Rincón	347	36	404	49	595	794	1
científico	410	36	484	49	595	794	1
COMUNICACIONES	312	68	484	80	595	794	1
135	34	98	50	109	595	794	1
Mª	57	98	71	109	595	794	1
de	74	98	84	109	595	794	1
la	87	98	94	109	595	794	1
Luz	97	98	113	109	595	794	1
Lago	116	98	137	109	595	794	1
González	140	98	179	109	595	794	1
D.U.E.	57	125	82	134	595	794	1
Máster	84	125	107	134	595	794	1
en	109	125	117	134	595	794	1
Cuidados	119	125	150	134	595	794	1
y	152	125	156	134	595	794	1
Curas	158	125	177	134	595	794	1
de	179	125	187	134	595	794	1
Heridas	189	125	215	134	595	794	1
Crónicas.	216	125	247	134	595	794	1
Supervisora.	249	125	289	134	595	794	1
Unidad	57	136	83	145	595	794	1
de	85	136	93	145	595	794	1
Geriatría	95	136	124	145	595	794	1
Jiménez	126	136	153	145	595	794	1
Díaz	155	136	171	145	595	794	1
Bajo.	173	136	190	145	595	794	1
Fundación	57	147	93	156	595	794	1
Hospital	95	147	124	156	595	794	1
Avilés.	126	147	147	156	595	794	1
Valoración	310	98	376	114	595	794	1
del	380	98	399	114	595	794	1
riesgo	403	98	439	114	595	794	1
de	444	98	458	114	595	794	1
úlceras	462	98	504	114	595	794	1
por	310	118	331	134	595	794	1
presión	336	118	381	134	595	794	1
en	385	118	400	134	595	794	1
una	404	118	427	134	595	794	1
Unidad	432	118	478	134	595	794	1
de	310	138	324	154	595	794	1
geriatría	329	138	379	154	595	794	1
Correspondencia:	57	169	122	178	595	794	1
Mª	57	180	69	189	595	794	1
de	71	180	79	189	595	794	1
la	81	180	87	189	595	794	1
Luz	89	180	102	189	595	794	1
Lago	104	180	121	189	595	794	1
González	123	180	155	189	595	794	1
C/	57	191	67	200	595	794	1
Párroco	69	191	95	200	595	794	1
José	97	191	111	200	595	794	1
Fernández	113	191	148	200	595	794	1
Teral,	150	191	169	200	595	794	1
nº	171	191	180	200	595	794	1
5	182	191	186	200	595	794	1
-	189	191	191	200	595	794	1
C	194	191	200	200	595	794	1
Villalegre,	57	202	91	211	595	794	1
33403-Avilés	94	202	138	211	595	794	1
(Asturias)	141	202	173	211	595	794	1
Tfno.:	57	213	79	222	595	794	1
699	81	213	95	222	595	794	1
19	97	213	106	222	595	794	1
54	108	213	117	222	595	794	1
58.	119	213	130	222	595	794	1
E-mail:	133	213	158	222	595	794	1
gagolago@telecable.es	160	213	234	222	595	794	1
Assessment	310	179	372	194	595	794	1
of	377	179	387	194	595	794	1
pressure	392	179	436	194	595	794	1
ulcers	441	179	473	194	595	794	1
risk	478	179	501	194	595	794	1
in	310	199	322	214	595	794	1
a	327	199	335	214	595	794	1
Unit	339	199	368	214	595	794	1
of	373	199	384	214	595	794	1
geriatrics	388	199	442	214	595	794	1
RESUMEN	58	247	107	256	595	794	1
SUMMARY	310	247	361	256	595	794	1
PALABRAS	58	463	111	472	595	794	1
CLAVE	114	463	146	472	595	794	1
Braden,	58	474	89	484	595	794	1
úlceras	92	474	119	484	595	794	1
por	121	474	135	484	595	794	1
presión,	138	474	169	484	595	794	1
geriatría,	172	474	207	484	595	794	1
diagnósticos	210	474	259	484	595	794	1
de	58	486	67	496	595	794	1
enfermería,	70	486	115	496	595	794	1
valoración,	118	486	161	496	595	794	1
riesgo.	164	486	190	496	595	794	1
KEY	310	463	330	472	595	794	1
WORDS	333	463	370	472	595	794	1
Braden,	310	474	340	485	595	794	1
pressure	343	474	373	485	595	794	1
ulcers,	375	474	399	485	595	794	1
geriatrics,	402	474	439	485	595	794	1
nursing	442	474	471	485	595	794	1
diagnoses,	473	474	511	485	595	794	1
eva-	514	474	530	485	595	794	1
luation,	310	486	341	497	595	794	1
risk.	343	486	360	497	595	794	1
INTRODUCCIÓN	58	523	141	532	595	794	1
La	58	534	68	544	595	794	1
profesión	70	534	108	544	595	794	1
enfermera	110	534	151	544	595	794	1
centra	153	534	178	544	595	794	1
su	181	534	189	544	595	794	1
trabajo	192	534	220	544	595	794	1
en	222	534	232	544	595	794	1
los	235	534	246	544	595	794	1
cuidados,	248	534	286	544	595	794	1
y	58	546	62	556	595	794	1
dentro	65	546	92	556	595	794	1
de	95	546	104	556	595	794	1
éstos	107	546	127	556	595	794	1
una	130	546	145	556	595	794	1
parte	148	546	168	556	595	794	1
importante	171	546	217	556	595	794	1
son	220	546	234	556	595	794	1
los	237	546	248	556	595	794	1
cuidados	251	546	287	556	595	794	1
de	58	558	67	568	595	794	1
la	70	558	77	568	595	794	1
piel.	79	558	97	568	595	794	1
Una	99	558	116	568	595	794	1
atención	119	558	154	568	595	794	1
adecuada	156	558	194	568	595	794	1
en	196	558	206	568	595	794	1
este	208	558	223	568	595	794	1
campo	226	558	253	568	595	794	1
ayuda	256	558	280	568	595	794	1
a	282	558	286	568	595	794	1
prevenir	58	570	91	580	595	794	1
la	94	570	100	580	595	794	1
aparición	103	570	140	580	595	794	1
de	143	570	153	580	595	794	1
úlceras	155	570	183	580	595	794	1
por	185	570	199	580	595	794	1
presión	202	570	231	580	595	794	1
(1).	234	570	249	580	595	794	1
Las	72	582	85	592	595	794	1
úlceras	87	582	114	592	595	794	1
por	116	582	130	592	595	794	1
presión	132	582	161	592	595	794	1
son	163	582	177	592	595	794	1
una	179	582	194	592	595	794	1
consecuencia	196	582	248	592	595	794	1
del	250	582	262	592	595	794	1
aplas-	264	582	286	592	595	794	1
tamiento	58	594	93	604	595	794	1
tisular	96	594	120	604	595	794	1
entre	122	594	142	604	595	794	1
dos	145	594	158	604	595	794	1
planos,	161	594	189	604	595	794	1
uno	191	594	207	604	595	794	1
perteneciente	209	594	262	604	595	794	1
al	264	594	271	604	595	794	1
pa-	273	594	286	604	595	794	1
ciente	58	606	82	616	595	794	1
y	84	606	89	616	595	794	1
otro	92	606	109	616	595	794	1
externo	111	606	141	616	595	794	1
a	144	606	148	616	595	794	1
él,	151	606	160	616	595	794	1
siendo	163	606	189	616	595	794	1
las	192	606	202	616	595	794	1
partes	205	606	229	616	595	794	1
más	232	606	248	616	595	794	1
afectadas	250	606	286	616	595	794	1
los	58	618	69	628	595	794	1
talones,	71	618	102	628	595	794	1
el	105	618	112	628	595	794	1
sacro	114	618	135	628	595	794	1
y	137	618	142	628	595	794	1
los	144	618	156	628	595	794	1
trocánteres	158	618	202	628	595	794	1
(2,	205	618	216	628	595	794	1
3).	219	618	230	628	595	794	1
Entre	72	630	94	640	595	794	1
los	97	630	108	640	595	794	1
factores	111	630	142	640	595	794	1
que	145	630	160	640	595	794	1
pueden	163	630	193	640	595	794	1
favorecer	196	630	232	640	595	794	1
su	235	630	244	640	595	794	1
desarrollo	247	630	286	640	595	794	1
destacamos	58	642	103	652	595	794	1
la	106	642	112	652	595	794	1
edad,	115	642	136	652	595	794	1
las	139	642	149	652	595	794	1
enfermedades	151	642	206	652	595	794	1
crónicas,	209	642	244	652	595	794	1
los	246	642	258	652	595	794	1
fárma-	260	642	286	652	595	794	1
cos,	58	654	73	664	595	794	1
la	76	654	82	664	595	794	1
nutrición,	85	654	126	664	595	794	1
la	128	654	135	664	595	794	1
inmovilidad,	138	654	189	664	595	794	1
la	192	654	199	664	595	794	1
humedad,	201	654	242	664	595	794	1
la	245	654	251	664	595	794	1
presión,	254	654	286	664	595	794	1
la	58	666	65	676	595	794	1
higiene	67	666	96	676	595	794	1
y	99	666	104	676	595	794	1
otros	106	666	127	676	595	794	1
(4,	129	666	140	676	595	794	1
5).	143	666	154	676	595	794	1
La	72	678	82	688	595	794	1
situación	84	678	120	688	595	794	1
actual	122	678	146	688	595	794	1
en	148	678	157	688	595	794	1
nuestro	160	678	189	688	595	794	1
país	192	678	207	688	595	794	1
refleja	209	678	233	688	595	794	1
que	235	678	250	688	595	794	1
en	252	678	262	688	595	794	1
Aten-	264	678	286	688	595	794	1
ción	58	690	75	700	595	794	1
Primaria	78	690	113	700	595	794	1
la	115	690	122	700	595	794	1
prevalencia	125	690	170	700	595	794	1
de	173	690	182	700	595	794	1
úlceras	185	690	212	700	595	794	1
por	215	690	229	700	595	794	1
presión	232	690	261	700	595	794	1
oscila	264	690	286	700	595	794	1
entre	58	702	78	712	595	794	1
el	81	702	88	712	595	794	1
7,3%	91	702	113	712	595	794	1
y	115	702	120	712	595	794	1
el	123	702	130	712	595	794	1
12,9%	132	702	160	712	595	794	1
entre	162	702	183	712	595	794	1
los	186	702	197	712	595	794	1
pacientes	200	702	237	712	595	794	1
que	239	702	254	712	595	794	1
reciben	257	702	286	712	595	794	1
atención	58	714	93	724	595	794	1
domiciliaria.	96	714	147	724	595	794	1
En	150	714	162	724	595	794	1
el	165	714	171	724	595	794	1
ámbito	174	714	203	724	595	794	1
hospitalario,	206	714	257	724	595	794	1
la	260	714	267	724	595	794	1
pre-	270	714	286	724	595	794	1
valencia	58	726	89	736	595	794	1
tiene	92	726	111	736	595	794	1
un	113	726	124	736	595	794	1
rango	127	726	149	736	595	794	1
entre	152	726	172	736	595	794	1
el	174	726	181	736	595	794	1
3,8%	183	726	205	736	595	794	1
y	207	726	212	736	595	794	1
el	214	726	221	736	595	794	1
8,9%	223	726	245	736	595	794	1
y	247	726	252	736	595	794	1
en	254	726	264	736	595	794	1
el	266	726	273	736	595	794	1
ni-	275	726	286	736	595	794	1
vel	58	738	69	748	595	794	1
sociosanitario	72	738	127	748	595	794	1
entre	129	738	150	748	595	794	1
el	152	738	159	748	595	794	1
4,8%	162	738	184	748	595	794	1
y	186	738	191	748	595	794	1
el	194	738	200	748	595	794	1
7,6%	203	738	225	748	595	794	1
(2,6-10).	228	738	264	748	595	794	1
Afecta	323	522	349	532	595	794	1
a	351	522	355	532	595	794	1
los	358	522	369	532	595	794	1
pacientes	371	522	408	532	595	794	1
que	411	522	426	532	595	794	1
reciben	428	522	458	532	595	794	1
asistencia	460	522	498	532	595	794	1
en	500	522	510	532	595	794	1
el	512	522	519	532	595	794	1
ám-	522	522	538	532	595	794	1
bito	309	534	325	544	595	794	1
domiciliario,	328	534	379	544	595	794	1
hospitalario	382	534	429	544	595	794	1
y	431	534	436	544	595	794	1
sociosanitario,	438	534	496	544	595	794	1
siendo	498	534	524	544	595	794	1
los	527	534	538	544	595	794	1
pacientes	309	546	346	556	595	794	1
de	348	546	358	556	595	794	1
edad	360	546	380	556	595	794	1
avanzada	382	546	418	556	595	794	1
los	421	546	432	556	595	794	1
que	434	546	449	556	595	794	1
mayor	452	546	477	556	595	794	1
número	480	546	512	556	595	794	1
de	514	546	524	556	595	794	1
