Original	485	30	521	41	595	794	1
Variabilidad	43	83	130	101	595	794	1
en	133	83	151	101	595	794	1
las	154	83	174	101	595	794	1
medidas	177	83	238	101	595	794	1
de	241	83	259	101	595	794	1
tensión	262	83	316	101	595	794	1
arterial	319	83	372	101	595	794	1
realizada	43	101	108	119	595	794	1
por	111	101	136	119	595	794	1
estudiantes	139	101	223	119	595	794	1
de	226	101	244	119	595	794	1
5.º	247	101	267	119	595	794	1
y	270	101	278	119	595	794	1
6.º	281	101	301	119	595	794	1
de	304	101	322	119	595	794	1
medicina	325	101	391	119	595	794	1
C.	43	142	50	154	595	794	1
Caramelo	52	142	90	154	595	794	1
a	93	143	95	149	595	794	1
,	95	142	97	154	595	794	1
M.	99	142	109	154	595	794	1
Marín	111	142	134	154	595	794	1
a	136	143	139	149	595	794	1
,	139	142	140	154	595	794	1
B.	142	142	149	154	595	794	1
Álvarez	151	142	180	154	595	794	1
a	182	143	185	149	595	794	1
,	185	142	187	154	595	794	1
J.J.	189	142	199	154	595	794	1
Granizo	201	142	232	154	595	794	1
b	234	143	237	149	595	794	1
Palabras	43	446	71	455	595	794	1
clave.	72	446	90	455	595	794	1
Estudiantes	92	446	127	455	595	794	1
de	128	446	136	455	595	794	1
medicina.	137	446	167	455	595	794	1
Tensión	168	446	191	455	595	794	1
arterial.	193	446	215	455	595	794	1
Tensión	216	446	240	455	595	794	1
arterial	43	458	64	467	595	794	1
diastólica.	65	458	95	467	595	794	1
Variabilidad.	97	458	134	467	595	794	1
Variability	43	493	80	503	595	794	1
of	82	493	89	503	595	794	1
arterial	91	493	118	503	595	794	1
pressure	119	493	150	503	595	794	1
measurements	152	493	206	503	595	794	1
performed	43	505	81	515	595	794	1
by	83	505	92	515	595	794	1
advanced	93	505	129	515	595	794	1
medical	130	505	159	515	595	794	1
students	161	505	192	515	595	794	1
Key	43	686	54	695	595	794	1
words.	56	686	78	695	595	794	1
Arterial	80	686	103	695	595	794	1
pressure.	105	686	132	695	595	794	1
Diastolic	134	686	160	695	595	794	1
arterial	162	686	185	695	595	794	1
pressure.	186	686	214	695	595	794	1
Medical	215	686	240	695	595	794	1
students.	43	698	70	707	595	794	1
Variability.	72	698	104	707	595	794	1
©	43	734	48	743	595	794	1
Viguera	50	734	72	743	595	794	1
Editores	74	734	98	743	595	794	1
SL	100	734	106	743	595	794	1
2008.	108	734	124	743	595	794	1
EDUC	128	734	145	743	595	794	1
MED	147	734	161	743	595	794	1
2008;	163	734	178	743	595	794	1
11	180	734	187	743	595	794	1
(2):	189	734	198	743	595	794	1
85-90	200	734	217	743	595	794	1
Introducción	257	287	319	300	595	794	1
La	257	312	267	324	595	794	1
toma	269	312	290	324	595	794	1
de	292	312	302	324	595	794	1
la	305	312	312	324	595	794	1
tensión	314	312	344	324	595	794	1
arterial	347	312	376	324	595	794	1
(TA)	379	312	398	324	595	794	1
es	401	312	409	324	595	794	1
uno	411	312	427	324	595	794	1
de	430	312	440	324	595	794	1
los	442	312	453	324	595	794	1
actos	257	324	277	336	595	794	1
médicos	279	324	313	336	595	794	1
más	315	324	332	336	595	794	1
frecuentes	333	324	375	336	595	794	1
en	377	324	387	336	595	794	1
la	389	324	396	336	595	794	1
práctica	398	324	430	336	595	794	1
clíni-	432	324	453	336	595	794	1
ca	257	336	265	348	595	794	1
habitual.	268	336	303	348	595	794	1
Esta	306	336	323	348	595	794	1
técnica	325	336	354	348	595	794	1
requiere	357	336	391	348	595	794	1
de	393	336	403	348	595	794	1
un	405	336	416	348	595	794	1
entrena-	419	336	453	348	595	794	1
miento	257	348	286	360	595	794	1
sencillo	288	348	320	360	595	794	1
y	322	348	327	360	595	794	1
el	330	348	337	360	595	794	1
grado	339	348	363	360	595	794	1
de	366	348	375	360	595	794	1
coincidencia	378	348	430	360	595	794	1
entre	432	348	453	360	595	794	1
individuos	257	360	301	372	595	794	1
depende	305	360	341	372	595	794	1
del	344	360	357	372	595	794	1
nivel	361	360	381	372	595	794	1
de	385	360	395	372	595	794	1
este	398	360	414	372	595	794	1
entrena-	418	360	454	372	595	794	1
miento	257	372	286	384	595	794	1
[1].	288	372	303	384	595	794	1
Los	305	372	320	384	595	794	1
factores	322	372	354	384	595	794	1
determinantes	357	372	415	384	595	794	1
de	418	372	428	384	595	794	1
la	430	372	437	384	595	794	1
fia-	440	372	453	384	595	794	1
bilidad	257	384	285	396	595	794	1
y	287	384	292	396	595	794	1
reproducibilidad	295	384	363	396	595	794	1
de	365	384	375	396	595	794	1
una	378	384	393	396	595	794	1
medida	395	384	426	396	595	794	1
de	429	384	438	396	595	794	1
TA	441	384	453	396	595	794	1
se	257	396	265	408	595	794	1
asocian	268	396	299	408	595	794	1
a	302	396	306	408	595	794	1
la	309	396	317	408	595	794	1
variabilidad	320	396	369	408	595	794	1
entre	372	396	393	408	595	794	1
observadores,	396	396	454	408	595	794	1
su	257	408	266	420	595	794	1
nivel	268	408	288	420	595	794	1
de	291	408	301	420	595	794	1
competencia,	304	408	359	420	595	794	1
diferencias	361	408	406	420	595	794	1
en	409	408	419	420	595	794	1
el	422	408	429	420	595	794	1
perfil	431	408	453	420	595	794	1
de	257	420	266	432	595	794	1
los	269	420	280	432	595	794	1
individuos	283	420	326	432	595	794	1
y	329	420	334	432	595	794	1
su	336	420	345	432	595	794	1
entorno,	348	420	382	432	595	794	1
y	385	420	390	432	595	794	1
del	392	420	404	432	595	794	1
instrumen-	407	420	453	432	595	794	1
to	257	432	265	444	595	794	1
de	268	432	277	444	595	794	1
medida,	280	432	314	444	595	794	1
todas	317	432	339	444	595	794	1
ellas	342	432	360	444	595	794	1
con	362	432	377	444	595	794	1
posible	380	432	410	444	595	794	1
influencia	413	432	454	444	595	794	1
en	257	444	266	456	595	794	1
la	269	444	276	456	595	794	1
obtención	279	444	319	456	595	794	1
de	322	444	331	456	595	794	1
cifras	334	444	355	456	595	794	1
válidas	358	444	386	456	595	794	1
de	388	444	398	456	595	794	1
TA	400	444	413	456	595	794	1
[2].	415	444	429	456	595	794	1
Dada	432	444	454	456	595	794	1
la	257	456	264	468	595	794	1
obvia	267	456	290	468	595	794	1
importancia	293	456	345	468	595	794	1
que	348	456	363	468	595	794	1
la	367	456	374	468	595	794	1
hipertensión	377	456	430	468	595	794	1
arte-	434	456	454	468	595	794	1
rial	257	468	271	480	595	794	1
tiene	274	468	295	480	595	794	1
en	298	468	308	480	595	794	1
la	311	468	318	480	595	794	1
población	322	468	363	480	595	794	1
mundial,	367	468	404	480	595	794	1
el	407	468	414	480	595	794	1
aprendi-	418	468	454	480	595	794	1
zaje	257	480	272	492	595	794	1
de	276	480	286	492	595	794	1
la	289	480	296	492	595	794	1
correcta	300	480	334	492	595	794	1
determinación	337	480	398	492	595	794	1
de	402	480	411	492	595	794	1
TA	415	480	427	492	595	794	1
es	431	480	439	492	595	794	1
un	442	480	453	492	595	794	1
objetivo	257	492	290	504	595	794	1
relevante	294	492	332	504	595	794	1
de	335	492	345	504	595	794	1
la	348	492	355	504	595	794	1
formación	359	492	402	504	595	794	1
de	406	492	415	504	595	794	1
médicos	419	492	454	504	595	794	1
[3].	257	504	271	516	595	794	1
La	273	504	283	516	595	794	1
posesión	286	504	322	516	595	794	1
de	324	504	334	516	595	794	1
una	336	504	352	516	595	794	1
técnica	354	504	383	516	595	794	1
correcta	386	504	419	516	595	794	1
permite	421	504	453	516	595	794	1
al	257	516	264	528	595	794	1
profesional	267	516	313	528	595	794	1
no	316	516	327	528	595	794	1
sólo	330	516	347	528	595	794	1
ser	349	516	362	528	595	794	1
eficaz	365	516	388	528	595	794	1
en	391	516	401	528	595	794	1
la	404	516	411	528	595	794	1
detección	414	516	453	528	595	794	1
de	257	528	266	540	595	794	1
alteraciones	269	528	318	540	595	794	1
tensionales,	321	528	368	540	595	794	1
sino	371	528	388	540	595	794	1
también	391	528	425	540	595	794	1
actuar	428	528	453	540	595	794	1
como	257	540	280	552	595	794	1
formador	282	540	321	552	595	794	1
de	324	540	334	552	595	794	1
personal	337	540	372	552	595	794	1
auxiliar	375	540	406	552	595	794	1
y	408	540	413	552	595	794	1
pacientes	416	540	454	552	595	794	1
en	257	552	266	564	595	794	1
la	269	552	276	564	595	794	1
medida	279	552	310	564	595	794	1
de	313	552	322	564	595	794	1
la	325	552	332	564	595	794	1
TA	335	552	348	564	595	794	1
[4],	350	552	365	564	595	794	1
indispensable	367	552	423	564	595	794	1
para	426	552	444	564	595	794	1
el	447	552	454	564	595	794	1
seguimiento	257	564	307	576	595	794	1
ambulatorio.	310	564	363	576	595	794	1
Si	365	564	373	576	595	794	1
bien	376	564	394	576	595	794	1
el	396	564	403	576	595	794	1
aprendizaje	406	564	454	576	595	794	1
de	257	576	266	588	595	794	1
la	269	576	276	588	595	794	1
toma	279	576	300	588	595	794	1
tensional	303	576	340	588	595	794	1
debe	343	576	362	588	595	794	1
estar	365	576	384	588	595	794	1
obligatoriamen-	387	576	453	588	595	794	1
te	257	588	264	600	595	794	1
incluido	267	588	300	600	595	794	1
en	303	588	313	600	595	794	1
los	316	588	327	600	595	794	1
programas	330	588	374	600	595	794	1
de	376	588	386	600	595	794	1
enseñanza	389	588	431	600	595	794	1
de	434	588	444	600	595	794	1
la	446	588	453	600	595	794	1
medicina,	257	600	297	612	595	794	1
no	299	600	310	612	595	794	1
se	313	600	321	612	595	794	1
ha	323	600	333	612	595	794	1
definido	336	600	370	612	595	794	1
con	373	600	388	612	595	794	1
exactitud	390	600	428	612	595	794	1
cómo	430	600	453	612	595	794	1
y	257	612	261	624	595	794	1
cuándo	263	612	294	624	595	794	1
se	296	612	304	624	595	794	1
debe	306	612	325	624	595	794	1
llevar	327	612	350	624	595	794	1
a	352	612	356	624	595	794	1
cabo	358	612	377	624	595	794	1
dicho	379	612	402	624	595	794	1
aprendizaje,	404	612	453	624	595	794	1
y	257	624	261	636	595	794	1
qué	263	624	278	636	595	794	1
aspectos	280	624	315	636	595	794	1
deberían	317	624	353	636	595	794	1
enfatizarse.	355	624	401	636	595	794	1
En	403	624	415	636	595	794	1
una	417	624	432	636	595	794	1
revi-	434	624	453	636	595	794	1
sión	257	636	274	648	595	794	1
de	276	636	286	648	595	794	1
los	288	636	299	648	595	794	1
programas	301	636	345	648	595	794	1
académicos	347	636	395	648	595	794	1
de	397	636	407	648	595	794	1
algunas	409	636	440	648	595	794	1
fa-	442	636	454	648	595	794	1
cultades	257	648	290	660	595	794	1
de	293	648	303	660	595	794	1
medicina,	305	648	346	660	595	794	1
encontramos	348	648	402	660	595	794	1
que	405	648	420	660	595	794	1
algunas	422	648	454	660	595	794	1
facultades,	257	660	301	672	595	794	1
como,	303	660	329	672	595	794	1
por	332	660	346	672	595	794	1
ejemplo,	349	660	384	672	595	794	1
Córdoba	387	660	424	672	595	794	1
o	427	660	432	672	595	794	1
San-	435	660	453	672	595	794	1
tiago	257	672	277	684	595	794	1
de	280	672	290	684	595	794	1
Compostela,	292	672	344	684	595	794	1
incluyen	347	672	382	684	595	794	1
de	385	672	395	684	595	794	1
forma	397	672	422	684	595	794	1
especí-	425	672	454	684	595	794	1
fica	257	684	271	696	595	794	1
la	273	684	280	696	595	794	1
enseñanza	282	684	325	696	595	794	1
de	327	684	337	696	595	794	1
la	339	684	346	696	595	794	1
toma	348	684	369	696	595	794	1
de	371	684	381	696	595	794	1
TA.	383	684	398	696	595	794	1
Sin	400	684	413	696	595	794	1
embargo,	415	684	453	696	595	794	1
otras,	257	696	279	708	595	794	1
como	281	696	304	708	595	794	1
Sevilla	307	696	333	708	595	794	1
o	336	696	341	708	595	794	1
Valencia,	343	696	380	708	595	794	1
no	382	696	393	708	595	794	1
lo	395	696	403	708	595	794	1
contemplan	406	696	453	708	595	794	1
a	471	292	472	296	595	794	1
Servicio	474	291	497	300	595	794	1
de	499	291	507	300	595	794	1
Nefrología.	508	291	541	300	595	794	1
b	471	306	473	310	595	794	1
Unidad	474	306	496	314	595	794	1
de	498	306	505	314	595	794	1
Epidemiología.	507	306	551	314	595	794	1
Hospital	471	324	495	332	595	794	1
Ntra.	497	324	511	332	595	794	1
Sra.	513	324	523	332	595	794	1
de	525	324	532	332	595	794	1
la	534	324	539	332	595	794	1
Concepción.	471	333	508	341	595	794	1
Fundación	510	333	541	341	595	794	1
Jiménez	471	342	495	350	595	794	1
Díaz-Capio.	497	342	531	350	595	794	1
Universidad	471	351	506	359	595	794	1
Autónoma	508	351	540	359	595	794	1
de	471	360	478	368	595	794	1
Madrid.	480	360	502	368	595	794	1
Madrid,	504	360	527	368	595	794	1
España.	528	360	551	368	595	794	1
Correspondencia	471	378	524	386	595	794	1
