Silvestre-Donat	434	59	498	70	680	842	1
FJ,	500	59	512	70	680	842	1
Puente	515	59	542	70	680	842	1
Sandoval	544	59	582	70	680	842	1
A.	584	59	594	70	680	842	1
Efectos	396	71	426	82	680	842	1
adversos	429	71	464	82	680	842	1
del	467	71	479	82	680	842	1
tratamiento	482	71	529	82	680	842	1
del	532	71	544	82	680	842	1
cáncer	547	71	574	82	680	842	1
oral	577	71	594	82	680	842	1
Efectos	81	105	166	139	680	842	1
adversos	174	105	276	139	680	842	1
del	284	105	319	139	680	842	1
tratamiento	327	105	460	139	680	842	1
del	81	133	115	167	680	842	1
cáncer	123	133	201	167	680	842	1
oral	210	133	253	167	680	842	1
Silvestre-Donat	81	189	172	206	680	842	1
FJ*,	176	189	203	206	680	842	1
Puente	208	189	249	206	680	842	1
Sandoval	254	189	309	206	680	842	1
A**	314	189	336	206	680	842	1
RESUMEN	314	230	363	242	680	842	1
Palabras	100	336	140	348	680	842	1
clave:	143	336	169	348	680	842	1
Cáncer,	173	336	205	348	680	842	1
cáncer	209	336	238	348	680	842	1
oral.	241	336	260	348	680	842	1
SUMMARY	314	371	363	383	680	842	1
Key	100	466	118	478	680	842	1
words:	121	466	152	478	680	842	1
Cancer,	155	466	188	478	680	842	1
oral	191	466	207	478	680	842	1
cancer.	210	466	242	478	680	842	1
Fecha	100	501	128	513	680	842	1
de	131	501	142	513	680	842	1
recepción:	146	501	193	513	680	842	1
Diciembre	197	501	241	513	680	842	1
2007.	245	501	270	513	680	842	1
Aceptado	100	513	144	525	680	842	1
para	147	513	168	525	680	842	1
publicación:	171	513	227	525	680	842	1
Diciembre	230	513	275	525	680	842	1
2007.	278	513	303	525	680	842	1
*	100	536	105	548	680	842	1
**	100	560	111	572	680	842	1
Profesor	129	536	165	548	680	842	1
titular	168	536	193	548	680	842	1
de	196	536	207	548	680	842	1
Estomatología.	210	536	276	548	680	842	1
Departamento	279	536	342	548	680	842	1
de	345	536	356	548	680	842	1
Estomatología	359	536	422	548	680	842	1
de	425	536	436	548	680	842	1
la	439	536	446	548	680	842	1
Universidad	449	536	500	548	680	842	1
de	503	536	514	548	680	842	1
Valencia.	517	536	555	548	680	842	1
Jefe	559	536	577	548	680	842	1
de	129	548	139	560	680	842	1
la	143	548	150	560	680	842	1
Unidad	153	548	184	560	680	842	1
de	187	548	198	560	680	842	1
Estomatología	201	548	264	560	680	842	1
del	267	548	280	560	680	842	1
Hospital	283	548	319	560	680	842	1
Universitario	322	548	376	560	680	842	1
Dr.	379	548	392	560	680	842	1
Peset	395	548	418	560	680	842	1
de	421	548	431	560	680	842	1
Valencia.	435	548	473	560	680	842	1
Odontólogo	129	560	182	572	680	842	1
de	185	560	195	572	680	842	1
la	198	560	206	572	680	842	1
Unidad	209	560	240	572	680	842	1
de	243	560	254	572	680	842	1
Estomatología	257	560	320	572	680	842	1
del	323	560	336	572	680	842	1
Hospital	339	560	375	572	680	842	1
Universitario	378	560	432	572	680	842	1
Dr.	435	560	447	572	680	842	1
Peset	450	560	473	572	680	842	1
de	476	560	487	572	680	842	1
Valencia..	490	560	531	572	680	842	1
Silvestre-Donat	100	584	167	596	680	842	1
FJ,	169	584	183	596	680	842	1
Puente	186	584	216	596	680	842	1
Sandoval	218	584	258	596	680	842	1
A.	260	584	269	596	680	842	1
Efectos	272	584	304	596	680	842	1
adversos	306	584	345	596	680	842	1
del	347	584	360	596	680	842	1
tratamiento	362	584	413	596	680	842	1
del	415	584	428	596	680	842	1
cáncer	430	584	459	596	680	842	1
oral.	462	584	481	596	680	842	1
Av.	483	584	497	596	680	842	1
Odontoestomatol	499	584	577	596	680	842	1
2008;	100	595	126	607	680	842	1
24	129	595	140	607	680	842	1
(1):	143	595	158	607	680	842	1
111-121.	161	595	201	607	680	842	1
INTRODUCCIÓN	81	657	167	671	680	842	1
El	81	684	90	697	680	842	1
tratamiento	93	684	149	697	680	842	1
del	153	684	167	697	680	842	1
cáncer	170	684	203	697	680	842	1
tiene	206	684	230	697	680	842	1
actualmente	233	684	293	697	680	842	1
un	296	684	308	697	680	842	1
en-	312	684	327	697	680	842	1
foque	81	696	108	710	680	842	1
multidisciplinario.	112	696	198	710	680	842	1
Desde	202	696	232	710	680	842	1
que	236	696	254	710	680	842	1
se	257	696	268	710	680	842	1
diagnóstica	272	696	327	710	680	842	1
clínica	81	709	112	723	680	842	1
e	115	709	120	723	680	842	1
histopatológicamente	123	709	228	723	680	842	1
hasta	231	709	257	723	680	842	1
que	260	709	278	723	680	842	1
comienza	281	709	327	723	680	842	1
el	81	723	89	736	680	842	1
tratamiento	93	723	149	736	680	842	1
específico,	153	723	205	736	680	842	1
se	209	723	219	736	680	842	1
implican	223	723	265	736	680	842	1
varios	269	723	297	736	680	842	1
espe-	301	723	327	736	680	842	1
cialistas	81	735	119	749	680	842	1
en	122	735	134	749	680	842	1
un	137	735	150	749	680	842	1
comité	153	735	186	749	680	842	1
oncológico	189	735	243	749	680	842	1
donde	247	735	277	749	680	842	1
se	280	735	291	749	680	842	1
planifi-	294	735	327	749	680	842	1
ca	347	657	358	671	680	842	1
y	363	657	368	671	680	842	1
trata	374	657	396	671	680	842	1
de	401	657	413	671	680	842	1
forma	418	657	446	671	680	842	1
protocolizada	452	657	517	671	680	842	1
la	522	657	530	671	680	842	1
estrategia	536	657	583	671	680	842	1
a	588	657	594	671	680	842	1
seguir	347	670	376	684	680	842	1
(1).	380	670	396	684	680	842	1
En	347	696	360	710	680	842	1
el	364	696	372	710	680	842	1
cáncer	376	696	408	710	680	842	1
de	412	696	424	710	680	842	1
cabeza	428	696	461	710	680	842	1
y	465	696	470	710	680	842	1
cuello,	474	696	506	710	680	842	1
y	510	696	515	710	680	842	1
más	519	696	539	710	680	842	1
específica-	543	696	594	710	680	842	1
mente	347	709	377	723	680	842	1
en	382	709	394	723	680	842	1
el	398	709	406	723	680	842	1
carcinoma	411	709	461	723	680	842	1
de	466	709	478	723	680	842	1
células	483	709	515	723	680	842	1
escamosas,	520	709	576	723	680	842	1
las	581	709	594	723	680	842	1
armas	347	723	376	736	680	842	1
terapéuticas	379	723	436	736	680	842	1
más	439	723	459	736	680	842	1
eficaces	462	723	500	736	680	842	1
pasan	502	723	530	736	680	842	1
por	533	723	549	736	680	842	1
la	551	723	559	736	680	842	1
cirugía	562	723	594	736	680	842	1
y	347	735	352	749	680	842	1
la	356	735	364	749	680	842	1
radioterapia,	368	735	428	749	680	842	1
aunque	432	735	467	749	680	842	1
en	471	735	483	749	680	842	1
determinadas	487	735	552	749	680	842	1
circuns-	556	735	594	749	680	842	1
AVANCES	404	773	446	783	680	842	1
EN	448	773	460	783	680	842	1
ODONTOESTOMATOLOGÍA/111	462	773	594	783	680	842	1
AVANCES	86	59	132	70	680	842	2
EN	135	59	148	70	680	842	2
ODONTOESTOMATOLOGÍA	151	59	277	70	680	842	2
Vol.	86	71	103	82	680	842	2
24	105	71	115	82	680	842	2
-	118	71	121	82	680	842	2
Núm.	124	71	146	82	680	842	2
1	149	71	154	82	680	842	2
-	157	71	160	82	680	842	2
2008	162	71	183	82	680	842	2
tancias	86	111	120	125	680	842	2
y	124	111	129	125	680	842	2
en	133	111	144	125	680	842	2
otros	148	111	172	125	680	842	2
tipos	176	111	199	125	680	842	2
de	203	111	215	125	680	842	2
cáncer	219	111	251	125	680	842	2
es	255	111	265	125	680	842	2
importante	269	111	321	125	680	842	2
el	325	111	333	125	680	842	2
papel	86	124	112	138	680	842	2
de	116	124	127	138	680	842	2
la	131	124	139	138	680	842	2
quimioterapia.	143	124	211	138	680	842	2
Es	215	124	226	138	680	842	2
importante	230	124	282	138	680	842	2
la	286	124	294	138	680	842	2
preven-	297	124	333	138	680	842	2
ción	86	137	107	151	680	842	2
y	111	137	116	151	680	842	2
el	120	137	128	151	680	842	2
diagnóstico	133	137	188	151	680	842	2
precoz	192	137	224	151	680	842	2
ya	228	137	239	151	680	842	2
que	243	137	261	151	680	842	2
el	265	137	273	151	680	842	2
tratamiento	278	137	333	151	680	842	2
sería	86	150	109	164	680	842	2
más	112	150	132	164	680	842	2
conservador	135	150	194	164	680	842	2
respecto	197	150	238	164	680	842	2
a	241	150	247	164	680	842	2
la	250	150	258	164	680	842	2
cirugía	261	150	293	164	680	842	2
ablativa	297	150	333	164	680	842	2
evitando	86	163	127	177	680	842	2
extensas	131	163	171	177	680	842	2
resecciones	175	163	231	177	680	842	2
quirúrgicas	235	163	288	177	680	842	2
y	292	163	297	177	680	842	2
evitan-	301	163	333	177	680	842	2
do	86	176	99	190	680	842	2
tratamientos	102	176	162	190	680	842	2
más	166	176	186	190	680	842	2
agresivos	190	176	234	190	680	842	2
que	238	176	256	190	680	842	2
van	259	176	276	190	680	842	2
a	280	176	285	190	680	842	2
disminuir	289	176	333	190	680	842	2
posteriormente	86	189	159	203	680	842	2
la	163	189	171	203	680	842	2
calidad	175	189	209	203	680	842	2
de	214	189	225	203	680	842	2
vida	230	189	249	203	680	842	2
de	253	189	264	203	680	842	2
estos	269	189	294	203	680	842	2
pacien-	298	189	333	203	680	842	2
tes.	86	202	103	216	680	842	2
Cuando	106	202	144	216	680	842	2
existe	147	202	174	216	680	842	2
un	177	202	189	216	680	842	2
diagnóstico	192	202	247	216	680	842	2
precoz	250	202	282	216	680	842	2
puede	285	202	314	216	680	842	2
ha-	318	202	333	216	680	842	2
ber	86	215	102	229	680	842	2
una	106	215	124	229	680	842	2
supervivencia	128	215	192	229	680	842	2
a	196	215	202	229	680	842	2
los	206	215	219	229	680	842	2
5	224	215	230	229	680	842	2
años	234	215	257	229	680	842	2
de	261	215	273	229	680	842	2
un	277	215	289	229	680	842	2
80%,	294	215	317	229	680	842	2
en	321	215	333	229	680	842	2
general	86	228	121	242	680	842	2
es	124	228	135	242	680	842	2
de	137	228	149	242	680	842	2
un	152	228	164	242	680	842	2
55%,	167	228	190	242	680	842	2
mientras	193	228	234	242	680	842	2
que	237	228	255	242	680	842	2
cuando	257	228	293	242	680	842	2
se	296	228	306	242	680	842	2
diag-	309	228	333	242	680	842	2
nostica	86	241	120	255	680	842	2
en	124	241	136	255	680	842	2
estadios	139	241	178	255	680	842	2
avanzados	181	241	231	255	680	842	2
no	234	241	246	255	680	842	2
llega	250	241	272	255	680	842	2
al	275	241	283	255	680	842	2
35%	287	241	307	255	680	842	2
(2).	311	241	327	255	680	842	2
A	86	267	93	281	680	842	2
pesar	96	267	122	281	680	842	2
de	125	267	137	281	680	842	2
los	140	267	153	281	680	842	2
avances	157	267	195	281	680	842	2
de	198	267	209	281	680	842	2
los	213	267	226	281	680	842	2
últimos	229	267	264	281	680	842	2
años,	268	267	293	281	680	842	2
el	297	267	304	281	680	842	2
trata-	308	267	333	281	680	842	2
miento	86	280	120	294	680	842	2
de	123	280	135	294	680	842	2
estos	139	280	163	294	680	842	2
procesos	167	280	210	294	680	842	2
patológicos	214	280	269	294	680	842	2
sigue	273	280	298	294	680	842	2
siendo	302	280	333	294	680	842	2
complejo	86	293	131	307	680	842	2
teniendo	133	293	175	307	680	842	2
que	178	293	196	307	680	842	2
utilizar	198	293	229	307	680	842	2
una	232	293	250	307	680	842	2
terapéutica	252	293	305	307	680	842	2
agre-	308	293	333	307	680	842	2
siva	86	306	104	320	680	842	2
con	107	306	125	320	680	842	2
hospitalizaciones	128	306	209	320	680	842	2
prolongadas	212	306	271	320	680	842	2
y	274	306	279	320	680	842	2
protocolos	282	306	333	320	680	842	2
de	86	319	98	333	680	842	2
tratamiento	102	319	157	333	680	842	2
que	162	319	179	333	680	842	2
presentan	184	319	231	333	680	842	2
una	235	319	253	333	680	842	2
alta	257	319	274	333	680	842	2
morbilidad.	279	319	333	333	680	842	2
Tanto	86	332	113	346	680	842	2
el	117	332	125	346	680	842	2
tratamiento	129	332	184	346	680	842	2
con	188	332	206	346	680	842	2
cirugía	210	332	242	346	680	842	2
oncológica,	246	332	301	346	680	842	2
como	306	332	333	346	680	842	2
con	86	345	104	359	680	842	2
radioterapia	108	345	164	359	680	842	2
y	168	345	173	359	680	842	2
quimioterapia	176	345	242	359	680	842	2
van	245	345	262	359	680	842	2
a	266	345	271	359	680	842	2
dejar	275	345	298	359	680	842	2
secue-	302	345	333	359	680	842	2
las	86	358	99	372	680	842	2
o	103	358	109	372	680	842	2
efectos	112	358	146	372	680	842	2
adversos	150	358	192	372	680	842	2
(2,3).	195	358	220	372	680	842	2
LA	86	397	100	411	680	842	2
CIRUGÍA	104	397	149	411	680	842	2
ONCOLÓGICA	153	397	229	411	680	842	2
La	86	423	98	437	680	842	2
cirugía	101	423	133	437	680	842	2
oncológica	136	423	188	437	680	842	2
de	191	423	202	437	680	842	2
cabeza	205	423	238	437	680	842	2
y	241	423	246	437	680	842	2
cuello	248	423	277	437	680	842	2
va	279	423	290	437	680	842	2
a	293	423	298	437	680	842	2
produ-	301	423	333	437	680	842	2
cir	86	436	98	450	680	842	2
defectos	101	436	141	450	680	842	2
tras	144	436	161	450	680	842	2
la	164	436	172	450	680	842	2
exéresis	175	436	212	450	680	842	2
de	215	436	226	450	680	842	2
los	229	436	243	450	680	842	2
tejidos	245	436	277	450	680	842	2
afectados	279	436	325	450	680	842	2
y	328	436	333	450	680	842	2
su	86	449	97	463	680	842	2
margen	102	449	138	463	680	842	2
de	143	449	154	463	680	842	2
seguridad.	159	449	209	463	680	842	2
Entre	213	449	238	463	680	842	2
estos	243	449	268	463	680	842	2
defectos	272	449	312	463	680	842	2
po-	317	449	333	463	680	842	2
dremos	86	462	122	476	680	842	2
encontrar	125	462	171	476	680	842	2
cicatrices	173	462	218	476	680	842	2
y	221	462	226	476	680	842	2
fibrosis,	228	462	265	476	680	842	2
deformidades	268	462	333	476	680	842	2
con	86	475	104	489	680	842	2
afectación	107	475	156	489	680	842	2
en	159	475	171	489	680	842	2
la	174	475	182	489	680	842	2
estética	185	475	221	489	680	842	2
facial	224	475	249	489	680	842	2
tras	252	475	269	489	680	842	2
una	272	475	290	489	680	842	2
maxilec-	293	475	333	489	680	842	2
tomía	86	488	114	502	680	842	2
o	116	488	122	502	680	842	2
mandibulectomía,	125	488	212	502	680	842	2
defectos	214	488	255	502	680	842	2
por	257	488	273	502	680	842	2
falta	276	488	296	502	680	842	2
de	299	488	311	502	680	842	2
sus-	313	488	333	502	680	842	2
tancia	86	501	116	515	680	842	2
que	122	501	140	515	680	842	2
crean	146	501	173	515	680	842	2
comunicación	178	501	248	515	680	842	2
entre	254	501	279	515	680	842	2
cavidades	285	501	333	515	680	842	2
como	86	514	114	528	680	842	2
las	118	514	131	528	680	842	2
oronasales	135	514	187	528	680	842	2
u	191	514	197	528	680	842	2
orosinusales	201	514	261	528	680	842	2
y	265	514	270	528	680	842	2
deterioro	274	514	317	528	680	842	2
de	321	514	333	528	680	842	2
las	86	527	99	541	680	842	2
funciones	103	527	150	541	680	842	2
bucales	154	527	190	541	680	842	2
con	194	527	212	541	680	842	2
pérdida	216	527	252	541	680	842	2
de	256	527	268	541	680	842	2
la	272	527	280	541	680	842	2
capacidad	284	527	333	541	680	842	2
defensiva	86	540	131	554	680	842	2
de	134	540	146	554	680	842	2
los	149	540	163	554	680	842	2
tejidos	166	540	197	554	680	842	2
orales.	200	540	232	554	680	842	2
Estos	86	566	112	580	680	842	2
defectos	117	566	157	580	680	842	2
van	162	566	178	580	680	842	2
a	183	566	188	580	680	842	2
tener	193	566	217	580	680	842	2
que	221	566	239	580	680	842	2
ser	244	566	258	580	680	842	2
reparados	262	566	310	580	680	842	2
me-	314	566	333	580	680	842	2
diante	86	579	116	593	680	842	2
la	119	579	127	593	680	842	2
cirugía	131	579	163	593	680	842	2
reconstructiva	167	579	234	593	680	842	2
o	238	579	244	593	680	842	2
mediante	248	579	292	593	680	842	2
prótesis	296	579	333	593	680	842	2
maxilofaciales	86	592	153	606	680	842	2
como	158	592	186	606	680	842	2
los	191	592	205	606	680	842	2
obturadores	210	592	268	606	680	842	2
que	273	592	291	606	680	842	2
tapan	296	592	323	606	680	842	2
y	328	592	333	606	680	842	2
sellan	86	605	114	619	680	842	2
las	119	605	132	619	680	842	2
comunicaciones	138	605	217	619	680	842	2
entre	222	605	247	619	680	842	2
cavidades,	252	605	303	619	680	842	2
o	308	605	314	619	680	842	2
las	320	605	333	619	680	842	2
epítesis	86	618	122	632	680	842	2
faciales	125	618	161	632	680	842	2
que	164	618	182	632	680	842	2
rellenan	186	618	223	632	680	842	2
y	227	618	232	632	680	842	2
maquillan	236	618	282	632	680	842	2
los	286	618	300	632	680	842	2
defec-	303	618	333	632	680	842	2
tos	86	631	101	645	680	842	2
a	104	631	110	645	680	842	2
nivel	113	631	135	645	680	842	2
de	138	631	150	645	680	842	2
la	153	631	161	645	680	842	2
cara	165	631	185	645	680	842	2
(4).	188	631	204	645	680	842	2
LA	86	670	100	684	680	842	2
RADIOTERAPIA	104	670	185	684	680	842	2
La	86	696	98	710	680	842	2
radioterapia	100	696	156	710	680	842	2
puede	158	696	187	710	680	842	2
administrarse	190	696	253	710	680	842	2
como	255	696	282	710	680	842	2
tratamien-	285	696	333	710	680	842	2
to	86	709	96	723	680	842	2
primario	100	709	140	723	680	842	2
tras	145	709	162	723	680	842	2
la	167	709	175	723	680	842	2
cirugía,	180	709	215	723	680	842	2
en	220	709	231	723	680	842	2
combinación	236	709	298	723	680	842	2
con	302	709	320	723	680	842	2
la	325	709	333	723	680	842	2
quimioterapia	86	722	152	736	680	842	2
o	155	722	161	736	680	842	2
como	164	722	191	736	680	842	2
tratamiento	194	722	249	736	680	842	2
paliativo.	252	722	294	736	680	842	2
Las	297	722	314	736	680	842	2
do-	316	722	333	736	680	842	2
sis	86	735	99	749	680	842	2
necesarias	101	735	151	749	680	842	2
variaran	153	735	191	749	680	842	2
en	194	735	205	749	680	842	2
función	208	735	243	749	680	842	2
de	246	735	258	749	680	842	2
la	260	735	268	749	680	842	2
localización	271	735	326	749	680	842	2
y	328	735	333	749	680	842	2
112	86	774	100	784	680	842	2
/AVANCES	101	774	145	784	680	842	2
EN	147	774	159	784	680	842	2
ODONTOESTOMATOLOGÍA	161	774	276	784	680	842	2
tipo	353	111	371	125	680	842	2
de	375	111	386	125	680	842	2
tumor	390	111	419	125	680	842	2
aunque	423	111	459	125	680	842	2
la	463	111	471	125	680	842	2
dosis	475	111	500	125	680	842	2
total	504	111	525	125	680	842	2
en	529	111	540	125	680	842	2
tumores	544	111	584	125	680	842	2
de	588	111	599	125	680	842	2
cabeza	353	124	385	138	680	842	2
y	389	124	394	138	680	842	2
cuello	397	124	426	138	680	842	2
oscilará	429	124	466	138	680	842	2
entre	469	124	494	138	680	842	2
los	497	124	511	138	680	842	2
50	514	124	526	138	680	842	2
y	530	124	535	138	680	842	2
los	538	124	552	138	680	842	2
70	556	124	568	138	680	842	2
Gy	571	124	584	138	680	842	2
en	588	124	599	138	680	842	2
un	353	137	365	151	680	842	2
periodo	370	137	406	151	680	842	2
entre	411	137	435	151	680	842	2
5	439	137	445	151	680	842	2
a	450	137	456	151	680	842	2
7	460	137	466	151	680	842	2
semanas	471	137	513	151	680	842	2
(5).	518	137	534	151	680	842	2
Las	539	137	555	151	680	842	2
dosis	560	137	584	151	680	842	2
se	589	137	599	151	680	842	2
fraccionan	353	150	403	164	680	842	2
para	407	150	428	164	680	842	2
dar	432	150	447	164	680	842	2
tiempo	451	150	484	164	680	842	2
a	488	150	494	164	680	842	2
la	498	150	506	164	680	842	2
oxigenación	510	150	567	164	680	842	2
de	571	150	582	164	680	842	2
las	586	150	599	164	680	842	2
células	353	163	385	177	680	842	2
tumorales	389	163	436	177	680	842	2
entre	440	163	464	177	680	842	2
las	468	163	481	177	680	842	2
sesiones	484	163	525	177	680	842	2
y	528	163	533	177	680	842	2
hacerlas	536	163	576	177	680	842	2
más	579	163	599	177	680	842	2
radiosensibles,	353	176	423	190	680	842	2
así	428	176	441	190	680	842	2
como	446	176	474	190	680	842	2
por	479	176	495	190	680	842	2
la	500	176	508	190	680	842	2
diferencia	513	176	560	190	680	842	2
de	565	176	576	190	680	842	2
res-	582	176	599	190	680	842	2
puesta	353	189	384	203	680	842	2
de	387	189	399	203	680	842	2
reparación	402	189	452	203	680	842	2
subletal	455	189	492	203	680	842	2
entre	495	189	519	203	680	842	2
el	522	189	530	203	680	842	2
tejido	533	189	559	203	680	842	2
tumoral	562	189	599	203	680	842	2
y	353	202	358	216	680	842	2
los	360	202	374	216	680	842	2
tejidos	376	202	407	216	680	842	2
normales	410	202	454	216	680	842	2
(6).	457	202	473	216	680	842	2
Estas	475	202	501	216	680	842	2
dosis	504	202	528	216	680	842	2
totales	531	202	562	216	680	842	2
se	565	202	575	216	680	842	2
frac-	578	202	599	216	680	842	2
cionan	353	215	385	229	680	842	2
en	390	215	401	229	680	842	2
dosis	406	215	431	229	680	842	2
de	436	215	448	229	680	842	2
unos	453	215	476	229	680	842	2
2	481	215	487	229	680	842	2
Gy	492	215	505	229	680	842	2
al	510	215	518	229	680	842	2
día,	523	215	540	229	680	842	2
5	545	215	552	229	680	842	2
días	557	215	576	229	680	842	2
a	581	215	586	229	680	842	2
la	591	215	599	229	680	842	2
semana	353	228	390	242	680	842	2
(7).	394	228	410	242	680	842	2
Las	353	254	369	268	680	842	2
fuentes	372	254	407	268	680	842	2
de	409	254	421	268	680	842	2
radiación	423	254	467	268	680	842	2
pueden	470	254	505	268	680	842	2
ser	508	254	522	268	680	842	2
externas	525	254	564	268	680	842	2
e	567	254	572	268	680	842	2
inter-	575	254	599	268	680	842	2
nas.	353	267	372	281	680	842	2
La	377	267	389	281	680	842	2
radioterapia	394	267	451	281	680	842	2
externa	456	267	490	281	680	842	2
da	495	267	507	281	680	842	2
por	512	267	528	281	680	842	2
resultado	533	267	577	281	680	842	2
una	582	267	599	281	680	842	2
área	353	280	373	294	680	842	2
más	377	280	397	294	680	842	2
amplia	401	280	433	294	680	842	2
de	438	280	449	294	680	842	2
irradiación	453	280	503	294	680	842	2
hística	507	280	538	294	680	842	2
tendiendo	542	280	590	294	680	842	2
a	594	280	599	294	680	842	2
presentar	353	293	397	307	680	842	2
una	401	293	419	307	680	842	2
menor	422	293	453	307	680	842	2
dosis	457	293	481	307	680	842	2
de	485	293	496	307	680	842	2
radiación	500	293	544	307	680	842	2
por	547	293	563	307	680	842	2
unidad	567	293	599	307	680	842	2
de	353	306	364	320	680	842	2
área.	369	306	392	320	680	842	2
La	397	306	408	320	680	842	2
radioterapia	413	306	469	320	680	842	2
interna	474	306	507	320	680	842	2
o	511	306	517	320	680	842	2
braquiterapia	522	306	585	320	680	842	2
es	589	306	599	320	680	842	2
capaz	353	319	380	333	680	842	2
de	383	319	394	333	680	842	2
proporcionar	397	319	459	333	680	842	2
una	461	319	479	333	680	842	2
exposición	482	319	532	333	680	842	2
de	535	319	546	333	680	842	2
irradiación	549	319	599	333	680	842	2
más	353	332	373	346	680	842	2
alta	376	332	393	346	680	842	2
en	397	332	408	346	680	842	2
un	412	332	424	346	680	842	2
área	427	332	448	346	680	842	2
más	451	332	471	346	680	842	2
pequeña.	474	332	519	346	680	842	2
Existe	353	358	381	372	680	842	2
un	386	358	398	372	680	842	2
limite	403	358	429	372	680	842	2
importante	434	358	487	372	680	842	2
en	492	358	503	372	680	842	2
el	509	358	517	372	680	842	2
aumento	522	358	564	372	680	842	2
de	570	358	581	372	680	842	2
las	586	358	599	372	680	842	2
dosis,	353	371	380	385	680	842	2
que	385	371	402	385	680	842	2
lo	407	371	415	385	680	842	2
determina	419	371	468	385	680	842	2
la	472	371	480	385	680	842	2
tolerancia	484	371	531	385	680	842	2
de	535	371	546	385	680	842	2
los	551	371	564	385	680	842	2
tejidos	568	371	599	385	680	842	2
adyacentes	353	384	406	398	680	842	2
normales.	410	384	457	398	680	842	2
Los	461	384	478	398	680	842	2
tejidos	482	384	513	398	680	842	2
con	517	384	535	398	680	842	2
un	539	384	551	398	680	842	2
recambio	555	384	599	398	680	842	2
celular	353	397	384	411	680	842	2
rápido	388	397	418	411	680	842	2
presentarán	422	397	478	411	680	842	2
efectos	482	397	516	411	680	842	2
adversos	520	397	562	411	680	842	2
a	565	397	571	411	680	842	2
la	575	397	583	411	680	842	2
ra-	586	397	599	411	680	842	2
diación	353	410	387	424	680	842	2
más	390	410	410	424	680	842	2
tempranos	413	410	464	424	680	842	2
que	467	410	485	424	680	842	2
aquellos	488	410	528	424	680	842	2
que	531	410	548	424	680	842	2
tengan	551	410	584	424	680	842	2
un	587	410	599	424	680	842	2
recambio	353	423	398	437	680	842	2
celular	401	423	432	437	680	842	2
lento.	436	423	462	437	680	842	2
Uno	466	423	485	437	680	842	2
de	489	423	500	437	680	842	2
los	503	423	517	437	680	842	2
objetivos	520	423	562	437	680	842	2
del	566	423	580	437	680	842	2
tra-	583	423	599	437	680	842	2
tamiento	353	436	395	450	680	842	2
radioterápico	400	436	463	450	680	842	2
del	468	436	482	450	680	842	2
cáncer	488	436	520	450	680	842	2
es	525	436	535	450	680	842	2
aumentar	540	436	586	450	680	842	2
la	591	436	599	450	680	842	2
probabilidad	353	449	412	463	680	842	2
de	415	449	426	463	680	842	2
control	429	449	463	463	680	842	2
del	465	449	480	463	680	842	2
tumor	482	449	511	463	680	842	2
y	514	449	519	463	680	842	2
disminuir	522	449	566	463	680	842	2
la	568	449	577	463	680	842	2
pro-	579	449	599	463	680	842	2
babilidad	353	462	396	476	680	842	2
de	400	462	412	476	680	842	2
complicaciones	416	462	491	476	680	842	2
en	495	462	507	476	680	842	2
los	511	462	525	476	680	842	2
tejidos	529	462	560	476	680	842	2
norma-	564	462	599	476	680	842	2
les.	353	475	369	489	680	842	2
Para	372	475	393	489	680	842	2
ello	396	475	413	489	680	842	2
se	416	475	426	489	680	842	2
han	430	475	448	489	680	842	2
creado	451	475	484	489	680	842	2
una	487	475	505	489	680	842	2
serie	508	475	530	489	680	842	2
de	533	475	545	489	680	842	2
estrategias	548	475	599	489	680	842	2
como	353	488	380	502	680	842	2
aplicar	384	488	416	502	680	842	2
las	420	488	433	502	680	842	2
dosis	437	488	462	502	680	842	2
con	466	488	484	502	680	842	2
hiperfraccionamiento	488	488	589	502	680	842	2
o	593	488	599	502	680	842	2
fraccionamiento	353	501	430	515	680	842	2
acelerado	434	501	481	515	680	842	2
y	485	501	490	515	680	842	2
el	494	501	502	515	680	842	2
uso	507	501	524	515	680	842	2
de	528	501	540	515	680	842	2
técnicas	544	501	583	515	680	842	2
de	588	501	599	515	680	842	2
planificación	353	514	415	528	680	842	2
computarizada	421	514	495	528	680	842	2
con	500	514	518	528	680	842	2
una	524	514	543	528	680	842	2
intensidad	548	514	599	528	680	842	2
modulada	353	527	401	541	680	842	2
en	404	527	416	541	680	842	2
cada	419	527	442	541	680	842	2
área	445	527	466	541	680	842	2
(8,9).	469	527	494	541	680	842	2
Los	353	553	370	567	680	842	2
efectos	373	553	407	567	680	842	2
adversos	410	553	451	567	680	842	2
o	454	553	460	567	680	842	2
secundarios	463	553	521	567	680	842	2
a	523	553	529	567	680	842	2
la	532	553	540	567	680	842	2
radioterapia	543	553	599	567	680	842	2
en	353	566	364	580	680	842	2
los	369	566	382	580	680	842	2
tejidos	387	566	418	580	680	842	2
orales	423	566	451	580	680	842	2
pueden	456	566	491	580	680	842	2
ser	496	566	510	580	680	842	2
agudos	515	566	550	580	680	842	2
como	554	566	582	580	680	842	2
las	586	566	599	580	680	842	2
mucositis	353	579	398	593	680	842	2
o	401	579	407	593	680	842	2
la	410	579	418	593	680	842	2
pérdida	421	579	456	593	680	842	2
del	459	579	473	593	680	842	2
sentido	476	579	511	593	680	842	2
del	513	579	528	593	680	842	2
gusto,	530	579	560	593	680	842	2
o	563	579	569	593	680	842	2
cróni-	572	579	599	593	680	842	2
cos	353	592	369	606	680	842	2
como	373	592	400	606	680	842	2
la	404	592	412	606	680	842	2
hiposialia,	415	592	463	606	680	842	2