úl-	526	546	538	556	595	794	1
ceras	309	558	328	568	595	794	1
por	331	558	345	568	595	794	1
presión	348	558	377	568	595	794	1
presentan	380	558	419	568	595	794	1
(3-5).	421	558	445	568	595	794	1
Pero,	323	570	344	580	595	794	1
además,	347	570	380	580	595	794	1
este	383	570	398	580	595	794	1
tipo	401	570	417	580	595	794	1
de	420	570	430	580	595	794	1
lesiones	433	570	465	580	595	794	1
son	468	570	482	580	595	794	1
un	485	570	496	580	595	794	1
problema	499	570	538	580	595	794	1
de	309	582	319	592	595	794	1
salud	321	582	343	592	595	794	1
que	345	582	360	592	595	794	1
acarrea	363	582	391	592	595	794	1
importantes	394	582	443	592	595	794	1
repercusiones,	446	582	503	592	595	794	1
tanto	506	582	528	592	595	794	1
al	531	582	538	592	595	794	1
paciente	309	594	342	604	595	794	1
y	345	594	350	604	595	794	1
su	353	594	361	604	595	794	1
entorno	364	594	396	604	595	794	1
familiar	399	594	430	604	595	794	1
como	433	594	456	604	595	794	1
al	459	594	466	604	595	794	1
sistema	468	594	498	604	595	794	1
sanitario.	501	594	538	604	595	794	1
Al	309	606	318	616	595	794	1
paciente	320	606	354	616	595	794	1
le	356	606	363	616	595	794	1
disminuye	365	606	407	616	595	794	1
su	409	606	418	616	595	794	1
calidad	420	606	449	616	595	794	1
de	451	606	460	616	595	794	1
vida,	463	606	482	616	595	794	1
le	484	606	491	616	595	794	1
aumenta	494	606	528	616	595	794	1
el	531	606	537	616	595	794	1
riesgo	309	618	333	628	595	794	1
de	335	618	345	628	595	794	1
infecciones	348	618	393	628	595	794	1
e	396	618	400	628	595	794	1
incluso	403	618	432	628	595	794	1
le	434	618	441	628	595	794	1
puede	444	618	468	628	595	794	1
llevar	471	618	493	628	595	794	1
a	496	618	500	628	595	794	1
la	503	618	510	628	595	794	1
muer-	513	618	537	628	595	794	1
te.	309	630	319	640	595	794	1
El	322	630	331	640	595	794	1
entorno	334	630	366	640	595	794	1
familiar	369	630	400	640	595	794	1
se	403	630	411	640	595	794	1
ve	414	630	422	640	595	794	1
comprometido	425	630	486	640	595	794	1
debido	489	630	517	640	595	794	1
a	520	630	524	640	595	794	1
un	527	630	538	640	595	794	1
accidente	309	642	347	652	595	794	1
que	349	642	364	652	595	794	1
podía	366	642	389	652	595	794	1
haberse	391	642	422	652	595	794	1
evitado	424	642	453	652	595	794	1
en	456	642	465	652	595	794	1
la	468	642	475	652	595	794	1
mayor	477	642	503	652	595	794	1
parte	505	642	526	652	595	794	1
de	528	642	538	652	595	794	1
los	309	654	320	664	595	794	1
casos.	323	654	347	664	595	794	1
En	350	654	361	664	595	794	1
cuanto	364	654	392	664	595	794	1
al	395	654	402	664	595	794	1
sistema	405	654	435	664	595	794	1
sanitario,	438	654	476	664	595	794	1
las	479	654	490	664	595	794	1
úlceras	493	654	521	664	595	794	1
por	524	654	538	664	595	794	1
presión	309	666	339	676	595	794	1
le	342	666	348	676	595	794	1
acarrean	351	666	385	676	595	794	1
un	388	666	399	676	595	794	1
consumo	402	666	439	676	595	794	1
importante	442	666	487	676	595	794	1
de	490	666	500	676	595	794	1
recursos,	502	666	538	676	595	794	1
un	309	678	320	688	595	794	1
aumento	323	678	359	688	595	794	1
considerable	362	678	412	688	595	794	1
de	415	678	424	688	595	794	1
días	427	678	443	688	595	794	1
de	446	678	455	688	595	794	1
ingreso	458	678	487	688	595	794	1
hospitalario	490	678	538	688	595	794	1
y	309	690	314	700	595	794	1
cada	316	690	334	700	595	794	1
vez	337	690	349	700	595	794	1
más	352	690	368	700	595	794	1
demandas	371	690	411	700	595	794	1
legales	414	690	440	700	595	794	1
(11,	442	690	459	700	595	794	1
12).	461	690	478	700	595	794	1
Como	323	702	349	712	595	794	1
tal	351	702	361	712	595	794	1
problema	363	702	400	712	595	794	1
de	403	702	412	712	595	794	1
salud,	414	702	437	712	595	794	1
nuestra	440	702	468	712	595	794	1
mayor	471	702	496	712	595	794	1
aspiración	498	702	538	712	595	794	1
como	309	714	332	724	595	794	1
profesionales	334	714	386	724	595	794	1
sanitarios	388	714	426	724	595	794	1
es	428	714	436	724	595	794	1
poder	438	714	461	724	595	794	1
controlarlo	463	714	508	724	595	794	1
y,	510	714	516	724	595	794	1
en	519	714	528	724	595	794	1
la	531	714	537	724	595	794	1
medida	309	726	339	736	595	794	1
de	342	726	352	736	595	794	1
lo	355	726	363	736	595	794	1
posible,	366	726	398	736	595	794	1
erradicarlo.	401	726	447	736	595	794	1
El	450	726	459	736	595	794	1
número	462	726	494	736	595	794	1
de	497	726	507	736	595	794	1
úlceras	510	726	538	736	595	794	1
desarrolladas	309	738	361	748	595	794	1
es	363	738	371	748	595	794	1
un	374	738	385	748	595	794	1
indicador	388	738	426	748	595	794	1
de	429	738	439	748	595	794	1
calidad	442	738	470	748	595	794	1
ligado	473	738	498	748	595	794	1
no	501	738	511	748	595	794	1
sólo	514	738	530	748	595	794	1
a	533	738	537	748	595	794	1
GEROKOMOS	236	759	287	767	595	794	1
2007;	289	759	307	767	595	794	1
18	309	759	317	767	595	794	1
(3):	320	759	331	767	595	794	1
135-139	333	759	360	767	595	794	1
33	545	98	554	105	595	794	1
Lago	262	37	278	45	595	794	2
González,	280	37	310	45	595	794	2
Mª.L.:	312	37	333	45	595	794	2
VALORACIÓN	134	47	186	55	595	794	2
DEL	188	47	203	55	595	794	2
RIESGO	205	47	234	55	595	794	2
DE	236	47	247	55	595	794	2
ÚLCERAS	249	47	284	55	595	794	2
POR	286	47	302	55	595	794	2
PRESIÓN	304	47	338	55	595	794	2
EN	340	47	351	55	595	794	2
UNA	353	47	370	55	595	794	2
UNIDAD	372	47	405	55	595	794	2
DE	407	47	418	55	595	794	2
GERIATRÍA	420	47	461	55	595	794	2
34	33	77	41	84	595	794	2
la	58	78	65	88	595	794	2
práctica	67	78	99	88	595	794	2
médica,	102	78	134	88	595	794	2
relacionada	137	78	183	88	595	794	2
con	186	78	201	88	595	794	2
los	204	78	215	88	595	794	2
factores	218	78	249	88	595	794	2
intrínse-	252	78	286	88	595	794	2
cos	58	90	70	100	595	794	2
que	73	90	87	100	595	794	2
las	89	90	100	100	595	794	2
desencadenan,	102	90	160	100	595	794	2
sino	162	90	178	100	595	794	2
también	181	90	214	100	595	794	2
a	216	90	220	100	595	794	2
los	222	90	233	100	595	794	2
cuidados	236	90	271	100	595	794	2
en-	273	90	286	100	595	794	2
fermeros.	58	102	95	112	595	794	2
Su	98	102	108	112	595	794	2
prevención	111	102	155	112	595	794	2
debe	158	102	177	112	595	794	2
comenzar	179	102	218	112	595	794	2
con	221	102	236	112	595	794	2
una	238	102	253	112	595	794	2
exhaus-	256	102	286	112	595	794	2
tiva	58	114	72	124	595	794	2
valoración	75	114	117	124	595	794	2
del	119	114	131	124	595	794	2
paciente	134	114	167	124	595	794	2
(13-15).	170	114	204	124	595	794	2
Para	72	126	89	136	595	794	2
valorar	91	126	117	136	595	794	2
el	119	126	126	136	595	794	2
riesgo	128	126	151	136	595	794	2
de	153	126	162	136	595	794	2
aparición	164	126	200	136	595	794	2
de	202	126	212	136	595	794	2
úlceras	214	126	240	136	595	794	2
por	242	126	256	136	595	794	2
presión	258	126	286	136	595	794	2
de	58	138	67	148	595	794	2
forma	70	138	93	148	595	794	2
objetiva	95	138	126	148	595	794	2
se	128	138	136	148	595	794	2
utilizan	138	138	167	148	595	794	2
escalas	170	138	195	148	595	794	2
de	198	138	207	148	595	794	2
valoración	209	138	249	148	595	794	2
de	252	138	261	148	595	794	2
riesgo	264	138	286	148	595	794	2
de	58	150	67	160	595	794	2
úlceras	70	150	96	160	595	794	2
por	99	150	113	160	595	794	2
presión.	115	150	147	160	595	794	2
Las	149	150	163	160	595	794	2
características	165	150	219	160	595	794	2
de	221	150	231	160	595	794	2
la	233	150	240	160	595	794	2
escala	243	150	265	160	595	794	2
ideal	267	150	286	160	595	794	2
son:	58	162	74	172	595	794	2
alta	76	162	90	172	595	794	2
sensibilidad,	92	162	139	172	595	794	2
alta	141	162	155	172	595	794	2
especificidad,	157	162	208	172	595	794	2
buen	211	162	230	172	595	794	2
valor	232	162	252	172	595	794	2
predicti-	254	162	286	172	595	794	2
vo,	58	174	70	184	595	794	2
fácil	72	174	88	184	595	794	2
de	91	174	100	184	595	794	2
usar,	103	174	121	184	595	794	2
criterios	123	174	154	184	595	794	2
claros	157	174	179	184	595	794	2
y	182	174	186	184	595	794	2
definidos	189	174	225	184	595	794	2
y	228	174	232	184	595	794	2
aplicación	235	174	274	184	595	794	2
en	277	174	286	184	595	794	2
diferentes	58	186	95	196	595	794	2
contextos	98	186	134	196	595	794	2
clínicos.	137	186	168	196	595	794	2
En	171	186	182	196	595	794	2
el	185	186	191	196	595	794	2
ámbito	194	186	222	196	595	794	2
sanitario	224	186	257	196	595	794	2
existen	260	186	286	196	595	794	2
diversas	58	198	87	208	595	794	2
escalas,	89	198	116	208	595	794	2
que	117	198	132	208	595	794	2
cumplen	134	198	167	208	595	794	2
los	169	198	180	208	595	794	2
criterios	182	198	212	208	595	794	2
arriba	214	198	236	208	595	794	2
citados,	237	198	266	208	595	794	2
sien-	268	198	286	208	595	794	2
do	58	210	68	220	595	794	2
las	70	210	80	220	595	794	2
más	83	210	98	220	595	794	2
utilizadas	101	210	137	220	595	794	2
la	139	210	146	220	595	794	2
escala	148	210	170	220	595	794	2
Braden,	173	210	203	220	595	794	2
escala	206	210	228	220	595	794	2
Norton,	230	210	262	220	595	794	2
escala	265	210	286	220	595	794	2
Norton	58	222	87	232	595	794	2
modificada,	89	222	134	232	595	794	2
escala	135	222	157	232	595	794	2
Waterlow	159	222	195	232	595	794	2
y	197	222	202	232	595	794	2
escala	204	222	225	232	595	794	2
Emina	227	222	253	232	595	794	2
(16-20).	254	222	286	232	595	794	2
Una	72	234	89	244	595	794	2
de	91	234	100	244	595	794	2
las	103	234	113	244	595	794	2
más	115	234	131	244	595	794	2
utilizadas	133	234	169	244	595	794	2
para	172	234	189	244	595	794	2
conocer	191	234	222	244	595	794	2
el	224	234	231	244	595	794	2
riesgo	233	234	256	244	595	794	2
de	258	234	267	244	595	794	2
apa-	270	234	286	244	595	794	2
rición	58	246	81	256	595	794	2
de	83	246	93	256	595	794	2
úlceras	95	246	122	256	595	794	2
por	124	246	138	256	595	794	2
presión	141	246	170	256	595	794	2