Dr.	471	387	479	395	595	794	1
Carlos	480	387	499	395	595	794	1
Caramelo.	500	387	530	395	595	794	1
Servicio	471	396	494	404	595	794	1
de	496	396	503	404	595	794	1
Nefrología.	505	396	537	404	595	794	1
Unidad	471	405	492	413	595	794	1
de	494	405	502	413	595	794	1
Epidemiología.	503	405	548	413	595	794	1
Hospital	471	414	495	422	595	794	1
Ntra.	497	414	511	422	595	794	1
Sra.	513	414	523	422	595	794	1
de	525	414	532	422	595	794	1
la	534	414	539	422	595	794	1
Concepción.	471	423	508	431	595	794	1
Fundación	510	423	541	431	595	794	1
Jiménez	471	432	495	440	595	794	1
Díaz-Capio.	497	432	531	440	595	794	1
Universidad	471	441	506	449	595	794	1
Autónoma	508	441	540	449	595	794	1
de	471	450	478	458	595	794	1
Madrid.	480	450	502	458	595	794	1
E-28040	504	450	528	458	595	794	1
Madrid.	530	450	552	458	595	794	1
E-mail	471	468	490	476	595	794	1
ccaramelo@fjd.es	471	477	522	485	595	794	1
Aceptación	471	495	506	503	595	794	1
definitiva	507	495	537	503	595	794	1
08.05.2008.	471	504	504	512	595	794	1
85	533	733	541	743	595	794	1
C.	54	33	59	42	595	794	2
Caramelo,	61	33	91	42	595	794	2
et	93	33	98	42	595	794	2
al	100	33	105	42	595	794	2
en	142	84	152	96	595	794	2
su	154	84	163	96	595	794	2
programa	164	84	204	96	595	794	2
teórico-práctico,	206	84	273	96	595	794	2
aunque	275	84	305	96	595	794	2
se	307	84	315	96	595	794	2
men-	317	84	339	96	595	794	2
cionen	142	96	169	108	595	794	2
los	171	96	183	108	595	794	2
objetivos	185	96	221	108	595	794	2
prácticos	223	96	260	108	595	794	2
del	262	96	274	108	595	794	2
curso	276	96	298	108	595	794	2
a	300	96	305	108	595	794	2
grandes	307	96	339	108	595	794	2
rasgos.	142	108	169	120	595	794	2
Nuestra	171	108	203	120	595	794	2
impresión	205	108	246	120	595	794	2
es	248	108	256	120	595	794	2
que	258	108	272	120	595	794	2
se	274	108	282	120	595	794	2
da	284	108	294	120	595	794	2
por	296	108	310	120	595	794	2
hecho,	312	108	339	120	595	794	2
intuitivamente,	142	120	203	132	595	794	2
que	205	120	219	132	595	794	2
un	221	120	232	132	595	794	2
profesional	234	120	279	132	595	794	2
de	281	120	290	132	595	794	2
la	292	120	299	132	595	794	2
medicina	301	120	339	132	595	794	2
sabe	142	132	159	144	595	794	2
tomar	161	132	186	144	595	794	2
la	188	132	195	144	595	794	2
TA.	197	132	212	144	595	794	2
La	214	132	224	144	595	794	2
población	226	132	266	144	595	794	2
general	268	132	298	144	595	794	2
considera	300	132	339	144	595	794	2
que	142	144	157	156	595	794	2
la	159	144	166	156	595	794	2
posesión	169	144	205	156	595	794	2
del	207	144	219	156	595	794	2
título	222	144	244	156	595	794	2
de	247	144	256	156	595	794	2
médico	259	144	289	156	595	794	2
garantiza	292	144	329	156	595	794	2
la	332	144	339	156	595	794	2
presencia	142	156	181	168	595	794	2
de	184	156	193	168	595	794	2
determinadas	196	156	253	168	595	794	2
habilidades	256	156	302	168	595	794	2
clínicas.	305	156	339	168	595	794	2
En	142	168	153	180	595	794	2
nuestro	156	168	187	180	595	794	2
conocimiento,	190	168	249	180	595	794	2
este	252	168	267	180	595	794	2
aspecto	270	168	301	180	595	794	2
no	304	168	315	180	595	794	2
se	318	168	326	180	595	794	2
ha	329	168	339	180	595	794	2
estudiado	142	180	182	192	595	794	2
de	184	180	194	192	595	794	2
forma	197	180	221	192	595	794	2
sistemática,	224	180	272	192	595	794	2
y	274	180	279	192	595	794	2
no	282	180	293	192	595	794	2
se	295	180	303	192	595	794	2
dispone	306	180	339	192	595	794	2
en	142	192	152	204	595	794	2
nuestro	154	192	185	204	595	794	2
medio	187	192	213	204	595	794	2
de	215	192	225	204	595	794	2
una	228	192	243	204	595	794	2
evaluación	245	192	289	204	595	794	2
observacio-	291	192	339	204	595	794	2
nal	142	204	154	216	595	794	2
de	157	204	167	216	595	794	2
des­trezas	169	204	206	216	595	794	2
clínicas,	208	204	241	216	595	794	2
de	243	204	253	216	595	794	2
las	256	204	266	216	595	794	2
que	269	204	284	216	595	794	2
la	286	204	293	216	595	794	2
medida	296	204	326	216	595	794	2
de	329	204	339	216	595	794	2
TA	142	216	154	228	595	794	2
es	157	216	165	228	595	794	2
un	167	216	178	228	595	794	2
ejemplo	180	216	212	228	595	794	2
paradigmático.	215	216	275	228	595	794	2
El	153	228	162	240	595	794	2
objetivo	164	228	198	240	595	794	2
del	201	228	213	240	595	794	2
presente	216	228	251	240	595	794	2
estudio	254	228	284	240	595	794	2
fue	287	228	300	240	595	794	2
determi-	303	228	339	240	595	794	2
nar	142	240	156	252	595	794	2
la	158	240	166	252	595	794	2
capacidad	168	240	210	252	595	794	2
en	213	240	223	252	595	794	2
la	225	240	233	252	595	794	2
toma	235	240	256	252	595	794	2
de	259	240	269	252	595	794	2
TA	272	240	285	252	595	794	2
de	287	240	297	252	595	794	2
un	300	240	311	252	595	794	2
grupo	314	240	339	252	595	794	2
de	142	252	152	264	595	794	2
estudiantes	155	252	202	264	595	794	2
de	205	252	215	264	595	794	2
5.º	218	252	229	264	595	794	2
y	232	252	237	264	595	794	2
6.º	240	252	251	264	595	794	2
cursos	254	252	281	264	595	794	2
de	285	252	294	264	595	794	2
medicina,	298	252	339	264	595	794	2
a	142	264	146	276	595	794	2
quienes	149	264	181	276	595	794	2
previamente	185	264	236	276	595	794	2
no	240	264	251	276	595	794	2
se	254	264	262	276	595	794	2
habían	265	264	294	276	595	794	2
impartido	297	264	339	276	595	794	2
instrucciones	142	276	196	288	595	794	2
específicas.	199	276	244	288	595	794	2
El	246	276	255	288	595	794	2
interés	257	276	284	288	595	794	2
potencial	286	276	324	288	595	794	2
del	326	276	339	288	595	794	2
trabajo	142	288	171	300	595	794	2
radica	174	288	200	300	595	794	2
en	203	288	213	300	595	794	2
la	216	288	223	300	595	794	2
escasa	227	288	252	300	595	794	2
evidencia	255	288	295	300	595	794	2
publicada	298	288	339	300	595	794	2
en	142	300	152	312	595	794	2
la	154	300	161	312	595	794	2
actualidad	163	300	206	312	595	794	2
sobre	208	300	230	312	595	794	2
las	233	300	244	312	595	794	2
habilidades	246	300	292	312	595	794	2
alcanzadas	295	300	339	312	595	794	2
por	142	312	156	324	595	794	2
los	159	312	171	324	595	794	2
estudiantes	173	312	220	324	595	794	2
en	222	312	232	324	595	794	2
la	235	312	242	324	595	794	2
fase	245	312	261	324	595	794	2
final	264	312	282	324	595	794	2
de	285	312	295	324	595	794	2
su	298	312	307	324	595	794	2
carrera	310	312	339	324	595	794	2
y	142	324	146	336	595	794	2
la	149	324	157	336	595	794	2
importancia	159	324	210	336	595	794	2
de	213	324	223	336	595	794	2
dicha	226	324	248	336	595	794	2
práctica	251	324	285	336	595	794	2
en	287	324	297	336	595	794	2
su	300	324	310	336	595	794	2
futuro	313	324	339	336	595	794	2
ejercicio	142	336	176	348	595	794	2
profesional.	179	336	226	348	595	794	2
Sujetos	142	383	178	396	595	794	2
y	180	383	186	396	595	794	2
métodos	188	383	231	396	595	794	2
Se	142	408	151	420	595	794	2
realizó	153	408	179	420	595	794	2
un	181	408	192	420	595	794	2
estudio	194	408	223	420	595	794	2
observacional	225	408	280	420	595	794	2
con	282	408	297	420	595	794	2
137	298	408	313	420	595	794	2
alum­	315	408	339	420	595	794	2
nos	142	420	156	432	595	794	2
sanos	158	420	181	432	595	794	2
de	184	420	193	432	595	794	2
5.º	196	420	207	432	595	794	2
y	209	420	214	432	595	794	2
6.º	216	420	227	432	595	794	2
años	230	420	249	432	595	794	2
(curso	251	420	277	432	595	794	2
2006-2007)	280	420	326	432	595	794	2
de	329	420	339	432	595	794	2
medicina	142	432	180	444	595	794	2
de	184	432	193	444	595	794	2
la	197	432	204	444	595	794	2
Universidad	207	432	258	444	595	794	2
Autónoma	261	432	305	444	595	794	2
de	309	432	318	444	595	794	2
Ma-	322	432	339	444	595	794	2
drid,	142	444	162	456	595	794	2
que	165	444	180	456	595	794	2
participaban	183	444	236	456	595	794	2
en	239	444	249	456	595	794	2
una	252	444	267	456	595	794	2
asignatura	271	444	314	456	595	794	2
opta-	317	444	339	456	595	794	2
tiva	142	456	157	468	595	794	2
de	160	456	170	468	595	794	2
hipertensión	173	456	225	468	595	794	2
arterial.	228	456	261	468	595	794	2
Se	264	456	273	468	595	794	2
excluyeron	276	456	321	468	595	794	2
dos	324	456	339	468	595	794	2
alumnos,	142	468	180	480	595	794	2
uno	183	468	200	480	595	794	2
con	203	468	218	480	595	794	2
diabetes	222	468	256	480	595	794	2
mellitus	259	468	293	480	595	794	2
y	296	468	301	480	595	794	2
uno	304	468	320	480	595	794	2
con	324	468	339	480	595	794	2
enfermedad	142	480	192	492	595	794	2
glomerular	196	480	243	492	595	794	2
primaria.	247	480	286	492	595	794	2
Todos	290	480	316	492	595	794	2
ellos	320	480	339	492	595	794	2
recibieron	142	492	184	504	595	794	2
como	187	492	210	504	595	794	2
únicas	214	492	240	504	595	794	2
indicaciones	244	492	296	504	595	794	2
mantener	299	492	339	504	595	794	2
reposo	142	504	170	516	595	794	2
sentado	172	504	205	516	595	794	2
5-10	207	504	226	516	595	794	2
minutos	229	504	263	516	595	794	2
antes	266	504	287	516	595	794	2
de	289	504	299	516	595	794	2
proceder	302	504	339	516	595	794	2
a	142	516	146	528	595	794	2
las	148	516	159	528	595	794	2
tomas	161	516	186	528	595	794	2
tensionales,	188	516	236	528	595	794	2
cuidar	238	516	264	528	595	794	2
el	266	516	273	528	595	794	2
inflado	275	516	304	528	595	794	2
y	306	516	311	528	595	794	2
desin-	313	516	339	528	595	794	2
flado	142	528	162	540	595	794	2
correcto	165	528	200	540	595	794	2
del	203	528	215	540	595	794	2
manguito	218	528	258	540	595	794	2
y	261	528	265	540	595	794	2
el	268	528	275	540	595	794	2
uso	278	528	293	540	595	794	2
de	296	528	305	540	595	794	2
los	308	528	320	540	595	794	2
rui-	323	528	339	540	595	794	2
dos	142	540	156	552	595	794	2
de	158	540	168	552	595	794	2
Korotkoff	170	540	210	552	595	794	2
para	212	540	230	552	595	794	2
la	233	540	240	552	595	794	2
determinación	242	540	302	552	595	794	2
de	305	540	314	552	595	794	2
la	317	540	324	552	595	794	2
TA	326	540	339	552	595	794	2
diastólica	142	552	181	564	595	794	2
(TAD).	183	552	212	564	595	794	2
Se	215	552	224	564	595	794	2
constituyeron	226	552	283	564	595	794	2
18	285	552	295	564	595	794	2
grupos	297	552	326	564	595	794	2
no	328	552	339	564	595	794	2
homogéneos,	142	564	197	576	595	794	2
provistos	200	564	238	576	595	794	2
cada	241	564	260	576	595	794	2
uno	264	564	280	576	595	794	2
de,	283	564	295	576	595	794	2
al	298	564	306	576	595	794	2
menos,	309	564	339	576	595	794	2
dos	142	576	156	588	595	794	2
aparatos	159	576	194	588	595	794	2
aneroides	197	576	237	588	595	794	2
idénticos	240	576	277	588	595	794	2
(Mesron,	280	576	318	588	595	794	2
Ale-	321	576	339	588	595	794	2
mania)	142	588	171	600	595	794	2
facilitados	174	588	217	600	595	794	2
por	220	588	235	600	595	794	2
la	238	588	245	600	595	794	2
facultad	248	588	282	600	595	794	2
de	285	588	295	600	595	794	2
medicina.	298	588	339	600	595	794	2
En	142	600	153	612	595	794	2
cada	155	600	174	612	595	794	2
grupo,	176	600	203	612	595	794	2
todos	206	600	228	612	595	794	2
los	231	600	242	612	595	794	2
individuos	244	600	288	612	595	794	2
se	290	600	298	612	595	794	2
midieron	301	600	339	612	595	794	2
mutuamente	142	612	194	624	595	794	2
la	196	612	203	624	595	794	2
TA,	205	612	220	624	595	794	2
y	222	612	226	624	595	794	2
se	228	612	237	624	595	794	2
empleó	239	612	269	624	595	794	2
un	271	612	282	624	595	794	2
método	284	612	315	624	595	794	2
ciego	317	612	339	624	595	794	2
para	142	624	160	636	595	794	2
el	162	624	169	636	595	794	2
registro	171	624	202	636	595	794	2
de	204	624	214	636	595	794	2
los	216	624	227	636	595	794	2
datos.	229	624	254	636	595	794	2
Éste	256	624	273	636	595	794	2
se	275	624	283	636	595	794	2
realizó	285	624	312	636	595	794	2
entre-	314	624	339	636	595	794	2
gando	142	636	167	648	595	794	2
a	169	636	174	648	595	794	2
cada	176	636	195	648	595	794	2
estudiante	197	636	239	648	595	794	2
una	241	636	257	648	595	794	2
plantilla	259	636	293	648	595	794	2
Excel	295	636	317	648	595	794	2
en	319	636	329	648	595	794	2
la	331	636	339	648	595	794	2
que	142	648	157	660	595	794	2
se	159	648	167	660	595	794	2
registraron	169	648	214	660	595	794	2
la	216	648	223	660	595	794	2