las	467	592	479	606	680	842	2
caries	483	592	511	606	680	842	2
dentales,	514	592	557	606	680	842	2
la	561	592	569	606	680	842	2
apari-	572	592	599	606	680	842	2
ción	353	605	373	619	680	842	2
de	376	605	388	619	680	842	2
trismos	391	605	427	619	680	842	2
o	430	605	436	619	680	842	2
la	439	605	447	619	680	842	2
osteorradionecrosis.	451	605	547	619	680	842	2
Mucositis	353	644	401	658	680	842	2
La	353	670	364	684	680	842	2
mucositis	368	670	413	684	680	842	2
es	416	670	427	684	680	842	2
una	430	670	448	684	680	842	2
reacción	451	670	491	684	680	842	2
inflamatoria	494	670	551	684	680	842	2
de	554	670	566	684	680	842	2
la	569	670	577	684	680	842	2
mu-	580	670	599	684	680	842	2
cosa	353	683	375	697	680	842	2
orofaríngea	379	683	433	697	680	842	2
por	437	683	453	697	680	842	2
efecto	457	683	487	697	680	842	2
directo	491	683	524	697	680	842	2
de	528	683	539	697	680	842	2
la	543	683	551	697	680	842	2
radiación	555	683	599	697	680	842	2
sobre	353	696	379	710	680	842	2
la	383	696	391	710	680	842	2
mucosa.	394	696	435	710	680	842	2
Se	439	696	451	710	680	842	2
produce	455	696	494	710	680	842	2
por	497	696	513	710	680	842	2
la	517	696	525	710	680	842	2
destrucción	528	696	584	710	680	842	2
de	588	696	599	710	680	842	2
los	353	709	366	723	680	842	2
queratinocitos	369	709	436	723	680	842	2
basales	439	709	474	723	680	842	2
no	477	709	489	723	680	842	2
pudiendo	491	709	536	723	680	842	2
realizar	539	709	572	723	680	842	2
éstos	575	709	599	723	680	842	2
su	353	722	364	736	680	842	2
recambio	367	722	412	736	680	842	2
(10).	415	722	437	736	680	842	2
Es	440	722	452	736	680	842	2
en	455	722	466	736	680	842	2
realidad	470	722	507	736	680	842	2
una	510	722	528	736	680	842	2
atrofia	531	722	561	736	680	842	2
del	565	722	579	736	680	842	2
teji-	582	722	599	736	680	842	2
do	353	735	365	749	680	842	2
escamoso	368	735	417	749	680	842	2
epitelial	420	735	456	749	680	842	2
en	459	735	470	749	680	842	2
ausencia	474	735	515	749	680	842	2
de	519	735	530	749	680	842	2
daño	533	735	557	749	680	842	2
vascular	560	735	599	749	680	842	2
Silvestre-Donat	434	59	498	70	680	842	3
FJ,	500	59	512	70	680	842	3
Puente	515	59	542	70	680	842	3
Sandoval	544	59	582	70	680	842	3
A.	584	59	594	70	680	842	3
Efectos	396	71	426	82	680	842	3
adversos	429	71	464	82	680	842	3
del	467	71	479	82	680	842	3
tratamiento	482	71	529	82	680	842	3
del	532	71	544	82	680	842	3
cáncer	547	71	574	82	680	842	3
oral	577	71	594	82	680	842	3
y	81	111	85	125	680	842	3
con	89	111	107	125	680	842	3
un	110	111	123	125	680	842	3
infiltrado	126	111	168	125	680	842	3
inflamatorio	172	111	229	125	680	842	3
en	232	111	244	125	680	842	3
el	247	111	255	125	680	842	3
área	259	111	279	125	680	842	3
basal.	283	111	311	125	680	842	3
En	314	111	327	125	680	842	3
un	81	124	93	138	680	842	3
alto	96	124	113	138	680	842	3
porcentaje	116	124	166	138	680	842	3
de	169	124	181	138	680	842	3
casos	184	124	211	138	680	842	3
hay	213	124	230	138	680	842	3
un	233	124	245	138	680	842	3
exudado	248	124	288	138	680	842	3
de	291	124	303	138	680	842	3
fibri-	306	124	327	138	680	842	3
na	81	137	92	151	680	842	3
hacia	97	137	122	151	680	842	3
la	126	137	134	151	680	842	3
superficie,	138	137	187	151	680	842	3
dando	191	137	221	151	680	842	3
lugar	226	137	250	151	680	842	3
a	254	137	260	151	680	842	3
pseudomem-	264	137	327	151	680	842	3
branas	81	150	113	164	680	842	3
(11).	116	150	138	164	680	842	3
Muchos	81	176	118	190	680	842	3
son	123	176	140	190	680	842	3
los	145	176	158	190	680	842	3
factores	163	176	201	190	680	842	3
que	206	176	223	190	680	842	3
pueden	228	176	264	190	680	842	3
contribuir	269	176	314	190	680	842	3
al	319	176	327	190	680	842	3
desarrollo	81	189	128	203	680	842	3
de	132	189	143	203	680	842	3
la	147	189	155	203	680	842	3
mucositis	159	189	205	203	680	842	3
como	209	189	236	203	680	842	3
son	240	189	257	203	680	842	3
el	261	189	269	203	680	842	3
incremento	273	189	327	203	680	842	3
de	81	202	92	216	680	842	3
factores	96	202	134	216	680	842	3
mediadores	138	202	194	216	680	842	3
de	198	202	209	216	680	842	3
la	213	202	221	216	680	842	3
inflamación,	225	202	284	216	680	842	3
como	288	202	315	216	680	842	3
el	319	202	327	216	680	842	3
incremento	81	215	135	229	680	842	3
del	138	215	152	229	680	842	3
factor	154	215	182	229	680	842	3
activador	185	215	228	229	680	842	3
de	231	215	242	229	680	842	3
las	245	215	258	229	680	842	3
plaquetas	261	215	307	229	680	842	3
que	309	215	327	229	680	842	3
aumenta	81	228	124	242	680	842	3
en	130	228	142	242	680	842	3
saliva,	147	228	178	242	680	842	3
la	183	228	192	242	680	842	3
adhesión	198	228	242	242	680	842	3
de	248	228	260	242	680	842	3
leucocitos	266	228	316	242	680	842	3
a	322	228	327	242	680	842	3
selectina	81	241	122	255	680	842	3
E	127	241	133	255	680	842	3
o	138	241	144	255	680	842	3
la	148	241	156	255	680	842	3
disminución	161	241	219	255	680	842	3
del	223	241	237	255	680	842	3
nivel	242	241	263	255	680	842	3
de	268	241	279	255	680	842	3
factor	284	241	311	255	680	842	3
de	316	241	327	255	680	842	3
crecimiento	81	254	137	268	680	842	3
epidérmico.	140	254	197	268	680	842	3
Así	200	254	214	268	680	842	3
mismo,	218	254	254	268	680	842	3
se	258	254	268	268	680	842	3
ha	271	254	283	268	680	842	3
observa-	287	254	327	268	680	842	3
do	81	267	93	281	680	842	3
un	96	267	109	281	680	842	3
detrimento	112	267	164	281	680	842	3
en	168	267	180	281	680	842	3
los	183	267	197	281	680	842	3
factores	200	267	238	281	680	842	3
de	242	267	253	281	680	842	3
defensa	257	267	294	281	680	842	3
o	297	267	304	281	680	842	3
pro-	307	267	327	281	680	842	3
tección	81	280	115	294	680	842	3
de	119	280	131	294	680	842	3
la	135	280	143	294	680	842	3
mucosa	146	280	184	294	680	842	3
como	188	280	216	294	680	842	3
la	219	280	228	294	680	842	3
integridad	231	280	279	294	680	842	3
de	283	280	295	294	680	842	3
su	298	280	309	294	680	842	3
es-	313	280	327	294	680	842	3
tructura,	81	293	121	307	680	842	3
la	124	293	132	307	680	842	3
disminución	135	293	194	307	680	842	3
de	197	293	208	307	680	842	3
secreción	211	293	257	307	680	842	3
salival	260	293	288	307	680	842	3
o	291	293	297	307	680	842	3
la	301	293	309	307	680	842	3
IgA	312	293	327	307	680	842	3
salival,	81	306	112	320	680	842	3
la	115	306	123	320	680	842	3
disminución	126	306	185	320	680	842	3
del	188	306	202	320	680	842	3
recambio	205	306	250	320	680	842	3
celular	253	306	284	320	680	842	3
y	288	306	292	320	680	842	3
la	295	306	304	320	680	842	3
alte-	307	306	327	320	680	842	3
ración	81	319	110	333	680	842	3
en	115	319	127	333	680	842	3
la	132	319	140	333	680	842	3
flora	145	319	166	333	680	842	3
habitual	171	319	209	333	680	842	3
(12).	214	319	236	333	680	842	3
Parece	241	319	273	333	680	842	3
ser	277	319	292	333	680	842	3
que	297	319	314	333	680	842	3
la	319	319	327	333	680	842	3
mucositis	81	332	126	346	680	842	3
puede	131	332	160	346	680	842	3
agravarse	164	332	210	346	680	842	3
por	214	332	230	346	680	842	3
la	235	332	243	346	680	842	3
aparición	247	332	291	346	680	842	3
de	295	332	307	346	680	842	3
mi-	311	332	327	346	680	842	3
croorganismos	81	345	151	359	680	842	3
gran	154	345	175	359	680	842	3
negativos	178	345	222	359	680	842	3
o	225	345	231	359	680	842	3
de	233	345	245	359	680	842	3
micosis.	247	345	286	359	680	842	3
Hay	289	345	307	359	680	842	3
fac-	309	345	327	359	680	842	3
tores	81	358	104	372	680	842	3
sistémicos	107	358	157	372	680	842	3
que	159	358	177	372	680	842	3
de	180	358	191	372	680	842	3
igual	194	358	217	372	680	842	3
forma	219	358	247	372	680	842	3
tienen	250	358	279	372	680	842	3
influencia	282	358	327	372	680	842	3
en	81	371	92	385	680	842	3
la	95	371	103	385	680	842	3
aparición	105	371	149	385	680	842	3
de	152	371	163	385	680	842	3
la	166	371	174	385	680	842	3
mucositis	177	371	222	385	680	842	3
como	225	371	252	385	680	842	3
la	255	371	263	385	680	842	3
edad	266	371	289	385	680	842	3
avanza-	291	371	327	385	680	842	3
da,	81	384	95	398	680	842	3
la	99	384	107	398	680	842	3
cirugía	110	384	142	398	680	842	3
previa	145	384	173	398	680	842	3
y	176	384	181	398	680	842	3
la	184	384	192	398	680	842	3
existencia	196	384	242	398	680	842	3
de	245	384	257	398	680	842	3
enfermedades	260	384	327	398	680	842	3
subyacentes	81	397	139	411	680	842	3
(13).	142	397	165	411	680	842	3
Desde	81	423	111	437	680	842	3
dosis	115	423	139	437	680	842	3
pequeñas	143	423	189	437	680	842	3
de	194	423	205	437	680	842	3
radiación,	209	423	256	437	680	842	3
en	260	423	272	437	680	842	3
torno	276	423	301	437	680	842	3
a	305	423	311	437	680	842	3
20	315	423	327	437	680	842	3
Gy,	81	436	96	450	680	842	3
pueden	100	436	135	450	680	842	3
comenzar	140	436	186	450	680	842	3
a	191	436	196	450	680	842	3
manifestarse	200	436	261	450	680	842	3
pequeñas	265	436	311	450	680	842	3
le-	316	436	327	450	680	842	3
siones,	81	449	114	463	680	842	3
sin	117	449	131	463	680	842	3
embargo,	134	449	180	463	680	842	3
cuando	184	449	220	463	680	842	3
estas	223	449	247	463	680	842	3
dosis	251	449	276	463	680	842	3
aumentan	279	449	327	463	680	842	3
dichas	81	462	111	476	680	842	3
lesiones	115	462	154	476	680	842	3
se	158	462	168	476	680	842	3
manifiestan	172	462	227	476	680	842	3
más	231	462	251	476	680	842	3
marcadamente	255	462	327	476	680	842	3
en	81	475	92	489	680	842	3
la	95	475	103	489	680	842	3
clínica.	105	475	139	489	680	842	3
En	141	475	154	489	680	842	3
principio	157	475	198	489	680	842	3
puede	201	475	230	489	680	842	3
aparecer	233	475	274	489	680	842	3
un	277	475	289	489	680	842	3
eritema	291	475	327	489	680	842	3
sobre	81	488	107	502	680	842	3
la	111	488	119	502	680	842	3
mucosa	123	488	161	502	680	842	3
seguido	165	488	203	502	680	842	3
de	207	488	219	502	680	842	3
ulceraciones	223	488	283	502	680	842	3
que	287	488	304	502	680	842	3
per-	309	488	327	502	680	842	3
miten	81	501	108	515	680	842	3
la	111	501	119	515	680	842	3
alimentación	122	501	183	515	680	842	3
por	186	501	202	515	680	842	3
vía	205	501	218	515	680	842	3
oral.	221	501	242	515	680	842	3
En	245	501	258	515	680	842	3
un	261	501	273	515	680	842	3
grado	276	501	304	515	680	842	3
más	307	501	327	515	680	842	3
avanzado	81	514	125	528	680	842	3
estas	129	514	153	528	680	842	3
ulceraciones	157	514	216	528	680	842	3
van	220	514	236	528	680	842	3
creciendo	240	514	287	528	680	842	3
y	290	514	295	528	680	842	3
llegan	299	514	327	528	680	842	3
a	81	527	86	541	680	842	3
permitir	90	527	127	541	680	842	3
sólo	131	527	151	541	680	842	3
la	154	527	162	541	680	842	3
alimentación	166	527	227	541	680	842	3
blanda	231	527	263	541	680	842	3
o	267	527	273	541	680	842	3
líquida.	277	527	312	541	680	842	3
La	316	527	327	541	680	842	3
extensión	81	540	126	554	680	842	3
de	128	540	140	554	680	842	3
las	143	540	156	554	680	842	3
lesiones	158	540	196	554	680	842	3
a	199	540	205	554	680	842	3
un	207	540	219	554	680	842	3
grado	222	540	250	554	680	842	3
máximo	253	540	291	554	680	842	3
no	294	540	306	554	680	842	3
per-	309	540	327	554	680	842	3
mitirá	81	553	108	567	680	842	3
la	111	553	119	567	680	842	3
alimentación	123	553	184	567	680	842	3
por	187	553	203	567	680	842	3
vía	207	553	220	567	680	842	3
oral	223	553	241	567	680	842	3
(14).	244	553	266	567	680	842	3
Clínicamente	81	579	143	593	680	842	3
se	146	579	156	593	680	842	3
producen	159	579	204	593	680	842	3
molestias	207	579	252	593	680	842	3
locales	254	579	287	593	680	842	3
iniciales	290	579	327	593	680	842	3
seguidas	81	592	122	606	680	842	3
por	127	592	142	606	680	842	3
dificultad	147	592	190	606	680	842	3
para	194	592	215	606	680	842	3
beber,	219	592	248	606	680	842	3
comer,	252	592	285	606	680	842	3
tragar	289	592	317	606	680	842	3
o	321	592	327	606	680	842	3
hablar.	81	605	112	619	680	842	3
Suelen	115	605	147	619	680	842	3
comenzar	150	605	197	619	680	842	3
a	199	605	205	619	680	842	3
la	207	605	215	619	680	842	3
semana	218	605	255	619	680	842	3
de	258	605	270	619	680	842	3
tratamiento	272	605	327	619	680	842	3
radioterápico	81	618	143	632	680	842	3
y	148	618	153	632	680	842	3
duran	158	618	185	632	680	842	3
hasta	190	618	216	632	680	842	3
2-3	220	618	236	632	680	842	3
semanas	241	618	283	632	680	842	3
después	288	618	327	632	680	842	3
de	81	631	92	645	680	842	3
finalizadas	95	631	144	645	680	842	3
las	147	631	160	645	680	842	3
dosis.	163	631	191	645	680	842	3
Hay	194	631	212	645	680	842	3
que	215	631	233	645	680	842	3
valorar	236	631	268	645	680	842	3
la	271	631	279	645	680	842	3
presencia	282	631	327	645	680	842	3
de	81	644	92	658	680	842	3
infecciones	97	644	150	658	680	842	3
oportunistas	154	644	214	658	680	842	3
que	218	644	236	658	680	842	3
puedan	240	644	276	658	680	842	3
complicar	280	644	327	658	680	842	3
su	81	657	92	671	680	842	3
evolución.	95	657	144	671	680	842	3
El	147	657	156	671	680	842	3
diagnóstico	160	657	215	671	680	842	3
es	218	657	228	671	680	842	3
clínico	232	657	263	671	680	842	3
(13).	266	657	288	671	680	842	3
En	81	683	93	697	680	842	3
la	96	683	104	697	680	842	3
literatura	107	683	149	697	680	842	3
sobre	152	683	178	697	680	842	3
el	181	683	189	697	680	842	3
tema,	192	683	219	697	680	842	3
el	221	683	229	697	680	842	3
manejo	232	683	268	697	680	842	3
de	270	683	282	697	680	842	3
la	285	683	293	697	680	842	3
muco-	296	683	327	697	680	842	3
sitis	81	696	99	710	680	842	3
esta	101	696	120	710	680	842	3
basado	123	696	157	710	680	842	3
más	160	696	180	710	680	842	3
en	182	696	194	710	680	842	3
la	197	696	205	710	680	842	3
experiencia	207	696	260	710	680	842	3
clínica	263	696	293	710	680	842	3
que	295	696	313	710	680	842	3
en	316	696	327	710	680	842	3
ensayos	81	709	119	723	680	842	3
clínicos	122	709	158	723	680	842	3
controlados.	161	709	221	723	680	842	3
No	224	709	238	723	680	842	3
hay	242	709	258	723	680	842	3
fármacos	262	709	306	723	680	842	3
que	309	709	327	723	680	842	3
puedan	81	722	116	736	680	842	3
prevenir	120	722	159	736	680	842	3
la	163	722	171	736	680	842	3
aparición	175	722	219	736	680	842	3
de	223	722	235	736	680	842	3
mucositis,	239	722	288	736	680	842	3
los	292	722	305	736	680	842	3
que	309	722	327	736	680	842	3
hay	81	735	97	749	680	842	3
se	101	735	111	749	680	842	3
limitan	115	735	147	749	680	842	3
a	151	735	156	749	680	842	3
reducir	160	735	193	749	680	842	3
su	197	735	208	749	680	842	3
severidad,	212	735	260	749	680	842	3
a	263	735	269	749	680	842	3
controlar	273	735	316	749	680	842	3
el	319	735	327	749	680	842	3
dolor	347	111	372	125	680	842	3
y	377	111	381	125	680	842	3
a	386	111	392	125	680	842	3
eliminar	397	111	435	125	680	842	3
los	440	111	453	125	680	842	3
microorganismos	458	111	542	125	680	842	3
involucra-	547	111	594	125	680	842	3
dos.	347	124	367	138	680	842	3
El	347	150	356	164	680	842	3
tratamiento	359	150	414	164	680	842	3
será	416	150	436	164	680	842	3
preventivo	439	150	487	164	680	842	3
y	490	150	495	164	680	842	3
paliativo	497	150	536	164	680	842	3
de	539	150	551	164	680	842	3
las	553	150	566	164	680	842	3
com-	569	150	594	164	680	842	3
plicaciones.	347	163	403	177	680	842	3
Se	407	163	419	177	680	842	3
basará	423	163	455	177	680	842	3
en	459	163	470	177	680	842	3
evitar	474	163	500	177	680	842	3
los	504	163	517	177	680	842	3
factores	521	163	559	177	680	842	3
irritati-	563	163	594	177	680	842	3
vos	347	176	363	190	680	842	3
sobre	366	176	392	190	680	842	3
la	395	176	403	190	680	842	3
mucosa,	406	176	447	190	680	842	3
mantener	450	176	496	190	680	842	3
una	498	176	516	190	680	842	3
buena	519	176	549	190	680	842	3
higiene	552	176	586	190	680	842	3
y	589	176	594	190	680	842	3
mantener	347	189	393	203	680	842	3
la	396	189	404	203	680	842	3
humedad	407	189	452	203	680	842	3
sobre	456	189	482	203	680	842	3
la	485	189	493	203	680	842	3
mucosa,	496	189	537	203	680	842	3
aliviando	540	189	582	203	680	842	3
el	586	189	594	203	680	842	3
dolor	347	202	372	216	680	842	3
y	375	202	380	216	680	842	3
la	383	202	391	216	680	842	3
inflamación,	394	202	453	216	680	842	3
así	456	202	469	216	680	842	3
como	472	202	500	216	680	842	3
prevenir	503	202	541	216	680	842	3
y	544	202	549	216	680	842	3
tratar	552	202	577	216	680	842	3
las	581	202	594	216	680	842	3
infecciones	347	215	401	229	680	842	3
orales	404	215	432	229	680	842	3
cuando	435	215	471	229	680	842	3
se	474	215	485	229	680	842	3
presenten.	488	215	538	229	680	842	3
Se	347	241	359	255	680	842	3
evitarán	362	241	399	255	680	842	3
alcohol,	401	241	439	255	680	842	3
tabaco,	442	241	477	255	680	842	3
especias	480	241	520	255	680	842	3
y	523	241	528	255	680	842	3
comidas	530	241	570	255	680	842	3
muy	573	241	594	255	680	842	3
calientes.	347	254	392	268	680	842	3
Las	397	254	413	268	680	842	3
prótesis	418	254	455	268	680	842	3
removibles	460	254	512	268	680	842	3
se	517	254	527	268	680	842	3
deben	532	254	562	268	680	842	3
haber	567	254	594	268	680	842	3
quitado	347	267	383	281	680	842	3
durante	387	267	423	281	680	842	3
la	427	267	435	281	680	842	3
radioterapia	438	267	495	281	680	842	3
(15).	498	267	520	281	680	842	3
Para	524	267	545	281	680	842	3
la	548	267	556	281	680	842	3
protec-	560	267	594	281	680	842	3
ción	347	280	367	294	680	842	3
de	370	280	382	294	680	842	3
la	385	280	393	294	680	842	3
mucosa	396	280	434	294	680	842	3
se	437	280	447	294	680	842	3
pueden	450	280	486	294	680	842	3
utilizar	488	280	519	294	680	842	3
geles	522	280	547	294	680	842	3
protecto-	550	280	594	294	680	842	3
res	347	293	361	307	680	842	3
como	364	293	391	307	680	842	3
sucralfato.	394	293	443	307	680	842	3
Los	446	293	463	307	680	842	3
enjuagues	465	293	514	307	680	842	3
o	516	293	522	307	680	842	3
geles	525	293	549	307	680	842	3
con	552	293	570	307	680	842	3
lido-	572	293	594	307	680	842	3
caína	347	306	372	320	680	842	3
al	377	306	385	320	680	842	3
2%	389	306	404	320	680	842	3
en	408	306	420	320	680	842	3
solución	424	306	464	320	680	842	3
acuosa	469	306	503	320	680	842	3
pueden	507	306	543	320	680	842	3
beneficiar	547	306	594	320	680	842	3
aliviando	347	319	389	333	680	842	3
el	393	319	401	333	680	842	3
dolor,	404	319	431	333	680	842	3
así	434	319	447	333	680	842	3
como	451	319	478	333	680	842	3
los	482	319	495	333	680	842	3
enjuagues	499	319	547	333	680	842	3
con	551	319	569	333	680	842	3
anti-	572	319	594	333	680	842	3
sépticos	347	332	386	346	680	842	3
tipo	389	332	407	346	680	842	3
clorhexidina	410	332	467	346	680	842	3
al	470	332	478	346	680	842	3
0,12%.	481	332	514	346	680	842	3
Algunos	517	332	555	346	680	842	3
autores	558	332	594	346	680	842	3
han	347	345	365	359	680	842	3
evidenciado	368	345	425	359	680	842	3
cierta	428	345	454	359	680	842	3
mejoría	457	345	493	359	680	842	3
en	496	345	508	359	680	842	3
la	511	345	519	359	680	842	3
evolución	522	345	568	359	680	842	3
de	571	345	582	359	680	842	3
la	586	345	594	359	680	842	3
mucositis	347	358	392	372	680	842	3
con	394	358	412	372	680	842	3
el	414	358	422	372	680	842	3
uso	424	358	441	372	680	842	3
de	443	358	455	372	680	842	3
ciertos	457	358	488	372	680	842	3
antibióticos	490	358	544	372	680	842	3
para	546	358	567	372	680	842	3
com-	569	358	594	372	680	842	3
batir	347	371	368	385	680	842	3
la	372	371	380	385	680	842	3
sobreinfección	384	371	453	385	680	842	3
por	457	371	473	385	680	842	3
gran	477	371	499	385	680	842	3
negativos	502	371	547	385	680	842	3
o	551	371	557	385	680	842	3
las	561	371	574	385	680	842	3
mi-	578	371	594	385	680	842	3
cosis	347	384	371	398	680	842	3
como	374	384	401	398	680	842	3
la	404	384	412	398	680	842	3
polimixina,	415	384	467	398	680	842	3
la	470	384	478	398	680	842	3
tobramicina	480	384	537	398	680	842	3
o	540	384	546	398	680	842	3
la	549	384	557	398	680	842	3
anfote-	560	384	594	398	680	842	3
ricina	347	397	373	411	680	842	3
B	376	397	383	411	680	842	3
(16).	386	397	408	411	680	842	3
Igualmente	410	397	464	411	680	842	3
se	466	397	477	411	680	842	3
ha	479	397	491	411	680	842	3
visto	494	397	515	411	680	842	3
mejor	518	397	545	411	680	842	3
evolución	548	397	594	411	680	842	3
al	347	410	355	424	680	842	3
administrar	358	410	412	424	680	842	3
ciertos	416	410	447	424	680	842	3
factores	451	410	488	424	680	842	3
de	492	410	503	424	680	842	3
crecimiento	507	410	563	424	680	842	3
como	566	410	594	424	680	842	3
el	347	423	355	437	680	842	3
factor	360	423	388	437	680	842	3
estimulante	393	423	448	437	680	842	3
de	453	423	465	437	680	842	3
colonias	470	423	509	437	680	842	3
de	514	423	526	437	680	842	3
granulocitos-	531	423	594	437	680	842	3
macrófagos	347	436	404	450	680	842	3
(FEC	407	436	431	450	680	842	3
G-M)	435	436	459	450	680	842	3
y	462	436	467	450	680	842	3
factor	470	436	498	450	680	842	3
de	501	436	513	450	680	842	3
crecimiento	516	436	573	450	680	842	3
epi-	576	436	594	450	680	842	3
telial	347	449	369	463	680	842	3
(17).	372	449	394	463	680	842	3
Alteraciones	347	488	410	502	680	842	3
de	413	488	425	502	680	842	3
la	429	488	438	502	680	842	3
gustación	442	488	491	502	680	842	3
La	347	514	359	528	680	842	3
mayoría	362	514	400	528	680	842	3
de	403	514	415	528	680	842	3
los	418	514	431	528	680	842	3
pacientes	435	514	480	528	680	842	3
experimentan	483	514	548	528	680	842	3
de	551	514	562	528	680	842	3
forma	565	514	594	528	680	842	3
temprana	347	527	393	541	680	842	3
una	396	527	414	541	680	842	3
perdida	418	527	453	541	680	842	3
parcial	457	527	489	541	680	842	3
o	492	527	498	541	680	842	3
completa	502	527	546	541	680	842	3
del	550	527	564	541	680	842	3
senti-	568	527	594	541	680	842	3
do	347	540	359	554	680	842	3
del	363	540	377	554	680	842	3
gusto	381	540	408	554	680	842	3
disminuyendo	412	540	479	554	680	842	3
exponencialmente	483	540	570	554	680	842	3
des-	574	540	594	554	680	842	3
de	347	553	359	567	680	842	3
una	362	553	379	567	680	842	3
dosis	382	553	407	567	680	842	3
total	410	553	431	567	680	842	3
acumulada	434	553	487	567	680	842	3
de	490	553	502	567	680	842	3
30	505	553	517	567	680	842	3
Gy	520	553	533	567	680	842	3
(3	536	553	545	567	680	842	3
semanas)	548	553	594	567	680	842	3
(13).	347	566	369	580	680	842	3
Los	372	566	389	580	680	842	3
sabores	391	566	428	580	680	842	3
que	431	566	449	580	680	842	3
parecen	451	566	489	580	680	842	3
tener	492	566	516	580	680	842	3
un	519	566	531	580	680	842	3
mayor	533	566	563	580	680	842	3
perdi-	566	566	594	580	680	842	3
da	347	579	359	593	680	842	3
gustativa	362	579	404	593	680	842	3
son	407	579	424	593	680	842	3
el	427	579	435	593	680	842	3
amargo	437	579	474	593	680	842	3
y	477	579	482	593	680	842	3
el	485	579	493	593	680	842	3
ácido	496	579	521	593	680	842	3
frente	524	579	552	593	680	842	3
a	554	579	560	593	680	842	3
salado	563	579	594	593	680	842	3
y	347	592	352	606	680	842	3
dulce.	355	592	384	606	680	842	3
Esta	387	592	407	606	680	842	3
pérdida	410	592	446	606	680	842	3
del	449	592	463	606	680	842	3
sentido	466	592	501	606	680	842	3
del	504	592	518	606	680	842	3
gusto	521	592	548	606	680	842	3
esta	551	592	570	606	680	842	3
pro-	573	592	594	606	680	842	3
ducida	347	605	379	619	680	842	3
por	384	605	400	619	680	842	3
la	405	605	413	619	680	842	3
afectación	418	605	467	619	680	842	3
de	471	605	483	619	680	842	3
la	488	605	496	619	680	842	3
radiación	501	605	545	619	680	842	3
sobre	550	605	576	619	680	842	3
las	581	605	594	619	680	842	3
células	347	618	380	632	680	842	3
de	383	618	395	632	680	842	3
los	399	618	412	632	680	842	3
gustativos	477	618	525	632	680	842	3
de	529	618	540	632	680	842	3
las	544	618	557	632	680	842	3
papilas	560	618	594	632	680	842	3
linguales	347	631	389	645	680	842	3
pero	393	631	415	645	680	842	3
también	419	631	458	645	680	842	3
se	462	631	473	645	680	842	3
refuerza	477	631	515	645	680	842	3
en	519	631	530	645	680	842	3
el	535	631	543	645	680	842	3
momento	547	631	594	645	680	842	3
en	347	644	359	658	680	842	3
que	361	644	379	658	680	842	3
comienza	382	644	427	658	680	842	3
la	430	644	438	658	680	842	3
hiposialia	441	644	485	658	680	842	3
con	488	644	505	658	680	842	3
pérdidas	508	644	549	658	680	842	3
discretas	551	644	594	658	680	842	3
de	347	657	359	671	680	842	3
tasas	363	657	387	671	680	842	3
de	391	657	402	671	680	842	3
flujo	406	657	427	671	680	842	3
salival	430	657	459	671	680	842	3
(2).	463	657	479	671	680	842	3
Los	483	657	500	671	680	842	3
botones	504	657	542	671	680	842	3
gustativos	546	657	594	671	680	842	3
que	347	670	365	684	680	842	3
se	367	670	378	684	680	842	3
encuentran	380	670	434	684	680	842	3
principalmente	436	670	507	684	680	842	3
en	509	670	521	684	680	842	3
las	524	670	536	684	680	842	3
papilas	539	670	572	684	680	842	3
fun-	575	670	594	684	680	842	3
giformes	347	683	389	697	680	842	3
y	392	683	397	697	680	842	3
circunvaladas	401	683	465	697	680	842	3
son	469	683	486	697	680	842	3
muy	489	683	510	697	680	842	3
sensibles	514	683	557	697	680	842	3
a	560	683	566	697	680	842	3
la	569	683	577	697	680	842	3
ra-	581	683	594	697	680	842	3
diación	347	696	382	710	680	842	3
y	386	696	391	710	680	842	3
suelen	396	696	427	710	680	842	3
estar	432	696	455	710	680	842	3
afectados	459	696	505	710	680	842	3
porque	510	696	544	710	680	842	3
la	549	696	557	710	680	842	3
lengua	562	696	594	710	680	842	3
casi	347	709	365	723	680	842	3
siempre	368	709	406	723	680	842	3
suele	408	709	433	723	680	842	3
estar	435	709	458	723	680	842	3
incluida	461	709	498	723	680	842	3
en	500	709	512	723	680	842	3
el	514	709	522	723	680	842	3
campo	525	709	558	723	680	842	3
irradia-	560	709	594	723	680	842	3
do.	347	722	362	736	680	842	3
Estas	367	722	392	736	680	842	3
células	397	722	429	736	680	842	3
de	434	722	445	736	680	842	3
los	450	722	463	736	680	842	3
botones	468	722	506	736	680	842	3
gustativos	511	722	559	736	680	842	3
suelen	563	722	594	736	680	842	3
regenerarse	347	735	403	749	680	842	3
en	406	735	418	749	680	842	3
unos	421	735	445	749	680	842	3
cuatro	448	735	478	749	680	842	3
meses	482	735	512	749	680	842	3
aunque	516	735	551	749	680	842	3
el	555	735	563	749	680	842	3
grado	566	735	594	749	680	842	3
AVANCES	404	773	446	783	680	842	3
EN	448	773	460	783	680	842	3
ODONTOESTOMATOLOGÍA/113	462	773	594	783	680	842	3
AVANCES	86	59	132	70	680	842	4
EN	135	59	148	70	680	842	4
ODONTOESTOMATOLOGÍA	151	59	277	70	680	842	4
Vol.	86	71	103	82	680	842	4
24	105	71	115	82	680	842	4
-	118	71	121	82	680	842	4
Núm.	124	71	146	82	680	842	4
1	149	71	154	82	680	842	4
-	157	71	160	82	680	842	4
2008	162	71	183	82	680	842	4