es	172	246	180	256	595	794	2
la	182	246	189	256	595	794	2
escala	191	246	213	256	595	794	2
Braden,	216	246	247	256	595	794	2
la	249	246	256	256	595	794	2
cual	258	246	275	256	595	794	2
ha	277	246	286	256	595	794	2
sido	58	258	74	268	595	794	2
validada	77	258	110	268	595	794	2
en	113	258	122	268	595	794	2
diferentes	125	258	164	268	595	794	2
escenarios	167	258	207	268	595	794	2
(17,	210	258	226	268	595	794	2
21-23).	229	258	259	268	595	794	2
MÉTODOS	58	283	108	292	595	794	2
El	58	294	66	304	595	794	2
diseño	69	294	95	304	595	794	2
de	98	294	108	304	595	794	2
esta	111	294	126	304	595	794	2
investigación	129	294	181	304	595	794	2
corresponde	184	294	233	304	595	794	2
a	236	294	240	304	595	794	2
un	243	294	254	304	595	794	2
estudio	257	294	286	304	595	794	2
descriptivo	58	306	102	316	595	794	2
prospectivo.	104	306	153	316	595	794	2
El	72	318	80	328	595	794	2
estudio	83	318	112	328	595	794	2
se	115	318	122	328	595	794	2
realizó	125	318	151	328	595	794	2
en	153	318	163	328	595	794	2
el	165	318	172	328	595	794	2
Hospital	175	318	209	328	595	794	2
Fundación	212	318	255	328	595	794	2
de	258	318	267	328	595	794	2
Avi-	270	318	286	328	595	794	2
lés,	58	330	70	340	595	794	2
en	73	330	82	340	595	794	2
una	85	330	100	340	595	794	2
Unidad	102	330	133	340	595	794	2
de	135	330	145	340	595	794	2
geriatría	147	330	180	340	595	794	2
con	182	330	197	340	595	794	2
31	199	330	210	340	595	794	2
camas.	212	330	239	340	595	794	2
Este	241	330	258	340	595	794	2
centro	261	330	286	340	595	794	2
sanitario	58	342	92	352	595	794	2
es	95	342	102	352	595	794	2
un	105	342	116	352	595	794	2
hospital	118	342	150	352	595	794	2
concertado	153	342	198	352	595	794	2
con	200	342	215	352	595	794	2
el	218	342	224	352	595	794	2
Servicio	227	342	259	352	595	794	2
de	262	342	271	352	595	794	2
Sa-	274	342	286	352	595	794	2
lud	58	354	71	364	595	794	2
del	74	354	86	364	595	794	2
Principado	89	354	133	364	595	794	2
de	136	354	146	364	595	794	2
Asturias	148	354	181	364	595	794	2
y	184	354	188	364	595	794	2
cuyos	191	354	214	364	595	794	2
pacientes	217	354	254	364	595	794	2
son	257	354	271	364	595	794	2
de-	274	354	286	364	595	794	2
rivados	58	366	86	376	595	794	2
desde	89	366	111	376	595	794	2
el	114	366	121	376	595	794	2
Hospital	123	366	158	376	595	794	2
de	161	366	170	376	595	794	2
Agudos	173	366	204	376	595	794	2
del	206	366	218	376	595	794	2
Área	221	366	239	376	595	794	2
Sanitaria.	242	366	280	376	595	794	2
Los	72	378	86	388	595	794	2
servicios	88	378	119	388	595	794	2
de	121	378	131	388	595	794	2
procedencia	132	378	178	388	595	794	2
de	180	378	189	388	595	794	2
los	191	378	202	388	595	794	2
pacientes	204	378	239	388	595	794	2
que	241	378	255	388	595	794	2
ingresa-	257	378	286	388	595	794	2
ron	58	390	71	400	595	794	2
en	73	390	83	400	595	794	2
la	84	390	91	400	595	794	2
Unidad	93	390	123	400	595	794	2
de	125	390	134	400	595	794	2
geriatría	136	390	167	400	595	794	2
fueron	169	390	194	400	595	794	2
mayoritariamente:	196	390	266	400	595	794	2
trau-	268	390	286	400	595	794	2
matología	58	402	97	412	595	794	2
y	99	402	104	412	595	794	2
ortopedia,	107	402	147	412	595	794	2
medicina	149	402	186	412	595	794	2
interna,	188	402	219	412	595	794	2
neurología,	221	402	266	412	595	794	2
neu-	268	402	286	412	595	794	2
mología	58	414	89	424	595	794	2
y	91	414	96	424	595	794	2
urgencias.	98	414	136	424	595	794	2
Los	139	414	152	424	595	794	2
procesos	155	414	187	424	595	794	2
más	190	414	205	424	595	794	2
frecuentes	207	414	246	424	595	794	2
que	248	414	262	424	595	794	2
moti-	265	414	286	424	595	794	2
varon	58	426	79	436	595	794	2
los	81	426	92	436	595	794	2
ingresos	93	426	124	436	595	794	2
hacen	126	426	148	436	595	794	2
referencia	150	426	186	436	595	794	2
a	188	426	192	436	595	794	2
reagudizaciones	194	426	253	436	595	794	2
de	255	426	264	436	595	794	2
pato-	266	426	286	436	595	794	2
logías	58	438	79	448	595	794	2
crónicas,	81	438	115	448	595	794	2
recuperación	117	438	166	448	595	794	2
funcional	168	438	204	448	595	794	2
y	206	438	210	448	595	794	2
cuidados	212	438	246	448	595	794	2
paliativos.	248	438	286	448	595	794	2
El	72	450	80	460	595	794	2
período	83	450	115	460	595	794	2
de	117	450	127	460	595	794	2
estudio	130	450	159	460	595	794	2
estuvo	162	450	188	460	595	794	2
comprendido	191	450	245	460	595	794	2
entre	248	450	268	460	595	794	2
el	271	450	278	460	595	794	2
1	281	450	286	460	595	794	2
de	58	462	67	472	595	794	2
enero	70	462	92	472	595	794	2
y	95	462	100	472	595	794	2
el	102	462	109	472	595	794	2
31	112	462	122	472	595	794	2
de	125	462	135	472	595	794	2
marzo	137	462	162	472	595	794	2
de	165	462	175	472	595	794	2
2006.	177	462	201	472	595	794	2
Durante	204	462	238	472	595	794	2
ese	241	462	252	472	595	794	2
período	255	462	286	472	595	794	2
a	58	474	62	484	595	794	2
todos	65	474	87	484	595	794	2
los	90	474	101	484	595	794	2
pacientes	104	474	141	484	595	794	2
que	143	474	158	484	595	794	2
ingresaron	161	474	203	484	595	794	2
en	206	474	216	484	595	794	2
la	218	474	225	484	595	794	2
Unidad	228	474	259	484	595	794	2
de	262	474	271	484	595	794	2
ge-	274	474	286	484	595	794	2
riatría	58	486	82	496	595	794	2
se	84	486	92	496	595	794	2
les	94	486	104	496	595	794	2
realizó	107	486	133	496	595	794	2
una	135	486	151	496	595	794	2
valoración	153	486	195	496	595	794	2
en	197	486	207	496	595	794	2
las	209	486	220	496	595	794	2
primeras	222	486	257	496	595	794	2
24	260	486	270	496	595	794	2
ho-	273	486	286	496	595	794	2
ras	58	498	69	508	595	794	2
del	72	498	84	508	595	794	2
ingreso,	86	498	118	508	595	794	2
posteriormente	121	498	182	508	595	794	2
una	185	498	200	508	595	794	2
valoración	202	498	244	508	595	794	2
semanal	247	498	279	508	595	794	2
y	282	498	286	508	595	794	2
finalmente	58	510	101	520	595	794	2
otra	104	510	120	520	595	794	2
valoración	122	510	164	520	595	794	2
el	167	510	173	520	595	794	2
día	176	510	188	520	595	794	2
del	191	510	203	520	595	794	2
alta.	206	510	223	520	595	794	2
La	72	522	82	532	595	794	2
valoración	84	522	125	532	595	794	2
incluyó	127	522	157	532	595	794	2
las	159	522	169	532	595	794	2
variables	172	522	206	532	595	794	2
demográficas:	208	522	263	532	595	794	2
edad,	265	522	286	532	595	794	2
sexo,	58	534	77	544	595	794	2
fecha	80	534	101	544	595	794	2
de	103	534	112	544	595	794	2
ingreso,	115	534	146	544	595	794	2
fecha	149	534	170	544	595	794	2
de	172	534	181	544	595	794	2
alta	184	534	198	544	595	794	2
y	200	534	205	544	595	794	2
días	207	534	223	544	595	794	2
de	225	534	235	544	595	794	2
ingreso.	237	534	268	544	595	794	2
Co-	271	534	286	544	595	794	2
mo	58	546	71	556	595	794	2
variables	74	546	109	556	595	794	2
clínicas	112	546	143	556	595	794	2
se	146	546	153	556	595	794	2
registraron:	156	546	203	556	595	794	2
diagnóstico	206	546	253	556	595	794	2
médico	256	546	287	556	595	794	2
que	58	558	73	568	595	794	2
motivó	75	558	105	568	595	794	2
el	108	558	114	568	595	794	2
ingreso,	117	558	149	568	595	794	2
diagnósticos	152	558	202	568	595	794	2
de	205	558	214	568	595	794	2
enfermería	217	558	261	568	595	794	2
selec-	264	558	286	568	595	794	2
cionados	58	570	93	580	595	794	2
(24)	96	570	113	580	595	794	2
(déficit	116	570	145	580	595	794	2
de	148	570	157	580	595	794	2
autocuidado:	160	570	213	580	595	794	2
alimentación,	216	570	271	580	595	794	2
dé-	274	570	286	580	595	794	2
ficit	58	582	73	592	595	794	2
de	76	582	85	592	595	794	2
autocuidado:	88	582	140	592	595	794	2
uso	143	582	156	592	595	794	2
w.c.,	159	582	177	592	595	794	2
déficit	179	582	205	592	595	794	2
de	207	582	216	592	595	794	2
autocuidado:	219	582	271	592	595	794	2
ba-	274	582	286	592	595	794	2
ño/higiene,	58	594	105	604	595	794	2
déficit	108	594	134	604	595	794	2
autocuidado:	137	594	191	604	595	794	2
vestido/acicalamiento,	194	594	286	604	595	794	2
deterioro	58	606	94	616	595	794	2
de	96	606	106	616	595	794	2
la	108	606	115	616	595	794	2
movilidad	117	606	158	616	595	794	2
física,	160	606	183	616	595	794	2
intolerancia	185	606	232	616	595	794	2
a	234	606	239	616	595	794	2
la	241	606	248	616	595	794	2
actividad	250	606	286	616	595	794	2
y	58	618	62	628	595	794	2
deterioro	65	618	102	628	595	794	2
de	104	618	114	628	595	794	2
la	117	618	124	628	595	794	2
cutánea),	170	618	207	628	595	794	2
superficies	210	618	252	628	595	794	2
especia-	255	618	286	628	595	794	2
les	58	630	68	640	595	794	2
de	71	630	81	640	595	794	2
manejo	84	630	114	640	595	794	2
de	117	630	127	640	595	794	2
presión	130	630	160	640	595	794	2
en	163	630	173	640	595	794	2
cama,	176	630	200	640	595	794	2
existencia	203	630	243	640	595	794	2
de	246	630	255	640	595	794	2
úlceras	258	630	286	640	595	794	2
por	58	642	72	652	595	794	2
presión	74	642	104	652	595	794	2
con	106	642	121	652	595	794	2
su	124	642	133	652	595	794	2
estadio	135	642	163	652	595	794	2
y	166	642	170	652	595	794	2
localización	173	642	220	652	595	794	2
y	223	642	227	652	595	794	2
valoración	230	642	272	652	595	794	2
del	274	642	286	652	595	794	2
riesgo	58	654	81	664	595	794	2
de	84	654	93	664	595	794	2
úlceras	96	654	123	664	595	794	2
por	126	654	140	664	595	794	2
presión	143	654	172	664	595	794	2
mediante	175	654	212	664	595	794	2
escala	215	654	238	664	595	794	2
de	240	654	250	664	595	794	2
Braden.	253	654	284	664	595	794	2
La	72	666	82	676	595	794	2
escala	84	666	107	676	595	794	2
de	109	666	118	676	595	794	2
Braden	121	666	150	676	595	794	2
(16,	152	666	168	676	595	794	2
21,	170	666	183	676	595	794	2
25),	186	666	202	676	595	794	2
que	204	666	219	676	595	794	2
es	221	666	229	676	595	794	2
una	231	666	246	676	595	794	2
escala	249	666	271	676	595	794	2
ne-	273	666	286	676	595	794	2
gativa,	58	678	84	688	595	794	2
