	382	190	392	581	780	7
conservación	193	382	251	392	581	780	7
de	254	382	265	392	581	780	7
los	268	382	281	392	581	780	7
parpados,	54	395	96	405	581	780	7
siempre	101	395	136	405	581	780	7
que	140	395	156	405	581	780	7
la	161	395	169	405	581	780	7
conjuntiva	173	395	219	405	581	780	7
palpebral	224	395	265	405	581	780	7
no	270	395	281	405	581	780	7
esté	54	407	71	417	581	780	7
afectada.	74	407	113	417	581	780	7
TUMORES	76	442	142	454	581	780	7
MELANOCÍTICOS	145	442	259	454	581	780	7
Los	65	468	81	478	581	780	7
tumores	84	468	119	478	581	780	7
pigmentados	122	468	179	478	581	780	7
de	181	468	192	478	581	780	7
la	195	468	203	478	581	780	7
conjuntiva	206	468	251	478	581	780	7
repre-	254	468	281	478	581	780	7
sentan	54	480	82	490	581	780	7
aproximadamente	87	480	166	490	581	780	7
un	171	480	182	490	581	780	7
50%	187	480	207	490	581	780	7
de	212	480	223	490	581	780	7
las	228	480	240	490	581	780	7
lesiones	245	480	281	490	581	780	7
tumorales	54	492	97	502	581	780	7
conjuntivales	102	492	160	502	581	780	7
(1,2)	165	492	186	502	581	780	7
y	191	492	196	502	581	780	7
afectan	201	492	233	502	581	780	7
principal-	238	492	281	502	581	780	7
mente	54	505	81	515	581	780	7
a	86	505	91	515	581	780	7
pacientes	95	505	136	515	581	780	7
de	141	505	152	515	581	780	7
raza	157	505	175	515	581	780	7
blanca.	180	505	211	515	581	780	7
Estos	216	505	240	515	581	780	7
tumores	245	505	281	515	581	780	7
proceden	54	517	94	527	581	780	7
de	98	517	109	527	581	780	7
los	113	517	126	527	581	780	7
melanocitos	130	517	183	527	581	780	7
que	188	517	204	527	581	780	7
migran	208	517	239	527	581	780	7
desde	243	517	268	527	581	780	7
la	273	517	281	527	581	780	7
cresta	54	529	79	539	581	780	7
neural	85	529	113	539	581	780	7
durante	119	529	152	539	581	780	7
el	158	529	166	539	581	780	7
desarrollo	172	529	216	539	581	780	7
embriológico	222	529	281	539	581	780	7
hasta	54	541	76	551	581	780	7
el	80	541	88	551	581	780	7
epitelio	91	541	124	551	581	780	7
y	128	541	133	551	581	780	7
tejido	137	541	162	551	581	780	7
subconjuntival.	165	541	232	551	581	780	7
Los	236	541	252	551	581	780	7
mela-	256	541	281	551	581	780	7
nocitos	54	553	86	563	581	780	7
epiteliales	89	553	134	563	581	780	7
son	137	553	153	563	581	780	7
los	156	553	169	563	581	780	7
que	173	553	189	563	581	780	7
se	192	553	201	563	581	780	7
sitúan	205	553	231	563	581	780	7
en	235	553	245	563	581	780	7
la	249	553	257	563	581	780	7
capa	260	553	281	563	581	780	7
basal	54	565	76	575	581	780	7
y	80	565	86	575	581	780	7
son	90	565	105	575	581	780	7
responsables	109	565	165	575	581	780	7
de	169	565	180	575	581	780	7
la	184	565	192	575	581	780	7
mayor	196	565	224	575	581	780	7
de	254	565	264	575	581	780	7
las	268	565	281	575	581	780	7
lesiones	54	577	89	588	581	780	7
pigmentadas	92	577	147	588	581	780	7
de	150	577	160	588	581	780	7
la	162	577	170	588	581	780	7
conjuntiva.	173	577	221	588	581	780	7
Comprenden	224	577	281	588	581	780	7
un	54	590	65	600	581	780	7
espectro	67	590	104	600	581	780	7
de	106	590	117	600	581	780	7
alteraciones	119	590	171	600	581	780	7
que	174	590	190	600	581	780	7
abarcan	192	590	226	600	581	780	7
desde	229	590	254	600	581	780	7
lesio-	256	590	281	600	581	780	7
nes	54	602	68	612	581	780	7
benignas	74	602	113	612	581	780	7
como	118	602	142	612	581	780	7
el	148	602	156	612	581	780	7
nevus	161	602	186	612	581	780	7
de	191	602	202	612	581	780	7
conjuntiva	207	602	253	612	581	780	7
hasta	258	602	281	612	581	780	7
condiciones	54	614	109	624	581	780	7
malignas,	117	614	161	624	581	780	7
potencialmente	170	614	240	624	581	780	7
letales,	248	614	281	624	581	780	7
como	54	626	78	636	581	780	7
el	81	626	89	636	581	780	7
melanoma	92	626	138	636	581	780	7
de	141	626	151	636	581	780	7
conjuntiva.	154	626	203	636	581	780	7
La	206	626	217	636	581	780	7
identificación	220	626	281	636	581	780	7
clínica	54	638	83	648	581	780	7
e	86	638	91	648	581	780	7
histopatológica	93	638	161	648	581	780	7
de	163	638	174	648	581	780	7
estas	176	638	198	648	581	780	7
lesiones	201	638	236	648	581	780	7
es	239	638	248	648	581	780	7
impor-	251	638	281	648	581	780	7
tante	54	650	75	660	581	780	7
para	78	650	97	660	581	780	7
su	100	650	109	660	581	780	7
reconocimiento	112	650	181	660	581	780	7
correcto	183	650	219	660	581	780	7
y	222	650	228	660	581	780	7
tratamiento	230	650	281	660	581	780	7
adecuado	54	663	95	673	581	780	7
(26-27).	98	663	134	673	581	780	7
Lesiones	136	663	175	673	581	780	7
benignas	178	663	217	673	581	780	7
tratadas	219	663	254	673	581	780	7
como	256	663	281	673	581	780	7
malignas,	54	675	96	685	581	780	7
conducen	100	675	142	685	581	780	7
a	147	675	151	685	581	780	7
tratamientos	155	675	210	685	581	780	7
innecesarios,	214	675	271	685	581	780	7
y	275	675	281	685	581	780	7
melanomas	54	687	104	697	581	780	7
o	107	687	112	697	581	780	7
melanosis	115	687	159	697	581	780	7
adquiridas	161	687	207	697	581	780	7
infravaloradas	210	687	272	697	581	780	7
y	275	687	281	697	581	780	7
sin	54	699	67	709	581	780	7
tratar	72	699	95	709	581	780	7
precozmente	101	699	157	709	581	780	7
conducen	162	699	204	709	581	780	7
al	210	699	218	709	581	780	7
acortamiento	223	699	281	709	581	780	7
del	300	249	314	259	581	780	7
pronóstico	320	249	366	259	581	780	7
vital	372	249	392	259	581	780	7
del	398	249	411	259	581	780	7
paciente,	417	249	457	259	581	780	7
evolucionando	463	249	527	259	581	780	7
hacia	300	261	324	271	581	780	7
melanomas	327	261	377	271	581	780	7
que	380	261	396	271	581	780	7
presentan	399	261	441	271	581	780	7
una	444	261	460	271	581	780	7
mortalidad	463	261	511	271	581	780	7
del	514	261	527	271	581	780	7
25%	300	273	321	283	581	780	7
a	324	273	328	283	581	780	7
los	332	273	344	283	581	780	7
5	347	273	353	283	581	780	7
años	356	273	376	283	581	780	7
(26).	379	273	400	283	581	780	7
Benignos	300	309	343	319	581	780	7
Nevus	311	334	340	344	581	780	7
congénito/adquirido.	344	334	441	344	581	780	7
Es	445	334	456	344	581	780	7
la	460	334	468	344	581	780	7
lesión	472	334	498	344	581	780	7
mela-	502	334	527	344	581	780	7
nocítica	300	346	335	356	581	780	7
más	339	346	356	356	581	780	7
común	360	346	389	356	581	780	7
de	393	346	403	356	581	780	7
la	406	346	414	356	581	780	7
conjuntiva.	418	346	466	356	581	780	7
Es	470	346	481	356	581	780	7
congénito	484	346	527	356	581	780	7
y	300	358	306	368	581	780	7
se	312	358	321	368	581	780	7
manifiesta	326	358	372	368	581	780	7
clínicamente	378	358	434	368	581	780	7
durante	440	358	473	368	581	780	7
la	478	358	486	368	581	780	7
infancia	492	358	527	368	581	780	7
como	300	370	325	380	581	780	7
una	328	370	344	380	581	780	7
lesión	348	370	374	380	581	780	7
circunscrita,	378	370	432	380	581	780	7
plana,	435	370	462	380	581	780	7
poco	466	370	487	380	581	780	7
pigmen-	491	370	527	380	581	780	7
tada,	300	382	321	392	581	780	7
ligeramente	326	382	378	392	581	780	7
elevada	383	382	416	392	581	780	7
en	421	382	431	392	581	780	7
la	436	382	444	392	581	780	7
conjuntiva	449	382	495	392	581	780	7
bulbar	499	382	527	392	581	780	7
interpalpebral	300	395	362	405	581	780	7
(fig.	364	395	383	405	581	780	7
9A).	385	395	405	405	581	780	7
Suele	408	395	432	405	581	780	7
pigmentarse	435	395	489	405	581	780	7
y	492	395	497	405	581	780	7
apare-	500	395	527	405	581	780	7
cer	300	407	314	417	581	780	7
quistes	316	407	347	417	581	780	7
en	349	407	360	417	581	780	7
la	362	407	370	417	581	780	7
segunda	372	407	408	417	581	780	7
década	410	407	441	417	581	780	7
de	443	407	454	417	581	780	7
la	456	407	464	417	581	780	7
vida,	466	407	488	417	581	780	7
momen-	491	407	527	417	581	780	7
to	300	419	309	429	581	780	7
en	314	419	325	429	581	780	7
que	330	419	346	429	581	780	7
el	351	419	359	429	581	780	7
paciente	364	419	401	429	581	780	7
suele	406	419	429	429	581	780	7
acudir	434	419	462	429	581	780	7
a	467	419	472	429	581	780	7
la	477	419	485	429	581	780	7
consulta	491	419	527	429	581	780	7
(fig.	300	431	319	441	581	780	7
9B).	322	431	341	441	581	780	7
A	343	431	351	441	581	780	7
partir	354	431	378	441	581	780	7
de	381	431	391	441	581	780	7
esta	394	431	411	441	581	780	7
etapa,	413	431	439	441	581	780	7
los	442	431	455	441	581	780	7
nevus	458	431	483	441	581	780	7
permane-	486	431	527	441	581	780	7
cen	300	443	316	453	581	780	7
estables	319	443	353	453	581	780	7
durante	356	443	389	453	581	780	7
la	392	443	400	453	581	780	7
vida	403	443	422	453	581	780	7
adulta,	425	443	454	453	581	780	7
por	457	443	472	453	581	780	7
lo	475	443	484	453	581	780	7
que	486	443	502	453	581	780	7
cual-	505	443	527	453	581	780	7
quier	300	455	323	465	581	780	7
cambio	328	455	360	465	581	780	7
en	365	455	376	465	581	780	7
el	381	455	388	465	581	780	7
tamaño,	393	455	428	465	581	780	7
coloración,	433	455	483	465	581	780	7
bordes	487	455	517	465	581	780	7
o	522	455	527	465	581	780	7
apariencia	300	467	346	477	581	780	7
deben	348	467	375	477	581	780	7
hacer	377	467	401	477	581	780	7
sospechar	404	467	447	477	581	780	7
la	450	467	458	477	581	780	7
transformación	461	467	527	477	581	780	7
maligna	300	480	336	490	581	780	7
en	339	480	350	490	581	780	7
melanoma,	353	480	402	490	581	780	7
lo	405	480	414	490	581	780	7
que	417	480	433	490	581	780	7
ocurre	436	480	464	490	581	780	7
en	468	480	478	490	581	780	7
menos	482	480	510	490	581	780	7
del	514	480	527	490	581	780	7
1%	300	492	315	502	581	780	7
de	321	492	331	502	581	780	7
los	336	492	349	502	581	780	7
nevus	355	492	380	502	581	780	7
(fig.	385	492	404	502	581	780	7
9C).	409	492	428	502	581	780	7
Su	434	492	445	502	581	780	7
localización	451	492	504	502	581	780	7
más	509	492	527	502	581	780	7
característica	300	504	358	514	581	780	7
es	362	504	371	514	581	780	7
la	374	504	382	514	581	780	7
conjuntiva	386	504	432	514	581	780	7
bulbar,	435	504	465	514	581	780	7
pero	469	504	488	514	581	780	7
también	492	504	527	514	581	780	7
pueden	300	516	332	526	581	780	7
aparecer	337	516	375	526	581	780	7
en	380	516	390	526	581	780	7
el	396	516	404	526	581	780	7
área	409	516	427	526	581	780	7
yuxtalimbal,	432	516	488	526	581	780	7
y	493	516	498	526	581	780	7
en	504	516	514	526	581	780	7
la	519	516	527	526	581	780	7
carúncula.	300	528	346	538	581	780	7
Se	349	528	360	538	581	780	7
mueven	363	528	397	538	581	780	7
libremente	400	528	447	538	581	780	7
sobre	450	528	474	538	581	780	7
la	477	528	485	538	581	780	7
esclera	488	528	519	538	581	780	7
y	522	528	527	538	581	780	7
no	300	540	311	550	581	780	7
se	314	540	324	550	581	780	7
extienden	327	540	369	550	581	780	7
sobre	372	540	396	550	581	780	7
la	399	540	407	550	581	780	7
cornea.	410	540	442	550	581	780	7
Son	445	540	463	550	581	780	7
excepcionales	466	540	527	550	581	780	7
en	300	552	311	563	581	780	7
fondos	315	552	345	563	581	780	7
de	350	552	360	563	581	780	7
saco	364	552	384	563	581	780	7
y	388	552	394	563	581	780	7
conjuntiva	398	552	444	563	581	780	7
tarsal,	448	552	475	563	581	780	7
por	479	552	494	563	581	780	7
lo	498	552	507	563	581	780	7
que	511	552	527	563	581	780	7
cualquier	300	565	341	575	581	780	7
lesión	344	565	370	575	581	780	7
de	373	565	383	575	581	780	7
esta	386	565	403	575	581	780	7
localización	406	565	459	575	581	780	7
debe	461	565	482	575	581	780	7
ser	485	565	498	575	581	780	7
consi-	500	565	527	575	581	780	7
derada	300	577	330	587	581	780	7
un	332	577	343	587	581	780	7
melanoma	346	577	391	587	581	780	7
o	394	577	399	587	581	780	7
precursor	402	577	443	587	581	780	7
y	446	577	451	587	581	780	7
debe	453	577	474	587	581	780	7
ser	477	577	489	587	581	780	7
biopsia-	492	577	527	587	581	780	7
da.	300	589	314	599	581	780	7
Respecto	319	589	359	599	581	780	7
a	364	589	369	599	581	780	7
la	375	589	382	599	581	780	7
pigmentación	388	589	448	599	581	780	7
es	453	589	462	599	581	780	7
muy	467	589	487	599	581	780	7
variable	492	589	527	599	581	780	7
desde	300	601	325	611	581	780	7
marrón	330	601	362	611	581	780	7
claro	366	601	388	611	581	780	7
a	392	601	397	611	581	780	7
chocolate	402	601	444	611	581	780	7
oscuro,	448	601	480	611	581	780	7
y	485	601	490	611	581	780	7
el	495	601	503	611	581	780	7
30%	507	601	527	611	581	780	7
son	300	613	316	623	581	780	7
no	319	613	330	623	581	780	7
pigmentados	333	613	389	623	581	780	7
(1,26-28).	392	613	436	623	581	780	7
Histológicamente	311	625	389	635	581	780	7
sufren	393	625	421	635	581	780	7
cambios	426	625	462	635	581	780	7
evolutivos,	467	625	515	635	581	780	7
al	519	625	527	635	581	780	7
igual	300	637	322	648	581	780	7
que	326	637	341	648	581	780	7
los	345	637	357	648	581	780	7
de	361	637	371	648	581	780	7
la	374	637	382	648	581	780	7
piel,	385	637	404	648	581	780	7
que	408	637	423	648	581	780	7
se	427	637	436	648	581	780	7
reflejan	439	637	473	648	581	780	7
en	476	637	486	648	581	780	7
los	489	637	502	648	581	780	7
cam-	505	637	527	648	581	780	7
bios	300	650	319	660	581	780	7
clínicos	323	650	357	660	581	780	7
descritos.	361	650	402	660	581	780	7
En	406	650	418	660	581	780	7
la	422	650	430	660	581	780	7
fase	434	650	452	660	581	780	7
inicial	455	650	483	660	581	780	7
los	487	650	500	660	581	780	7
nidos	503	650	527	660	581	780	7
(tecas)	300	662	330	672	581	780	7
de	333	662	344	672	581	780	7
células	347	662	378	672	581	780	7
névicas	381	662	414	672	581	780	7
se	417	662	427	672	581	780	7
encuentran	430	662	478	672	581	780	7
en	482	662	492	672	581	780	7
la	496	662	504	672	581	780	7
capa	507	662	527	672	581	780	7
basal	300	674	323	684	581	780	7
(nevus	327	674	356	684	581	780	7
epitelial),	360	674	401	684	581	780	7
para	405	674	424	684	581	780	7
más	428	674	446	684	581	780	7
adelante	450	674	486	684	581	780	7
aparecer	490	674	527	684	581	780	7
en	300	686	311	696	581	780	7
la	314	686	322	696	581	780	7
interfase	326	686	363	696	581	780	7
entre	367	686	389	696	581	780	7
el	392	686	400	696	581	780	7
epitelio	403	686	436	696	581	780	7
y	440	686	445	696	581	780	7
el	449	686	457	696	581	780	7
estroma	460	686	495	696	581	780	7
(nevus	498	686	527	696	581	780	7
juncional).	300	698	348	708	581	780	7
A	353	698	361	708	581	780	7
medida	367	698	399	708	581	780	7
que	405	698	421	708	581	780	7
va	426	698	436	708	581	780	7
evolucionando,	442	698	509	708	581	780	7
los	514	698	527	708	581	780	7
ARCH	216	720	238	727	581	780	7
SOC	240	720	256	727	581	780	7
ESP	258	720	272	727	581	780	7
OFTALMOL	274	720	318	727	581	780	7
2009;	320	720	338	727	581	780	7
84:	340	720	350	727	581	780	7
7-22	353	720	367	727	581	780	7
13	517	720	527	729	581	780	7
SAORNIL	54	62	88	69	581	780	8
MA,	91	62	106	69	581	780	8
et	108	62	114	69	581	780	8
al.	116	62	123	69	581	780	8
Fig.	54	248	70	257	581	780	8
10:	74	248	88	257	581	780	8
Microscopía	93	248	143	257	581	780	8
óptica	147	248	172	257	581	780	8
de	176	248	186	257	581	780	8
nevus	190	248	213	257	581	780	8
conjuntival	217	248	262	257	581	780	8
con	266	248	281	257	581	780	8
tecas	54	259	74	268	581	780	8
de	77	259	86	268	581	780	8
células	89	259	117	268	581	780	8
névicas	120	259	150	268	581	780	8
juncionales	152	259	198	268	581	780	8
y	201	259	205	268	581	780	8
estromales	208	259	251	268	581	780	8
y	254	259	258	268	581	780	8
quis-	261	259	281	268	581	780	8
tes	54	270	65	279	581	780	8
de	68	270	77	279	581	780	8
inclusión	80	270	117	279	581	780	8
(HE40X).	119	270	158	279	581	780	8
nidos	54	296	78	306	581	780	8
de	83	296	93	306	581	780	8
células	99	296	129	306	581	780	8
névicas	135	296	168	306	581	780	8
penetran	173	296	211	306	581	780	8
en	217	296	227	306	581	780	8
el	232	296	240	306	581	780	8
estroma	246	296	281	306	581	780	8
(nevus	54	308	83	318	581	780	8
compuesto),	88	308	142	318	581	780	8
arrastrando	146	308	196	318	581	780	8
células	201	308	231	318	581	780	8
epiteliales	236	308	281	318	581	780	8
que	54	320	70	330	581	780	8
pueden	75	320	107	330	581	780	8
formar	113	320	143	330	581	780	8
pseudoquistes,	149	320	213	330	581	780	8
para	219	320	238	330	581	780	8
terminar	243	320	281	330	581	780	8
localizándose	54	332	114	342	581	780	8
solamente	117	332	161	342	581	780	8
en	164	332	175	342	581	780	8
el	177	332	185	342	581	780	8
tejido	188	332	213	342	581	780	8
subconjuntival	216	332	281	342	581	780	8
(nevus	54	344	83	355	581	780	8
subepitelial	86	344	137	355	581	780	8
o	140	344	145	355	581	780	8
estromal)	148	344	190	355	581	780	8
(1,22,24)	193	344	233	355	581	780	8
(fig.	236	344	254	355	581	780	8
10).	257	344	275	355	581	780	8
Pigmentación	65	357	130	367	581	780	8
Racial.	136	357	169	367	581	780	8
En	175	357	187	367	581	780	8
individuos	193	357	240	367	581	780	8
de	246	357	256	367	581	780	8
raza	262	357	281	367	581	780	8
negra	54	369	79	379	581	780	8
y	82	369	88	379	581	780	8
pigmentación	91	369	152	379	581	780	8
oscura,	156	369	188	379	581	780	8
es	192	369	201	379	581	780	8
frecuente	205	369	246	379	581	780	8
encon-	250	369	281	379	581	780	8
trar	54	381	69	391	581	780	8
mayor	72	381	101	391	581	780	8
pigmentación	103	381	164	391	581	780	8
en	167	381	178	391	581	780	8
el	180	381	188	391	581	780	8
epitelio	191	381	225	391	581	780	8
conjuntival.	228	381	281	391	581	780	8
Este	54	393	73	403	581	780	8
pigmento	79	393	122	403	581	780	8
es	128	393	137	403	581	780	8
más	143	393	161	403	581	780	8
prominente	167	393	218	403	581	780	8
en	224	393	235	403	581	780	8
la	241	393	249	403	581	780	8
fisura	255	393	281	403	581	780	8
interpalpebral,	54	405	119	415	581	780	8
es	124	405	134	415	581	780	8
bilateral,	139	405	179	415	581	780	8
se	184	405	193	415	581	780	8
moviliza	199	405	238	415	581	780	8
sobre	243	405	267	415	581	780	8
la	273	405	281	415	581	780	8
superficie	54	417	98	427	581	780	8
del	102	417	116	427	581	780	8
globo	120	417	145	427	581	780	8
ocular,	150	417	180	427	581	780	8
y	184	417	190	427	581	780	8
puede	194	417	221	427	581	780	8
ser	225	417	238	427	581	780	8
marcado	242	417	281	427	581	780	8
en	54	430	64	440	581	780	8
el	68	430	77	440	581	780	8
limbo	81	430	107	440	581	780	8
extendiéndose	111	430	175	440	581	780	8
a	179	430	184	440	581	780	8
la	188	430	196	440	581	780	8
cornea	201	430	230	440	581	780	8
periférica.	235	430	281	440	581	780	8
Microscópicamente	54	442	142	452	581	780	8
se	147	442	156	452	581	780	8
caracteriza	161	442	209	452	581	780	8
por	214	442	229	452	581	780	8
una	233	442	249	452	581	780	8
hiper-	254	442	281	452	581	780	8
pigmentacion	54	454	115	464	581	780	8
uniforme	118	454	159	464	581	780	8
de	163	454	173	464	581	780	8
la	176	454	185	464	581	780	8
capa	188	454	208	464	581	780	8
basal	212	454	235	464	581	780	8
del	238	454	252	464	581	780	8
epite-	255	454	281	464	581	780	8
lio	54	466	66	476	581	780	8
conjuntival.	69	466	122	476	581	780	8
Melanocitosis	65	478	129	488	581	780	8
ocular.	136	478	168	488	581	780	8
Es	175	478	186	488	581	780	8
el	193	478	201	488	581	780	8
resultado	208	478	248	488	581	780	8
de	255	478	266	488	581	780	8
la	273	478	281	488	581	780	8
migración	54	490	98	500	581	780	8
incompleta	102	490	151	500	581	780	8
de	155	490	166	500	581	780	8
los	170	490	182	500	581	780	8
melanocitos	186	490	240	500	581	780	8
desde	244	490	269	500	581	780	8
la	273	490	281	500	581	780	8
cresta	54	502	79	513	581	780	8
neural,	82	502	113	513	581	780	8
que	116	502	132	513	581	780	8
no	135	502	146	513	581	780	8
alcanzan	149	502	187	513	581	780	8
la	190	502	198	513	581	780	8
conjuntiva,	201	502	250	513	581	780	8
y	253	502	258	513	581	780	8
pue-	261	502	281	513	581	780	8
den	54	515	70	525	581	780	8
aparecer	73	515	110	525	581	780	8
en	114	515	124	525	581	780	8
la	127	515	135	525	581	780	8
úvea,	138	515	162	525	581	780	8
la	165	515	173	525	581	780	8
esclera,	176	515	210	525	581	780	8
epiesclera,	213	515	260	525	581	780	8
ner-	263	515	281	525	581	780	8
vio	54	527	68	537	581	780	8
óptico,	72	527	102	537	581	780	8
meninges,	106	527	151	537	581	780	8
y	156	527	161	537	581	780	8
la	165	527	173	537	581	780	8
dermis	177	527	207	537	581	780	8
del	211	527	225	537	581	780	8
párpado.	229	527	267	537	581	780	8
Si	271	527	281	537	581	780	8
solo	54	539	72	549	581	780	8
se	76	539	85	549	581	780	8
afecta	89	539	115	549	581	780	8
el	119	539	127	549	581	780	8
globo	131	539	156	549	581	780	8
ocular,	159	539	189	549	581	780	8
se	193	539	202	549	581	780	8
denomina	206	539	249	549	581	780	8
Mela-	253	539	281	549	581	780	8
nosis	54	551	77	561	581	780	8
Ocular	79	551	112	561	581	780	8
Congénita	115	551	163	561	581	780	8
o	166	551	171	561	581	780	8
Melanosis	173	551	220	561	581	780	8
Oculi.	223	551	251	561	581	780	8
Cuan-	254	551	281	561	581	780	8
do	300	91	311	101	581	780	8
la	315	91	323	101	581	780	8
pigmentación	327	91	387	101	581	780	8
alcanza	391	91	424	101	581	780	8
la	428	91	436	101	581	780	8
piel	440	91	457	101	581	780	8
del	461	91	474	101	581	780	8
párpado	479	91	514	101	581	780	8
se	518	91	527	101	581	780	8
denomina	300	103	344	113	581	780	8
Melanocitosis	349	103	413	113	581	780	8
oculodérmica	419	103	482	113	581	780	8
o	488	103	493	113	581	780	8
Nevus	499	103	527	113	581	780	8
de	300	115	311	125	581	780	8
Ota.	314	115	335	125	581	780	8
Clínicamente,	311	127	373	137	581	780	8
es	377	127	386	137	581	780	8
unilateral,	390	127	434	137	581	780	8
y	439	127	444	137	581	780	8