de	86	111	98	125	680	842	4
afectación	103	111	152	125	680	842	4
de	157	111	168	125	680	842	4
un	173	111	185	125	680	842	4
paciente	190	111	231	125	680	842	4
a	236	111	241	125	680	842	4
otro	246	111	265	125	680	842	4
varia	270	111	292	125	680	842	4
amplia-	297	111	333	125	680	842	4
mente.	86	124	119	138	680	842	4
comienza	353	111	398	125	680	842	4
la	402	111	410	125	680	842	4
recuperación	413	111	475	125	680	842	4
del	479	111	493	125	680	842	4
tejido	496	111	522	125	680	842	4
acinar	526	111	555	125	680	842	4
entre	558	111	582	125	680	842	4
los	586	111	599	125	680	842	4
120	353	124	371	138	680	842	4
a	374	124	380	138	680	842	4
240	383	124	402	138	680	842	4
días.	405	124	427	138	680	842	4
Sin	86	150	102	164	680	842	4
embargo,	107	150	153	164	680	842	4
estas	158	150	182	164	680	842	4
alteraciones	187	150	244	164	680	842	4
casi	249	150	268	164	680	842	4
siempre	273	150	311	164	680	842	4
son	316	150	333	164	680	842	4
transitorias	86	163	139	177	680	842	4
y	143	163	147	177	680	842	4
el	151	163	159	177	680	842	4
sentido	163	163	197	177	680	842	4
del	201	163	215	177	680	842	4
gusto	219	163	246	177	680	842	4
vuelve	249	163	279	177	680	842	4
a	282	163	288	177	680	842	4
aparecer	292	163	333	177	680	842	4
gradualmente	86	176	152	190	680	842	4
recuperando	155	176	215	190	680	842	4
niveles	217	176	249	190	680	842	4
anteriores	251	176	298	190	680	842	4
aproxi-	301	176	333	190	680	842	4
madamente	86	189	144	203	680	842	4
hasta	148	189	173	203	680	842	4
un	178	189	190	203	680	842	4
año	195	189	212	203	680	842	4
después	217	189	256	203	680	842	4
de	260	189	272	203	680	842	4
finalizada	277	189	320	203	680	842	4
la	325	189	333	203	680	842	4
radioterapia.	86	202	146	216	680	842	4
La	151	202	163	216	680	842	4
recuperación	168	202	230	216	680	842	4
de	236	202	247	216	680	842	4
este	253	202	272	216	680	842	4
sentido	277	202	312	216	680	842	4
por	317	202	333	216	680	842	4
termino	86	215	123	229	680	842	4
medio	126	215	156	229	680	842	4
suele	159	215	183	229	680	842	4
estar	186	215	209	229	680	842	4
entre	211	215	236	229	680	842	4
los	238	215	252	229	680	842	4
60	254	215	267	229	680	842	4
y	269	215	274	229	680	842	4
los	277	215	290	229	680	842	4
120	293	215	311	229	680	842	4
días	314	215	333	229	680	842	4
después	86	228	125	242	680	842	4
de	128	228	140	242	680	842	4
finalizada	142	228	186	242	680	842	4
la	189	228	197	242	680	842	4
última	199	228	229	242	680	842	4
dosis.	231	228	259	242	680	842	4
Por	261	228	277	242	680	842	4
lo	279	228	288	242	680	842	4
tanto,	290	228	318	242	680	842	4
no	321	228	333	242	680	842	4
es	86	241	97	255	680	842	4
necesario	100	241	146	255	680	842	4
un	149	241	161	255	680	842	4
tratamiento	165	241	220	255	680	842	4
específico	223	241	271	255	680	842	4
para	274	241	295	255	680	842	4
esta	298	241	318	255	680	842	4
al-	321	241	333	255	680	842	4
teración	86	254	125	268	680	842	4
si	128	254	135	268	680	842	4
bien	138	254	159	268	680	842	4
se	162	254	172	268	680	842	4
deben	175	254	205	268	680	842	4
variar	208	254	234	268	680	842	4
algo	237	254	257	268	680	842	4
los	260	254	274	268	680	842	4
patrones	277	254	318	268	680	842	4
de	321	254	333	268	680	842	4
alimentación	86	267	148	281	680	842	4
y	151	267	156	281	680	842	4
realizar	159	267	193	281	680	842	4
un	196	267	208	281	680	842	4
consejo	212	267	249	281	680	842	4
dietético	252	267	293	281	680	842	4
con	296	267	314	281	680	842	4
co-	317	267	333	281	680	842	4
midas	86	280	115	294	680	842	4
con	118	280	136	294	680	842	4
apariencia	139	280	188	294	680	842	4
agradable	191	280	238	294	680	842	4
debido	241	280	274	294	680	842	4
a	277	280	282	294	680	842	4
que	286	280	303	294	680	842	4
se	307	280	317	294	680	842	4
re-	320	280	333	294	680	842	4
duce	86	293	110	307	680	842	4
el	112	293	120	307	680	842	4
apetito	123	293	155	307	680	842	4
en	158	293	169	307	680	842	4
este	172	293	191	307	680	842	4
periodo.	194	293	233	307	680	842	4
Hay	236	293	254	307	680	842	4
autores	257	293	292	307	680	842	4
que	295	293	313	307	680	842	4
han	315	293	333	307	680	842	4
aconsejado	86	306	141	320	680	842	4
suplementos	144	306	205	320	680	842	4
de	209	306	221	320	680	842	4
zinc,	225	306	246	320	680	842	4
para	250	306	271	320	680	842	4
ayudar	275	306	307	320	680	842	4
a	311	306	316	320	680	842	4
re-	320	306	333	320	680	842	4
cuperar	86	319	123	333	680	842	4
el	125	319	133	333	680	842	4
sentido	136	319	171	333	680	842	4
del	174	319	188	333	680	842	4
gusto,	191	319	220	333	680	842	4
con	223	319	241	333	680	842	4
dosis	244	319	268	333	680	842	4
de	271	319	282	333	680	842	4
100	285	319	304	333	680	842	4
mg	306	319	322	333	680	842	4
al	325	319	333	333	680	842	4
día	86	332	101	346	680	842	4
(18,19).	104	332	141	346	680	842	4
Cuando	353	150	390	164	680	842	4
disminuye	393	150	442	164	680	842	4
el	445	150	453	164	680	842	4
flujo	455	150	476	164	680	842	4
salival	479	150	507	164	680	842	4
se	510	150	520	164	680	842	4
produce	523	150	563	164	680	842	4
una	566	150	584	164	680	842	4
re-	586	150	599	164	680	842	4
ducción	353	163	391	177	680	842	4
en	394	163	405	177	680	842	4
el	408	163	416	177	680	842	4
ph	419	163	431	177	680	842	4
y	434	163	439	177	680	842	4
la	442	163	450	177	680	842	4
capacidad	453	163	502	177	680	842	4
tampón,	505	163	545	177	680	842	4
una	548	163	566	177	680	842	4
reduc-	569	163	599	177	680	842	4
ción	353	176	373	190	680	842	4
en	378	176	389	190	680	842	4
los	394	176	407	190	680	842	4
niveles	412	176	444	190	680	842	4
de	449	176	460	190	680	842	4
electrolitos,	465	176	520	190	680	842	4
cambios	524	176	565	190	680	842	4
en	570	176	581	190	680	842	4
los	586	176	599	190	680	842	4
sistemas	353	189	394	203	680	842	4
antibacterianos	398	189	471	203	680	842	4
y	475	189	480	203	680	842	4
una	484	189	502	203	680	842	4
reducción	506	189	553	203	680	842	4
en	557	189	569	203	680	842	4
la	573	189	581	203	680	842	4
se-	585	189	599	203	680	842	4
creción	353	202	388	216	680	842	4
de	393	202	405	216	680	842	4
bicarbonato.	411	202	471	216	680	842	4
Así	477	202	491	216	680	842	4
mismo,	496	202	532	216	680	842	4
se	538	202	548	216	680	842	4
producen	554	202	599	216	680	842	4
cambios	353	215	393	229	680	842	4
en	397	215	408	229	680	842	4
la	412	215	420	229	680	842	4
flora	424	215	445	229	680	842	4
bucal	448	215	474	229	680	842	4
sobre	478	215	504	229	680	842	4
todo	508	215	530	229	680	842	4
a	533	215	539	229	680	842	4
los	542	215	556	229	680	842	4
tres	559	215	577	229	680	842	4
me-	580	215	599	229	680	842	4
ses	353	228	368	242	680	842	4
postradioterapia	372	228	449	242	680	842	4
con	453	228	471	242	680	842	4
aumentos	475	228	523	242	680	842	4
en	527	228	539	242	680	842	4
las	543	228	556	242	680	842	4
colonias	560	228	599	242	680	842	4
de	353	241	364	255	680	842	4
streptococus	368	241	429	255	680	842	4
mutans,	432	241	471	255	680	842	4
lactobacillus	474	241	533	255	680	842	4
y	537	241	542	255	680	842	4
cándidas.	545	241	591	255	680	842	4
Alteraciones	86	371	149	385	680	842	4
de	152	371	165	385	680	842	4
la	168	371	177	385	680	842	4
secreción	181	371	229	385	680	842	4
salival	232	371	264	385	680	842	4
La	86	397	98	411	680	842	4
xerostomía	101	397	153	411	680	842	4
en	155	397	167	411	680	842	4
los	169	397	183	411	680	842	4
pacientes	185	397	230	411	680	842	4
irradiados	233	397	280	411	680	842	4
por	282	397	298	411	680	842	4
cáncer	301	397	333	411	680	842	4
en	86	410	98	424	680	842	4
cabeza	101	410	134	424	680	842	4
y	138	410	143	424	680	842	4
cuello	146	410	174	424	680	842	4
se	178	410	188	424	680	842	4
produce	192	410	231	424	680	842	4
por	235	410	251	424	680	842	4
la	254	410	262	424	680	842	4
pérdida	266	410	302	424	680	842	4
de	305	410	317	424	680	842	4
ta-	320	410	333	424	680	842	4
sas	86	423	102	437	680	842	4
de	104	423	116	437	680	842	4
flujo	118	423	138	437	680	842	4
salival	141	423	169	437	680	842	4
(hiposialia)	172	423	223	437	680	842	4
tras	225	423	242	437	680	842	4
la	245	423	253	437	680	842	4
inflamación	255	423	310	437	680	842	4
pro-	313	423	333	437	680	842	4
ducida	86	436	118	450	680	842	4
en	121	436	132	450	680	842	4
las	135	436	148	450	680	842	4
glándulas	150	436	196	450	680	842	4
salivales	198	436	237	450	680	842	4
incluidas	240	436	281	450	680	842	4
en	284	436	296	450	680	842	4
el	298	436	306	450	680	842	4
cam-	309	436	333	450	680	842	4
po	86	449	99	463	680	842	4
irradiado	105	449	151	463	680	842	4
(20).	157	449	181	463	680	842	4
Las	187	449	205	463	680	842	4
glándulas	211	449	260	463	680	842	4
salivales	266	449	309	463	680	842	4
son	315	449	333	463	680	842	4
sensibles	86	462	129	476	680	842	4
a	132	462	138	476	680	842	4
la	141	462	149	476	680	842	4
radioterapia	152	462	208	476	680	842	4
y	211	462	216	476	680	842	4
responden	219	462	269	476	680	842	4
a	272	462	278	476	680	842	4
dosis	281	462	305	476	680	842	4
bajas	308	462	333	476	680	842	4
de	86	475	98	489	680	842	4
radiación	103	475	147	489	680	842	4
aunque	151	475	187	489	680	842	4
sus	192	475	207	489	680	842	4
efectos	212	475	246	489	680	842	4
a	251	475	256	489	680	842	4
esas	261	475	282	489	680	842	4
dosis	287	475	311	489	680	842	4
son	316	475	333	489	680	842	4
reversibles	86	488	136	502	680	842	4
(21).	140	488	162	502	680	842	4
Su	166	488	178	502	680	842	4
origen	182	488	212	502	680	842	4
es	216	488	226	502	680	842	4
por	230	488	246	502	680	842	4
compromiso	250	488	310	502	680	842	4
vas-	314	488	333	502	680	842	4
cular	86	501	110	515	680	842	4
con	113	501	131	515	680	842	4
afectación	134	501	183	515	680	842	4
de	187	501	198	515	680	842	4
los	201	501	215	515	680	842	4
pequeños	218	501	265	515	680	842	4
vasos	268	501	295	515	680	842	4
que	298	501	316	515	680	842	4
ro-	319	501	333	515	680	842	4
dean	86	514	110	528	680	842	4
las	113	514	126	528	680	842	4
unidades	129	514	172	528	680	842	4
funcionales	176	514	230	528	680	842	4
salivales.	233	514	275	528	680	842	4
Se	278	514	290	528	680	842	4
produce	294	514	333	528	680	842	4
una	86	527	104	541	680	842	4
atrofia	107	527	137	541	680	842	4
y	139	527	144	541	680	842	4
necrosis	147	527	186	541	680	842	4
de	188	527	200	541	680	842	4
las	203	527	215	541	680	842	4
células	218	527	251	541	680	842	4
acinares	253	527	293	541	680	842	4
y	295	527	300	541	680	842	4
ducta-	303	527	333	541	680	842	4
les	86	540	99	554	680	842	4
con	103	540	121	554	680	842	4
cambios	125	540	166	554	680	842	4
en	170	540	182	554	680	842	4
el	186	540	194	554	680	842	4
tejido	198	540	224	554	680	842	4
conectivo.	229	540	277	554	680	842	4
La	282	540	293	554	680	842	4
propor-	298	540	333	554	680	842	4
ción	86	553	107	567	680	842	4
de	109	553	121	567	680	842	4
pérdida	124	553	160	567	680	842	4
de	163	553	174	567	680	842	4
flujo	177	553	197	567	680	842	4
estará	200	553	229	567	680	842	4
en	232	553	243	567	680	842	4
relación	246	553	284	567	680	842	4
a	287	553	292	567	680	842	4
la	295	553	303	567	680	842	4
canti-	306	553	333	567	680	842	4
dad	86	566	104	580	680	842	4
de	107	566	119	580	680	842	4
tejido	122	566	148	580	680	842	4
salival	151	566	179	580	680	842	4
incluido	182	566	220	580	680	842	4
en	223	566	234	580	680	842	4
el	237	566	245	580	680	842	4
campo	248	566	281	580	680	842	4
afectado	284	566	325	580	680	842	4
y	328	566	333	580	680	842	4
de	86	579	98	593	680	842	4
la	102	579	110	593	680	842	4
cantidad	114	579	155	593	680	842	4
de	160	579	171	593	680	842	4
dosis	175	579	200	593	680	842	4
suministrada.	204	579	268	593	680	842	4
A	272	579	279	593	680	842	4
dosis	283	579	308	593	680	842	4
acu-	312	579	333	593	680	842	4
mulativas	86	592	131	606	680	842	4
superiores	136	592	185	606	680	842	4
a	190	592	195	606	680	842	4
70	200	592	212	606	680	842	4
Gy	216	592	229	606	680	842	4
pueden	234	592	269	606	680	842	4
ser	274	592	288	606	680	842	4
irreversi-	292	592	333	606	680	842	4
bles	86	605	105	619	680	842	4
con	108	605	126	619	680	842	4
degeneración	129	605	193	619	680	842	4
y	196	605	201	619	680	842	4
fibrosis	204	605	238	619	680	842	4
del	240	605	255	619	680	842	4
tejido	257	605	284	619	680	842	4
glandular.	286	605	333	619	680	842	4
Se	86	631	99	645	680	842	4
suelen	102	631	132	645	680	842	4
afectar	136	631	168	645	680	842	4
más	171	631	192	645	680	842	4
las	195	631	208	645	680	842	4
glándulas	211	631	257	645	680	842	4
serosas	260	631	296	645	680	842	4
que	299	631	317	645	680	842	4
las	320	631	333	645	680	842	4
mucosas	86	644	128	658	680	842	4
volviéndose	131	644	185	658	680	842	4
la	187	644	195	658	680	842	4
saliva	198	644	223	658	680	842	4
viscosa	225	644	259	658	680	842	4
(22).	261	644	283	658	680	842	4
Hay	285	644	304	658	680	842	4
como	306	644	333	658	680	842	4
cuatro	86	657	117	671	680	842	4
fases	119	657	143	671	680	842	4
en	146	657	158	671	680	842	4
la	160	657	168	671	680	842	4
pérdida	171	657	207	671	680	842	4
de	209	657	221	671	680	842	4
la	223	657	231	671	680	842	4
función	234	657	270	671	680	842	4
glandular,	272	657	319	671	680	842	4
en	321	657	333	671	680	842	4
los	86	670	100	684	680	842	4
primeros	104	670	147	684	680	842	4
10	151	670	163	684	680	842	4
días	168	670	187	684	680	842	4
hay	191	670	208	684	680	842	4
una	212	670	230	684	680	842	4
perdida	234	670	270	684	680	842	4
de	274	670	286	684	680	842	4
flujo	290	670	311	684	680	842	4
con	315	670	333	684	680	842	4
secreción	86	683	132	697	680	842	4
de	135	683	147	697	680	842	4
amilasa,	150	683	190	697	680	842	4
hasta	193	683	219	697	680	842	4
los	222	683	236	697	680	842	4
60	239	683	251	697	680	842	4
días	255	683	274	697	680	842	4
va	277	683	288	697	680	842	4
disminu-	291	683	333	697	680	842	4
yendo	86	696	115	710	680	842	4
la	118	696	126	710	680	842	4
secreción	129	696	175	710	680	842	4
de	178	696	190	710	680	842	4
amilasa	193	696	229	710	680	842	4
con	232	696	250	710	680	842	4
progresiva	253	696	302	710	680	842	4
pérdi-	305	696	333	710	680	842	4
da	86	709	98	723	680	842	4
de	103	709	114	723	680	842	4
células	119	709	152	723	680	842	4
acinares	156	709	196	723	680	842	4
luego	200	709	227	723	680	842	4
se	231	709	242	723	680	842	4
entra	246	709	271	723	680	842	4
en	275	709	287	723	680	842	4
una	291	709	309	723	680	842	4
fase	314	709	333	723	680	842	4
que	86	722	104	736	680	842	4
no	109	722	121	736	680	842	4
cambian	126	722	168	736	680	842	4
los	173	722	186	736	680	842	4
parámetros	191	722	245	736	680	842	4
anteriores.	251	722	301	736	680	842	4
Final-	306	722	333	736	680	842	4
mente	86	735	116	749	680	842	4
hay	119	735	135	749	680	842	4
un	137	735	150	749	680	842	4
deterioro	152	735	194	749	680	842	4
del	197	735	210	749	680	842	4
funcionalismo	213	735	279	749	680	842	4
salival	281	735	309	749	680	842	4
pero	312	735	333	749	680	842	4
114	86	774	100	784	680	842	4
/AVANCES	101	774	145	784	680	842	4
EN	147	774	159	784	680	842	4
ODONTOESTOMATOLOGÍA	161	774	276	784	680	842	4
Clínicamente	353	267	415	281	680	842	4
hay	417	267	434	281	680	842	4
cierta	436	267	462	281	680	842	4
dificultad	465	267	508	281	680	842	4
para	511	267	532	281	680	842	4
desarrollar	534	267	584	281	680	842	4
las	586	267	599	281	680	842	4
funciones	353	280	399	294	680	842	4
bucales	402	280	438	294	680	842	4
pues	442	280	464	294	680	842	4
disminuye	467	280	516	294	680	842	4
la	519	280	527	294	680	842	4
humedad	530	280	576	294	680	842	4
y	579	280	584	294	680	842	4
lu-	587	280	599	294	680	842	4
brificación.	353	293	405	307	680	842	4
Hay	409	293	427	307	680	842	4
cierto	431	293	457	307	680	842	4
disconfort	461	293	509	307	680	842	4
nocturno	512	293	555	307	680	842	4
y	559	293	564	307	680	842	4
dificul-	567	293	599	307	680	842	4
tad	353	306	368	320	680	842	4
para	371	306	392	320	680	842	4
la	396	306	404	320	680	842	4
retención	408	306	452	320	680	842	4
de	456	306	468	320	680	842	4
prótesis	471	306	509	320	680	842	4
removibles,	512	306	567	320	680	842	4
los	570	306	584	320	680	842	4
la-	588	306	599	320	680	842	4
bios	353	319	372	333	680	842	4
están	375	319	401	333	680	842	4
secos	404	319	430	333	680	842	4
y	433	319	438	333	680	842	4
con	441	319	459	333	680	842	4
cierto	462	319	488	333	680	842	4
grado	491	319	519	333	680	842	4
de	522	319	533	333	680	842	4
descamación	536	319	599	333	680	842	4
y	353	332	358	346	680	842	4
la	361	332	369	346	680	842	4
lengua	372	332	404	346	680	842	4
tiene	407	332	430	346	680	842	4
un	433	332	445	346	680	842	4
aspecto	448	332	485	346	680	842	4
de	488	332	500	346	680	842	4
la	503	332	511	346	680	842	4
mucosa	514	332	552	346	680	842	4
seca	555	332	577	346	680	842	4
y	580	332	585	346	680	842	4
de	588	332	599	346	680	842	4
aspecto	353	345	390	359	680	842	4
fisurada	393	345	431	359	680	842	4
o	434	345	440	359	680	842	4
cuarteada.	443	345	493	359	680	842	4
Puede	497	345	526	359	680	842	4
haber	529	345	556	359	680	842	4
una	560	345	577	359	680	842	4
ma-	580	345	599	359	680	842	4
yor	353	358	367	372	680	842	4
vulnerabilidad	371	358	437	372	680	842	4
a	440	358	446	372	680	842	4
la	449	358	457	372	680	842	4
aparición	461	358	505	372	680	842	4
de	508	358	520	372	680	842	4
infecciones	523	358	577	372	680	842	4
ora-	580	358	599	372	680	842	4
les	353	371	366	385	680	842	4
del	369	371	383	385	680	842	4
tipo	387	371	405	385	680	842	4
de	408	371	420	385	680	842	4
las	423	371	436	385	680	842	4
candidiasis	439	371	492	385	680	842	4
(23).	495	371	517	385	680	842	4
La	353	397	364	411	680	842	4
prevención	367	397	419	411	680	842	4
de	422	397	434	411	680	842	4
estas	437	397	461	411	680	842	4
alteraciones	464	397	521	411	680	842	4
se	524	397	534	411	680	842	4
debe	537	397	560	411	680	842	4
de	563	397	575	411	680	842	4
con-	578	397	599	411	680	842	4
seguir	353	410	382	424	680	842	4
mediante	385	410	429	424	680	842	4
un	433	410	445	424	680	842	4
plan	448	410	468	424	680	842	4
de	472	410	483	424	680	842	4
tratamiento	486	410	541	424	680	842	4
radioterápi-	545	410	599	424	680	842	4
co	353	423	364	437	680	842	4
meticuloso,	367	423	422	437	680	842	4
evitando	425	423	465	437	680	842	4
la	467	423	475	437	680	842	4
radiación	478	423	522	437	680	842	4
de	524	423	536	437	680	842	4
las	538	423	551	437	680	842	4
glándulas	554	423	599	437	680	842	4
salivales	353	436	392	450	680	842	4
y	395	436	400	450	680	842	4
valorando	404	436	451	450	680	842	4
el	455	436	462	450	680	842	4
parénquima	466	436	523	450	680	842	4
salival	527	436	555	450	680	842	4
residual.	559	436	599	450	680	842	4
Si	353	449	362	463	680	842	4
existe	366	449	392	463	680	842	4
posibilidad	396	449	447	463	680	842	4
de	451	449	463	463	680	842	4
estimular	466	449	510	463	680	842	4
las	514	449	527	463	680	842	4
glándulas	531	449	576	463	680	842	4
sali-	580	449	599	463	680	842	4
vales	353	462	376	476	680	842	4
haremos	379	462	421	476	680	842	4
uso	424	462	441	476	680	842	4
de	444	462	455	476	680	842	4
los	458	462	472	476	680	842	4
sialogogos	475	462	526	476	680	842	4
como	529	462	556	476	680	842	4
la	559	462	567	476	680	842	4
anetol	570	462	599	476	680	842	4
tritiona,	353	475	389	489	680	842	4
la	392	475	400	489	680	842	4
cevimilina	403	475	450	489	680	842	4
o	453	475	459	489	680	842	4
la	462	475	470	489	680	842	4
pilocarpina	473	475	525	489	680	842	4
(24).	528	475	550	489	680	842	4
Una	553	475	572	489	680	842	4
parte	575	475	599	489	680	842	4
de	353	488	364	502	680	842	4
los	368	488	381	502	680	842	4
efectos	385	488	419	502	680	842	4
beneficiosos	423	488	482	502	680	842	4
de	485	488	497	502	680	842	4
la	500	488	508	502	680	842	4
estimulación	512	488	573	502	680	842	4
de	576	488	588	502	680	842	4
la	591	488	599	502	680	842	4
secreción	353	501	398	515	680	842	4
es	401	501	411	515	680	842	4
que	413	501	431	515	680	842	4
actúan	434	501	466	515	680	842	4
sobre	468	501	495	515	680	842	4
las	497	501	510	515	680	842	4
glándulas	513	501	558	515	680	842	4
salivales	561	501	599	515	680	842	4
menores	353	514	394	528	680	842	4
palatinas	398	514	441	528	680	842	4
y	444	514	449	528	680	842	4
de	453	514	465	528	680	842	4
alguna	469	514	501	528	680	842	4
manera	505	514	541	528	680	842	4
el	545	514	553	528	680	842	4
aumento	557	514	599	528	680	842	4
de	353	527	364	541	680	842	4
lubrificación	368	527	426	541	680	842	4
evita	429	527	451	541	680	842	4
la	454	527	462	541	680	842	4
irritación	465	527	507	541	680	842	4
sobre	510	527	537	541	680	842	4
esta	540	527	559	541	680	842	4
zona	562	527	584	541	680	842	4
de	588	527	599	541	680	842	4
la	353	540	361	554	680	842	4
mucosa.	364	540	405	554	680	842	4
Por	353	566	368	580	680	842	4
otro	371	566	390	580	680	842	4
lado,	393	566	416	580	680	842	4
están	419	566	444	580	680	842	4
los	447	566	461	580	680	842	4
sustitutos	463	566	509	580	680	842	4
de	511	566	523	580	680	842	4
la	526	566	534	580	680	842	4
saliva	536	566	562	580	680	842	4
o	565	566	571	580	680	842	4
saliva	573	566	599	580	680	842	4
artificial	353	579	390	593	680	842	4
que	393	579	411	593	680	842	4
suele	414	579	438	593	680	842	4
estar	441	579	464	593	680	842	4
compuesta	468	579	520	593	680	842	4
de	524	579	535	593	680	842	4
una	538	579	556	593	680	842	4
solución	559	579	599	593	680	842	4
acuosa	353	592	387	606	680	842	4
con	389	592	407	606	680	842	4
sales	410	592	433	606	680	842	4
minerales	436	592	482	606	680	842	4
y	485	592	490	606	680	842	4
otro	492	592	512	606	680	842	4
tipo	515	592	533	606	680	842	4
de	535	592	547	606	680	842	4
sustancias	550	592	599	606	680	842	4
protectoras	353	605	407	619	680	842	4
o	410	605	416	619	680	842	4
lubrificantes	419	605	477	619	680	842	4
como	480	605	508	619	680	842	4
la	511	605	519	619	680	842	4
glicerina,	522	605	565	619	680	842	4
la	569	605	577	619	680	842	4
mu-	580	605	599	619	680	842	4
cina	353	618	372	632	680	842	4
o	376	618	382	632	680	842	4
la	385	618	393	632	680	842	4
carboximetilcelulosa	397	618	493	632	680	842	4
(25).	497	618	519	632	680	842	4
Dependiendo	353	644	417	658	680	842	4
del	420	644	434	658	680	842	4
grado	437	644	465	658	680	842	4
de	468	644	480	658	680	842	4
hiposialia	483	644	528	658	680	842	4
se	531	644	542	658	680	842	4
pueden	545	644	580	658	680	842	4
uti-	584	644	599	658	680	842	4
lizar	353	657	372	671	680	842	4
unos	377	657	401	671	680	842	4
productos	406	657	456	671	680	842	4
u	461	657	467	671	680	842	4
otros.	471	657	500	671	680	842	4
En	505	657	518	671	680	842	4
la	523	657	531	671	680	842	4
hiposialia	536	657	583	671	680	842	4
de	588	657	599	671	680	842	4
baja	353	670	373	684	680	842	4
intensidad	376	670	427	684	680	842	4
se	430	670	441	684	680	842	4
darán	444	670	472	684	680	842	4
estimulantes	475	670	538	684	680	842	4
gustativos	541	670	590	684	680	842	4
o	593	670	599	684	680	842	4
farmacológicos.	353	683	432	697	680	842	4
En	436	683	449	697	680	842	4
la	453	683	461	697	680	842	4
de	465	683	476	697	680	842	4
tipo	480	683	499	697	680	842	4
moderado	503	683	553	697	680	842	4
se	557	683	568	697	680	842	4
darán	571	683	599	697	680	842	4
estimulantes	353	696	415	710	680	842	4
salivales	420	696	461	710	680	842	4
farmacológicos	466	696	542	710	680	842	4
y	547	696	552	710	680	842	4
sustituti-	556	696	599	710	680	842	4
vos	353	709	369	723	680	842	4
salivales	373	709	414	723	680	842	4
por	418	709	434	723	680	842	4
la	438	709	447	723	680	842	4
noche.	451	709	485	723	680	842	4
En	489	709	502	723	680	842	4
los	506	709	520	723	680	842	4
casos	524	709	552	723	680	842	4
más	556	709	576	723	680	842	4
gra-	580	709	599	723	680	842	4
ves	353	722	368	736	680	842	4
se	370	722	381	736	680	842	4
prescribirán	383	722	439	736	680	842	4
sustitutivos	442	722	495	736	680	842	4
salivales	497	722	536	736	680	842	4
por	538	722	554	736	680	842	4
el	557	722	565	736	680	842	4
día	567	722	581	736	680	842	4
y	584	722	589	736	680	842	4
la	591	722	599	736	680	842	4
noche.	353	735	385	749	680	842	4
Silvestre-Donat	434	59	498	70	680	842	5
FJ,	500	59	512	70	680	842	5
Puente	515	59	542	70	680	842	5
Sandoval	544	59	582	70	680	842	5
A.	584	59	594	70	680	842	5
Efectos	396	71	426	82	680	842	5
adversos	429	71	464	82	680	842	5
del	467	71	479	82	680	842	5
tratamiento	482	71	529	82	680	842	5
del	532	71	544	82	680	842	5
cáncer	547	71	574	82	680	842	5
oral	577	71	594	82	680	842	5
Caries	81	111	113	125	680	842	5
dentales	116	111	159	125	680	842	5
Las	81	137	97	151	680	842	5
caries	100	137	128	151	680	842	5
dentales	131	137	171	151	680	842	5
que	174	137	192	151	680	842	5
aparece	195	137	232	151	680	842	5
en	236	137	247	151	680	842	5
pacientes	250	137	295	151	680	842	5
tras	299	137	316	151	680	842	5
la	319	137	327	151	680	842	5
radioterapia	81	150	137	164	680	842	5
son	140	150	158	164	680	842	5
agresivas	161	150	205	164	680	842	5
y	208	150	213	164	680	842	5
persistentes	216	150	272	164	680	842	5
y	276	150	280	164	680	842	5
se	284	150	294	164	680	842	5
mues-	297	150	327	164	680	842	5
tran	81	163	99	177	680	842	5
en	103	163	114	177	680	842	5
individuos	118	163	166	177	680	842	5
que	169	163	187	177	680	842	5
nunca	191	163	220	177	680	842	5
habían	224	163	256	177	680	842	5
mostrado	259	163	305	177	680	842	5
pre-	308	163	327	177	680	842	5
disposición	81	176	134	190	680	842	5
a	138	176	143	190	680	842	5
estas	147	176	171	190	680	842	5
lesiones.	175	176	216	190	680	842	5
Su	220	176	232	190	680	842	5
aparición	236	176	280	190	680	842	5
esta	283	176	303	190	680	842	5
rela-	306	176	327	190	680	842	5
cionada	81	189	118	203	680	842	5
con	122	189	140	203	680	842	5
varios	144	189	171	203	680	842	5
factores,	175	189	216	203	680	842	5
aunque	220	189	256	203	680	842	5
sin	260	189	273	203	680	842	5
duda	277	189	301	203	680	842	5
es	305	189	315	203	680	842	5
la	319	189	327	203	680	842	5
hiposialia	81	202	124	216	680	842	5
la	127	202	135	216	680	842	5
que	137	202	155	216	680	842	5
mayor	157	202	187	216	680	842	5
influencia	189	202	234	216	680	842	5
tiene.	236	202	262	216	680	842	5
La	265	202	276	216	680	842	5
saliva	279	202	304	216	680	842	5
tien-	306	202	327	216	680	842	5
de	81	215	92	229	680	842	5
a	95	215	100	229	680	842	5
disminuir	103	215	147	229	680	842	5
en	150	215	161	229	680	842	5
cantidad,	164	215	208	229	680	842	5
su	210	215	221	229	680	842	5
ph,	224	215	239	229	680	842	5
los	242	215	255	229	680	842	5
electrolitos	258	215	309	229	680	842	5
y	312	215	317	229	680	842	5
la	319	215	327	229	680	842	5
inmunoproteínas.	81	228	165	242	680	842	5
Así	171	228	185	242	680	842	5
mismo,	190	228	226	242	680	842	5
puede	232	228	262	242	680	842	5
influir	267	228	294	242	680	842	5
en	299	228	311	242	680	842	5
su	316	228	327	242	680	842	5
aparición	81	241	124	255	680	842	5