consta	87	678	113	688	595	794	2
de	116	678	126	688	595	794	2
6	129	678	134	688	595	794	2
ítems	137	678	159	688	595	794	2
que	162	678	177	688	595	794	2
valoran	180	678	210	688	595	794	2
percepción	213	678	258	688	595	794	2
senso-	261	678	286	688	595	794	2
rial,	58	690	73	700	595	794	2
exposición	76	690	119	700	595	794	2
a	122	690	127	700	595	794	2
la	129	690	136	700	595	794	2
humedad,	139	690	180	700	595	794	2
actividad,	183	690	223	700	595	794	2
movilidad,	226	690	269	700	595	794	2
nu-	272	690	286	700	595	794	2
trición	58	702	84	712	595	794	2
y	86	702	90	712	595	794	2
roce/peligro	93	702	139	712	595	794	2
de	141	702	151	712	595	794	2
lesiones	153	702	183	712	595	794	2
cutáneas.	185	702	220	712	595	794	2
De	223	702	235	712	595	794	2
los	237	702	248	712	595	794	2
seis	250	702	263	712	595	794	2
ítems	265	702	286	712	595	794	2
cinco	58	714	79	724	595	794	2
se	82	714	89	724	595	794	2
puntúan	92	714	126	724	595	794	2
de	129	714	138	724	595	794	2
1	141	714	146	724	595	794	2
a	148	714	152	724	595	794	2
4	155	714	160	724	595	794	2
(menos	162	714	192	724	595	794	2
favorable	195	714	231	724	595	794	2
a	234	714	238	724	595	794	2
más	240	714	256	724	595	794	2
favora-	258	714	286	724	595	794	2
ble)	58	726	73	736	595	794	2
y	75	726	80	736	595	794	2
el	82	726	89	736	595	794	2
roce/peligro	91	726	139	736	595	794	2
de	141	726	151	736	595	794	2
lesión	153	726	176	736	595	794	2
cutánea	179	726	209	736	595	794	2
se	212	726	219	736	595	794	2
puntúa	222	726	250	736	595	794	2
de	253	726	262	736	595	794	2
1	265	726	270	736	595	794	2
a	272	726	276	736	595	794	2
3.	279	726	286	736	595	794	2
El	58	738	66	748	595	794	2
rango	69	738	92	748	595	794	2
de	94	738	104	748	595	794	2
la	106	738	113	748	595	794	2
escala	116	738	139	748	595	794	2
oscila	141	738	163	748	595	794	2
entre	166	738	186	748	595	794	2
los	189	738	200	748	595	794	2
6	202	738	208	748	595	794	2
y	210	738	215	748	595	794	2
los	217	738	228	748	595	794	2
23	231	738	241	748	595	794	2
puntos	244	738	272	748	595	794	2
(6-	274	738	286	748	595	794	2
12	309	78	319	88	595	794	2
riesgo	322	78	345	88	595	794	2
alto,	347	78	365	88	595	794	2
13-14	367	78	392	88	595	794	2
riesgo	394	78	417	88	595	794	2
medio,	419	78	447	88	595	794	2
15-16	450	78	474	88	595	794	2
riesgo	476	78	500	88	595	794	2
bajo,	502	78	522	88	595	794	2
17-	524	78	538	88	595	794	2
136	545	77	562	87	595	794	2
23	309	90	319	100	595	794	2
sin	322	90	333	100	595	794	2
riesgo;	336	90	362	100	595	794	2
en	364	90	374	100	595	794	2
personas	376	90	411	100	595	794	2
mayores	413	90	446	100	595	794	2
de	448	90	458	100	595	794	2
74	460	90	471	100	595	794	2
años	473	90	491	100	595	794	2
15-18	494	90	518	100	595	794	2
ries-	520	90	537	100	595	794	2
go	309	102	319	112	595	794	2
bajo	321	102	339	112	595	794	2
y	341	102	346	112	595	794	2
19-23	348	102	373	112	595	794	2
sin	375	102	387	112	595	794	2
riesgo)	390	102	417	112	595	794	2
(26).	419	102	439	112	595	794	2
La	323	114	333	124	595	794	2
sensibilidad	336	114	384	124	595	794	2
media	387	114	412	124	595	794	2
de	415	114	424	124	595	794	2
la	427	114	434	124	595	794	2
escala	437	114	460	124	595	794	2
se	463	114	471	124	595	794	2
sitúa	474	114	493	124	595	794	2
en	496	114	506	124	595	794	2
el	509	114	515	124	595	794	2
74%	518	114	538	124	595	794	2
(rango	309	126	335	136	595	794	2
27%-100%)	338	126	388	136	595	794	2
y	391	126	395	136	595	794	2
la	398	126	404	136	595	794	2
especificidad	407	126	458	136	595	794	2
media	460	126	485	136	595	794	2
se	487	126	495	136	595	794	2
sitúa	497	126	516	136	595	794	2
en	519	126	528	136	595	794	2
el	531	126	537	136	595	794	2
69%	309	138	328	148	595	794	2
(rango	331	138	357	148	595	794	2
19%-95%).	360	138	408	148	595	794	2
El	410	138	419	148	595	794	2
valor	422	138	442	148	595	794	2
predictivo	444	138	485	148	595	794	2
positivo	487	138	519	148	595	794	2
me-	522	138	538	148	595	794	2
dio	309	150	322	160	595	794	2
es	324	150	332	160	595	794	2
del	334	150	346	160	595	794	2
43%	349	150	368	160	595	794	2
(rango	370	150	397	160	595	794	2
8%-77%)	399	150	439	160	595	794	2
y	442	150	446	160	595	794	2
el	449	150	455	160	595	794	2
negativo	458	150	492	160	595	794	2
es	494	150	502	160	595	794	2
del	504	150	516	160	595	794	2
90%	518	150	538	160	595	794	2
(rango	309	162	335	172	595	794	2
71%-100%)	338	162	389	172	595	794	2
(16).	391	162	411	172	595	794	2
La	323	174	333	184	595	794	2
presencia	336	174	373	184	595	794	2
de	376	174	385	184	595	794	2
úlceras	388	174	415	184	595	794	2
por	418	174	432	184	595	794	2
presión	434	174	464	184	595	794	2
al	467	174	473	184	595	794	2
ingreso	476	174	505	184	595	794	2
se	508	174	515	184	595	794	2
valo-	518	174	538	184	595	794	2
ró	309	186	317	196	595	794	2
mediante	320	186	357	196	595	794	2
examen	359	186	389	196	595	794	2
físico	392	186	412	196	595	794	2
del	415	186	426	196	595	794	2
paciente,	429	186	464	196	595	794	2
teniendo	466	186	501	196	595	794	2
en	504	186	513	196	595	794	2
cuen-	516	186	538	196	595	794	2
ta	309	198	316	208	595	794	2
las	319	198	329	208	595	794	2
localizaciones	331	198	385	208	595	794	2
y	388	198	392	208	595	794	2
estadio	395	198	422	208	595	794	2
siguiendo	425	198	463	208	595	794	2
la	466	198	473	208	595	794	2
clasificación	475	198	523	208	595	794	2
del	526	198	538	208	595	794	2
Grupo	309	210	336	220	595	794	2
Nacional	338	210	374	220	595	794	2
para	376	210	393	220	595	794	2
el	395	210	402	220	595	794	2
Estudio	404	210	435	220	595	794	2
y	437	210	442	220	595	794	2
Asesoramiento	444	210	502	220	595	794	2
de	504	210	514	220	595	794	2
Úlce-	516	210	538	220	595	794	2
ras	309	222	320	232	595	794	2
por	323	222	337	232	595	794	2
Presión	339	222	369	232	595	794	2
y	372	222	376	232	595	794	2
Heridas	379	222	410	232	595	794	2
Crónicas	413	222	449	232	595	794	2
(27).	452	222	471	232	595	794	2
Este	474	222	491	232	595	794	2
mismo	494	222	521	232	595	794	2
cri-	524	222	538	232	595	794	2
terio	309	234	328	244	595	794	2
se	330	234	338	244	595	794	2
siguió	340	234	364	244	595	794	2
para	367	234	384	244	595	794	2
la	387	234	394	244	595	794	2
valoración	396	234	438	244	595	794	2
semanal	440	234	473	244	595	794	2
de	475	234	485	244	595	794	2
cada	488	234	506	244	595	794	2
pacien-	508	234	538	244	595	794	2
te	309	246	316	256	595	794	2
durante	319	246	350	256	595	794	2
su	353	246	362	256	595	794	2
ingreso	364	246	393	256	595	794	2
y	396	246	400	256	595	794	2
al	403	246	410	256	595	794	2
alta.	413	246	430	256	595	794	2
Todas	323	258	347	268	595	794	2
las	349	258	360	268	595	794	2
variables	362	258	397	268	595	794	2
analizadas	399	258	440	268	595	794	2
se	443	258	450	268	595	794	2
registraron	453	258	496	268	595	794	2
en	499	258	508	268	595	794	2
una	511	258	526	268	595	794	2
fi-	529	258	538	268	595	794	2
cha	309	270	323	280	595	794	2
que	325	270	340	280	595	794	2
se	342	270	350	280	595	794	2
cumplimentó	352	270	407	280	595	794	2
para	410	270	427	280	595	794	2
cada	429	270	447	280	595	794	2
paciente	450	270	483	280	595	794	2
con	486	270	501	280	595	794	2
datos	503	270	524	280	595	794	2
re-	527	270	538	280	595	794	2
cogidos	309	282	339	292	595	794	2
de	342	282	352	292	595	794	2
la	354	282	361	292	595	794	2
historia	364	282	394	292	595	794	2
clínica	397	282	423	292	595	794	2
y	425	282	430	292	595	794	2
la	433	282	439	292	595	794	2
observación	442	282	490	292	595	794	2
directa.	492	282	522	292	595	794	2
El	323	294	331	304	595	794	2
análisis	333	294	360	304	595	794	2
estadístico	361	294	400	304	595	794	2
se	402	294	409	304	595	794	2
realizó	411	294	435	304	595	794	2
con	437	294	451	304	595	794	2
el	453	294	459	304	595	794	2
programa	461	294	497	304	595	794	2
informáti-	499	294	538	304	595	794	2
co	309	306	318	316	595	794	2
SPSS.	320	306	343	316	595	794	2
Las	345	306	357	316	595	794	2
variables	359	306	391	316	595	794	2
cuantitativas	393	306	440	316	595	794	2
se	442	306	450	316	595	794	2
describen	452	306	487	316	595	794	2
con	489	306	504	316	595	794	2
la	506	306	512	316	595	794	2
media	514	306	538	316	595	794	2
y	309	318	314	328	595	794	2
la	316	318	322	328	595	794	2
desviación	325	318	364	328	595	794	2
estándar	366	318	397	328	595	794	2
y	400	318	404	328	595	794	2
las	406	318	416	328	595	794	2
cualitativas	418	318	459	328	595	794	2
con	462	318	476	328	595	794	2
el	478	318	485	328	595	794	2
porcentaje	487	318	526	328	595	794	2
de	528	318	537	328	595	794	2
distribución	309	330	354	340	595	794	2
de	356	330	366	340	595	794	2
cada	367	330	384	340	595	794	2
una	386	330	401	340	595	794	2
de	403	330	412	340	595	794	2
las	414	330	423	340	595	794	2
categorías.	425	330	464	340	595	794	2
La	466	330	476	340	595	794	2
comparación	477	330	527	340	595	794	2
de	528	330	538	340	595	794	2
medias	309	342	335	352	595	794	2
se	337	342	344	352	595	794	2
ha	346	342	356	352	595	794	2
realizado	357	342	391	352	595	794	2
mediante	392	342	428	352	595	794	2
la	429	342	436	352	595	794	2
t	438	342	441	352	595	794	2
de	443	342	452	352	595	794	2
Student.	454	342	486	352	595	794	2
La	488	342	497	352	595	794	2
asociación	499	342	538	352	595	794	2
entre	309	354	328	364	595	794	2
dos	329	354	343	364	595	794	2
variables	344	354	376	364	595	794	2
cualitativas	377	354	417	364	595	794	2
se	419	354	426	364	595	794	2
ha	428	354	437	364	595	794	2
realizado	439	354	471	364	595	794	2
mediante	473	354	508	364	595	794	2
la	509	354	516	364	595	794	2
prue-	517	354	538	364	595	794	2
ba	309	366	318	376	595	794	2
de	320	366	329	376	595	794	2
chi	331	366	343	376	595	794	2
cuadrado	345	366	380	376	595	794	2
y	382	366	386	376	595	794	2
el	388	366	395	376	595	794	2
test	397	366	410	376	595	794	2
de	411	366	421	376	595	794	2
Fisher.	423	366	447	376	595	794	2
Las	449	366	462	376	595	794	2