se	448	127	458	137	581	780	8
presenta	462	127	499	137	581	780	8
como	503	127	527	137	581	780	8
una	300	139	316	149	581	780	8
pigmentación	321	139	381	149	581	780	8
difusa	386	139	413	149	581	780	8
gris-azulada	418	139	472	149	581	780	8
epiescleral;	477	139	527	149	581	780	8
los	300	152	313	162	581	780	8
bordes	316	152	346	162	581	780	8
de	349	152	359	162	581	780	8
la	362	152	370	162	581	780	8
pigmentación	373	152	433	162	581	780	8
no	436	152	447	162	581	780	8
se	450	152	460	162	581	780	8
mueven	463	152	497	162	581	780	8
con	500	152	516	162	581	780	8
la	519	152	527	162	581	780	8
conjuntiva	300	164	346	174	581	780	8
(fig.	350	164	369	174	581	780	8
11A),	372	164	398	174	581	780	8
son	402	164	417	174	581	780	8
espiculados	421	164	472	174	581	780	8
y	476	164	482	174	581	780	8
los	485	164	498	174	581	780	8
mela-	502	164	527	174	581	780	8
nocitos	300	176	332	186	581	780	8
rodean	335	176	365	186	581	780	8
y	368	176	374	186	581	780	8
dibujan	377	176	410	186	581	780	8
los	413	176	426	186	581	780	8
linfáticos	429	176	470	186	581	780	8
y	473	176	478	186	581	780	8
vasos	482	176	506	186	581	780	8
san-	509	176	527	186	581	780	8
guíneos.	300	188	337	198	581	780	8
La	342	188	354	198	581	780	8
úvea	358	188	379	198	581	780	8
y	383	188	389	198	581	780	8
el	393	188	401	198	581	780	8
iris	406	188	420	198	581	780	8
ipsilateral	425	188	468	198	581	780	8
suelen	473	188	501	198	581	780	8
tener	505	188	527	198	581	780	8
una	300	200	316	210	581	780	8
coloración	320	200	366	210	581	780	8
más	370	200	388	210	581	780	8
oscura	391	200	420	210	581	780	8
produciendo	423	200	478	210	581	780	8
heterocro-	482	200	527	210	581	780	8
mia	300	212	317	222	581	780	8
tanto	320	212	342	222	581	780	8
de	346	212	356	222	581	780	8
iris	360	212	374	222	581	780	8
como	378	212	402	222	581	780	8
de	406	212	416	222	581	780	8
fondo	420	212	445	222	581	780	8
de	449	212	459	222	581	780	8
ojo	463	212	477	222	581	780	8
(fig.	480	212	499	222	581	780	8
11B).	502	212	527	222	581	780	8
Histológicamente,	300	224	381	235	581	780	8
los	384	224	397	235	581	780	8
melanocitos	401	224	454	235	581	780	8
están	457	224	480	235	581	780	8
uniforme-	483	224	527	235	581	780	8
mente	300	237	327	247	581	780	8
pero	330	237	349	247	581	780	8
no	352	237	363	247	581	780	8
intensamente	366	237	424	247	581	780	8
pigmentados,	426	237	485	247	581	780	8
y	488	237	493	247	581	780	8
se	496	237	505	247	581	780	8
sitú-	508	237	527	247	581	780	8
an	300	249	311	259	581	780	8
en	314	249	324	259	581	780	8
la	328	249	336	259	581	780	8
esclera	339	249	369	259	581	780	8
y	373	249	378	259	581	780	8
epiesclera	381	249	425	259	581	780	8
más	429	249	446	259	581	780	8
que	450	249	466	259	581	780	8
en	469	249	479	259	581	780	8
la	482	249	490	259	581	780	8
conjun-	494	249	527	259	581	780	8
tiva.	300	261	319	271	581	780	8
Aunque	322	261	357	271	581	780	8
esta	360	261	377	271	581	780	8
entidad	380	261	412	271	581	780	8
presenta	416	261	452	271	581	780	8
un	455	261	466	271	581	780	8
riesgo	469	261	496	271	581	780	8
mayor	499	261	527	271	581	780	8
para	300	273	319	283	581	780	8
el	323	273	331	283	581	780	8
desarrollo	335	273	379	283	581	780	8
de	383	273	393	283	581	780	8
glaucoma	397	273	440	283	581	780	8
y	444	273	449	283	581	780	8
de	453	273	463	283	581	780	8
melanoma	467	273	513	283	581	780	8
de	517	273	527	283	581	780	8
órbita	300	285	326	295	581	780	8
y	329	285	334	295	581	780	8
de	337	285	348	295	581	780	8
úvea	350	285	371	295	581	780	8
(1/400)	374	285	406	295	581	780	8
no	409	285	420	295	581	780	8
lo	423	285	432	295	581	780	8
es	434	285	444	295	581	780	8
para	446	285	465	295	581	780	8
melanoma	468	285	514	295	581	780	8
de	517	285	527	295	581	780	8
conjuntiva,	300	297	349	307	581	780	8
ya	352	297	362	307	581	780	8
que	365	297	380	307	581	780	8
no	383	297	394	307	581	780	8
se	397	297	406	307	581	780	8
conoce	408	297	439	307	581	780	8
ningún	442	297	473	307	581	780	8
caso	475	297	495	307	581	780	8
descri-	497	297	527	307	581	780	8
to	300	309	309	320	581	780	8
(29,30).	312	309	347	320	581	780	8
Melanosis	311	322	358	332	581	780	8
Adquirida	361	322	410	332	581	780	8
secundaria.	413	322	467	332	581	780	8
Es	470	322	481	332	581	780	8
el	483	322	491	332	581	780	8
aumen-	494	322	527	332	581	780	8
to	300	334	309	344	581	780	8
de	313	334	324	344	581	780	8
pigmentación	328	334	388	344	581	780	8
conjuntival	392	334	441	344	581	780	8
secundario	445	334	493	344	581	780	8
a	497	334	502	344	581	780	8
dife-	506	334	527	344	581	780	8
rentes	300	346	327	356	581	780	8
causas:	331	346	363	356	581	780	8
enfermedades	367	346	428	356	581	780	8
metabólicas	433	346	485	356	581	780	8
(ej.	490	346	504	356	581	780	8
Enf.	509	346	527	356	581	780	8
Addison),	300	358	344	368	581	780	8
depósitos	349	358	391	368	581	780	8
por	396	358	410	368	581	780	8
drogas	416	358	445	368	581	780	8
instiladas	450	358	492	368	581	780	8
tópica-	497	358	527	368	581	780	8
mente,	300	370	330	380	581	780	8
irradiación,	334	370	384	380	581	780	8
inflamación	388	370	440	380	581	780	8
cambios	444	370	481	380	581	780	8
hormona-	484	370	527	380	581	780	8
les,	300	382	315	392	581	780	8
trastornos	318	382	362	392	581	780	8
conjuntivales	365	382	423	392	581	780	8
crónicos.	426	382	466	392	581	780	8
No	469	382	483	392	581	780	8
predispo-	486	382	527	392	581	780	8
nen	300	395	316	405	581	780	8
al	321	395	329	405	581	780	8
desarrollo	333	395	377	405	581	780	8
de	382	395	392	405	581	780	8
melanoma.	397	395	445	405	581	780	8
Histológicamente	450	395	527	405	581	780	8
los	300	407	313	417	581	780	8
melanocitos	316	407	369	417	581	780	8
normales	372	407	412	417	581	780	8
del	415	407	428	417	581	780	8
epitelio,	431	407	467	417	581	780	8
se	470	407	479	417	581	780	8
estimulan,	482	407	527	417	581	780	8
proliferan	300	419	344	429	581	780	8
y	347	419	352	429	581	780	8
producen	355	419	396	429	581	780	8
melanina.	399	419	442	429	581	780	8
Precancerosos	300	455	367	465	581	780	8
Nevus	311	480	340	490	581	780	8
con	344	480	360	490	581	780	8
atipia.	365	480	394	490	581	780	8
Como	398	480	425	490	581	780	8
se	429	480	439	490	581	780	8
ha	443	480	453	490	581	780	8
descrito	457	480	492	490	581	780	8
previa-	496	480	527	490	581	780	8
mente,	300	492	330	502	581	780	8
los	333	492	346	502	581	780	8
nevus	349	492	375	502	581	780	8
son	378	492	393	502	581	780	8
lesiones	396	492	432	502	581	780	8
benignas	435	492	474	502	581	780	8
cuyas	477	492	502	502	581	780	8
célu-	505	492	527	502	581	780	8
las	300	504	313	514	581	780	8
pueden	317	504	348	514	581	780	8
sufrir	352	504	376	514	581	780	8
una	380	504	396	514	581	780	8
transformación	400	504	466	514	581	780	8
maligna	470	504	506	514	581	780	8
a	510	504	515	514	581	780	8
lo	519	504	527	514	581	780	8
largo	300	516	323	526	581	780	8
de	325	516	336	526	581	780	8
su	338	516	348	526	581	780	8
evolución,	350	516	396	526	581	780	8
generalmente	398	516	458	526	581	780	8
en	460	516	470	526	581	780	8
la	473	516	481	526	581	780	8
vida	483	516	502	526	581	780	8
adul-	505	516	527	526	581	780	8
ta,	300	528	311	538	581	780	8
en	314	528	324	538	581	780	8
mayores	327	528	364	538	581	780	8
de	367	528	377	538	581	780	8
40	380	528	391	538	581	780	8
años,	393	528	416	538	581	780	8
asociada	419	528	457	538	581	780	8
a	459	528	464	538	581	780	8
cambios	467	528	504	538	581	780	8
en	506	528	517	538	581	780	8
la	519	528	527	538	581	780	8
morfología	300	540	349	550	581	780	8
clínica	353	540	382	550	581	780	8
que	385	540	401	550	581	780	8
sin	404	540	417	550	581	780	8
tratamiento	420	540	470	550	581	780	8
suele	474	540	496	550	581	780	8
evolu-	500	540	527	550	581	780	8
cionar	300	552	328	563	581	780	8
a	331	552	336	563	581	780	8
melanoma	339	552	385	563	581	780	8
(fig.	388	552	406	563	581	780	8
9C)	409	552	426	563	581	780	8
(28).	429	552	450	563	581	780	8
Fig.	54	700	70	709	581	780	8
11:	73	700	86	709	581	780	8
Melanosis	91	700	132	709	581	780	8
oculi	135	700	155	709	581	780	8
con	158	700	172	709	581	780	8
manchas	175	700	211	709	581	780	8
azules	213	700	238	709	581	780	8
en	241	700	251	709	581	780	8
la	253	700	261	709	581	780	8
esclera	264	700	293	709	581	780	8
(A)	295	700	308	709	581	780	8
y	311	700	315	709	581	780	8
heterocromia	318	700	372	709	581	780	8
de	375	700	384	709	581	780	8
iris	387	700	400	709	581	780	8
(B).	403	700	418	709	581	780	8
14	54	720	64	729	581	780	8
ARCH	216	720	238	728	581	780	8
SOC	240	720	256	728	581	780	8
ESP	258	720	272	728	581	780	8
OFTALMOL	274	720	317	728	581	780	8
2009;	320	720	338	728	581	780	8
84:	340	720	350	728	581	780	8
7-22	352	720	367	728	581	780	8
Tumores	445	62	474	69	581	780	9
de	476	62	483	69	581	780	9
la	485	62	491	69	581	780	9
conjuntiva	493	62	527	69	581	780	9
Fig.	54	212	70	221	581	780	9
12:	73	212	86	221	581	780	9
Melanosis	91	212	132	221	581	780	9
Adquirida	135	212	176	221	581	780	9
Primaria.	179	212	218	221	581	780	9
A:	221	212	230	221	581	780	9
Localizada	233	212	277	221	581	780	9
yuxtalímbica.	283	212	337	221	581	780	9
B	340	212	346	221	581	780	9
y	349	212	353	221	581	780	9
C:	356	212	366	221	581	780	9
Multicéntrica	369	212	424	221	581	780	9
con	426	212	441	221	581	780	9
afectación	444	212	485	221	581	780	9
de	488	212	498	221	581	780	9
fondos	501	212	527	221	581	780	9
de	54	223	63	232	581	780	9
saco,	66	223	87	232	581	780	9
conjuntiva	90	223	132	232	581	780	9
tarsal,	135	223	160	232	581	780	9
carúncula	163	223	204	232	581	780	9
y	206	223	211	232	581	780	9
borde	214	223	237	232	581	780	9
palpebral.	240	223	281	232	581	780	9
Melanosis	65	249	111	259	581	780	9
Adquirida	115	249	163	259	581	780	9
primaria	167	249	208	259	581	780	9
(MAP).	212	249	247	259	581	780	9
Es	250	249	261	259	581	780	9
una	265	249	281	259	581	780	9
proliferación	54	261	110	271	581	780	9
melanocítica	113	261	169	271	581	780	9
epitelial	172	261	207	271	581	780	9
unilateral	210	261	251	271	581	780	9
multi-	254	261	281	271	581	780	9
céntrica,	54	273	91	283	581	780	9
adquirida	93	273	135	283	581	780	9
que	137	273	153	283	581	780	9
aparece	155	273	189	283	581	780	9
en	191	273	201	283	581	780	9
adultos,	204	273	238	283	581	780	9
que	241	273	256	283	581	780	9
afec-	259	273	281	283	581	780	9
ta	54	286	62	296	581	780	9
con	65	286	80	296	581	780	9
mayor	83	286	111	296	581	780	9
frecuencia	114	286	159	296	581	780	9
a	162	286	167	296	581	780	9
individuos	170	286	215	296	581	780	9
de	218	286	228	296	581	780	9
raza	231	286	249	296	581	780	9
blanca	252	286	281	296	581	780	9
y	54	298	59	308	581	780	9
piel	63	298	80	308	581	780	9
clara.	83	298	107	308	581	780	9
A	111	298	119	308	581	780	9
lo	123	298	132	308	581	780	9
largo	135	298	158	308	581	780	9
de	162	298	172	308	581	780	9
la	176	298	184	308	581	780	9
literatura	188	298	227	308	581	780	9
ha	231	298	241	308	581	780	9
recibido	245	298	281	308	581	780	9
diferentes	54	310	97	320	581	780	9
nombres	101	310	139	320	581	780	9
como:	144	310	171	320	581	780	9
melanosis	176	310	219	320	581	780	9
precancerosa	224	310	281	320	581	780	9
de	54	322	64	332	581	780	9
Reese,	67	322	96	332	581	780	9
melanosis	99	322	142	332	581	780	9
adquirida	145	322	186	332	581	780	9
benigna	189	322	224	332	581	780	9
o	227	322	232	332	581	780	9
idiopática,	235	322	281	332	581	780	9
hiperplasia	54	334	102	344	581	780	9
melanocítica	104	334	160	344	581	780	9
intraepitelial	163	334	218	344	581	780	9
atípica.	221	334	252	344	581	780	9
Clínicamente	65	346	124	356	581	780	9
comienza	131	346	174	356	581	780	9
insidiosamente	181	346	248	356	581	780	9
en	255	346	266	356	581	780	9
la	273	346	281	356	581	780	9
edad	54	358	75	368	581	780	9
media	80	358	107	368	581	780	9
de	113	358	123	368	581	780	9
la	129	358	136	368	581	780	9
vida,	142	358	164	368	581	780	9
como	169	358	194	368	581	780	9
una	199	358	215	368	581	780	9
pigmentación	221	358	281	368	581	780	9
sutil,	54	371	76	381	581	780	9
multicéntrica,	79	371	139	381	581	780	9
unilateral	142	371	184	381	581	780	9
extendida	187	371	230	381	581	780	9
por	233	371	247	381	581	780	9
toda	251	371	270	381	581	780	9
la	273	371	281	381	581	780	9
conjuntiva	54	383	100	393	581	780	9
incluyendo	103	383	152	393	581	780	9
fondos	155	383	185	393	581	780	9
de	189	383	199	393	581	780	9
saco	203	383	222	393	581	780	9
y	226	383	231	393	581	780	9
conjuntiva	235	383	281	393	581	780	9
tarsal	54	395	78	405	581	780	9
(fig.	81	395	99	405	581	780	9
12).	102	395	119	405	581	780	9
Cuando	122	395	156	405	581	780	9
la	159	395	167	405	581	780	9
conjuntiva	170	395	216	405	581	780	9
del	219	395	233	405	581	780	9
borde	235	395	261	405	581	780	9
pal-	263	395	281	405	581	780	9
pebral	54	407	81	417	581	780	9
se	85	407	94	417	581	780	9
afecta,	97	407	126	417	581	780	9
se	130	407	139	417	581	780	9
extiende	142	407	179	417	581	780	9
a	183	407	188	417	581	780	9
menudo	191	407	226	417	581	780	9
a	230	407	235	417	581	780	9
la	238	407	246	417	581	780	9
epider-	249	407	281	417	581	780	9
mis	54	419	70	429	581	780	9
adyacente.	72	419	119	429	581	780	9
Habitualmente	121	419	186	429	581	780	9
es	189	419	198	429	581	780	9
plana,	200	419	227	429	581	780	9
a	229	419	234	429	581	780	9
diferencia	237	419	281	429	581	780	9
de	54	431	64	441	581	780	9
los	67	431	80	441	581	780	9
nevus,	83	431	111	441	581	780	9
y	114	431	119	441	581	780	9
cuando	122	431	154	441	581	780	9
deja	156	431	175	441	581	780	9
de	178	431	188	441	581	780	9
serlo,	191	431	215	441	581	780	9
es	218	431	227	441	581	780	9
un	230	431	241	441	581	780	9
signo	244	431	267	441	581	780	9
de	270	431	281	441	581	780	9
malignización.	54	443	119	454	581	780	9
La	122	443	134	454	581	780	9
coloración	137	443	183	454	581	780	9
es	187	443	196	454	581	780	9
irregular,	199	443	239	454	581	780	9
variando	242	443	281	454	581	780	9
desde	54	456	79	466	581	780	9
la	81	456	89	466	581	780	9
falta	92	456	111	466	581	780	9
de	114	456	124	466	581	780	9
pigmentación	127	456	187	466	581	780	9
hasta	189	456	212	466	581	780	9
marrón	214	456	246	466	581	780	9
oscuro.	249	456	281	466	581	780	9
Su	54	468	65	478	581	780	9
evolución	68	468	111	478	581	780	9
es	114	468	123	478	581	780	9
impredictible.	126	468	187	478	581	780	9
Se	190	468	201	478	581	780	9
puede	203	468	230	478	581	780	9
observar	232	468	270	478	581	780	9
la	273	468	281	478	581	780	9
desaparición	54	480	109	490	581	780	9
de	112	480	123	490	581	780	9
pigmentación	125	480	185	490	581	780	9
en	188	480	198	490	581	780	9
un	201	480	212	490	581	780	9
área	215	480	233	490	581	780	9
y	236	480	241	490	581	780	9
la	244	480	252	490	581	780	9
apari-	255	480	281	490	581	780	9
ción	54	492	73	502	581	780	9
o	76	492	81	502	581	780	9
aumento	84	492	122	502	581	780	9
en	125	492	135	502	581	780	9
otra.	138	492	158	502	581	780	9
La	160	492	172	502	581	780	9
velocidad	175	492	217	502	581	780	9
de	220	492	231	502	581	780	9
progresión	234	492	281	502	581	780	9
es	54	504	63	514	581	780	9
variable,	66	504	104	514	581	780	9
pero	107	504	126	514	581	780	9
en	129	504	140	514	581	780	9
general	143	504	175	514	581	780	9
es	178	504	187	514	581	780	9
de	190	504	201	514	581	780	9
años	204	504	224	514	581	780	9
(26,31).	227	504	262	514	581	780	9
Histopatológicamente,	311	249	410	259	581	780	9
la	417	249	425	259	581	780	9
Melanosis	431	249	476	259	581	780	9
Adquirida	483	249	527	259	581	780	9
Primaria	300	261	338	271	581	780	9
se	341	261	350	271	581	780	9
clasifica	353	261	390	271	581	780	9
en	393	261	403	271	581	780	9
MAP	406	261	430	271	581	780	9
sin	433	261	445	271	581	780	9
atipia	448	261	473	271	581	780	9
y	476	261	481	271	581	780	9
con	484	261	500	271	581	780	9
atipia	503	261	527	271	581	780	9
(26).	300	273	321	283	581	780	9
El	326	273	336	283	581	780	9
primer	340	273	370	283	581	780	9
grupo	374	273	400	283	581	780	9
se	404	273	413	283	581	780	9
refiere	418	273	446	283	581	780	9
a	451	273	456	283	581	780	9
hiperpigmenta-	460	273	527	283	581	780	9
ción	300	286	319	296	581	780	9
o	323	286	329	296	581	780	9
hiperplasia	333	286	381	296	581	780	9
melanocítica	385	286	442	296	581	780	9
limitada	446	286	482	296	581	780	9
a	486	286	491	296	581	780	9
la	495	286	503	296	581	780	9
capa	507	286	527	296	581	780	9
basal	300	298	323	308	581	780	9
del	326	298	340	308	581	780	9
epitelio.	343	298	378	308	581	780	9
Cualquier	382	298	425	308	581	780	9
tipo	428	298	445	308	581	780	9
de	448	298	459	308	581	780	9
crecimiento	462	298	514	308	581	780	9
de	517	298	527	308	581	780	9
células	300	310	331	320	581	780	9
atípicas	335	310	369	320	581	780	9
diferente	373	310	412	320	581	780	9
a	416	310	421	320	581	780	9
una	425	310	441	320	581	780	9
hiperplasia	445	310	494	320	581	780	9
basilar	498	310	527	320	581	780	9
es	300	322	310	332	581	780	9
considerado	314	322	367	332	581	780	9
una	371	322	387	332	581	780	9
MAP	391	322	414	332	581	780	9
con	418	322	434	332	581	780	9
atipia.	438	322	465	332	581	780	9
Esta	469	322	488	332	581	780	9
diferen-	492	322	527	332	581	780	9
ciación	300	334	332	344	581	780	9
tiene	335	334	356	344	581	780	9
importancia	358	334	411	344	581	780	9
pronóstica	413	334	459	344	581	780	9
debido	461	334	491	344	581	780	9
a	494	334	499	344	581	780	9
que	501	334	517	344	581	780	9
la	519	334	527	344	581	780	9
MAP	300	346	324	356	581	780	9
con	329	346	345	356	581	780	9
atipia	350	346	375	356	581	780	9
tiene	380	346	401	356	581	780	9
un	406	346	417	356	581	780	9
riesgo	423	346	449	356	581	780	9
de	455	346	465	356	581	780	9
progresión	470	346	517	356	581	780	9
a	522	346	527	356	581	780	9
melanoma	300	358	346	368	581	780	9
aproximadamente	350	358	429	368	581	780	9
de	433	358	444	368	581	780	9
70-90%,	448	358	485	368	581	780	9
mientras	489	358	527	368	581	780	9
que	300	371	316	381	581	780	9
la	319	371	327	381	581	780	9
MAP	329	371	353	381	581	780	9
sin	355	371	368	381	581	780	9
atipia	371	371	395	381	581	780	9
tiene	398	371	419	381	581	780	9
un	421	371	432	381	581	780	9
riesgo	435	371	462	381	581	780	9
bajo	464	371	483	381	581	780	9
de	486	371	496	381	581	780	9
malig-	498	371	527	381	581	780	9
nización	300	383	338	393	581	780	9
(20%).	341	383	371	393	581	780	9
Melanoma	300	419	351	429	581	780	9
El	311	443	321	454	581	780	9
melanoma	324	443	370	454	581	780	9
conjuntival	373	443	422	454	581	780	9
es	425	443	435	454	581	780	9
una	438	443	454	454	581	780	9
neoplasia	457	443	498	454	581	780	9
extre-	502	443	527	454	581	780	9
madamente	300	456	351	466	581	780	9
rara	357	456	374	466	581	780	9
y	380	456	386	466	581	780	9
potencialmente	392	456	459	466	581	780	9
letal	465	456	484	466	581	780	9
con	490	456	505	466	581	780	9
una	511	456	527	466	581	780	9
incidencia	300	468	346	478	581	780	9
estimada	348	468	387	478	581	780	9
de	390	468	400	478	581	780	9
0,2	402	468	416	478	581	780	9
a	419	468	424	478	581	780	9
0,5	426	468	440	478	581	780	9
casos	442	468	466	478	581	780	9
por	468	468	483	478	581	780	9
millón	486	468	514	478	581	780	9
de	517	468	527	478	581	780	9
habitantes/año	300	480	364	490	581	780	9
en	369	480	380	490	581	780	9
poblaciones	385	480	437	490	581	780	9
caucásicas.	443	480	492	490	581	780	9
Repre-	497	480	527	490	581	780	9
senta	300	492	323	502	581	780	9
el	328	492	336	502	581	780	9
1-2%	341	492	365	502	581	780	9
de	369	492	380	502	581	780	9
los	385	492	397	502	581	780	9
tumores	402	492	438	502	581	780	9
malignos	443	492	483	502	581	780	9
oculares.	488	492	527	502	581	780	9
Aunque	300	504	335	514	581	780	9
se	339	504	348	514	581	780	9
ha	351	504	362	514	581	780	9
implicado	365	504	409	514	581	780	9
a	413	504	418	514	581	780	9
la	421	504	429	514	581	780	9
radiación	433	504	474	514	581	780	9
ultravioleta	477	504	527	514	581	780	9
Fig.	54	689	70	698	581	780	9
13:	73	689	87	698	581	780	9
Melanosis	92	689	133	698	581	780	9
Adquirida	136	689	176	698	581	780	9
Primaria	179	689	216	698	581	780	9
sin	219	689	231	698	581	780	9
atipia.	234	689	259	698	581	780	9
A:	262	689	272	698	581	780	9
Hiperplasia	275	689	323	698	581	780	9
melanocítica	326	689	377	698	581	780	9
confinada	380	689	420	698	581	780	9
a	423	689	428	698	581	780	9
la	431	689	439	698	581	780	9
capa	442	689	462	698	581	780	9
basal	465	689	486	698	581	780	9
(10X).	489	689	515	698	581	780	9
B:	518	689	527	698	581	780	9
Hiperpigmentacion	54	700	132	709	581	780	9
de	134	700	144	709	581	780	9
la	146	700	154	709	581	780	9
capa	157	700	176	709	581	780	9
basal	179	700	201	709	581	780	9
(HE10X).	204	700	242	709	581	780	9
ARCH	216	720	238	727	581	780	9
SOC	240	720	256	727	581	780	9
ESP	258	720	272	727	581	780	9
OFTALMOL	274	720	318	727	581	780	9
2009;	320	720	338	727	581	780	9
84:	340	720	350	727	581	780	9
7-22	353	720	367	727	581	780	9
15	517	720	527	729	581	780	9
SAORNIL	54	62	88	69	581	780	10
MA,	91	62	106	69	581	780	10
et	108	62	114	69	581	780	10
al.	116	62	123	69	581	780	10
Fig.	54	187	70	196	581	780	10
14:	74	187	88	196	581	780	10
Melanosis	93	187	134	196	581	780	10
Adquirida	138	187	178	196	581	780	10
Primaria	182	187	219	196	581	780	10
con	223	187	237	196	581	780	10
atipia.	241	187	267	196	581	780	10
A:	271	187	281	196	581	780	10
Nidos	54	198	77	207	581	780	10
de	83	198	92	207	581	780	10
células	98	198	126	207	581	780	10