la	127	241	136	255	680	842	5
falta	138	241	159	255	680	842	5
o	162	241	168	255	680	842	5
disminución	171	241	229	255	680	842	5
de	232	241	244	255	680	842	5
los	247	241	260	255	680	842	5
hábitos	263	241	298	255	680	842	5
higié-	301	241	327	255	680	842	5
nicos	81	254	106	268	680	842	5
por	110	254	126	268	680	842	5
las	129	254	142	268	680	842	5
molestias	146	254	191	268	680	842	5
que	195	254	213	268	680	842	5
padecen,	216	254	260	268	680	842	5
la	264	254	272	268	680	842	5
sustitución	276	254	327	268	680	842	5
de	81	267	92	281	680	842	5
la	96	267	104	281	680	842	5
dieta	108	267	131	281	680	842	5
habitual	135	267	173	281	680	842	5
por	177	267	193	281	680	842	5
otra	197	267	216	281	680	842	5
más	220	267	240	281	680	842	5
blanda,	244	267	279	281	680	842	5
no	283	267	296	281	680	842	5
deter-	300	267	327	281	680	842	5
gente	81	280	107	294	680	842	5
y	111	280	116	294	680	842	5
rica	120	280	138	294	680	842	5
en	142	280	153	294	680	842	5
hidratos	157	280	196	294	680	842	5
de	200	280	211	294	680	842	5
carbono	215	280	255	294	680	842	5
y	259	280	264	294	680	842	5
por	268	280	284	294	680	842	5
la	288	280	296	294	680	842	5
apari-	300	280	327	294	680	842	5
ción	81	293	101	307	680	842	5
de	104	293	116	307	680	842	5
una	119	293	137	307	680	842	5
microbiota	140	293	191	307	680	842	5
oral	194	293	212	307	680	842	5
con	215	293	233	307	680	842	5
características	236	293	304	307	680	842	5
más	307	293	327	307	680	842	5
acidogénicas	81	306	143	320	680	842	5
y	146	306	151	320	680	842	5
cariogénicas	154	306	214	320	680	842	5
(26).	217	306	240	320	680	842	5
Las	81	332	97	346	680	842	5
lesiones	100	332	138	346	680	842	5
suelen	141	332	171	346	680	842	5
aparecer	174	332	215	346	680	842	5
hacia	218	332	243	346	680	842	5
los	246	332	260	346	680	842	5
tres	262	332	280	346	680	842	5
meses	282	332	313	346	680	842	5
de	316	332	327	346	680	842	5
finalizadas	81	345	129	359	680	842	5
las	131	345	144	359	680	842	5
dosis	147	345	171	359	680	842	5
de	173	345	185	359	680	842	5
radioterapia,	187	345	246	359	680	842	5
son	249	345	266	359	680	842	5
lesiones	268	345	306	359	680	842	5
irre-	308	345	327	359	680	842	5
versibles	81	358	121	372	680	842	5
y	125	358	129	372	680	842	5
extensas	133	358	173	372	680	842	5
que	177	358	195	372	680	842	5
afectan	198	358	233	372	680	842	5
a	236	358	242	372	680	842	5
las	245	358	258	372	680	842	5
áreas	262	358	287	372	680	842	5
cervica-	290	358	327	372	680	842	5
les	81	371	94	385	680	842	5
dentales,	96	371	139	385	680	842	5
tanto	142	371	167	385	680	842	5
vestibulares	169	371	225	385	680	842	5
como	228	371	255	385	680	842	5
palatinas	258	371	301	385	680	842	5
o	303	371	310	385	680	842	5
lin-	312	371	327	385	680	842	5
guales,	81	384	115	398	680	842	5
pero	119	384	140	398	680	842	5
también	144	384	183	398	680	842	5
pueden	187	384	223	398	680	842	5
darse	227	384	253	398	680	842	5
en	257	384	268	398	680	842	5
zonas	272	384	299	398	680	842	5
poco	303	384	327	398	680	842	5
habituales	81	397	129	411	680	842	5
como	132	397	160	411	680	842	5
los	163	397	177	411	680	842	5
bordes	180	397	213	411	680	842	5
incisales	216	397	256	411	680	842	5
(27).	259	397	282	411	680	842	5
Los	81	423	98	437	680	842	5
pacientes	100	423	145	437	680	842	5
presentarán	147	423	203	437	680	842	5
hipersensibilidad	206	423	284	437	680	842	5
a	287	423	292	437	680	842	5
la	295	423	303	437	680	842	5
tem-	305	423	327	437	680	842	5
peratura	81	436	120	450	680	842	5
y	124	436	128	450	680	842	5
a	132	436	137	450	680	842	5
los	140	436	154	450	680	842	5
alimentos	157	436	203	450	680	842	5
dulces,	206	436	240	450	680	842	5
raramente	243	436	292	450	680	842	5
produ-	295	436	327	450	680	842	5
cen	81	449	98	463	680	842	5
pulpitis	101	449	135	463	680	842	5
aunque	139	449	174	463	680	842	5
pueden	178	449	213	463	680	842	5
llegar	216	449	242	463	680	842	5
a	246	449	251	463	680	842	5
destruir	255	449	290	463	680	842	5
la	294	449	302	463	680	842	5
base	305	449	327	463	680	842	5
de	81	462	92	476	680	842	5
la	96	462	104	476	680	842	5
corona	107	462	140	476	680	842	5
con	144	462	162	476	680	842	5
fracturas	165	462	207	476	680	842	5
a	210	462	215	476	680	842	5
ese	219	462	235	476	680	842	5
nivel.	238	462	263	476	680	842	5
La	81	488	92	502	680	842	5
prevención	95	488	148	502	680	842	5
de	151	488	162	502	680	842	5
estas	165	488	189	502	680	842	5
lesiones	192	488	231	502	680	842	5
debe	234	488	257	502	680	842	5
comenzar	260	488	306	502	680	842	5
con	309	488	327	502	680	842	5
la	81	501	89	515	680	842	5
motivación	92	501	145	515	680	842	5
del	149	501	163	515	680	842	5
paciente	166	501	207	515	680	842	5
y	210	501	215	515	680	842	5
los	219	501	232	515	680	842	5
consejos	236	501	278	515	680	842	5
dietéticos	282	501	327	515	680	842	5
antes	81	514	106	528	680	842	5
de	111	514	122	528	680	842	5
comenzar	127	514	173	528	680	842	5
la	178	514	186	528	680	842	5
radioterapia.	190	514	250	528	680	842	5
Se	254	514	266	528	680	842	5
debe	271	514	294	528	680	842	5
seguir	298	514	327	528	680	842	5
una	81	527	98	541	680	842	5
dieta	102	527	125	541	680	842	5
suave	128	527	155	541	680	842	5
y	158	527	163	541	680	842	5
equilibrada	166	527	219	541	680	842	5
con	222	527	240	541	680	842	5
suplementos	243	527	304	541	680	842	5
vita-	307	527	327	541	680	842	5
mínicos	81	540	118	554	680	842	5
y	122	540	127	554	680	842	5
proteicos.	131	540	178	554	680	842	5
Evitar	182	540	208	554	680	842	5
los	212	540	226	554	680	842	5
alimentos	230	540	276	554	680	842	5
cariogéni-	280	540	327	554	680	842	5
cos.	81	553	100	567	680	842	5
Se	105	553	117	567	680	842	5
deben	121	553	151	567	680	842	5
restaurar	155	553	197	567	680	842	5
los	202	553	215	567	680	842	5
dientes	220	553	254	567	680	842	5
afectados	258	553	304	567	680	842	5
me-	308	553	327	567	680	842	5
diante	81	566	109	580	680	842	5
obturaciones	112	566	173	580	680	842	5
estéticas	175	566	216	580	680	842	5
y	218	566	223	580	680	842	5
siguiendo	225	566	271	580	680	842	5
una	273	566	291	580	680	842	5
higiene	293	566	327	580	680	842	5
correcta	81	579	120	593	680	842	5
con	122	579	140	593	680	842	5
cepillado	142	579	184	593	680	842	5
dental	186	579	215	593	680	842	5
después	217	579	256	593	680	842	5
de	258	579	270	593	680	842	5
las	272	579	285	593	680	842	5
comidas	287	579	327	593	680	842	5
y	81	592	85	606	680	842	5
aplicaciones	88	592	146	606	680	842	5
tópicas	149	592	182	606	680	842	5
de	185	592	197	606	680	842	5
fluoruro	200	592	236	606	680	842	5
en	239	592	251	606	680	842	5
forma	254	592	282	606	680	842	5
de	285	592	296	606	680	842	5
gel	299	592	313	606	680	842	5
en	316	592	327	606	680	842	5
cubetas	81	605	117	619	680	842	5
y	121	605	126	619	680	842	5
usando	129	605	164	619	680	842	5
pasta	168	605	193	619	680	842	5
dentífrica	197	605	240	619	680	842	5
de	243	605	255	619	680	842	5
alto	259	605	276	619	680	842	5
contenido	280	605	327	619	680	842	5
en	81	618	92	632	680	842	5
flúor.	96	618	119	632	680	842	5
De	123	618	136	632	680	842	5
igual	140	618	163	632	680	842	5
forma	166	618	194	632	680	842	5
se	198	618	208	632	680	842	5
pueden	212	618	247	632	680	842	5
hacer	251	618	277	632	680	842	5
aplicacio-	281	618	327	632	680	842	5
nes	81	631	97	645	680	842	5
de	99	631	111	645	680	842	5
barniz	113	631	141	645	680	842	5
de	143	631	155	645	680	842	5
clorhexidina	157	631	213	645	680	842	5
de	215	631	227	645	680	842	5
forma	229	631	257	645	680	842	5
trimestral	259	631	303	645	680	842	5
(28).	305	631	327	645	680	842	5
Trismos	81	670	120	684	680	842	5
Es	81	696	92	710	680	842	5
la	95	696	103	710	680	842	5
disminución	106	696	164	710	680	842	5
de	167	696	179	710	680	842	5
la	182	696	190	710	680	842	5
apertura	193	696	232	710	680	842	5
bucal	235	696	261	710	680	842	5
que	264	696	282	710	680	842	5
se	285	696	295	710	680	842	5
puede	298	696	327	710	680	842	5
producir	81	709	120	723	680	842	5
tras	123	709	140	723	680	842	5
3-6	143	709	159	723	680	842	5
meses	161	709	192	723	680	842	5
postradiación	194	709	258	723	680	842	5
producida	261	709	309	723	680	842	5
por	311	709	327	723	680	842	5
la	81	722	89	736	680	842	5
fibrosis	91	722	125	736	680	842	5
de	127	722	139	736	680	842	5
los	141	722	155	736	680	842	5
músculos	157	722	203	736	680	842	5
masticatorios	205	722	269	736	680	842	5
y	271	722	276	736	680	842	5
de	278	722	290	736	680	842	5
la	292	722	300	736	680	842	5
ATM.	303	722	327	736	680	842	5
En	81	735	93	749	680	842	5
algunas	97	735	134	749	680	842	5
ocasiones	138	735	185	749	680	842	5
puede	189	735	218	749	680	842	5
producirse	222	735	272	749	680	842	5
una	276	735	294	749	680	842	5
limita-	297	735	327	749	680	842	5
ción	347	111	367	125	680	842	5
de	371	111	383	125	680	842	5
la	386	111	394	125	680	842	5
apertura	398	111	438	125	680	842	5
tras	441	111	459	125	680	842	5
lesiones	463	111	501	125	680	842	5
como	504	111	532	125	680	842	5
una	535	111	553	125	680	842	5
fractura	557	111	594	125	680	842	5
mandibular	347	124	401	138	680	842	5
como	404	124	431	138	680	842	5
evolución	434	124	480	138	680	842	5
de	483	124	494	138	680	842	5
osteorradionecrosis.	497	124	594	138	680	842	5
El	347	137	356	151	680	842	5
tratamiento	359	137	414	151	680	842	5
se	418	137	428	151	680	842	5
basará	431	137	463	151	680	842	5
en	466	137	478	151	680	842	5
la	481	137	489	151	680	842	5
administración	492	137	563	151	680	842	5
de	566	137	578	151	680	842	5
re-	581	137	594	151	680	842	5
lajantes	347	150	383	164	680	842	5
musculares	388	150	443	164	680	842	5
y	448	150	453	164	680	842	5
fisioterapia	458	150	509	164	680	842	5
oral.	514	150	535	164	680	842	5
Para	540	150	561	164	680	842	5
poder	566	150	594	164	680	842	5
seguir	347	163	376	177	680	842	5
la	379	163	388	177	680	842	5
evolución	391	163	437	177	680	842	5
se	440	163	451	177	680	842	5
debería	454	163	489	177	680	842	5
medir	493	163	520	177	680	842	5
la	524	163	532	177	680	842	5
distancia	536	163	578	177	680	842	5
in-	581	163	594	177	680	842	5
terincisal	347	176	389	190	680	842	5
máxima	392	176	430	190	680	842	5
antes	433	176	459	190	680	842	5
de	462	176	473	190	680	842	5
comenzar	476	176	523	190	680	842	5
la	526	176	534	190	680	842	5
radioterapia	537	176	594	190	680	842	5
para	347	189	368	203	680	842	5
poder	371	189	398	203	680	842	5
comprobar	401	189	453	203	680	842	5
si	456	189	463	203	680	842	5
se	466	189	476	203	680	842	5
pierde	479	189	508	203	680	842	5
apertura	511	189	551	203	680	842	5
y	553	189	558	203	680	842	5
si	561	189	568	203	680	842	5
se	570	189	581	203	680	842	5
va	583	189	594	203	680	842	5
recuperando	347	202	407	216	680	842	5
tras	411	202	428	216	680	842	5
el	432	202	439	216	680	842	5
tratamiento	443	202	498	216	680	842	5
(28).	501	202	523	216	680	842	5
Osteorradionecrosis	347	241	449	255	680	842	5
La	347	267	359	281	680	842	5
lesión	363	267	390	281	680	842	5
más	394	267	414	281	680	842	5
seria	418	267	440	281	680	842	5
tras	444	267	461	281	680	842	5
la	465	267	473	281	680	842	5
radioterapia	477	267	534	281	680	842	5
es	537	267	548	281	680	842	5
la	552	267	560	281	680	842	5
osteo-	563	267	594	281	680	842	5
rradionecrosis	347	280	414	294	680	842	5
(ORN).	418	280	451	294	680	842	5
Se	454	280	467	294	680	842	5
trata	470	280	492	294	680	842	5
de	495	280	507	294	680	842	5
un	510	280	522	294	680	842	5
área	526	280	546	294	680	842	5
de	550	280	561	294	680	842	5
hueso	565	280	594	294	680	842	5
expuesto,	347	293	393	307	680	842	5
al	397	293	405	307	680	842	5
menos	409	293	441	307	680	842	5
6	445	293	451	307	680	842	5
semanas,	456	293	501	307	680	842	5
en	505	293	517	307	680	842	5
un	521	293	533	307	680	842	5
campo	537	293	570	307	680	842	5
irra-	575	293	594	307	680	842	5
diado,	347	306	377	320	680	842	5
doloroso	382	306	424	320	680	842	5
y	429	306	434	320	680	842	5
con	439	306	457	320	680	842	5
frecuencia	462	306	512	320	680	842	5
con	517	306	535	320	680	842	5
infecciones	540	306	594	320	680	842	5
repetitivas.	347	319	398	333	680	842	5
Puede	400	319	430	333	680	842	5
evolucionar	432	319	487	333	680	842	5
clínicamente	489	319	549	333	680	842	5
hacia	552	319	577	333	680	842	5
fís-	580	319	594	333	680	842	5
tula	347	332	365	346	680	842	5
cutánea	368	332	406	346	680	842	5
o	409	332	415	346	680	842	5
mucosa,	418	332	459	346	680	842	5
secuestros	463	332	513	346	680	842	5
óseos	517	332	544	346	680	842	5
o	548	332	554	346	680	842	5
fractura	557	332	594	346	680	842	5
mandibular.	347	345	403	359	680	842	5
La	406	345	417	359	680	842	5
incidencia	420	345	468	359	680	842	5
en	470	345	482	359	680	842	5
mandíbula	484	345	535	359	680	842	5
según	537	345	566	359	680	842	5
auto-	568	345	594	359	680	842	5
res	347	358	361	372	680	842	5
estaría	364	358	395	372	680	842	5
entre	397	358	421	372	680	842	5
el	424	358	432	372	680	842	5
5	435	358	441	372	680	842	5
y	443	358	448	372	680	842	5
el	451	358	459	372	680	842	5
15%,	461	358	485	372	680	842	5
en	487	358	499	372	680	842	5
maxilares	501	358	546	372	680	842	5
sería	549	358	571	372	680	842	5
algo	573	358	594	372	680	842	5
más	347	371	367	385	680	842	5
baja	371	371	390	385	680	842	5
(29,30).	394	371	431	385	680	842	5
La	347	397	359	411	680	842	5
causa	361	397	389	411	680	842	5
de	391	397	403	411	680	842	5
esta	406	397	425	411	680	842	5
lesión	428	397	455	411	680	842	5
la	458	397	466	411	680	842	5
encontraríamos	468	397	543	411	680	842	5
en	546	397	557	411	680	842	5
la	560	397	568	411	680	842	5
afec-	570	397	594	411	680	842	5
tación	347	410	376	424	680	842	5
por	380	410	396	424	680	842	5
la	399	410	407	424	680	842	5
radioterapia	410	410	467	424	680	842	5
de	470	410	482	424	680	842	5
la	485	410	493	424	680	842	5
vascularización	497	410	568	424	680	842	5
ósea	571	410	594	424	680	842	5
y	347	423	352	437	680	842	5
de	356	423	367	437	680	842	5
los	371	423	385	437	680	842	5
sistemas	388	423	430	437	680	842	5
reparativos.	434	423	489	437	680	842	5
La	493	423	504	437	680	842	5
patogenia	508	423	555	437	680	842	5
de	559	423	571	437	680	842	5
esta	574	423	594	437	680	842	5
lesión	347	436	375	450	680	842	5
se	378	436	388	450	680	842	5
basa	392	436	414	450	680	842	5
en	417	436	428	450	680	842	5
la	432	436	440	450	680	842	5
conjunción	443	436	496	450	680	842	5
de	499	436	511	450	680	842	5
factores	514	436	552	450	680	842	5
como	555	436	582	450	680	842	5
la	586	436	594	450	680	842	5
radiación,	347	449	394	463	680	842	5
el	397	449	405	463	680	842	5
trauma	408	449	442	463	680	842	5
y	445	449	450	463	680	842	5
la	453	449	461	463	680	842	5
infección	464	449	507	463	680	842	5
posterior	510	449	552	463	680	842	5
del	555	449	569	463	680	842	5
hue-	572	449	594	463	680	842	5
so.	347	462	361	476	680	842	5
El	365	462	374	476	680	842	5
trauma	377	462	411	476	680	842	5
severo	415	462	445	476	680	842	5
actuaría	449	462	487	476	680	842	5
como	490	462	518	476	680	842	5
el	521	462	529	476	680	842	5
portal	532	462	560	476	680	842	5
de	563	462	575	476	680	842	5
en-	578	462	594	476	680	842	5
trada	347	475	371	489	680	842	5
de	375	475	386	489	680	842	5
los	389	475	403	489	680	842	5
microorganismos	406	475	489	489	680	842	5
al	492	475	501	489	680	842	5
hueso.	504	475	536	489	680	842	5
Actualmen-	539	475	594	489	680	842	5
te,	347	488	360	502	680	842	5
la	366	488	374	502	680	842	5
lesión	380	488	410	502	680	842	5
es	416	488	426	502	680	842	5
considerada	432	488	494	502	680	842	5
como	500	488	529	502	680	842	5
un	535	488	547	502	680	842	5
proceso	553	488	594	502	680	842	5
infeccioso	347	501	395	515	680	842	5
a	398	501	404	515	680	842	5
través	407	501	435	515	680	842	5
del	438	501	452	515	680	842	5
hueso	455	501	484	515	680	842	5
que	487	501	504	515	680	842	5
no	507	501	520	515	680	842	5
actuaría	523	501	561	515	680	842	5
de	564	501	575	515	680	842	5
ba-	578	501	594	515	680	842	5
rrera	347	514	369	528	680	842	5
debido	373	514	406	528	680	842	5
a	409	514	415	528	680	842	5
la	419	514	427	528	680	842	5
vascularización	430	514	502	528	680	842	5
comprometida	506	514	576	528	680	842	5
y	580	514	584	528	680	842	5
a	588	514	594	528	680	842	5
una	347	527	365	541	680	842	5
capacidad	368	527	417	541	680	842	5
reparativa	421	527	467	541	680	842	5
mínima.	471	527	510	541	680	842	5
El	514	527	523	541	680	842	5
trauma	527	527	561	541	680	842	5
puede	564	527	594	541	680	842	5
producirse	347	540	398	554	680	842	5
por	401	540	417	554	680	842	5
muchas	421	540	459	554	680	842	5
situaciones	463	540	516	554	680	842	5
como	520	540	548	554	680	842	5
las	552	540	565	554	680	842	5
irrita-	569	540	594	554	680	842	5
ciones	347	553	378	567	680	842	5
por	380	553	396	567	680	842	5
prótesis	399	553	436	567	680	842	5
dentales,	439	553	481	567	680	842	5
los	484	553	498	567	680	842	5
bordes	500	553	533	567	680	842	5
cortantes	535	553	579	567	680	842	5
de	582	553	594	567	680	842	5
los	347	566	360	580	680	842	5
dientes	363	566	397	580	680	842	5
o	399	566	405	580	680	842	5
por	408	566	424	580	680	842	5
una	426	566	444	580	680	842	5
manipulación	447	566	511	580	680	842	5
clínica	513	566	544	580	680	842	5
como	546	566	573	580	680	842	5
una	576	566	594	580	680	842	5
extracción	347	579	396	593	680	842	5
dental.	400	579	432	593	680	842	5
Aunque	436	579	472	593	680	842	5
existe	476	579	503	593	680	842	5
un	506	579	518	593	680	842	5
35%	522	579	543	593	680	842	5
de	546	579	558	593	680	842	5
los	562	579	575	593	680	842	5
ca-	579	579	594	593	680	842	5
sos	347	592	363	606	680	842	5
que	366	592	384	606	680	842	5
se	387	592	398	606	680	842	5
consideran	401	592	454	606	680	842	5
espontáneos	457	592	517	606	680	842	5
(31).	521	592	543	606	680	842	5
Entre	347	618	372	632	680	842	5
los	377	618	390	632	680	842	5
factores	395	618	432	632	680	842	5
que	437	618	454	632	680	842	5
incrementarían	459	618	530	632	680	842	5
su	535	618	546	632	680	842	5
aparición	550	618	594	632	680	842	5
están,	347	631	376	645	680	842	5
la	379	631	387	645	680	842	5
edad	390	631	413	645	680	842	5
avanzada,	416	631	463	645	680	842	5
las	466	631	479	645	680	842	5
dosis	482	631	507	645	680	842	5
totales	510	631	541	645	680	842	5
superiores	544	631	594	645	680	842	5
a	347	644	353	658	680	842	5
65	357	644	369	658	680	842	5
Gy,	373	644	388	658	680	842	5
la	392	644	400	658	680	842	5
inclusión	404	644	447	658	680	842	5
de	451	644	462	658	680	842	5
la	466	644	474	658	680	842	5
mandíbula	478	644	529	658	680	842	5
en	533	644	545	658	680	842	5
el	549	644	557	658	680	842	5
campo	561	644	594	658	680	842	5
irradiado,	347	657	392	671	680	842	5
el	396	657	404	671	680	842	5
Hiperfraccionamiento	408	657	511	671	680	842	5
de	515	657	527	671	680	842	5
las	531	657	544	671	680	842	5
dosis	548	657	573	671	680	842	5
y	577	657	582	671	680	842	5
la	586	657	594	671	680	842	5
combinación	347	670	409	684	680	842	5
entre	413	670	437	684	680	842	5
la	441	670	449	684	680	842	5
radioterapia	453	670	509	684	680	842	5
externa	513	670	547	684	680	842	5
y	551	670	556	684	680	842	5
braqui-	560	670	594	684	680	842	5
terapia	347	683	379	697	680	842	5
(32).	383	683	405	697	680	842	5
El	347	709	356	723	680	842	5
diagnóstico	359	709	414	723	680	842	5
se	418	709	428	723	680	842	5
basará	431	709	462	723	680	842	5
en	465	709	477	723	680	842	5
los	480	709	494	723	680	842	5
antecedentes	497	709	560	723	680	842	5
y	563	709	568	723	680	842	5
en	571	709	583	723	680	842	5
la	586	709	594	723	680	842	5
aparición	347	722	391	736	680	842	5
de	393	722	405	736	680	842	5
signos	407	722	438	736	680	842	5
clínicos.	441	722	479	736	680	842	5
Aunque	482	722	518	736	680	842	5
la	521	722	529	736	680	842	5
clínica	532	722	562	736	680	842	5
puede	564	722	594	736	680	842	5
pasar	347	735	373	749	680	842	5
desapercibida	376	735	442	749	680	842	5
al	446	735	454	749	680	842	5
principio	457	735	498	749	680	842	5
cuando	502	735	537	749	680	842	5
la	541	735	549	749	680	842	5
lesión	552	735	580	749	680	842	5
es	583	735	594	749	680	842	5
AVANCES	404	773	446	783	680	842	5
EN	448	773	460	783	680	842	5
ODONTOESTOMATOLOGÍA/115	462	773	594	783	680	842	5
AVANCES	86	59	132	70	680	842	6
EN	135	59	148	70	680	842	6
ODONTOESTOMATOLOGÍA	151	59	277	70	680	842	6
Vol.	86	71	103	82	680	842	6
24	105	71	115	82	680	842	6
-	118	71	121	82	680	842	6
Núm.	124	71	146	82	680	842	6
1	149	71	154	82	680	842	6
-	157	71	160	82	680	842	6
2008	162	71	183	82	680	842	6
muy	86	111	107	125	680	842	6
pequeña	110	111	151	125	680	842	6
o	154	111	160	125	680	842	6
puede	163	111	193	125	680	842	6
manifestarse	196	111	256	125	680	842	6
por	259	111	275	125	680	842	6
la	278	111	286	125	680	842	6
aparición	289	111	333	125	680	842	6
de	86	124	98	138	680	842	6
fístulas	102	124	135	138	680	842	6
cutáneas	138	124	181	138	680	842	6
u	185	124	191	138	680	842	6
orales,	194	124	226	138	680	842	6
celulitis	229	124	265	138	680	842	6
y	268	124	273	138	680	842	6
supuración,	277	124	333	138	680	842	6
secuestros	86	137	137	151	680	842	6
óseos	141	137	169	151	680	842	6
o	173	137	180	151	680	842	6
fracturas	184	137	226	151	680	842	6
patológicas.	230	137	288	151	680	842	6
También	292	137	333	151	680	842	6
se	86	150	97	164	680	842	6
manifiesta	101	150	150	164	680	842	6
con	154	150	172	164	680	842	6
olor	176	150	195	164	680	842	6
fétido,	199	150	229	164	680	842	6
sangrado	233	150	277	164	680	842	6
o	281	150	288	164	680	842	6
dolor	292	150	316	164	680	842	6
in-	321	150	333	164	680	842	6
tenso	86	163	112	177	680	842	6
en	116	163	127	177	680	842	6
la	131	163	139	177	680	842	6
zona.	142	163	167	177	680	842	6
Para	86	189	107	203	680	842	6
prevenir	110	189	148	203	680	842	6
su	151	189	162	203	680	842	6
aparición	165	189	208	203	680	842	6
se	211	189	222	203	680	842	6
debe	225	189	248	203	680	842	6
mejorar	251	189	287	203	680	842	6
el	290	189	298	203	680	842	6
estado	301	189	333	203	680	842	6
bucodentario	86	202	150	216	680	842	6
antes	155	202	180	216	680	842	6
del	185	202	199	216	680	842	6
tratamiento	204	202	259	216	680	842	6
con	264	202	282	216	680	842	6
radiotera-	287	202	333	216	680	842	6
pia,	86	215	104	229	680	842	6
dejando	108	215	146	229	680	842	6
suficiente	150	215	195	229	680	842	6
tiempo	199	215	233	229	680	842	6
de	237	215	248	229	680	842	6
cicatrización	252	215	311	229	680	842	6
tras	315	215	333	229	680	842	6
las	86	228	99	242	680	842	6
extracciones	103	228	162	242	680	842	6
dentales	165	228	205	242	680	842	6
o	208	228	214	242	680	842	6
la	218	228	226	242	680	842	6
cirugía	229	228	261	242	680	842	6
oral	264	228	282	242	680	842	6
(al	286	228	297	242	680	842	6
menos	301	228	333	242	680	842	6
15-20	86	241	115	255	680	842	6
días)	118	241	140	255	680	842	6
(33).	144	241	166	255	680	842	6
El	86	267	96	281	680	842	6
tratamiento	101	267	155	281	680	842	6
inicial	160	267	188	281	680	842	6
sería	193	267	215	281	680	842	6
el	220	267	228	281	680	842	6
más	233	267	253	281	680	842	6
interesante	258	267	310	281	680	842	6
con	315	267	333	281	680	842	6
limpieza	86	280	125	294	680	842	6
y	127	280	132	294	680	842	6
exéresis	135	280	172	294	680	842	6
del	174	280	188	294	680	842	6
hueso	191	280	220	294	680	842	6
necrótico	222	280	267	294	680	842	6
afectado	269	280	310	294	680	842	6
bajo	313	280	333	294	680	842	6
cobertura	86	293	132	307	680	842	6
antibiótica.	135	293	188	307	680	842	6
Algunos	191	293	229	307	680	842	6
autores	232	293	267	307	680	842	6
preconizan	270	293	322	307	680	842	6
el	325	293	333	307	680	842	6
uso	86	306	103	320	680	842	6
del	109	306	123	320	680	842	6
oxígeno	128	306	165	320	680	842	6
hiperbárico	170	306	223	320	680	842	6
durante	228	306	264	320	680	842	6
este	270	306	289	320	680	842	6
periodo.	294	306	333	320	680	842	6
Cuando	86	319	123	333	680	842	6
las	126	319	139	333	680	842	6
lesiones	142	319	180	333	680	842	6
son	183	319	200	333	680	842	6
más	203	319	223	333	680	842	6
avanzadas	226	319	273	333	680	842	6
se	277	319	287	333	680	842	6
hace	290	319	312	333	680	842	6
una	315	319	333	333	680	842	6
resección	86	332	131	346	680	842	6
en	133	332	145	346	680	842	6
el	147	332	155	346	680	842	6
área	158	332	178	346	680	842	6
afectada	180	332	220	346	680	842	6
(mandibulectomía)	222	332	311	346	680	842	6
has-	313	332	333	346	680	842	6
ta	86	345	95	359	680	842	6
márgenes	98	345	145	359	680	842	6
con	148	345	165	359	680	842	6
hueso	168	345	197	359	680	842	6
de	200	345	211	359	680	842	6
aspecto	215	345	251	359	680	842	6
vascularizado.	254	345	319	359	680	842	6
En	86	371	99	385	680	842	6
su	101	371	112	385	680	842	6
evolución,	114	371	162	385	680	842	6
las	164	371	177	385	680	842	6
lesiones	179	371	216	385	680	842	6
pueden	219	371	254	385	680	842	6
ser	256	371	270	385	680	842	6
de	272	371	284	385	680	842	6
tipo	286	371	304	385	680	842	6
cróni-	306	371	333	385	680	842	6
co	86	384	98	398	680	842	6
persistente	101	384	153	398	680	842	6
o	156	384	162	398	680	842	6
bien	166	384	186	398	680	842	6
progresar	189	384	235	398	680	842	6
de	238	384	250	398	680	842	6
forma	253	384	281	398	680	842	6
activa	284	384	312	398	680	842	6
con	315	384	333	398	680	842	6
fractura	86	397	123	411	680	842	6
patológica	126	397	176	411	680	842	6
(34).	179	397	201	411	680	842	6
LA	86	436	100	450	680	842	6
QUIMIOTERAPIA	104	436	191	450	680	842	6
El	86	462	96	476	680	842	6
papel	100	462	126	476	680	842	6
de	131	462	142	476	680	842	6
la	147	462	155	476	680	842	6
quimioterapia	160	462	225	476	680	842	6
en	230	462	242	476	680	842	6
el	246	462	254	476	680	842	6
tratamiento	259	462	314	476	680	842	6
del	319	462	333	476	680	842	6
cáncer	86	475	118	489	680	842	6
de	123	475	135	489	680	842	6
cabeza	139	475	172	489	680	842	6
y	177	475	182	489	680	842	6
cuello	186	475	215	489	680	842	6
ha	219	475	231	489	680	842	6
sido	236	475	255	489	680	842	6
controvertido	260	475	323	489	680	842	6
y	328	475	333	489	680	842	6
limitado,	86	488	128	502	680	842	6
si	131	488	138	502	680	842	6
bien	141	488	161	502	680	842	6
hasta	164	488	190	502	680	842	6
hace	192	488	215	502	680	842	6
pocos	218	488	247	502	680	842	6
años,	250	488	276	502	680	842	6
por	279	488	294	502	680	842	6
presen-	297	488	333	502	680	842	6
tar	86	501	99	515	680	842	6
su	103	501	114	515	680	842	6
efectividad	119	501	169	515	680	842	6
ante	174	501	194	515	680	842	6
tumores	199	501	238	515	680	842	6
con	242	501	260	515	680	842	6
un	264	501	277	515	680	842	6
importante	281	501	333	515	680	842	6
factor	86	514	114	528	680	842	6
de	118	514	130	528	680	842	6
crecimiento	134	514	190	528	680	842	6
y	194	514	199	528	680	842	6
una	203	514	221	528	680	842	6
elevada	225	514	261	528	680	842	6