TA	225	648	237	660	595	794	2
sistólica	239	648	272	660	595	794	2
(TAS)	274	648	298	660	595	794	2
y	300	648	305	660	595	794	2
TAD	307	648	327	660	595	794	2
en	329	648	339	660	595	794	2
ambas	142	660	168	672	595	794	2
extremidades	171	660	227	672	595	794	2
superiores,	230	660	275	672	595	794	2
en	278	660	288	672	595	794	2
sedestación	291	660	339	672	595	794	2
(5	142	672	150	684	595	794	2
minutos	153	672	187	684	595	794	2
previos	190	672	221	684	595	794	2
a	224	672	228	684	595	794	2
la	231	672	238	684	595	794	2
toma	241	672	262	684	595	794	2
tensional)	265	672	307	684	595	794	2
y	310	672	314	684	595	794	2
bipe-	317	672	339	684	595	794	2
destación	142	684	181	696	595	794	2
(1	183	684	191	696	595	794	2
minuto	193	684	223	696	595	794	2
después	225	684	257	696	595	794	2
de	259	684	269	696	595	794	2
la	271	684	278	696	595	794	2
puesta	280	684	307	696	595	794	2
de	309	684	318	696	595	794	2
pie),	320	684	339	696	595	794	2
y	142	696	146	708	595	794	2
la	149	696	156	708	595	794	2
frecuencia	159	696	202	708	595	794	2
cardíaca.	205	696	242	708	595	794	2
Cada	245	696	266	708	595	794	2
estudiante	269	696	311	708	595	794	2
midió	314	696	339	708	595	794	2
86	54	733	63	743	595	794	2
los	356	84	368	96	595	794	2
parámetros	372	84	420	96	595	794	2
anteriormente	424	84	484	96	595	794	2
mencionados	488	84	544	96	595	794	2
a	548	84	553	96	595	794	2
cada	356	96	375	108	595	794	2
uno	377	96	393	108	595	794	2
de	395	96	405	108	595	794	2
los	407	96	418	108	595	794	2
compañeros	420	96	470	108	595	794	2
de	473	96	482	108	595	794	2
su	484	96	494	108	595	794	2
grupo	496	96	520	108	595	794	2
y	523	96	527	108	595	794	2
anotó	529	96	553	108	595	794	2
los	356	108	367	120	595	794	2
resultados,	369	108	413	120	595	794	2
sin	415	108	427	120	595	794	2
conocer	429	108	462	120	595	794	2
las	464	108	475	120	595	794	2
medidas	477	108	511	120	595	794	2
obtenidas	513	108	553	120	595	794	2
por	356	120	370	132	595	794	2
el	373	120	380	132	595	794	2
resto	384	120	404	132	595	794	2
de	407	120	417	132	595	794	2
sus	420	120	433	132	595	794	2
compañeros.	436	120	489	132	595	794	2
Posteriormen-	492	120	553	132	595	794	2
te,	356	132	365	144	595	794	2
cada	368	132	387	144	595	794	2
estudiante	390	132	432	144	595	794	2
recogió	435	132	465	144	595	794	2
las	468	132	479	144	595	794	2
mediciones	482	132	528	144	595	794	2
de	531	132	541	144	595	794	2
su	544	132	553	144	595	794	2
propia	356	144	383	156	595	794	2
TA	386	144	399	156	595	794	2
realizadas	402	144	443	156	595	794	2
por	446	144	461	156	595	794	2
sus	464	144	477	156	595	794	2
compañeros	480	144	531	156	595	794	2
y	534	144	538	156	595	794	2
las	542	144	553	156	595	794	2
incluyó	356	156	386	168	595	794	2
en	388	156	398	168	595	794	2
su	401	156	410	168	595	794	2
hoja	412	156	430	168	595	794	2
Excel.	432	156	457	168	595	794	2
Estos	459	156	481	168	595	794	2
datos	483	156	505	168	595	794	2
se	507	156	515	168	595	794	2
procesa-	518	156	553	168	595	794	2
ron	356	168	370	180	595	794	2
estadísticamente	372	168	440	180	595	794	2
por	442	168	456	180	595	794	2
análisis	458	168	488	180	595	794	2
de	490	168	500	180	595	794	2
la	502	168	509	180	595	794	2
varianza	511	168	546	180	595	794	2
y	548	168	553	180	595	794	2
prueba	356	180	385	192	595	794	2
de	388	180	397	192	595	794	2
t	400	180	403	192	595	794	2
de	406	180	416	192	595	794	2
Student	419	180	451	192	595	794	2
(SPSS	454	180	478	192	595	794	2
v.	481	180	487	192	595	794	2
13.0	490	180	507	192	595	794	2
para	510	180	528	192	595	794	2
Win-	531	180	553	192	595	794	2
dows).	356	192	383	204	595	794	2
La	385	192	395	204	595	794	2
hipótesis	398	192	434	204	595	794	2
nula	436	192	454	204	595	794	2
se	457	192	465	204	595	794	2
descartó	467	192	502	204	595	794	2
con	504	192	519	204	595	794	2
una	522	192	537	204	595	794	2
p	540	192	545	204	595	794	2
<	547	192	553	204	595	794	2
0,05.	356	204	375	216	595	794	2
Se	377	204	387	216	595	794	2
determinó	389	204	431	216	595	794	2
la	434	204	441	216	595	794	2
media,	443	204	470	216	595	794	2
desviación	472	204	516	216	595	794	2
estándar	518	204	553	216	595	794	2
(DE)	356	216	376	228	595	794	2
y	378	216	383	228	595	794	2
el	385	216	392	228	595	794	2
coeficiente	394	216	438	228	595	794	2
de	440	216	449	228	595	794	2
variación	451	216	489	228	595	794	2
para	491	216	510	228	595	794	2
cada	512	216	530	228	595	794	2
estu-	532	216	553	228	595	794	2
diante	356	228	381	240	595	794	2
y	384	228	388	240	595	794	2
para	391	228	409	240	595	794	2
cada	411	228	430	240	595	794	2
grupo.	433	228	460	240	595	794	2
Los	462	228	477	240	595	794	2
datos	479	228	501	240	595	794	2
se	503	228	512	240	595	794	2
muestran	514	228	553	240	595	794	2
como	356	240	379	252	595	794	2
media	381	240	406	252	595	794	2
±	409	240	415	252	595	794	2
DE.	417	240	433	252	595	794	2
Resultados	356	287	409	300	595	794	2
De	356	312	368	324	595	794	2
interés	370	312	397	324	595	794	2
epidemiológico,	400	312	465	324	595	794	2
no	467	312	478	324	595	794	2
se	480	312	488	324	595	794	2
detectó	491	312	521	324	595	794	2
ningún	523	312	553	324	595	794	2
individuo	356	324	396	336	595	794	2
con	398	324	413	336	595	794	2
cifras	416	324	438	336	595	794	2
de	441	324	450	336	595	794	2
TA	453	324	466	336	595	794	2
elevadas.	468	324	505	336	595	794	2
Sin	507	324	521	336	595	794	2
embar-	523	324	553	336	595	794	2
go,	356	336	368	348	595	794	2
a	370	336	375	348	595	794	2
pesar	377	336	399	348	595	794	2
de	402	336	411	348	595	794	2
haberse	414	336	445	348	595	794	2
preguntado	448	336	495	348	595	794	2
formalmente,	497	336	553	348	595	794	2
no	356	348	367	360	595	794	2
puede	370	348	395	360	595	794	2
descartarse	398	348	445	360	595	794	2
la	448	348	455	360	595	794	2
presencia	458	348	497	360	595	794	2
de	501	348	510	360	595	794	2
hiperten-	513	348	553	360	595	794	2
sos	356	360	369	372	595	794	2
tratados.	371	360	407	372	595	794	2
Los	409	360	424	372	595	794	2
datos	426	360	448	372	595	794	2
poblacionales	451	360	507	372	595	794	2
de	509	360	519	372	595	794	2
los	522	360	533	372	595	794	2
par-	536	360	553	372	595	794	2
ticipantes	356	372	396	384	595	794	2
en	399	372	409	384	595	794	2
el	412	372	419	384	595	794	2
estudio	421	372	452	384	595	794	2
fueron:	455	372	485	384	595	794	2
24	488	372	498	384	595	794	2
±	501	372	506	384	595	794	2
2	509	372	514	384	595	794	2
años,	517	372	539	384	595	794	2
un	542	372	553	384	595	794	2
75,3%	356	384	380	396	595	794	2
mujeres,	382	384	416	396	595	794	2
60,2	418	384	435	396	595	794	2
±	437	384	443	396	595	794	2
10,4	445	384	462	396	595	794	2
kg	464	384	474	396	595	794	2
y	476	384	480	396	595	794	2
165	483	384	497	396	595	794	2
±	499	384	505	396	595	794	2
9,9	507	384	519	396	595	794	2
cm.	521	384	536	396	595	794	2
Los	538	384	553	396	595	794	2
valores	356	396	385	408	595	794	2
medios	388	396	418	408	595	794	2
de	421	396	431	408	595	794	2
los	434	396	445	408	595	794	2
datos	448	396	470	408	595	794	2
recogidos	473	396	513	408	595	794	2
se	516	396	524	408	595	794	2
mues-	527	396	553	408	595	794	2
tran	356	408	373	420	595	794	2
en	375	408	385	420	595	794	2
la	388	408	395	420	595	794	2
tabla	398	408	418	420	595	794	2
I.	420	408	426	420	595	794	2
En	429	408	440	420	595	794	2
el	443	408	450	420	595	794	2
registro	452	408	484	420	595	794	2
de	486	408	496	420	595	794	2
datos	499	408	520	420	595	794	2
ningún	523	408	553	420	595	794	2
participante	356	420	405	432	595	794	2
refirió	408	420	433	432	595	794	2
patología	436	420	474	432	595	794	2
de	477	420	486	432	595	794	2
interés	489	420	516	432	595	794	2
relevan-	519	420	553	432	595	794	2
te	356	432	363	444	595	794	2
para	366	432	385	444	595	794	2
el	388	432	394	444	595	794	2
estudio.	397	432	430	444	595	794	2
Se	433	432	442	444	595	794	2
desprende	445	432	488	444	595	794	2
de	491	432	501	444	595	794	2
esta	504	432	520	444	595	794	2
tabla	523	432	543	444	595	794	2
la	546	432	553	444	595	794	2
normalidad	356	444	404	456	595	794	2
de	407	444	417	456	595	794	2
los	419	444	431	456	595	794	2
valores	434	444	463	456	595	794	2
de	466	444	475	456	595	794	2
frecuencia	478	444	521	456	595	794	2
cardía-	524	444	553	456	595	794	2
ca,	356	456	367	468	595	794	2
TAS	369	456	387	468	595	794	2
y	389	456	394	468	595	794	2
TAD	396	456	416	468	595	794	2
de	418	456	428	468	595	794	2
esta	430	456	446	468	595	794	2
población.	448	456	491	468	595	794	2
Por	494	456	508	468	595	794	2
otra	510	456	527	468	595	794	2
parte,	529	456	553	468	595	794	2
resulta	356	468	383	480	595	794	2
evidente	386	468	421	480	595	794	2
la	424	468	431	480	595	794	2
coincidencia	434	468	487	480	595	794	2
entre	490	468	511	480	595	794	2
las	514	468	525	480	595	794	2
medi-	528	468	553	480	595	794	2
das	356	480	369	492	595	794	2
de	372	480	382	492	595	794	2
uno	384	480	400	492	595	794	2
y	403	480	407	492	595	794	2
otro	410	480	427	492	595	794	2
brazo,	430	480	454	492	595	794	2
así	457	480	468	492	595	794	2
como	470	480	493	492	595	794	2
la	496	480	503	492	595	794	2
ausencia	505	480	540	492	595	794	2
de	543	480	553	492	595	794	2
episodios	356	492	394	504	595	794	2
ortostáticos.	397	492	447	504	595	794	2
En	367	504	379	516	595	794	2
la	382	504	389	516	595	794	2
tabla	392	504	412	516	595	794	2
II	415	504	422	516	595	794	2
se	425	504	433	516	595	794	2
muestra	436	504	470	516	595	794	2
el	473	504	480	516	595	794	2
resultado	483	504	521	516	595	794	2
princi-	524	504	553	516	595	794	2
pal	356	516	368	528	595	794	2
del	371	516	384	528	595	794	2
estudio,	387	516	419	528	595	794	2
los	422	516	434	528	595	794	2
coeficientes	437	516	485	528	595	794	2
de	488	516	498	528	595	794	2
variación	501	516	540	528	595	794	2
en	543	516	553	528	595	794	2
las	356	528	367	540	595	794	2
medidas	369	528	404	540	595	794	2
de	406	528	416	540	595	794	2
TA.	419	528	434	540	595	794	2
Estos	436	528	458	540	595	794	2
coeficientes	460	528	508	540	595	794	2
fueron,	511	528	540	540	595	794	2
en	543	528	553	540	595	794	2
general,	356	540	388	552	595	794	2
de	391	540	401	552	595	794	2
pequeña	404	540	439	552	595	794	2
magnitud,	442	540	484	552	595	794	2
pero	487	540	506	552	595	794	2
se	508	540	517	552	595	794	2
detecta-	519	540	553	552	595	794	2
ron	356	552	370	564	595	794	2
algunas	373	552	404	564	595	794	2
características	407	552	465	564	595	794	2
relevantes.	468	552	511	564	595	794	2
La	514	552	524	564	595	794	2
media	527	552	553	564	595	794	2
de	356	564	366	576	595	794	2
la	369	564	376	576	595	794	2
variación	379	564	418	576	595	794	2
en	421	564	431	576	595	794	2
la	434	564	441	576	595	794	2
toma	445	564	466	576	595	794	2
de	469	564	479	576	595	794	2
la	482	564	489	576	595	794	2
TAS	492	564	510	576	595	794	2
fue	513	564	526	576	595	794	2
míni-	529	564	553	576	595	794	2
ma,	356	576	371	588	595	794	2
aunque	374	576	404	588	595	794	2
se	407	576	416	588	595	794	2
encontraron	419	576	470	588	595	794	2
dos	473	576	487	588	595	794	2
grupos	490	576	519	588	595	794	2
con	522	576	537	588	595	794	2
va-	540	576	553	588	595	794	2
riaciones	356	588	393	600	595	794	2
significativas	395	588	448	600	595	794	2
respecto	451	588	485	600	595	794	2
al	487	588	495	600	595	794	2
conjunto.	497	588	536	600	595	794	2
Por	538	588	553	600	595	794	2
el	356	600	363	612	595	794	2
contrario,	365	600	405	612	595	794	2
los	408	600	420	612	595	794	2
coeficientes	422	600	470	612	595	794	2
de	472	600	482	612	595	794	2
variación	485	600	523	612	595	794	2
fueron	525	600	553	612	595	794	2
significativamente	356	612	430	624	595	794	2
más	432	612	449	624	595	794	2
elevados	451	612	486	624	595	794	2
en	488	612	498	624	595	794	2
el	500	612	507	624	595	794	2
registro	509	612	541	624	595	794	2
de	543	612	553	624	595	794	2
las	356	624	367	636	595	794	2
TAD	370	624	390	636	595	794	2
en	393	624	403	636	595	794	2
el	406	624	413	636	595	794	2
brazo	416	624	439	636	595	794	2
derecho,	442	624	477	636	595	794	2
lo	480	624	488	636	595	794	2
que	491	624	506	636	595	794	2
indica	509	624	534	636	595	794	2
una	537	624	553	636	595	794	2