melanocíticas	132	198	188	207	581	780	10
atípicas	194	198	225	207	581	780	10
que	231	198	245	207	581	780	10
ocupan	251	198	281	207	581	780	10
prácticamente	54	209	111	218	581	780	10
la	116	209	124	218	581	780	10
totalidad	129	209	165	218	581	780	10
del	171	209	183	218	581	780	10
epitelio	188	209	218	218	581	780	10
con	223	209	238	218	581	780	10
infiltrado	243	209	281	218	581	780	10
inflamatorio	54	220	104	229	581	780	10
subepitelial	109	220	155	229	581	780	10
(HE10X).	160	220	199	229	581	780	10
B:	204	220	213	229	581	780	10
Las	218	220	233	229	581	780	10
células	238	220	266	229	581	780	10
de	271	220	281	229	581	780	10
estirpe	54	231	81	240	581	780	10
melanocítica	84	231	136	240	581	780	10
marcan	139	231	170	240	581	780	10
positivamente	173	231	228	240	581	780	10
con	231	231	246	240	581	780	10
HMB45	249	231	281	240	581	780	10
demostrando	54	242	106	251	581	780	10
que	111	242	126	251	581	780	10
la	131	242	139	251	581	780	10
membrana	144	242	187	251	581	780	10
basal	193	242	214	251	581	780	10
está	220	242	236	251	581	780	10
respetada	241	242	281	251	581	780	10
(HMB4510X).	54	253	111	262	581	780	10
como	54	279	78	289	581	780	10
agente	83	279	112	289	581	780	10
causal,	116	279	147	289	581	780	10
su	151	279	161	289	581	780	10
etiología	166	279	204	289	581	780	10
continúa	209	279	247	289	581	780	10
siendo	252	279	281	289	581	780	10
desconocida.	54	291	111	301	581	780	10
En	115	291	127	301	581	780	10
aproximadamente	131	291	210	301	581	780	10
un	214	291	225	301	581	780	10
75%	229	291	249	301	581	780	10
de	253	291	264	301	581	780	10
los	268	291	281	301	581	780	10
casos	54	303	78	313	581	780	10
se	81	303	90	313	581	780	10
origina	93	303	124	313	581	780	10
clínicamente	128	303	184	313	581	780	10
de	187	303	197	313	581	780	10
una	201	303	217	313	581	780	10
MAP	220	303	244	313	581	780	10
con	247	303	263	313	581	780	10
ati-	266	303	281	313	581	780	10
pia	54	315	67	326	581	780	10
(fig.	71	315	89	326	581	780	10
5A),	93	315	113	326	581	780	10
pero	116	315	136	326	581	780	10
también	139	315	175	326	581	780	10
puede	178	315	205	326	581	780	10
originarse	208	315	252	326	581	780	10
de	256	315	266	326	581	780	10
un	270	315	281	326	581	780	10
nevus	54	328	79	338	581	780	10
previo	82	328	110	338	581	780	10
(20-30%)	113	328	155	338	581	780	10
o	158	328	163	338	581	780	10
aparecer	166	328	204	338	581	780	10
de	206	328	217	338	581	780	10
novo	220	328	241	338	581	780	10
(5-10%)	244	328	281	338	581	780	10
sin	54	340	67	350	581	780	10
ninguna	70	340	105	350	581	780	10
lesión	108	340	134	350	581	780	10
preexistente	137	340	190	350	581	780	10
(fig.	193	340	212	350	581	780	10
5B)	215	340	231	350	581	780	10
(32-34).	234	340	270	350	581	780	10
Afecta	65	352	94	362	581	780	10
pacientes	97	352	137	362	581	780	10
adultos	140	352	172	362	581	780	10
o	175	352	180	362	581	780	10
ancianos	183	352	221	362	581	780	10
de	224	352	234	362	581	780	10
raza	237	352	255	362	581	780	10
blan-	258	352	281	362	581	780	10
ca	54	364	64	374	581	780	10
y	66	364	72	374	581	780	10
no	75	364	86	374	581	780	10
tiene	89	364	110	374	581	780	10
predilección	113	364	167	374	581	780	10
por	170	364	185	374	581	780	10
el	187	364	195	374	581	780	10
género.	198	364	231	374	581	780	10
La	234	364	245	374	581	780	10
presen-	248	364	281	374	581	780	10
tación	54	376	81	386	581	780	10
clínica	84	376	113	386	581	780	10
más	117	376	135	386	581	780	10
común	138	376	168	386	581	780	10
es	171	376	180	386	581	780	10
la	184	376	192	386	581	780	10
de	195	376	206	386	581	780	10
una	209	376	225	386	581	780	10
masa	228	376	251	386	581	780	10
eleva-	254	376	281	386	581	780	10
da,	54	388	67	398	581	780	10
variablemente	71	388	133	398	581	780	10
pigmentada,	138	388	192	398	581	780	10
con	196	388	212	398	581	780	10
signos	217	388	245	398	581	780	10
asocia-	249	388	281	398	581	780	10
dos	54	401	69	411	581	780	10
de	72	401	83	411	581	780	10
MAP	86	401	109	411	581	780	10
o	112	401	118	411	581	780	10
historia	121	401	154	411	581	780	10
de	157	401	167	411	581	780	10
nevus,	171	401	199	411	581	780	10
que	202	401	218	411	581	780	10
se	221	401	230	411	581	780	10
localiza	233	401	267	411	581	780	10
en	270	401	281	411	581	780	10
limbo,	54	413	82	423	581	780	10
conjuntiva	85	413	131	423	581	780	10
bulbar,	134	413	164	423	581	780	10
fornix	167	413	193	423	581	780	10
o	196	413	202	423	581	780	10
conjuntiva	204	413	250	423	581	780	10
palpe-	253	413	281	423	581	780	10
bral.	54	425	74	435	581	780	10
Puede	78	425	105	435	581	780	10
extenderse	109	425	156	435	581	780	10
localmente	160	425	208	435	581	780	10
a	212	425	217	435	581	780	10
la	221	425	229	435	581	780	10
órbita	233	425	259	435	581	780	10
y	263	425	269	435	581	780	10
el	273	425	281	435	581	780	10
globo	54	437	79	447	581	780	10
ocular	82	437	109	447	581	780	10
y	112	437	118	447	581	780	10
sistémicamente	120	437	188	447	581	780	10
a	191	437	196	447	581	780	10
través	199	437	225	447	581	780	10
de	228	437	238	447	581	780	10
los	241	437	254	447	581	780	10
linfá-	257	437	281	447	581	780	10
ticos,	54	449	77	459	581	780	10
por	83	449	98	459	581	780	10
lo	104	449	113	459	581	780	10
que	119	449	135	459	581	780	10
previamente	141	449	195	459	581	780	10
al	201	449	209	459	581	780	10
tratamiento	215	449	265	459	581	780	10
es	271	449	281	459	581	780	10
importante	54	461	101	471	581	780	10
determinar	105	461	152	471	581	780	10
el	156	461	164	471	581	780	10
grado	167	461	192	471	581	780	10
de	195	461	206	471	581	780	10
extensión	209	461	251	471	581	780	10
tumo-	254	461	281	471	581	780	10
ral,	54	473	68	484	581	780	10
realizando	71	473	117	484	581	780	10
un	119	473	130	484	581	780	10
completo	133	473	174	484	581	780	10
examen	176	473	210	484	581	780	10
ocular	213	473	241	484	581	780	10
y	243	473	249	484	581	780	10
orbita-	251	473	281	484	581	780	10
rio,	54	486	69	496	581	780	10
palpación	73	486	116	496	581	780	10
de	121	486	131	496	581	780	10
ganglios	136	486	173	496	581	780	10
de	177	486	188	496	581	780	10
cuello	192	486	219	496	581	780	10
y	224	486	229	496	581	780	10
estudio	234	486	266	496	581	780	10
de	270	486	281	496	581	780	10
extensión	54	498	96	508	581	780	10
sistémica.	99	498	143	508	581	780	10
Fig.	300	176	317	185	581	780	10
16:	319	176	333	185	581	780	10
Melanoma	335	176	378	185	581	780	10
de	380	176	390	185	581	780	10
conjuntiva.	392	176	437	185	581	780	10
A:	439	176	449	185	581	780	10
Proliferación	451	176	505	185	581	780	10
celu-	507	176	527	185	581	780	10
lar	300	187	312	196	581	780	10
en	315	187	324	196	581	780	10
el	327	187	334	196	581	780	10
tejido	337	187	360	196	581	780	10
subconjuntival	363	187	422	196	581	780	10
con	424	187	439	196	581	780	10
pigmentación	442	187	496	196	581	780	10
irregu-	499	187	527	196	581	780	10
lar	300	198	312	207	581	780	10
(HE4X).	315	198	349	207	581	780	10
B:	352	198	361	207	581	780	10
A	364	198	371	207	581	780	10
mayor	374	198	399	207	581	780	10
aumento	402	198	437	207	581	780	10
(HE40X)	440	198	476	207	581	780	10
se	479	198	487	207	581	780	10
observan	491	198	527	207	581	780	10
células	300	209	329	218	581	780	10
atípicas,	333	209	367	218	581	780	10
pleomórficas,	372	209	426	218	581	780	10
de	431	209	440	218	581	780	10
estirpe	445	209	472	218	581	780	10
epitelioide	476	209	518	218	581	780	10
y	523	209	527	218	581	780	10
pigmentación	300	220	355	229	581	780	10
variable	358	220	391	229	581	780	10
con	394	220	408	229	581	780	10
numerosas	411	220	454	229	581	780	10
mitosis.	457	220	488	229	581	780	10
Histopatológicamente	311	243	408	253	581	780	10
el	410	243	418	253	581	780	10
melanoma	420	243	466	253	581	780	10
de	469	243	479	253	581	780	10
conjuntiva	481	243	527	253	581	780	10
se	300	255	310	265	581	780	10
compone	315	255	355	265	581	780	10
de	361	255	371	265	581	780	10
células	376	255	407	265	581	780	10
melanocíticas	412	255	473	265	581	780	10
atípicas	478	255	511	265	581	780	10
de	517	255	527	265	581	780	10
morfología	300	268	349	278	581	780	10
muy	354	268	374	278	581	780	10
diversa,	379	268	413	278	581	780	10
que	417	268	433	278	581	780	10
se	438	268	447	278	581	780	10
encuentran	452	268	500	278	581	780	10
inva-	505	268	527	278	581	780	10
diendo	300	280	330	290	581	780	10
la	334	280	342	290	581	780	10
sustancia	345	280	386	290	581	780	10
propia	389	280	417	290	581	780	10
conjuntival	420	280	469	290	581	780	10
(fig.	473	280	491	290	581	780	10
16).	495	280	512	290	581	780	10
La	516	280	527	290	581	780	10
morfología	300	292	350	302	581	780	10
es	357	292	366	302	581	780	10
muy	373	292	392	302	581	780	10
variable	399	292	435	302	581	780	10
presentando	442	292	495	302	581	780	10
desde	502	292	527	302	581	780	10
células	300	304	331	314	581	780	10
pleomórficas,	334	304	394	314	581	780	10
grandes	397	304	431	314	581	780	10
con	434	304	449	314	581	780	10
nucleolos	452	304	494	314	581	780	10
promi-	497	304	527	314	581	780	10
nentes	300	316	329	326	581	780	10
hasta	331	316	354	326	581	780	10
pequeñas	357	316	398	326	581	780	10
células	401	316	432	326	581	780	10
poliédricas	434	316	483	326	581	780	10
o	486	316	491	326	581	780	10
fusifor-	494	316	527	326	581	780	10
mes	300	328	318	338	581	780	10
sin	321	328	334	338	581	780	10
pigmento	336	328	378	338	581	780	10
identificable.	380	328	438	338	581	780	10
La	440	328	452	338	581	780	10
inmunohistoquí-	454	328	527	338	581	780	10
mica	300	340	322	350	581	780	10
para	325	340	344	350	581	780	10
proteína	347	340	383	350	581	780	10
S-100	387	340	413	350	581	780	10
y	416	340	422	350	581	780	10
HMB-45	425	340	465	350	581	780	10
puede	468	340	494	350	581	780	10
ayudar	497	340	527	350	581	780	10
a	300	353	305	363	581	780	10
diagnosticar	308	353	362	363	581	780	10
casos	364	353	388	363	581	780	10
indiferenciados	391	353	458	363	581	780	10
y	461	353	467	363	581	780	10
amelanóticos	469	353	527	363	581	780	10
(1,29-34).	300	365	344	375	581	780	10
A	311	377	319	387	581	780	10
pesar	323	377	346	387	581	780	10
de	350	377	361	387	581	780	10
un	365	377	376	387	581	780	10
tratamiento	380	377	430	387	581	780	10
adecuado,	434	377	478	387	581	780	10
aproxima-	482	377	527	387	581	780	10
damente	300	389	338	399	581	780	10
la	342	389	350	399	581	780	10
mitad	354	389	379	399	581	780	10
de	383	389	393	399	581	780	10
los	397	389	410	399	581	780	10
pacientes	414	389	455	399	581	780	10
presentan	459	389	501	399	581	780	10
recu-	505	389	527	399	581	780	10
rrencias	300	401	335	411	581	780	10
locales	339	401	369	411	581	780	10
y	373	401	378	411	581	780	10
un	382	401	393	411	581	780	10
tercio	396	401	421	411	581	780	10
de	425	401	435	411	581	780	10
los	438	401	451	411	581	780	10
casos	455	401	479	411	581	780	10
metástasis	482	401	527	411	581	780	10
a	300	413	305	423	581	780	10
distancia	310	413	349	423	581	780	10
a	355	413	359	423	581	780	10
los	365	413	377	423	581	780	10
10	382	413	393	423	581	780	10
años	399	413	419	423	581	780	10
(32,33),	424	413	459	423	581	780	10
por	464	413	478	423	581	780	10
lo	483	413	492	423	581	780	10
que	497	413	513	423	581	780	10
es	518	413	527	423	581	780	10
importante	300	425	348	436	581	780	10
un	355	425	366	436	581	780	10
seguimiento	372	425	426	436	581	780	10
continuado	433	425	482	436	581	780	10
de	488	425	499	436	581	780	10
estos	505	425	527	436	581	780	10
pacientes.	300	438	344	448	581	780	10
La	347	438	359	448	581	780	10
localización	362	438	416	448	581	780	10
mas	419	438	437	448	581	780	10
frecuente	440	438	481	448	581	780	10
de	484	438	495	448	581	780	10
metás-	498	438	527	448	581	780	10
tasis	300	450	320	460	581	780	10
iniciales	324	450	360	460	581	780	10
son	364	450	379	460	581	780	10
los	383	450	396	460	581	780	10
nódulos	399	450	434	460	581	780	10
linfáticos	438	450	479	460	581	780	10
regionales	482	450	527	460	581	780	10
(preauriculares,	300	462	372	472	581	780	10
submandibulares	379	462	455	472	581	780	10
y	462	462	468	472	581	780	10
cervicales),	475	462	527	472	581	780	10
aunque	300	474	332	484	581	780	10
también	335	474	370	484	581	780	10
ocurre	372	474	400	484	581	780	10
diseminación	403	474	461	484	581	780	10
a	464	474	469	484	581	780	10
distancia	471	474	510	484	581	780	10
por	513	474	527	484	581	780	10
vía	300	486	314	496	581	780	10
hematógena.	317	486	373	496	581	780	10
Una	377	486	395	496	581	780	10
vez	399	486	414	496	581	780	10
que	417	486	433	496	581	780	10
se	437	486	446	496	581	780	10
presenta	449	486	486	496	581	780	10
la	489	486	497	496	581	780	10
enfer-	501	486	527	496	581	780	10
medad	300	498	330	508	581	780	10
diseminada,	334	498	387	508	581	780	10
no	391	498	402	508	581	780	10
existe	407	498	432	508	581	780	10
tratamiento	437	498	487	508	581	780	10
eficaz	491	498	517	508	581	780	10
y	522	498	527	508	581	780	10
Fig.	54	699	70	708	581	780	10
15:	73	699	86	708	581	780	10
Melanoma	91	699	134	708	581	780	10
de	137	699	146	708	581	780	10
conjuntiva	149	699	191	708	581	780	10
multicéntrico	194	699	247	708	581	780	10
originado	250	699	289	708	581	780	10
en	292	699	302	708	581	780	10
una	304	699	319	708	581	780	10
MAP	322	699	343	708	581	780	10
(A),	345	699	361	708	581	780	10
y	363	699	368	708	581	780	10
melanoma	371	699	412	708	581	780	10
de	415	699	424	708	581	780	10
novo	427	699	447	708	581	780	10
avanzado	449	699	488	708	581	780	10
(B)	490	699	503	708	581	780	10
16	54	720	64	729	581	780	10
ARCH	216	720	238	728	581	780	10
SOC	240	720	256	728	581	780	10
ESP	258	720	272	728	581	780	10
OFTALMOL	274	720	317	728	581	780	10
2009;	320	720	338	728	581	780	10
84:	340	720	350	728	581	780	10
7-22	352	720	367	728	581	780	10
Tumores	445	62	474	69	581	780	11
de	476	62	483	69	581	780	11
la	485	62	491	69	581	780	11
conjuntiva	493	62	527	69	581	780	11
Fig.	54	255	70	264	581	780	11
17:	73	255	86	264	581	780	11
Melanoma	91	255	134	264	581	780	11
multicéntrico	137	255	190	264	581	780	11
en	193	255	202	264	581	780	11
MAP	205	255	225	264	581	780	11
(A).	228	255	243	264	581	780	11
Postratamiento	246	255	307	264	581	780	11
con	310	255	324	264	581	780	11
extirpación	327	255	373	264	581	780	11
nódulos	375	255	407	264	581	780	11
engrosados,	410	255	458	264	581	780	11
biopsia	461	255	490	264	581	780	11
en	493	255	502	264	581	780	11
mapa	505	255	527	264	581	780	11
y	54	266	58	275	581	780	11
tratamiento	61	266	108	275	581	780	11
con	110	266	125	275	581	780	11
Mitomicina	128	266	174	275	581	780	11
tópica	176	266	201	275	581	780	11
de	204	266	214	275	581	780	11
la	216	266	224	275	581	780	11
pigmentación	227	266	281	275	581	780	11
residual	284	266	317	275	581	780	11
(B).	320	266	335	275	581	780	11
los	54	298	67	308	581	780	11
pacientes	72	298	113	308	581	780	11
tienen	119	298	146	308	581	780	11
un	151	298	162	308	581	780	11
tiempo	168	298	198	308	581	780	11
de	204	298	214	308	581	780	11
supervivencia	220	298	281	308	581	780	11
relativamente	54	310	113	320	581	780	11
corto.	118	310	143	320	581	780	11
Los	147	310	164	320	581	780	11
factores	168	310	203	320	581	780	11
pronósticos	208	310	258	320	581	780	11
mas	263	310	281	320	581	780	11
importantes	54	322	106	332	581	780	11
son	110	322	125	332	581	780	11
el	130	322	138	332	581	780	11
espesor	142	322	175	332	581	780	11
del	180	322	193	332	581	780	11
tumor,	197	322	226	332	581	780	11
la	230	322	238	332	581	780	11
localiza-	243	322	281	332	581	780	11
ción	54	334	73	344	581	780	11
palpebral	76	334	117	344	581	780	11
o	120	334	126	344	581	780	11
en	129	334	139	344	581	780	11
carúncula,	142	334	188	344	581	780	11
la	191	334	199	344	581	780	11
invasión	202	334	239	344	581	780	11
linfática,	242	334	281	344	581	780	11
índice	54	346	81	356	581	780	11
de	84	346	94	356	581	780	11
proliferación	97	346	154	356	581	780	11
elevado,	157	346	193	356	581	780	11
y	196	346	202	356	581	780	11
el	205	346	213	356	581	780	11
patrón	216	346	244	356	581	780	11
histoló-	247	346	281	356	581	780	11
gico	54	358	73	369	581	780	11
pagetoide	80	358	123	369	581	780	11
y	130	358	135	369	581	780	11
las	142	358	154	369	581	780	11
recurrencias	161	358	215	369	581	780	11
(1,26,32-34).	222	358	281	369	581	780	11
Actualmente,	54	371	115	381	581	780	11
se	122	371	132	381	581	780	11
están	139	371	163	381	581	780	11
investigando	170	371	228	381	581	780	11
diferentes	235	371	281	381	581	780	11
aspectos,	54	383	94	393	581	780	11
como	96	383	121	393	581	780	11
la	123	383	131	393	581	780	11
importancia	133	383	186	393	581	780	11
de	188	383	198	393	581	780	11
la	201	383	209	393	581	780	11
biopsia	211	383	243	393	581	780	11
del	245	383	259	393	581	780	11
gan-	261	383	281	393	581	780	11
glio	54	395	71	405	581	780	11
linfático	76	395	112	405	581	780	11
centinela	117	395	157	405	581	780	11
en	161	395	172	405	581	780	11
la	177	395	185	405	581	780	11
detección	189	395	231	405	581	780	11
precoz	236	395	265	405	581	780	11
de	270	395	281	405	581	780	11
metástasis	54	407	99	417	581	780	11
regionales	102	407	147	417	581	780	11
(35,37),	150	407	185	417	581	780	11
el	188	407	196	417	581	780	11
reconocimiento	199	407	267	417	581	780	11
de	270	407	281	417	581	780	11
factores	54	419	89	429	581	780	11
de	93	419	103	429	581	780	11
riesgo	108	419	135	429	581	780	11
para	139	419	158	429	581	780	11
el	163	419	171	429	581	780	11
desarrollo	175	419	219	429	581	780	11
tumoral	224	419	258	429	581	780	11
y	263	419	268	429	581	780	11
la	273	419	281	429	581	780	11
evaluación	54	431	101	441	581	780	11
de	107	431	118	441	581	780	11
marcadores	124	431	175	441	581	780	11
pronóstico	181	431	228	441	581	780	11
de	234	431	244	441	581	780	11
morbi-	251	431	281	441	581	780	11
mortalidad	54	443	101	454	581	780	11
(5,34,37,38).	104	443	161	454	581	780	11
Tratamiento	54	480	112	490	581	780	11
de	115	480	126	490	581	780	11
los	129	480	142	490	581	780	11
tumores	145	480	183	490	581	780	11
melanocíticos	186	480	250	490	581	780	11
Los	65	504	81	514	581	780	11
objetivos	86	504	126	514	581	780	11
generales	131	504	173	514	581	780	11
del	178	504	192	514	581	780	11
tratamiento	197	504	247	514	581	780	11
de	252	504	263	514	581	780	11
los	268	504	281	514	581	780	11
tumores	54	516	89	526	581	780	11
melanocíticos	92	516	153	526	581	780	11
son	156	516	172	526	581	780	11
similares	175	516	215	526	581	780	11
a	218	516	223	526	581	780	11
los	226	516	238	526	581	780	11
descritos	241	516	281	526	581	780	11
para	54	529	73	539	581	780	11
los	76	529	89	539	581	780	11
epiteliales:	92	529	140	539	581	780	11
extirpación	143	529	192	539	581	780	11
o	195	529	201	539	581	780	11
destrucción	204	529	255	539	581	780	11
com-	258	529	281	539	581	780	11
pleta	54	541	75	551	581	780	11
del	78	541	91	551	581	780	11
tumor,	94	541	122	551	581	780	11
diagnóstico	125	541	176	551	581	780	11
histopatológico	178	541	246	551	581	780	11
preciso	249	541	281	551	581	780	11
y	54	553	59	563	581	780	11
minimizar	62	553	107	563	581	780	11
las	110	553	122	563	581	780	11
recurrencias,	125	553	181	563	581	780	11
objetivo	184	553	220	563	581	780	11
especialmen-	223	553	281	563	581	780	11
te	54	565	62	575	581	780	11
importante	66	565	114	575	581	780	11
en	118	565	128	575	581	780	11
los	133	565	145	575	581	780	11
tumores	150	565	185	575	581	780	11
pigmentados	190	565	246	575	581	780	11
ya	250	565	260	575	581	780	11
que	265	565	281	575	581	780	11
empeoran	54	577	97	587	581	780	11
el	100	577	108	587	581	780	11
pronóstico	111	577	158	587	581	780	11
del	161	577	174	587	581	780	11
paciente.	177	577	216	587	581	780	11
Las	65	589	80	599	581	780	11
lesiones	85	589	120	599	581	780	11
benignas,	125	589	167	599	581	780	11
en	172	589	182	599	581	780	11
general	186	589	219	599	581	780	11
no	223	589	234	599	581	780	11
requieren	239	589	281	599	581	780	11
más	54	601	72	612	581	780	11
que	75	601	90	612	581	780	11
un	94	601	105	612	581	780	11
diagnóstico	108	601	158	612	581	780	11
clínico	161	601	191	612	581	780	11
correcto	194	601	230	612	581	780	11
y	234	601	239	612	581	780	11
la	242	601	250	612	581	780	11
obser-	253	601	281	612	581	780	11
vación	54	614	83	624	581	780	11
periódica.	85	614	129	624	581	780	11
La	131	614	143	624	581	780	11
mayoría	145	614	181	624	581	780	11
de	184	614	194	624	581	780	11
los	196	614	209	624	581	780	11
nevus	211	614	237	624	581	780	11
por	239	614	254	624	581	780	11
deba-	256	614	281	624	581	780	11
jo	54	626	62	636	581	780	11
de	66	626	76	636	581	780	11
los	80	626	92	636	581	780	11
40	96	626	107	636	581	780	11
años	110	626	130	636	581	780	11
no	134	626	145	636	581	780	11
requieren	148	626	190	636	581	780	11
tratamiento	193	626	243	636	581	780	11
excepto	247	626	281	636	581	780	11
por	54	638	68	648	581	780	11
motivos	72	638	107	648	581	780	11
estéticos,	111	638	152	648	581	780	11
o	156	638	161	648	581	780	11
procesos	165	638	204	648	581	780	11
inflamatorios	208	638	266	648	581	780	11
de	270	638	281	648	581	780	11
repetición,	54	650	101	660	581	780	11
ya	104	650	114	660	581	780	11
que	117	650	133	660	581	780	11
el	136	650	144	660	581	780	11
melanoma	147	650	193	660	581	780	11
es	196	650	205	660	581	780	11
extremadamente	208	650	281	660	581	780	11
raro	54	662	72	672	581	780	11
en	75	662	85	672	581	780	11
jóvenes.	88	662	125	672	581	780	11
Incluso	128	662	160	672	581	780	11