tendencia	265	514	311	528	680	842	6
a	315	514	321	528	680	842	6
la	325	514	333	528	680	842	6
diseminación	86	527	149	541	680	842	6
a	152	527	157	541	680	842	6
distancia,	160	527	205	541	680	842	6
propiedades	207	527	265	541	680	842	6
nada	268	527	291	541	680	842	6
frecuen-	294	527	333	541	680	842	6
tes	86	540	100	554	680	842	6
en	103	540	114	554	680	842	6
los	117	540	130	554	680	842	6
tumores	133	540	172	554	680	842	6
de	175	540	186	554	680	842	6
tipo	189	540	207	554	680	842	6
epidermoide,	209	540	272	554	680	842	6
siendo	274	540	306	554	680	842	6
estos	308	540	333	554	680	842	6
los	86	553	100	567	680	842	6
más	103	553	123	567	680	842	6
prevalentes	127	553	180	567	680	842	6
en	184	553	195	567	680	842	6
cabeza	199	553	231	567	680	842	6
y	235	553	240	567	680	842	6
cuello	243	553	271	567	680	842	6
(35).	275	553	297	567	680	842	6
Actualmente	86	579	146	593	680	842	6
se	150	579	160	593	680	842	6
emplea	163	579	198	593	680	842	6
de	201	579	213	593	680	842	6
forma	216	579	244	593	680	842	6
combinada	247	579	301	593	680	842	6
con	304	579	322	593	680	842	6
el	325	579	333	593	680	842	6
tratamiento	86	592	141	606	680	842	6
locorregional	144	592	207	606	680	842	6
(cirugía	209	592	245	606	680	842	6
y	248	592	253	606	680	842	6
radioterapia),	255	592	318	606	680	842	6
de	321	592	333	606	680	842	6
forma	86	605	114	619	680	842	6
secuencial,	116	605	168	619	680	842	6
aumentando	170	605	229	619	680	842	6
los	232	605	245	619	680	842	6
resultados	247	605	295	619	680	842	6
de	297	605	309	619	680	842	6
éxito	311	605	333	619	680	842	6
o	86	618	92	632	680	842	6
incluso	95	618	129	632	680	842	6
como	132	618	160	632	680	842	6
tratamiento	163	618	218	632	680	842	6
paliativo	221	618	260	632	680	842	6
en	263	618	275	632	680	842	6
tumores	278	618	317	632	680	842	6
re-	320	618	333	632	680	842	6
currentes	86	631	131	645	680	842	6
o	134	631	140	645	680	842	6
bien	144	631	164	645	680	842	6
en	167	631	179	645	680	842	6
metástasis.	182	631	235	645	680	842	6
Así	86	657	101	671	680	842	6
mismo	104	657	138	671	680	842	6
en	141	657	153	671	680	842	6
la	157	657	165	671	680	842	6
pauta	169	657	196	671	680	842	6
del	200	657	214	671	680	842	6
tratamiento	218	657	274	671	680	842	6
quimioterá-	278	657	333	671	680	842	6
pico,	86	670	109	684	680	842	6
basándose	112	670	162	684	680	842	6
en	165	670	176	684	680	842	6
los	179	670	192	684	680	842	6
estudios	195	670	233	684	680	842	6
más	236	670	256	684	680	842	6
recientes,	258	670	303	684	680	842	6
prima	306	670	333	684	680	842	6
el	86	683	94	697	680	842	6
empleo	99	683	135	697	680	842	6
de	140	683	151	697	680	842	6
combinaciones	156	683	230	697	680	842	6
de	234	683	246	697	680	842	6
agentes	250	683	288	697	680	842	6
(poliqui-	293	683	333	697	680	842	6
mioterapia)	86	696	142	710	680	842	6
frente	146	696	174	710	680	842	6
al	178	696	186	710	680	842	6
tratamiento	191	696	247	710	680	842	6
único	251	696	278	710	680	842	6
(monoqui-	282	696	333	710	680	842	6
mioterapia),	86	709	145	723	680	842	6
buscando	150	709	197	723	680	842	6
un	202	709	214	723	680	842	6
efecto	219	709	249	723	680	842	6
sinérgico	254	709	298	723	680	842	6
de	303	709	314	723	680	842	6
los	319	709	333	723	680	842	6
fármacos	86	722	131	736	680	842	6
a	134	722	140	736	680	842	6
la	143	722	151	736	680	842	6
vez	155	722	169	736	680	842	6
que	173	722	191	736	680	842	6
la	194	722	202	736	680	842	6
disminución	205	722	264	736	680	842	6
de	267	722	279	736	680	842	6
los	282	722	295	736	680	842	6
efectos	299	722	333	736	680	842	6
adversos.	86	735	131	749	680	842	6
116	86	774	100	784	680	842	6
/AVANCES	101	774	145	784	680	842	6
EN	147	774	159	784	680	842	6
ODONTOESTOMATOLOGÍA	161	774	276	784	680	842	6
El	353	111	362	125	680	842	6
papel	367	111	392	125	680	842	6
de	397	111	409	125	680	842	6
la	414	111	422	125	680	842	6
quimioterapia	426	111	492	125	680	842	6
en	497	111	508	125	680	842	6
el	513	111	521	125	680	842	6
tratamiento	526	111	580	125	680	842	6
del	585	111	599	125	680	842	6
cáncer	353	124	385	138	680	842	6
de	388	124	400	138	680	842	6
cabeza	404	124	436	138	680	842	6
y	440	124	445	138	680	842	6
cuello	448	124	477	138	680	842	6
presenta	480	124	521	138	680	842	6
los	525	124	538	138	680	842	6
objetivos	542	124	584	138	680	842	6
de	588	124	599	138	680	842	6
disminuir	353	137	397	151	680	842	6
la	402	137	410	151	680	842	6
metástasis	416	137	466	151	680	842	6
a	471	137	477	151	680	842	6
distancia	482	137	525	151	680	842	6
y	530	137	535	151	680	842	6
aumentar	540	137	586	151	680	842	6
el	591	137	599	151	680	842	6
control	353	150	386	164	680	842	6
local.	390	150	415	164	680	842	6
Este	419	150	439	164	680	842	6
último	443	150	473	164	680	842	6
factor	476	150	504	164	680	842	6
es	507	150	518	164	680	842	6
importante	521	150	573	164	680	842	6
pues	577	150	599	164	680	842	6
un	353	163	365	177	680	842	6
elevado	367	163	404	177	680	842	6
porcentaje	406	163	456	177	680	842	6
de	459	163	470	177	680	842	6
estos	473	163	498	177	680	842	6
causan	500	163	534	177	680	842	6
la	537	163	545	177	680	842	6
muerte	547	163	581	177	680	842	6
por	583	163	599	177	680	842	6
mecanismo	353	176	408	190	680	842	6
locorregional	412	176	474	190	680	842	6
(35,36).	477	176	515	190	680	842	6
Los	353	202	370	216	680	842	6
fármacos	373	202	418	216	680	842	6
antineoplásicos	421	202	495	216	680	842	6
se	498	202	508	216	680	842	6
clasifican	512	202	556	216	680	842	6
según	559	202	588	216	680	842	6
el	591	202	599	216	680	842	6
tipo	353	215	371	229	680	842	6
de	373	215	385	229	680	842	6
células	388	215	420	229	680	842	6
sobre	423	215	449	229	680	842	6
las	452	215	465	229	680	842	6
que	467	215	485	229	680	842	6
actúan.	488	215	523	229	680	842	6
Así	525	215	540	229	680	842	6
tenemos	542	215	583	229	680	842	6
los	586	215	599	229	680	842	6
cicloindependientes	353	228	447	242	680	842	6
que	450	228	468	242	680	842	6
actúan	471	228	504	242	680	842	6
sobre	507	228	533	242	680	842	6
células	536	228	569	242	680	842	6
en	572	228	584	242	680	842	6
di-	587	228	599	242	680	842	6
visión	353	241	380	255	680	842	6
y	385	241	389	255	680	842	6
reposo.	394	241	430	255	680	842	6
Son	435	241	454	255	680	842	6
específicos	458	241	511	255	680	842	6
de	515	241	527	255	680	842	6
fase,	532	241	554	255	680	842	6
es	559	241	569	255	680	842	6
decir,	574	241	599	255	680	842	6
actúan	353	254	385	268	680	842	6
sobre	390	254	416	268	680	842	6
células	421	254	453	268	680	842	6
en	458	254	470	268	680	842	6
una	474	254	492	268	680	842	6
determinada	497	254	557	268	680	842	6
fase	561	254	581	268	680	842	6
del	585	254	599	268	680	842	6
ciclo	353	267	375	281	680	842	6
celular.	379	267	412	281	680	842	6
Y	416	267	422	281	680	842	6
los	426	267	440	281	680	842	6
ciclodependientes:	444	267	533	281	680	842	6
actúan	537	267	569	281	680	842	6
sobre	573	267	599	281	680	842	6
células	353	280	385	294	680	842	6
en	389	280	400	294	680	842	6
diversas	404	280	442	294	680	842	6
fases	445	280	469	294	680	842	6
del	473	280	487	294	680	842	6
ciclo	490	280	512	294	680	842	6
celular	516	280	547	294	680	842	6
(37).	550	280	572	294	680	842	6
Así	353	306	367	320	680	842	6
mismo,	370	306	406	320	680	842	6
los	409	306	423	320	680	842	6
fármacos	426	306	470	320	680	842	6
que	474	306	491	320	680	842	6
actúan	495	306	527	320	680	842	6
sobre	530	306	557	320	680	842	6
las	560	306	573	320	680	842	6
célu-	576	306	599	320	680	842	6
las	353	319	366	333	680	842	6
en	369	319	381	333	680	842	6
división,	384	319	423	333	680	842	6
se	426	319	436	333	680	842	6
pueden	440	319	475	333	680	842	6
clasificar	478	319	520	333	680	842	6
según	523	319	552	333	680	842	6
su	555	319	566	333	680	842	6
meca-	569	319	599	333	680	842	6
nismo	353	332	382	346	680	842	6
de	385	332	397	346	680	842	6
acción	400	332	432	346	680	842	6
en	435	332	447	346	680	842	6
(35,37):	450	332	488	346	680	842	6
—	353	358	364	372	680	842	6
Alquilantes:	370	358	425	372	680	842	6
inhiben	428	358	464	372	680	842	6
la	467	358	475	372	680	842	6
división	479	358	514	372	680	842	6
celular	518	358	549	372	680	842	6
formando	553	358	599	372	680	842	6
enlaces	370	371	405	385	680	842	6
cruzados	410	371	453	385	680	842	6
entre	458	371	482	385	680	842	6
cadenas	487	371	526	385	680	842	6
de	531	371	543	385	680	842	6
DNA	548	371	570	385	680	842	6
impi-	575	371	599	385	680	842	6
diendo	370	384	402	398	680	842	6
su	406	384	417	398	680	842	6
replicación.	420	384	475	398	680	842	6
—	353	397	364	411	680	842	6
Antimetabolitos:	370	397	445	411	680	842	6
inhiben	448	397	482	411	680	842	6
la	484	397	492	411	680	842	6
división	494	397	529	411	680	842	6
celular	531	397	562	411	680	842	6
actuan-	564	397	599	411	680	842	6
do	370	410	382	424	680	842	6
sobre	385	410	411	424	680	842	6
los	414	410	427	424	680	842	6
enzimas	430	410	468	424	680	842	6
imprescindibles	471	410	545	424	680	842	6
para	548	410	569	424	680	842	6
la	572	410	580	424	680	842	6
sín-	582	410	599	424	680	842	6
tesis	370	423	391	437	680	842	6
de	394	423	406	437	680	842	6
bases	409	423	436	437	680	842	6
púricas	440	423	474	437	680	842	6
y	477	423	482	437	680	842	6
pirimidínicas.	486	423	549	437	680	842	6
—	353	436	364	450	680	842	6
Inhibidores	370	436	423	450	680	842	6
de	425	436	437	450	680	842	6
la	439	436	447	450	680	842	6
mitosis:	450	436	487	450	680	842	6
inhiben	490	436	525	450	680	842	6
la	527	436	535	450	680	842	6
división	538	436	573	450	680	842	6
celu-	576	436	599	450	680	842	6
lar	370	449	382	463	680	842	6
actuando	385	449	430	463	680	842	6
sobre	433	449	460	463	680	842	6
los	463	449	477	463	680	842	6
microtúbulos	480	449	543	463	680	842	6
del	547	449	561	463	680	842	6
núcleo,	564	449	599	463	680	842	6
impidiendo	370	462	423	476	680	842	6
su	427	462	438	476	680	842	6
división.	441	462	480	476	680	842	6
Entre	353	488	378	502	680	842	6
los	381	488	395	502	680	842	6
fármacos	397	488	442	502	680	842	6
antineoplásicos	445	488	518	502	680	842	6
usados	521	488	555	502	680	842	6
en	558	488	569	502	680	842	6
el	572	488	580	502	680	842	6
tra-	583	488	599	502	680	842	6
tamiento	353	501	395	515	680	842	6
del	399	501	413	515	680	842	6
cáncer	417	501	449	515	680	842	6
de	453	501	465	515	680	842	6
cabeza	469	501	501	515	680	842	6
y	505	501	510	515	680	842	6
cuello	514	501	542	515	680	842	6
tenemos	546	501	587	515	680	842	6
el	591	501	599	515	680	842	6
metrotexate,	353	514	412	528	680	842	6
la	415	514	423	528	680	842	6
bleomicina,	425	514	480	528	680	842	6
el	483	514	491	528	680	842	6
cisplatino,	493	514	541	528	680	842	6
el	544	514	552	528	680	842	6
carbopla-	554	514	599	528	680	842	6
tino,	353	527	374	541	680	842	6
el	377	527	384	541	680	842	6
5-fluoruracilo,	387	527	454	541	680	842	6
la	456	527	464	541	680	842	6
gencitabina,	467	527	525	541	680	842	6
la	528	527	536	541	680	842	6
ciclofosfami-	538	527	599	541	680	842	6
da,	353	540	367	554	680	842	6
la	370	540	378	554	680	842	6
doxorubicina,	380	540	444	554	680	842	6
la	447	540	455	554	680	842	6
vincristina	457	540	505	554	680	842	6
y	507	540	512	554	680	842	6
la	515	540	523	554	680	842	6
vinblastina	525	540	575	554	680	842	6
(35).	577	540	599	554	680	842	6
Los	353	566	370	580	680	842	6
fármacos	373	566	417	580	680	842	6
antineoplásicos	420	566	494	580	680	842	6
actúan	497	566	529	580	680	842	6
sobre	532	566	558	580	680	842	6
diversas	561	566	599	580	680	842	6
fases	353	579	377	593	680	842	6
de	381	579	392	593	680	842	6
la	396	579	404	593	680	842	6
cinética	408	579	445	593	680	842	6
celular,	449	579	482	593	680	842	6
bien	486	579	506	593	680	842	6
sobre	510	579	537	593	680	842	6
una	541	579	558	593	680	842	6
o	562	579	568	593	680	842	6
varias	572	579	599	593	680	842	6
fases	353	592	377	606	680	842	6
de	381	592	393	606	680	842	6
la	397	592	405	606	680	842	6
división	409	592	445	606	680	842	6
celular	449	592	481	606	680	842	6
o	485	592	491	606	680	842	6
bien	496	592	516	606	680	842	6
sobre	520	592	546	606	680	842	6
células	551	592	583	606	680	842	6
en	588	592	599	606	680	842	6
reposo,	353	605	388	619	680	842	6
controlando	391	605	449	619	680	842	6
el	452	605	460	619	680	842	6
crecimiento	463	605	519	619	680	842	6
o	522	605	528	619	680	842	6
replicación	530	605	582	619	680	842	6
y/o	585	605	599	619	680	842	6
destruyendo	353	618	411	632	680	842	6
células	413	618	445	632	680	842	6
cancerosas;	448	618	503	632	680	842	6
pero	506	618	527	632	680	842	6
debido	529	618	561	632	680	842	6
a	564	618	569	632	680	842	6
su	572	618	582	632	680	842	6
fal-	585	618	599	632	680	842	6
ta	353	631	362	645	680	842	6
de	365	631	376	645	680	842	6
selectividad,	379	631	436	645	680	842	6
también	440	631	478	645	680	842	6
actúan	481	631	513	645	680	842	6
sobre	516	631	542	645	680	842	6
células	545	631	577	645	680	842	6
nor-	580	631	599	645	680	842	6
males	353	644	380	658	680	842	6
con	383	644	401	658	680	842	6
una	403	644	421	658	680	842	6
elevada	424	644	459	658	680	842	6
tasa	461	644	481	658	680	842	6
de	483	644	495	658	680	842	6
replicación,	497	644	551	658	680	842	6
causando	554	644	599	658	680	842	6
diversos	353	657	391	671	680	842	6
efectos	394	657	427	671	680	842	6
secundarios	430	657	486	671	680	842	6
que	489	657	507	671	680	842	6
variarán	510	657	547	671	680	842	6
en	550	657	561	671	680	842	6
función	564	657	599	671	680	842	6
de	353	670	364	684	680	842	6
la	367	670	374	684	680	842	6
dosis,	377	670	404	684	680	842	6
ciclos	406	670	433	684	680	842	6
y	435	670	440	684	680	842	6
vías	442	670	459	684	680	842	6
de	462	670	473	684	680	842	6
administración,	475	670	547	684	680	842	6
y	550	670	554	684	680	842	6
que	557	670	574	684	680	842	6
afec-	576	670	599	684	680	842	6
tarán	353	683	377	697	680	842	6
principalmente	380	683	449	697	680	842	6
a	453	683	458	697	680	842	6
los	461	683	475	697	680	842	6
sistemas	478	683	519	697	680	842	6
digestivo,	522	683	566	697	680	842	6
hema-	569	683	599	697	680	842	6
tológico,	353	696	394	710	680	842	6
renal,	397	696	423	710	680	842	6
neurológico	426	696	481	710	680	842	6
y	484	696	489	710	680	842	6
dermatológico	492	696	560	710	680	842	6
(37).	563	696	585	710	680	842	6
Las	353	722	369	736	680	842	6
complicaciones	373	722	448	736	680	842	6
orales	451	722	480	736	680	842	6
relacionadas	484	722	544	736	680	842	6
con	547	722	565	736	680	842	6
la	569	722	577	736	680	842	6
qui-	581	722	599	736	680	842	6
mioterapia	353	735	403	749	680	842	6
son	407	735	424	749	680	842	6
debidas	428	735	465	749	680	842	6
a	469	735	475	749	680	842	6
múltiples	478	735	522	749	680	842	6
factores,	525	735	566	749	680	842	6
desta-	570	735	599	749	680	842	6
Silvestre-Donat	434	59	498	70	680	842	7
FJ,	500	59	512	70	680	842	7
Puente	515	59	542	70	680	842	7
Sandoval	544	59	582	70	680	842	7
A.	584	59	594	70	680	842	7
Efectos	396	71	426	82	680	842	7
adversos	429	71	464	82	680	842	7
del	467	71	479	82	680	842	7
tratamiento	482	71	529	82	680	842	7
del	532	71	544	82	680	842	7
cáncer	547	71	574	82	680	842	7
oral	577	71	594	82	680	842	7
cando	81	111	110	125	680	842	7
la	113	111	121	125	680	842	7
lesión	124	111	153	125	680	842	7
letal	156	111	176	125	680	842	7
y	179	111	184	125	680	842	7
subletal	187	111	225	125	680	842	7
de	228	111	240	125	680	842	7
los	243	111	257	125	680	842	7
tejidos	260	111	292	125	680	842	7
orales,	295	111	327	125	680	842	7
la	81	124	89	138	680	842	7
deficiencia	94	124	145	138	680	842	7
inmunitaria	150	124	205	138	680	842	7
y	210	124	214	138	680	842	7
la	219	124	227	138	680	842	7
interferencia	232	124	292	138	680	842	7
con	297	124	315	138	680	842	7
el	319	124	327	138	680	842	7
proceso	81	137	119	151	680	842	7
normal	122	137	156	151	680	842	7
de	159	137	171	151	680	842	7
curación;	174	137	218	151	680	842	7
derivados	221	137	267	151	680	842	7
del	270	137	284	151	680	842	7
daño	288	137	312	151	680	842	7
di-	315	137	327	151	680	842	7
recto	81	150	105	164	680	842	7
de	107	150	119	164	680	842	7
los	122	150	135	164	680	842	7
tejidos	138	150	169	164	680	842	7
orales	171	150	200	164	680	842	7
secundarios	202	150	260	164	680	842	7
a	262	150	268	164	680	842	7
la	270	150	278	164	680	842	7
quimiote-	281	150	327	164	680	842	7
rapia	81	163	105	177	680	842	7
y	108	163	113	177	680	842	7
del	116	163	130	177	680	842	7
daño	133	163	158	177	680	842	7
indirecto	161	163	203	177	680	842	7
debido	207	163	240	177	680	842	7
a	243	163	249	177	680	842	7
toxicidad	252	163	295	177	680	842	7
regio-	298	163	327	177	680	842	7
nal/sistémica.	81	176	150	190	680	842	7
Estas	155	176	182	190	680	842	7
complicaciones	187	176	265	190	680	842	7
pueden	270	176	307	190	680	842	7
ser	313	176	327	190	680	842	7
agudas,	81	189	118	203	680	842	7
desarrollándose	123	189	198	203	680	842	7
durante	203	189	239	203	680	842	7
la	244	189	252	203	680	842	7
terapia,	256	189	292	203	680	842	7
o	296	189	302	203	680	842	7
bien	307	189	327	203	680	842	7
crónicas	81	202	121	216	680	842	7
(37,38).	124	202	161	216	680	842	7
Mucositis	81	241	129	255	680	842	7
oral	132	241	152	255	680	842	7
La	81	267	92	281	680	842	7
mucositis	95	267	141	281	680	842	7
oral	144	267	162	281	680	842	7
se	164	267	175	281	680	842	7
define	178	267	206	281	680	842	7
como	209	267	237	281	680	842	7
una	240	267	257	281	680	842	7
reacción	260	267	301	281	680	842	7
infla-	304	267	327	281	680	842	7
matoria	81	280	118	294	680	842	7
a	124	280	129	294	680	842	7
los	135	280	149	294	680	842	7
fármacos	154	280	200	294	680	842	7
quimioterápicos,	205	280	287	294	680	842	7
que	293	280	311	294	680	842	7
se	317	280	327	294	680	842	7
manifiesta	81	293	129	307	680	842	7
como	132	293	159	307	680	842	7
eritema	162	293	198	307	680	842	7
o	200	293	206	307	680	842	7
ulceraciones	209	293	269	307	680	842	7
orales	271	293	300	307	680	842	7
y	302	293	307	307	680	842	7
que	309	293	327	307	680	842	7
puede	81	306	110	320	680	842	7
verse	113	306	137	320	680	842	7
exacerbada	140	306	194	320	680	842	7
por	196	306	212	320	680	842	7
factores	215	306	253	320	680	842	7
locales.	255	306	291	320	680	842	7
Se	294	306	306	320	680	842	7
pre-	308	306	327	320	680	842	7
senta	81	319	106	333	680	842	7
en	111	319	122	333	680	842	7
un	127	319	139	333	680	842	7
40%	144	319	164	333	680	842	7
de	169	319	180	333	680	842	7
los	185	319	199	333	680	842	7
pacientes	203	319	248	333	680	842	7
en	253	319	265	333	680	842	7
tratamiento,	269	319	327	333	680	842	7
requiriendo	81	332	135	346	680	842	7
un	139	332	152	346	680	842	7
50%	156	332	177	346	680	842	7
de	181	332	193	346	680	842	7
éstos	197	332	222	346	680	842	7
intervención	227	332	285	346	680	842	7
médica,	289	332	327	346	680	842	7
incluyendo	81	345	132	359	680	842	7
modificación	135	345	197	359	680	842	7
oncoterápica,	199	345	264	359	680	842	7
por	267	345	283	359	680	842	7
la	286	345	294	359	680	842	7
severi-	297	345	327	359	680	842	7
dad	81	358	98	372	680	842	7
de	101	358	113	372	680	842	7
éstas.	115	358	142	372	680	842	7
Su	145	358	158	372	680	842	7
inicio	160	358	185	372	680	842	7
acontece	188	358	231	372	680	842	7
unos	234	358	257	372	680	842	7
7	260	358	266	372	680	842	7
o	268	358	274	372	680	842	7
10	277	358	289	372	680	842	7
días	292	358	311	372	680	842	7
del	313	358	327	372	680	842	7
inicio	81	371	106	385	680	842	7
de	109	371	120	385	680	842	7
la	123	371	131	385	680	842	7
quimioterapia,	134	371	203	385	680	842	7
viéndose	206	371	248	385	680	842	7
la	251	371	259	385	680	842	7
mucosa	262	371	299	385	680	842	7
labial	302	371	327	385	680	842	7
y	81	384	85	398	680	842	7
bucal,	90	384	119	398	680	842	7
la	123	384	131	398	680	842	7
lengua,	135	384	170	398	680	842	7
el	174	384	182	398	680	842	7
suelo	186	384	211	398	680	842	7
de	216	384	227	398	680	842	7
la	231	384	239	398	680	842	7
boca	243	384	267	398	680	842	7
y	271	384	276	398	680	842	7
el	280	384	288	398	680	842	7
paladar	292	384	327	398	680	842	7
blando	81	397	113	411	680	842	7
más	116	397	137	411	680	842	7
afectados	140	397	186	411	680	842	7
que	189	397	206	411	680	842	7
los	210	397	223	411	680	842	7
tejidos	226	397	257	411	680	842	7
fijos	260	397	279	411	680	842	7
más	283	397	303	411	680	842	7
que-	306	397	327	411	680	842	7
ratinizados,	81	410	135	424	680	842	7
como	137	410	164	424	680	842	7
el	167	410	175	424	680	842	7
paladar	177	410	213	424	680	842	7
duro	215	410	237	424	680	842	7
y	240	410	245	424	680	842	7
las	247	410	260	424	680	842	7
encías,	263	410	296	424	680	842	7
lo	298	410	307	424	680	842	7
que	309	410	327	424	680	842	7
puede	81	423	110	437	680	842	7
deberse	114	423	151	437	680	842	7
a	155	423	161	437	680	842	7
una	165	423	183	437	680	842	7
mayor	187	423	217	437	680	842	7
tasa	221	423	240	437	680	842	7
de	244	423	255	437	680	842	7
renovación	259	423	312	437	680	842	7
de	316	423	327	437	680	842	7
las	81	436	94	450	680	842	7
células	96	436	129	450	680	842	7
epiteliales.	132	436	181	450	680	842	7
Es	184	436	196	450	680	842	7
difícil	198	436	223	450	680	842	7
predecir	226	436	265	450	680	842	7
si	267	436	275	450	680	842	7
un	277	436	289	450	680	842	7
pacien-	292	436	327	450	680	842	7
te	81	449	89	463	680	842	7
desarrollará	94	449	150	463	680	842	7
mucositis	155	449	200	463	680	842	7
basándose	205	449	256	463	680	842	7
en	261	449	273	463	680	842	7
los	278	449	291	463	680	842	7
fárma-	296	449	327	463	680	842	7
cos,	81	462	101	476	680	842	7
si	106	462	114	476	680	842	7
bien	119	462	140	476	680	842	7
se	145	462	156	476	680	842	7
asocian	161	462	198	476	680	842	7
con	204	462	222	476	680	842	7
más	228	462	248	476	680	842	7
frecuencia	253	462	304	476	680	842	7
con	309	462	327	476	680	842	7
Metrotaxato,	81	475	138	489	680	842	7
Doxorubuicina,	141	475	211	489	680	842	7
5-Fluorouracilo,	214	475	288	489	680	842	7
Bleomi-	291	475	327	489	680	842	7
cina	81	488	100	502	680	842	7
y	104	488	109	502	680	842	7
Cisplatino	112	488	159	502	680	842	7
(39).	162	488	185	502	680	842	7
El	81	514	90	528	680	842	7
manejo	93	514	129	528	680	842	7
de	133	514	144	528	680	842	7
la	148	514	156	528	680	842	7
mucositis	159	514	205	528	680	842	7
oral	209	514	227	528	680	842	7
por	230	514	246	528	680	842	7
medio	250	514	280	528	680	842	7
de	283	514	295	528	680	842	7
méto-	298	514	327	528	680	842	7
dos	81	527	98	541	680	842	7
tópicos	100	527	135	541	680	842	7
comprende	137	527	192	541	680	842	7
la	194	527	202	541	680	842	7
limpieza	205	527	244	541	680	842	7
atraumática	246	527	303	541	680	842	7
de	305	527	317	541	680	842	7
la	319	527	327	541	680	842	7
mucosa	81	540	119	554	680	842	7
oral	123	540	141	554	680	842	7
mediante	145	540	189	554	680	842	7
enjuagues	193	540	242	554	680	842	7
suaves	246	540	278	554	680	842	7
con	282	540	300	554	680	842	7
solu-	304	540	327	554	680	842	7
ción	81	553	101	567	680	842	7
salina	103	553	130	567	680	842	7
más	133	553	153	567	680	842	7
bicarbonato	155	553	212	567	680	842	7
sódico,	214	553	248	567	680	842	7
el	251	553	259	567	680	842	7
mantenimien-	261	553	327	567	680	842	7
to	81	566	90	580	680	842	7
de	95	566	107	580	680	842	7
la	111	566	119	580	680	842	7
lubricación	124	566	177	580	680	842	7
de	182	566	193	580	680	842	7
labios	198	566	226	580	680	842	7
y	231	566	235	580	680	842	7
tejidos	240	566	271	580	680	842	7
orales	276	566	305	580	680	842	7
con	309	566	327	580	680	842	7
fármacos	81	579	125	593	680	842	7
que	131	579	149	593	680	842	7
revisten	154	579	191	593	680	842	7
la	197	579	205	593	680	842	7
mucosa	210	579	249	593	680	842	7
tipo	254	579	273	593	680	842	7
Amphojel,	278	579	327	593	680	842	7
Kaopectate,	81	592	138	606	680	842	7
películas	141	592	182	606	680	842	7
de	185	592	197	606	680	842	7
cianoacrilato,	200	592	264	606	680	842	7
y	267	592	272	606	680	842	7
el	275	592	283	606	680	842	7
alivio	286	592	310	606	680	842	7
del	313	592	327	606	680	842	7
dolor	81	605	105	619	680	842	7
e	109	605	115	619	680	842	7
inflamación	119	605	175	619	680	842	7
con	179	605	197	619	680	842	7
anestésicos	201	605	256	619	680	842	7
tópicos	260	605	295	619	680	842	7
(Lido-	299	605	327	619	680	842	7
caína,	81	618	109	632	680	842	7
Benzocaína,	111	618	168	632	680	842	7
Defenhidramina...)	171	618	259	632	680	842	7
o	261	618	267	632	680	842	7
analgésicos.	269	618	327	632	680	842	7
La	81	644	92	658	680	842	7
Palifermina,	96	644	151	658	680	842	7
o	155	644	161	658	680	842	7
factor	164	644	192	658	680	842	7
de	195	644	207	658	680	842	7
crecimiento	210	644	266	658	680	842	7
1	270	644	276	658	680	842	7
del	279	644	293	658	680	842	7
quera-	296	644	327	658	680	842	7
tinocito,	81	657	119	671	680	842	7
ha	122	657	134	671	680	842	7
sido	136	657	156	671	680	842	7
aprobado	158	657	204	671	680	842	7
recientemente	206	657	274	671	680	842	7
por	277	657	293	671	680	842	7
la	295	657	303	671	680	842	7
FDA	306	657	327	671	680	842	7
para	81	670	102	684	680	842	7
disminuir	104	670	149	684	680	842	7
la	151	670	159	684	680	842	7
prevalencia	162	670	216	684	680	842	7
y	218	670	223	684	680	842	7
duración	226	670	268	684	680	842	7
de	271	670	282	684	680	842	7
la	285	670	293	684	680	842	7
muco-	296	670	327	684	680	842	7
sitis	81	683	99	697	680	842	7
oral	102	683	120	697	680	842	7
severa	123	683	153	697	680	842	7
(40,41).	157	683	194	697	680	842	7
Diversos	81	709	121	723	680	842	7
autores	124	709	159	723	680	842	7
preconizan	162	709	214	723	680	842	7
el	217	709	225	723	680	842	7
uso	228	709	245	723	680	842	7
de	248	709	260	723	680	842	7
la	263	709	271	723	680	842	7
crioterapia,	274	709	327	723	680	842	7
empezando	81	722	136	736	680	842	7
5	139	722	146	736	680	842	7
minutos	149	722	188	736	680	842	7
antes	192	722	217	736	680	842	7
y	221	722	226	736	680	842	7
durante	229	722	266	736	680	842	7
40	269	722	282	736	680	842	7
minutos,	285	722	327	736	680	842	7
para	81	735	102	749	680	842	7
la	105	735	113	749	680	842	7
prevención	116	735	168	749	680	842	7
de	172	735	183	749	680	842	7
la	187	735	195	749	680	842	7
mucositis	198	735	244	749	680	842	7
oral	247	735	265	749	680	842	7
en	268	735	280	749	680	842	7
fármacos	283	735	327	749	680	842	7
como	347	111	375	125	680	842	7
el	379	111	387	125	680	842	7
5-Fluorouracilo,	392	111	469	125	680	842	7
cuya	474	111	496	125	680	842	7
semidesintegración	501	111	594	125	680	842	7
es	347	124	357	138	680	842	7
de	362	124	373	138	680	842	7
5	378	124	384	138	680	842	7
a	388	124	394	138	680	842	7
20	398	124	411	138	680	842	7
minutos;	415	124	457	138	680	842	7
de	461	124	473	138	680	842	7
este	478	124	497	138	680	842	7
modo	501	124	529	138	680	842	7
se	534	124	544	138	680	842	7
reduce	549	124	581	138	680	842	7