dispersión	356	636	398	648	595	794	2
importante	401	636	447	648	595	794	2
de	450	636	459	648	595	794	2
las	462	636	473	648	595	794	2
medidas	476	636	510	648	595	794	2
de	513	636	523	648	595	794	2
interés	525	636	553	648	595	794	2
adicional.	356	648	396	660	595	794	2
La	398	648	408	660	595	794	2
dispersión	410	648	452	660	595	794	2
no	454	648	465	660	595	794	2
fue	467	648	480	660	595	794	2
significativamen-	482	648	553	660	595	794	2
te	356	660	363	672	595	794	2
mayor	366	660	392	672	595	794	2
en	394	660	404	672	595	794	2
la	407	660	414	672	595	794	2
TA	416	660	429	672	595	794	2
tomada	431	660	462	672	595	794	2
en	465	660	474	672	595	794	2
el	477	660	484	672	595	794	2
brazo	486	660	509	672	595	794	2
izquierdo.	512	660	553	672	595	794	2
Este	356	672	373	684	595	794	2
brazo	376	672	399	684	595	794	2
era	402	672	415	684	595	794	2
el	418	672	425	684	595	794	2
dominante	428	672	473	684	595	794	2
en	477	672	487	684	595	794	2
el	490	672	497	684	595	794	2
94,9%	500	672	525	684	595	794	2
de	528	672	538	684	595	794	2
los	541	672	553	684	595	794	2
participantes,	356	684	412	696	595	794	2
lo	415	684	422	696	595	794	2
que	425	684	440	696	595	794	2
sugiere	443	684	472	696	595	794	2
la	475	684	482	696	595	794	2
idea	485	684	503	696	595	794	2
intuitiva	505	684	540	696	595	794	2
de	543	684	553	696	595	794	2
que	356	696	371	708	595	794	2
la	374	696	381	708	595	794	2
mayor	383	696	410	708	595	794	2
dispersión	413	696	455	708	595	794	2
de	458	696	468	708	595	794	2
las	471	696	482	708	595	794	2
medidas	485	696	519	708	595	794	2
se	522	696	530	708	595	794	2
debe	533	696	553	708	595	794	2
©	379	734	384	743	595	794	2
Viguera	386	734	409	743	595	794	2
Editores	410	734	434	743	595	794	2
SL	436	734	443	743	595	794	2
2008.	444	734	460	743	595	794	2
EDUC	464	734	481	743	595	794	2
MED	483	734	497	743	595	794	2
2008;	499	734	515	743	595	794	2
11	516	734	524	743	595	794	2
(2):	525	734	534	743	595	794	2
85-90	536	734	553	743	595	794	2
Variabilidad	405	33	440	42	595	794	3
en	442	33	449	42	595	794	3
las	451	33	459	42	595	794	3
medidas	461	33	486	42	595	794	3
de	488	33	496	42	595	794	3
tensión	497	33	520	42	595	794	3
arterial	521	33	542	42	595	794	3
Tabla	57	99	78	109	595	794	3
I.	80	99	84	109	595	794	3
Valores	86	99	114	109	595	794	3
medios	116	99	145	109	595	794	3
de	147	99	156	109	595	794	3
frecuencia	158	99	199	109	595	794	3
cardíaca	201	99	233	109	595	794	3
y	235	99	240	109	595	794	3
tensión	241	99	271	109	595	794	3
arterial	272	99	301	109	595	794	3
de	302	99	312	109	595	794	3
cada	314	99	333	109	595	794	3
uno	334	99	350	109	595	794	3
de	352	99	362	109	595	794	3
los	363	99	375	109	595	794	3
grupos.	376	99	406	109	595	794	3
FC	118	125	127	134	595	794	3
TASd	166	125	182	134	595	794	3
TADd	213	125	232	134	595	794	3
TASi	261	125	275	134	595	794	3
TADi	308	125	324	134	595	794	3
TASb	355	125	373	134	595	794	3
TADb	403	125	421	134	595	794	3
Grupo	57	145	78	154	595	794	3
1	80	145	84	154	595	794	3
80,2	118	145	131	154	595	794	3
117,5	166	145	183	154	595	794	3
69,1	217	145	230	154	595	794	3
113,3	261	145	278	154	595	794	3
69,5	308	145	321	154	595	794	3
124,7	355	145	373	154	595	794	3
76,2	403	145	416	154	595	794	3
Grupo	57	165	78	174	595	794	3
2	80	165	84	174	595	794	3
77,3	118	165	131	174	595	794	3
100,5	166	165	183	174	595	794	3
68,1	217	165	230	174	595	794	3
107,9	261	165	278	174	595	794	3
67,4	308	165	321	174	595	794	3
106,6	355	165	373	174	595	794	3
66,2	403	165	416	174	595	794	3
Grupo	57	185	78	194	595	794	3
3	80	185	84	194	595	794	3
78,1	118	185	131	194	595	794	3
106,3	166	185	183	194	595	794	3
66,2	217	185	230	194	595	794	3
104,8	261	185	278	194	595	794	3
66,8	308	185	321	194	595	794	3
107,4	355	185	373	194	595	794	3
68,9	403	185	416	194	595	794	3
Grupo	57	205	78	214	595	794	3
4	80	205	84	214	595	794	3
74,4	118	205	131	214	595	794	3
100,4	166	205	183	214	595	794	3
62,2	217	205	230	214	595	794	3
103,5	261	205	278	214	595	794	3
63,5	308	205	321	214	595	794	3
95,8	359	205	372	214	595	794	3
59,6	403	205	416	214	595	794	3
Grupo	57	224	78	233	595	794	3
5	80	224	84	233	595	794	3
76,1	118	224	131	233	595	794	3
115,5	166	224	183	233	595	794	3
74,4	217	224	230	233	595	794	3
115,1	261	224	278	233	595	794	3
75,7	308	224	321	233	595	794	3
114,1	355	224	373	233	595	794	3
76,6	403	224	416	233	595	794	3
Grupo	57	244	78	253	595	794	3
6	80	244	84	253	595	794	3
82,7	118	244	131	253	595	794	3
100,7	166	244	183	253	595	794	3
72,9	217	244	230	253	595	794	3
102,1	261	244	278	253	595	794	3
71,8	308	244	321	253	595	794	3
95,9	359	244	372	253	595	794	3
66,1	403	244	416	253	595	794	3
Grupo	57	264	78	273	595	794	3
7	80	264	84	273	595	794	3
76,6	118	264	131	273	595	794	3
100,9	166	264	183	273	595	794	3
64,6	217	264	230	273	595	794	3
100,1	261	264	278	273	595	794	3
64,8	308	264	321	273	595	794	3
104,8	355	264	373	273	595	794	3
68,6	403	264	416	273	595	794	3
Grupo	57	284	78	293	595	794	3
8	80	284	84	293	595	794	3
74,6	118	284	131	293	595	794	3
114,9	166	284	183	293	595	794	3
70,1	217	284	230	293	595	794	3
112,3	261	284	278	293	595	794	3
68,7	308	284	321	293	595	794	3
107,2	355	284	373	293	595	794	3
70,5	403	284	416	293	595	794	3
Grupo	57	304	78	313	595	794	3
9	80	304	84	313	595	794	3
73,6	118	304	131	313	595	794	3
99,2	169	304	182	313	595	794	3
64,8	217	304	230	313	595	794	3
98,1	264	304	277	313	595	794	3
63,6	308	304	321	313	595	794	3
96,3	359	304	372	313	595	794	3
64,5	403	304	416	313	595	794	3
Grupo	57	324	78	333	595	794	3
10	80	324	88	333	595	794	3
79,5	118	324	131	333	595	794	3
105,8	166	324	183	333	595	794	3
62,2	217	324	230	333	595	794	3
106,5	261	324	278	333	595	794	3
61,8	308	324	321	333	595	794	3
109,3	355	324	373	333	595	794	3
65,1	403	324	416	333	595	794	3
Grupo	57	343	78	352	595	794	3
11	80	343	88	352	595	794	3
77,4	118	343	131	352	595	794	3
105,6	166	343	183	352	595	794	3
66,5	217	343	230	352	595	794	3
105,2	260	343	278	352	595	794	3
61,5	308	343	321	352	595	794	3
104,6	355	343	373	352	595	794	3
67,1	403	343	416	352	595	794	3
Grupo	57	363	78	372	595	794	3
12	80	363	89	372	595	794	3
75,5	118	363	131	372	595	794	3
114,6	166	363	183	372	595	794	3
74,5	217	363	230	372	595	794	3
117,7	260	363	278	372	595	794	3
75,4	308	363	321	372	595	794	3
115,4	355	363	373	372	595	794	3
78,3	403	363	416	372	595	794	3
Grupo	57	383	78	392	595	794	3
13	80	383	89	392	595	794	3
58,4	118	383	131	392	595	794	3
111,2	165	383	183	392	595	794	3
69,9	217	383	230	392	595	794	3
110,1	260	383	278	392	595	794	3
72,3	308	383	321	392	595	794	3
108,2	355	383	373	392	595	794	3
70,8	403	383	416	392	595	794	3
Grupo	57	403	78	412	595	794	3
14	80	403	89	412	595	794	3
61,2	118	403	131	412	595	794	3
110,6	165	403	183	412	595	794	3
62,3	217	403	230	412	595	794	3
109,9	260	403	278	412	595	794	3
65,9	308	403	321	412	595	794	3
106,2	355	403	373	412	595	794	3
64,6	403	403	416	412	595	794	3
Grupo	57	423	78	432	595	794	3
15	80	423	89	432	595	794	3
76,5	118	423	131	432	595	794	3
100,1	165	423	183	432	595	794	3
101,2	213	423	230	432	595	794	3
62,3	264	423	277	432	595	794	3
98,2	308	423	321	432	595	794	3
61,5	359	423	372	432	595	794	3
55,2	403	423	416	432	595	794	3
Grupo	57	443	78	452	595	794	3
16	80	443	88	452	595	794	3
63,3	118	443	131	452	595	794	3
116,6	165	443	183	452	595	794	3
77,5	216	443	230	452	595	794	3
111,6	260	443	278	452	595	794	3
74,6	308	443	321	452	595	794	3
105,1	355	443	373	452	595	794	3
68,3	403	443	416	452	595	794	3
Grupo	57	462	78	472	595	794	3
17	80	462	88	472	595	794	3
70,8	118	462	131	472	595	794	3
101,6	165	462	183	472	595	794	3
60,3	216	462	230	472	595	794	3
102,1	260	462	278	472	595	794	3
62,5	308	462	321	472	595	794	3
99,1	359	462	372	472	595	794	3
59,1	403	462	416	472	595	794	3
Grupo	57	482	78	491	595	794	3
18	80	482	88	491	595	794	3
75,5	118	482	131	491	595	794	3
108,5	165	482	183	491	595	794	3
67,5	216	482	230	491	595	794	3
107,1	260	482	278	491	595	794	3
66,7	308	482	321	491	595	794	3
106,5	355	482	373	491	595	794	3
70,5	403	482	416	491	595	794	3
Media	57	502	78	511	595	794	3
73,68269	118	502	147	511	595	794	3
107,0623	165	502	195	511	595	794	3
69,19138	216	502	246	511	595	794	3
104,1655	260	502	290	511	595	794	3
69,05506	308	502	337	511	595	794	3
102,9054	355	502	385	511	595	794	3
67,30842	403	502	432	511	595	794	3
DE	57	522	66	531	595	794	3
6,589497	121	522	151	531	595	794	3
6,556384	172	522	201	531	595	794	3
9,218093	220	522	249	531	595	794	3
11,90201	264	522	293	531	595	794	3
8,521271	311	522	341	531	595	794	3
12,76448	359	522	388	531	595	794	3
6,034216	406	522	436	531	595	794	3
DE:	51	544	62	553	595	794	3
desviación	65	544	98	553	595	794	3
estándar;	101	544	130	553	595	794	3
FC:	132	544	142	553	595	794	3
frecuencia	145	544	178	553	595	794	3
cardíaca;	180	544	208	553	595	794	3
TADb:	210	544	230	553	595	794	3
tensión	232	544	256	553	595	794	3
arterial	258	544	280	553	595	794	3
diastólica	283	544	313	553	595	794	3
en	315	544	323	553	595	794	3
bipedestación;	325	544	372	553	595	794	3
TADd:	375	544	394	553	595	794	3
tensión	397	544	421	553	595	794	3
arterial	423	544	445	553	595	794	3
diastólica	51	554	81	563	595	794	3
derecha;	83	554	110	563	595	794	3
TADi:	112	554	129	563	595	794	3
tensión	131	554	155	563	595	794	3
arterial	157	554	179	563	595	794	3
diastólica	181	554	210	563	595	794	3
izquierda;	212	554	243	563	595	794	3
TASb:	245	554	263	563	595	794	3
tensión	265	554	289	563	595	794	3
arterial	291	554	313	563	595	794	3
sistólica	315	554	340	563	595	794	3
en	342	554	350	563	595	794	3
bipedestación;	352	554	399	563	595	794	3
TASd:	401	554	419	563	595	794	3
tensión	421	554	445	563	595	794	3
arterial	51	563	73	572	595	794	3
sistólica	75	563	100	572	595	794	3
derecha;	102	563	129	572	595	794	3
TASi:	130	563	146	572	595	794	3
tensión	148	563	172	572	595	794	3
arterial	173	563	195	572	595	794	3
sistólica	197	563	222	572	595	794	3
izquierda.	224	563	254	572	595	794	3
a	43	612	47	624	595	794	3
probables	50	612	90	624	595	794	3
diferencias	93	612	138	624	595	794	3
en	141	612	151	624	595	794	3
el	154	612	161	624	595	794	3
desarrollo	164	612	205	624	595	794	3
muscu-	208	612	239	624	595	794	3
lar	43	624	53	636	595	794	3
de	56	624	66	636	595	794	3
este	68	624	84	636	595	794	3
brazo	86	624	109	636	595	794	3
respecto	111	624	146	636	595	794	3
al	148	624	155	636	595	794	3
contralateral,	158	624	212	636	595	794	3
lo	214	624	222	636	595	794	3
que	224	624	239	636	595	794	3
avala,	43	636	66	648	595	794	3
además,	68	636	101	648	595	794	3
la	104	636	111	648	595	794	3
dificultad	114	636	153	648	595	794	3
en	156	636	166	648	595	794	3
la	168	636	175	648	595	794	3
medición	178	636	217	648	595	794	3
dias-	219	636	239	648	595	794	3
tólica.	43	648	67	660	595	794	3
En	70	648	82	660	595	794	3
este	84	648	100	660	595	794	3
sentido,	103	648	135	660	595	794	3
si	138	648	144	660	595	794	3
bien	147	648	165	660	595	794	3
se	167	648	176	660	595	794	3
había	178	648	201	660	595	794	3
recogido	203	648	239	660	595	794	3
el	43	660	49	672	595	794	3
número	52	660	85	672	595	794	3
de	88	660	98	672	595	794	3
estudiantes	101	660	147	672	595	794	3
zurdos	150	660	179	672	595	794	3
(7/137),	182	660	215	672	595	794	3
no	218	660	228	672	595	794	3
se	231	660	240	672	595	794	3
los	43	672	54	684	595	794	3
había	57	672	80	684	595	794	3
individualizado;	83	672	150	684	595	794	3
en	153	672	163	684	595	794	3
cualquier	166	672	205	684	595	794	3
caso,	208	672	228	684	595	794	3
lo	232	672	239	684	595	794	3
reducido	43	684	79	696	595	794	3
de	82	684	91	696	595	794	3
su	94	684	103	696	595	794	3
número	106	684	138	696	595	794	3
hubiera	141	684	172	696	595	794	3
impedido	175	684	214	696	595	794	3
llevar	217	684	239	696	595	794	3
a	43	696	47	708	595	794	3
cabo	50	696	70	708	595	794	3
un	73	696	84	708	595	794	3
análisis	87	696	117	708	595	794	3
específico	120	696	161	708	595	794	3
de	164	696	174	708	595	794	3
variabilidad	177	696	226	708	595	794	3
en	229	696	239	708	595	794	3
©	43	734	48	743	595	794	3