en	164	662	174	672	581	780	11
personas	177	662	216	672	581	780	11
mayores,	219	662	259	672	581	780	11
solo	262	662	281	672	581	780	11
en	54	674	64	684	581	780	11
el	68	674	76	684	581	780	11
caso	80	674	99	684	581	780	11
de	103	674	113	684	581	780	11
crecimiento	117	674	169	684	581	780	11
o	173	674	178	684	581	780	11
cambios	182	674	219	684	581	780	11
en	223	674	233	684	581	780	11
el	237	674	245	684	581	780	11
color	249	674	271	684	581	780	11
y	275	674	281	684	581	780	11
morfología	54	686	103	697	581	780	11
debe	109	686	130	697	581	780	11
realizarse	137	686	179	697	581	780	11
la	185	686	193	697	581	780	11
extirpación	200	686	249	697	581	780	11
de	256	686	266	697	581	780	11
la	273	686	281	697	581	780	11
lesión	54	699	80	709	581	780	11
para	83	699	102	709	581	780	11
descartar	105	699	145	709	581	780	11
transformación	148	699	214	709	581	780	11
maligna.	217	699	256	709	581	780	11
El	311	298	321	308	581	780	11
manejo	324	298	356	308	581	780	11
de	359	298	370	308	581	780	11
la	373	298	381	308	581	780	11
MAP	384	298	407	308	581	780	11
depende	410	298	447	308	581	780	11
la	450	298	458	308	581	780	11
extensión	461	298	503	308	581	780	11
de	506	298	516	308	581	780	11
la	519	298	527	308	581	780	11
lesión.	300	310	329	320	581	780	11
Si	333	310	342	320	581	780	11
es	345	310	354	320	581	780	11
pequeña,	357	310	396	320	581	780	11
ocupando	399	310	442	320	581	780	11
menos	445	310	474	320	581	780	11
de	477	310	487	320	581	780	11
un	491	310	502	320	581	780	11
cuar-	505	310	527	320	581	780	11
to	300	322	309	332	581	780	11
de	314	322	324	332	581	780	11
conjuntiva,	329	322	378	332	581	780	11
se	383	322	392	332	581	780	11
debe	397	322	418	332	581	780	11
plantear	423	322	458	332	581	780	11
su	463	322	473	332	581	780	11
extirpación	478	322	527	332	581	780	11
completa.	300	334	343	344	581	780	11
Si	349	334	358	344	581	780	11
la	363	334	371	344	581	780	11
lesión	376	334	402	344	581	780	11
es	407	334	416	344	581	780	11
muy	421	334	441	344	581	780	11
extensa,	446	334	482	344	581	780	11
se	487	334	496	344	581	780	11
deben	501	334	527	344	581	780	11
extirpar	300	346	334	356	581	780	11
las	337	346	349	356	581	780	11
áreas	352	346	375	356	581	780	11
engrosadas	377	346	426	356	581	780	11
(sospechosas	429	346	486	356	581	780	11
de	489	346	499	356	581	780	11
mela-	502	346	527	356	581	780	11
noma)	300	358	329	369	581	780	11
y	332	358	338	369	581	780	11
realizar	341	358	374	369	581	780	11
biopsias	378	358	414	369	581	780	11
en	417	358	428	369	581	780	11
mapa	431	358	455	369	581	780	11
de	459	358	469	369	581	780	11
las	472	358	485	369	581	780	11
zonas	488	358	513	369	581	780	11
de	517	358	527	369	581	780	11
MAP	300	371	324	381	581	780	11
no	329	371	340	381	581	780	11
extirpadas	345	371	390	381	581	780	11
para	395	371	413	381	581	780	11
determinar	418	371	466	381	581	780	11
su	471	371	480	381	581	780	11
riesgo	485	371	512	381	581	780	11
de	517	371	527	381	581	780	11
progresión	300	383	348	393	581	780	11
a	354	383	359	393	581	780	11
melanoma	366	383	412	393	581	780	11
de	419	383	429	393	581	780	11
conjuntiva.	436	383	485	393	581	780	11
Incluso,	492	383	527	393	581	780	11
deben	300	395	327	405	581	780	11
realizarse	331	395	373	405	581	780	11
biopsias	378	395	414	405	581	780	11
en	419	395	429	405	581	780	11
zonas	433	395	459	405	581	780	11
aparentemente	463	395	527	405	581	780	11
no	300	407	311	417	581	780	11
involucradas	314	407	370	417	581	780	11
debido	373	407	403	417	581	780	11
a	406	407	411	417	581	780	11
la	414	407	422	417	581	780	11
presencia	425	407	466	417	581	780	11
de	469	407	480	417	581	780	11
MAP	483	407	506	417	581	780	11
sine	509	407	527	417	581	780	11
pigmento.	300	419	344	429	581	780	11
Si	348	419	357	429	581	780	11
la	361	419	369	429	581	780	11
extirpación	374	419	423	429	581	780	11
completa	427	419	467	429	581	780	11
de	471	419	482	429	581	780	11
las	486	419	498	429	581	780	11
zonas	502	419	527	429	581	780	11
con	300	431	316	441	581	780	11
atipia	319	431	344	441	581	780	11
no	347	431	358	441	581	780	11
es	361	431	370	441	581	780	11
posible	373	431	405	441	581	780	11
o	408	431	413	441	581	780	11
aparecen	416	431	455	441	581	780	11
recurrencias,	459	431	515	441	581	780	11
se	518	431	527	441	581	780	11
deben	300	443	327	454	581	780	11
utilizar	329	443	361	454	581	780	11
terapias	363	443	397	454	581	780	11
adyuvantes	400	443	449	454	581	780	11
como	452	443	477	454	581	780	11
la	479	443	487	454	581	780	11
criotera-	490	443	527	454	581	780	11
pia	300	456	314	466	581	780	11
intraoperatoria	320	456	385	466	581	780	11
o	392	456	397	466	581	780	11
tratamiento	404	456	454	466	581	780	11
quimioterápico	461	456	527	466	581	780	11
tópico	300	468	328	478	581	780	11
de	401	468	411	478	581	780	11
los	414	468	427	478	581	780	11
que	430	468	445	478	581	780	11
el	448	468	456	478	581	780	11
más	459	468	477	478	581	780	11
probado	479	468	515	478	581	780	11
es	518	468	527	478	581	780	11
la	300	480	308	490	581	780	11
Mitomicina	311	480	363	490	581	780	11
C	366	480	373	490	581	780	11
(fig.	376	480	395	490	581	780	11
17)	398	480	412	490	581	780	11
(32,39-41).	415	480	465	490	581	780	11
En	311	492	323	502	581	780	11
el	329	492	337	502	581	780	11
melanoma	342	492	388	502	581	780	11
de	393	492	404	502	581	780	11
novo	409	492	431	502	581	780	11
o	436	492	441	502	581	780	11
procedente	447	492	495	502	581	780	11
de	500	492	511	502	581	780	11
un	516	492	527	502	581	780	11
nevus,	300	504	329	514	581	780	11
el	331	504	339	514	581	780	11
tratamiento	342	504	392	514	581	780	11
primario	395	504	433	514	581	780	11
del	436	504	449	514	581	780	11
tumor	452	504	478	514	581	780	11
es	481	504	490	514	581	780	11
la	493	504	501	514	581	780	11
extir-	504	504	527	514	581	780	11
pación	300	516	330	526	581	780	11
quirúrgica	333	516	378	526	581	780	11
completa,	381	516	424	526	581	780	11
con	427	516	442	526	581	780	11
3-5	445	516	460	526	581	780	11
mm	463	516	480	526	581	780	11
de	483	516	493	526	581	780	11
márge-	496	516	527	526	581	780	11
nes	300	529	315	539	581	780	11
libres	317	529	342	539	581	780	11
con	344	529	360	539	581	780	11
o	363	529	368	539	581	780	11
sin	370	529	383	539	581	780	11
crioterapia	386	529	433	539	581	780	11
intraoperatoria	435	529	500	539	581	780	11
adyu-	502	529	527	539	581	780	11
vante.	300	541	327	551	581	780	11
Se	330	541	341	551	581	780	11
debe	344	541	365	551	581	780	11
evitar	369	541	393	551	581	780	11
realizar	397	541	430	551	581	780	11
biopsias	433	541	469	551	581	780	11
incisionales.	473	541	527	551	581	780	11
Cualquiera	300	553	349	563	581	780	11
que	351	553	367	563	581	780	11
sea	370	553	384	563	581	780	11
el	386	553	394	563	581	780	11
origen	397	553	425	563	581	780	11
del	428	553	441	563	581	780	11
melanoma,	444	553	492	563	581	780	11
se	495	553	504	563	581	780	11
debe	506	553	527	563	581	780	11
de	300	565	311	575	581	780	11
tratar	314	565	337	575	581	780	11
de	339	565	350	575	581	780	11
erradicar	353	565	392	575	581	780	11
combinando	394	565	449	575	581	780	11
las	452	565	464	575	581	780	11
terapias	466	565	501	575	581	780	11
nece-	503	565	527	575	581	780	11
sarias	300	577	325	587	581	780	11
en	329	577	339	587	581	780	11
el	342	577	350	587	581	780	11
primer	354	577	383	587	581	780	11
abordaje	386	577	424	587	581	780	11
para	427	577	446	587	581	780	11
prevenir	450	577	486	587	581	780	11
las	489	577	501	587	581	780	11
recu-	505	577	527	587	581	780	11
rrencias,	300	589	338	599	581	780	11
ya	341	589	352	599	581	780	11
que	355	589	371	599	581	780	11
estas	375	589	396	599	581	780	11
empeoran	399	589	443	599	581	780	11
el	446	589	454	599	581	780	11
pronóstico	458	589	504	599	581	780	11
vital	508	589	527	599	581	780	11
del	300	601	314	611	581	780	11
paciente.	317	601	356	611	581	780	11
En	311	614	323	624	581	780	11
el	326	614	334	624	581	780	11
seguimiento,	336	614	393	624	581	780	11
los	396	614	409	624	581	780	11
pacientes	411	614	453	624	581	780	11
deben	455	614	482	624	581	780	11
ser	484	614	497	624	581	780	11
cuida-	499	614	527	624	581	780	11
dosamente	300	626	348	636	581	780	11
revisados	351	626	393	636	581	780	11
en	397	626	407	636	581	780	11
la	411	626	419	636	581	780	11
consulta,	422	626	462	636	581	780	11
explorando	466	626	516	636	581	780	11
la	519	626	527	636	581	780	11
superficie	300	638	344	648	581	780	11
entera	348	638	375	648	581	780	11
de	378	638	389	648	581	780	11
la	392	638	400	648	581	780	11
conjuntiva	403	638	450	648	581	780	11
exhaustivamente	453	638	527	648	581	780	11
y	300	650	306	660	581	780	11
palpando	310	650	351	660	581	780	11
los	355	650	368	660	581	780	11
ganglios	372	650	410	660	581	780	11
preauriculares	414	650	477	660	581	780	11
y	482	650	487	660	581	780	11
cervica-	491	650	527	660	581	780	11
les.	300	662	316	672	581	780	11
Si	319	662	328	672	581	780	11
se	331	662	340	672	581	780	11
identifican	344	662	391	672	581	780	11
invasión	394	662	431	672	581	780	11
ipsilateral	434	662	478	672	581	780	11
preauricu-	482	662	527	672	581	780	11
lar,	300	674	315	684	581	780	11
submandibular	319	674	385	684	581	780	11
y/o	389	674	403	684	581	780	11
cervical,	407	674	445	684	581	780	11
se	450	674	459	684	581	780	11
recomienda	463	674	515	684	581	780	11
la	519	674	527	684	581	780	11
realización	300	686	349	697	581	780	11
de	352	686	363	697	581	780	11
una	366	686	382	697	581	780	11
limpieza	385	686	423	697	581	780	11
ganglionar	426	686	474	697	581	780	11
regional	477	686	513	697	581	780	11
no	516	686	527	697	581	780	11
radical.	300	699	333	709	581	780	11
ARCH	216	720	238	727	581	780	11
SOC	240	720	256	727	581	780	11
ESP	258	720	272	727	581	780	11
OFTALMOL	274	720	318	727	581	780	11
2009;	320	720	338	727	581	780	11
84:	340	720	350	727	581	780	11
7-22	353	720	367	727	581	780	11
17	517	720	527	729	581	780	11
SAORNIL	54	62	88	69	581	780	12
MA,	91	62	106	69	581	780	12
et	108	62	114	69	581	780	12
al.	116	62	123	69	581	780	12
Si	65	91	74	101	581	780	12
se	76	91	85	101	581	780	12
objetiva	88	91	123	101	581	780	12
invasión	125	91	162	101	581	780	12
orbitaria	164	91	201	101	581	780	12
y/o	204	91	218	101	581	780	12
intraocular,	220	91	270	101	581	780	12
el	273	91	281	101	581	780	12
tratamiento	54	103	104	113	581	780	12
primario	108	103	146	113	581	780	12
generalmente	151	103	210	113	581	780	12
es	214	103	223	113	581	780	12
la	228	103	236	113	581	780	12
exentera-	240	103	281	113	581	780	12
ción.	54	115	75	125	581	780	12
La	80	115	92	125	581	780	12
enucleación	96	115	149	125	581	780	12
no	153	115	164	125	581	780	12
se	169	115	178	125	581	780	12
suele	183	115	205	125	581	780	12
realizar,	210	115	245	125	581	780	12
ya	250	115	260	125	581	780	12
que	265	115	281	125	581	780	12
deja	54	127	72	137	581	780	12
la	77	127	85	137	581	780	12
conjuntiva,	89	127	138	137	581	780	12
que	142	127	158	137	581	780	12
es	163	127	172	137	581	780	12
el	177	127	185	137	581	780	12
lugar	189	127	212	137	581	780	12
del	216	127	230	137	581	780	12
origen	234	127	263	137	581	780	12
del	267	127	281	137	581	780	12
tumor	54	139	80	149	581	780	12
y	83	139	89	149	581	780	12
puede	92	139	118	149	581	780	12
ser	121	139	134	149	581	780	12
fuente	137	139	164	149	581	780	12
de	167	139	178	149	581	780	12
nuevas	181	139	211	149	581	780	12
recurrencias.	214	139	270	149	581	780	12
TUMORES	59	174	125	186	581	780	12
DE	128	174	146	186	581	780	12
TEJIDOS	150	174	206	186	581	780	12
BLANDOS,	209	174	275	186	581	780	12
GLÁNDULAS	92	188	174	200	581	780	12
Y	178	188	187	200	581	780	12
ANEJOS	191	188	242	200	581	780	12
Los	65	213	81	223	581	780	12
tejidos	85	213	114	223	581	780	12
no	117	213	128	223	581	780	12
epiteliales	132	213	177	223	581	780	12
de	180	213	190	223	581	780	12
la	194	213	202	223	581	780	12
conjuntiva	205	213	251	223	581	780	12
inclu-	255	213	281	223	581	780	12
yen	54	225	70	235	581	780	12
estructuras	72	225	120	235	581	780	12
vasculares	123	225	168	235	581	780	12
y	171	225	176	235	581	780	12
linfáticas,	179	225	222	235	581	780	12
nervios	225	225	257	235	581	780	12
peri-	260	225	281	235	581	780	12
féricos,	54	237	86	247	581	780	12
elementos	91	237	136	247	581	780	12
conectivos,	141	237	190	247	581	780	12
glándulas	195	237	237	247	581	780	12
y	242	237	248	247	581	780	12
anejos	252	237	281	247	581	780	12
cutáneos	54	249	92	259	581	780	12
en	97	249	107	259	581	780	12
la	111	249	119	259	581	780	12
carúncula,	124	249	169	259	581	780	12
que	174	249	190	259	581	780	12
pueden	194	249	226	259	581	780	12
dar	230	249	244	259	581	780	12
lugar	249	249	271	259	581	780	12
a	276	249	281	259	581	780	12
cualquier	54	261	95	271	581	780	12
tumor	97	261	124	271	581	780	12
de	126	261	137	271	581	780	12
tejidos	139	261	168	271	581	780	12
blandos	171	261	205	271	581	780	12
que	208	261	224	271	581	780	12
pueda	226	261	253	271	581	780	12
surgir	255	261	281	271	581	780	12
en	54	273	64	284	581	780	12
cualquier	68	273	109	284	581	780	12
parte	112	273	134	284	581	780	12
de	138	273	148	284	581	780	12
la	151	273	159	284	581	780	12
economía,	163	273	208	284	581	780	12
con	212	273	228	284	581	780	12
las	231	273	243	284	581	780	12
mismas	247	273	281	284	581	780	12
características	54	286	116	296	581	780	12
histopatológicas,	120	286	194	296	581	780	12
aunque	198	286	229	296	581	780	12
la	233	286	241	296	581	780	12
mayoría	245	286	281	296	581	780	12
de	54	298	64	308	581	780	12
ellos	67	298	88	308	581	780	12
son	91	298	106	308	581	780	12
muy	109	298	128	308	581	780	12
raros.	131	298	156	308	581	780	12
Sarcomas,	159	298	204	308	581	780	12
fibromas,	207	298	249	308	581	780	12
neuro-	252	298	281	308	581	780	12
fibromas,	54	310	96	320	581	780	12
schwanomas,	103	310	163	320	581	780	12
neurotekiomas.	170	310	239	320	581	780	12
y	246	310	251	320	581	780	12
otros	258	310	281	320	581	780	12
tumores	54	322	89	332	581	780	12
de	94	322	104	332	581	780	12
partes	109	322	136	332	581	780	12
blandas	140	322	174	332	581	780	12
pueden	179	322	211	332	581	780	12
aparecer	215	322	253	332	581	780	12
en	257	322	268	332	581	780	12
la	273	322	281	332	581	780	12
conjuntiva	54	334	100	344	581	780	12
pero	105	334	124	344	581	780	12
y	130	334	135	344	581	780	12
con	140	334	156	344	581	780	12
mucha	161	334	191	344	581	780	12
más	196	334	214	344	581	780	12
frecuencia,	219	334	267	344	581	780	12
la	273	334	281	344	581	780	12
conjuntiva	54	346	100	356	581	780	12
es	103	346	112	356	581	780	12
un	116	346	127	356	581	780	12
lugar	130	346	153	356	581	780	12
de	156	346	167	356	581	780	12
afectación	170	346	216	356	581	780	12
secundario	219	346	267	356	581	780	12
de	270	346	281	356	581	780	12
la	54	358	62	369	581	780	12
afectación	66	358	111	369	581	780	12
orbitaria	116	358	153	369	581	780	12
(1,2,42,43).	158	358	209	369	581	780	12
Se	214	358	225	369	581	780	12
describen	229	358	271	369	581	780	12
a	276	358	281	369	581	780	12
continuación	54	371	111	381	581	780	12
los	114	371	126	381	581	780	12
más	130	371	147	381	581	780	12
frecuentes	150	371	195	381	581	780	12
y/o	198	371	213	381	581	780	12
relevantes.	216	371	262	381	581	780	12
Benignos	54	406	97	416	581	780	12
Carúncula:	65	430	117	440	581	780	12
Oncocitoma	120	430	176	440	581	780	12
o	179	430	185	440	581	780	12
cistadenoma	188	430	245	440	581	780	12
eosino-	249	430	281	440	581	780	12
fílico.	54	442	79	452	581	780	12
La	82	442	93	452	581	780	12
mayoría	96	442	131	452	581	780	12
de	135	442	145	452	581	780	12
los	148	442	160	452	581	780	12
tumores	163	442	198	452	581	780	12
que	201	442	217	452	581	780	12
se	220	442	229	452	581	780	12
originan	232	442	267	452	581	780	12
en	270	442	281	452	581	780	12
las	54	455	66	465	581	780	12
estructuras	69	455	115	465	581	780	12
anejas	119	455	145	465	581	780	12
de	149	455	159	465	581	780	12
los	163	455	175	465	581	780	12
parpados,	179	455	220	465	581	780	12
las	223	455	235	465	581	780	12
cejas	239	455	260	465	581	780	12
y	264	455	269	465	581	780	12
la	273	455	281	465	581	780	12
orbita,	54	467	81	477	581	780	12
pueden	86	467	117	477	581	780	12
surgir	121	467	146	477	581	780	12
en	150	467	161	477	581	780	12
la	165	467	173	477	581	780	12
carúncula	177	467	219	477	581	780	12
(ej.	223	467	237	477	581	780	12
adenoma	242	467	281	477	581	780	12
pleomórfico,	54	479	109	489	581	780	12
oncocitoma,	115	479	168	489	581	780	12
carcinoma	175	479	220	489	581	780	12
de	227	479	237	489	581	780	12
glándula	243	479	281	489	581	780	12
sudorípara,	54	491	101	501	581	780	12
carcinoma	103	491	148	501	581	780	12
sebáceo).	150	491	190	501	581	780	12
Este	192	491	210	501	581	780	12
hecho	212	491	238	501	581	780	12
no	240	491	251	501	581	780	12
es	253	491	262	501	581	780	12
sor-	264	491	281	501	581	780	12
prendente,	54	503	98	513	581	780	12
ya	103	503	114	513	581	780	12
que	119	503	134	513	581	780	12
la	139	503	147	513	581	780	12
carúncula	152	503	194	513	581	780	12
contiene	199	503	235	513	581	780	12
glándulas	240	503	281	513	581	780	12
lagrimales	300	91	345	101	581	780	12
accesorias,	348	91	394	101	581	780	12
glándulas	397	91	438	101	581	780	12
sebáceas	441	91	478	101	581	780	12
y	481	91	487	101	581	780	12
folículos	490	91	527	101	581	780	12
pilosos.	300	103	333	113	581	780	12
El	336	103	345	113	581	780	12
tumor	348	103	374	113	581	780	12
maligno	376	103	412	113	581	780	12
mas	414	103	432	113	581	780	12
frecuente	434	103	474	113	581	780	12
de	477	103	487	113	581	780	12
la	489	103	497	113	581	780	12
carún-	500	103	527	113	581	780	12
cula	300	115	318	125	581	780	12
es	321	115	330	125	581	780	12
el	333	115	340	125	581	780	12
carcinoma	343	115	387	125	581	780	12
sebáceo	390	115	424	125	581	780	12
y	427	115	432	125	581	780	12
el	435	115	442	125	581	780	12
benigno,	445	115	482	125	581	780	12
el	485	115	493	125	581	780	12
oncoci-	495	115	527	125	581	780	12
toma	300	127	322	137	581	780	12
que	324	127	340	137	581	780	12
también	342	127	376	137	581	780	12
aparece	379	127	411	137	581	780	12
en	414	127	424	137	581	780	12
la	426	127	434	137	581	780	12
glándula	436	127	473	137	581	780	12
y	475	127	481	137	581	780	12
saco	483	127	502	137	581	780	12
lagri-	504	127	527	137	581	780	12
mal.	300	139	319	149	581	780	12
Se	323	139	334	149	581	780	12
presenta	337	139	373	149	581	780	12
como	376	139	400	149	581	780	12
una	404	139	419	149	581	780	12
masa	423	139	445	149	581	780	12
sonrosada	449	139	492	149	581	780	12
elevada	495	139	527	149	581	780	12
de	300	152	311	162	581	780	12
crecimiento	313	152	364	162	581	780	12
lento	366	152	388	162	581	780	12
en	390	152	401	162	581	780	12
personas	403	152	441	162	581	780	12
mayores	443	152	480	162	581	780	12
(1,42).	482	152	511	162	581	780	12
Microscópicamente	311	164	398	174	581	780	12
los	404	164	416	174	581	780	12
oncocitomas	422	164	478	174	581	780	12
tienen	484	164	510	174	581	780	12
un	516	164	527	174	581	780	12
patrón	300	176	329	186	581	780	12
variable,	332	176	370	186	581	780	12
y	373	176	379	186	581	780	12
las	382	176	394	186	581	780	12
células	397	176	428	186	581	780	12
pueden	431	176	463	186	581	780	12
disponerse	466	176	513	186	581	780	12
en	517	176	527	186	581	780	12
planos,	300	188	332	198	581	780	12
cordones	335	188	375	198	581	780	12
o	377	188	383	198	581	780	12
nidos	386	188	410	198	581	780	12
o	413	188	418	198	581	780	12
pueden	421	188	453	198	581	780	12
formar	456	188	486	198	581	780	12
estructu-	489	188	527	198	581	780	12
ras	300	200	313	210	581	780	12
quísticas	316	200	355	210	581	780	12
o	357	200	363	210	581	780	12
glandulares.	366	200	419	210	581	780	12
Las	422	200	438	210	581	780	12
células	441	200	472	210	581	780	12
que	474	200	490	210	581	780	12
lo	493	200	502	210	581	780	12
com-	505	200	527	210	581	780	12
ponen	300	212	327	222	581	780	12
típicamente	330	212	381	222	581	780	12
tienen	383	212	410	222	581	780	12
el	413	212	421	222	581	780	12
citoplasma	423	212	471	222	581	780	12
amplio	473	212	503	222	581	780	12
eosi-	506	212	527	222	581	780	12
nofílico,	300	224	337	235	581	780	12
lleno	340	224	362	235	581	780	12
de	365	224	375	235	581	780	12
material	378	224	414	235	581	780	12
que	417	224	433	235	581	780	12
en	436	224	446	235	581	780	12
microscopia	449	224	503	235	581	780	12
elec-	506	224	527	235	581	780	12
trónica	300	237	332	247	581	780	12
son	339	237	355	247	581	780	12
mitocondrias.	362	237	424	247	581	780	12
Esta	432	237	451	247	581	780	12
transformación	458	237	527	247	581	780	12
oncocítica	300	249	346	259	581	780	12
no	349	249	360	259	581	780	12
es	363	249	373	259	581	780	12
específica,	376	249	422	259	581	780	12
y	426	249	431	259	581	780	12
ocurre	435	249	463	259	581	780	12
en	466	249	476	259	581	780	12
otras	480	249	501	259	581	780	12
glán-	505	249	527	259	581	780	12
dulas	300	261	324	271	581	780	12
y	326	261	332	271	581	780	12
mucosas	335	261	373	271	581	780	12
del	375	261	389	271	581	780	12
cuerpo,	392	261	424	271	581	780	12
y	427	261	433	271	581	780	12
puede	435	261	462	271	581	780	12
representar	465	261	513	271	581	780	12
un	516	261	527	271	581	780	12
cambio	300	273	333	283	581	780	12
de	336	273	346	283	581	780	12
envejecimiento.	349	273	419	283	581	780	12
Granuloma	311	285	366	295	581	780	12