la	586	124	594	138	680	842	7
transferencia	347	137	408	151	680	842	7
vascular	411	137	450	151	680	842	7
de	453	137	464	151	680	842	7
éstos	467	137	492	151	680	842	7
fármacos	495	137	539	151	680	842	7
y	542	137	547	151	680	842	7
tóxicos	549	137	583	151	680	842	7
al	586	137	594	151	680	842	7
epitelio	347	150	381	164	680	842	7
oral	385	150	403	164	680	842	7
que	406	150	424	164	680	842	7
se	427	150	437	164	680	842	7
está	441	150	460	164	680	842	7
replicando	463	150	513	164	680	842	7
(40).	517	150	539	164	680	842	7
Infecciones	347	189	404	203	680	842	7
La	347	215	359	229	680	842	7
alteración	362	215	408	229	680	842	7
de	411	215	423	229	680	842	7
las	426	215	439	229	680	842	7
funciones	441	215	488	229	680	842	7
múltiples	490	215	534	229	680	842	7
de	537	215	548	229	680	842	7
la	551	215	559	229	680	842	7
muco-	562	215	594	229	680	842	7
sa	347	228	357	242	680	842	7
oral	360	228	378	242	680	842	7
como	381	228	409	242	680	842	7
barrera	411	228	445	242	680	842	7
protectora,	448	228	500	242	680	842	7
la	503	228	511	242	680	842	7
disfunción	514	228	563	242	680	842	7
de	566	228	578	242	680	842	7
las	581	228	594	242	680	842	7
glándulas	347	241	393	255	680	842	7
salivales	397	241	435	255	680	842	7
y	439	241	444	255	680	842	7
la	448	241	456	255	680	842	7
inmunosupresión	460	241	543	255	680	842	7
asociadas	547	241	594	255	680	842	7
a	347	254	353	268	680	842	7
la	356	254	364	268	680	842	7
quimioterapia,	367	254	436	268	680	842	7
pueden	439	254	475	268	680	842	7
desembocar	478	254	537	268	680	842	7
en	540	254	552	268	680	842	7
sobrein-	555	254	594	268	680	842	7
fecciones	347	267	392	281	680	842	7
de	396	267	408	281	680	842	7
la	412	267	420	281	680	842	7
mucositis	424	267	470	281	680	842	7
oral,	474	267	495	281	680	842	7
llegando	499	267	540	281	680	842	7
incluso	544	267	578	281	680	842	7
en	582	267	594	281	680	842	7
neutropenias	347	280	408	294	680	842	7
profundas	410	280	457	294	680	842	7
a	459	280	465	294	680	842	7
diseminarse	467	280	523	294	680	842	7
sistémicamen-	526	280	594	294	680	842	7
te.	347	293	359	307	680	842	7
Periodonto	364	293	415	307	680	842	7
y	420	293	425	307	680	842	7
afectaciones	430	293	489	307	680	842	7
periapicales	494	293	550	307	680	842	7
también	555	293	594	307	680	842	7
pueden	347	306	383	320	680	842	7
infectarse	387	306	433	320	680	842	7
durante	437	306	474	320	680	842	7
la	478	306	486	320	680	842	7
mielosupresión	490	306	563	320	680	842	7
resul-	567	306	594	320	680	842	7
tante,	347	319	373	333	680	842	7
por	376	319	392	333	680	842	7
lo	394	319	402	333	680	842	7
que	405	319	422	333	680	842	7
será	425	319	444	333	680	842	7
importante	446	319	497	333	680	842	7
el	500	319	507	333	680	842	7
tratamiento	510	319	563	333	680	842	7
odon-	566	319	594	333	680	842	7
tológico	347	332	386	346	680	842	7
preventivo	389	332	438	346	680	842	7
previo.	441	332	473	346	680	842	7
Los	476	332	493	346	680	842	7
pacientes	497	332	542	346	680	842	7
con	545	332	563	346	680	842	7
enfer-	566	332	594	346	680	842	7
medad	347	345	382	359	680	842	7
periodontal	388	345	446	359	680	842	7
crónica	452	345	490	359	680	842	7
pueden	496	345	533	359	680	842	7
desarrollar	539	345	594	359	680	842	7
enfermedades	347	358	415	372	680	842	7
agudas,	418	358	455	372	680	842	7
y	458	358	463	372	680	842	7
sus	466	358	482	372	680	842	7
consecuentes	485	358	550	372	680	842	7
secuelas	553	358	594	372	680	842	7
sistémicas,	347	371	399	385	680	842	7
sin	403	371	417	385	680	842	7
signos	421	371	451	385	680	842	7
inflamatorios	455	371	517	385	680	842	7
por	521	371	537	385	680	842	7
la	541	371	549	385	680	842	7
mielosu-	553	371	594	385	680	842	7
presión.	347	384	385	398	680	842	7
Asimismo,	389	384	439	398	680	842	7
deben	442	384	472	398	680	842	7
evaluarse	476	384	520	398	680	842	7
las	523	384	536	398	680	842	7
prótesis	540	384	577	398	680	842	7
re-	581	384	594	398	680	842	7
movibles	347	397	389	411	680	842	7
y	392	397	397	411	680	842	7
ajustarlas	400	397	445	411	680	842	7
antes	448	397	474	411	680	842	7
del	477	397	491	411	680	842	7
inicio	494	397	519	411	680	842	7
de	522	397	534	411	680	842	7
la	537	397	545	411	680	842	7
quimiote-	548	397	594	411	680	842	7
rapia,	347	410	374	424	680	842	7
para	377	410	398	424	680	842	7
evitar	400	410	426	424	680	842	7
los	429	410	442	424	680	842	7
traumas	445	410	484	424	680	842	7
sobre	487	410	513	424	680	842	7
la	516	410	524	424	680	842	7
mucosa	527	410	565	424	680	842	7
oral	568	410	586	424	680	842	7
y	589	410	594	424	680	842	7
invasión	347	423	386	437	680	842	7
microbiana	389	423	443	437	680	842	7
(35,42).	446	423	483	437	680	842	7
La	347	449	359	463	680	842	7
candidiasis	363	449	416	463	680	842	7
es	420	449	430	463	680	842	7
causada	435	449	474	463	680	842	7
por	478	449	494	463	680	842	7
el	499	449	507	463	680	842	7
sobrecrecimiento	511	449	594	463	680	842	7
de	347	462	359	476	680	842	7
Candida	362	463	403	476	680	842	7
Albicans,	406	463	451	476	680	842	7
es	454	462	464	476	680	842	7
debido	467	462	500	476	680	842	7
a	503	462	508	476	680	842	7
los	511	462	525	476	680	842	7
factores	528	462	566	476	680	842	7
men-	569	462	594	476	680	842	7
cionados	347	475	390	489	680	842	7
anteriormente,	393	475	463	489	680	842	7
así	465	475	478	489	680	842	7
como	481	475	508	489	680	842	7
por	511	475	526	489	680	842	7
la	529	475	537	489	680	842	7
antibiotico-	540	475	594	489	680	842	7
terapia	347	488	379	502	680	842	7
pautada	383	488	421	502	680	842	7
durante	425	488	461	502	680	842	7
la	465	488	473	502	680	842	7
neutropenia	476	488	533	502	680	842	7
prolongada,	536	488	594	502	680	842	7
que	347	501	365	515	680	842	7
altera	368	501	394	515	680	842	7
la	397	501	405	515	680	842	7
flora	407	501	428	515	680	842	7
oral	431	501	449	515	680	842	7
creando	452	501	491	515	680	842	7
una	493	501	511	515	680	842	7
ambiente	514	501	558	515	680	842	7
favora-	561	501	594	515	680	842	7
ble.	347	514	364	528	680	842	7
En	369	514	382	528	680	842	7
estos	387	514	411	528	680	842	7
casos	416	514	443	528	680	842	7
se	448	514	458	528	680	842	7
ha	463	514	475	528	680	842	7
observado	479	514	528	528	680	842	7
que	533	514	551	528	680	842	7
el	556	514	564	528	680	842	7
trata-	568	514	594	528	680	842	7
miento	347	527	380	541	680	842	7
con	384	527	402	541	680	842	7
Nistatina	406	527	448	541	680	842	7
es	452	527	463	541	680	842	7
incapaz	467	527	502	541	680	842	7
de	507	527	518	541	680	842	7
controlar	522	527	565	541	680	842	7
la	569	527	577	541	680	842	7
in-	581	527	594	541	680	842	7
fección;	347	540	385	554	680	842	7
se	387	540	397	554	680	842	7
opta	400	540	421	554	680	842	7
por	424	540	440	554	680	842	7
la	442	540	450	554	680	842	7
familia	453	540	484	554	680	842	7
de	487	540	498	554	680	842	7
antifúngicos	501	540	559	554	680	842	7
azoles,	562	540	594	554	680	842	7
como	347	553	375	567	680	842	7
el	378	553	386	567	680	842	7
Fluconazol,	389	553	443	567	680	842	7
que	447	553	464	567	680	842	7
según	467	553	496	567	680	842	7
los	499	553	513	567	680	842	7
últimos	516	553	551	567	680	842	7
estudios	554	553	594	567	680	842	7
presentan	347	566	394	580	680	842	7
los	397	566	411	580	680	842	7
mejores	413	566	451	580	680	842	7
resultados.	454	566	506	580	680	842	7
En	509	566	522	580	680	842	7
caso	525	566	547	580	680	842	7
de	550	566	562	580	680	842	7
riesgo	565	566	594	580	680	842	7
de	347	579	359	593	680	842	7
diseminación	364	579	427	593	680	842	7
sistémica	432	579	476	593	680	842	7
el	481	579	489	593	680	842	7
tratamiento	494	579	549	593	680	842	7
de	554	579	566	593	680	842	7
elec-	571	579	594	593	680	842	7
ción	347	592	367	606	680	842	7
será	371	592	390	606	680	842	7
la	394	592	402	606	680	842	7
Anfotericina	405	592	462	606	680	842	7
B	466	592	473	606	680	842	7
(41).	476	592	498	606	680	842	7
No	347	618	361	632	680	842	7
son	364	618	382	632	680	842	7
tampoco	385	618	428	632	680	842	7
infrecuentes	431	618	489	632	680	842	7
las	493	618	506	632	680	842	7
infecciones	509	618	563	632	680	842	7
por	566	618	582	632	680	842	7
el	586	618	594	632	680	842	7
grupo	347	631	375	645	680	842	7
del	379	631	393	645	680	842	7
herpes	397	631	429	645	680	842	7
virus	432	631	454	645	680	842	7
(VHS,	458	631	486	645	680	842	7
VVZ,	489	631	511	645	680	842	7
VEB,	514	631	538	645	680	842	7
CMV),	541	631	570	645	680	842	7
bien	573	631	594	645	680	842	7
como	347	644	374	658	680	842	7
resultado	378	644	422	658	680	842	7
de	426	644	438	658	680	842	7
una	442	644	460	658	680	842	7
reactivación	463	644	521	658	680	842	7
de	524	644	536	658	680	842	7
un	540	644	552	658	680	842	7
virus	556	644	578	658	680	842	7
la-	582	644	594	658	680	842	7
tente	347	657	371	671	680	842	7
o	374	657	380	671	680	842	7
como	384	657	411	671	680	842	7
una	414	657	432	671	680	842	7
nueva	435	657	464	671	680	842	7
infección.	467	657	513	671	680	842	7
Al	516	657	525	671	680	842	7
igual	529	657	552	671	680	842	7
que	555	657	573	671	680	842	7
con	576	657	594	671	680	842	7
otras	347	670	371	684	680	842	7
infecciones,	374	670	430	684	680	842	7
el	433	670	441	684	680	842	7
riesgo	444	670	473	684	680	842	7
de	476	670	488	684	680	842	7
diseminación	490	670	554	684	680	842	7
sistémi-	557	670	594	684	680	842	7
ca,	347	683	361	697	680	842	7
morbilidad	365	683	416	697	680	842	7
y	419	683	424	697	680	842	7
mortalidad	427	683	479	697	680	842	7
aumentan	482	683	530	697	680	842	7
con	533	683	551	697	680	842	7
el	555	683	563	697	680	842	7
grado	566	683	594	697	680	842	7
de	347	696	359	710	680	842	7
inmunosupresión	362	696	445	710	680	842	7
(39,41).	448	696	485	710	680	842	7
Las	347	722	364	736	680	842	7
lesiones	369	722	407	736	680	842	7
orales	412	722	441	736	680	842	7
por	446	722	462	736	680	842	7
VHS	467	722	488	736	680	842	7
pueden	493	722	529	736	680	842	7
variar	534	722	560	736	680	842	7
desde	565	722	594	736	680	842	7
herpes	347	735	379	749	680	842	7
labial	384	735	409	749	680	842	7
a	414	735	419	749	680	842	7
estomatitis	424	735	476	749	680	842	7
grave.	481	735	510	749	680	842	7
Éstas	515	735	540	749	680	842	7
surgen	545	735	578	749	680	842	7
si-	583	735	594	749	680	842	7
AVANCES	404	773	446	783	680	842	7
EN	448	773	460	783	680	842	7
ODONTOESTOMATOLOGÍA/117	462	773	594	783	680	842	7
AVANCES	86	59	132	70	680	842	8
EN	135	59	148	70	680	842	8
ODONTOESTOMATOLOGÍA	151	59	277	70	680	842	8
Vol.	86	71	103	82	680	842	8
24	105	71	115	82	680	842	8
-	118	71	121	82	680	842	8
Núm.	124	71	146	82	680	842	8
1	149	71	154	82	680	842	8
-	157	71	160	82	680	842	8
2008	162	71	183	82	680	842	8
multáneamente	86	111	161	125	680	842	8
al	164	111	172	125	680	842	8
tratamiento	175	111	230	125	680	842	8
quimioterápico,	233	111	307	125	680	842	8
sien-	310	111	333	125	680	842	8
do	86	124	99	138	680	842	8
la	103	124	111	138	680	842	8
terapia	115	124	147	138	680	842	8
tópica	151	124	180	138	680	842	8
insuficiente,	184	124	241	138	680	842	8
motivo	245	124	278	138	680	842	8
por	282	124	297	138	680	842	8
el	301	124	309	138	680	842	8
cual	313	124	333	138	680	842	8
se	86	137	97	151	680	842	8
opta	100	137	121	151	680	842	8
por	125	137	141	151	680	842	8
el	144	137	152	151	680	842	8
Aciclovir,	155	137	197	151	680	842	8
Valciclovir	201	137	248	151	680	842	8
vía	251	137	264	151	680	842	8
oral.	267	137	288	151	680	842	8
se	353	111	363	125	680	842	8
cuidado	367	111	405	125	680	842	8
de	409	111	420	125	680	842	8
no	424	111	436	125	680	842	8
perturbar	440	111	484	125	680	842	8
los	487	111	501	125	680	842	8
coágulos,	505	111	551	125	680	842	8
pudiendo	554	111	599	125	680	842	8
provocar	353	124	395	138	680	842	8
nuevas	398	124	431	138	680	842	8
hemorragias	434	124	494	138	680	842	8
(41).	497	124	519	138	680	842	8
Las	86	163	103	177	680	842	8
lesiones	107	163	145	177	680	842	8
orofaciales	148	163	200	177	680	842	8
por	203	163	219	177	680	842	8
VVZ	223	163	241	177	680	842	8
se	245	163	255	177	680	842	8
observan	259	163	302	177	680	842	8
varias	306	163	333	177	680	842	8
semanas	86	176	129	190	680	842	8
después	131	176	170	190	680	842	8
de	173	176	185	190	680	842	8
la	187	176	195	190	680	842	8
interrupción	198	176	256	190	680	842	8
del	258	176	272	190	680	842	8
tratamiento,	275	176	333	190	680	842	8
con	86	189	104	203	680	842	8
un	108	189	120	203	680	842	8
periodo	124	189	160	203	680	842	8
de	164	189	176	203	680	842	8
riesgo	179	189	208	203	680	842	8
elevado	212	189	248	203	680	842	8
de	252	189	264	203	680	842	8
3	267	189	274	203	680	842	8
a	277	189	283	203	680	842	8
12	287	189	299	203	680	842	8
meses	303	189	333	203	680	842	8
aproximadamente.	86	202	175	216	680	842	8
El	180	202	189	216	680	842	8
tratamiento	193	202	248	216	680	842	8
de	253	202	264	216	680	842	8
elección	269	202	308	216	680	842	8
son:	313	202	333	216	680	842	8
Aciclovir,	86	215	128	229	680	842	8
Valciclovir	131	215	178	229	680	842	8
y	182	215	187	229	680	842	8
Fanciclovir	190	215	241	229	680	842	8
(39,41).	244	215	281	229	680	842	8
Neurotoxicidad	353	163	429	177	680	842	8
Las	86	241	103	255	680	842	8
infecciones	106	241	159	255	680	842	8
por	162	241	178	255	680	842	8
virus	181	241	203	255	680	842	8
no	206	241	219	255	680	842	8
herpéticos	222	241	271	255	680	842	8
se	274	241	284	255	680	842	8
producen	287	241	333	255	680	842	8
en	86	254	98	268	680	842	8
pacientes	101	254	146	268	680	842	8
con	149	254	167	268	680	842	8
una	169	254	187	268	680	842	8
inmunosupresión	190	254	273	268	680	842	8
prolongada,	276	254	333	268	680	842	8
siendo	86	267	117	281	680	842	8
los	120	267	133	281	680	842	8
agentes	136	267	173	281	680	842	8
más	175	267	195	281	680	842	8
frecuentes	197	267	246	281	680	842	8
adenovirus	249	267	300	281	680	842	8
y	302	267	307	281	680	842	8
VPH,	310	267	333	281	680	842	8
presentando	86	280	146	294	680	842	8
lesiones	149	280	187	294	680	842	8
orales	190	280	219	294	680	842	8
de	222	280	234	294	680	842	8
aspecto	237	280	274	294	680	842	8
verrugoides	278	280	333	294	680	842	8
e	86	293	92	307	680	842	8
hiperqueratósicas.	95	293	183	307	680	842	8
La	186	293	198	307	680	842	8
cirugía	201	293	233	307	680	842	8
láser	237	293	259	307	680	842	8
y	263	293	267	307	680	842	8
la	271	293	279	307	680	842	8
crioterapia	283	293	333	307	680	842	8
son	86	306	103	320	680	842	8
efectivas	107	306	148	320	680	842	8
en	151	306	163	320	680	842	8
el	166	306	174	320	680	842	8
tratamiento	177	306	232	320	680	842	8
de	236	306	247	320	680	842	8
éstas	251	306	275	320	680	842	8
(35,41).	278	306	316	320	680	842	8
Tendencia	86	345	137	359	680	842	8
al	141	345	150	359	680	842	8
sangrado	153	345	200	359	680	842	8
Las	86	371	103	385	680	842	8
hemorragias	107	371	166	385	680	842	8
pueden	170	371	206	385	680	842	8
ocurrir	209	371	241	385	680	842	8
por	245	371	260	385	680	842	8
la	264	371	272	385	680	842	8
trombocito-	276	371	333	385	680	842	8
penia	86	384	112	398	680	842	8
o	115	384	121	398	680	842	8
la	124	384	132	398	680	842	8
coagulopatía	135	384	197	398	680	842	8
inducidas	199	384	245	398	680	842	8
por	248	384	264	398	680	842	8
la	267	384	275	398	680	842	8
quimiotera-	278	384	333	398	680	842	8
pia,	86	397	103	411	680	842	8
pudiendo	106	397	149	411	680	842	8
observarse	152	397	202	411	680	842	8
sangrado	204	397	247	411	680	842	8
espontáneo	250	397	304	411	680	842	8
cuan-	306	397	333	411	680	842	8
do	86	410	99	424	680	842	8
las	103	410	116	424	680	842	8
plaquetas	120	410	166	424	680	842	8
son	170	410	187	424	680	842	8
<	191	410	200	424	680	842	8
30.000	204	410	238	424	680	842	8
Ud/µl	242	410	268	424	680	842	8
en	272	410	283	424	680	842	8
presencia	287	410	333	424	680	842	8
de	86	423	98	437	680	842	8
gingivitis	102	423	144	437	680	842	8
o	148	423	154	437	680	842	8
periodontitis	159	423	218	437	680	842	8
preexistente.	222	423	282	437	680	842	8
Incluso	286	423	320	437	680	842	8
la	325	423	333	437	680	842	8
función	86	436	122	450	680	842	8
normal	124	436	157	450	680	842	8
o	160	436	166	450	680	842	8
la	168	436	176	450	680	842	8
higiene	179	436	213	450	680	842	8
oral	215	436	233	450	680	842	8
habitual	235	436	273	450	680	842	8
pueden	275	436	311	450	680	842	8
pro-	313	436	333	450	680	842	8
vocar	86	449	112	463	680	842	8
sangrado	116	449	160	463	680	842	8
en	164	449	176	463	680	842	8
trombocitopenias	180	449	263	463	680	842	8
graves,	267	449	301	463	680	842	8
por	305	449	321	463	680	842	8
lo	324	449	333	463	680	842	8
que	86	462	104	476	680	842	8
habrá	108	462	135	476	680	842	8
que	139	462	156	476	680	842	8
avisar	160	462	187	476	680	842	8
al	191	462	199	476	680	842	8
paciente	203	462	243	476	680	842	8
y	247	462	252	476	680	842	8
a	255	462	261	476	680	842	8
su	264	462	275	476	680	842	8
familia.	279	462	314	476	680	842	8
Por	317	462	333	476	680	842	8
otro	86	475	106	489	680	842	8
lado,	111	475	134	489	680	842	8
no	139	475	151	489	680	842	8
se	156	475	167	489	680	842	8
recomienda	171	475	228	489	680	842	8
la	233	475	241	489	680	842	8
interrupción	246	475	303	489	680	842	8
de	308	475	320	489	680	842	8
la	325	475	333	489	680	842	8
higiene	86	488	121	502	680	842	8
oral,	124	488	145	502	680	842	8
pues	149	488	172	502	680	842	8
aumentará	175	488	227	502	680	842	8
el	230	488	238	502	680	842	8
riesgo	242	488	271	502	680	842	8
de	275	488	286	502	680	842	8
infección	290	488	333	502	680	842	8
oral	86	501	104	515	680	842	8
y	108	501	113	515	680	842	8
sistémica	116	501	160	515	680	842	8
por	164	501	180	515	680	842	8
el	183	501	191	515	680	842	8
acumulo	194	501	236	515	680	842	8
de	240	501	251	515	680	842	8
placa	255	501	280	515	680	842	8
bacteriana	283	501	333	515	680	842	8
y,	86	514	93	528	680	842	8
asimismo,	97	514	146	528	680	842	8
más	149	514	169	528	680	842	8
sangrado	173	514	217	528	680	842	8
(38).	221	514	243	528	680	842	8
Las	86	540	103	554	680	842	8
úlceras	106	540	140	554	680	842	8
presentes	143	540	189	554	680	842	8
en	192	540	204	554	680	842	8
los	207	540	221	554	680	842	8
tejidos	224	540	255	554	680	842	8
blandos	258	540	296	554	680	842	8
podrán	299	540	333	554	680	842	8
producir	86	553	126	567	680	842	8
sangrados	130	553	179	567	680	842	8
severos,	182	553	221	567	680	842	8
dependiendo	224	553	287	567	680	842	8
de	290	553	302	567	680	842	8
las	305	553	318	567	680	842	8
le-	321	553	333	567	680	842	8
siones.	86	566	119	580	680	842	8
Vasoconstrictores	86	592	170	606	680	842	8
como	173	592	200	606	680	842	8
la	203	592	211	606	680	842	8
Epinefrina	213	592	261	606	680	842	8
tópica,	264	592	296	606	680	842	8
protec-	299	592	333	606	680	842	8
tores	86	605	110	619	680	842	8
tisulares	114	605	154	619	680	842	8
mucoadherentes	158	605	238	619	680	842	8
tipo	243	605	261	619	680	842	8
Cianoacrilatos	265	605	333	619	680	842	8
que	86	618	104	632	680	842	8
sellan	107	618	134	632	680	842	8
sitios	137	618	162	632	680	842	8
sangrantes	165	618	217	632	680	842	8
y	220	618	225	632	680	842	8
protegen	228	618	270	632	680	842	8
los	273	618	287	632	680	842	8
coágulos	290	618	333	632	680	842	8
formados,	86	631	135	645	680	842	8
y	139	631	144	645	680	842	8
por	148	631	164	645	680	842	8
último	168	631	198	645	680	842	8
fármacos	202	631	247	645	680	842	8
favorecedores	251	631	317	645	680	842	8
de	321	631	333	645	680	842	8
la	86	644	94	658	680	842	8
coagulación	100	644	158	658	680	842	8
como	163	644	190	658	680	842	8
trombina	195	644	238	658	680	842	8
tópica	244	644	273	658	680	842	8
o	278	644	284	658	680	842	8
colágeno	289	644	333	658	680	842	8
hemostático	86	657	145	671	680	842	8
que	149	657	166	671	680	842	8
organicen	170	657	217	671	680	842	8
y	221	657	226	671	680	842	8
estabilicen	229	657	279	671	680	842	8
los	283	657	296	671	680	842	8
coágu-	300	657	333	671	680	842	8
los,	86	670	103	684	680	842	8
constituyen	107	670	162	684	680	842	8
el	166	670	174	684	680	842	8
tratamiento	178	670	233	684	680	842	8
de	236	670	248	684	680	842	8
elección	252	670	291	684	680	842	8
ante	295	670	316	684	680	842	8
las	320	670	333	684	680	842	8
hemorragias	86	683	146	697	680	842	8
(40).	149	683	171	697	680	842	8
La	86	709	98	723	680	842	8
realización	101	709	152	723	680	842	8
de	155	709	167	723	680	842	8
enjuagues	170	709	219	723	680	842	8
con	222	709	240	723	680	842	8
Peróxido	243	709	284	723	680	842	8
de	288	709	299	723	680	842	8
Hidró-	303	709	333	723	680	842	8
geno	86	722	110	736	680	842	8
rebajado	113	722	154	736	680	842	8
al	157	722	165	736	680	842	8
3%	168	722	182	736	680	842	8
puede	185	722	214	736	680	842	8
ayudar	217	722	249	736	680	842	8
a	252	722	258	736	680	842	8
limpiar	260	722	293	736	680	842	8
las	296	722	309	736	680	842	8
heri-	311	722	333	736	680	842	8
das	86	735	103	749	680	842	8
y	106	735	111	749	680	842	8
eliminar	114	735	152	749	680	842	8
los	155	735	168	749	680	842	8
restos	171	735	199	749	680	842	8
de	202	735	214	749	680	842	8
sangre,	217	735	252	749	680	842	8
pero	255	735	276	749	680	842	8
debe	279	735	302	749	680	842	8
tener-	305	735	333	749	680	842	8
118	86	774	100	784	680	842	8
/AVANCES	101	774	145	784	680	842	8
EN	147	774	159	784	680	842	8
ODONTOESTOMATOLOGÍA	161	774	276	784	680	842	8
Ciertos	353	189	389	203	680	842	8
quimioterápicos	396	189	479	203	680	842	8
como	485	189	514	203	680	842	8
la	521	189	529	203	680	842	8
vincristina	535	189	588	203	680	842	8
y	595	189	599	203	680	842	8
vinblastina	353	202	403	216	680	842	8
pueden	409	202	445	216	680	842	8
causar	450	202	482	216	680	842	8
neurotoxicidad	487	202	558	216	680	842	8
directa,	564	202	599	216	680	842	8
apareciendo	353	215	411	229	680	842	8
dolores	415	215	450	229	680	842	8
mandibulares	453	215	518	229	680	842	8
profundos	521	215	570	229	680	842	8
y	573	215	578	229	680	842	8
pal-	581	215	599	229	680	842	8
pitantes.	353	228	393	242	680	842	8
Asimismo,	398	228	448	242	680	842	8
el	452	228	460	242	680	842	8
dolor	464	228	489	242	680	842	8
pulpar	493	228	523	242	680	842	8
podrá	528	228	555	242	680	842	8
verse	560	228	584	242	680	842	8
si-	588	228	599	242	680	842	8
mulado,	353	241	392	255	680	842	8
por	396	241	412	255	680	842	8
lo	417	241	425	255	680	842	8
que	430	241	447	255	680	842	8
será	452	241	471	255	680	842	8
importante	476	241	528	255	680	842	8
la	532	241	540	255	680	842	8
exploración	545	241	599	255	680	842	8
oral	353	254	371	268	680	842	8
completa	375	254	420	268	680	842	8
para	425	254	446	268	680	842	8
descartarse	450	254	506	268	680	842	8
procesos	510	254	554	268	680	842	8
pulpares	558	254	599	268	680	842	8
agudos	353	267	388	281	680	842	8
o	394	267	400	281	680	842	8
subagudos,	405	267	461	281	680	842	8
en	466	267	478	281	680	842	8
cuyo	483	267	506	281	680	842	8
caso,	511	267	537	281	680	842	8
la	542	267	550	281	680	842	8
labor	555	267	580	281	680	842	8
del	585	267	599	281	680	842	8
odontólogo	353	280	409	294	680	842	8
debe	413	280	437	294	680	842	8
encaminarse	441	280	503	294	680	842	8
al	507	280	515	294	680	842	8
apoyo	519	280	548	294	680	842	8
psicológi-	552	280	599	294	680	842	8
co	353	293	364	307	680	842	8
del	368	293	382	307	680	842	8
paciente	385	293	426	307	680	842	8
y	430	293	435	307	680	842	8
al	438	293	446	307	680	842	8
control	449	293	483	307	680	842	8
del	487	293	501	307	680	842	8
dolor.	504	293	531	307	680	842	8
Los	535	293	552	307	680	842	8
síntomas	555	293	599	307	680	842	8
suelen	353	306	384	320	680	842	8
remitir	387	306	419	320	680	842	8
una	422	306	439	320	680	842	8
semana	442	306	480	320	680	842	8
después	483	306	522	320	680	842	8
del	525	306	539	320	680	842	8
cese	542	306	563	320	680	842	8
del	566	306	580	320	680	842	8
tra-	583	306	599	320	680	842	8
tamiento.	353	319	398	333	680	842	8
Ocasionalmente	353	345	431	359	680	842	8
pueden	434	345	470	359	680	842	8
apreciarse	474	345	523	359	680	842	8
periodos	526	345	568	359	680	842	8
de	572	345	583	359	680	842	8
hi-	587	345	599	359	680	842	8
persensibilidad	353	358	424	372	680	842	8
dental	427	358	457	372	680	842	8
varias	461	358	488	372	680	842	8
semanas	492	358	534	372	680	842	8
o	538	358	544	372	680	842	8
meses	548	358	578	372	680	842	8
tras	582	358	599	372	680	842	8
la	353	371	361	385	680	842	8
finalización	365	371	418	385	680	842	8
de	423	371	434	385	680	842	8
la	439	371	447	385	680	842	8
quimioterapia;	451	371	520	385	680	842	8
en	525	371	536	385	680	842	8
este	541	371	560	385	680	842	8
caso	565	371	587	385	680	842	8
la	591	371	599	385	680	842	8
aplicación	353	384	401	398	680	842	8
tópica	404	384	434	398	680	842	8
de	437	384	449	398	680	842	8
flúor	452	384	474	398	680	842	8
o	477	384	483	398	680	842	8
desensibilizantes	487	384	566	398	680	842	8
limita-	570	384	599	398	680	842	8
rán	353	397	368	411	680	842	8
la	372	397	380	411	680	842	8
incomodidad	383	397	446	411	680	842	8
(35,42).	449	397	487	411	680	842	8
Disgeusia	353	436	402	450	680	842	8
La	353	462	364	476	680	842	8
disgeusia	369	462	413	476	680	842	8
es	418	462	428	476	680	842	8
un	433	462	445	476	680	842	8
síntoma	450	462	488	476	680	842	8
importante	493	462	545	476	680	842	8
en	550	462	561	476	680	842	8
los	566	462	579	476	680	842	8
pa-	584	462	599	476	680	842	8
cientes	353	475	386	489	680	842	8
que	389	475	406	489	680	842	8
reciben	409	475	444	489	680	842	8
quimioterapia,	446	475	515	489	680	842	8
pues	517	475	540	489	680	842	8
a	542	475	548	489	680	842	8
parte	550	475	575	489	680	842	8
de	577	475	589	489	680	842	8
la	591	475	599	489	680	842	8
afectación	353	488	402	502	680	842	8
por	405	488	420	502	680	842	8
neurotoxicidad	423	488	493	502	680	842	8
directa	496	488	529	502	680	842	8
sobre	531	488	558	502	680	842	8
las	560	488	573	502	680	842	8
célu-	576	488	599	502	680	842	8
las	353	501	366	515	680	842	8
gustativas,	370	501	421	515	680	842	8
se	425	501	436	515	680	842	8
ve	440	501	450	515	680	842	8
potenciada	455	501	508	515	680	842	8
por	512	501	528	515	680	842	8
otros	533	501	557	515	680	842	8
factores	561	501	599	515	680	842	8
como	353	514	380	528	680	842	8
la	383	514	391	528	680	842	8
xerostomía,	394	514	449	528	680	842	8
las	451	514	464	528	680	842	8
infecciones,	467	514	524	528	680	842	8
y	526	514	531	528	680	842	8
el	534	514	542	528	680	842	8
propio	544	514	575	528	680	842	8
con-	578	514	599	528	680	842	8
dicionamiento	353	527	421	541	680	842	8
psicológico	425	527	479	541	680	842	8
del	483	527	497	541	680	842	8
paciente.	501	527	545	541	680	842	8
Durante	549	527	587	541	680	842	8
la	591	527	599	541	680	842	8
quimioterapia	353	540	418	554	680	842	8
se	422	540	433	554	680	842	8
puede	436	540	466	554	680	842	8
sentir	470	540	496	554	680	842	8
un	500	540	512	554	680	842	8