Viguera	50	734	72	743	595	794	3
Editores	74	734	98	743	595	794	3
SL	100	734	106	743	595	794	3
2008.	108	734	124	743	595	794	3
EDUC	128	734	145	743	595	794	3
MED	147	734	161	743	595	794	3
2008;	163	734	178	743	595	794	3
11	180	734	187	743	595	794	3
(2):	189	734	198	743	595	794	3
85-90	200	734	217	743	595	794	3
este	257	612	272	624	595	794	3
subgrupo.	275	612	316	624	595	794	3
La	318	612	328	624	595	794	3
otra	331	612	347	624	595	794	3
medida	350	612	381	624	595	794	3
con	383	612	398	624	595	794	3
mayor	401	612	427	624	595	794	3
varia-	429	612	453	624	595	794	3
bilidad	257	624	286	636	595	794	3
fue	289	624	302	636	595	794	3
la	305	624	312	636	595	794	3
frecuencia	315	624	359	636	595	794	3
cardíaca,	362	624	399	636	595	794	3
dato	402	624	420	636	595	794	3
que	424	624	439	636	595	794	3
re-	442	624	454	636	595	794	3
fleja	257	636	274	648	595	794	3
probablemente	276	636	338	648	595	794	3
un	341	636	352	648	595	794	3
componente	355	636	406	648	595	794	3
de	409	636	419	648	595	794	3
variabi-	421	636	453	648	595	794	3
lidad	257	648	277	660	595	794	3
real,	280	648	297	660	595	794	3
no	299	648	310	660	595	794	3
dependiente	313	648	363	660	595	794	3
del	365	648	378	660	595	794	3
observador.	380	648	428	660	595	794	3
En	268	660	279	672	595	794	3
el	282	660	289	672	595	794	3
4,4%	292	660	312	672	595	794	3
(n	314	660	323	672	595	794	3
=	326	660	332	672	595	794	3
6)	335	660	343	672	595	794	3
de	346	660	356	672	595	794	3
los	358	660	370	672	595	794	3
participantes	373	660	426	672	595	794	3
se	428	660	437	672	595	794	3
ob-	439	660	454	672	595	794	3
servó	257	672	279	684	595	794	3
una	281	672	296	684	595	794	3
medida	299	672	329	684	595	794	3
de	332	672	341	684	595	794	3
TA	344	672	356	684	595	794	3
diferente	359	672	395	684	595	794	3
(p	397	672	406	684	595	794	3
<	408	672	414	684	595	794	3
0,05)	416	672	436	684	595	794	3
que	439	672	454	684	595	794	3
la	257	684	264	696	595	794	3
de	266	684	276	696	595	794	3
la	279	684	286	696	595	794	3
media	289	684	315	696	595	794	3
de	317	684	327	696	595	794	3
sus	330	684	343	696	595	794	3
compañeros	346	684	396	696	595	794	3
de	399	684	408	696	595	794	3
grupo	411	684	436	696	595	794	3
(un	439	684	454	696	595	794	3
80%	257	696	274	708	595	794	3
o	276	696	281	708	595	794	3
más	283	696	300	708	595	794	3
de	302	696	311	708	595	794	3
las	313	696	324	708	595	794	3
tomas	326	696	351	708	595	794	3
de	353	696	363	708	595	794	3
TAS	365	696	382	708	595	794	3
y	384	696	389	708	595	794	3
TAD	391	696	411	708	595	794	3
10	413	696	423	708	595	794	3
mmHg	425	696	454	708	595	794	3
87	533	733	541	743	595	794	3
C.	54	33	59	42	595	794	4
Caramelo,	61	33	91	42	595	794	4
et	93	33	98	42	595	794	4
al	100	33	105	42	595	794	4
Tabla	156	96	176	106	595	794	4
II.	178	96	184	106	595	794	4
Variabilidad	185	96	230	106	595	794	4
en	232	96	242	106	595	794	4
las	243	96	253	106	595	794	4
medidas	255	96	287	106	595	794	4
de	289	96	298	106	595	794	4
frecuencia	300	96	339	106	595	794	4
cardíaca	340	96	371	106	595	794	4
y	373	96	377	106	595	794	4
tensión	379	96	407	106	595	794	4
arterial	409	96	435	106	595	794	4
de	437	96	447	106	595	794	4
cada	448	96	466	106	595	794	4
uno	467	96	482	106	595	794	4
de	484	96	494	106	595	794	4
los	495	96	506	106	595	794	4
grupos.	507	96	536	106	595	794	4
FC	217	120	226	129	595	794	4
TASd	265	120	282	129	595	794	4
TADd	312	120	331	129	595	794	4
TASi	360	120	374	129	595	794	4
TADi	407	120	423	129	595	794	4
TASb	455	120	472	129	595	794	4
TADb	502	120	521	129	595	794	4
Grupo	156	139	177	148	595	794	4
1	179	139	183	148	595	794	4
0,0665	217	139	238	148	595	794	4
0,0882	265	139	286	148	595	794	4
0,1396	312	139	334	148	595	794	4
0,0812	360	139	381	148	595	794	4
0,1277	407	139	429	148	595	794	4
0,1166	455	139	476	148	595	794	4
0,1074	502	139	523	148	595	794	4
Grupo	156	159	177	168	595	794	4
2	179	159	183	168	595	794	4
0,1215	217	159	238	168	595	794	4
0,0923	265	159	286	168	595	794	4
0,1181	312	159	334	168	595	794	4
0,1	360	159	369	168	595	794	4
0,1263	407	159	429	168	595	794	4
0,0918	455	159	476	168	595	794	4
0,117	502	159	520	168	595	794	4
Grupo	156	179	177	188	595	794	4
3	179	179	183	188	595	794	4
0,1439	217	179	238	188	595	794	4
0,0584	265	179	286	188	595	794	4
0,0889	312	179	334	188	595	794	4
0,0552	360	179	381	188	595	794	4
0,0748	407	179	429	188	595	794	4
0,0711	455	179	476	188	595	794	4
0,0891	502	179	523	188	595	794	4
Grupo	156	199	177	208	595	794	4
4	179	199	183	208	595	794	4
0,0643	217	199	238	208	595	794	4
0,1	265	199	274	208	595	794	4
0,0793	312	199	334	208	595	794	4
0,0836	360	199	381	208	595	794	4
0,0705	407	199	429	208	595	794	4
0,0711	455	199	476	208	595	794	4
0,0593	502	199	523	208	595	794	4
Grupo	156	219	177	228	595	794	4
5	179	219	183	228	595	794	4
0,1121	217	219	238	228	595	794	4
0,1036	265	219	286	228	595	794	4
0,1049	312	219	334	228	595	794	4
0,0964	360	219	381	228	595	794	4
0,0689	407	219	429	228	595	794	4
0,0859	455	219	476	228	595	794	4
0,0857	502	219	523	228	595	794	4
Grupo	156	239	177	248	595	794	4
6	179	239	183	248	595	794	4
0,1102	217	239	238	248	595	794	4
0,0597	265	239	286	248	595	794	4
0,0794	312	239	334	248	595	794	4
0,0519	360	239	381	248	595	794	4
0,0754	407	239	429	248	595	794	4
0,0485	455	239	476	248	595	794	4
0,067	502	239	520	248	595	794	4
Grupo	156	258	177	267	595	794	4
7	179	258	183	267	595	794	4
0,0607	217	258	238	267	595	794	4
0,0959	265	258	286	267	595	794	4
0,1423	312	258	334	267	595	794	4
0,0845	360	258	381	267	595	794	4
0,1348	407	258	429	267	595	794	4
0,891	455	258	472	267	595	794	4
0,1024	502	258	523	267	595	794	4
Grupo	156	278	177	287	595	794	4
8	179	278	183	287	595	794	4
0,0782	217	278	238	287	595	794	4
0,1583	265	278	286	287	595	794	4
a	287	279	289	284	595	794	4
0,1702	312	278	334	287	595	794	4
a	335	279	337	284	595	794	4
0,1582	360	278	381	287	595	794	4
a	382	279	384	284	595	794	4
0,1554	407	278	429	287	595	794	4
a	430	279	432	284	595	794	4
0,1451	455	278	476	287	595	794	4
a	477	279	479	284	595	794	4
0,1543	502	278	524	287	595	794	4
a	525	279	527	284	595	794	4
Grupo	156	298	177	307	595	794	4
9	179	298	183	307	595	794	4
0,137	217	298	234	307	595	794	4
0,0774	265	298	286	307	595	794	4
0,1702	312	298	334	307	595	794	4
0,0748	360	298	381	307	595	794	4
0,1134	407	298	429	307	595	794	4
0,0577	455	298	476	307	595	794	4
0,0791	502	298	523	307	595	794	4
Grupo	156	318	178	327	595	794	4
10	179	318	188	327	595	794	4
0,0921	217	318	239	327	595	794	4
0,1118	265	318	286	327	595	794	4
0,132	312	318	330	327	595	794	4
0,0979	360	318	381	327	595	794	4
0,1052	407	318	429	327	595	794	4
0,0829	455	318	476	327	595	794	4
0,1034	502	318	523	327	595	794	4
Grupo	156	338	178	347	595	794	4
11	179	338	188	347	595	794	4
0,1769	217	338	239	347	595	794	4
0,1588	265	338	286	347	595	794	4
a	287	338	289	343	595	794	4
0,1671	312	338	334	347	595	794	4
a	335	338	337	343	595	794	4
0,1626	360	338	381	347	595	794	4
a	382	338	384	343	595	794	4
0,1691	407	338	429	347	595	794	4
a	430	338	432	343	595	794	4
0,1615	455	338	476	347	595	794	4
a	477	338	479	343	595	794	4
0,1805	502	338	524	347	595	794	4
a	525	338	527	343	595	794	4
Grupo	156	358	178	367	595	794	4
12	179	358	188	367	595	794	4
0,1678	217	358	239	367	595	794	4
0,0934	265	358	286	367	595	794	4
0,0923	312	358	334	367	595	794	4
0,0836	360	358	381	367	595	794	4
0,0877	407	358	429	367	595	794	4
0,0866	455	358	476	367	595	794	4
0,084	502	358	520	367	595	794	4
Grupo	156	377	178	387	595	794	4
13	179	377	188	387	595	794	4
0,1071	217	377	239	387	595	794	4
0,1011	265	377	286	387	595	794	4
0,0916	312	377	334	387	595	794	4
0,0918	360	377	381	387	595	794	4
0,06	407	377	421	387	595	794	4
0,0862	455	377	476	387	595	794	4
0,0812	502	377	523	387	595	794	4
Grupo	156	397	178	406	595	794	4
14	179	397	188	406	595	794	4
0,1684	217	397	239	406	595	794	4
0,1024	265	397	286	406	595	794	4
0,1162	312	397	334	406	595	794	4
0,1284	360	397	381	406	595	794	4
0,0772	407	397	428	406	595	794	4
0,1024	455	397	476	406	595	794	4
0,0835	502	397	523	406	595	794	4
Grupo	156	417	178	426	595	794	4
15	179	417	188	426	595	794	4
0,0408	217	417	239	426	595	794	4
0,0465	265	417	286	426	595	794	4
0,0702	312	417	333	426	595	794	4
0,0456	360	417	381	426	595	794	4
0,0772	407	417	428	426	595	794	4
0,042	455	417	472	426	595	794	4
0,0643	502	417	523	426	595	794	4
Grupo	156	437	178	446	595	794	4
16	179	437	188	446	595	794	4
0,1095	217	437	238	446	595	794	4
0,0094	265	437	286	446	595	794	4
0,1958	312	437	333	446	595	794	4
0,0231	360	437	381	446	595	794	4
0,0636	407	437	428	446	595	794	4
0,0095	455	437	476	446	595	794	4
0,1073	502	437	523	446	595	794	4
Grupo	156	457	178	466	595	794	4
17	179	457	188	466	595	794	4
0,1092	217	457	238	466	595	794	4
0,0205	265	457	286	466	595	794	4
0,0466	312	457	333	466	595	794	4
0,0205	360	457	381	466	595	794	4
0,0629	407	457	428	466	595	794	4
0,833	455	457	472	466	595	794	4
0,0951	502	457	523	466	595	794	4
Grupo	156	477	178	486	595	794	4
18	179	477	188	486	595	794	4
0,1125	217	477	238	486	595	794	4
0,067	265	477	282	486	595	794	4
0,0952	312	477	333	486	595	794	4
0,0778	360	477	381	486	595	794	4
0,1032	407	477	428	486	595	794	4
0,0535	455	477	476	486	595	794	4
0,1037	502	477	523	486	595	794	4
Media	156	496	177	506	595	794	4
0,11	217	496	230	506	595	794	4
b	232	497	234	502	595	794	4
0,0858	265	497	286	506	595	794	4
0,1167	312	497	334	506	595	794	4
b	335	497	337	502	595	794	4
0,0843	360	497	381	506	595	794	4
0,0974	407	497	429	506	595	794	4
0,0824	455	497	476	506	595	794	4
0,0982	502	497	524	506	595	794	4
DE	156	516	166	525	595	794	4
0,0401	217	516	239	525	595	794	4
0,0391	265	516	286	525	595	794	4
0,0409	312	516	334	525	595	794	4
0,0388	360	516	381	525	595	794	4
0,0336	407	516	429	525	595	794	4
0,0369	455	516	476	525	595	794	4
0,0311	502	516	523	525	595	794	4
DE:	150	539	161	548	595	794	4
desviación	164	539	198	548	595	794	4
estándar;	200	539	229	548	595	794	4
FC:	231	539	242	548	595	794	4
frecuencia	244	539	277	548	595	794	4
cardíaca;	279	539	307	548	595	794	4
TADb:	309	539	329	548	595	794	4
tensión	332	539	355	548	595	794	4
arterial	358	539	380	548	595	794	4
diastólica	382	539	412	548	595	794	4
en	414	539	422	548	595	794	4
bipedestación;	425	539	471	548	595	794	4
TADd:	474	539	494	548	595	794	4
tensión	496	539	520	548	595	794	4
arterial	522	539	544	548	595	794	4
diastólica	150	548	180	557	595	794	4
derecha;	182	548	210	557	595	794	4
TADi:	211	548	229	557	595	794	4
tensión	230	548	254	557	595	794	4
arterial	256	548	278	557	595	794	4
diastólica	280	548	310	557	595	794	4
izquierda;	312	548	342	557	595	794	4
TASb:	344	548	363	557	595	794	4
tensión	365	548	388	557	595	794	4
arterial	390	548	412	557	595	794	4
sistólica	414	548	439	557	595	794	4
en	441	548	449	557	595	794	4
bipedestación;	451	548	498	557	595	794	4
TASd:	500	548	518	557	595	794	4
tensión	520	548	544	557	595	794	4
arterial	150	558	172	567	595	794	4
sistólica	175	558	200	567	595	794	4
derecha;	202	558	230	567	595	794	4
TASi:	232	558	248	567	595	794	4
tensión	250	558	274	567	595	794	4
arterial	277	558	299	567	595	794	4
sistólica	301	558	326	567	595	794	4
izquierda.	328	558	359	567	595	794	4
a	362	558	364	563	595	794	4
p	365	558	369	567	595	794	4
<	372	558	377	567	595	794	4
0,02	379	558	392	567	595	794	4
respecto	395	558	422	567	595	794	4
al	425	558	430	567	595	794	4
conjunto	433	558	462	567	595	794	4
de	464	558	473	567	595	794	4
los	475	558	484	567	595	794	4
grupos;	487	558	510	567	595	794	4
b	513	558	516	563	595	794	4
p	517	558	521	567	595	794	4
<	524	558	528	567	595	794	4
0,01	531	558	544	567	595	794	4
respecto	150	567	178	576	595	794	4
al	180	567	185	576	595	794	4
coeficiente	187	567	222	576	595	794	4
de	224	567	232	576	595	794	4
variación	234	567	263	576	595	794	4
de	265	567	273	576	595	794	4
otras	275	567	290	576	595	794	4
medidas.	292	567	321	576	595	794	4
por	142	624	156	636	595	794	4
encima	158	624	188	636	595	794	4
o	191	624	196	636	595	794	4