piogénico.	369	285	416	295	581	780	12
Clínicamente	420	285	479	295	581	780	12
se	482	285	491	295	581	780	12
presen-	495	285	527	295	581	780	12
ta	300	297	308	307	581	780	12
en	312	297	322	307	581	780	12
como	325	297	349	307	581	780	12
una	353	297	369	307	581	780	12
lesión	372	297	398	307	581	780	12
pedunculada	401	297	457	307	581	780	12
y	460	297	465	307	581	780	12
aspecto	468	297	501	307	581	780	12
papi-	505	297	527	307	581	780	12
lomatoso	300	309	341	320	581	780	12
de	344	309	354	320	581	780	12
color	357	309	380	320	581	780	12
sonrosado	383	309	428	320	581	780	12
que	431	309	447	320	581	780	12
se	450	309	459	320	581	780	12
desarrolla	462	309	506	320	581	780	12
des-	509	309	527	320	581	780	12
pués	300	322	321	332	581	780	12
de	323	322	334	332	581	780	12
un	336	322	347	332	581	780	12
trauma	350	322	381	332	581	780	12
quirúrgico	383	322	429	332	581	780	12
o	432	322	437	332	581	780	12
accidental	440	322	484	332	581	780	12
o	487	322	492	332	581	780	12
un	495	322	506	332	581	780	12
pro-	509	322	527	332	581	780	12
ceso	300	334	320	344	581	780	12
inflamatorio	326	334	381	344	581	780	12
local	387	334	408	344	581	780	12
(chalazión	415	334	461	344	581	780	12
o	467	334	472	344	581	780	12
reacción	479	334	516	344	581	780	12
a	522	334	527	344	581	780	12
cuerpo	300	346	330	356	581	780	12
extraño).	336	346	375	356	581	780	12
El	381	346	391	356	581	780	12
diagnóstico	397	346	448	356	581	780	12
diferencial	454	346	501	356	581	780	12
debe	506	346	527	356	581	780	12
realizarse	300	358	343	368	581	780	12
principalmente	346	358	412	368	581	780	12
con	416	358	432	368	581	780	12
un	435	358	446	368	581	780	12
papiloma	450	358	491	368	581	780	12
pedicu-	494	358	527	368	581	780	12
lado,	300	370	322	380	581	780	12
con	325	370	341	380	581	780	12
el	344	370	352	380	581	780	12
que	355	370	371	380	581	780	12
generalmente	374	370	433	380	581	780	12
le	436	370	444	380	581	780	12
diferencia	447	370	491	380	581	780	12
la	494	370	502	380	581	780	12
velo-	505	370	527	380	581	780	12
cidad	300	382	324	392	581	780	12
de	328	382	338	392	581	780	12
progresión	342	382	389	392	581	780	12
y	392	382	398	392	581	780	12
el	402	382	410	392	581	780	12
antecedente	413	382	465	392	581	780	12
de	469	382	479	392	581	780	12
traumatis-	483	382	527	392	581	780	12
mo	300	395	314	405	581	780	12
o	318	395	324	405	581	780	12
chalacion.	328	395	373	405	581	780	12
Histopatológicamente	377	395	473	405	581	780	12
consiste	477	395	513	405	581	780	12
en	517	395	527	405	581	780	12
tejido	300	407	325	417	581	780	12
de	331	407	341	417	581	780	12
granulación	346	407	398	417	581	780	12
compuesto	403	407	451	417	581	780	12
por	456	407	471	417	581	780	12
un	476	407	487	417	581	780	12
estroma	492	407	527	417	581	780	12
laxo	300	419	319	429	581	780	12
conteniendo	322	419	376	429	581	780	12
numerosos	378	419	426	429	581	780	12
capilares	429	419	468	429	581	780	12
que	471	419	486	429	581	780	12
se	489	419	498	429	581	780	12
distri-	501	419	527	429	581	780	12
buyen	300	431	327	441	581	780	12
de	332	431	343	441	581	780	12
forma	348	431	374	441	581	780	12
radial,	380	431	407	441	581	780	12
y	413	431	418	441	581	780	12
una	423	431	439	441	581	780	12
mezcla	445	431	476	441	581	780	12
de	481	431	491	441	581	780	12
células	497	431	527	441	581	780	12
inflamatorias	300	443	358	453	581	780	12
agudas	361	443	392	453	581	780	12
y	394	443	400	453	581	780	12
crónicas	402	443	439	453	581	780	12
(fig.	441	443	460	453	581	780	12
18)	462	443	477	453	581	780	12
(1).	480	443	495	453	581	780	12
Su	498	443	509	453	581	780	12
tra-	512	443	527	453	581	780	12
tamiento	300	455	339	465	581	780	12
consiste	342	455	377	465	581	780	12
en	380	455	391	465	581	780	12
la	394	455	402	465	581	780	12
biopsia	405	455	437	465	581	780	12
escisional	440	455	483	465	581	780	12
(4).	486	455	502	465	581	780	12
Hemangioma.	311	467	377	477	581	780	12
Son	379	467	396	477	581	780	12
tumores	399	467	434	477	581	780	12
que	437	467	453	477	581	780	12
consisten	455	467	496	477	581	780	12
en	498	467	509	477	581	780	12
una	511	467	527	477	581	780	12
proliferación	300	480	357	490	581	780	12
vascular	360	480	396	490	581	780	12
benigna	399	480	434	490	581	780	12
que	437	480	452	490	581	780	12
pueden	455	480	487	490	581	780	12
ser	490	480	502	490	581	780	12
loca-	505	480	527	490	581	780	12
lizados	300	492	332	502	581	780	12
en	336	492	346	502	581	780	12
la	351	492	359	502	581	780	12
propia	363	492	391	502	581	780	12
conjuntiva	396	492	442	502	581	780	12
o	446	492	452	502	581	780	12
formar	456	492	486	502	581	780	12
parte	490	492	512	502	581	780	12
de	517	492	527	502	581	780	12
hemangiomas	300	504	362	514	581	780	12
que	365	504	381	514	581	780	12
afectan	385	504	417	514	581	780	12
a	421	504	426	514	581	780	12
otras	429	504	451	514	581	780	12
estructuras.	455	504	505	514	581	780	12
.	509	504	512	514	581	780	12
La	516	504	527	514	581	780	12
Fig.	54	690	70	699	581	780	12
18:	73	690	86	699	581	780	12
Granuloma	91	690	137	699	581	780	12
Piogénico	140	690	180	699	581	780	12
tras	183	690	199	699	581	780	12
trauma	201	690	230	699	581	780	12
quirúrgico.	233	690	278	699	581	780	12
A:	281	690	290	699	581	780	12
Formación	293	690	337	699	581	780	12
exofitica,	340	690	377	699	581	780	12
sonrosada,	379	690	423	699	581	780	12
ricamente	426	690	466	699	581	780	12
vascularizada.	469	690	527	699	581	780	12
B:	54	701	63	710	581	780	12
Tejido	66	701	92	710	581	780	12
de	94	701	104	710	581	780	12
granulación	106	701	155	710	581	780	12
con	158	701	173	710	581	780	12
numerosos	175	701	219	710	581	780	12
capilares	221	701	259	710	581	780	12
dispuestos	261	701	303	710	581	780	12
radialmente	306	701	354	710	581	780	12
(HE4X).	357	701	390	710	581	780	12
18	54	720	64	729	581	780	12
ARCH	216	720	238	728	581	780	12
SOC	240	720	256	728	581	780	12
ESP	258	720	272	728	581	780	12
OFTALMOL	274	720	317	728	581	780	12
2009;	320	720	338	728	581	780	12
84:	340	720	350	728	581	780	12
7-22	352	720	367	728	581	780	12
Tumores	445	62	474	69	581	780	13
de	476	62	483	69	581	780	13
la	485	62	491	69	581	780	13
conjuntiva	493	62	527	69	581	780	13
conjuntiva	54	91	100	101	581	780	13
es	103	91	113	101	581	780	13
un	116	91	127	101	581	780	13
lugar	131	91	154	101	581	780	13
poco	157	91	179	101	581	780	13
habitual	183	91	218	101	581	780	13
pero	222	91	241	101	581	780	13
se	245	91	254	101	581	780	13
suele	258	91	281	101	581	780	13
ver	54	103	68	113	581	780	13
afectada	71	103	107	113	581	780	13
en	110	103	121	113	581	780	13
los	124	103	137	113	581	780	13
hemangiomas	140	103	201	113	581	780	13
capilares	204	103	243	113	581	780	13
de	246	103	256	113	581	780	13
órbi-	259	103	281	113	581	780	13
ta	54	115	62	125	581	780	13
y	64	115	70	125	581	780	13
párpados	72	115	112	125	581	780	13
que	114	115	130	125	581	780	13
aparecen	132	115	172	125	581	780	13
precozmente	174	115	230	125	581	780	13
pero	233	115	252	125	581	780	13
regre-	254	115	281	125	581	780	13
san	54	127	68	137	581	780	13
espontáneamente	72	127	147	137	581	780	13
en	150	127	161	137	581	780	13
los	164	127	177	137	581	780	13
primeros	180	127	219	137	581	780	13
años	222	127	242	137	581	780	13
de	245	127	256	137	581	780	13
vida,	259	127	281	137	581	780	13
y	54	139	59	149	581	780	13
también	64	139	99	149	581	780	13
en	103	139	114	149	581	780	13
los	118	139	131	149	581	780	13
síndromes	135	139	181	149	581	780	13
de	185	139	195	149	581	780	13
Sturge-Weber	200	139	260	149	581	780	13
que	265	139	281	149	581	780	13
suelen	54	152	82	162	581	780	13
presentar	86	152	126	162	581	780	13
hemangiomas	130	152	191	162	581	780	13
difusos	195	152	227	162	581	780	13
conjuntiva-	231	152	281	162	581	780	13
les	54	164	66	174	581	780	13
ipsilaterales	69	164	122	174	581	780	13
(1).	125	164	140	174	581	780	13
Linfangiectasia/Linfangioma.	65	176	204	186	581	780	13
Consiste	210	176	249	186	581	780	13
en	255	176	266	186	581	780	13
la	273	176	281	186	581	780	13
dilatación	54	188	97	198	581	780	13
de	101	188	111	198	581	780	13
los	116	188	128	198	581	780	13
vasos	133	188	157	198	581	780	13
linfáticos	161	188	201	198	581	780	13
de	206	188	216	198	581	780	13
la	220	188	228	198	581	780	13
conjuntiva,	232	188	281	198	581	780	13
que	54	200	70	210	581	780	13
puede	73	200	99	210	581	780	13
aparecer	102	200	139	210	581	780	13
en	142	200	152	210	581	780	13
la	155	200	163	210	581	780	13
conjuntiva	166	200	212	210	581	780	13
bulbar	215	200	243	210	581	780	13
o	246	200	251	210	581	780	13
tarsal.	254	200	281	210	581	780	13
Cuando	54	212	88	222	581	780	13
aparecen	92	212	131	222	581	780	13
como	136	212	160	222	581	780	13
una	164	212	180	222	581	780	13
masa	185	212	207	222	581	780	13
irregular,	212	212	251	222	581	780	13
rojiza	256	212	281	222	581	780	13
compuesta	54	224	100	235	581	780	13
de	106	224	116	235	581	780	13
numerosos	122	224	169	235	581	780	13
linfáticos	174	224	215	235	581	780	13
dilatados	220	224	259	235	581	780	13
que	265	224	281	235	581	780	13
pueden	54	237	85	247	581	780	13
contener	88	237	125	247	581	780	13
sangre	127	237	156	247	581	780	13
y	158	237	164	247	581	780	13
progresan	166	237	209	247	581	780	13
lentamente,	211	237	261	247	581	780	13
y	264	237	269	247	581	780	13
se	271	237	281	247	581	780	13
exacerban	54	249	98	259	581	780	13
con	103	249	119	259	581	780	13
procesos	124	249	162	259	581	780	13
catarrales,	168	249	212	259	581	780	13
son	217	249	232	259	581	780	13
linfangio-	238	249	281	259	581	780	13
mas,	54	261	74	271	581	780	13
que	77	261	92	271	581	780	13
suelen	95	261	123	271	581	780	13
formar	125	261	155	271	581	780	13
parte	157	261	179	271	581	780	13
de	181	261	192	271	581	780	13
una	194	261	210	271	581	780	13
lesión	212	261	238	271	581	780	13
que	241	261	256	271	581	780	13
afec-	259	261	281	271	581	780	13
ta	54	273	62	283	581	780	13
también	65	273	100	283	581	780	13
a	103	273	108	283	581	780	13
la	110	273	118	283	581	780	13
órbita	121	273	147	283	581	780	13
y	150	273	155	283	581	780	13
los	158	273	171	283	581	780	13
párpados	174	273	213	283	581	780	13
(fig.	216	273	234	283	581	780	13
19)	237	273	251	283	581	780	13
(1).	254	273	270	283	581	780	13
Malignos	54	309	97	319	581	780	13
Carúncula:	65	334	118	344	581	780	13
Carcinoma	121	334	173	344	581	780	13
de	176	334	187	344	581	780	13
células	190	334	221	344	581	780	13
sebáceas.	224	334	267	344	581	780	13
Es	270	334	281	344	581	780	13
raro,	54	346	74	356	581	780	13
pero	77	346	96	356	581	780	13
según	99	346	124	356	581	780	13
el	127	346	135	356	581	780	13
Instituto	137	346	174	356	581	780	13
de	177	346	187	356	581	780	13
las	189	346	202	356	581	780	13
Fuerzas	204	346	238	356	581	780	13
Armadas	241	346	281	356	581	780	13
de	54	358	64	368	581	780	13
Washington	68	358	120	368	581	780	13
es	124	358	133	368	581	780	13
el	137	358	145	368	581	780	13
tumor	148	358	175	368	581	780	13
maligno	178	358	215	368	581	780	13
mas	218	358	236	368	581	780	13
frecuente	240	358	281	368	581	780	13
de	54	370	64	380	581	780	13
la	70	370	78	380	581	780	13
carúncula	83	370	126	380	581	780	13
(1).	131	370	147	380	581	780	13
Se	152	370	163	380	581	780	13
origina	168	370	200	380	581	780	13
en	205	370	215	380	581	780	13
las	221	370	233	380	581	780	13
glándulas	238	370	281	380	581	780	13
sebáceas,	54	382	95	392	581	780	13
y	98	382	103	392	581	780	13
su	106	382	116	392	581	780	13
diseminación	118	382	177	392	581	780	13
pagetoide	180	382	222	392	581	780	13
sustituyendo	225	382	281	392	581	780	13
al	54	395	62	405	581	780	13
epitelio	65	395	98	405	581	780	13
conjuntival	102	395	151	405	581	780	13
puede	155	395	181	405	581	780	13
simular	185	395	218	405	581	780	13
una	221	395	237	405	581	780	13
conjunti-	241	395	281	405	581	780	13
vitis	54	407	73	417	581	780	13
unilateral.	76	407	120	417	581	780	13
La	123	407	134	417	581	780	13
conjuntiva	137	407	183	417	581	780	13
también	186	407	221	417	581	780	13
es	224	407	233	417	581	780	13
frecuente-	236	407	281	417	581	780	13
mente	54	419	81	429	581	780	13
invadida	83	419	120	429	581	780	13
por	123	419	138	429	581	780	13
esta	140	419	157	429	581	780	13
diseminación	160	419	219	429	581	780	13
superficial	221	419	268	429	581	780	13
de	270	419	281	429	581	780	13
un	54	431	65	441	581	780	13
carcinoma	68	431	114	441	581	780	13
sebáceo	117	431	151	441	581	780	13
originado	154	431	197	441	581	780	13
en	200	431	210	441	581	780	13
los	213	431	226	441	581	780	13
parpados.	229	431	271	441	581	780	13
Sarcoma	65	443	106	453	581	780	13
de	111	443	122	453	581	780	13
Kaposi.	127	443	162	453	581	780	13
Ha	167	443	180	453	581	780	13
sido	185	443	203	453	581	780	13
una	208	443	224	453	581	780	13
enfermedad	229	443	281	453	581	780	13
rara	54	455	71	465	581	780	13
hasta	75	455	97	465	581	780	13
hace	101	455	122	465	581	780	13
pocos	126	455	151	465	581	780	13
años,	155	455	178	465	581	780	13
que	182	455	198	465	581	780	13
ocurría	202	455	233	465	581	780	13
en	237	455	248	465	581	780	13
indivi-	252	455	281	465	581	780	13
duos	54	467	75	478	581	780	13
mayores,	81	467	122	478	581	780	13
asociada	128	467	166	478	581	780	13
a	173	467	178	478	581	780	13
judíos-mediterráneos.	185	467	281	478	581	780	13
Actualmente	54	480	110	490	581	780	13
se	113	480	122	490	581	780	13
observa	124	480	158	490	581	780	13
en	161	480	171	490	581	780	13
individuos	174	480	220	490	581	780	13
jóvenes	223	480	256	490	581	780	13
afec-	259	480	281	490	581	780	13
Fig.	300	191	317	200	581	780	13
19:	321	191	334	200	581	780	13
Linfangioma	339	191	390	200	581	780	13
de	395	191	404	200	581	780	13
conjuntiva.	408	191	453	200	581	780	13
A:	457	191	467	200	581	780	13
Dilatación	471	191	514	200	581	780	13
de	518	191	527	200	581	780	13
vasos	300	202	323	211	581	780	13
linfáticos	327	202	364	211	581	780	13
extensa	368	202	398	211	581	780	13
que	402	202	416	211	581	780	13
infiltra	420	202	448	211	581	780	13
conjuntiva	452	202	494	211	581	780	13
bulbar,	498	202	527	211	581	780	13
fondo	300	213	323	222	581	780	13
de	325	213	335	222	581	780	13
saco	337	213	355	222	581	780	13
y	357	213	362	222	581	780	13
carúncula,	364	213	407	222	581	780	13
que	409	213	424	222	581	780	13
confluyen	426	213	465	222	581	780	13
y	467	213	471	222	581	780	13
se	473	213	482	222	581	780	13
hacen	484	213	508	222	581	780	13
pro-	510	213	527	222	581	780	13
minentes	300	224	336	233	581	780	13
B:	338	224	348	233	581	780	13
Linfáticos	350	224	390	233	581	780	13
dilatados	392	224	430	233	581	780	13
y	432	224	436	233	581	780	13
tortuosos	439	224	476	233	581	780	13
parcialmen-	478	224	527	233	581	780	13
te	300	235	308	244	581	780	13
llenos	310	235	334	244	581	780	13
de	337	235	346	244	581	780	13
material	349	235	383	244	581	780	13
proteináceo	386	235	434	244	581	780	13
(HE10X).	436	235	475	244	581	780	13
tados	300	259	324	269	581	780	13
por	327	259	342	269	581	780	13
SIDA	346	259	371	269	581	780	13
y	375	259	380	269	581	780	13
puede	384	259	410	269	581	780	13
ser	414	259	427	269	581	780	13
una	431	259	447	269	581	780	13
de	451	259	461	269	581	780	13
las	465	259	477	269	581	780	13
manifesta-	481	259	527	269	581	780	13
ciones	300	271	329	281	581	780	13
precoces	332	271	371	281	581	780	13
de	375	271	385	281	581	780	13
esta	389	271	406	281	581	780	13
enfermedad.	410	271	465	281	581	780	13
Clínicamente	469	271	527	281	581	780	13
consiste	300	283	336	293	581	780	13
en	339	283	349	293	581	780	13
la	352	283	360	293	581	780	13
aparición	362	283	403	293	581	780	13
de	406	283	416	293	581	780	13
nódulos	419	283	454	293	581	780	13
o	456	283	462	293	581	780	13
manchas	465	283	503	293	581	780	13
rojo-	506	283	527	293	581	780	13
azuladas	300	295	338	306	581	780	13
en	342	295	353	306	581	780	13
la	357	295	365	306	581	780	13
piel	368	295	385	306	581	780	13
de	389	295	399	306	581	780	13
las	403	295	415	306	581	780	13
piernas	419	295	451	306	581	780	13
en	455	295	466	306	581	780	13
los	469	295	482	306	581	780	13
pacientes	486	295	527	306	581	780	13
con	300	308	316	318	581	780	13
la	322	308	330	318	581	780	13
forma	335	308	361	318	581	780	13
clásica	367	308	397	318	581	780	13
de	402	308	413	318	581	780	13
la	418	308	426	318	581	780	13
enfermedad,	432	308	486	318	581	780	13
pero	492	308	511	318	581	780	13
en	517	308	527	318	581	780	13
aquellos	300	320	339	330	581	780	13
con	347	320	363	330	581	780	13
Síndrome	371	320	415	330	581	780	13
de	423	320	434	330	581	780	13
Inmunodeficiencia	441	320	527	330	581	780	13
Adquirida	300	332	345	342	581	780	13
(SIDA)	348	332	381	342	581	780	13
las	384	332	396	342	581	780	13
lesiones	399	332	435	342	581	780	13
aparecen	438	332	477	342	581	780	13
en	480	332	491	342	581	780	13
la	494	332	502	342	581	780	13
parte	505	332	527	342	581	780	13
superior	300	344	336	354	581	780	13
del	341	344	354	354	581	780	13
cuerpo,	358	344	391	354	581	780	13
en	395	344	405	354	581	780	13
la	409	344	417	354	581	780	13
cara,	421	344	442	354	581	780	13
los	446	344	459	354	581	780	13
párpados,	463	344	506	354	581	780	13
y	510	344	515	354	581	780	13
la	519	344	527	354	581	780	13
afectación	300	356	346	366	581	780	13
conjuntival	348	356	397	366	581	780	13
puede	400	356	426	366	581	780	13
ser	428	356	441	366	581	780	13
el	444	356	452	366	581	780	13
primer	454	356	484	366	581	780	13
signo	486	356	510	366	581	780	13
clí-	513	356	527	366	581	780	13
nico	300	368	319	378	581	780	13
de	322	368	333	378	581	780	13
SIDA.	335	368	363	378	581	780	13
Aparecen	366	368	408	378	581	780	13
como	411	368	435	378	581	780	13
nódulos	438	368	473	378	581	780	13
subepitelia-	476	368	527	378	581	780	13
les	300	381	313	391	581	780	13
en	317	381	328	391	581	780	13
fornix	332	381	359	391	581	780	13
o	364	381	369	391	581	780	13
conjuntiva	374	381	420	391	581	780	13
palpebral.	425	381	468	391	581	780	13
Histológica-	473	381	527	391	581	780	13
mente	300	393	327	403	581	780	13
están	333	393	355	403	581	780	13
formados	361	393	402	403	581	780	13
por	408	393	423	403	581	780	13
células	428	393	459	403	581	780	13
fusiformes	464	393	511	403	581	780	13
de	517	393	527	403	581	780	13
núcleo	300	405	330	415	581	780	13
oval	333	405	351	415	581	780	13
y	354	405	360	415	581	780	13
numerosos	363	405	410	415	581	780	13
capilares	413	405	453	415	581	780	13
(fig.	456	405	474	415	581	780	13
20)	477	405	492	415	581	780	13
(1).	495	405	510	415	581	780	13
TUMORES	343	442	409	453	581	780	13
LINFOIDES	413	442	484	453	581	780	13
Los	311	467	328	478	581	780	13
linfomas	331	467	370	478	581	780	13
del	374	467	387	478	581	780	13
ojo	391	467	405	478	581	780	13
y	409	467	414	478	581	780	13
anejos	418	467	446	478	581	780	13
oculares	450	467	487	478	581	780	13
suponen	491	467	527	478	581	780	13
entre	300	480	322	490	581	780	13
del	325	480	338	490	581	780	13
2	341	480	346	490	581	780	13
al	349	480	357	490	581	780	13
10%	359	480	379	490	581	780	13
de	381	480	392	490	581	780	13
los	394	480	407	490	581	780	13
linfomas	410	480	448	490	581	780	13
extranodales	450	480	506	490	581	780	13
(son	508	480	527	490	581	780	13
Fig.	54	690	70	699	581	780	13
20:	72	690	86	699	581	780	13
Sarcoma	91	690	126	699	581	780	13
de	129	690	138	699	581	780	13
Kaposi.	140	690	171	699	581	780	13
A:	173	690	183	699	581	780	13
Nódulo	187	690	217	699	581	780	13
conjuntival	219	690	264	699	581	780	13
subepitelial	266	690	313	699	581	780	13
rojizo	315	690	339	699	581	780	13
de	341	690	350	699	581	780	13
limites	353	690	379	699	581	780	13
poco	382	690	401	699	581	780	13
definidos.	403	690	443	699	581	780	13
B:	447	690	457	699	581	780	13
Celularidad	459	690	507	699	581	780	13
fusi-	509	690	527	699	581	780	13
forme	54	701	77	710	581	780	13
con	80	701	94	710	581	780	13
numerosas	97	701	140	710	581	780	13
hendiduras	143	701	188	710	581	780	13
capilares	191	701	228	710	581	780	13
(HE40X).	231	701	269	710	581	780	13
ARCH	216	720	238	727	581	780	13
SOC	240	720	256	727	581	780	13
ESP	258	720	272	727	581	780	13
OFTALMOL	274	720	318	727	581	780	13
2009;	320	720	338	727	581	780	13
84:	340	720	350	727	581	780	13
7-22	353	720	367	727	581	780	13
19	517	720	527	729	581	780	13
SAORNIL	54	62	88	69	581	780	14
MA,	91	62	106	69	581	780	14
et	108	62	114	69	581	780	14
al.	116	62	123	69	581	780	14
Fig.	54	216	70	225	581	780	14
21:	73	216	86	225	581	780	14
Linfoma	91	216	124	225	581	780	14
localizado	127	216	168	225	581	780	14
unilateral	171	216	210	225	581	780	14
de	213	216	222	225	581	780	14
conjuntiva	225	216	267	225	581	780	14
tipo	269	216	285	225	581	780	14
MALT.	288	216	316	225	581	780	14
A:	318	216	328	225	581	780	14
Masa	331	216	353	225	581	780	14
asalmonada	355	216	404	225	581	780	14
subconjuntival	407	216	465	225	581	780	14
infiltrativa	468	216	510	225	581	780	14
que	513	216	527	225	581	780	14
afecta	54	227	78	236	581	780	14
fondo	82	227	105	236	581	780	14
de	107	227	116	236	581	780	14
saco,	119	227	139	236	581	780	14
conjuntiva	141	227	183	236	581	780	14
tarsal.	185	227	211	236	581	780	14
B	213	227	219	236	581	780	14
y	221	227	226	236	581	780	14
C:	228	227	238	236	581	780	14
Microscópicamente	240	227	318	236	581	780	14
se	320	227	328	236	581	780	14
observa	331	227	362	236	581	780	14