sabor	516	540	542	554	680	842	8
desagrada-	546	540	599	554	680	842	8
ble	353	553	367	567	680	842	8
secundaria	371	553	422	567	680	842	8
a	426	553	432	567	680	842	8
la	436	553	444	567	680	842	8
difusión	447	553	485	567	680	842	8
del	489	553	503	567	680	842	8
fármaco	507	553	546	567	680	842	8
en	550	553	562	567	680	842	8
la	565	553	573	567	680	842	8
cavi-	577	553	599	567	680	842	8
dad	353	566	371	580	680	842	8
oral;	375	566	396	580	680	842	8
la	400	566	408	580	680	842	8
disgeusia,	412	566	460	580	680	842	8
per	464	566	479	580	680	842	8
se,	483	566	497	580	680	842	8
se	501	566	511	580	680	842	8
inicia	515	566	540	580	680	842	8
a	544	566	550	580	680	842	8
las	554	566	567	580	680	842	8
pocas	571	566	599	580	680	842	8
semanas	353	579	395	593	680	842	8
de	399	579	411	593	680	842	8
haberse	415	579	453	593	680	842	8
finalizado	457	579	502	593	680	842	8
el	506	579	514	593	680	842	8
tratamiento	518	579	573	593	680	842	8
cito-	578	579	599	593	680	842	8
tóxico,	353	592	384	606	680	842	8
siendo	388	592	419	606	680	842	8
reversible,	422	592	470	606	680	842	8
por	474	592	489	606	680	842	8
lo	493	592	501	606	680	842	8
general,	505	592	543	606	680	842	8
a	546	592	552	606	680	842	8
las	555	592	568	606	680	842	8
pocas	571	592	599	606	680	842	8
semanas	353	605	395	619	680	842	8
(35,42).	398	605	436	619	680	842	8
Hiposialia	353	644	403	658	680	842	8
Ciertos	353	670	387	684	680	842	8
tratamientos	392	670	453	684	680	842	8
quimioterápicos	458	670	536	684	680	842	8
causan	542	670	576	684	680	842	8
una	581	670	599	684	680	842	8
disminución	353	683	411	697	680	842	8
clínicamente	415	683	475	697	680	842	8
significativa	479	683	534	697	680	842	8
del	538	683	552	697	680	842	8
flujo	556	683	576	697	680	842	8
sali-	580	683	599	697	680	842	8
val,	353	696	369	710	680	842	8
pues	371	696	394	710	680	842	8
ésta	396	696	416	710	680	842	8
afecta	418	696	447	710	680	842	8
al	449	696	457	710	680	842	8
parénquima	460	696	517	710	680	842	8
glandular;	519	696	567	710	680	842	8
si	569	696	577	710	680	842	8
bien	579	696	599	710	680	842	8
es	353	709	363	723	680	842	8
cierto	366	709	393	723	680	842	8
que	396	709	413	723	680	842	8
la	416	709	424	723	680	842	8
aparición	427	709	471	723	680	842	8
de	474	709	485	723	680	842	8
xerostomía	488	709	540	723	680	842	8
por	543	709	559	723	680	842	8
quimio-	562	709	599	723	680	842	8
terapia	353	722	385	736	680	842	8
es	389	722	399	736	680	842	8
menos	403	722	435	736	680	842	8
frecuente	439	722	483	736	680	842	8
que	487	722	504	736	680	842	8
en	508	722	520	736	680	842	8
el	523	722	531	736	680	842	8
caso	535	722	557	736	680	842	8
de	560	722	572	736	680	842	8
la	575	722	584	736	680	842	8
in-	587	722	599	736	680	842	8
ducida	353	735	385	749	680	842	8
por	388	735	404	749	680	842	8
radioterapia,	407	735	467	749	680	842	8
siendo	470	735	502	749	680	842	8
además	505	735	543	749	680	842	8
transitoria.	546	735	597	749	680	842	8
Silvestre-Donat	434	59	498	70	680	842	9
FJ,	500	59	512	70	680	842	9
Puente	515	59	542	70	680	842	9
Sandoval	544	59	582	70	680	842	9
A.	584	59	594	70	680	842	9
Efectos	396	71	426	82	680	842	9
adversos	429	71	464	82	680	842	9
del	467	71	479	82	680	842	9
tratamiento	482	71	529	82	680	842	9
del	532	71	544	82	680	842	9
cáncer	547	71	574	82	680	842	9
oral	577	71	594	82	680	842	9
Se	81	111	93	125	680	842	9
ha	96	111	108	125	680	842	9
observado	112	111	161	125	680	842	9
una	165	111	182	125	680	842	9
alteración	186	111	233	125	680	842	9
de	236	111	248	125	680	842	9
los	252	111	265	125	680	842	9
constituyen-	269	111	327	125	680	842	9
tes	81	124	94	138	680	842	9
de	99	124	111	138	680	842	9
la	115	124	123	138	680	842	9
saliva	128	124	154	138	680	842	9
con	158	124	176	138	680	842	9
un	181	124	193	138	680	842	9
aumento	198	124	240	138	680	842	9
en	245	124	256	138	680	842	9
los	261	124	274	138	680	842	9
niveles	279	124	311	138	680	842	9
de	316	124	327	138	680	842	9
peroxidasa	81	137	132	151	680	842	9
y	135	137	140	151	680	842	9
amilasa,	143	137	183	151	680	842	9
una	186	137	204	151	680	842	9
disminución	207	137	265	151	680	842	9
del	269	137	283	151	680	842	9
volumen	286	137	327	151	680	842	9
total	81	150	102	164	680	842	9
de	104	150	116	164	680	842	9
IgA	118	150	134	164	680	842	9
e	136	150	142	164	680	842	9
IgG	144	150	161	164	680	842	9
secretadas	163	150	213	164	680	842	9
y	216	150	220	164	680	842	9
la	223	150	231	164	680	842	9
presencia	233	150	278	164	680	842	9
del	281	150	295	164	680	842	9
propio	297	150	327	164	680	842	9
quimioterápico,	81	163	154	177	680	842	9
factores	157	163	194	177	680	842	9
éstos	197	163	222	177	680	842	9
asociados	225	163	272	177	680	842	9
que	275	163	293	177	680	842	9
parece	296	163	327	177	680	842	9
que	81	176	98	190	680	842	9
pueden	101	176	136	190	680	842	9
favorecer,	138	176	183	190	680	842	9
según	185	176	214	190	680	842	9
los	216	176	229	190	680	842	9
pocos	232	176	260	190	680	842	9
estudios	263	176	302	190	680	842	9
reali-	304	176	327	190	680	842	9
zados	81	189	107	203	680	842	9
al	110	189	118	203	680	842	9
respecto,	122	189	165	203	680	842	9
la	168	189	176	203	680	842	9
aparición	179	189	222	203	680	842	9
de	225	189	237	203	680	842	9
mucositis	240	189	284	203	680	842	9
(43).	288	189	309	203	680	842	9
Osteonecrosis	81	228	153	242	680	842	9
La	81	254	92	268	680	842	9
osteonecrosis	98	254	164	268	680	842	9
maxilar	170	254	204	268	680	842	9
asociada	210	254	252	268	680	842	9
al	258	254	266	268	680	842	9
tratamiento	272	254	327	268	680	842	9
quimioterápico	81	267	152	281	680	842	9
del	156	267	170	281	680	842	9
cáncer	174	267	206	281	680	842	9
fue	210	267	225	281	680	842	9
descrita	229	267	266	281	680	842	9
por	270	267	286	281	680	842	9
primera	290	267	327	281	680	842	9
vez	81	280	95	294	680	842	9
en	100	280	112	294	680	842	9
2003,	116	280	144	294	680	842	9
desde	149	280	177	294	680	842	9
entonces	182	280	225	294	680	842	9
cientos	230	280	264	294	680	842	9
de	269	280	280	294	680	842	9
casos	285	280	312	294	680	842	9
se	317	280	327	294	680	842	9
han	81	293	98	307	680	842	9
reportado	102	293	148	307	680	842	9
de	152	293	163	307	680	842	9
esta	167	293	186	307	680	842	9
complicación.	190	293	257	307	680	842	9
Se	260	293	272	307	680	842	9
asocia	276	293	306	307	680	842	9
con	309	293	327	307	680	842	9
el	81	306	89	320	680	842	9
uso	92	306	109	320	680	842	9
por	113	306	129	320	680	842	9
vía	132	306	145	320	680	842	9
intravenosa	148	306	203	320	680	842	9
de	206	306	218	320	680	842	9
fármacos	222	306	266	320	680	842	9
de	269	306	281	320	680	842	9
la	284	306	292	320	680	842	9
familia	296	306	327	320	680	842	9
de	81	319	92	333	680	842	9
los	97	319	110	333	680	842	9
bifosfonatos,	115	319	176	333	680	842	9
presentándose	180	319	250	333	680	842	9
con	255	319	272	333	680	842	9
mayor	277	319	307	333	680	842	9
fre-	311	319	327	333	680	842	9
cuencia	81	332	118	346	680	842	9
en	120	332	132	346	680	842	9
pacientes	135	332	180	346	680	842	9
bajo	183	332	203	346	680	842	9
tratamiento	206	332	261	346	680	842	9
con	263	332	281	346	680	842	9
ácido	284	332	310	346	680	842	9
zo-	313	332	327	346	680	842	9
ledrónico	81	345	125	359	680	842	9
y	129	345	134	359	680	842	9
pamidronato	138	345	199	359	680	842	9
durante	203	345	240	359	680	842	9
un	244	345	256	359	680	842	9
periodo	260	345	297	359	680	842	9
supe-	301	345	327	359	680	842	9
rior	81	358	97	372	680	842	9
a	102	358	107	372	680	842	9
36	112	358	125	372	680	842	9
meses,	130	358	163	372	680	842	9
con	168	358	186	372	680	842	9
un	191	358	203	372	680	842	9
porcentaje	208	358	259	372	680	842	9
de	264	358	275	372	680	842	9
aparición,	280	358	327	372	680	842	9
según	81	371	109	385	680	842	9
recientes	114	371	156	385	680	842	9
estudios,	161	371	203	385	680	842	9
de	208	371	219	385	680	842	9
10%	224	371	244	385	680	842	9
y	248	371	253	385	680	842	9
4%	257	371	272	385	680	842	9
respectiva-	276	371	327	385	680	842	9
mente	81	384	111	398	680	842	9
(44).	114	384	136	398	680	842	9
Estos	81	410	107	424	680	842	9
fármacos	112	410	156	424	680	842	9
presentan	161	410	208	424	680	842	9
acción	213	410	245	424	680	842	9
inhibidora	250	410	297	424	680	842	9
de	302	410	314	424	680	842	9
la	319	410	327	424	680	842	9
reabsorción	81	423	138	437	680	842	9
osteoclástica,	143	423	209	437	680	842	9
así	215	423	228	437	680	842	9
como	233	423	261	437	680	842	9
un	266	423	279	437	680	842	9
marcado	284	423	327	437	680	842	9
efecto	81	436	110	450	680	842	9
antiangiogénico;	112	436	191	450	680	842	9
por	194	436	210	450	680	842	9
lo	212	436	221	450	680	842	9
que	223	436	241	450	680	842	9
alteran	244	436	276	450	680	842	9
el	278	436	286	450	680	842	9
proceso	289	436	327	450	680	842	9
normal	81	449	115	463	680	842	9
de	119	449	130	463	680	842	9
reparación	134	449	186	463	680	842	9
ósea	189	449	212	463	680	842	9
ante	215	449	236	463	680	842	9
las	240	449	253	463	680	842	9
microfracturas	257	449	327	463	680	842	9
que	81	462	99	476	680	842	9
se	102	462	113	476	680	842	9
producen	116	462	163	476	680	842	9
a	166	462	172	476	680	842	9
diario	176	462	203	476	680	842	9
en	206	462	218	476	680	842	9
los	222	462	235	476	680	842	9
huesos	239	462	273	476	680	842	9
sometidos	277	462	327	476	680	842	9
a	81	475	86	489	680	842	9
carga	89	475	116	489	680	842	9
y	119	475	124	489	680	842	9
se	127	475	138	489	680	842	9
favorece	141	475	182	489	680	842	9
la	185	475	193	489	680	842	9
formación	196	475	246	489	680	842	9
osteoblástica	249	475	312	489	680	842	9
de	316	475	327	489	680	842	9
un	81	488	93	502	680	842	9
nuevo	96	488	124	502	680	842	9
hueso,	127	488	159	502	680	842	9
con	161	488	179	502	680	842	9
un	182	488	194	502	680	842	9
aporte	196	488	227	502	680	842	9
sanguíneo	229	488	278	502	680	842	9
empobre-	281	488	327	502	680	842	9
cido,	81	501	104	515	680	842	9
acumulado	108	501	161	515	680	842	9
sobre	165	501	192	515	680	842	9
hueso	195	501	224	515	680	842	9
no	228	501	240	515	680	842	9
vital,	244	501	266	515	680	842	9
dándose	270	501	310	515	680	842	9
así	314	501	327	515	680	842	9
un	81	514	93	528	680	842	9
ambiente	97	514	141	528	680	842	9
ideal	145	514	167	528	680	842	9
para	171	514	192	528	680	842	9
el	196	514	204	528	680	842	9
desarrollo	208	514	255	528	680	842	9
de	258	514	270	528	680	842	9
la	274	514	282	528	680	842	9
osteone-	286	514	327	528	680	842	9
crosis	81	527	108	541	680	842	9
(44).	112	527	134	541	680	842	9
La	81	553	92	567	680	842	9
típica	95	553	120	567	680	842	9
presentación	123	553	184	567	680	842	9
clínica	186	553	217	567	680	842	9
es	219	553	229	567	680	842	9
un	232	553	244	567	680	842	9
área	247	553	267	567	680	842	9
de	270	553	281	567	680	842	9
hueso	284	553	313	567	680	842	9
no	315	553	327	567	680	842	9
vital	81	566	99	580	680	842	9
expuesto	103	566	145	580	680	842	9
que	148	566	166	580	680	842	9
puede	169	566	198	580	680	842	9
presentar	201	566	246	580	680	842	9
infección	249	566	292	580	680	842	9
secun-	295	566	327	580	680	842	9
daria	81	579	104	593	680	842	9
y	107	579	112	593	680	842	9
el	115	579	123	593	680	842	9
tejido	126	579	152	593	680	842	9
blando	155	579	188	593	680	842	9
circundante	191	579	247	593	680	842	9
suele	250	579	275	593	680	842	9
estar	278	579	301	593	680	842	9
infla-	304	579	327	593	680	842	9
mado	81	592	108	606	680	842	9
y	113	592	117	606	680	842	9
ser	122	592	136	606	680	842	9
sensible	140	592	178	606	680	842	9
a	183	592	188	606	680	842	9
la	193	592	201	606	680	842	9
palpación,	205	592	255	606	680	842	9
dificultando	259	592	315	606	680	842	9
la	319	592	327	606	680	842	9
higiene	81	605	115	619	680	842	9
oral.	119	605	140	619	680	842	9
La	145	605	156	619	680	842	9
superficie	160	605	206	619	680	842	9
de	210	605	222	619	680	842	9
este	226	605	245	619	680	842	9
hueso	250	605	278	619	680	842	9
necrótico	283	605	327	619	680	842	9
presenta	81	618	122	632	680	842	9
microfracturas	124	618	194	632	680	842	9
de	196	618	208	632	680	842	9
bordes	211	618	243	632	680	842	9
afilados	246	618	282	632	680	842	9
que	285	618	303	632	680	842	9
pue-	306	618	327	632	680	842	9
den	81	631	98	645	680	842	9
traumatizar	101	631	155	645	680	842	9
tejidos	158	631	189	645	680	842	9
blandos,	192	631	232	645	680	842	9
como	235	631	263	645	680	842	9
lengua	266	631	298	645	680	842	9
y	301	631	306	645	680	842	9
me-	308	631	327	645	680	842	9
jillas,	81	644	104	658	680	842	9
llegando	106	644	147	658	680	842	9
a	149	644	155	658	680	842	9
causar	157	644	188	658	680	842	9
úlceras	191	644	224	658	680	842	9
y	227	644	232	658	680	842	9
dolor	234	644	259	658	680	842	9
continuo	261	644	303	658	680	842	9
(45).	305	644	327	658	680	842	9
La	81	670	92	684	680	842	9
necrosis	95	670	134	684	680	842	9
ósea	137	670	159	684	680	842	9
puede	162	670	192	684	680	842	9
aparecer	195	670	236	684	680	842	9
espontáneamente,	239	670	327	684	680	842	9
o	81	683	87	697	680	842	9
más	90	683	111	697	680	842	9
frecuentemente	114	683	189	697	680	842	9
ante	193	683	213	697	680	842	9
un	217	683	229	697	680	842	9
procedimiento	233	683	302	697	680	842	9
den-	306	683	327	697	680	842	9
tario	81	696	102	710	680	842	9
invasivo.	104	696	145	710	680	842	9
Se	148	696	160	710	680	842	9
observa	162	696	199	710	680	842	9
una	202	696	219	710	680	842	9
mayor	222	696	252	710	680	842	9
incidencia	255	696	303	710	680	842	9
en	305	696	317	710	680	842	9
el	319	696	327	710	680	842	9
maxilar	81	709	115	723	680	842	9
superior	118	709	157	723	680	842	9
por	160	709	176	723	680	842	9
presentar	179	709	224	723	680	842	9
éste	227	709	246	723	680	842	9
mayor	249	709	279	723	680	842	9
vasculari-	282	709	327	723	680	842	9
zación	81	722	111	736	680	842	9
y,	115	722	122	736	680	842	9
por	127	722	143	736	680	842	9
ello,	147	722	167	736	680	842	9
haber	171	722	199	736	680	842	9
recibido	203	722	241	736	680	842	9
un	246	722	258	736	680	842	9
mayor	262	722	292	736	680	842	9
aporte	297	722	327	736	680	842	9
del	81	735	95	749	680	842	9
fármaco	98	735	137	749	680	842	9
durante	141	735	177	749	680	842	9
el	181	735	189	749	680	842	9
tratamiento	192	735	247	749	680	842	9
quimioterápico.	250	735	325	749	680	842	9
El	347	111	356	125	680	842	9
tratamiento	360	111	415	125	680	842	9
conservador	419	111	478	125	680	842	9
debe	482	111	505	125	680	842	9
consistir	509	111	549	125	680	842	9
en	553	111	564	125	680	842	9
evitar	568	111	594	125	680	842	9
la	347	124	355	138	680	842	9
progresión	358	124	409	138	680	842	9
de	411	124	423	138	680	842	9
la	426	124	434	138	680	842	9
necrosis,	436	124	479	138	680	842	9
pues	482	124	504	138	680	842	9
actualmente	507	124	566	138	680	842	9
no	568	124	581	138	680	842	9
se	583	124	594	138	680	842	9
conoce	347	137	382	151	680	842	9
ningún	386	137	419	151	680	842	9
tratamiento	423	137	478	151	680	842	9
efectivo.	481	137	521	151	680	842	9
No	525	137	539	151	680	842	9
se	542	137	553	151	680	842	9
han	556	137	574	151	680	842	9
ob-	578	137	594	151	680	842	9
servado	347	150	384	164	680	842	9
resultados	389	150	438	164	680	842	9
significativos	443	150	504	164	680	842	9
en	509	150	521	164	680	842	9
el	526	150	534	164	680	842	9
tratamiento	539	150	594	164	680	842	9
con	347	163	365	177	680	842	9
oxígeno	368	163	406	177	680	842	9
hiperbárico	409	163	463	177	680	842	9
con	467	163	485	177	680	842	9
y	488	163	493	177	680	842	9
sin	497	163	510	177	680	842	9
tratamiento	514	163	569	177	680	842	9
anti-	572	163	594	177	680	842	9
biótico	347	176	379	190	680	842	9
agresivo.	384	176	427	190	680	842	9
Por	432	176	447	190	680	842	9
otro	452	176	472	190	680	842	9
lado,	477	176	500	190	680	842	9
la	505	176	513	190	680	842	9
exéresis	518	176	556	190	680	842	9
del	561	176	575	190	680	842	9
se-	580	176	594	190	680	842	9
cuestro	347	189	382	203	680	842	9
óseo,	387	189	413	203	680	842	9
tratamiento	418	189	473	203	680	842	9
habitual	478	189	516	203	680	842	9
hasta	521	189	547	203	680	842	9
la	552	189	560	203	680	842	9
fecha,	565	189	594	203	680	842	9
suele	347	202	372	216	680	842	9
conllevar	376	202	418	216	680	842	9
el	422	202	430	216	680	842	9
aumento	434	202	477	216	680	842	9
del	481	202	495	216	680	842	9
tamaño	499	202	536	216	680	842	9
del	540	202	554	216	680	842	9
defecto	558	202	594	216	680	842	9
óseo	347	215	370	229	680	842	9
(45,46).	373	215	411	229	680	842	9
BIBLIOGRAFÍA	347	254	425	268	680	842	9
1.	352	280	361	294	680	842	9
Ord	366	280	385	294	680	842	9
RA,	391	280	409	294	680	842	9
Blanchaert	415	280	470	294	680	842	9
RH.	476	280	495	294	680	842	9
Oral	501	280	523	294	680	842	9
Cancer:	529	280	568	294	680	842	9
The	575	280	594	294	680	842	9
dentist´s	366	293	413	307	680	842	9
role	419	293	439	307	680	842	9
in	445	293	455	307	680	842	9
diagnosis,	461	293	515	307	680	842	9
management,	521	293	594	307	680	842	9
rehabilitation	366	306	436	320	680	842	9
and	447	306	466	320	680	842	9
prevention.	476	306	536	320	680	842	9
Chicago:	546	306	594	320	680	842	9
Quintessence	366	319	430	333	680	842	9
Publishing	434	319	483	333	680	842	9
Co	486	319	500	333	680	842	9
2000.	503	319	531	333	680	842	9
p.	534	319	543	333	680	842	9
81-109.	546	319	584	333	680	842	9
2.	352	345	361	359	680	842	9
González-Moles	366	345	439	359	680	842	9
MA,	445	345	463	359	680	842	9
García-Asensio	468	345	539	359	680	842	9
J.	545	345	553	359	680	842	9
Efectos	558	345	594	359	680	842	9
adversos	366	358	408	372	680	842	9
del	413	358	427	372	680	842	9
tratamiento	433	358	488	372	680	842	9
del	494	358	508	372	680	842	9
cáncer	513	358	546	372	680	842	9
oral.	551	358	572	372	680	842	9
En:	578	358	594	372	680	842	9
González-Moles	366	371	438	385	680	842	9
MA	441	371	456	385	680	842	9
(ed).	458	371	480	385	680	842	9
Precáncer	482	371	529	385	680	842	9
y	532	371	536	385	680	842	9
cáncer	539	371	570	385	680	842	9
oral.	573	371	594	385	680	842	9
Madrid:	366	384	401	398	680	842	9
Ed	404	384	417	398	680	842	9
Avances	420	384	459	398	680	842	9
Medico-Dentales	462	384	541	398	680	842	9
S.L.	544	384	563	398	680	842	9
2001.	566	384	594	398	680	842	9
p.	366	397	375	411	680	842	9
189-218.	378	397	421	411	680	842	9
3.	352	423	361	437	680	842	9
Werning	366	423	403	437	680	842	9
JW.	405	423	422	437	680	842	9
Oral	424	423	444	437	680	842	9
Cancer.	446	423	480	437	680	842	9
Diagnosis,	482	423	530	437	680	842	9
management	532	423	594	437	680	842	9
and	366	436	383	450	680	842	9
rehabilitation.	389	436	454	450	680	842	9
New	460	436	480	450	680	842	9
York:	486	436	509	450	680	842	9
Thieme	515	436	551	450	680	842	9
Medical	556	436	594	450	680	842	9
Publishers	366	449	414	463	680	842	9
2007.	417	449	445	463	680	842	9
p.	448	449	457	463	680	842	9
209-36.	461	449	498	463	680	842	9
4.	352	475	361	489	680	842	9
Taylor	366	475	393	489	680	842	9
TD.	395	475	412	489	680	842	9
Clinical	415	475	448	489	680	842	9
maxillofacial	450	475	506	489	680	842	9
prosthetics.	509	475	562	489	680	842	9
Chica-	564	475	594	489	680	842	9
go:	366	488	380	502	680	842	9
Quintessence	383	488	446	502	680	842	9
Publishing	448	488	496	502	680	842	9
Co	499	488	512	502	680	842	9
2000.	515	488	541	502	680	842	9
p.	544	488	553	502	680	842	9
85-143.	556	488	592	502	680	842	9
5.	352	514	361	528	680	842	9
Vissink	366	514	399	528	680	842	9
A,	404	514	414	528	680	842	9
Jansma	419	514	457	528	680	842	9
J,	462	514	471	528	680	842	9
Spijkervet	476	514	523	528	680	842	9
FKL,	528	514	551	528	680	842	9
Burlage	556	514	594	528	680	842	9
FR,	366	527	383	541	680	842	9
Coppes	385	527	422	541	680	842	9
RP.	425	527	439	541	680	842	9
Oral	442	527	463	541	680	842	9
sequelae	466	527	508	541	680	842	9
of	511	527	520	541	680	842	9
head	523	527	547	541	680	842	9
and	550	527	568	541	680	842	9
neck	571	527	594	541	680	842	9
radiotherapy.	366	540	429	554	680	842	9
Crit	433	540	450	554	680	842	9
Rev	455	540	472	554	680	842	9
Oral	476	540	497	554	680	842	9
Biol	502	540	520	554	680	842	9
Med	525	540	545	554	680	842	9
2003;14:	550	540	594	554	680	842	9
199-212.	366	553	410	567	680	842	9
6.	352	579	361	593	680	842	9
Cox	366	579	384	593	680	842	9
JD.	389	579	406	593	680	842	9
Dose	411	579	436	593	680	842	9
response	441	579	484	593	680	842	9
for	489	579	502	593	680	842	9
local	508	579	530	593	680	842	9
control	535	579	569	593	680	842	9
with	574	579	594	593	680	842	9
hyperfractionated	366	592	449	606	680	842	9
radiation	452	592	494	606	680	842	9
therapy	497	592	533	606	680	842	9
in	536	592	545	606	680	842	9
advanced	548	592	594	606	680	842	9
carcinoma	366	605	416	619	680	842	9
of	420	605	429	619	680	842	9
the	432	605	447	619	680	842	9
upper	451	605	479	619	680	842	9
aerodigestive	482	605	545	619	680	842	9
tracts.	548	605	578	619	680	842	9
Int	581	605	594	619	680	842	9
J	366	618	371	632	680	842	9
Radiat	374	618	404	632	680	842	9
Oncol	407	618	436	632	680	842	9
Biol	440	618	458	632	680	842	9
Phys	461	618	484	632	680	842	9
1990;18:515-21.	487	618	568	632	680	842	9
7.	352	644	361	658	680	842	9
Conger	366	644	401	658	680	842	9
AD.	404	644	422	658	680	842	9
Loss	425	644	447	658	680	842	9
and	450	644	468	658	680	842	9
recovery	472	644	512	658	680	842	9
of	515	644	524	658	680	842	9
taste	528	644	550	658	680	842	9
acuity	554	644	582	658	680	842	9
in	585	644	594	658	680	842	9
patients	366	657	403	671	680	842	9
irradiated	407	657	452	671	680	842	9
in	456	657	465	671	680	842	9
the	469	657	484	671	680	842	9
oral	488	657	506	671	680	842	9
cavity.	510	657	539	671	680	842	9
Radiat	543	657	573	671	680	842	9
Res	577	657	594	671	680	842	9
1973;53:338-47.	366	670	445	684	680	842	9
8.	352	696	361	710	680	842	9
Rusell	366	696	394	710	680	842	9
NS.	398	696	416	710	680	842	9
Individual	420	696	466	710	680	842	9
variation	470	696	511	710	680	842	9
in	515	696	524	710	680	842	9
normal	528	696	562	710	680	842	9
tissue	566	696	594	710	680	842	9
reactions	366	709	412	723	680	842	9
to	418	709	428	723	680	842	9
radiotherapy:	434	709	501	723	680	842	9
correlations	507	709	567	723	680	842	9
with	573	709	594	723	680	842	9
radiobiological	366	722	435	736	680	842	9
parameters	438	722	492	736	680	842	9
(thesis).	495	722	532	736	680	842	9
Amsterdam:	535	722	594	736	680	842	9
Free	366	735	386	749	680	842	9
University	390	735	435	749	680	842	9
of	439	735	448	749	680	842	9
Amsterdam	451	735	506	749	680	842	9
2000.	510	735	537	749	680	842	9
AVANCES	404	773	446	783	680	842	9
EN	448	773	460	783	680	842	9
ODONTOESTOMATOLOGÍA/119	462	773	594	783	680	842	9
AVANCES	86	59	132	70	680	842	10
EN	135	59	148	70	680	842	10
ODONTOESTOMATOLOGÍA	151	59	277	70	680	842	10
Vol.	86	71	103	82	680	842	10
24	105	71	115	82	680	842	10
-	118	71	121	82	680	842	10
Núm.	124	71	146	82	680	842	10
1	149	71	154	82	680	842	10
-	157	71	160	82	680	842	10
2008	162	71	183	82	680	842	10
9.	91	111	101	125	680	842	10
Wu	105	111	120	125	680	842	10
Q,	123	111	134	125	680	842	10
Manning	137	111	179	125	680	842	10
M,	182	111	193	125	680	842	10
Schmidt-Ullrich	196	111	271	125	680	842	10
R,	274	111	284	125	680	842	10
Mohan	287	111	320	125	680	842	10
R.	323	111	333	125	680	842	10
The	105	124	124	138	680	842	10
potential	131	124	177	138	680	842	10
for	183	124	197	138	680	842	10
sparing	204	124	242	138	680	842	10
of	249	124	258	138	680	842	10
parotids	265	124	307	138	680	842	10
and	314	124	333	138	680	842	10
escalation	105	137	155	151	680	842	10
of	160	137	170	151	680	842	10
biologically	176	137	231	151	680	842	10
effective	237	137	278	151	680	842	10
dose	284	137	307	151	680	842	10
with	313	137	333	151	680	842	10
intensity-modulated	105	150	206	164	680	842	10
radiation	212	150	257	164	680	842	10
treatments	263	150	317	164	680	842	10
of	323	150	333	164	680	842	10
head	105	163	129	177	680	842	10
and	135	163	153	177	680	842	10
neck	159	163	182	177	680	842	10
cancers:	188	163	229	177	680	842	10
a	235	163	241	177	680	842	10
treatment	246	163	295	177	680	842	10
design	300	163	333	177	680	842	10
study.	105	176	132	190	680	842	10
Int	135	176	147	190	680	842	10
J	150	176	155	190	680	842	10
Radiat	158	176	188	190	680	842	10
Oncol	190	176	219	190	680	842	10
Biol	222	176	240	190	680	842	10
Phys	243	176	265	190	680	842	10
2000;46:195-	268	176	333	190	680	842	10
205.	105	189	126	203	680	842	10
19.	353	111	368	125	680	842	10
Matsuo	371	111	406	125	680	842	10
R.	410	111	420	125	680	842	10
Role	424	111	445	125	680	842	10
of	449	111	458	125	680	842	10
saliva	462	111	488	125	680	842	10
in	493	111	501	125	680	842	10
the	505	111	520	125	680	842	10
maintenance	524	111	586	125	680	842	10
of	590	111	599	125	680	842	10
taste	371	124	394	138	680	842	10
sensitivity.	399	124	447	138	680	842	10
Crit	452	124	469	138	680	842	10
Rev	474	124	491	138	680	842	10
Oral	497	124	517	138	680	842	10
Biol	522	124	541	138	680	842	10
Med	546	124	566	138	680	842	10
2000;	572	124	599	138	680	842	10
11:216-29.	371	137	424	151	680	842	10
10.	86	215	102	229	680	842	10
Scully	105	215	133	229	680	842	10
C,	138	215	148	229	680	842	10
Epstein	154	215	189	229	680	842	10
JB.	194	215	210	229	680	842	10
Oral	215	215	235	229	680	842	10
health	240	215	270	229	680	842	10
care	275	215	295	229	680	842	10
for	300	215	313	229	680	842	10
the	318	215	333	229	680	842	10
cancer	105	228	140	242	680	842	10
patient.	146	228	186	242	680	842	10
Oral	193	228	215	242	680	842	10
Oncol	222	228	253	242	680	842	10
Eur	260	228	277	242	680	842	10
J	284	228	289	242	680	842	10
Cancer	296	228	333	242	680	842	10
1996;32:281-92.	105	241	185	255	680	842	10
21.	353	215	368	229	680	842	10
Nagler	371	215	406	229	680	842	10
RM.	412	215	432	229	680	842	10
The	438	215	458	229	680	842	10
enigmatic	464	215	516	229	680	842	10
mechanism	523	215	583	229	680	842	10
of	590	215	599	229	680	842	10
irradiation-induced	371	228	461	242	680	842	10
damage	464	228	502	242	680	842	10
to	505	228	514	242	680	842	10
the	517	228	532	242	680	842	10
major	535	228	562	242	680	842	10
salivary	565	228	599	242	680	842	10
glands.	371	241	406	255	680	842	10
Oral	409	241	429	255	680	842	10
Dis	433	241	448	255	680	842	10
2002;8:141-6.	451	241	519	255	680	842	10
11.	86	267	102	281	680	842	10
Silverman	105	267	152	281	680	842	10
S	156	267	163	281	680	842	10
Jr.	167	267	179	281	680	842	10
Diagnosis	183	267	230	281	680	842	10
and	234	267	252	281	680	842	10
management	256	267	319	281	680	842	10
of	324	267	333	281	680	842	10
oral	105	280	123	294	680	842	10
mucositis.	126	280	175	294	680	842	10
J	178	280	183	294	680	842	10
Support	187	280	225	294	680	842	10
Oncol	228	280	257	294	680	842	10
2007;5:13-21.	260	280	329	294	680	842	10