por	198	624	212	636	595	794	4
debajo	215	624	242	636	595	794	4
de	244	624	254	636	595	794	4
la	256	624	263	636	595	794	4
media	266	624	291	636	595	794	4
del	293	624	306	636	595	794	4
grupo).	308	624	339	636	595	794	4
En	142	636	153	648	595	794	4
dos	157	636	172	648	595	794	4
casos,	175	636	200	648	595	794	4
la	204	636	211	648	595	794	4
medida	215	636	246	648	595	794	4
fue	250	636	263	648	595	794	4
persistentemente	267	636	339	648	595	794	4
inferior	142	648	173	660	595	794	4
y	177	648	181	660	595	794	4
en	185	648	195	660	595	794	4
cuatro	198	648	225	660	595	794	4
persistentemente	228	648	299	660	595	794	4
superior.	302	648	339	660	595	794	4
Este	142	660	159	672	595	794	4
dato	161	660	179	672	595	794	4
proporciona	182	660	232	672	595	794	4
una	235	660	250	672	595	794	4
estimación	253	660	297	672	595	794	4
de	300	660	310	672	595	794	4
la	312	660	319	672	595	794	4
pre-	322	660	339	672	595	794	4
valencia	142	672	175	684	595	794	4
de	177	672	187	684	595	794	4
individuos	190	672	233	684	595	794	4
con	236	672	251	684	595	794	4
error	253	672	274	684	595	794	4
sistemático.	276	672	324	684	595	794	4
Los	153	684	168	696	595	794	4
grados	171	684	199	696	595	794	4
de	203	684	213	696	595	794	4
variabilidad	216	684	266	696	595	794	4
fueron	270	684	298	696	595	794	4
similares	301	684	339	696	595	794	4
(p	142	696	150	708	595	794	4
=	153	696	159	708	595	794	4
no	162	696	173	708	595	794	4
significativa)	176	696	229	708	595	794	4
en	232	696	242	708	595	794	4
medidas	245	696	280	708	595	794	4
sucesivas	283	696	321	708	595	794	4
por	324	696	339	708	595	794	4
88	54	733	63	743	595	794	4
parte	356	624	377	636	595	794	4
del	380	624	392	636	595	794	4
mismo	395	624	424	636	595	794	4
grupo,	427	624	454	636	595	794	4
ya	457	624	466	636	595	794	4
que	469	624	484	636	595	794	4
se	487	624	495	636	595	794	4
continuó	498	624	536	636	595	794	4
ob-	539	624	553	636	595	794	4
servando	356	636	393	648	595	794	4
mayor	396	636	422	648	595	794	4
variabilidad	425	636	473	648	595	794	4
en	476	636	486	648	595	794	4
la	488	636	495	648	595	794	4
TAD	498	636	518	648	595	794	4
derecha	521	636	553	648	595	794	4
y	356	648	360	660	595	794	4
frecuencia	364	648	407	660	595	794	4
cardíaca,	410	648	447	660	595	794	4
con	450	648	465	660	595	794	4
lo	468	648	476	660	595	794	4
que	479	648	494	660	595	794	4
la	497	648	504	660	595	794	4
realización	508	648	553	660	595	794	4
de	356	660	366	672	595	794	4
medidas	369	660	404	672	595	794	4
repetidas	407	660	445	672	595	794	4
no	448	660	459	672	595	794	4
provocó	462	660	496	672	595	794	4
un	499	660	510	672	595	794	4
ajuste	513	660	537	672	595	794	4
in-	540	660	553	672	595	794	4
mediato	356	672	389	684	595	794	4
y	392	672	396	684	595	794	4
las	399	672	409	684	595	794	4
tendencias	412	672	455	684	595	794	4
se	458	672	466	684	595	794	4
mantuvieron.	468	672	523	684	595	794	4
Los	367	684	382	696	595	794	4
grupos	383	684	412	696	595	794	4
16	414	684	423	696	595	794	4
y	425	684	430	696	595	794	4
17	432	684	441	696	595	794	4
(Tabla	443	684	469	696	595	794	4
I)	471	684	478	696	595	794	4
presentaron	479	684	528	696	595	794	4
coefi-	530	684	553	696	595	794	4
cientes	356	696	384	708	595	794	4
de	386	696	396	708	595	794	4
variación	398	696	436	708	595	794	4
intergrupal	439	696	485	708	595	794	4
mayores	487	696	521	708	595	794	4
que	524	696	539	708	595	794	4
los	541	696	553	708	595	794	4
©	379	734	384	743	595	794	4
Viguera	386	734	409	743	595	794	4
Editores	410	734	434	743	595	794	4
SL	436	734	443	743	595	794	4
2008.	444	734	460	743	595	794	4
EDUC	464	734	481	743	595	794	4
MED	483	734	497	743	595	794	4
2008;	499	734	515	743	595	794	4
11	516	734	524	743	595	794	4
(2):	525	734	534	743	595	794	4
85-90	536	734	553	743	595	794	4
Variabilidad	405	33	440	42	595	794	5
en	442	33	449	42	595	794	5
las	451	33	459	42	595	794	5
medidas	461	33	486	42	595	794	5
de	488	33	496	42	595	794	5
tensión	497	33	520	42	595	794	5
arterial	521	33	542	42	595	794	5
restantes	43	84	78	96	595	794	5
(p	81	84	89	96	595	794	5
<	92	84	98	96	595	794	5
0,05).	100	84	123	96	595	794	5
No	126	84	138	96	595	794	5
se	141	84	149	96	595	794	5
identifi­caron	151	84	204	96	595	794	5
elemen-	206	84	239	96	595	794	5
tos	43	96	55	108	595	794	5
de	57	96	67	108	595	794	5
juicio	69	96	92	108	595	794	5
que	94	96	109	108	595	794	5
expliquen	112	96	152	108	595	794	5
esta	154	96	170	108	595	794	5
variabilidad.	172	96	223	108	595	794	5
Discusión	43	143	90	156	595	794	5
En	43	168	54	180	595	794	5
la	57	168	64	180	595	794	5
práctica	68	168	101	180	595	794	5
clínica	104	168	131	180	595	794	5
habitual,	134	168	170	180	595	794	5
el	174	168	180	180	595	794	5
diagnóstico	184	168	232	180	595	794	5
y	235	168	240	180	595	794	5
seguimiento	43	180	94	192	595	794	5
de	97	180	107	192	595	794	5
la	110	180	117	192	595	794	5
hipertensión	120	180	173	192	595	794	5
arterial	176	180	207	192	595	794	5
se	210	180	218	192	595	794	5
basa	221	180	240	192	595	794	5
mayoritariamente	43	192	117	204	595	794	5
en	121	192	131	204	595	794	5
la	134	192	141	204	595	794	5
realización	145	192	190	204	595	794	5
de	194	192	204	204	595	794	5
una	207	192	223	204	595	794	5
co­	226	192	240	204	595	794	5
rrecta	43	204	67	216	595	794	5
medida	71	204	102	216	595	794	5
de	105	204	115	216	595	794	5
TA.	119	204	134	216	595	794	5
La	137	204	147	216	595	794	5
adecuada	151	204	190	216	595	794	5
realización	194	204	239	216	595	794	5
de	43	216	52	228	595	794	5
esta	56	216	72	228	595	794	5
práctica	75	216	109	228	595	794	5
es	112	216	120	228	595	794	5
tan	124	216	137	228	595	794	5
importante	141	216	187	228	595	794	5
que	191	216	206	228	595	794	5
ha	209	216	219	228	595	794	5
sus-	223	216	240	228	595	794	5
citado	43	228	69	240	595	794	5
la	72	228	80	240	595	794	5
redacción	83	228	125	240	595	794	5
de	129	228	138	240	595	794	5
apartados	142	228	183	240	595	794	5
metodológi-	187	228	240	240	595	794	5
cos	43	240	56	252	595	794	5
en	60	240	70	252	595	794	5
diversas	74	240	108	252	595	794	5
guías	112	240	134	252	595	794	5
de	138	240	148	252	595	794	5
práctica	151	240	185	252	595	794	5
clínica	189	240	217	252	595	794	5
y	221	240	226	252	595	794	5
en	229	240	239	252	595	794	5
los	43	252	54	264	595	794	5
libros	59	252	83	264	595	794	5
de	87	252	97	264	595	794	5
texto	101	252	123	264	595	794	5
[5,6].	127	252	149	264	595	794	5
Sin	154	252	167	264	595	794	5
embargo,	172	252	211	264	595	794	5
cuan-	215	252	240	264	595	794	5
do	43	264	53	276	595	794	5
se	57	264	66	276	595	794	5
trata	70	264	89	276	595	794	5
de	93	264	103	276	595	794	5
su	107	264	116	276	595	794	5
enseñanza	120	264	164	276	595	794	5
a	168	264	172	276	595	794	5
los	176	264	188	276	595	794	5
estudiantes	192	264	240	276	595	794	5
de	43	276	52	288	595	794	5
medicina,	55	276	96	288	595	794	5
nuestra	99	276	130	288	595	794	5
impresión	133	276	174	288	595	794	5
es	177	276	185	288	595	794	5
que	188	276	203	288	595	794	5
tiende	206	276	232	288	595	794	5
a	235	276	240	288	595	794	5
dejarse	43	288	71	300	595	794	5
librada	74	288	103	300	595	794	5
al	105	288	113	300	595	794	5
autodidactismo.	115	288	181	300	595	794	5
En	184	288	195	300	595	794	5
este	198	288	213	300	595	794	5
senti-	216	288	239	300	595	794	5
do,	43	300	55	312	595	794	5
podría	58	300	85	312	595	794	5
ser	88	300	100	312	595	794	5
no	103	300	114	312	595	794	5
sólo	117	300	133	312	595	794	5
posible,	136	300	168	312	595	794	5
sino	171	300	188	312	595	794	5
muy	191	300	209	312	595	794	5
proba-	212	300	239	312	595	794	5
ble,	43	312	57	324	595	794	5
que	60	312	75	324	595	794	5
la	77	312	84	324	595	794	5
eficacia	87	312	117	324	595	794	5
en	120	312	130	324	595	794	5
la	133	312	140	324	595	794	5
medida	143	312	173	324	595	794	5
ten­sional	176	312	213	324	595	794	5
de	216	312	226	324	595	794	5
un	229	312	240	324	595	794	5
médico	43	324	73	336	595	794	5
recién	76	324	102	336	595	794	5
acabado	105	324	138	336	595	794	5
fuese	141	324	163	336	595	794	5
inferior	166	324	197	336	595	794	5
a	200	324	205	336	595	794	5
la	207	324	215	336	595	794	5
de	218	324	227	336	595	794	5
su	230	324	239	336	595	794	5
equivalente	43	336	89	348	595	794	5
de	92	336	101	348	595	794	5
la	104	336	111	348	595	794	5
carrera	113	336	142	348	595	794	5
de	144	336	154	348	595	794	5
enfermería.	157	336	204	348	595	794	5
La	54	348	64	360	595	794	5
medida	67	348	99	360	595	794	5
de	102	348	112	360	595	794	5
la	115	348	122	360	595	794	5
TA,	126	348	141	360	595	794	5
que	144	348	159	360	595	794	5
en	162	348	172	360	595	794	5
un	176	348	187	360	595	794	5
primer	190	348	219	360	595	794	5
mo-	222	348	240	360	595	794	5
mento	43	360	69	372	595	794	5
parece	71	360	97	372	595	794	5
sencilla	99	360	130	372	595	794	5
y	132	360	136	372	595	794	5
rutinaria,	138	360	177	372	595	794	5
suscita	179	360	206	372	595	794	5
con	208	360	223	372	595	794	5
fre-	225	360	240	372	595	794	5
cuencia	43	372	74	384	595	794	5
dudas	77	372	101	384	595	794	5
sobre	104	372	126	384	595	794	5
su	129	372	138	384	595	794	5
correcta	141	372	175	384	595	794	5
realización	177	372	222	384	595	794	5
[7].	225	372	239	384	595	794	5
En	43	384	54	396	595	794	5
un	57	384	68	396	595	794	5
estudio	71	384	101	396	595	794	5
observacional	104	384	161	396	595	794	5
en	164	384	174	396	595	794	5
la	177	384	184	396	595	794	5
Westminster	187	384	240	396	595	794	5
School	43	396	70	408	595	794	5
de	73	396	83	408	595	794	5
Londres,	86	396	122	408	595	794	5
el	124	396	131	408	595	794	5
33%	134	396	152	408	595	794	5
de	155	396	164	408	595	794	5
80	167	396	177	408	595	794	5
médicos	180	396	214	408	595	794	5
inter-	217	396	240	408	595	794	5
nos	43	408	57	420	595	794	5
residentes	61	408	103	420	595	794	5
declaró	107	408	138	420	595	794	5
no	142	408	153	420	595	794	5
habérsele	156	408	196	420	595	794	5
enseñado	200	408	240	420	595	794	5
la	43	420	50	432	595	794	5
toma	53	420	74	432	595	794	5
de	77	420	86	432	595	794	5
la	89	420	96	432	595	794	5
TA;	99	420	114	432	595	794	5
posteriormente,	117	420	183	432	595	794	5
se	186	420	194	432	595	794	5
comprobó	197	420	239	432	595	794	5
que	43	432	58	444	595	794	5
la	60	432	68	444	595	794	5
tomaban	70	432	107	444	595	794	5
de	110	432	119	444	595	794	5
forma	122	432	147	444	595	794	5
incorrecta	150	432	192	444	595	794	5
[8].	195	432	210	444	595	794	5
De	213	432	224	444	595	794	5
in-	227	432	239	444	595	794	5
terés	43	444	62	456	595	794	5
en	65	444	75	456	595	794	5
el	78	444	85	456	595	794	5
estudio	89	444	119	456	595	794	5
mencionado,	122	444	176	456	595	794	5
no	179	444	190	456	595	794	5
se	194	444	202	456	595	794	5
hallaron	205	444	240	456	595	794	5
diferencias	43	456	89	468	595	794	5
debidas	93	456	125	468	595	794	5
a	130	456	134	468	595	794	5
lateralización,	138	456	198	468	595	794	5
mientras	202	456	239	468	595	794	5
que	43	468	57	480	595	794	5
sí	60	468	66	480	595	794	5
se	69	468	77	480	595	794	5
detectan	80	468	114	480	595	794	5
en	117	468	127	480	595	794	5
el	129	468	136	480	595	794	5
nuestro.	139	468	172	480	595	794	5
La	174	468	184	480	595	794	5
causa	187	468	209	480	595	794	5
de	212	468	221	480	595	794	5
esta	224	468	239	480	595	794	5
diferencia	43	480	84	492	595	794	5
radica	87	480	112	492	595	794	5
en	115	480	125	492	595	794	5
que	128	480	143	492	595	794	5
en	146	480	156	492	595	794	5
nuestro	159	480	191	492	595	794	5
análisis	194	480	224	492	595	794	5
in-	227	480	240	492	595	794	5
cluimos	43	492	75	504	595	794	5
como	78	492	101	504	595	794	5
medida	104	492	135	504	595	794	5
principal	138	492	175	504	595	794	5
la	178	492	185	504	595	794	5
variabilidad.	188	492	240	504	595	794	5
En	43	504	54	516	595	794	5
ésta	57	504	73	516	595	794	5
sí	76	504	83	516	595	794	5
se	86	504	94	516	595	794	5
encontraron	97	504	148	516	595	794	5
diferencias,	151	504	199	516	595	794	5
no	202	504	212	516	595	794	5
así	215	504	226	516	595	794	5
en	230	504	240	516	595	794	5
los	43	516	54	528	595	794	5
valores	57	516	85	528	595	794	5
directos	88	516	121	528	595	794	5