un	364	227	374	236	581	780	14
denso	376	227	399	236	581	780	14
infiltrado	401	227	439	236	581	780	14
subepitelial	441	227	487	236	581	780	14
compues-	489	227	527	236	581	780	14
to	54	238	62	247	581	780	14
por	64	238	78	247	581	780	14
células	81	238	109	247	581	780	14
pequeñas	111	238	149	247	581	780	14
de	151	238	161	247	581	780	14
estirpe	163	238	190	247	581	780	14
linfocítica,	193	238	235	247	581	780	14
en	238	238	247	247	581	780	14
su	250	238	259	247	581	780	14
mayoria	262	238	295	247	581	780	14
linfocitos	297	238	334	247	581	780	14
B	337	238	343	247	581	780	14
(HE4X	345	238	373	247	581	780	14
y	376	238	380	247	581	780	14
40X	383	238	399	247	581	780	14
aumentos	401	238	439	247	581	780	14
respectivamente).	442	238	512	247	581	780	14
raros,	54	261	79	271	581	780	14
y	82	261	88	271	581	780	14
comprenden	91	261	146	271	581	780	14
un	149	261	160	271	581	780	14
espectro	164	261	200	271	581	780	14
que	204	261	220	271	581	780	14
abarca	223	261	252	271	581	780	14
desde	256	261	281	271	581	780	14
la	54	273	62	283	581	780	14
hiperplasia	66	273	114	283	581	780	14
reactiva	118	273	152	283	581	780	14
linfoide	156	273	190	283	581	780	14
al	194	273	202	283	581	780	14
linfoma	206	273	241	283	581	780	14
maligno	245	273	281	283	581	780	14
basados	54	285	89	295	581	780	14
siempre	93	285	128	295	581	780	14
en	133	285	143	295	581	780	14
características	148	285	210	295	581	780	14
microscópicas.	215	285	281	295	581	780	14
Los	54	297	70	307	581	780	14
linfomas	73	297	112	307	581	780	14
de	114	297	125	307	581	780	14
conjuntiva	127	297	173	307	581	780	14
suponen	176	297	213	307	581	780	14
entre	215	297	237	307	581	780	14
el	240	297	248	307	581	780	14
20	251	297	262	307	581	780	14
y	264	297	270	307	581	780	14
el	273	297	281	307	581	780	14
30%	54	310	74	320	581	780	14
de	77	310	87	320	581	780	14
los	90	310	103	320	581	780	14
tumores	105	310	141	320	581	780	14
linfoides	143	310	182	320	581	780	14
del	184	310	198	320	581	780	14
ojo	201	310	215	320	581	780	14
y	217	310	223	320	581	780	14
anejos,	225	310	256	320	581	780	14
y	259	310	264	320	581	780	14
tan	267	310	281	320	581	780	14
solo	54	322	72	332	581	780	14
un	75	322	86	332	581	780	14
20-30%	89	322	124	332	581	780	14
de	127	322	138	332	581	780	14
los	141	322	154	332	581	780	14
casos	157	322	181	332	581	780	14
se	184	322	193	332	581	780	14
encuentra	196	322	239	332	581	780	14
asociado	242	322	281	332	581	780	14
a	54	334	59	344	581	780	14
enfermedad	63	334	115	344	581	780	14
sistémica	119	334	160	344	581	780	14
(que	164	334	184	344	581	780	14
puede	188	334	215	344	581	780	14
aparecer	219	334	256	344	581	780	14
años	260	334	281	344	581	780	14
después),	54	346	95	356	581	780	14
siendo	99	346	128	356	581	780	14
bilaterales	132	346	177	356	581	780	14
en	181	346	192	356	581	780	14
casi	196	346	213	356	581	780	14
el	217	346	225	356	581	780	14
40%	229	346	249	356	581	780	14
de	253	346	264	356	581	780	14
los	268	346	281	356	581	780	14
casos	54	358	78	368	581	780	14
(44,45).	81	358	115	368	581	780	14
La	65	370	76	380	581	780	14
mayoría	80	370	116	380	581	780	14
de	119	370	130	380	581	780	14
los	133	370	146	380	581	780	14
linfomas	149	370	188	380	581	780	14
de	191	370	202	380	581	780	14
los	205	370	218	380	581	780	14
anejos	222	370	250	380	581	780	14
ocula-	253	370	281	380	581	780	14
res	54	382	67	393	581	780	14
son	69	382	85	393	581	780	14
de	87	382	98	393	581	780	14
células	100	382	131	393	581	780	14
B	134	382	141	393	581	780	14
tipo	144	382	161	393	581	780	14
no	163	382	174	393	581	780	14
Hodking	177	382	215	393	581	780	14
de	218	382	228	393	581	780	14
bajo	231	382	250	393	581	780	14
grado,	253	382	281	393	581	780	14
y	54	395	59	405	581	780	14
la	63	395	70	405	581	780	14
mayor	74	395	102	405	581	780	14
parte	105	395	127	405	581	780	14
de	130	395	141	405	581	780	14
la	144	395	152	405	581	780	14
conjuntiva	155	395	201	405	581	780	14
tipo	204	395	221	405	581	780	14
MALT	225	395	255	405	581	780	14
(Lin-	258	395	281	405	581	780	14
foma	54	407	76	417	581	780	14
B	79	407	87	417	581	780	14
de	90	407	100	417	581	780	14
bajo	103	407	122	417	581	780	14
grado	125	407	150	417	581	780	14
del	153	407	166	417	581	780	14
tejido	169	407	194	417	581	780	14
linfoide	197	407	231	417	581	780	14
asociado	234	407	273	417	581	780	14
a	276	407	281	417	581	780	14
mucosas)	54	419	95	429	581	780	14
situándose	100	419	146	429	581	780	14
en	150	419	161	429	581	780	14
el	165	419	173	429	581	780	14
extremo	177	419	213	429	581	780	14
mas	218	419	235	429	581	780	14
favorable	240	419	281	429	581	780	14
de	54	431	64	441	581	780	14
los	68	431	81	441	581	780	14
linfomas	85	431	123	441	581	780	14
malignos,	127	431	170	441	581	780	14
y	174	431	180	441	581	780	14
en	183	431	194	441	581	780	14
muchas	198	431	231	441	581	780	14
ocasiones,	235	431	281	441	581	780	14
en	54	443	64	453	581	780	14
un	68	443	79	453	581	780	14
terreno	82	443	113	453	581	780	14
difícil	116	443	143	453	581	780	14
para	146	443	165	453	581	780	14
el	168	443	176	453	581	780	14
diagnóstico	180	443	230	453	581	780	14
diferencial	234	443	281	453	581	780	14
en	54	455	64	465	581	780	14
el	67	455	75	465	581	780	14
que	77	455	93	465	581	780	14
no	95	455	106	465	581	780	14
hay	109	455	125	465	581	780	14
una	127	455	143	465	581	780	14
clara	146	455	167	465	581	780	14
línea	169	455	191	465	581	780	14
de	193	455	204	465	581	780	14
corte	206	455	228	465	581	780	14
entre	230	455	252	465	581	780	14
el	255	455	263	465	581	780	14
lin-	265	455	281	465	581	780	14
foma	54	468	76	478	581	780	14
maligno	79	468	115	478	581	780	14
de	118	468	129	478	581	780	14
bajo	132	468	151	478	581	780	14
grado	154	468	179	478	581	780	14
y	182	468	187	478	581	780	14
la	190	468	198	478	581	780	14
hiperplasia	201	468	249	478	581	780	14
reacti-	252	468	281	478	581	780	14
va	54	480	64	490	581	780	14
linfoide.	67	480	104	490	581	780	14
Clínicamente	65	492	123	502	581	780	14
tanto	128	492	150	502	581	780	14
las	155	492	167	502	581	780	14
lesiones	172	492	207	502	581	780	14
benignas	212	492	251	502	581	780	14
como	256	492	281	502	581	780	14
las	54	504	66	514	581	780	14
malignas	69	504	108	514	581	780	14
tienden	111	504	143	514	581	780	14
a	146	504	151	514	581	780	14
tener	154	504	176	514	581	780	14
una	178	504	194	514	581	780	14
coloración	197	504	243	514	581	780	14
salmón,	246	504	281	514	581	780	14
y	54	516	59	526	581	780	14
suelen	63	516	92	526	581	780	14
ser	96	516	108	526	581	780	14
lesiones	113	516	148	526	581	780	14
subconjuntivales,	152	516	228	526	581	780	14
planas	232	516	261	526	581	780	14
con	265	516	281	526	581	780	14
superficie	54	528	97	538	581	780	14
lisa	99	528	115	538	581	780	14
y	117	528	123	538	581	780	14
de	125	528	135	538	581	780	14
consistencia	138	528	192	538	581	780	14
blanda,	194	528	226	538	581	780	14
que	229	528	245	538	581	780	14
se	247	528	256	538	581	780	14
loca-	259	528	281	538	581	780	14
lizan	54	540	75	550	581	780	14
cerca	78	540	101	550	581	780	14
de	104	540	114	550	581	780	14
los	117	540	130	550	581	780	14
fórnices.	133	540	171	550	581	780	14
Clínicamente	174	540	232	550	581	780	14
es	235	540	244	550	581	780	14
imposi-	247	540	281	550	581	780	14
ble	54	553	67	563	581	780	14
diferenciar	71	553	118	563	581	780	14
entre	122	553	144	563	581	780	14
lesiones	147	553	183	563	581	780	14
benignas	186	553	225	563	581	780	14
(hiperplasia	229	553	281	563	581	780	14
reactiva	54	565	88	575	581	780	14
linfoide)	91	565	129	575	581	780	14
y	132	565	138	575	581	780	14
malignas,	141	565	183	575	581	780	14
por	186	565	201	575	581	780	14
lo	204	565	213	575	581	780	14
que	216	565	232	575	581	780	14
es	235	565	244	575	581	780	14
impres-	247	565	281	575	581	780	14
cindible	54	577	89	587	581	780	14
la	92	577	100	587	581	780	14
realización	102	577	150	587	581	780	14
de	153	577	163	587	581	780	14
una	166	577	182	587	581	780	14
biopsia,	184	577	219	587	581	780	14
y	221	577	227	587	581	780	14
si	229	577	237	587	581	780	14
se	239	577	248	587	581	780	14
confir-	251	577	281	587	581	780	14
ma	54	589	67	599	581	780	14
el	71	589	79	599	581	780	14
diagnóstico	82	589	133	599	581	780	14
de	136	589	146	599	581	780	14
lesión	150	589	176	599	581	780	14
maligna,	179	589	218	599	581	780	14
la	221	589	229	599	581	780	14
realización	232	589	281	599	581	780	14
de	54	601	64	611	581	780	14
una	71	601	87	611	581	780	14
exploración	93	601	145	611	581	780	14
sistémica	151	601	192	611	581	780	14
del	199	601	212	611	581	780	14
paciente	219	601	255	611	581	780	14
para	262	601	281	611	581	780	14
excluir	54	613	86	623	581	780	14
la	93	613	101	623	581	780	14
presencia	108	613	152	623	581	780	14
de	159	613	169	623	581	780	14
enfermedad	177	613	231	623	581	780	14
sistémica	238	613	281	623	581	780	14
(fig.	54	625	72	636	581	780	14
21).	75	625	93	636	581	780	14
El	65	638	74	648	581	780	14
tratamiento	78	638	126	648	581	780	14
adecuado	130	638	170	648	581	780	14
si	174	638	181	648	581	780	14
hay	184	638	200	648	581	780	14
linfoma	204	638	237	648	581	780	14
sistémico	240	638	281	648	581	780	14
es	54	650	63	660	581	780	14
la	66	650	74	660	581	780	14
quimioterapia	78	650	137	660	581	780	14
sistémica,	141	650	183	660	581	780	14
a	186	650	191	660	581	780	14
la	195	650	203	660	581	780	14
que	206	650	222	660	581	780	14
la	225	650	233	660	581	780	14
afectación	237	650	281	660	581	780	14
conjuntival	54	662	101	672	581	780	14
responderá	106	662	153	672	581	780	14
de	157	662	168	672	581	780	14
la	172	662	180	672	581	780	14
misma	185	662	213	672	581	780	14
forma	218	662	244	672	581	780	14
que	248	662	264	672	581	780	14
las	269	662	281	672	581	780	14
zonas	54	674	78	684	581	780	14
afectadas	82	674	122	684	581	780	14
del	126	674	139	684	581	780	14
resto	143	674	164	684	581	780	14
del	168	674	181	684	581	780	14
organismo.	185	674	233	684	581	780	14
Si	237	674	246	684	581	780	14
no	250	674	261	684	581	780	14
hay	265	674	281	684	581	780	14
afectación	54	686	98	696	581	780	14
sistémica	101	686	141	696	581	780	14
y	144	686	149	696	581	780	14
la	153	686	161	696	581	780	14
lesión	164	686	189	696	581	780	14
está	193	686	209	696	581	780	14
localizada	213	686	256	696	581	780	14
en	259	686	269	696	581	780	14
la	273	686	281	696	581	780	14
conjuntiva	54	698	98	708	581	780	14
se	103	698	112	708	581	780	14
puede	116	698	142	708	581	780	14
realizar	146	698	178	708	581	780	14
extirpación	182	698	230	708	581	780	14
quirúrgica,	234	698	281	708	581	780	14
20	54	720	64	729	581	780	14
radioterapia	300	261	351	271	581	780	14
externa	354	261	385	271	581	780	14
si	387	261	394	271	581	780	14
la	397	261	405	271	581	780	14
lesión	407	261	432	271	581	780	14
es	435	261	444	271	581	780	14
extensa	446	261	478	271	581	780	14
o	481	261	486	271	581	780	14
se	488	261	497	271	581	780	14
sospe-	500	261	527	271	581	780	14
cha	300	273	315	283	581	780	14
afectación	318	273	362	283	581	780	14
orbitaria	364	273	400	283	581	780	14
(20-40Gy),	403	273	451	283	581	780	14
inyecciones	453	273	503	283	581	780	14
loca-	506	273	527	283	581	780	14
les	300	285	312	295	581	780	14
de	315	285	325	295	581	780	14
interferon	328	285	370	295	581	780	14
e	372	285	377	295	581	780	14
incluso	380	285	411	295	581	780	14
la	414	285	421	295	581	780	14
observación	424	285	475	295	581	780	14
(44-47).	478	285	512	295	581	780	14
SUMARIO	382	320	445	332	581	780	14
En	311	346	323	356	581	780	14
resumen	326	346	364	356	581	780	14
una	367	346	383	356	581	780	14
gran	386	346	405	356	581	780	14
variedad	408	346	446	356	581	780	14
de	449	346	459	356	581	780	14
tumores	462	346	498	356	581	780	14
puede	501	346	527	356	581	780	14
aparecer	300	358	338	368	581	780	14
en	342	358	352	368	581	780	14
la	356	358	364	368	581	780	14
conjuntiva	368	358	414	368	581	780	14
bulbar,	418	358	448	368	581	780	14
tarsal,	452	358	479	368	581	780	14
fondos	483	358	513	368	581	780	14
de	517	358	527	368	581	780	14
saco,	300	370	323	380	581	780	14
pliegue	328	370	360	380	581	780	14
semilunar	365	370	408	380	581	780	14
o	413	370	419	380	581	780	14
carúncula	424	370	467	380	581	780	14
afectando	472	370	514	380	581	780	14
el	519	370	527	380	581	780	14
epitelio	300	382	333	392	581	780	14
o	339	382	344	392	581	780	14
el	350	382	358	392	581	780	14
tejido	364	382	389	392	581	780	14
subepitelial.	394	382	448	392	581	780	14
La	453	382	465	392	581	780	14
mayoría	470	382	506	392	581	780	14
son	512	382	527	392	581	780	14
fáciles	300	394	329	404	581	780	14
de	333	394	343	404	581	780	14
detectar	347	394	382	404	581	780	14
en	385	394	396	404	581	780	14
la	399	394	407	404	581	780	14
exploración	411	394	462	404	581	780	14
oftalmológica	466	394	527	404	581	780	14
rutinaria	300	406	338	417	581	780	14
y	343	406	348	417	581	780	14
su	354	406	363	417	581	780	14
carácter	368	406	403	417	581	780	14
benigno	408	406	444	417	581	780	14
permite	449	406	483	417	581	780	14
un	488	406	499	417	581	780	14
trata-	504	406	527	417	581	780	14
miento	300	419	331	429	581	780	14
conservador	336	419	389	429	581	780	14
o	394	419	399	429	581	780	14
mínimamente	404	419	464	429	581	780	14
invasivo.	469	419	508	429	581	780	14
Sin	513	419	527	429	581	780	14
embargo	300	431	339	441	581	780	14
los	344	431	357	441	581	780	14
más	360	431	378	441	581	780	14
agresivos	381	431	422	441	581	780	14
de	425	431	436	441	581	780	14
carácter	439	431	474	441	581	780	14
premaligno	477	431	527	441	581	780	14
o	300	443	306	453	581	780	14
francamente	312	443	366	453	581	780	14
malignos	372	443	412	453	581	780	14
tales	418	443	438	453	581	780	14
como	444	443	469	453	581	780	14
carcinomas,	474	443	527	453	581	780	14
melanomas	300	455	351	465	581	780	14
o	353	455	358	465	581	780	14
linfomas,	361	455	402	465	581	780	14
que	405	455	420	465	581	780	14
ponen	423	455	450	465	581	780	14
en	452	455	463	465	581	780	14
peligro	465	455	496	465	581	780	14
la	498	455	506	465	581	780	14
fun-	509	455	527	465	581	780	14
ción	300	467	319	477	581	780	14
visual	323	467	349	477	581	780	14
y/o	353	467	367	477	581	780	14
la	370	467	378	477	581	780	14
vida	382	467	401	477	581	780	14
del	405	467	418	477	581	780	14
paciente,	422	467	461	477	581	780	14
no	465	467	476	477	581	780	14
son	479	467	494	477	581	780	14
excep-	498	467	527	477	581	780	14
cionales	300	479	336	489	581	780	14
y	341	479	347	489	581	780	14
por	351	479	366	489	581	780	14
ello	371	479	387	489	581	780	14
se	392	479	401	489	581	780	14
debe	406	479	426	489	581	780	14
mantener	431	479	472	489	581	780	14
una	477	479	493	489	581	780	14
actitud	497	479	527	489	581	780	14
vigilante	300	492	339	502	581	780	14
para	343	492	361	502	581	780	14
sospechar	365	492	408	502	581	780	14
su	412	492	422	502	581	780	14
presencia	425	492	467	502	581	780	14
y	470	492	476	502	581	780	14
detectarlos	480	492	527	502	581	780	14
de	300	504	311	514	581	780	14
forma	314	504	340	514	581	780	14
precoz.	343	504	376	514	581	780	14
En	379	504	391	514	581	780	14
estos	394	504	416	514	581	780	14
casos	419	504	443	514	581	780	14
su	446	504	456	514	581	780	14
existencia	459	504	503	514	581	780	14
debe	506	504	527	514	581	780	14
ser	300	516	313	526	581	780	14
confirmada	317	516	367	526	581	780	14
mediante	371	516	411	526	581	780	14
una	415	516	431	526	581	780	14
biopsia	435	516	466	526	581	780	14
y	470	516	476	526	581	780	14
la	485	516	493	526	581	780	14
cirugía	497	516	527	526	581	780	14
combinada	300	528	349	538	581	780	14
con	354	528	370	538	581	780	14
distintos	375	528	413	538	581	780	14
tratamientos	418	528	473	538	581	780	14
adyuvantes	478	528	527	538	581	780	14
(quimioterapia,	300	540	368	550	581	780	14
crioterapia	371	540	418	550	581	780	14
u	421	540	426	550	581	780	14
otras)	429	540	454	550	581	780	14
persigue	457	540	494	550	581	780	14
el	497	540	505	550	581	780	14
con-	508	540	527	550	581	780	14
trol	300	552	316	562	581	780	14
local	319	552	340	562	581	780	14
de	343	552	353	562	581	780	14
la	356	552	364	562	581	780	14
enfermedad,	367	552	421	562	581	780	14
preservando	424	552	478	562	581	780	14
en	481	552	491	562	581	780	14
lo	494	552	502	562	581	780	14
posi-	505	552	527	562	581	780	14
ble	300	564	314	574	581	780	14
la	317	564	325	574	581	780	14
integridad	328	564	372	574	581	780	14
anatómica	375	564	420	574	581	780	14
y	423	564	428	574	581	780	14
funcional	431	564	473	574	581	780	14
de	476	564	486	574	581	780	14
la	489	564	497	574	581	780	14
super-	500	564	527	574	581	780	14
ficie	300	577	320	587	581	780	14
ocular.	323	577	353	587	581	780	14
Las	356	577	372	587	581	780	14
nuevas	375	577	405	587	581	780	14
técnicas	408	577	444	587	581	780	14
de	447	577	457	587	581	780	14
imagen	460	577	493	587	581	780	14
y	496	577	501	587	581	780	14
algu-	505	577	527	587	581	780	14
nas	300	589	315	599	581	780	14
métodos	318	589	355	599	581	780	14
tales	359	589	379	599	581	780	14
como	382	589	406	599	581	780	14
el	410	589	417	599	581	780	14
estudio	421	589	452	599	581	780	14
del	456	589	469	599	581	780	14
ganglio	472	589	505	599	581	780	14
cen-	508	589	527	599	581	780	14
tinela	300	601	325	611	581	780	14
tienen	330	601	357	611	581	780	14
importancia	363	601	415	611	581	780	14
para	421	601	440	611	581	780	14
detectar	446	601	480	611	581	780	14
la	486	601	494	611	581	780	14
exten-	500	601	527	611	581	780	14
sión	300	613	319	623	581	780	14
local	322	613	344	623	581	780	14
o	348	613	353	623	581	780	14
a	357	613	362	623	581	780	14
distancia	365	613	404	623	581	780	14
de	408	613	419	623	581	780	14
la	422	613	430	623	581	780	14
enfermedad.	434	613	489	623	581	780	14
A	492	613	500	623	581	780	14
pesar	504	613	527	623	581	780	14
de	300	625	311	635	581	780	14
todos	314	625	338	635	581	780	14
los	341	625	354	635	581	780	14
avances	358	625	392	635	581	780	14
diagnósticos	395	625	450	635	581	780	14
y	454	625	459	635	581	780	14
terapéuticos	463	625	516	635	581	780	14
el	519	625	527	635	581	780	14
fundamento	300	637	353	647	581	780	14
de	358	637	369	647	581	780	14
un	374	637	385	647	581	780	14
correcto	390	637	426	647	581	780	14
abordaje	432	637	470	647	581	780	14
en	475	637	485	647	581	780	14
el	491	637	499	647	581	780	14
trata-	504	637	527	647	581	780	14
miento	300	649	331	660	581	780	14
de	335	649	346	660	581	780	14
los	350	649	363	660	581	780	14
tumores	367	649	403	660	581	780	14
conjuntivales	407	649	465	660	581	780	14
sigue	470	649	493	660	581	780	14
depen-	497	649	527	660	581	780	14
diendo	300	662	330	672	581	780	14
de	334	662	344	672	581	780	14
un	347	662	358	672	581	780	14
buen	361	662	382	672	581	780	14
estudio	386	662	417	672	581	780	14
y	421	662	426	672	581	780	14
diagnóstico	429	662	480	672	581	780	14
histopato-	483	662	527	672	581	780	14
lógico	300	674	328	684	581	780	14
para	331	674	350	684	581	780	14
lo	354	674	362	684	581	780	14
que	366	674	382	684	581	780	14
es	385	674	395	684	581	780	14
primordial	398	674	445	684	581	780	14
la	448	674	456	684	581	780	14
correlación	460	674	509	684	581	780	14
clí-	513	674	527	684	581	780	14
nico-patológica	300	686	369	696	581	780	14
que	372	686	388	696	581	780	14
exige	391	686	414	696	581	780	14
una	417	686	433	696	581	780	14
buena	436	686	462	696	581	780	14
comunicación	465	686	527	696	581	780	14
entre	300	698	322	708	581	780	14
el	325	698	333	708	581	780	14
oftalmólogo	336	698	390	708	581	780	14
y	393	698	399	708	581	780	14
el	402	698	410	708	581	780	14
patólogo.	413	698	454	708	581	780	14
ARCH	216	720	238	728	581	780	14
SOC	240	720	256	728	581	780	14
ESP	258	720	272	728	581	780	14
OFTALMOL	274	720	317	728	581	780	14
2009;	320	720	338	728	581	780	14
84:	340	720	350	728	581	780	14
7-22	352	720	367	728	581	780	14
Tumores	445	62	474	69	581	780	15
de	476	62	483	69	581	780	15
la	485	62	491	69	581	780	15
conjuntiva	493	62	527	69	581	780	15
BIBLIOGRAFÍA	118	91	216	103	581	780	15
18.	300	111	312	119	581	780	15
1.	58	122	65	130	581	780	15
Font	71	122	88	130	581	780	15
RL,	90	122	103	130	581	780	15
Croxatto	106	122	138	130	581	780	15
O,	141	122	149	130	581	780	15
Rao	152	122	167	130	581	780	15
N.	169	122	177	130	581	780	15
Tumors	180	122	208	130	581	780	15
of	210	122	217	130	581	780	15
the	220	122	231	130	581	780	15
eye	234	122	246	130	581	780	15
and	248	122	262	130	581	780	15
ocu-	265	122	281	130	581	780	15
lar	71	132	81	140	581	780	15
adnexa.	84	132	112	140	581	780	15
Washington:	115	132	161	140	581	780	15
American	164	132	199	140	581	780	15
Registry	201	132	231	140	581	780	15
of	234	132	241	140	581	780	15
Pathology	244	132	281	140	581	780	15
&	71	142	78	150	581	780	15
Armed	80	142	104	150	581	780	15
Forces	107	142	132	150	581	780	15
Institute	134	142	164	150	581	780	15
of	166	142	173	150	581	780	15
Pathology.	176	142	215	150	581	780	15
2006;	217	142	238	150	581	780	15
1-40.	241	142	260	150	581	780	15
2.	58	152	65	160	581	780	15
Shields	71	152	97	160	581	780	15
CL,	101	152	114	160	581	780	15
Shields	118	152	144	160	581	780	15
JA.	148	152	160	160	581	780	15
Tumors	164	152	191	160	581	780	15
of	195	152	202	160	581	780	15
the	206	152	217	160	581	780	15
conjunctiva	221	152	263	160	581	780	15
and	267	152	281	160	581	780	15
cornea.	71	162	98	170	581	780	15