correlaciones	464	366	512	376	595	794	2
se	514	366	521	376	595	794	2
han	523	366	538	376	595	794	2
calculado	309	378	344	388	595	794	2
con	346	378	361	388	595	794	2
el	363	378	369	388	595	794	2
coeficiente	371	378	411	388	595	794	2
de	413	378	422	388	595	794	2
correlación	424	378	466	388	595	794	2
de	468	378	477	388	595	794	2
Spearman.	479	378	519	388	595	794	2
RESULTADOS	309	403	375	412	595	794	2
Durante	309	414	343	424	595	794	2
el	345	414	352	424	595	794	2
período	354	414	385	424	595	794	2
de	387	414	397	424	595	794	2
estudio,	399	414	431	424	595	794	2
comprendido	433	414	487	424	595	794	2
entre	489	414	509	424	595	794	2
el	512	414	518	424	595	794	2
1	521	414	526	424	595	794	2
de	528	414	538	424	595	794	2
enero	309	426	331	436	595	794	2
y	334	426	338	436	595	794	2
el	341	426	348	436	595	794	2
31	350	426	361	436	595	794	2
de	363	426	373	436	595	794	2
marzo	375	426	400	436	595	794	2
de	403	426	412	436	595	794	2
2006,	415	426	438	436	595	794	2
ingresaron	441	426	483	436	595	794	2
en	486	426	495	436	595	794	2
la	498	426	505	436	595	794	2
Unidad	507	426	538	436	595	794	2
de	309	438	319	448	595	794	2
hospitalización	321	438	383	448	595	794	2
97	386	438	396	448	595	794	2
pacientes.	399	438	439	448	595	794	2
De	442	438	455	448	595	794	2
estos	458	438	477	448	595	794	2
enfermos,	480	438	520	448	595	794	2
a	523	438	528	448	595	794	2
la	531	438	537	448	595	794	2
fecha	309	450	330	460	595	794	2
de	333	450	343	460	595	794	2
cierre	346	450	368	460	595	794	2
del	371	450	383	460	595	794	2
estudio	386	450	415	460	595	794	2
permanecían	418	450	470	460	595	794	2
ingresados	473	450	515	460	595	794	2
en	518	450	528	460	595	794	2
la	531	450	538	460	595	794	2
Unidad	309	462	340	472	595	794	2
19	345	462	355	472	595	794	2
(19,6%),	358	462	394	472	595	794	2
siendo	397	462	423	472	595	794	2
alta	426	462	440	472	595	794	2
78	442	462	453	472	595	794	2
(80,4%),	456	462	492	472	595	794	2
de	495	462	504	472	595	794	2
ellos	507	462	525	472	595	794	2
66	527	462	538	472	595	794	2
por	309	474	323	484	595	794	2
mejoría	326	474	356	484	595	794	2
y	359	474	363	484	595	794	2
12	366	474	376	484	595	794	2
por	379	474	393	484	595	794	2
exitus.	396	474	420	485	595	794	2
La	323	486	333	496	595	794	2
edad	336	486	355	496	595	794	2
media	357	486	381	496	595	794	2
de	384	486	394	496	595	794	2
los	396	486	407	496	595	794	2
pacientes	410	486	446	496	595	794	2
ingresados	448	486	490	496	595	794	2
fue	492	486	505	496	595	794	2
de	507	486	517	496	595	794	2
78,6	519	486	537	496	595	794	2
años	309	498	327	508	595	794	2
con	329	498	344	508	595	794	2
DE=	346	498	365	508	595	794	2
8,2	367	498	380	508	595	794	2
con	383	498	397	508	595	794	2
un	399	498	410	508	595	794	2
rango	412	498	435	508	595	794	2
de	437	498	446	508	595	794	2
edad	449	498	467	508	595	794	2
comprendido	470	498	523	508	595	794	2
en-	525	498	538	508	595	794	2
tre	309	510	319	520	595	794	2
60	321	510	332	520	595	794	2
y	334	510	338	520	595	794	2
94	340	510	351	520	595	794	2
años	353	510	370	520	595	794	2
(mediana=	372	510	414	520	595	794	2
80).	416	510	432	520	595	794	2
El	434	510	443	520	595	794	2
25%	445	510	464	520	595	794	2
de	466	510	475	520	595	794	2
los	477	510	488	520	595	794	2
pacientes	490	510	525	520	595	794	2
te-	527	510	538	520	595	794	2
nía	309	522	321	532	595	794	2
menos	323	522	349	532	595	794	2
de	351	522	360	532	595	794	2
75	362	522	372	532	595	794	2
años,	374	522	394	532	595	794	2
el	396	522	403	532	595	794	2
50%	405	522	424	532	595	794	2
estaba	426	522	449	532	595	794	2
comprendido	451	522	504	532	595	794	2
entre	506	522	525	532	595	794	2
75	527	522	538	532	595	794	2
y	309	534	314	544	595	794	2
84,5	316	534	334	544	595	794	2
años	336	534	354	544	595	794	2
y	356	534	361	544	595	794	2
el	363	534	370	544	595	794	2
25%	372	534	391	544	595	794	2
restante	393	534	424	544	595	794	2
tenía	426	534	445	544	595	794	2
más	447	534	463	544	595	794	2
de	465	534	475	544	595	794	2
84,5	477	534	495	544	595	794	2
años.	497	534	517	544	595	794	2
Se	323	546	332	556	595	794	2
constató	335	546	369	556	595	794	2
una	372	546	387	556	595	794	2
gran	389	546	407	556	595	794	2
diferencia	410	546	449	556	595	794	2
entre	452	546	472	556	595	794	2
los	475	546	486	556	595	794	2
hombres	488	546	523	556	595	794	2
in-	526	546	538	556	595	794	2
gresados	309	558	343	568	595	794	2
y	345	558	350	568	595	794	2
las	353	558	363	568	595	794	2
mujeres	366	558	397	568	595	794	2
ingresadas,	400	558	443	568	595	794	2
a	446	558	450	568	595	794	2
favor	453	558	473	568	595	794	2
de	476	558	485	568	595	794	2
los	488	558	499	568	595	794	2
primeros	502	558	538	568	595	794	2
69,1%	309	570	336	580	595	794	2
frente	339	570	362	580	595	794	2
al	365	570	372	580	595	794	2
30,9%	374	570	402	580	595	794	2
La	323	582	333	592	595	794	2
media	336	582	361	592	595	794	2
de	363	582	373	592	595	794	2
días	376	582	391	592	595	794	2
de	394	582	404	592	595	794	2
ingreso	406	582	435	592	595	794	2
de	438	582	448	592	595	794	2
los	450	582	461	592	595	794	2
pacientes	464	582	501	592	595	794	2
que	504	582	519	592	595	794	2
fue-	522	582	538	592	595	794	2
ron	309	594	323	604	595	794	2
dados	327	594	351	604	595	794	2
de	354	594	364	604	595	794	2
alta	367	594	382	604	595	794	2
por	385	594	399	604	595	794	2
mejoría	402	594	434	604	595	794	2
o	437	594	442	604	595	794	2
exitus	445	594	468	605	595	794	2
se	471	594	479	604	595	794	2
situó	482	594	503	604	595	794	2
en	506	594	516	604	595	794	2
21,3	519	594	538	604	595	794	2
días,	309	606	327	616	595	794	2
con	330	606	345	616	595	794	2
DE=	348	606	367	616	595	794	2
15,2	370	606	388	616	595	794	2
con	391	606	406	616	595	794	2
un	409	606	420	616	595	794	2
rango	422	606	445	616	595	794	2
entre	448	606	469	616	595	794	2
1	471	606	477	616	595	794	2
y	479	606	484	616	595	794	2
85	487	606	497	616	595	794	2
días	500	606	516	616	595	794	2
(me-	518	606	538	616	595	794	2
diana=	309	618	336	628	595	794	2
19).	338	618	355	628	595	794	2
El	357	618	366	628	595	794	2
25%	368	618	387	628	595	794	2
de	390	618	399	628	595	794	2
los	401	618	412	628	595	794	2
pacientes	415	618	451	628	595	794	2
estuvo	454	618	479	628	595	794	2
ingresado	481	618	520	628	595	794	2
me-	522	618	538	628	595	794	2
nos	309	630	323	640	595	794	2
de	326	630	336	640	595	794	2
11	339	630	349	640	595	794	2
días,	352	630	371	640	595	794	2
un	374	630	385	640	595	794	2
50%	388	630	407	640	595	794	2
estuvo	410	630	437	640	595	794	2
ingresado	440	630	479	640	595	794	2
entre	482	630	503	640	595	794	2
11	506	630	516	640	595	794	2
y	519	630	524	640	595	794	2
19	527	630	537	640	595	794	2
días	309	642	325	652	595	794	2
y	327	642	332	652	595	794	2
el	335	642	341	652	595	794	2
25%	344	642	363	652	595	794	2
restante	366	642	397	652	595	794	2
más	400	642	416	652	595	794	2
de	418	642	428	652	595	794	2
26,2	430	642	449	652	595	794	2
días.	451	642	470	652	595	794	2
Los	323	654	338	664	595	794	2
diagnósticos	340	654	391	664	595	794	2
médicos	394	654	427	664	595	794	2
se	430	654	438	664	595	794	2
distribuyeron	441	654	495	664	595	794	2
en	498	654	508	664	595	794	2
19	511	654	522	664	595	794	2
pa-	524	654	538	664	595	794	2
tologías,	309	666	343	676	595	794	2
las	345	666	355	676	595	794	2
seis	357	666	371	676	595	794	2
primeras	373	666	408	676	595	794	2
causas	411	666	436	676	595	794	2
concentraron	438	666	491	676	595	794	2
más	494	666	510	676	595	794	2
de	512	666	522	676	595	794	2
2/3	524	666	538	676	595	794	2
del	309	678	321	688	595	794	2
total:	324	678	345	688	595	794	2
EPOC,	348	678	379	688	595	794	2
15,5%;	382	678	412	688	595	794	2
infección	415	678	453	688	595	794	2
respiratoria,	456	678	504	688	595	794	2
12,4%;	507	678	537	688	595	794	2
ACV,	309	690	331	700	595	794	2
12,4%;	333	690	363	700	595	794	2
fractura	365	690	395	700	595	794	2
de	398	690	407	700	595	794	2
cadera,	409	690	437	700	595	794	2
11,3%;	439	690	469	700	595	794	2
insuficiencia	471	690	520	700	595	794	2
car-	523	690	538	700	595	794	2
díaca,	309	702	332	712	595	794	2
10,3%	335	702	362	712	595	794	2
y	365	702	369	712	595	794	2
neumonía,	372	702	416	712	595	794	2
6,2%.	418	702	443	712	595	794	2
La	323	714	333	724	595	794	2
presencia	335	714	372	724	595	794	2
al	374	714	381	724	595	794	2
ingreso	383	714	412	724	595	794	2
de	414	714	423	724	595	794	2
los	426	714	437	724	595	794	2
diagnósticos	439	714	488	724	595	794	2
de	490	714	499	724	595	794	2
enferme-	502	714	537	724	595	794	2
ría	309	726	319	736	595	794	2
seleccionados	321	726	374	736	595	794	2
fue	376	726	389	736	595	794	2
la	391	726	398	736	595	794	2
siguiente:	400	726	437	736	595	794	2
deterioro	439	726	475	736	595	794	2
de	477	726	487	736	595	794	2
la	489	726	496	736	595	794	2
movilidad	498	726	538	736	595	794	2
física,	309	738	331	748	595	794	2
55,7%;	333	738	363	748	595	794	2
intolerancia	365	738	412	748	595	794	2
a	414	738	418	748	595	794	2
la	420	738	427	748	595	794	2
actividad,	429	738	467	748	595	794	2
54,6%;	470	738	499	748	595	794	2
déficit	501	738	526	748	595	794	2
de	528	738	537	748	595	794	2
GEROKOMOS	236	763	287	771	595	794	2
2007;	289	763	307	771	595	794	2
18	309	763	317	771	595	794	2
(3):	319	763	331	771	595	794	2
135-139	333	763	359	771	595	794	2
Lago	262	37	278	45	595	794	3
González,	280	37	310	45	595	794	3
Mª.L.:	312	37	333	45	595	794	3
VALORACIÓN	134	47	186	55	595	794	3
DEL	188	47	203	55	595	794	3
RIESGO	205	47	234	55	595	794	3
DE	236	47	247	55	595	794	3
ÚLCERAS	249	47	284	55	595	794	3
POR	286	47	302	55	595	794	3
PRESIÓN	304	47	338	55	595	794	3
EN	340	47	351	55	595	794	3
UNA	353	47	370	55	595	794	3
UNIDAD	372	47	405	55	595	794	3
DE	407	47	418	55	595	794	3
GERIATRÍA	420	47	461	55	595	794	3
137	33	77	50	87	595	794	3