de	123	516	133	528	595	794	5
TA.	135	516	150	528	595	794	5
La	153	516	163	528	595	794	5
constancia	165	516	209	528	595	794	5
de	211	516	221	528	595	794	5
esta	224	516	239	528	595	794	5
lateralización	43	528	98	540	595	794	5
aporta	101	528	128	540	595	794	5
un	131	528	142	540	595	794	5
elemento	145	528	183	540	595	794	5
importante	186	528	232	540	595	794	5
a	235	528	239	540	595	794	5
la	43	540	50	552	595	794	5
hora	52	540	71	552	595	794	5
de	74	540	84	552	595	794	5
la	87	540	94	552	595	794	5
enseñanza:	97	540	142	552	595	794	5
debe	144	540	164	552	595	794	5
enfatizarse	167	540	211	552	595	794	5
que	214	540	229	552	595	794	5
es	231	540	239	552	595	794	5
relevante	43	552	79	564	595	794	5
medir	82	552	107	564	595	794	5
la	109	552	116	564	595	794	5
TA	118	552	131	564	595	794	5
en	133	552	143	564	595	794	5
los	146	552	157	564	595	794	5
dos	160	552	174	564	595	794	5
brazos.	176	552	205	564	595	794	5
El	54	564	62	576	595	794	5
contexto	65	564	101	576	595	794	5
mencionado,	105	564	158	576	595	794	5
y	162	564	166	576	595	794	5
la	169	564	176	576	595	794	5
comprobación	180	564	240	576	595	794	5
de	43	576	52	588	595	794	5
la	55	576	63	588	595	794	5
escasa	66	576	91	588	595	794	5
inclusión	95	576	133	588	595	794	5
de	136	576	146	588	595	794	5
la	149	576	156	588	595	794	5
enseñanza	159	576	202	588	595	794	5
de	205	576	215	588	595	794	5
toma	218	576	240	588	595	794	5
de	43	588	52	600	595	794	5
TA	55	588	68	600	595	794	5
en	71	588	81	600	595	794	5
los	84	588	96	600	595	794	5
programas	99	588	144	600	595	794	5
de	147	588	157	600	595	794	5
formación	160	588	203	600	595	794	5
de	206	588	216	600	595	794	5
estu-	219	588	239	600	595	794	5
diantes	43	600	73	612	595	794	5
de	76	600	86	612	595	794	5
medicina,	90	600	131	612	595	794	5
motivaron	135	600	179	612	595	794	5
la	183	600	190	612	595	794	5
realización	194	600	240	612	595	794	5
del	43	612	55	624	595	794	5
presente	58	612	93	624	595	794	5
estudio.	96	612	128	624	595	794	5
Los	131	612	145	624	595	794	5
resultados	148	612	191	624	595	794	5
se	194	612	202	624	595	794	5
explican	205	612	239	624	595	794	5
por	43	624	57	636	595	794	5
sí	60	624	67	636	595	794	5
mismos	70	624	103	636	595	794	5
y	106	624	111	636	595	794	5
son	114	624	129	636	595	794	5
de	132	624	142	636	595	794	5
interpretación	145	624	205	636	595	794	5
directa,	208	624	240	636	595	794	5
lo	43	636	50	648	595	794	5
que	53	636	68	648	595	794	5
pone	71	636	92	648	595	794	5
de	95	636	105	648	595	794	5
manifiesto	108	636	151	648	595	794	5
un	154	636	165	648	595	794	5
alto	168	636	184	648	595	794	5
grado	187	636	211	648	595	794	5
de	214	636	224	648	595	794	5
va-	227	636	240	648	595	794	5
riabilidad	43	648	83	660	595	794	5
en	86	648	96	660	595	794	5
las	99	648	110	660	595	794	5
tomas	113	648	138	660	595	794	5
tensionales.	142	648	190	660	595	794	5
En	193	648	205	660	595	794	5
nuestro	208	648	239	660	595	794	5
©	43	734	48	743	595	794	5
Viguera	50	734	72	743	595	794	5
Editores	74	734	98	743	595	794	5
SL	100	734	106	743	595	794	5
2008.	108	734	124	743	595	794	5
EDUC	128	734	145	743	595	794	5
MED	147	734	161	743	595	794	5
2008;	163	734	178	743	595	794	5
11	180	734	187	743	595	794	5
(2):	189	734	198	743	595	794	5
85-90	200	734	217	743	595	794	5
estudio,	257	84	289	96	595	794	5
aunque	291	84	322	96	595	794	5
los	325	84	336	96	595	794	5
estudiantes	339	84	385	96	595	794	5
recibieron	388	84	430	96	595	794	5
algu-	432	84	453	96	595	794	5
nas	257	96	271	108	595	794	5
instrucciones	274	96	330	108	595	794	5
sencillas	333	96	368	108	595	794	5
a	372	96	376	108	595	794	5
tener	380	96	401	108	595	794	5
en	404	96	415	108	595	794	5
cuenta	418	96	446	108	595	794	5
a	449	96	454	108	595	794	5
la	257	108	264	120	595	794	5
hora	267	108	286	120	595	794	5
de	288	108	298	120	595	794	5
medir	301	108	326	120	595	794	5
la	329	108	336	120	595	794	5
TA	339	108	352	120	595	794	5
(posición	355	108	394	120	595	794	5
del	396	108	409	120	595	794	5
manguito,	412	108	454	120	595	794	5
inflado	257	120	285	132	595	794	5
y	288	120	293	132	595	794	5
desinflado,	295	120	340	132	595	794	5
identificación	342	120	398	132	595	794	5
de	401	120	410	132	595	794	5
los	413	120	424	132	595	794	5
ruidos	427	120	453	132	595	794	5
de	257	132	266	144	595	794	5
Korotkoff,	269	132	311	144	595	794	5
reposo	314	132	341	144	595	794	5
previo),	344	132	376	144	595	794	5
pudimos	379	132	415	144	595	794	5
observar	418	132	453	144	595	794	5
cómo,	257	144	282	156	595	794	5
a	285	144	290	156	595	794	5
pesar	293	144	316	156	595	794	5
de	319	144	329	156	595	794	5
mediciones	332	144	380	156	595	794	5
repetidas,	383	144	424	156	595	794	5
seguía	427	144	454	156	595	794	5
existiendo	257	156	299	168	595	794	5
mayor	303	156	329	168	595	794	5
variabilidad	332	156	382	168	595	794	5
en	385	156	395	168	595	794	5
la	399	156	406	168	595	794	5
toma	409	156	430	168	595	794	5
de	433	156	443	168	595	794	5
la	446	156	454	168	595	794	5
TAD.	257	168	279	180	595	794	5
Esto	282	168	299	180	595	794	5
confirma,	302	168	342	180	595	794	5
por	345	168	359	180	595	794	5
un	362	168	373	180	595	794	5
lado,	376	168	396	180	595	794	5
un	399	168	410	180	595	794	5
hecho	412	168	437	180	595	794	5
co-	440	168	453	180	595	794	5
nocido,	257	180	287	192	595	794	5
la	290	180	297	192	595	794	5
mayor	299	180	326	192	595	794	5
dificultad	328	180	367	192	595	794	5
de	370	180	380	192	595	794	5
la	382	180	389	192	595	794	5
medida	392	180	423	192	595	794	5
diastó-	425	180	453	192	595	794	5
lica,	257	192	273	204	595	794	5
y,	276	192	282	204	595	794	5
por	284	192	299	204	595	794	5
otro,	301	192	320	204	595	794	5
la	323	192	330	204	595	794	5
no	332	192	343	204	595	794	5
existencia	345	192	386	204	595	794	5
de	388	192	398	204	595	794	5
una	400	192	416	204	595	794	5
curva	418	192	441	204	595	794	5
de	444	192	453	204	595	794	5
aprendizaje	257	204	304	216	595	794	5
inmediata.	307	204	351	216	595	794	5
En	354	204	365	216	595	794	5
este	368	204	384	216	595	794	5
sentido,	387	204	419	216	595	794	5
nuestro	422	204	454	216	595	794	5
estudio	257	216	287	228	595	794	5
indica	290	216	316	228	595	794	5
que	319	216	335	228	595	794	5
se	338	216	346	228	595	794	5
necesita	350	216	383	228	595	794	5
un	386	216	397	228	595	794	5
refuerzo	401	216	436	228	595	794	5
do-	439	216	453	228	595	794	5
cente	257	228	278	240	595	794	5
en	280	228	290	240	595	794	5
la	292	228	300	240	595	794	5
medida	302	228	333	240	595	794	5
de	335	228	345	240	595	794	5
la	347	228	354	240	595	794	5
TAD	356	228	376	240	595	794	5
y	378	228	383	240	595	794	5
su	385	228	395	240	595	794	5
realización	397	228	441	240	595	794	5
en	444	228	453	240	595	794	5
los	257	240	268	252	595	794	5
dos	271	240	286	252	595	794	5
brazos.	288	240	318	252	595	794	5
Por	321	240	335	252	595	794	5
otra	338	240	355	252	595	794	5
parte,	358	240	381	252	595	794	5
nuestros	384	240	419	252	595	794	5
resulta-	422	240	454	252	595	794	5
dos	257	252	271	264	595	794	5
indican	273	252	304	264	595	794	5
que	307	252	322	264	595	794	5
los	324	252	336	264	595	794	5
individuos	338	252	382	264	595	794	5
proclives	384	252	421	264	595	794	5
al	423	252	430	264	595	794	5
error	433	252	453	264	595	794	5
sistemático	257	264	302	276	595	794	5
son	304	264	319	276	595	794	5
una	320	264	336	276	595	794	5
pequeña	338	264	373	276	595	794	5
minoría.	375	264	410	276	595	794	5
El	412	264	420	276	595	794	5
método	422	264	454	276	595	794	5
empleado	257	276	296	288	595	794	5
no	298	276	309	288	595	794	5
permite	311	276	343	288	595	794	5
establecer	344	276	384	288	595	794	5
las	386	276	397	288	595	794	5
causas	399	276	425	288	595	794	5
de	427	276	436	288	595	794	5
este	438	276	453	288	595	794	5
error.	257	288	279	300	595	794	5
Si	282	288	289	300	595	794	5
bien	292	288	309	300	595	794	5
proporciona	312	288	363	300	595	794	5
una	365	288	381	300	595	794	5
información	383	288	434	300	595	794	5
pre-	437	288	453	300	595	794	5
viamente	257	300	294	312	595	794	5
no	297	300	308	312	595	794	5
existente,	311	300	350	312	595	794	5
nuestro	352	300	384	312	595	794	5
trabajo	387	300	416	312	595	794	5
presenta	419	300	453	312	595	794	5
limitaciones	257	312	308	324	595	794	5
que	312	312	327	324	595	794	5
debemos	331	312	368	324	595	794	5
resaltar.	372	312	405	324	595	794	5
En	409	312	421	324	595	794	5
primer	424	312	454	324	595	794	5
lugar,	257	324	279	336	595	794	5
se	282	324	290	336	595	794	5
trata	293	324	312	336	595	794	5
de	315	324	324	336	595	794	5
un	327	324	338	336	595	794	5
estudio	341	324	371	336	595	794	5
puntual,	373	324	407	336	595	794	5
que	410	324	425	336	595	794	5
no	428	324	439	336	595	794	5
in-	441	324	454	336	595	794	5
cluye	257	336	278	348	595	794	5
maniobras	280	336	324	348	595	794	5
tendientes	327	336	369	348	595	794	5
a	372	336	376	348	595	794	5
mejorar	379	336	411	348	595	794	5
la	414	336	421	348	595	794	5
calidad	424	336	454	348	595	794	5
de	257	348	266	360	595	794	5
la	269	348	276	360	595	794	5
variable	279	348	311	360	595	794	5
‘precisión	314	348	353	360	595	794	5
de	356	348	366	360	595	794	5
la	369	348	376	360	595	794	5
toma	379	348	400	360	595	794	5
de	402	348	412	360	595	794	5
TA',	415	348	429	360	595	794	5
ni	432	348	440	360	595	794	5
un	443	348	454	360	595	794	5
análisis	257	360	287	372	595	794	5
específico	289	360	329	372	595	794	5
de	331	360	341	372	595	794	5
las	343	360	354	372	595	794	5
causas	356	360	382	372	595	794	5
de	384	360	394	372	595	794	5
error	396	360	417	372	595	794	5
sistemá-	419	360	453	372	595	794	5
tico	257	372	272	384	595	794	5
en	275	372	284	384	595	794	5
los	287	372	299	384	595	794	5
seis	301	372	316	384	595	794	5
casos	318	372	340	384	595	794	5
detectados.	342	372	388	384	595	794	5
En	391	372	402	384	595	794	5
segundo	405	372	439	384	595	794	5
lu-	442	372	454	384	595	794	5
gar,	257	384	271	396	595	794	5
y	273	384	278	396	595	794	5
con	280	384	295	396	595	794	5
relación	297	384	330	396	595	794	5
a	332	384	337	396	595	794	5
la	339	384	346	396	595	794	5
metodología	348	384	399	396	595	794	5
empleada,	402	384	443	396	595	794	5
se	445	384	453	396	595	794	5
admite	257	396	285	408	595	794	5
como	287	396	310	408	595	794	5
referencia	312	396	352	408	595	794	5
para	354	396	372	408	595	794	5
valorar	374	396	403	408	595	794	5
la	405	396	412	408	595	794	5
magnitud	414	396	454	408	595	794	5
de	257	408	266	420	595	794	5
la	269	408	276	420	595	794	5
variabilidad	278	408	327	420	595	794	5
la	329	408	336	420	595	794	5
media	338	408	364	420	595	794	5
del	366	408	378	420	595	794	5
grupo,	381	408	407	420	595	794	5
pero	410	408	428	420	595	794	5
se	430	408	439	420	595	794	5
ca-	441	408	453	420	595	794	5
rece	257	420	273	432	595	794	5
tanto	276	420	297	432	595	794	5
de	300	420	309	432	595	794	5
un	312	420	323	432	595	794	5
‘patrón	326	420	355	432	595	794	5
oro'	357	420	373	432	595	794	5
de	375	420	385	432	595	794	5
medida	388	420	418	432	595	794	5
objetiva	421	420	453	432	595	794	5
de	257	432	266	444	595	794	5
TA	268	432	281	444	595	794	5
en	283	432	293	444	595	794	5
cada	295	432	314	444	595	794	5
individuo,	316	432	358	444	595	794	5
como	360	432	383	444	595	794	5
de	385	432	394	444	595	794	5
una	397	432	412	444	595	794	5
compara-	414	432	453	444	595	794	5
ción	257	444	274	456	595	794	5
con	276	444	292	456	595	794	5
otros	294	444	315	456	595	794	5
profesionales,	317	444	373	456	595	794	5
como	375	444	398	456	595	794	5
enfermeras	400	444	446	456	595	794	5
o	448	444	453	456	595	794	5
médicos	257	456	291	468	595	794	5
de	293	456	303	468	595	794	5
diferentes	305	456	345	468	595	794	5
especialidades.	348	456	409	468	595	794	5
Así,	411	456	427	468	595	794	5
pode-	429	456	453	468	595	794	5
mos	257	468	274	480	595	794	5
reseñar	276	468	306	480	595	794	5
el	308	468	315	480	595	794	5
grado	317	468	340	480	595	794	5
de	342	468	352	480	595	794	5
variabilidad	354	468	403	480	595	794	5
encontrado,	405	468	453	480	595	794	5
a	257	480	261	492	595	794	5
todas	264	480	286	492	595	794	5
luces	288	480	309	492	595	794	5