22.	353	267	368	281	680	842	10
Coppes	371	267	407	281	680	842	10
RP,	410	267	424	281	680	842	10
Vissink	426	267	459	281	680	842	10
A,	461	267	471	281	680	842	10
Konings	474	267	512	281	680	842	10
AWT.	515	267	539	281	680	842	10
Comparison	541	267	599	281	680	842	10
of	371	280	380	294	680	842	10
radiosensitivity	385	280	454	294	680	842	10
of	458	280	468	294	680	842	10
rat	472	280	484	294	680	842	10
parotid	489	280	522	294	680	842	10
and	526	280	544	294	680	842	10
submandi-	548	280	599	294	680	842	10
bular	371	293	395	307	680	842	10
glands	399	293	431	307	680	842	10
after	435	293	456	307	680	842	10
different	460	293	499	307	680	842	10
radiation	503	293	545	307	680	842	10
schedules.	549	293	599	307	680	842	10
Radiother	371	306	417	320	680	842	10
Oncol	420	306	449	320	680	842	10
2002;63:321-8.	452	306	527	320	680	842	10
12.	86	306	102	320	680	842	10
Handschel	105	306	155	320	680	842	10
J,	158	306	167	320	680	842	10
Prott	170	306	193	320	680	842	10
FJ,	195	306	211	320	680	842	10
Sunderkötter	214	306	276	320	680	842	10
C,	279	306	289	320	680	842	10
Metze	292	306	319	320	680	842	10
D,	322	306	333	320	680	842	10
Meyer	105	319	133	333	680	842	10
U,	136	319	146	333	680	842	10
Joos	150	319	172	333	680	842	10
U.	176	319	186	333	680	842	10
Irradiation	189	319	238	333	680	842	10
induces	241	319	278	333	680	842	10
increase	281	319	320	333	680	842	10
of	324	319	333	333	680	842	10
adhesion	105	332	148	346	680	842	10
molecules	154	332	203	346	680	842	10
and	208	332	226	346	680	842	10
accumulation	232	332	297	346	680	842	10
of	303	332	312	346	680	842	10
â2-	317	332	333	346	680	842	10
integrin-expresing	105	345	190	359	680	842	10
cell	195	345	211	359	680	842	10
in	216	345	224	359	680	842	10
humans.	229	345	271	359	680	842	10
Int	276	345	288	359	680	842	10
J	293	345	298	359	680	842	10
Radiat	303	345	333	359	680	842	10
Oncol	105	358	134	372	680	842	10
Biol	137	358	155	372	680	842	10
Phys	158	358	181	372	680	842	10
1999;45:475-81.	184	358	264	372	680	842	10
13.	86	384	102	398	680	842	10
Pico	105	384	125	398	680	842	10
JL,	128	384	143	398	680	842	10
Avila-Garavito	145	384	211	398	680	842	10
A,	214	384	223	398	680	842	10
Naccache	226	384	273	398	680	842	10
P.	276	384	283	398	680	842	10
Mucositis:	285	384	333	398	680	842	10
Its	105	397	116	411	680	842	10
ocurrence,	118	397	168	411	680	842	10
consecuences	171	397	237	411	680	842	10
and	239	397	257	411	680	842	10
treatment	259	397	305	411	680	842	10
in	307	397	316	411	680	842	10
the	318	397	333	411	680	842	10
oncology	105	410	148	424	680	842	10
setting.	152	410	187	424	680	842	10
Oncologist	190	410	242	424	680	842	10
1998;	245	410	273	424	680	842	10
3:446-51.	276	410	323	424	680	842	10
14.	86	436	102	450	680	842	10
Sonis	105	436	131	450	680	842	10
ST.	136	436	151	450	680	842	10
Mucositis	156	436	200	450	680	842	10
as	206	436	216	450	680	842	10
a	221	436	227	450	680	842	10
biological	232	436	277	450	680	842	10
process:	282	436	322	450	680	842	10
a	327	436	333	450	680	842	10
new	105	449	125	463	680	842	10
hypothesis	133	449	190	463	680	842	10
for	199	449	213	463	680	842	10
the	221	449	238	463	680	842	10
development	246	449	315	463	680	842	10
of	323	449	333	463	680	842	10
chemotherapy	105	462	176	476	680	842	10
induced	182	462	222	476	680	842	10
stomatotoxicity.	227	462	306	476	680	842	10
Oral	312	462	333	476	680	842	10
Oncol	105	475	134	489	680	842	10
1998;34:34-43.	136	475	211	489	680	842	10
15.	86	501	102	515	680	842	10
Zimmermann	105	501	168	515	680	842	10
JS,	171	501	186	515	680	842	10
Niehoff	188	501	222	515	680	842	10
P,	224	501	231	515	680	842	10
Wilhelm	233	501	271	515	680	842	10
R,	274	501	284	515	680	842	10
Schneider	286	501	333	515	680	842	10
R,	105	514	115	528	680	842	10
Kovàcs	117	514	151	528	680	842	10
G,	153	514	164	528	680	842	10
Kimmig	167	514	205	528	680	842	10
B.	207	514	217	528	680	842	10
Prophylaxe	220	514	271	528	680	842	10
und	274	514	292	528	680	842	10
therapie	295	514	333	528	680	842	10
akuter	105	527	134	541	680	842	10
strahlenfolgen	137	527	204	541	680	842	10
an	207	527	218	541	680	842	10
haut	221	527	242	541	680	842	10
und	245	527	263	541	680	842	10
sleimhaut.	265	527	315	541	680	842	10
Teil	317	527	333	541	680	842	10
II:	105	540	113	554	680	842	10
Empfehlungen	116	540	185	554	680	842	10
der	187	540	202	554	680	842	10
literatur.	205	540	242	554	680	842	10
Strahlenther	245	540	302	554	680	842	10
Onkol	305	540	333	554	680	842	10
1998;174:187-92.	105	553	191	567	680	842	10
16.	86	579	102	593	680	842	10
Sonis	105	579	131	593	680	842	10
ST.	135	579	150	593	680	842	10
Pathobiology	154	579	216	593	680	842	10
of	220	579	229	593	680	842	10
oral	233	579	251	593	680	842	10
mucositis:	255	579	304	593	680	842	10
novel	308	579	333	593	680	842	10
insights	105	592	143	606	680	842	10
and	148	592	167	606	680	842	10
opportunities.	172	592	241	606	680	842	10
J	247	592	252	606	680	842	10
Support	258	592	297	606	680	842	10
Oncol	303	592	333	606	680	842	10
2007;5:3-11.	105	605	166	619	680	842	10
17.	86	631	102	645	680	842	10
Dörr	105	631	126	645	680	842	10
W,	128	631	139	645	680	842	10
Noack	142	631	172	645	680	842	10
R,	174	631	184	645	680	842	10
Spekl	186	631	212	645	680	842	10
K,	214	631	225	645	680	842	10
Farrell	227	631	255	645	680	842	10
CL.	258	631	274	645	680	842	10
Modification	276	631	333	645	680	842	10
of	105	644	114	658	680	842	10
oral	118	644	136	658	680	842	10
mucositis	140	644	185	658	680	842	10
by	189	644	200	658	680	842	10
keratinocyte	204	644	262	658	680	842	10
growth	266	644	298	658	680	842	10
factor:	302	644	333	658	680	842	10
single	105	657	134	671	680	842	10
radiation	140	657	185	671	680	842	10
exposure.	191	657	239	671	680	842	10
Int	245	657	258	671	680	842	10
J	264	657	270	671	680	842	10
Radiat	276	657	307	671	680	842	10
Biol	313	657	333	671	680	842	10
2001;77:341-7.	105	670	179	684	680	842	10
18.	86	696	102	710	680	842	10
Vissink	105	696	138	710	680	842	10
A,	142	696	152	710	680	842	10
Burlage	156	696	193	710	680	842	10
FR,	197	696	214	710	680	842	10
Spijkervet	218	696	264	710	680	842	10
FKL,	268	696	291	710	680	842	10
Jansma	296	696	333	710	680	842	10
J,	105	709	113	723	680	842	10
Coppes	118	709	154	723	680	842	10
RP.	158	709	172	723	680	842	10
Prevention	177	709	227	723	680	842	10
and	231	709	249	723	680	842	10
treatment	254	709	300	723	680	842	10
of	304	709	314	723	680	842	10
the	318	709	333	723	680	842	10
consequences	105	722	173	736	680	842	10
of	178	722	187	736	680	842	10
head	192	722	216	736	680	842	10
and	221	722	238	736	680	842	10
neck	243	722	266	736	680	842	10
radiotherapy.	271	722	333	736	680	842	10
Crit	105	735	122	749	680	842	10
Rev	125	735	142	749	680	842	10
Oral	145	735	166	749	680	842	10
Biol	169	735	188	749	680	842	10
Med	191	735	211	749	680	842	10
2003;14:213-25.	214	735	295	749	680	842	10
120	86	774	100	784	680	842	10
/AVANCES	101	774	145	784	680	842	10
EN	147	774	159	784	680	842	10
ODONTOESTOMATOLOGÍA	161	774	276	784	680	842	10
20.	353	163	368	177	680	842	10
Eisbruch	371	163	413	177	680	842	10
A,	418	163	427	177	680	842	10
Ship	432	163	453	177	680	842	10
JA,	458	163	473	177	680	842	10
Kim	478	163	497	177	680	842	10
HM,	502	163	521	177	680	842	10
Ten	526	163	542	177	680	842	10
Haken	547	163	578	177	680	842	10
RK.	582	163	599	177	680	842	10
Partial	371	176	400	190	680	842	10
radiation	403	176	445	190	680	842	10
of	447	176	456	190	680	842	10
the	459	176	474	190	680	842	10
parotid	477	176	510	190	680	842	10
gland.	513	176	542	190	680	842	10
Sem	545	176	567	190	680	842	10
Radiat	569	176	599	190	680	842	10
Oncol	371	189	400	203	680	842	10
2001;11:234-9.	403	189	477	203	680	842	10
23.	353	332	368	346	680	842	10
Grötz	371	332	397	346	680	842	10
KA,	401	332	418	346	680	842	10
Genitsariotis	423	332	482	346	680	842	10
S,	486	332	496	346	680	842	10
Vehling	501	332	535	346	680	842	10
D,	540	332	551	346	680	842	10
Al-Nawas	555	332	599	346	680	842	10
B.	371	345	382	359	680	842	10
Long-term	385	345	436	359	680	842	10
oral	439	345	457	359	680	842	10
Candida	461	345	500	359	680	842	10
colonization,	504	345	564	359	680	842	10
muco-	567	345	599	359	680	842	10
sitis	371	358	390	372	680	842	10
and	394	358	412	372	680	842	10
salivary	416	358	452	372	680	842	10
function	456	358	496	372	680	842	10
after	500	358	522	372	680	842	10
head	526	358	550	372	680	842	10
and	554	358	572	372	680	842	10
neck	576	358	599	372	680	842	10
radiotherapy.	371	371	435	385	680	842	10
Support	441	371	480	385	680	842	10
Care	486	371	509	385	680	842	10
Cancer	514	371	549	385	680	842	10
2003;11:	555	371	599	385	680	842	10
717-21.	371	384	409	398	680	842	10
24.	353	410	368	424	680	842	10
Silvestre-Donat	371	410	444	424	680	842	10
FJ,	449	410	464	424	680	842	10
Miralles-Jordá	469	410	537	424	680	842	10
L,	542	410	551	424	680	842	10
Martinez-	556	410	599	424	680	842	10
Mihi	371	423	391	437	680	842	10
V.	395	423	402	437	680	842	10
Tratamiento	406	423	464	437	680	842	10
de	468	423	479	437	680	842	10
la	483	423	491	437	680	842	10
boca	495	423	519	437	680	842	10
seca	523	423	545	437	680	842	10
:	548	423	551	437	680	842	10
puesta	555	423	587	437	680	842	10
al	591	423	599	437	680	842	10
día.	371	436	389	450	680	842	10
Med	392	436	412	450	680	842	10
Oral	415	436	436	450	680	842	10
2004;9:273-9.	439	436	507	450	680	842	10
25.	353	462	368	476	680	842	10
Wynn	371	462	398	476	680	842	10
RL,	400	462	416	476	680	842	10
Meiller	419	462	449	476	680	842	10
TF.	452	462	466	476	680	842	10
Artificial	469	462	507	476	680	842	10
saliva	509	462	535	476	680	842	10
products	537	462	579	476	680	842	10
and	582	462	599	476	680	842	10
drugs	371	475	398	489	680	842	10
to	403	475	413	489	680	842	10
treat	417	475	439	489	680	842	10
xerostomia.	444	475	499	489	680	842	10
Gen	504	475	524	489	680	842	10
Dent	529	475	551	489	680	842	10
2000;48:	556	475	599	489	680	842	10
630-6.	371	488	402	502	680	842	10
26.	353	514	368	528	680	842	10
Johansson	371	514	428	528	680	842	10
G,	436	514	448	528	680	842	10
Andersson	456	514	512	528	680	842	10
G,	520	514	531	528	680	842	10
Attstom	539	514	581	528	680	842	10
R,	589	514	599	528	680	842	10
Edwardsson	371	527	429	541	680	842	10
S.	432	527	442	541	680	842	10
Oral	446	527	466	541	680	842	10
mucous	469	527	508	541	680	842	10
membrane	511	527	563	541	680	842	10
flora	566	527	587	541	680	842	10
in	591	527	599	541	680	842	10
patients	371	540	409	554	680	842	10
using	412	540	438	554	680	842	10
saliva	441	540	467	554	680	842	10
substitutes.	471	540	525	554	680	842	10
Gerodontology	528	540	599	554	680	842	10
2000;17:87-90.	371	553	445	567	680	842	10
27.	353	579	368	593	680	842	10
Silvestre	371	579	411	593	680	842	10
FJ,	414	579	429	593	680	842	10
Bagán	433	579	463	593	680	842	10
JV,	467	579	480	593	680	842	10
Del	483	579	499	593	680	842	10
Olmo	502	579	529	593	680	842	10
JA,	532	579	547	593	680	842	10
Gimeno	551	579	589	593	680	842	10
V.	592	579	599	593	680	842	10
État	371	592	390	606	680	842	10
bucco-dentaire	395	592	467	606	680	842	10
chez	471	592	492	606	680	842	10
le	497	592	505	606	680	842	10
patient	509	592	541	606	680	842	10
accoutumé	546	592	599	606	680	842	10
aux	371	605	388	619	680	842	10
drogues:	390	605	431	619	680	842	10
étude	433	605	460	619	680	842	10
de	462	605	474	619	680	842	10
66	476	605	488	619	680	842	10
cas.	490	605	509	619	680	842	10
Actualités	512	605	557	619	680	842	10
Odonto-	559	605	599	619	680	842	10
Estomatologiques	371	618	457	632	680	842	10
1990;170:299-306.	460	618	553	632	680	842	10
28.	353	644	368	658	680	842	10
Silvestre	371	644	411	658	680	842	10
FJ,	416	644	431	658	680	842	10
Plaza	436	644	460	658	680	842	10
A,	465	644	475	658	680	842	10
Serrano	480	644	517	658	680	842	10
C.	522	644	532	658	680	842	10
Prevención	537	644	590	658	680	842	10
y	595	644	599	658	680	842	10
tratamiento	371	657	426	671	680	842	10
de	430	657	441	671	680	842	10
las	445	657	458	671	680	842	10
complicaciones	461	657	536	671	680	842	10
derivadas	539	657	584	671	680	842	10
de	588	657	599	671	680	842	10
la	371	670	379	684	680	842	10
radioterapia	383	670	439	684	680	842	10
en	443	670	454	684	680	842	10
los	458	670	471	684	680	842	10
pacientes	475	670	520	684	680	842	10
con	524	670	541	684	680	842	10
tumores	545	670	584	684	680	842	10
de	588	670	599	684	680	842	10
cabeza	371	683	404	697	680	842	10
y	407	683	412	697	680	842	10
cuello.	415	683	447	697	680	842	10
Med	450	683	470	697	680	842	10
Oral	473	683	494	697	680	842	10
1998;	497	683	525	697	680	842	10
3:136-47.	528	683	575	697	680	842	10
29.	353	709	368	723	680	842	10
Marx	371	709	394	723	680	842	10
RE.	397	709	414	723	680	842	10
Osteoradionecrosis.	417	709	513	723	680	842	10
A	516	709	523	723	680	842	10
new	526	709	545	723	680	842	10
concept	548	709	587	723	680	842	10
of	590	709	599	723	680	842	10
its	371	722	383	736	680	842	10
pathophysiology.	389	722	474	736	680	842	10
J	480	722	486	736	680	842	10
Oral	492	722	513	736	680	842	10
Maxillofac	519	722	570	736	680	842	10
Surg	576	722	599	736	680	842	10
1983;41:283-8.	371	735	445	749	680	842	10
Silvestre-Donat	434	59	498	70	680	842	11
FJ,	500	59	512	70	680	842	11
Puente	515	59	542	70	680	842	11
Sandoval	544	59	582	70	680	842	11
A.	584	59	594	70	680	842	11
Efectos	396	71	426	82	680	842	11
adversos	429	71	464	82	680	842	11
del	467	71	479	82	680	842	11
tratamiento	482	71	529	82	680	842	11
del	532	71	544	82	680	842	11
cáncer	547	71	574	82	680	842	11
oral	577	71	594	82	680	842	11
30.	81	111	96	125	680	842	11
Constantino	99	111	157	125	680	842	11
PD,	162	111	180	125	680	842	11
Friedmsn	185	111	230	125	680	842	11
CD,	235	111	254	125	680	842	11
Steinberg	259	111	305	125	680	842	11
MJ.	310	111	327	125	680	842	11
Irradiated	99	124	143	138	680	842	11
bone	146	124	169	138	680	842	11
and	172	124	189	138	680	842	11
its	192	124	202	138	680	842	11
management.	205	124	270	138	680	842	11
Otolaryngol	272	124	327	138	680	842	11
Clin	99	137	118	151	680	842	11
North	121	137	148	151	680	842	11
Am	151	137	167	151	680	842	11
1995;28:1021-38.	171	137	257	151	680	842	11
31.	81	163	96	177	680	842	11
Marx	99	163	122	177	680	842	11
RE,	124	163	141	177	680	842	11
Johnson	143	163	184	177	680	842	11
RP.	187	163	200	177	680	842	11
Studies	203	163	238	177	680	842	11
in	240	163	249	177	680	842	11
the	252	163	266	177	680	842	11
radiobiology	269	163	327	177	680	842	11
of	99	176	109	190	680	842	11
osteoradionecrosis	118	176	219	190	680	842	11
and	228	176	248	190	680	842	11
their	257	176	281	190	680	842	11
clinical	290	176	327	190	680	842	11
significance.	99	189	159	203	680	842	11
Oral	165	189	185	203	680	842	11
Surg	191	189	214	203	680	842	11
Oral	219	189	240	203	680	842	11
Med	245	189	266	203	680	842	11
Oral	271	189	292	203	680	842	11
Pathol	297	189	327	203	680	842	11
1987;64:379-90.	99	202	179	216	680	842	11
32.	81	228	96	242	680	842	11
Rubira	99	228	130	242	680	842	11
CM,	133	228	151	242	680	842	11
Devides	154	228	191	242	680	842	11
NJ,	194	228	210	242	680	842	11
Ubeda	213	228	243	242	680	842	11
LT,	246	228	259	242	680	842	11
Bortolucci	261	228	310	242	680	842	11
AG	313	228	327	242	680	842	11
Jr,	99	241	110	255	680	842	11
Lauris	115	241	144	255	680	842	11
JR,	150	241	165	255	680	842	11
Rubira-Bullent	170	241	238	255	680	842	11
IR,	244	241	257	255	680	842	11
Damante	262	241	306	255	680	842	11
JH.	311	241	327	255	680	842	11
Evaluation	99	254	154	268	680	842	11
of	161	254	171	268	680	842	11
some	177	254	205	268	680	842	11
oral	212	254	231	268	680	842	11
postradiotherapy	238	254	327	268	680	842	11
sequelae	99	267	141	281	680	842	11
in	145	267	154	281	680	842	11
patients	158	267	196	281	680	842	11
treated	200	267	233	281	680	842	11
for	238	267	250	281	680	842	11
head	255	267	278	281	680	842	11
and	282	267	300	281	680	842	11
neck	305	267	327	281	680	842	11
tumors.	99	280	136	294	680	842	11
Braz	139	280	160	294	680	842	11
Oral	164	280	184	294	680	842	11
Res	187	280	204	294	680	842	11
2007;21:272-7.	208	280	282	294	680	842	11
33.	81	306	96	320	680	842	11
Mendenhall	99	306	154	320	680	842	11
WM.	156	306	177	320	680	842	11
Mandibular	180	306	232	320	680	842	11
osteoradionecrosis.	235	306	327	320	680	842	11
J	99	319	105	333	680	842	11
Clin	108	319	126	333	680	842	11
Oncol	130	319	158	333	680	842	11
2004;	162	319	189	333	680	842	11
22:4867-8.	193	319	245	333	680	842	11
34.	81	345	96	359	680	842	11
Schwartz	99	345	142	359	680	842	11
HC,	145	345	164	359	680	842	11
Kagan	168	345	198	359	680	842	11
AR.	202	345	219	359	680	842	11
Osteoradionecrosis	222	345	314	359	680	842	11
of	318	345	327	359	680	842	11
the	99	358	114	372	680	842	11
mandible.	117	358	164	372	680	842	11
Scientific	166	358	210	372	680	842	11
basis	212	358	236	372	680	842	11
for	239	358	252	372	680	842	11
clinical	254	358	287	372	680	842	11
staging.	289	358	327	372	680	842	11
Am	99	371	115	385	680	842	11
J	119	371	124	385	680	842	11
Clin	128	371	146	385	680	842	11
Oncol	149	371	178	385	680	842	11
(CCT)	182	371	210	385	680	842	11
2002;	213	371	241	385	680	842	11
25:168-71.	244	371	297	385	680	842	11
35.	81	397	96	411	680	842	11
Yogi	99	397	121	411	680	842	11
V,	127	397	135	411	680	842	11
Singh	141	397	171	411	680	842	11
OP.	178	397	194	411	680	842	11
Induction	201	397	250	411	680	842	11
followed	257	397	300	411	680	842	11
with	306	397	327	411	680	842	11
concurrent	99	410	150	424	680	842	11
chemo	152	410	184	424	680	842	11
radiotherapy	187	410	245	424	680	842	11
in	247	410	255	424	680	842	11
advanced	258	410	302	424	680	842	11
head	304	410	327	424	680	842	11
&	99	423	107	437	680	842	11
neck	110	423	133	437	680	842	11
cancer.	136	423	170	437	680	842	11
J	173	423	179	437	680	842	11
Cancer	182	423	216	437	680	842	11
Res	219	423	236	437	680	842	11
Ther	240	423	262	437	680	842	11
2005;	265	423	293	437	680	842	11
1:198-	296	423	327	437	680	842	11
203.	99	436	120	450	680	842	11
36.	81	462	96	476	680	842	11
Nguyen	99	462	136	476	680	842	11
NP,	139	462	154	476	680	842	11
Moltz	157	462	182	476	680	842	11
CC,	185	462	203	476	680	842	11
Frank	206	462	233	476	680	842	11
C,	236	462	246	476	680	842	11
Vos	249	462	266	476	680	842	11
P,	269	462	276	476	680	842	11
Smith	279	462	307	476	680	842	11
HJ,	311	462	327	476	680	842	11
Karlsson	99	475	139	489	680	842	11
U,	142	475	152	489	680	842	11
Dutta	154	475	180	489	680	842	11
S,	183	475	192	489	680	842	11
Midyett	195	475	228	489	680	842	11
FA,	231	475	246	489	680	842	11
Barloon	249	475	286	489	680	842	11
J,	288	475	296	489	680	842	11
Sallah	299	475	327	489	680	842	11
S.	99	488	109	502	680	842	11
Dysphagia	111	488	160	502	680	842	11
following	163	488	205	502	680	842	11
chemoradiation	207	488	281	502	680	842	11
for	283	488	296	502	680	842	11
locally	298	488	327	502	680	842	11
advanced	99	501	146	515	680	842	11
head	151	501	175	515	680	842	11
and	180	501	199	515	680	842	11
neck	204	501	227	515	680	842	11
cancer.	233	501	267	515	680	842	11
Ann	273	501	292	515	680	842	11
Oncol	298	501	327	515	680	842	11
2004;	99	514	127	528	680	842	11
15:383-8.	130	514	176	528	680	842	11
37.	81	540	96	554	680	842	11
Borowski	99	540	146	554	680	842	11
B.	152	540	163	554	680	842	11
Les	169	540	186	554	680	842	11
soins	193	540	219	554	680	842	11
bucco-dentaires	225	540	308	554	680	842	11
du	315	540	327	554	680	842	11
malade	99	553	134	567	680	842	11
cancereux.	137	553	189	567	680	842	11
Paris	192	553	214	567	680	842	11
:Masson	218	553	258	567	680	842	11
1986.	261	553	289	567	680	842	11
p.60-5.	292	553	327	567	680	842	11
38.	81	579	96	593	680	842	11
Villar-Rodríguez	99	579	173	593	680	842	11
A.	178	579	188	593	680	842	11
Cáncer	193	579	227	593	680	842	11
de	232	579	243	593	680	842	11
cabeza	248	579	281	593	680	842	11
y	286	579	291	593	680	842	11
cuello.	296	579	327	593	680	842	11
Monografías	99	592	158	606	680	842	11
Clínicas	162	592	199	606	680	842	11
en	203	592	215	606	680	842	11
Oncología	219	592	269	606	680	842	11
3.	273	592	282	606	680	842	11
Barcelo-	287	592	327	606	680	842	11
na:	99	605	114	619	680	842	11
Ed.	117	605	133	619	680	842	11
Doyma	137	605	171	619	680	842	11
S.A.	174	605	194	619	680	842	11
1989.	197	605	225	619	680	842	11
p.29-34.	228	605	269	619	680	842	11
39.	347	111	362	125	680	842	11
Scully	366	111	397	125	680	842	11
C,	405	111	416	125	680	842	11
Epstein	424	111	463	125	680	842	11
JB.	471	111	488	125	680	842	11
Oral	495	111	518	125	680	842	11
mucositis:	526	111	581	125	680	842	11
a	588	111	594	125	680	842	11
challenging	366	124	427	138	680	842	11
complication	433	124	502	138	680	842	11
of	508	124	518	138	680	842	11
radiotherapy,	525	124	594	138	680	842	11
chemoterapy	366	137	429	151	680	842	11
and	434	137	452	151	680	842	11
radiochemotherapy.	458	137	555	151	680	842	11
Part	560	137	579	151	680	842	11
2:	584	137	594	151	680	842	11
diagnosis	366	150	410	164	680	842	11
and	414	150	432	164	680	842	11
management	436	150	499	164	680	842	11
of	503	150	512	164	680	842	11
mucositis.	516	150	565	164	680	842	11
Head	568	150	594	164	680	842	11
Neck	366	163	390	177	680	842	11
2004;26:77-84.	393	163	467	177	680	842	11
40.	347	189	362	203	680	842	11
Lalla	366	189	388	203	680	842	11
V,	393	189	400	203	680	842	11
Schubert	405	189	448	203	680	842	11
M.	452	189	464	203	680	842	11
Anti-inflamatory	469	189	544	203	680	842	11
agents	549	189	580	203	680	842	11
in	585	189	594	203	680	842	11
the	366	202	382	216	680	842	11
management	388	202	456	216	680	842	11
of	463	202	473	216	680	842	11
alimentary	479	202	534	216	680	842	11
mucositis.	540	202	594	216	680	842	11
Support	366	215	404	229	680	842	11
Care	407	215	429	229	680	842	11
Cancer	432	215	466	229	680	842	11
2006;14:558-65.	469	215	550	229	680	842	11
41.	347	241	362	255	680	842	11
Adamietz	366	241	409	255	680	842	11
A,	413	241	422	255	680	842	11
Rahn	426	241	450	255	680	842	11
R.	453	241	464	255	680	842	11
Prophylaxis	467	241	521	255	680	842	11
with	524	241	543	255	680	842	11
povidone-	546	241	594	255	680	842	11
iodine	366	254	395	268	680	842	11
against	401	254	435	268	680	842	11
induction	441	254	486	268	680	842	11
of	492	254	501	268	680	842	11
oral	507	254	525	268	680	842	11
mucositis	531	254	577	268	680	842	11
by	583	254	594	268	680	842	11
radiochemotherapy.	366	267	460	281	680	842	11
Support	463	267	502	281	680	842	11
Care	504	267	527	281	680	842	11
Cancer	529	267	563	281	680	842	11
1998;	566	267	594	281	680	842	11
6:373-77.	366	280	412	294	680	842	11
42.	347	306	362	320	680	842	11
Sharma	366	306	404	320	680	842	11
R,	410	306	420	320	680	842	11
Tobin	426	306	452	320	680	842	11
P.	458	306	465	320	680	842	11
Management	471	306	535	320	680	842	11
of	541	306	550	320	680	842	11
chemo-	556	306	594	320	680	842	11
therapy-induced	366	319	444	333	680	842	11
nausea,	448	319	486	333	680	842	11
vomiting,	490	319	535	333	680	842	11
oral	539	319	558	333	680	842	11
muco-	562	319	594	333	680	842	11
sitis	366	332	384	346	680	842	11
and	389	332	407	346	680	842	11
diarrhoea.	413	332	462	346	680	842	11
Lancet	467	332	500	346	680	842	11
Oncol	505	332	535	346	680	842	11
2005;6:93-	540	332	594	346	680	842	11
102.	366	345	387	359	680	842	11
43.	347	371	362	385	680	842	11
Epstein	366	371	401	385	680	842	11
JB,	403	371	419	385	680	842	11
Tsang	422	371	450	385	680	842	11
A.	452	371	462	385	680	842	11
The	465	371	483	385	680	842	11
role	486	371	503	385	680	842	11
of	506	371	515	385	680	842	11
salivary	518	371	552	385	680	842	11
function	555	371	594	385	680	842	11
in	366	384	375	398	680	842	11
modulating	381	384	440	398	680	842	11
chemotherapy-induced	446	384	566	398	680	842	11
oro-	572	384	594	398	680	842	11
pharyngeal	366	397	418	411	680	842	11
mucositis:	422	397	470	411	680	842	11
A	474	397	481	411	680	842	11
review	484	397	514	411	680	842	11
of	517	397	526	411	680	842	11
the	530	397	545	411	680	842	11
literatura.	549	397	594	411	680	842	11
Oral	366	410	387	424	680	842	11
Surg	392	410	415	424	680	842	11
Oral	421	410	442	424	680	842	11
Med	448	410	468	424	680	842	11
Oral	474	410	495	424	680	842	11
Pathol	500	410	531	424	680	842	11
Oral	537	410	558	424	680	842	11
Radiol	563	410	594	424	680	842	11
Endod	366	423	397	437	680	842	11
2002;94:	400	423	443	437	680	842	11
39-44.	446	423	478	437	680	842	11
44.	347	449	362	463	680	842	11
Plevova	366	449	405	463	680	842	11
P.	414	449	422	463	680	842	11
Prevention	430	449	487	463	680	842	11
and	495	449	515	463	680	842	11
treatment	523	449	575	463	680	842	11
of	584	449	594	463	680	842	11
chemotherapy-and	366	462	457	476	680	842	11
radiotherapy-	462	462	526	476	680	842	11
induced	531	462	570	476	680	842	11
oral	575	462	594	476	680	842	11
mucositis:	366	475	414	489	680	842	11
a	417	475	422	489	680	842	11
review.	425	475	456	489	680	842	11
Oral	459	475	479	489	680	842	11
Oncol	482	475	511	489	680	842	11
1999;35:453-70.	513	475	594	489	680	842	11
45.	347	501	362	515	680	842	11
Migliorati	366	501	410	515	680	842	11
CA,	415	501	433	515	680	842	11
Siegel	438	501	467	515	680	842	11
MA,	473	501	491	515	680	842	11
Elting	497	501	524	515	680	842	11
LS.	530	501	546	515	680	842	11
Bisphos-	551	501	594	515	680	842	11
phonate-associated	366	514	459	528	680	842	11
osteonecrosis:	463	514	532	528	680	842	11
a	537	514	542	528	680	842	11
long-term	547	514	594	528	680	842	11
complication	366	527	427	541	680	842	11
of	430	527	439	541	680	842	11
bisphosphonate	442	527	518	541	680	842	11
treatment.	520	527	570	541	680	842	11
Lan-	572	527	594	541	680	842	11
cet	366	540	380	554	680	842	11
Oncol;7:508-14.	383	540	462	554	680	842	11
46.	347	566	362	580	680	842	11
Mgliorati	366	566	406	580	680	842	11
CA,	409	566	427	580	680	842	11
Casiglia	429	566	466	580	680	842	11
J,	469	566	478	580	680	842	11
Epstein	480	566	515	580	680	842	11
J,	518	566	527	580	680	842	11
Managing	529	566	576	580	680	842	11
the	579	566	594	580	680	842	11
care	366	579	386	593	680	842	11
of	389	579	398	593	680	842	11
patients	401	579	438	593	680	842	11
with	441	579	461	593	680	842	11
bisphosphonate-associated	463	579	594	593	680	842	11
osteonecrosis.	366	592	438	606	680	842	11
J	444	592	449	606	680	842	11
Am	455	592	472	606	680	842	11
Dent	477	592	501	606	680	842	11
Assoc	507	592	536	606	680	842	11
2005;136:	542	592	594	606	680	842	11
1658-68.	366	605	410	619	680	842	11
AVANCES	404	773	446	783	680	842	11
EN	448	773	460	783	680	842	11
ODONTOESTOMATOLOGÍA/121	462	773	594	783	680	842	11