autocuidado:	58	78	110	88	595	794	3
baño/higiene,	113	78	168	88	595	794	3
51,5%;	171	78	200	88	595	794	3
déficit	203	78	228	88	595	794	3
de	231	78	240	88	595	794	3
autocuida-	243	78	286	88	595	794	3
sitúa	309	78	327	88	595	794	3
en	330	78	339	88	595	794	3
la	342	78	349	88	595	794	3
puntuación	351	78	396	88	595	794	3
2	399	78	404	88	595	794	3
(muy	407	78	428	88	595	794	3
limitada).	430	78	468	88	595	794	3
En	471	78	482	88	595	794	3
el	485	78	491	88	595	794	3
ítem	494	78	512	88	595	794	3
nutri-	514	78	537	88	595	794	3
do:	58	90	71	100	595	794	3
vestido/acicalamiento,	73	90	161	100	595	794	3
46,4%;	164	90	193	100	595	794	3
déficit	195	90	220	100	595	794	3
de	223	90	232	100	595	794	3
autocuidado:	234	90	287	100	595	794	3
ción,	309	90	328	100	595	794	3
el	330	90	337	100	595	794	3
59,6%	339	90	366	100	595	794	3
obtuvo	368	90	395	100	595	794	3
una	397	90	412	100	595	794	3
puntuación	414	90	459	100	595	794	3
de	461	90	470	100	595	794	3
3	472	90	478	100	595	794	3
(adecuada).	480	90	524	100	595	794	3
En	526	90	538	100	595	794	3
uso	58	102	72	112	595	794	3
del	75	102	87	112	595	794	3
WC,	89	102	109	112	595	794	3
44,3%;	112	102	142	112	595	794	3
deterioro	145	102	182	112	595	794	3
de	185	102	195	112	595	794	3
la	198	102	205	112	595	794	3
integridad	208	102	249	112	595	794	3
cutánea,	252	102	286	112	595	794	3
el	309	102	316	112	595	794	3
ítem	318	102	336	112	595	794	3
roce/peligro	339	102	386	112	595	794	3
de	389	102	398	112	595	794	3
lesión	401	102	424	112	595	794	3
cutánea,	426	102	459	112	595	794	3
el	462	102	469	112	595	794	3
57,7%	471	102	498	112	595	794	3
tiene	501	102	520	112	595	794	3
una	523	102	538	112	595	794	3
26,8%;	58	114	87	124	595	794	3
déficit	90	114	115	124	595	794	3
de	117	114	127	124	595	794	3
autocuidado:	129	114	182	124	595	794	3
alimentación,	184	114	239	124	595	794	3
16,5%.	241	114	271	124	595	794	3
puntuación	309	114	354	124	595	794	3
de	356	114	366	124	595	794	3
2	368	114	373	124	595	794	3
(problema	376	114	416	124	595	794	3
potencial)	418	114	457	124	595	794	3
(Tabla	460	114	485	124	595	794	3
2).	487	114	498	124	595	794	3
Analizando	72	126	117	136	595	794	3
el	119	126	126	136	595	794	3
riesgo	128	126	151	136	595	794	3
de	153	126	162	136	595	794	3
úlceras	165	126	191	136	595	794	3
por	194	126	207	136	595	794	3
presión	209	126	238	136	595	794	3
mediante	241	126	277	136	595	794	3
la	280	126	286	136	595	794	3
Podemos	323	126	360	136	595	794	3
preguntarnos	362	126	416	136	595	794	3
qué	418	126	433	136	595	794	3
ítem	435	126	454	136	595	794	3
Braden	456	126	485	136	595	794	3
muestra	488	126	520	136	595	794	3
una	522	126	538	136	595	794	3
escala	58	138	80	148	595	794	3
Braden	82	138	111	148	595	794	3
al	113	138	120	148	595	794	3
ingreso	122	138	151	148	595	794	3
se	153	138	160	148	595	794	3
observó	163	138	193	148	595	794	3
que	196	138	210	148	595	794	3
más	213	138	228	148	595	794	3
de	231	138	240	148	595	794	3
la	242	138	249	148	595	794	3
mitad	251	138	275	148	595	794	3
de	277	138	286	148	595	794	3
mayor	309	138	334	148	595	794	3
correlación	337	138	381	148	595	794	3
con	383	138	398	148	595	794	3
el	400	138	407	148	595	794	3
riesgo	409	138	432	148	595	794	3
Braden,	434	138	466	148	595	794	3
dicho	468	138	491	148	595	794	3
de	493	138	502	148	595	794	3
otra	505	138	520	148	595	794	3
for-	523	138	538	148	595	794	3
los	58	150	69	160	595	794	3
pacientes	71	150	106	160	595	794	3
(53,6%)	109	150	142	160	595	794	3
presentaba	144	150	186	160	595	794	3
riesgo.	188	150	213	160	595	794	3
La	215	150	225	160	595	794	3
distribución	227	150	275	160	595	794	3
de	277	150	286	160	595	794	3
ma	309	150	321	160	595	794	3
en	324	150	334	160	595	794	3
nuestra	337	150	366	160	595	794	3
muestra,	369	150	404	160	595	794	3
a	406	150	411	160	595	794	3
qué	413	150	428	160	595	794	3
aspectos	431	150	464	160	595	794	3
se	467	150	474	160	595	794	3
debe	477	150	496	160	595	794	3
mayorita-	498	150	538	160	595	794	3
este	58	162	72	172	595	794	3
riesgo	75	162	98	172	595	794	3
por	100	162	114	172	595	794	3
grupos	116	162	143	172	595	794	3
fue	146	162	158	172	595	794	3
la	160	162	167	172	595	794	3
siguiente:	169	162	207	172	595	794	3
riesgo	209	162	233	172	595	794	3
bajo,	235	162	255	172	595	794	3
46,1%;	257	162	286	172	595	794	3
riamente	309	162	344	172	595	794	3
el	347	162	353	172	595	794	3
riesgo	356	162	379	172	595	794	3
observado.	381	162	424	172	595	794	3
La	427	162	437	172	595	794	3
mayor	439	162	464	172	595	794	3
correlación	467	162	511	172	595	794	3
(todas	513	162	538	172	595	794	3
riesgo	58	174	81	184	595	794	3
medio,	84	174	112	184	595	794	3
30,8%;	115	174	145	184	595	794	3
riesgo	148	174	171	184	595	794	3
alto,	174	174	192	184	595	794	3
23,1%.	194	174	224	184	595	794	3
La	227	174	237	184	595	794	3
puntuación	240	174	286	184	595	794	3
son	309	174	323	184	595	794	3
significativas)	327	174	384	184	595	794	3
es	387	174	395	184	595	794	3
la	398	174	405	184	595	794	3
del	409	174	421	184	595	794	3
ítem	424	174	443	184	595	794	3
roce/peligro	446	174	497	184	595	794	3
de	500	174	510	184	595	794	3
lesión	513	174	538	184	595	794	3
media	58	186	82	196	595	794	3
de	85	186	94	196	595	794	3
la	97	186	103	196	595	794	3
escala	106	186	129	196	595	794	3
al	131	186	138	196	595	794	3
ingreso	140	186	169	196	595	794	3
fue	172	186	184	196	595	794	3
de	186	186	196	196	595	794	3
17;	198	186	211	196	595	794	3
DE=	214	186	233	196	595	794	3
3,5.	236	186	252	196	595	794	3
(coeficiente	309	186	355	196	595	794	3
de	358	186	368	196	595	794	3
correlación	370	186	415	196	595	794	3
de	418	186	427	196	595	794	3
–0,879).	430	186	465	196	595	794	3
De	72	198	84	208	595	794	3
los	86	198	97	208	595	794	3
78	99	198	109	208	595	794	3
pacientes	111	198	146	208	595	794	3
que	149	198	163	208	595	794	3
fueron	165	198	191	208	595	794	3
dados	193	198	215	208	595	794	3
de	217	198	227	208	595	794	3
alta,	229	198	245	208	595	794	3
un	247	198	258	208	595	794	3
42,3%	260	198	286	208	595	794	3
La	323	198	333	208	595	794	3
prevalencia	334	198	373	208	595	794	3
de	375	198	384	208	595	794	3
úlceras	385	198	409	208	595	794	3
por	411	198	424	208	595	794	3
presión	425	198	451	208	595	794	3
al	453	198	459	208	595	794	3
ingreso	460	198	486	208	595	794	3
fue	487	198	499	208	595	794	3
del	500	198	511	208	595	794	3
16,5%	513	198	538	208	595	794	3
presentaba	58	210	101	220	595	794	3
riesgo.	104	210	131	220	595	794	3
La	134	210	144	220	595	794	3
distribución	147	210	196	220	595	794	3
del	199	210	212	220	595	794	3
riesgo	215	210	239	220	595	794	3
por	241	210	256	220	595	794	3
grupos	258	210	286	220	595	794	3
(n=	309	210	322	220	595	794	3
16	325	210	335	220	595	794	3
de	337	210	346	220	595	794	3
97	348	210	359	220	595	794	3
ingresos),	361	210	396	220	595	794	3
siendo	398	210	423	220	595	794	3
las	425	210	435	220	595	794	3
localizaciones	437	210	487	220	595	794	3
más	489	210	504	220	595	794	3
frecuen-	507	210	538	220	595	794	3
fue	58	222	70	232	595	794	3
la	72	222	79	232	595	794	3
siguiente:	82	222	119	232	595	794	3
riesgo	122	222	145	232	595	794	3
bajo,	147	222	167	232	595	794	3
36,4%;	169	222	199	232	595	794	3
riesgo	201	222	224	232	595	794	3
medio,	227	222	254	232	595	794	3
12,1%;	257	222	286	232	595	794	3
tes	309	222	319	232	595	794	3
la	321	222	327	232	595	794	3
de	329	222	338	232	595	794	3
sacro	340	222	359	232	595	794	3
y	361	222	366	232	595	794	3
talón	368	222	387	232	595	794	3
simultáneamente,	389	222	455	232	595	794	3
con	457	222	471	232	595	794	3
un	473	222	484	232	595	794	3
31,3%,	485	222	514	232	595	794	3
segui-	515	222	537	232	595	794	3
y	58	234	62	244	595	794	3
riesgo	65	234	88	244	595	794	3
alto,	91	234	109	244	595	794	3
51,5%.	111	234	141	244	595	794	3
La	144	234	154	244	595	794	3
puntuación	156	234	203	244	595	794	3
media	205	234	230	244	595	794	3
de	233	234	242	244	595	794	3
la	245	234	252	244	595	794	3
escala	254	234	277	244	595	794	3
al	280	234	286	244	595	794	3
da	309	234	318	244	595	794	3
de	320	234	330	244	595	794	3
talón	332	234	351	244	595	794	3
solo,	353	234	371	244	595	794	3
con	373	234	387	244	595	794	3
un	389	234	400	244	595	794	3
18,8%,	402	234	430	244	595	794	3
y	433	234	437	244	595	794	3
sacro	439	234	458	244	595	794	3
solo,	461	234	478	244	595	794	3
con	480	234	494	244	595	794	3
un	497	234	507	244	595	794	3
12,5%.	509	234	537	244	595	794	3
alta	58	246	72	256	595	794	3
fue	75	246	87	256	595	794	3
de	90	246	99	256	595	794	3
17,2;	102	246	123	256	595	794	3
DE=	126	246	145	256	595	794	3
5,6.	148	246	164	256	595	794	3
No	309	246	322	256	595	794	3
se	323	246	330	256	595	794	3
encontraron	332	246	378	256	595	794	3
diferencias	380	246	419	256	595	794	3
significativas	420	246	467	256	595	794	3
al	468	246	475	256	595	794	3
relacionar	477	246	513	256	595	794	3
la	515	246	521	256	595	794	3
pre-	523	246	538	256	595	794	3
No	72	258	85	268	595	794	3
existen	87	258	112	268	595	794	3
diferencias	114	258	153	268	595	794	3
estadísticamente	155	258	216	268	595	794	3
significativas	218	258	265	268	595	794	3
entre	267	258	286	268	595	794	3
sencia	309	258	331	268	595	794	3
de	334	258	343	268	595	794	3
UPP	345	258	364	268	595	794	3
al	366	258	372	268	595	794	3
ingreso	374	258	401	268	595	794	3
con	403	258	417	268	595	794	3
el	419	258	426	268	595	794	3
diagnóstico	428	258	471	268	595	794	3
médico,	473	258	503	268	595	794	3
distribu-	505	258	537	268	595	794	3
la	58	270	64	280	595	794	3
puntuación	66	270	109	280	595	794	3
Braden	111	270	138	280	595	794	3
al	140	270	147	280	595	794	3
ingreso	148	270	175	280	595	794	3
de	177	270	186	280	595	794	3
los	188	270	198	280	595	794	3
hombres	200	270	233	280	595	794	3
y	235	270	240	280	595	794	3
de	241	270	250	280	595	794	3