alto,	311	480	328	492	595	794	5
al	331	480	338	492	595	794	5
menos	341	480	368	492	595	794	5
en	370	480	380	492	595	794	5
lo	383	480	391	492	595	794	5
concerniente	393	480	446	492	595	794	5
a	449	480	453	492	595	794	5
las	257	492	267	504	595	794	5
TAD,	270	492	292	504	595	794	5
pero	294	492	313	504	595	794	5
no	315	492	326	504	595	794	5
podemos	328	492	366	504	595	794	5
calcular	368	492	400	504	595	794	5
su	402	492	412	504	595	794	5
magnitud	414	492	453	504	595	794	5
relativa	257	504	287	516	595	794	5
respecto	289	504	324	516	595	794	5
a	327	504	331	516	595	794	5
otros	334	504	355	516	595	794	5
colectivos.	358	504	400	516	595	794	5
Así,	403	504	419	516	595	794	5
sería	422	504	441	516	595	794	5
de	444	504	454	516	595	794	5
utilidad	257	516	288	528	595	794	5
contar	291	516	317	528	595	794	5
con	319	516	334	528	595	794	5
un	336	516	347	528	595	794	5
registro	349	516	381	528	595	794	5
similar	383	516	411	528	595	794	5
al	413	516	421	528	595	794	5
presen-	423	516	453	528	595	794	5
te	257	528	264	540	595	794	5
en	267	528	277	540	595	794	5
grupos	280	528	309	540	595	794	5
seleccionados.	311	528	371	540	595	794	5
En	374	528	385	540	595	794	5
nuestro	388	528	419	540	595	794	5
conoci-	422	528	454	540	595	794	5
miento,	257	540	288	552	595	794	5
ese	290	540	303	552	595	794	5
tipo	305	540	321	552	595	794	5
de	324	540	333	552	595	794	5
datos	336	540	358	552	595	794	5
no	360	540	371	552	595	794	5
está	373	540	389	552	595	794	5
disponible.	391	540	436	552	595	794	5
En	268	552	279	564	595	794	5
resumen,	283	552	321	564	595	794	5
y	324	552	329	564	595	794	5
según	332	552	356	564	595	794	5
nuestro	359	552	391	564	595	794	5
conocimiento,	394	552	453	564	595	794	5
el	257	564	264	576	595	794	5
presente	267	564	303	576	595	794	5
estudio	306	564	337	576	595	794	5
describe,	341	564	378	576	595	794	5
por	382	564	396	576	595	794	5
primera	400	564	434	576	595	794	5
vez,	437	564	454	576	595	794	5
las	257	576	268	588	595	794	5
características	272	576	332	588	595	794	5
de	335	576	345	588	595	794	5
variabilidad	349	576	400	588	595	794	5
de	404	576	413	588	595	794	5
la	417	576	425	588	595	794	5
medi-	428	576	454	588	595	794	5
da	257	588	267	600	595	794	5
de	270	588	279	600	595	794	5
TA	283	588	295	600	595	794	5
en	298	588	308	600	595	794	5
individuos	312	588	356	600	595	794	5
a	359	588	364	600	595	794	5
punto	367	588	391	600	595	794	5
de	395	588	404	600	595	794	5
acabar	407	588	435	600	595	794	5
una	438	588	453	600	595	794	5
carrera	257	600	285	612	595	794	5
de	288	600	298	612	595	794	5
medicina.	300	600	340	612	595	794	5
Esta	343	600	360	612	595	794	5
información	362	600	413	612	595	794	5
es	416	600	424	612	595	794	5
aplica-	426	600	453	612	595	794	5
ble	257	612	269	624	595	794	5
al	271	612	279	624	595	794	5
diseño	281	612	309	624	595	794	5
de	311	612	321	624	595	794	5
las	324	612	335	624	595	794	5
acciones	338	612	373	624	595	794	5
docentes,	375	612	414	624	595	794	5
y	417	612	422	624	595	794	5
sugiere	424	612	454	624	595	794	5
la	257	624	264	636	595	794	5
necesidad	266	624	307	636	595	794	5
de	310	624	319	636	595	794	5
una	322	624	338	636	595	794	5
enseñanza	340	624	383	636	595	794	5
formal	386	624	413	636	595	794	5
de	416	624	425	636	595	794	5
la	428	624	435	636	595	794	5
téc-	438	624	453	636	595	794	5
nica	257	636	274	648	595	794	5
de	277	636	286	648	595	794	5
medida	289	636	320	648	595	794	5
de	323	636	332	648	595	794	5
TA,	335	636	350	648	595	794	5
con	353	636	368	648	595	794	5
especial	371	636	403	648	595	794	5
hincapié	406	636	441	648	595	794	5
en	443	636	453	648	595	794	5
las	257	648	267	660	595	794	5
mediciones	270	648	316	660	595	794	5
diastólicas	319	648	361	660	595	794	5
del	364	648	376	660	595	794	5
brazo	378	648	401	660	595	794	5
dominante.	404	648	450	660	595	794	5
89	533	733	541	743	595	794	5
C.	54	33	59	42	595	794	6
Caramelo,	61	33	91	42	595	794	6
et	93	33	98	42	595	794	6
al	100	33	105	42	595	794	6
Bibliografía	142	84	194	95	595	794	6
1.	142	109	148	120	595	794	6
2.	142	145	148	156	595	794	6
3.	142	205	148	216	595	794	6
4.	142	253	147	264	595	794	6
90	54	733	63	743	595	794	6
Waugh	156	109	179	120	595	794	6
JJ,	181	109	188	120	595	794	6
Grupta	190	109	213	120	595	794	6
M,	215	109	225	120	595	794	6
Rushbrook	227	109	263	120	595	794	6
J,	264	109	269	120	595	794	6
Halligan	271	109	299	120	595	794	6
A,	301	109	308	120	595	794	6
Shennan	310	109	339	120	595	794	6
AH.	156	121	169	132	595	794	6
Hidden	171	121	195	132	595	794	6
errors	196	121	215	132	595	794	6
of	216	121	222	132	595	794	6
aneroid	224	121	248	132	595	794	6
sphygmomanometers.	249	121	319	132	595	794	6
Blood	320	121	339	132	595	794	6
Press	156	133	173	144	595	794	6
Monit	175	133	195	144	595	794	6
2002;	197	133	214	144	595	794	6
7:	216	133	222	144	595	794	6
309-12.	224	133	248	144	595	794	6
Escamilla-Cejudo	156	145	216	156	595	794	6
JA,	218	145	228	156	595	794	6
Escobedo	231	145	263	156	595	794	6
de	266	145	274	156	595	794	6
la	277	145	283	156	595	794	6
Peña	285	145	301	156	595	794	6
J,	304	145	308	156	595	794	6
Chávez-	311	145	339	156	595	794	6
Do­mínguez	156	157	195	168	595	794	6
R,	197	157	204	168	595	794	6
Colmenares-Viladomat	206	157	283	168	595	794	6
D.	285	157	292	168	595	794	6
Interobserver	294	157	339	168	595	794	6
and	156	169	168	180	595	794	6
intraobserver	170	169	214	180	595	794	6
variation:	216	169	247	180	595	794	6
a	249	169	252	180	595	794	6
problem	254	169	281	180	595	794	6
of	283	169	290	180	595	794	6
validity	291	169	316	180	595	794	6
in	317	169	324	180	595	794	6
epi-	326	169	339	180	595	794	6
demiologic	156	181	192	192	595	794	6
studies	194	181	217	192	595	794	6
of	218	181	225	192	595	794	6
arterial	226	181	250	192	595	794	6
pressure.	251	181	281	192	595	794	6
Arch	282	181	298	192	595	794	6
Inst	300	181	313	192	595	794	6
Cardiol	314	181	339	192	595	794	6
Mex	156	193	170	204	595	794	6
1989;	172	193	190	204	595	794	6
59:	192	193	201	204	595	794	6
187-93.	203	193	228	204	595	794	6
Asmar	156	205	178	216	595	794	6
R,	180	205	187	216	595	794	6
Nisse-Durgeat	189	205	237	216	595	794	6
S,	239	205	244	216	595	794	6
El-Assaad	247	205	280	216	595	794	6
M,	282	205	291	216	595	794	6
Topouchian	293	205	332	216	595	794	6
J,	335	205	339	216	595	794	6
Amah	156	217	176	228	595	794	6
G,	179	217	186	228	595	794	6
Darne	189	217	209	228	595	794	6
B.	212	217	218	228	595	794	6
Quality	221	217	245	228	595	794	6
of	248	217	254	228	595	794	6
blood	257	217	276	228	595	794	6
pressure	278	217	306	228	595	794	6
measure-	308	217	339	228	595	794	6
ment	156	229	173	240	595	794	6
in	175	229	182	240	595	794	6
the	184	229	194	240	595	794	6
management	196	229	239	240	595	794	6
of	241	229	247	240	595	794	6
arterial	250	229	273	240	595	794	6
hypertension.	275	229	320	240	595	794	6
Arch	322	229	339	240	595	794	6
Mal	156	241	169	252	595	794	6
Coeur	171	241	191	252	595	794	6
Vaiss	193	241	210	252	595	794	6
2001;	212	241	229	252	595	794	6
94:	231	241	241	252	595	794	6
885-8.	243	241	263	252	595	794	6
Stergiou	156	253	182	264	595	794	6
GS,	185	253	196	264	595	794	6
Voutsa	198	253	220	264	595	794	6
AV,	223	253	234	264	595	794	6
Achimastos	236	253	273	264	595	794	6
AD,	276	253	289	264	595	794	6
Mountokalakis	291	253	339	264	595	794	6
TD.	156	265	168	276	595	794	6
Home	170	265	190	276	595	794	6
self-monitoring	193	265	243	276	595	794	6
of	245	265	251	276	595	794	6
blood	253	265	272	276	595	794	6
pressure:	274	265	302	276	595	794	6
is	305	265	310	276	595	794	6
fully	312	265	326	276	595	794	6
au-	328	265	339	276	595	794	6
5.	356	109	362	120	595	794	6
6.	356	169	362	180	595	794	6
7.	356	217	362	228	595	794	6
8.	356	241	362	252	595	794	6
tomated	370	85	396	96	595	794	6
oscillometric	398	85	440	96	595	794	6
technique	442	85	474	96	595	794	6
as	476	85	482	96	595	794	6
good	484	85	501	96	595	794	6
as	503	85	509	96	595	794	6
conventional	511	85	553	96	595	794	6
stethoscopic	370	97	409	108	595	794	6
technique?	410	97	444	108	595	794	6
Am	446	97	458	108	595	794	6
J	459	97	462	108	595	794	6
Hypertens	464	97	496	108	595	794	6
1997;	498	97	515	108	595	794	6
10:	516	97	526	108	595	794	6
428-33.	527	97	551	108	595	794	6
Chobanian	370	109	407	120	595	794	6
AV,	410	109	422	120	595	794	6
Bakris	425	109	446	120	595	794	6
GL,	449	109	461	120	595	794	6
Black	464	109	483	120	595	794	6
HR,	486	109	499	120	595	794	6
Cushman	502	109	535	120	595	794	6
WC,	538	109	553	120	595	794	6
Green	370	121	390	132	595	794	6
LA,	393	121	405	132	595	794	6
Izzo	408	121	422	132	595	794	6
JL	425	121	432	132	595	794	6
Jr,	434	121	441	132	595	794	6
et	444	121	450	132	595	794	6
al.	453	121	461	132	595	794	6
The	463	121	475	132	595	794	6
Seventh	478	121	505	132	595	794	6
Report	507	121	530	132	595	794	6
of	533	121	540	132	595	794	6
the	542	121	553	132	595	794	6
Joint	370	133	386	144	595	794	6
National	389	133	419	144	595	794	6
Committee	422	133	460	144	595	794	6
on	463	133	472	144	595	794	6
Prevention,	475	133	514	144	595	794	6
Detection,	517	133	553	144	595	794	6
Evaluation,	370	145	409	156	595	794	6
and	412	145	425	156	595	794	6
Treatment	428	145	464	156	595	794	6
of	467	145	474	156	595	794	6
High	477	145	494	156	595	794	6
Blood	498	145	518	156	595	794	6
Pressure.	522	145	553	156	595	794	6
2003.	370	157	388	168	595	794	6
Hypertension	389	157	434	168	595	794	6
2003;	436	157	454	168	595	794	6
42:	456	157	465	168	595	794	6
1206-52.	467	157	496	168	595	794	6
European	370	169	402	180	595	794	6
Society	404	169	427	180	595	794	6
of	429	169	436	180	595	794	6
Hypertension.	438	169	485	180	595	794	6
European	487	169	518	180	595	794	6
Society	520	169	544	180	595	794	6
of	546	169	553	180	595	794	6
Cardiology	370	181	407	192	595	794	6
guidelines	410	181	444	192	595	794	6
for	447	181	457	192	595	794	6
the	460	181	470	192	595	794	6
management	473	181	516	192	595	794	6
of	519	181	526	192	595	794	6
arterial	529	181	553	192	595	794	6
hypertension.	370	193	415	204	595	794	6
Guidelines	417	193	452	204	595	794	6
Committee.	454	193	493	204	595	794	6
J	495	193	497	204	595	794	6
Hypertens	499	193	533	204	595	794	6
2003;	535	193	553	204	595	794	6
21:	370	205	380	216	595	794	6
1011-53.	382	205	410	216	595	794	6
Hussain	370	217	396	228	595	794	6
A,	399	217	406	228	595	794	6
Cox	408	217	422	228	595	794	6
JG.	424	217	434	228	595	794	6
An	436	217	446	228	595	794	6
audit	448	217	465	228	595	794	6
of	467	217	474	228	595	794	6
the	476	217	486	228	595	794	6
use	488	217	499	228	595	794	6
of	501	217	508	228	595	794	6
sphygmoma-	510	217	553	228	595	794	6
nometers.	370	229	402	240	595	794	6
Br	404	229	412	240	595	794	6
J	414	229	417	240	595	794	6
Clin	419	229	433	240	595	794	6
Pract	435	229	452	240	595	794	6
1996;	454	229	471	240	595	794	6
50:	473	229	483	240	595	794	6
136-7.	485	229	505	240	595	794	6
Bhalla	370	241	391	252	595	794	6
A,	394	241	401	252	595	794	6
Singh	404	241	423	252	595	794	6
R,	426	241	433	252	595	794	6
D'Cruz	435	241	459	252	595	794	6
S,	462	241	468	252	595	794	6
Lehl	471	241	485	252	595	794	6
SS,	488	241	498	252	595	794	6
Sachdev	500	241	528	252	595	794	6
A.	531	241	538	252	595	794	6
Ac-	541	241	553	252	595	794	6
curate	370	253	390	264	595	794	6
blood	393	253	412	264	595	794	6
pressure	414	253	442	264	595	794	6
recording:	444	253	478	264	595	794	6
is	480	253	485	264	595	794	6
it	488	253	492	264	595	794	6
difficult?	495	253	523	264	595	794	6
Indian	526	253	548	264	595	794	6
J	550	253	553	264	595	794	6
Med	370	265	385	276	595	794	6
Sci	387	265	396	276	595	794	6
2005;	398	265	416	276	595	794	6
59:	418	265	427	276	595	794	6
480-7.	429	265	450	276	595	794	6
©	379	734	384	743	595	794	6
Viguera	386	734	409	743	595	794	6
Editores	410	734	434	743	595	794	6
SL	436	734	443	743	595	794	6
2008.	444	734	460	743	595	794	6
EDUC	464	734	481	743	595	794	6
MED	483	734	497	743	595	794	6
2008;	499	734	515	743	595	794	6
11	516	734	524	743	595	794	6
(2):	525	734	534	743	595	794	6
85-90	536	734	553	743	595	794	6