Surv	101	162	117	170	581	780	15
Ophthalmol	119	162	162	170	581	780	15
2004;	165	162	186	170	581	780	15
49:	188	162	200	170	581	780	15
3-24.	203	162	222	170	581	780	15
3.	58	172	65	180	581	780	15
Portero-Benito	71	172	125	180	581	780	15
A,	129	172	136	180	581	780	15
Sanchez-Mannarelli	140	172	213	180	581	780	15
F,	216	172	224	180	581	780	15
Carreño-Salas	228	172	281	180	581	780	15
E,	71	182	79	190	581	780	15
Muñoz	84	182	108	190	581	780	15
MF,	113	182	128	190	581	780	15
Saornil	133	182	160	190	581	780	15
MA.	165	182	180	190	581	780	15
Spectrum	185	182	219	190	581	780	15
of	224	182	231	190	581	780	15
conjunctival	236	182	281	190	581	780	15
tumors	71	192	96	200	581	780	15
in	99	192	106	200	581	780	15
an	109	192	118	200	581	780	15
ocular	121	192	145	200	581	780	15
oncology	148	192	181	200	581	780	15
unit:	184	192	201	200	581	780	15
review	205	192	229	200	581	780	15
of	232	192	239	200	581	780	15
314	242	192	256	200	581	780	15
cases.	259	192	281	200	581	780	15
Acta	71	202	87	210	581	780	15
Ophthalmol	90	202	133	210	581	780	15
Scand	135	202	157	210	581	780	15
2008;	160	202	181	210	581	780	15
S243:	183	202	204	210	581	780	15
667.	207	202	222	210	581	780	15
4.	58	212	65	220	581	780	15
Sanchez-Mannarelli	71	212	144	220	581	780	15
F,	147	212	155	220	581	780	15
Portero-Benito	158	212	213	220	581	780	15
A,	216	212	224	220	581	780	15
Carreño-Salas	228	212	281	220	581	780	15
E,	71	222	79	230	581	780	15
Muñoz	81	222	105	230	581	780	15
MF,	107	222	122	230	581	780	15
Saornil	124	222	151	230	581	780	15
MA.	153	222	168	230	581	780	15
Frequency	170	222	208	230	581	780	15
of	210	222	217	230	581	780	15
melanocytic	219	222	263	230	581	780	15
con-	265	222	281	230	581	780	15
junctival	71	232	102	240	581	780	15
lesios	105	232	125	240	581	780	15
in	128	232	135	240	581	780	15
an	137	232	146	240	581	780	15
ocular	149	232	172	240	581	780	15
oncology	175	232	208	240	581	780	15
unit.	210	232	227	240	581	780	15
Acta	229	232	246	240	581	780	15
Ophthal-	248	232	281	240	581	780	15
mol	71	242	84	250	581	780	15
Scand	87	242	109	250	581	780	15
2008;	111	242	132	250	581	780	15
S243:	135	242	156	250	581	780	15
4461.	158	242	178	250	581	780	15
5.	58	252	65	260	581	780	15
Rodrigues	71	252	108	260	581	780	15
MM,	112	252	129	260	581	780	15
Hidayat	134	252	163	260	581	780	15
AA.	167	252	180	260	581	780	15
Conjunctival	184	252	231	260	581	780	15
and	235	252	249	260	581	780	15
corneal	253	252	281	260	581	780	15
pathology.	71	262	109	270	581	780	15
In:	113	262	124	270	581	780	15
Albert	128	262	150	270	581	780	15
DM,	154	262	170	270	581	780	15
Jakobiec	174	262	206	270	581	780	15
FJ.	210	262	222	270	581	780	15
Principles	226	262	263	270	581	780	15
and	267	262	281	270	581	780	15
practice	71	272	100	280	581	780	15
of	105	272	112	280	581	780	15
ophthalmology.	116	272	172	280	581	780	15
Philadelphia:	176	272	226	280	581	780	15
WB	230	272	243	280	581	780	15
Saunders	247	272	281	280	581	780	15
Co.	71	282	84	290	581	780	15
2000;	86	282	107	290	581	780	15
Vol.	110	282	124	290	581	780	15
4:	127	282	134	290	581	780	15
3609-3633.	137	282	178	290	581	780	15
6.	58	292	65	300	581	780	15
Cibis	71	292	90	300	581	780	15
GW.	93	292	109	300	581	780	15
Basic	112	292	132	300	581	780	15
and	135	292	148	300	581	780	15
Clinical	151	292	180	300	581	780	15
Science	183	292	210	300	581	780	15
Course.	213	292	242	300	581	780	15
Section	244	292	271	300	581	780	15
2.	274	292	281	300	581	780	15
2005-2006,	71	302	112	310	581	780	15
Fundamentals	116	302	167	310	581	780	15
and	171	302	185	310	581	780	15
principles	188	302	224	310	581	780	15
of	228	302	235	310	581	780	15
ophthalmo-	239	302	281	310	581	780	15
logy.	71	312	89	320	581	780	15
San	92	312	105	320	581	780	15
Francisco:	109	312	148	320	581	780	15
American	152	312	187	320	581	780	15
Academy	190	312	223	320	581	780	15
of	227	312	234	320	581	780	15
Ophthalmo-	237	312	281	320	581	780	15
logy;	71	322	89	330	581	780	15
2005;	92	322	113	330	581	780	15
528.	115	322	131	330	581	780	15
7.	58	332	65	340	581	780	15
Knop	71	332	90	340	581	780	15
N,	93	332	101	340	581	780	15
Knop	104	332	123	340	581	780	15
E.	126	332	134	340	581	780	15
Conjunctiva-associated	136	332	221	340	581	780	15
lymphoid	224	332	257	340	581	780	15
tissue	260	332	281	340	581	780	15
in	71	342	78	350	581	780	15
the	81	342	92	350	581	780	15
human	96	342	121	350	581	780	15
eye.	124	342	139	350	581	780	15
Invest	142	342	164	350	581	780	15
Ophthalmol	167	342	210	350	581	780	15
Vis	214	342	226	350	581	780	15
Sci	229	342	240	350	581	780	15
2000;	244	342	265	350	581	780	15
41:	269	342	281	350	581	780	15
1270-1279.	71	352	112	360	581	780	15
8.	58	362	65	370	581	780	15
Grossniklaus	71	362	118	370	581	780	15
HE.	120	362	135	370	581	780	15
Basic	137	362	157	370	581	780	15
and	159	362	172	370	581	780	15
Clinical	174	362	203	370	581	780	15
Science	205	362	233	370	581	780	15
Course.	235	362	263	370	581	780	15
Sec-	265	362	281	370	581	780	15
tion	71	372	85	380	581	780	15
4.	87	372	94	380	581	780	15
2005-2006,	96	372	138	380	581	780	15
Ophthalmic	140	372	183	380	581	780	15
pathology	185	372	221	380	581	780	15
and	224	372	237	380	581	780	15
intraocular	240	372	281	380	581	780	15
tumors.	71	382	98	390	581	780	15
San	102	382	115	390	581	780	15
Francisco:	119	382	158	390	581	780	15
American	162	382	197	390	581	780	15
Academy	201	382	234	390	581	780	15
of	237	382	244	390	581	780	15
Ophthal-	248	382	281	390	581	780	15
mology;	71	392	100	400	581	780	15
2005;	103	392	124	400	581	780	15
332.	126	392	142	400	581	780	15
9.	58	402	65	410	581	780	15
Mauriello	71	402	107	410	581	780	15
JA	110	402	119	410	581	780	15
Jr,	122	402	131	410	581	780	15
Napolitano	134	402	175	410	581	780	15
J,	177	402	184	410	581	780	15
McLean	186	402	216	410	581	780	15
I.	218	402	224	410	581	780	15
Actinic	226	402	252	410	581	780	15
kerato-	255	402	281	410	581	780	15
sis	71	412	80	420	581	780	15
and	83	412	96	420	581	780	15
dysplasia	98	412	132	420	581	780	15
of	134	412	141	420	581	780	15
the	144	412	155	420	581	780	15
conjunctiva:	157	412	202	420	581	780	15
a	204	412	208	420	581	780	15
clinicopathological	211	412	281	420	581	780	15
study	71	422	90	430	581	780	15
of	92	422	99	430	581	780	15
45	102	422	111	430	581	780	15
cases.	113	422	135	430	581	780	15
Can	137	422	152	430	581	780	15
J	155	422	159	430	581	780	15
Ophthalmol	161	422	204	430	581	780	15
1995;	207	422	228	430	581	780	15
30:	230	422	242	430	581	780	15
312-316.	245	422	277	430	581	780	15
10.	54	432	65	440	581	780	15
Napora	71	432	98	440	581	780	15
C,	101	432	109	440	581	780	15
Cohen	112	432	136	440	581	780	15
EJ,	139	432	151	440	581	780	15
Genvert	153	432	182	440	581	780	15
GI,	185	432	197	440	581	780	15
Presson	200	432	229	440	581	780	15
AC,	232	432	246	440	581	780	15
Arentsen	249	432	281	440	581	780	15
JJ,	71	442	81	450	581	780	15
Eagle	84	442	105	450	581	780	15
RC,	108	442	122	450	581	780	15
et	124	442	131	450	581	780	15
al.	134	442	143	450	581	780	15
Factors	146	442	174	450	581	780	15
associated	177	442	215	450	581	780	15
with	218	442	233	450	581	780	15
conjunctival	236	442	281	450	581	780	15
intraepithelial	71	452	122	460	581	780	15
neoplasia:	126	452	164	460	581	780	15
a	167	452	171	460	581	780	15
case	175	452	191	460	581	780	15
control	194	452	220	460	581	780	15
study.	223	452	245	460	581	780	15
Ophthal-	248	452	281	460	581	780	15
mic	71	462	84	470	581	780	15
Surg	86	462	103	470	581	780	15
1990;	106	462	127	470	581	780	15
21:	129	462	141	470	581	780	15
27-30.	144	462	167	470	581	780	15
11.	54	472	65	480	581	780	15
Scott	71	472	89	480	581	780	15
IU,	92	472	103	480	581	780	15
Karp	106	472	125	480	581	780	15
CL,	127	472	141	480	581	780	15
Nuovo	143	472	167	480	581	780	15
GJ.	170	472	182	480	581	780	15
Human	185	472	212	480	581	780	15
papillomavirus	214	472	269	480	581	780	15
16	272	472	281	480	581	780	15
and	71	482	84	490	581	780	15
18	87	482	96	490	581	780	15
expression	99	482	138	490	581	780	15
in	141	482	148	490	581	780	15
conjunctival	151	482	195	490	581	780	15
intraepithelial	199	482	250	490	581	780	15
neopla-	253	482	281	490	581	780	15
sia.	71	492	84	500	581	780	15
Ophthalmology	86	492	142	500	581	780	15
2002;	145	492	166	500	581	780	15
109:	168	492	184	500	581	780	15
542-547.	187	492	219	500	581	780	15
12.	54	502	65	510	581	780	15
Wilson	71	502	96	510	581	780	15
MW,	98	502	116	510	581	780	15
Hungerford	118	502	160	510	581	780	15
JL,	163	502	174	510	581	780	15
George	177	502	204	510	581	780	15
SM,	206	502	220	510	581	780	15
Madreperla	223	502	266	510	581	780	15
SA.	268	502	281	510	581	780	15
Topical	71	512	98	520	581	780	15
mitomicyn	101	512	138	520	581	780	15
C	140	512	146	520	581	780	15
for	148	512	159	520	581	780	15
the	161	512	172	520	581	780	15
treatment	174	512	209	520	581	780	15
of	211	512	218	520	581	780	15
conjunctival	220	512	265	520	581	780	15
and	267	512	281	520	581	780	15
corneal	71	522	98	530	581	780	15
epithelial	100	522	134	530	581	780	15
dysplasia	137	522	171	530	581	780	15
and	173	522	186	530	581	780	15
neoplasia.	188	522	226	530	581	780	15
Am	228	522	240	530	581	780	15
J	242	522	246	530	581	780	15
Ophthal-	248	522	281	530	581	780	15
mol	71	532	84	540	581	780	15
1997;	87	532	108	540	581	780	15
124:	110	532	127	540	581	780	15
303-311.	129	532	161	540	581	780	15
13.	54	542	65	550	581	780	15
Wilson	71	542	96	550	581	780	15
MW,	98	542	115	550	581	780	15
Czechonska	117	542	160	550	581	780	15
G,	162	542	171	550	581	780	15
Finger	173	542	198	550	581	780	15
PT,	200	542	213	550	581	780	15
Rausen	215	542	241	550	581	780	15
A,	243	542	251	550	581	780	15
Hooper	253	542	281	550	581	780	15
ME,	71	552	86	560	581	780	15
Haik	89	552	107	560	581	780	15
BG.	110	552	124	560	581	780	15
Chemotherapy	127	552	180	560	581	780	15
for	184	552	194	560	581	780	15
eye	197	552	209	560	581	780	15
cancer.	212	552	239	560	581	780	15
Surv	242	552	259	560	581	780	15
Oph-	262	552	281	560	581	780	15
thalmol	71	562	98	570	581	780	15
2001;	101	562	122	570	581	780	15
45:	124	562	136	570	581	780	15
416-444.	139	562	171	570	581	780	15
14.	54	572	65	580	581	780	15
Yeatts	71	572	93	580	581	780	15
RP,	96	572	109	580	581	780	15
Engelbrecht	112	572	156	580	581	780	15
NE,	160	572	173	580	581	780	15
Curry	176	572	198	580	581	780	15
CD,	201	572	216	580	581	780	15
Ford	219	572	237	580	581	780	15
JG,	240	572	253	580	581	780	15
Walter	256	572	281	580	581	780	15
KA.	71	582	85	590	581	780	15
5-Fluorouracil	89	582	143	590	581	780	15
for	148	582	158	590	581	780	15
the	163	582	174	590	581	780	15
treatment	178	582	213	590	581	780	15
of	217	582	224	590	581	780	15
intraepithelial	229	582	281	590	581	780	15
neoplasia	71	592	106	600	581	780	15
of	109	592	116	600	581	780	15
the	119	592	130	600	581	780	15
conjunctiva	133	592	175	600	581	780	15
and	178	592	191	600	581	780	15
cornea.	194	592	222	600	581	780	15
Ophthalmology	225	592	281	600	581	780	15
2000;	71	602	92	610	581	780	15
107:	94	602	111	610	581	780	15
2190-2195.	113	602	155	610	581	780	15
15.	54	612	65	620	581	780	15
Karp	71	612	89	620	581	780	15
CL,	91	612	104	620	581	780	15
Moore	106	612	129	620	581	780	15
JK,	131	612	143	620	581	780	15
Rosa	145	612	163	620	581	780	15
RH	165	612	177	620	581	780	15
Jr.	179	612	188	620	581	780	15
Treatment	190	612	226	620	581	780	15
of	228	612	235	620	581	780	15
conjunctival	237	612	281	620	581	780	15
and	71	622	84	630	581	780	15
corneal	87	622	114	630	581	780	15
intraepithelial	118	622	168	630	581	780	15
neoplasia	171	622	205	630	581	780	15
with	209	622	224	630	581	780	15
topical	227	622	251	630	581	780	15
interfe-	255	622	281	630	581	780	15
ron	71	632	83	640	581	780	15
alpha-2b.	85	632	119	640	581	780	15
Ophthalmology	122	632	177	640	581	780	15
2001;	179	632	200	640	581	780	15
108:	202	632	218	640	581	780	15
1093-1098.	220	632	261	640	581	780	15
16.	54	642	65	650	581	780	15
Sturges	71	642	98	650	581	780	15
A,	100	642	108	650	581	780	15
Butt	110	642	125	650	581	780	15
AL,	128	642	141	650	581	780	15
Lai	143	642	155	650	581	780	15
JE,	157	642	169	650	581	780	15
Chodosh	172	642	204	650	581	780	15
J.	206	642	212	650	581	780	15
Topical	215	642	242	650	581	780	15
interferon	245	642	281	650	581	780	15
or	71	652	79	660	581	780	15
surgical	82	652	111	660	581	780	15
excision	114	652	144	660	581	780	15
for	147	652	157	660	581	780	15
the	160	652	171	660	581	780	15
management	174	652	220	660	581	780	15
of	223	652	230	660	581	780	15
primary	233	652	262	660	581	780	15
ocu-	265	652	281	660	581	780	15
lar	71	662	81	670	581	780	15
surface	86	662	112	670	581	780	15
squamous	117	662	153	670	581	780	15
neoplasia.	157	662	195	670	581	780	15
Ophthalmology	199	662	255	670	581	780	15
2008;	260	662	281	670	581	780	15
115:	71	672	87	680	581	780	15
1297-1302.	90	672	131	680	581	780	15
17.	54	682	65	690	581	780	15
Toledano	71	682	105	690	581	780	15
Fernández	109	682	147	690	581	780	15
N,	151	682	159	690	581	780	15
García	163	682	189	690	581	780	15
Sáenz	193	682	214	690	581	780	15
S,	217	682	224	690	581	780	15
Díaz	228	682	245	690	581	780	15
Valle	249	682	268	690	581	780	15
D,	272	682	281	690	581	780	15
Arteaga	71	692	100	700	581	780	15
Sánchez	102	692	132	700	581	780	15
A,	135	692	142	700	581	780	15
Segura	145	692	171	700	581	780	15
Bedmar	173	692	202	700	581	780	15
M,	204	692	214	700	581	780	15
Lorenzo	217	692	246	700	581	780	15
Giménez	249	692	281	700	581	780	15
S,	71	702	78	710	581	780	15
et	80	702	86	710	581	780	15
al.	89	702	98	710	581	780	15
Empleo	101	702	128	710	581	780	15
de	130	702	139	710	581	780	15
interferon	141	702	177	710	581	780	15
Alfa-2B	180	702	208	710	581	780	15
para	210	702	227	710	581	780	15
el	230	702	236	710	581	780	15
tratamiento	239	702	281	710	581	780	15
19.	300	151	311	159	581	780	15
20.	300	191	312	199	581	780	15
21.	300	221	312	229	581	780	15
22.	300	251	312	259	581	780	15
23.	300	281	312	289	581	780	15
24.	300	321	312	329	581	780	15
25.	300	341	312	349	581	780	15
26.	300	361	311	369	581	780	15
27.	300	391	312	399	581	780	15
28.	300	421	312	429	581	780	15
29.	300	451	312	459	581	780	15
30.	300	491	312	499	581	780	15
31.	300	531	311	539	581	780	15
32.	300	551	312	559	581	780	15
33.	300	571	311	579	581	780	15
34.	300	601	312	609	581	780	15
35.	300	641	312	649	581	780	15
36.	300	681	312	689	581	780	15
de	317	91	326	99	581	780	15
carcinomas	332	91	374	99	581	780	15
conjuntivales	379	91	427	99	581	780	15
intraepiteliales	433	91	487	99	581	780	15
en	493	91	502	99	581	780	15
casos	507	91	527	99	581	780	15
seleccionados.	317	101	370	109	581	780	15
Arch	372	101	390	109	581	780	15
Soc	392	101	405	109	581	780	15
Esp	407	101	421	109	581	780	15
Oftalmol	423	101	455	109	581	780	15
2003;	457	101	478	109	581	780	15
78:	481	101	493	109	581	780	15
265-271.	495	101	527	109	581	780	15
Arteaga-Sánchez	317	111	379	119	581	780	15
A,	383	111	391	119	581	780	15
Toledano-Fernández	396	111	471	119	581	780	15
N,	475	111	484	119	581	780	15
Díaz-Valle	488	111	527	119	581	780	15
D,	317	121	326	129	581	780	15
Fernández-Aceñero	329	121	400	129	581	780	15
MJ,	403	121	417	129	581	780	15
Hijós-Gastón	420	121	468	129	581	780	15
M.	471	121	481	129	581	780	15
Escleroque-	484	121	527	129	581	780	15
ratitis	317	131	339	139	581	780	15
y	342	131	346	139	581	780	15
carcinoma	350	131	388	139	581	780	15
escamoso	392	131	427	139	581	780	15
conjuntival	430	131	471	139	581	780	15
invasivo.	474	131	506	139	581	780	15
Arch	510	131	527	139	581	780	15
Soc	317	141	330	149	581	780	15
Esp	333	141	346	149	581	780	15
Oftalmol	349	141	381	149	581	780	15
2007;	383	141	404	149	581	780	15
82:	407	141	419	149	581	780	15
237-240.	421	141	454	149	581	780	15
López	317	151	338	159	581	780	15
García	341	151	365	159	581	780	15
JS,	368	151	378	159	581	780	15
Elosúa	380	151	405	159	581	780	15
De	407	151	417	159	581	780	15
Juan	420	151	437	159	581	780	15
I,	439	151	444	159	581	780	15
González	446	151	479	159	581	780	15
Morales	481	151	510	159	581	780	15
ML,	513	151	527	159	581	780	15
de	317	161	326	169	581	780	15
Pablo	328	161	349	169	581	780	15
Martín	351	161	375	169	581	780	15
C,	377	161	385	169	581	780	15
Alvarez	387	161	414	169	581	780	15
Lledo	416	161	436	169	581	780	15
J,	438	161	444	169	581	780	15
Martínez	446	161	478	169	581	780	15
Garchitorena	480	161	527	169	581	780	15
J.	317	171	324	179	581	780	15
Carcinoma	325	171	365	179	581	780	15
de	366	171	375	179	581	780	15
células	377	171	401	179	581	780	15
escamosas	403	171	440	179	581	780	15
conjuntival	442	171	481	179	581	780	15
con	483	171	496	179	581	780	15
invasión	498	171	527	179	581	780	15
orbitaria.	317	181	351	189	581	780	15
Arch	353	181	370	189	581	780	15
Soc	372	181	385	189	581	780	15
Esp	387	181	401	189	581	780	15
Oftalmol	403	181	434	189	581	780	15
2000;	436	181	457	189	581	780	15
75:	459	181	470	189	581	780	15
637-641.	473	181	504	189	581	780	15
Tunc	317	191	335	199	581	780	15
M,	338	191	348	199	581	780	15
Char	351	191	370	199	581	780	15
DH,	373	191	388	199	581	780	15
Crawford	391	191	426	199	581	780	15
B,	429	191	437	199	581	780	15
Miller	439	191	462	199	581	780	15
T.	465	191	472	199	581	780	15
Intraepithelial	475	191	527	199	581	780	15
and	317	201	331	209	581	780	15
invasive	333	201	363	209	581	780	15
squamous	365	201	401	209	581	780	15
cell	403	201	416	209	581	780	15
carcinoma	419	201	457	209	581	780	15
of	460	201	467	209	581	780	15
the	469	201	480	209	581	780	15
conjunctiva:	482	201	527	209	581	780	15
analysis	317	211	347	219	581	780	15
of	349	211	356	219	581	780	15
60	359	211	368	219	581	780	15
cases.	370	211	392	219	581	780	15
Br	395	211	404	219	581	780	15
J	406	211	410	219	581	780	15
Ophthalmol	412	211	455	219	581	780	15
1999;	458	211	479	219	581	780	15
83:	481	211	493	219	581	780	15
98-103.	496	211	524	219	581	780	15
Seregard	317	221	350	229	581	780	15
S,	353	221	360	229	581	780	15
Kock	363	221	381	229	581	780	15
E.	384	221	392	229	581	780	15
Squamous	395	221	432	229	581	780	15
spindle	434	221	460	229	581	780	15
cell	463	221	476	229	581	780	15
carcinoma	479	221	517	229	581	780	15
of	520	221	527	229	581	780	15
the	317	231	328	239	581	780	15
conjunctiva.	331	231	375	239	581	780	15
Fatal	377	231	397	239	581	780	15
outcome	399	231	430	239	581	780	15
of	432	231	439	239	581	780	15
a	442	231	446	239	581	780	15
plerygium-like	449	231	501	239	581	780	15
lesion.	503	231	527	239	581	780	15
Acta	317	241	334	249	581	780	15
Ophthalmol	336	241	379	249	581	780	15
Scand	382	241	404	249	581	780	15
1995;	406	241	427	249	581	780	15
73:	430	241	442	249	581	780	15
464-466.	444	241	477	249	581	780	15
Shields	317	251	343	259	581	780	15
JA,	345	251	357	259	581	780	15
Shields	359	251	385	259	581	780	15
CL,	387	251	400	259	581	780	15
De	402	251	413	259	581	780	15
Potter	415	251	437	259	581	780	15
P.	439	251	447	259	581	780	15
Surgical	449	251	479	259	581	780	15
management	481	251	527	259	581	780	15
of	317	261	324	269	581	780	15
conjunctival	327	261	372	269	581	780	15
tumors.	374	261	401	269	581	780	15
The	404	261	417	269	581	780	15
1994	420	261	438	269	581	780	15
Lynn	441	261	459	269	581	780	15
B.	461	261	469	269	581	780	15
McMahan	472	261	509	269	581	780	15
Lec-	511	261	527	269	581	780	15
ture.	317	271	334	279	581	780	15
Arch	337	271	354	279	581	780	15
Ophthalmol	357	271	400	279	581	780	15
1997;	402	271	423	279	581	780	15
115:	426	271	442	279	581	780	15
808-815.	445	271	477	279	581	780	15
Sudesh	317	281	343	289	581	780	15
S,	346	281	353	289	581	780	15
Rapuano	356	281	388	289	581	780	15
CJ,	391	281	403	289	581	780	15
Cohen	406	281	430	289	581	780	15
EJ,	433	281	444	289	581	780	15
Eagle	447	281	468	289	581	780	15
RC	471	281	483	289	581	780	15
Jr,	486	281	495	289	581	780	15
Laibson	498	281	527	289	581	780	15
PR.	317	291	331	299	581	780	15
Surgical	335	291	366	299	581	780	15
management	370	291	416	299	581	780	15
of	421	291	428	299	581	780	15
ocular	432	291	456	299	581	780	15
surface	460	291	487	299	581	780	15
squamous	491	291	527	299	581	780	15
neoplasms.	317	301	358	309	581	780	15
The	360	301	374	309	581	780	15
experience	377	301	416	309	581	780	15
from	418	301	435	309	581	780	15
a	438	301	442	309	581	780	15
cornea	445	301	470	309	581	780	15
center.	473	301	497	309	581	780	15
Cornea	500	301	527	309	581	780	15
2000;	317	311	338	319	581	780	15
19:	341	311	353	319	581	780	15
278-283.	355	311	388	319	581	780	15
Damato	317	321	346	329	581	780	15
B.	352	321	359	329	581	780	15
Ocular	365	321	390	329	581	780	15
Tumors.	395	321	425	329	581	780	15
Diagnosis	430	321	467	329	581	780	15
and	472	321	485	329	581	780	15
treatment.	490	321	527	329	581	780	15
Oxford:	317	331	346	339	581	780	15
Butterworth	348	331	392	339	581	780	15
Heineman;	394	331	434	339	581	780	15
2000.	437	331	457	339	581	780	15
Majmudar	317	341	355	349	581	780	15
PA,	358	341	371	349	581	780	15
Epstein	374	341	401	349	581	780	15
RJ.	404	341	415	349	581	780	15
Antimetabolites	418	341	474	349	581	780	15
in	477	341	484	349	581	780	15
ocular	487	341	510	349	581	780	15
sur-	513	341	527	349	581	780	15
face	317	351	332	359	581	780	15
neoplasia.	335	351	372	359	581	780	15