las	252	270	262	280	595	794	3
muje-	264	270	286	280	595	794	3
yéndose	309	270	339	280	595	794	3
las	341	270	351	280	595	794	3
mismas	353	270	381	280	595	794	3
en	383	270	392	280	595	794	3
12	394	270	404	280	595	794	3
de	406	270	416	280	595	794	3
las	417	270	427	280	595	794	3
19	429	270	439	280	595	794	3
patologías	441	270	478	280	595	794	3
diagnosticadas.	480	270	537	280	595	794	3
res.	58	282	70	292	595	794	3
Los	72	282	86	292	595	794	3
hombres	87	282	120	292	595	794	3
presentaban	122	282	167	292	595	794	3
una	169	282	183	292	595	794	3
puntuación	185	282	229	292	595	794	3
media	230	282	254	292	595	794	3
de	255	282	265	292	595	794	3
17,3;	266	282	286	292	595	794	3
Relacionando	323	282	378	292	595	794	3
las	380	282	390	292	595	794	3
úlceras	393	282	420	292	595	794	3
por	422	282	436	292	595	794	3
presión	438	282	467	292	595	794	3
al	470	282	477	292	595	794	3
ingreso	479	282	507	292	595	794	3
con	510	282	525	292	595	794	3
los	527	282	538	292	595	794	3
DE=	58	294	76	304	595	794	3
3,7,	78	294	92	304	595	794	3
y	94	294	98	304	595	794	3
las	100	294	109	304	595	794	3
mujeres	111	294	139	304	595	794	3
una	141	294	155	304	595	794	3
puntación	157	294	194	304	595	794	3
media	196	294	219	304	595	794	3
de	220	294	229	304	595	794	3
16,4;	231	294	250	304	595	794	3
DE=	252	294	270	304	595	794	3
2,9.	272	294	286	304	595	794	3
diagnósticos	309	294	359	304	595	794	3
de	362	294	371	304	595	794	3
enfermería	374	294	418	304	595	794	3
encontramos	421	294	473	304	595	794	3
que	476	294	491	304	595	794	3
los	494	294	505	304	595	794	3
pacien-	508	294	538	304	595	794	3
Existe	72	306	96	316	595	794	3
una	99	306	114	316	595	794	3
relación	117	306	149	316	595	794	3
entre	151	306	172	316	595	794	3
la	174	306	181	316	595	794	3
puntuación	184	306	231	316	595	794	3
Braden	233	306	262	316	595	794	3
al	265	306	272	316	595	794	3
in-	275	306	286	316	595	794	3
tes	309	306	320	316	595	794	3
que	322	306	336	316	595	794	3
presentaban	339	306	386	316	595	794	3
UPP	389	306	408	316	595	794	3
tenían	410	306	435	316	595	794	3
como	437	306	460	316	595	794	3
diagnósticos	462	306	511	316	595	794	3
de	513	306	522	316	595	794	3
en-	525	306	537	316	595	794	3
greso	58	318	79	328	595	794	3
y	82	318	86	328	595	794	3
la	89	318	96	328	595	794	3
edad,	99	318	122	328	595	794	3
observándose	125	318	180	328	595	794	3
que	183	318	198	328	595	794	3
a	201	318	205	328	595	794	3
mayor	208	318	234	328	595	794	3
edad	237	318	256	328	595	794	3
menor	260	318	286	328	595	794	3
fermería	309	318	343	328	595	794	3
por	345	318	359	328	595	794	3
orden	362	318	385	328	595	794	3
de	388	318	398	328	595	794	3
frecuencia:	400	318	444	328	595	794	3
deterioro	447	318	483	328	595	794	3
de	486	318	496	328	595	794	3
la	498	318	505	328	595	794	3
integri-	508	318	538	328	595	794	3
puntuación	58	330	105	340	595	794	3
en	108	330	118	340	595	794	3
la	121	330	128	340	595	794	3
escala	131	330	154	340	595	794	3
y	157	330	162	340	595	794	3
por	165	330	179	340	595	794	3
tanto	182	330	203	340	595	794	3
mayor	206	330	232	340	595	794	3
riesgo.	235	330	262	340	595	794	3
En	265	330	277	340	595	794	3
el	280	330	286	340	595	794	3
dad	309	330	324	340	595	794	3
cutánea,	327	330	361	340	595	794	3
100%;	364	330	391	340	595	794	3
déficit	394	330	419	340	595	794	3
de	422	330	432	340	595	794	3
autocuidado:	435	330	488	340	595	794	3
baño/higie-	491	330	538	340	595	794	3
grupo	58	342	82	352	595	794	3
de	85	342	94	352	595	794	3
edad	97	342	116	352	595	794	3
60-69	119	342	144	352	595	794	3
años	147	342	165	352	595	794	3
el	168	342	175	352	595	794	3
riesgo	177	342	201	352	595	794	3
aparece	204	342	234	352	595	794	3
en	237	342	246	352	595	794	3
el	249	342	256	352	595	794	3
38,5%	259	342	286	352	595	794	3
ne,	309	342	321	352	595	794	3
50%;	324	342	347	352	595	794	3
déficit	349	342	375	352	595	794	3
de	378	342	388	352	595	794	3
autocuidado:	391	342	444	352	595	794	3
uso	447	342	461	352	595	794	3
WC,	464	342	484	352	595	794	3
50%;	487	342	509	352	595	794	3
déficit	512	342	538	352	595	794	3
de	58	354	67	364	595	794	3
los	71	354	82	364	595	794	3
pacientes;	85	354	127	364	595	794	3
en	130	354	140	364	595	794	3
el	143	354	150	364	595	794	3
grupo	153	354	178	364	595	794	3
70-79	181	354	207	364	595	794	3
años	210	354	229	364	595	794	3
aparece	232	354	263	364	595	794	3
en	266	354	276	364	595	794	3
el	279	354	286	364	595	794	3
de	309	354	318	364	595	794	3
autocuidado:	321	354	373	364	595	794	3
vestido/acicalamiento,	375	354	463	364	595	794	3
50%;	466	354	487	364	595	794	3
deterioro	490	354	526	364	595	794	3
de	528	354	538	364	595	794	3
47,1%;	58	366	88	376	595	794	3
en	90	366	100	376	595	794	3
el	102	366	109	376	595	794	3
grupo	111	366	135	376	595	794	3
80-89	138	366	162	376	595	794	3
se	165	366	172	376	595	794	3
manifiesta	175	366	216	376	595	794	3
en	219	366	228	376	595	794	3
el	231	366	237	376	595	794	3
59,5%	240	366	267	376	595	794	3
y	270	366	274	376	595	794	3
en	277	366	286	376	595	794	3
la	309	366	316	376	595	794	3
movilidad	319	366	361	376	595	794	3
física:	365	366	389	376	595	794	3
43,7%,	392	366	423	376	595	794	3
intolerancia	426	366	476	376	595	794	3
a	479	366	483	376	595	794	3
la	486	366	493	376	595	794	3
actividad,	496	366	537	376	595	794	3
el	58	378	64	388	595	794	3
grupo	67	378	91	388	595	794	3
90-99	94	378	118	388	595	794	3
en	121	378	130	388	595	794	3
el	133	378	140	388	595	794	3
75%	142	378	162	388	595	794	3
de	164	378	174	388	595	794	3
los	177	378	188	388	595	794	3
pacientes	190	378	227	388	595	794	3
al	230	378	237	388	595	794	3
ingreso.	239	378	271	388	595	794	3
37,5%,	309	378	339	388	595	794	3
y	341	378	346	388	595	794	3
déficit	349	378	374	388	595	794	3
de	377	378	386	388	595	794	3
autocuidado:	389	378	442	388	595	794	3
alimentación,	444	378	499	388	595	794	3
25%.	502	378	524	388	595	794	3
Observando	72	390	121	400	595	794	3
la	123	390	130	400	595	794	3
distribución	132	390	181	400	595	794	3
del	183	390	195	400	595	794	3
riesgo	198	390	221	400	595	794	3
al	223	390	230	400	595	794	3
ingreso	232	390	261	400	595	794	3
en	263	390	273	400	595	794	3
los	275	390	286	400	595	794	3
distintos	58	402	92	412	595	794	3
diagnósticos	94	402	143	412	595	794	3
médicos	145	402	178	412	595	794	3
vemos	180	402	205	412	595	794	3
que	207	402	222	412	595	794	3
la	224	402	231	412	595	794	3
patología	233	402	270	412	595	794	3
que	272	402	287	412	595	794	3
Tabla	320	411	346	421	595	794	3
1.	349	411	357	421	595	794	3
Relación	360	411	400	421	595	794	3
diagnósticos	403	411	459	421	595	794	3
de	462	411	473	421	595	794	3
enfermería	477	411	527	421	595	794	3
presenta	58	414	90	424	595	794	3
el	93	414	99	424	595	794	3
valor	101	414	121	424	595	794	3
más	123	414	139	424	595	794	3
alto	141	414	156	424	595	794	3
es	158	414	165	424	595	794	3
la	168	414	174	424	595	794	3
fractura	177	414	207	424	595	794	3
de	209	414	219	424	595	794	3
cadera,	221	414	249	424	595	794	3
en	251	414	260	424	595	794	3
la	263	414	269	424	595	794	3
que	272	414	286	424	595	794	3
y	387	424	392	434	595	794	3
riesgo	395	424	423	434	595	794	3
Braden	426	424	459	434	595	794	3
un	58	426	69	436	595	794	3
90,9%	71	426	98	436	595	794	3
(n=	101	426	115	436	595	794	3
10	118	426	128	436	595	794	3
de	131	426	140	436	595	794	3
11)	143	426	157	436	595	794	3
de	159	426	169	436	595	794	3
los	171	426	182	436	595	794	3
pacientes	185	426	221	436	595	794	3
tenía	224	426	244	436	595	794	3
riesgo.	246	426	272	436	595	794	3
En	275	426	286	436	595	794	3
segundo	58	438	91	448	595	794	3
lugar	93	438	114	448	595	794	3
se	116	438	124	448	595	794	3
encuentra	126	438	166	448	595	794	3
el	168	438	175	448	595	794	3
ACV	177	438	198	448	595	794	3
con	200	438	215	448	595	794	3
un	218	438	228	448	595	794	3
75%	231	438	250	448	595	794	3
(n=	253	438	267	448	595	794	3
9	269	438	274	448	595	794	3
de	277	438	286	448	595	794	3
Diagnóstico	315	447	360	455	595	794	3
%	447	447	454	455	595	794	3
de	457	447	466	455	595	794	3
%	494	447	501	455	595	794	3
de	504	447	513	455	595	794	3
12)	58	450	71	460	595	794	3
y	73	450	78	460	595	794	3
en	80	450	90	460	595	794	3
tercer	92	450	114	460	595	794	3
lugar	116	450	136	460	595	794	3
la	138	450	145	460	595	794	3
neumonía	147	450	187	460	595	794	3
con	189	450	204	460	595	794	3
un	206	450	217	460	595	794	3
50%	219	450	238	460	595	794	3
(n=	240	450	254	460	595	794	3
3	256	450	262	460	595	794	3
de	264	450	273	460	595	794	3
6).	275	450	286	460	595	794	3
pacientes	447	458	482	466	595	794	3
pacientes	494	458	529	466	595	794	3
Analizando	72	462	116	472	595	794	3
el	119	462	125	472	595	794	3
riesgo	128	462	150	472	595	794	3
y	153	462	157	472	595	794	3
los	160	462	171	472	595	794	3
diagnósticos	173	462	221	472	595	794	3
de	223	462	232	472	595	794	3
enfermería	235	462	277	472	595	794	3
se	279	462	286	472	595	794	3
con	447	469	460	477	595	794	3
riesgo	463	469	485	477	595	794	3
con	494	469	507	477	595	794	3
riesgo	510	469	532	477	595	794	3
observa	58	474	86	484	595	794	3
que	88	474	102	484	595	794	3
globalmente	104	474	150	484	595	794	3
más	152	474	167	484	595	794	3
de	169	474	178	484	595	794	3
la	180	474	187	484	595	794	3
mitad	189	474	211	484	595	794	3
de	213	474	222	484	595	794	3
los	224	474	234	484	595	794	3
pacientes	236	474	270	484	595	794	3
que	272	474	286	484	595	794	3
Deterioro	315	480	349	489	595	794	3
de	351	480	359	489	595	794	3
la	362	480	368	489	595	794	3
movilidad	370	480	405	489	595	794	3
física	407	480	425	489	595	794	3
57	447	480	456	489	595	794	3
62,9	494	480	509	489	595	794	3
presentaban	58	486	104	496	595	794	3
el	106	486	113	496	595	794	3
diagnóstico	115	486	159	496	595	794	3
positivo	161	486	192	496	595	794	3
tenía	194	486	213	496	595	794	3
riesgo	215	486	238	496	595	794	3