Curr	375	351	392	359	581	780	15
Opin	395	351	413	359	581	780	15
Ophthalmol	415	351	458	359	581	780	15
1998;	461	351	482	359	581	780	15
9:	484	351	491	359	581	780	15
35-39.	494	351	517	359	581	780	15
Jakobiec	317	361	348	369	581	780	15
FA,	350	361	363	369	581	780	15
Folberg	366	361	393	369	581	780	15
R,	396	361	403	369	581	780	15
Iwamoto	406	361	436	369	581	780	15
T.	438	361	445	369	581	780	15
Clinicopathologic	448	361	509	369	581	780	15
cha-	512	361	527	369	581	780	15
racteristics	317	371	356	379	581	780	15
of	362	371	369	379	581	780	15
premalignant	374	371	421	379	581	780	15
and	426	371	439	379	581	780	15
malignant	444	371	480	379	581	780	15
melanocytic	485	371	527	379	581	780	15
lesions	317	381	341	389	581	780	15
of	343	381	349	389	581	780	15
the	351	381	362	389	581	780	15
conjunctiva.	363	381	405	389	581	780	15
Ophthalmology	407	381	460	389	581	780	15
1989;	462	381	482	389	581	780	15
96	483	381	492	389	581	780	15
:147-166.	494	381	527	389	581	780	15
Shields	317	391	343	399	581	780	15
CL,	347	391	360	399	581	780	15
Demirci	364	391	393	399	581	780	15
H,	397	391	406	399	581	780	15
Karatza	409	391	438	399	581	780	15
E,	442	391	450	399	581	780	15
Shields	453	391	479	399	581	780	15
JA.	483	391	495	399	581	780	15
Clinical	498	391	527	399	581	780	15
survey	317	401	341	409	581	780	15
of	344	401	351	409	581	780	15
1643	353	401	371	409	581	780	15
melanocytic	374	401	417	409	581	780	15
and	420	401	433	409	581	780	15
nonmelanocytic	436	401	493	409	581	780	15
conjunc-	496	401	527	409	581	780	15
tival	317	411	333	419	581	780	15
tumors.	336	411	363	419	581	780	15
Ophthalmology	366	411	422	419	581	780	15
2004;	424	411	445	419	581	780	15
111:	448	411	464	419	581	780	15
1747-1754.	467	411	508	419	581	780	15
Folberg	317	421	346	429	581	780	15
R,	351	421	359	429	581	780	15
Jakobiec	364	421	396	429	581	780	15
FA,	401	421	414	429	581	780	15
Bernardino	419	421	460	429	581	780	15
VB,	465	421	479	429	581	780	15
Iwamoto	484	421	515	429	581	780	15
T.	520	421	527	429	581	780	15
Benign	317	431	343	439	581	780	15
conjunctival	346	431	390	439	581	780	15
melanocytic	393	431	437	439	581	780	15
lesions.	440	431	467	439	581	780	15
Clinicopatholo-	470	431	527	439	581	780	15
gic	317	441	328	449	581	780	15
features.	331	441	362	449	581	780	15
Ophthalmology	365	441	421	449	581	780	15
1989;	423	441	444	449	581	780	15
96:	447	441	459	449	581	780	15
436-461.	461	441	493	449	581	780	15
Singh	317	451	338	459	581	780	15
AD,	341	451	355	459	581	780	15
De	358	451	368	459	581	780	15
Potter	371	451	394	459	581	780	15
P,	397	451	405	459	581	780	15
Fijal	407	451	425	459	581	780	15
BA,	428	451	441	459	581	780	15
Shields	444	451	470	459	581	780	15
JA,	473	451	485	459	581	780	15
Elston	488	451	511	459	581	780	15
RC.	513	451	527	459	581	780	15
Lifetime	317	461	347	469	581	780	15
prevalence	350	461	390	469	581	780	15
of	393	461	400	469	581	780	15
uveal	403	461	422	469	581	780	15
melanoma	425	461	463	469	581	780	15
in	466	461	473	469	581	780	15
white	476	461	496	469	581	780	15
patients	499	461	527	469	581	780	15
with	317	471	333	479	581	780	15
oculo	335	471	355	479	581	780	15
(dermal)	358	471	389	479	581	780	15
melanocytosis.	392	471	445	479	581	780	15
Ophthalmology	448	471	504	479	581	780	15
1998;	506	471	527	479	581	780	15
105:	317	481	334	489	581	780	15
195-198.	336	481	369	489	581	780	15
López-Caballero	317	491	378	499	581	780	15
C,	382	491	390	499	581	780	15
Saornil-Alvarez	393	491	450	499	581	780	15
MA,	454	491	469	499	581	780	15
Blanco-Mateos	472	491	527	499	581	780	15
G,	317	501	326	509	581	780	15
Frutos-Baraja	328	501	380	509	581	780	15
JM,	383	501	397	509	581	780	15
López-Lara	399	501	441	509	581	780	15
F,	443	501	451	509	581	780	15
González-Sansegun-	453	501	527	509	581	780	15
do	317	511	326	519	581	780	15
C.	329	511	337	519	581	780	15
Melanoma	339	511	377	519	581	780	15
de	380	511	388	519	581	780	15
coroides	390	511	421	519	581	780	15
en	423	511	432	519	581	780	15
melanosis	434	511	470	519	581	780	15
óculi.	472	511	492	519	581	780	15
Arch	495	511	512	519	581	780	15
Soc	514	511	527	519	581	780	15
Esp	317	521	331	529	581	780	15
Oftalmol	333	521	365	529	581	780	15
2003;	368	521	389	529	581	780	15
78:	391	521	403	529	581	780	15
99-102.	406	521	434	529	581	780	15
Folberg	317	531	346	539	581	780	15
R,	347	531	355	539	581	780	15
McLean	357	531	386	539	581	780	15
IW,	388	531	400	539	581	780	15
Zimmerman	402	531	444	539	581	780	15
LE.	446	531	459	539	581	780	15
Conjunctival	460	531	505	539	581	780	15
mela-	507	531	527	539	581	780	15
nosis	317	541	335	549	581	780	15
and	338	541	351	549	581	780	15
melanoma.	353	541	392	549	581	780	15
Ophthalmology	394	541	448	549	581	780	15
1984;	450	541	471	549	581	780	15
91:	473	541	485	549	581	780	15
673-678.	487	541	518	549	581	780	15
Seregard	317	551	350	559	581	780	15
S.	355	551	362	559	581	780	15
Conjunctival	367	551	413	559	581	780	15
melanoma.	418	551	458	559	581	780	15
Surv	463	551	479	559	581	780	15
Ophthalmol	484	551	527	559	581	780	15
1998;	317	561	338	569	581	780	15
42:	341	561	353	569	581	780	15
321-350.	355	561	388	569	581	780	15
Shields	317	571	343	579	581	780	15
CL.	346	571	359	579	581	780	15
Conjunctival	361	571	407	579	581	780	15
melanoma:	410	571	450	579	581	780	15
risk	452	571	465	579	581	780	15
factors	468	571	493	579	581	780	15
for	495	571	506	579	581	780	15
recu-	509	571	527	579	581	780	15
rrence,	317	581	343	589	581	780	15
exenteration,	345	581	391	589	581	780	15
metastasis,	393	581	432	589	581	780	15
and	434	581	447	589	581	780	15
death	450	581	469	589	581	780	15
in	471	581	478	589	581	780	15
150	480	581	494	589	581	780	15
consecu-	496	581	527	589	581	780	15
tive	317	591	330	599	581	780	15
patients.	332	591	362	599	581	780	15
Trans	364	591	385	599	581	780	15
Am	387	591	398	599	581	780	15
Ophthalmol	400	591	443	599	581	780	15
Soc	445	591	457	599	581	780	15
2000;	459	591	480	599	581	780	15
98:	482	591	494	599	581	780	15
471-492.	496	591	527	599	581	780	15
Paridaens	317	601	354	609	581	780	15
AD,	358	601	372	609	581	780	15
Minassian	376	601	413	609	581	780	15
DC,	417	601	432	609	581	780	15
McCartney	435	601	476	609	581	780	15
AC,	479	601	493	609	581	780	15
Hunger-	497	601	527	609	581	780	15
ford	317	611	332	619	581	780	15
JL.	335	611	346	619	581	780	15
Prognostic	349	611	388	619	581	780	15
factors	390	611	415	619	581	780	15
in	418	611	425	619	581	780	15
primary	427	611	456	619	581	780	15
malignant	459	611	495	619	581	780	15
melano-	498	611	527	619	581	780	15
ma	317	621	328	629	581	780	15
of	331	621	338	629	581	780	15
the	341	621	352	629	581	780	15
conjunctiva:	355	621	400	629	581	780	15
a	402	621	407	629	581	780	15
clinicopathological	410	621	480	629	581	780	15
study	482	621	501	629	581	780	15
of	504	621	511	629	581	780	15
256	514	621	527	629	581	780	15
cases.	317	631	339	639	581	780	15
Br	342	631	351	639	581	780	15
J	353	631	357	639	581	780	15
Ophthalmol	360	631	403	639	581	780	15
1994;	405	631	426	639	581	780	15
78:	429	631	441	639	581	780	15
252-259.	443	631	475	639	581	780	15
Nijhawan	317	641	352	649	581	780	15
N,	356	641	364	649	581	780	15
Ross	368	641	385	649	581	780	15
MI,	388	641	401	649	581	780	15
Diba	404	641	422	649	581	780	15
R,	426	641	433	649	581	780	15
Ahmadi	437	641	465	649	581	780	15
MA,	468	641	484	649	581	780	15
Esmaeli	487	641	516	649	581	780	15
B.	519	641	527	649	581	780	15
Experience	317	651	358	659	581	780	15
with	360	651	376	659	581	780	15
sentinel	378	651	406	659	581	780	15
lymph	408	651	430	659	581	780	15
node	432	651	450	659	581	780	15
biopsy	452	651	475	659	581	780	15
for	477	651	488	659	581	780	15
eyelid	490	651	512	659	581	780	15
and	514	651	527	659	581	780	15
conjunctival	317	661	362	669	581	780	15
malignancies	366	661	414	669	581	780	15
at	419	661	426	669	581	780	15
a	430	661	435	669	581	780	15
cancer	439	661	464	669	581	780	15
center.	468	661	493	669	581	780	15
Ophthal	498	661	527	669	581	780	15
Plast	317	671	336	679	581	780	15
Reconstr	338	671	370	679	581	780	15
Surg	373	671	390	679	581	780	15
2004;	392	671	413	679	581	780	15
20:	416	671	428	679	581	780	15
291-295.	430	671	463	679	581	780	15
Baroody	317	681	348	689	581	780	15
M,	351	681	361	689	581	780	15
Holds	363	681	384	689	581	780	15
JB,	387	681	399	689	581	780	15
Kokoska	401	681	432	689	581	780	15
MS,	434	681	449	689	581	780	15
Boyd	451	681	470	689	581	780	15
J.	472	681	478	689	581	780	15
Conjunctival	481	681	527	689	581	780	15
melanoma	317	691	355	699	581	780	15
metastasis	359	691	396	699	581	780	15
diagnosed	400	691	437	699	581	780	15
by	440	691	449	699	581	780	15
sentinel	452	691	480	699	581	780	15
lymph	484	691	506	699	581	780	15
node	510	691	527	699	581	780	15
biopsy.	317	701	343	709	581	780	15
Am	346	701	358	709	581	780	15
J	360	701	364	709	581	780	15
Ophthalmol	367	701	410	709	581	780	15
2004;	412	701	433	709	581	780	15
137:	436	701	452	709	581	780	15
1147-1149.	455	701	496	709	581	780	15
ARCH	216	720	238	727	581	780	15
SOC	240	720	256	727	581	780	15
ESP	258	720	272	727	581	780	15
OFTALMOL	274	720	318	727	581	780	15
2009;	320	720	338	727	581	780	15
84:	340	720	350	727	581	780	15
7-22	353	720	367	727	581	780	15
21	517	720	527	729	581	780	15
SAORNIL	54	62	88	69	581	780	16
MA,	91	62	106	69	581	780	16
et	108	62	114	69	581	780	16
al.	116	62	123	69	581	780	16
37.	54	91	65	99	581	780	16
Tuomaala	71	91	107	99	581	780	16
S,	110	91	117	99	581	780	16
Kivelä	120	91	143	99	581	780	16
T.	146	91	153	99	581	780	16
Metastatic	156	91	194	99	581	780	16
pattern	197	91	223	99	581	780	16
and	226	91	239	99	581	780	16
survival	242	91	271	99	581	780	16
in	274	91	281	99	581	780	16
disseminated	71	101	118	109	581	780	16
conjunctival	124	101	168	109	581	780	16
melanoma:	174	101	214	109	581	780	16
implications	220	101	264	109	581	780	16
for	270	101	281	109	581	780	16
sentinel	71	111	99	119	581	780	16
lymph	103	111	125	119	581	780	16
node	128	111	146	119	581	780	16
biopsy.	150	111	176	119	581	780	16
Ophthalmology	179	111	235	119	581	780	16
2004;	239	111	260	119	581	780	16
111:	264	111	281	119	581	780	16
816-821.	71	121	103	129	581	780	16
38.	54	131	65	139	581	780	16
Tuomaala	71	131	107	139	581	780	16
S,	111	131	117	139	581	780	16
Eskelin	121	131	147	139	581	780	16
S,	151	131	158	139	581	780	16
Tarkkanen	161	131	199	139	581	780	16
A,	203	131	211	139	581	780	16
Kivelä	214	131	237	139	581	780	16
T.	241	131	248	139	581	780	16
Popula-	252	131	281	139	581	780	16
tion-based	71	141	109	149	581	780	16
assessment	112	141	152	149	581	780	16
of	156	141	163	149	581	780	16
clinical	167	141	194	149	581	780	16
characteristics	197	141	251	149	581	780	16
predic-	255	141	281	149	581	780	16
ting	71	151	85	159	581	780	16
outcome	88	151	119	159	581	780	16
of	122	151	129	159	581	780	16
conjunctival	132	151	176	159	581	780	16
melanoma	180	151	217	159	581	780	16
in	220	151	227	159	581	780	16
whites.	231	151	256	159	581	780	16
Invest	259	151	281	159	581	780	16
Ophthalmol	71	161	114	169	581	780	16
Vis	116	161	128	169	581	780	16
Sci	130	161	141	169	581	780	16
2002;	144	161	165	169	581	780	16
43:	167	161	179	169	581	780	16
3399-3408.	182	161	223	169	581	780	16
39.	54	171	65	179	581	780	16
Becerra	71	171	100	179	581	780	16
EM,	104	171	119	179	581	780	16
Blanco	123	171	148	179	581	780	16
G,	152	171	161	179	581	780	16
Saornil	165	171	191	179	581	780	16
MA,	195	171	210	179	581	780	16
del	214	171	225	179	581	780	16
C	229	171	235	179	581	780	16
Méndez	239	171	267	179	581	780	16
M,	271	171	281	179	581	780	16
Bianciotto	71	181	108	189	581	780	16
CG.	113	181	128	189	581	780	16
Hughes	132	181	160	189	581	780	16
technique,	165	181	202	189	581	780	16
amniotic	206	181	238	189	581	780	16
membrane	243	181	281	189	581	780	16
allograft,	71	191	105	199	581	780	16
and	107	191	120	199	581	780	16
topical	123	191	148	199	581	780	16
chemotherapy	150	191	201	199	581	780	16
in	204	191	211	199	581	780	16
conjunctival	213	191	258	199	581	780	16
mela-	260	191	281	199	581	780	16
noma	71	201	91	209	581	780	16
with	95	201	111	209	581	780	16
eyelid	115	201	137	209	581	780	16
involvement.	141	201	187	209	581	780	16
Ophthal	192	201	221	209	581	780	16
Plast	226	201	244	209	581	780	16
Reconstr	249	201	281	209	581	780	16
Surg	71	211	88	219	581	780	16
2005;	90	211	111	219	581	780	16
21:	114	211	126	219	581	780	16
238-240.	128	211	160	219	581	780	16
40.	54	221	65	229	581	780	16
Demirci	71	221	100	229	581	780	16
H,	102	221	111	229	581	780	16
McCormick	113	221	156	229	581	780	16
SA,	158	221	170	229	581	780	16
Finger	172	221	197	229	581	780	16
PT.	199	221	211	229	581	780	16
Topical	214	221	241	229	581	780	16
mitomycin	243	221	281	229	581	780	16
chemotheraphy	71	231	126	239	581	780	16
for	129	231	139	239	581	780	16
conjunctival	142	231	186	239	581	780	16
malignant	188	231	225	239	581	780	16
melanoma	227	231	265	239	581	780	16
and	267	231	281	239	581	780	16
primary	71	241	100	249	581	780	16
acquired	104	241	136	249	581	780	16
melanosis	140	241	176	249	581	780	16
with	180	241	196	249	581	780	16
atypia:	200	241	226	249	581	780	16
clinical	230	241	257	249	581	780	16
expe-	261	241	281	249	581	780	16
rience	71	251	93	259	581	780	16
with	97	251	112	259	581	780	16
histopathologic	116	251	172	259	581	780	16
observations.	175	251	224	259	581	780	16
Arch	227	251	245	259	581	780	16
Ophthal-	248	251	281	259	581	780	16
mol	71	261	84	269	581	780	16
2000;	87	261	108	269	581	780	16
118:	110	261	127	269	581	780	16
885-891.	129	261	161	269	581	780	16
41.	54	271	65	279	581	780	16
Frucht-Pery	71	271	115	279	581	780	16
J,	118	271	125	279	581	780	16
Pe'er	128	271	148	279	581	780	16
J.	151	271	157	279	581	780	16
Use	160	271	174	279	581	780	16
of	178	271	185	279	581	780	16
mitomicin	188	271	224	279	581	780	16
C	227	271	233	279	581	780	16
in	236	271	243	279	581	780	16
the	246	271	257	279	581	780	16
treat-	261	271	281	279	581	780	16
ment	71	281	88	289	581	780	16
of	90	281	97	289	581	780	16
conjunctival	100	281	144	289	581	780	16
primary	146	281	175	289	581	780	16
adquired	178	281	210	289	581	780	16
melanosis	212	281	248	289	581	780	16
with	250	281	266	289	581	780	16
ati-	268	281	281	289	581	780	16
pia.	71	291	85	299	581	780	16
Arch	87	291	105	299	581	780	16
Ophthalmol	107	291	150	299	581	780	16
1996;	152	291	173	299	581	780	16
114:	176	291	192	299	581	780	16
1261-1264.	195	291	236	299	581	780	16
42.	54	301	65	309	581	780	16
Toledano	71	301	105	309	581	780	16
Fernández	107	301	146	309	581	780	16
N,	148	301	156	309	581	780	16
García	159	301	184	309	581	780	16
Sáenz	187	301	208	309	581	780	16
S,	210	301	217	309	581	780	16
Arteaga	220	301	249	309	581	780	16
Sánchez	251	301	281	309	581	780	16
A,	71	311	79	319	581	780	16
Jareño	81	311	106	319	581	780	16
Dorrego	108	311	139	319	581	780	16
ME,	141	311	156	319	581	780	16
Román	158	311	183	319	581	780	16
Guindo	185	311	212	319	581	780	16
JM.	214	311	228	319	581	780	16
Onocitoma	230	311	270	319	581	780	16
de	272	311	281	319	581	780	16
22	54	720	64	729	581	780	16
43.	300	111	312	119	581	780	16
44.	300	151	312	159	581	780	16
45.	300	191	312	199	581	780	16
46.	300	231	312	239	581	780	16
47.	300	281	312	289	581	780	16
la	317	91	324	99	581	780	16
carúncula.	327	91	366	99	581	780	16
Caso	369	91	387	99	581	780	16
clínico.	390	91	417	99	581	780	16
Arch	419	91	437	99	581	780	16
Soc	440	91	453	99	581	780	16
Esp	455	91	469	99	581	780	16
Oftalmol	471	91	503	99	581	780	16
2000;	506	91	527	99	581	780	16
75:	317	101	329	109	581	780	16
709-712.	332	101	364	109	581	780	16
Toledano	317	111	351	119	581	780	16
Fernández	355	111	393	119	581	780	16
N,	396	111	405	119	581	780	16
García	408	111	433	119	581	780	16
Sáenz	437	111	458	119	581	780	16
S,	461	111	468	119	581	780	16
Varona	471	111	498	119	581	780	16
Crespo	501	111	527	119	581	780	16
C,	317	121	326	129	581	780	16
Marzabeitia	330	121	374	129	581	780	16
Arambarri	378	121	416	129	581	780	16
F,	420	121	428	129	581	780	16
Arteaga	432	121	461	129	581	780	16
Sánchez	465	121	494	129	581	780	16
A,	498	121	506	129	581	780	16
Díaz	510	121	527	129	581	780	16
Valle	317	131	336	139	581	780	16
D.	340	131	348	139	581	780	16
Neurotekeoma	351	131	404	139	581	780	16
cellular	407	131	435	139	581	780	16
de	438	131	447	139	581	780	16
la	450	131	457	139	581	780	16
conjuntiva	460	131	498	139	581	780	16
bulbar.	501	131	527	139	581	780	16
Caso	317	141	336	149	581	780	16
clínico.	338	141	365	149	581	780	16
Arch	368	141	385	149	581	780	16
Soc	388	141	401	149	581	780	16
Esp	403	141	417	149	581	780	16
Oftalmol	419	141	451	149	581	780	16
2000;	453	141	474	149	581	780	16
75:	477	141	489	149	581	780	16
43-46.	491	141	515	149	581	780	16
Shields	317	151	343	159	581	780	16
CL,	346	151	359	159	581	780	16
Shields	362	151	388	159	581	780	16
JA,	391	151	402	159	581	780	16
Carvalho	405	151	439	159	581	780	16
C,	441	151	450	159	581	780	16
Rundle	452	151	478	159	581	780	16
P,	480	151	488	159	581	780	16
Smith	491	151	511	159	581	780	16
AF.	514	151	527	159	581	780	16
Conjunctival	317	161	364	169	581	780	16
lymphoid	368	161	402	169	581	780	16
tumors:	406	161	434	169	581	780	16
clinical	438	161	465	169	581	780	16
analysis	469	161	498	169	581	780	16
of	503	161	510	169	581	780	16
117	514	161	527	169	581	780	16
cases	317	171	337	179	581	780	16
and	339	171	353	179	581	780	16
relationship	355	171	398	179	581	780	16
to	400	171	407	179	581	780	16
systemic	409	171	440	179	581	780	16
lymphoma.	442	171	482	179	581	780	16
Ophthalmo-	484	171	527	179	581	780	16
logy	317	181	333	189	581	780	16
2001;	335	181	356	189	581	780	16
108:	359	181	375	189	581	780	16
979-984.	378	181	410	189	581	780	16
Rubin	317	191	339	199	581	780	16
PA,	344	191	357	199	581	780	16
Kent	361	191	378	199	581	780	16
CJ,	383	191	395	199	581	780	16
Jakobiec	400	191	432	199	581	780	16
FA.	437	191	450	199	581	780	16
Orbital	454	191	481	199	581	780	16
and	486	191	499	199	581	780	16
ocular	504	191	527	199	581	780	16
adnexal	317	201	346	209	581	780	16
lymphoid	350	201	383	209	581	780	16
tumors.	387	201	414	209	581	780	16
In:	418	201	428	209	581	780	16
Albert	432	201	455	209	581	780	16
DM,	458	201	475	209	581	780	16
Jakobiec	478	201	510	209	581	780	16
FA.	514	201	527	209	581	780	16
Principles	317	211	354	219	581	780	16
and	358	211	371	219	581	780	16
practice	375	211	404	219	581	780	16
of	408	211	415	219	581	780	16
ophthalmology.	418	211	474	219	581	780	16
Philadelphia:	478	211	527	219	581	780	16
WB	317	221	330	229	581	780	16
Saunders.	333	221	369	229	581	780	16
2000;	371	221	392	229	581	780	16
3182-3197.	395	221	436	229	581	780	16
Blasi	317	231	336	239	581	780	16
MA,	340	231	355	239	581	780	16
Gherlinzoni	359	231	402	239	581	780	16
F,	406	231	414	239	581	780	16
Calvisi	418	231	444	239	581	780	16
G,	448	231	456	239	581	780	16
Sasso	461	231	481	239	581	780	16
P,	485	231	493	239	581	780	16
Tani	497	231	513	239	581	780	16
M,	517	231	527	239	581	780	16
Cellini	317	241	342	249	581	780	16
M,	344	241	354	249	581	780	16
Balestrazzi	356	241	396	249	581	780	16
E.	399	241	406	249	581	780	16
Local	409	241	429	249	581	780	16
chemotheraphy	432	241	487	249	581	780	16
with	489	241	505	249	581	780	16
inter-	507	241	527	249	581	780	16
feron-alfa	317	251	353	259	581	780	16
for	358	251	368	259	581	780	16
conjunctival	372	251	417	259	581	780	16
mucosa-associated	421	251	489	259	581	780	16
lymphoid	494	251	527	259	581	780	16
tissue	317	261	338	269	581	780	16
lymphoma:	342	261	383	269	581	780	16
a	387	261	391	269	581	780	16
preliminary	396	261	438	269	581	780	16
report.	442	261	467	269	581	780	16
Ophthalmology	471	261	527	269	581	780	16
2001;	317	271	338	279	581	780	16
108:	341	271	357	279	581	780	16
559-562.	360	271	392	279	581	780	16
Acero	317	281	339	289	581	780	16
Peña	343	281	361	289	581	780	16
A,	365	281	373	289	581	780	16
Domingo	376	281	410	289	581	780	16
Gordo	413	281	437	289	581	780	16
B,	441	281	448	289	581	780	16
Arrevola	452	281	484	289	581	780	16
Velasco	488	281	516	289	581	780	16
L,	520	281	527	289	581	780	16
Gómez	317	291	342	299	581	780	16
García	346	291	372	299	581	780	16
J,	376	291	382	299	581	780	16
Martínez	386	291	419	299	581	780	16
Montero	423	291	454	299	581	780	16
JC.	458	291	470	299	581	780	16
Linfoma	474	291	504	299	581	780	16
de	508	291	516	299	581	780	16
la	520	291	527	299	581	780	16
zona	317	301	334	309	581	780	16
marginal	338	301	371	309	581	780	16
de	375	301	384	309	581	780	16
la	387	301	394	309	581	780	16
conjuntiva:	398	301	439	309	581	780	16
carasterísticas	443	301	496	309	581	780	16
clínico-	500	301	527	309	581	780	16
patológicas.	317	311	362	319	581	780	16
Arch	364	311	382	319	581	780	16
Soc	384	311	397	319	581	780	16
Esp	400	311	413	319	581	780	16
Oftalmol	416	311	448	319	581	780	16
2000;	450	311	471	319	581	780	16
75:	473	311	485	319	581	780	16
477-480.	488	311	520	319	581	780	16
ARCH	216	720	238	728	581	780	16
SOC	240	720	256	728	581	780	16
ESP	258	720	272	728	581	780	16
OFTALMOL	274	720	317	728	581	780	16
2009;	320	720	338	728	581	780	16
84:	340	720	350	728	581	780	16
7-22	352	720	367	728	581	780	16