(Tabla	240	486	264	496	595	794	3
1).	267	486	277	496	595	794	3
Intolerancia	315	491	356	500	595	794	3
a	359	491	362	500	595	794	3
la	365	491	371	500	595	794	3
actividad	373	491	404	500	595	794	3
54,6	447	491	462	500	595	794	3
33,9	494	491	509	500	595	794	3
Relacionando	72	498	126	508	595	794	3
el	128	498	135	508	595	794	3
riesgo	137	498	160	508	595	794	3
de	162	498	172	508	595	794	3
presentar	174	498	210	508	595	794	3
úlceras	212	498	239	508	595	794	3
por	242	498	255	508	595	794	3
presión	257	498	286	508	595	794	3
Déficit	315	502	339	511	595	794	3
de	341	502	350	511	595	794	3
autocuidado:	352	502	397	511	595	794	3
(UPP)	58	510	84	520	595	794	3
con	87	510	102	520	595	794	3
la	105	510	112	520	595	794	3
presencia	115	510	153	520	595	794	3
observada	156	510	197	520	595	794	3
de	200	510	210	520	595	794	3
úlceras,	213	510	244	520	595	794	3
al	247	510	254	520	595	794	3
ingreso	257	510	286	520	595	794	3
baño/higiene	320	513	365	522	595	794	3
51,5	447	513	462	522	595	794	3
62	494	513	503	522	595	794	3
comprobamos	58	522	114	532	595	794	3
que	117	522	131	532	595	794	3
el	134	522	140	532	595	794	3
porcentaje	142	522	184	532	595	794	3
de	186	522	195	532	595	794	3
úlceras	198	522	224	532	595	794	3
aumenta	227	522	261	532	595	794	3
según	263	522	286	532	595	794	3
Déficit	315	524	339	533	595	794	3
de	341	524	350	533	595	794	3
autocuidado:	352	524	397	533	595	794	3
vestido/acicalamiento	320	535	394	544	595	794	3
46,4	447	535	462	544	595	794	3
71,1	494	535	509	544	595	794	3
incrementa	58	534	103	544	595	794	3
el	106	534	113	544	595	794	3
riesgo.	116	534	142	544	595	794	3
En	145	534	156	544	595	794	3
el	159	534	166	544	595	794	3
grupo	169	534	193	544	595	794	3
de	196	534	205	544	595	794	3
pacientes	208	534	245	544	595	794	3
sin	248	534	260	544	595	794	3
riesgo	263	534	286	544	595	794	3
Déficit	315	546	339	555	595	794	3
de	341	546	350	555	595	794	3
autocuidado:	352	546	397	555	595	794	3
la	58	546	65	556	595	794	3
presencia	67	546	105	556	595	794	3
de	108	546	117	556	595	794	3
UPP	120	546	140	556	595	794	3
fue	143	546	155	556	595	794	3
del	158	546	170	556	595	794	3
4,4%,	173	546	198	556	595	794	3
en	201	546	211	556	595	794	3
el	213	546	220	556	595	794	3
grupo	223	546	247	556	595	794	3
de	250	546	260	556	595	794	3
riesgo	263	546	286	556	595	794	3
uso	320	557	332	566	595	794	3
del	334	557	344	566	595	794	3
WC	347	557	362	566	595	794	3
44,3	447	557	462	566	595	794	3
74,4	494	557	509	566	595	794	3
bajo	58	558	75	568	595	794	3
fue	77	558	90	568	595	794	3
del	92	558	104	568	595	794	3
16,7%,	107	558	137	568	595	794	3
en	139	558	149	568	595	794	3
el	151	558	158	568	595	794	3
grupo	160	558	184	568	595	794	3
de	186	558	196	568	595	794	3
riesgo	198	558	222	568	595	794	3
medio	224	558	250	568	595	794	3
31,2%	252	558	279	568	595	794	3
y	282	558	286	568	595	794	3
26,8	447	568	462	577	595	794	3
84,6	494	568	509	577	595	794	3
de	351	568	359	577	595	794	3
la	362	568	368	577	595	794	3
integridad	370	568	406	577	595	794	3
cutánea	408	568	435	577	595	794	3
Deterioro	315	568	349	577	595	794	3
en	58	570	67	580	595	794	3
el	70	570	77	580	595	794	3
grupo	79	570	103	580	595	794	3
de	106	570	116	580	595	794	3
riesgo	118	570	142	580	595	794	3
alto	144	570	159	580	595	794	3
del	162	570	174	580	595	794	3
41,7%.	177	570	207	580	595	794	3
Déficit	315	579	339	588	595	794	3
de	341	579	350	588	595	794	3
autocuidado:	352	579	397	588	595	794	3
Observando	72	582	120	592	595	794	3
el	122	582	129	592	595	794	3
riesgo	131	582	154	592	595	794	3
Braden	156	582	184	592	595	794	3
con	186	582	201	592	595	794	3
cada	203	582	221	592	595	794	3
uno	223	582	238	592	595	794	3
de	241	582	250	592	595	794	3
los	252	582	263	592	595	794	3
ítems	265	582	286	592	595	794	3
alimentación	320	590	365	599	595	794	3
16,5	447	590	462	599	595	794	3
87,5	494	590	509	599	595	794	3
de	58	594	67	604	595	794	3
la	69	594	76	604	595	794	3
escala	78	594	100	604	595	794	3
que	102	594	116	604	595	794	3
lo	118	594	126	604	595	794	3
componen	128	594	170	604	595	794	3
encontramos	172	594	222	604	595	794	3
que	224	594	238	604	595	794	3
el	240	594	247	604	595	794	3
porcenta-	249	594	286	604	595	794	3
je	58	606	65	616	595	794	3
más	69	606	85	616	595	794	3
frecuente	89	606	127	616	595	794	3
en	132	606	142	616	595	794	3
cada	146	606	164	616	595	794	3
ítem	58	618	76	628	595	794	3
es	78	618	85	628	595	794	3
el	87	618	94	628	595	794	3
siguiente:	96	618	133	628	595	794	3
percep-	135	618	164	628	595	794	3
Tabla	289	627	314	637	595	794	3
2.	317	627	326	637	595	794	3
Puntuación	329	627	382	637	595	794	3
de	385	627	396	637	595	794	3
ítems	399	627	424	637	595	794	3
ción	58	630	75	640	595	794	3
sensorial,	77	630	114	640	595	794	3
el	116	630	123	640	595	794	3
53,9%	126	630	152	640	595	794	3
de	155	630	164	640	595	794	3
de	312	640	323	650	595	794	3
la	326	640	334	650	595	794	3
escala	337	640	364	650	595	794	3
Braden	367	640	401	650	595	794	3
los	58	642	69	652	595	794	3
pacientes	73	642	111	652	595	794	3
obtiene	114	642	145	652	595	794	3
una	149	642	164	652	595	794	3
puntuación	58	654	102	664	595	794	3
de	104	654	113	664	595	794	3
4	115	654	121	664	595	794	3
(sin	122	654	137	664	595	794	3
limita-	139	654	164	664	595	794	3
Puntuación	300	664	344	672	595	794	3
1	346	664	351	672	595	794	3
Puntuación	362	664	406	672	595	794	3
2	408	664	413	672	595	794	3
Puntuación	422	664	466	672	595	794	3
3	468	664	473	672	595	794	3
Puntuación	480	664	524	672	595	794	3
4	526	664	531	672	595	794	3
Ítems	181	664	202	672	595	794	3
ciones).	58	666	89	676	595	794	3
En	91	666	103	676	595	794	3
el	105	666	112	676	595	794	3
ítem	115	666	133	676	595	794	3
exposi-	136	666	164	676	595	794	3
Percepción	181	674	218	683	595	794	3
sensorial	221	674	251	683	595	794	3
1,9%	300	674	319	683	595	794	3
7,7%	362	674	381	683	595	794	3
36,5%	422	674	446	683	595	794	3
53,9%	480	674	504	683	595	794	3
ción	58	678	74	688	595	794	3
a	76	678	80	688	595	794	3
la	82	678	88	688	595	794	3
humedad,	90	678	129	688	595	794	3
el	130	678	137	688	595	794	3
61,5%	139	678	164	688	595	794	3
0%	300	685	312	694	595	794	3
61,5%	362	685	386	694	595	794	3
34,6%	422	685	446	694	595	794	3
3,9%	480	685	499	694	595	794	3
Exposición	181	685	219	694	595	794	3
a	222	685	225	694	595	794	3
la	228	685	233	694	595	794	3
humedad	236	685	269	694	595	794	3
obtiene	58	690	87	700	595	794	3
una	90	690	104	700	595	794	3
puntuación	107	690	152	700	595	794	3
de	155	690	164	700	595	794	3
0	480	696	485	705	595	794	3
9,6%	422	696	441	705	595	794	3
78,9%	362	696	386	705	595	794	3
11,5%	300	696	324	705	595	794	3
Actividad	181	696	214	705	595	794	3
2	58	702	63	712	595	794	3
(a	66	702	73	712	595	794	3
menudo	76	702	109	712	595	794	3
húmeda).	112	702	150	712	595	794	3
En	153	702	164	712	595	794	3
Movilidad	181	707	217	716	595	794	3
23,1%	300	707	324	716	595	794	3
50%	362	707	379	716	595	794	3
26,9%	422	707	446	716	595	794	3
0	480	707	485	716	595	794	3
el	58	714	64	724	595	794	3
ítem	67	714	85	724	595	794	3
actividad,	88	714	126	724	595	794	3
el	128	714	135	724	595	794	3
78,9%	138	714	164	724	595	794	3
Nutrición	181	718	215	727	595	794	3
3,9%	300	718	319	727	595	794	3
26,9%	362	718	386	727	595	794	3
59,6%	422	718	446	727	595	794	3
9,6%	480	718	499	727	595	794	3
puntuó	58	726	88	736	595	794	3
2	92	726	97	736	595	794	3
(en	100	726	113	736	595	794	3
silla).	117	726	139	736	595	794	3
En	142	726	154	736	595	794	3
el	157	726	164	736	595	794	3
57,7%	362	729	386	738	595	794	3
40,4%	422	729	446	738	595	794	3
—	480	729	489	738	595	794	3
Roce/peligro	181	729	225	738	595	794	3
de	227	729	236	738	595	794	3
lesión	238	729	258	738	595	794	3
cutánea	261	729	287	738	595	794	3
1,9%	300	729	319	738	595	794	3
ítem	58	738	76	748	595	794	3
movilidad,	79	738	122	748	595	794	3
el	125	738	132	748	595	794	3
50%	135	738	154	748	595	794	3
se	157	738	164	748	595	794	3
GEROKOMOS	236	763	287	771	595	794	3
2007;	289	763	307	771	595	794	3
18	309	763	317	771	595	794	3
(3):	319	763	331	771	595	794	3
135-139	333	763	359	771	595	794	3
35	545	77	554	84	595	794	3
Lago	262	37	278	45	595	794	4
González,	280	37	310	45	595	794	4
Mª.L.:	312	37	333	45	595	794	4
VALORACIÓN	134	47	186	55	595	794	4
DEL	188	47	203	55	595	794	4
RIESGO	205	47	234	55	595	794	4
DE	236	47	247	55	595	794	4
ÚLCERAS	249	47	284	55	595	794	4
POR	286	47	302	55	595	794	4
PRESIÓN	304	47	338	55	595	794	4
EN	340	47	351	55	595	794	4
UNA	353	47	370	55	595	794	4
UNIDAD	372	47	405	55	595	794	4
DE	407	47	418	55	595	794	4
GERIATRÍA	420	47	461	55	595	794	4
36	33	77	41	84	595	794	4
La	72	78	82	88	595	794	4
incidencia	84	78	123	88	595	794	4
durante	125	78	154	88	595	794	4
el	156	78	163	88	595	794	4
período	165	78	195	88	595	794	4
de	196	78	206	88	595	794	4
estudio	208	78	235	88	595	794	4
fue	237	78	249	88	595	794	4
del	251	78	263	88	595	794	4
4,9%	265	78	286	88	595	794	4
(n=	58	90	71	100	595	794	4
4	73	90	79	100	595	794	4
de	81	90	90	100	595	794	4
81	92	90	102	100	595	794	4
susceptibles	104	90	149	100	595	794	4
de	151	90	161	100	595	794	4
padecer	163	90	192	100	595	794	4
UPP).	194	90	219	100	595	794	4
El	221	90	229	100	595	794	4
75%	231	90	250	100	595	794	4
de	252	90	262	100	595	794	4
las	264	90	273	100	595	794	4
úl-	275	90	286	100	595	794	4
ceras	58	102	77	112	595	794	4
se	79	102	87	112	595	794	4
desarrolló	89	102	127	112	595	794	4
en	130	102	139	112	595	794	4
sacro	142	102	161	112	595	794	4
y	164	102	169	112	595	794	4
un	171	102	182	112	595	794	4
25%	185	102	204	112	595	794	4
en	206	102	216	112	595	794	4
talón.	218	102	241	112	595	794	4
Las	243	102	256	112	595	794	4
tres	259	102	273	112	595	794	4
úl-	275	102	286	112	595	794	4
ceras	58	114	77	124	595	794	4
sacras	79	114	101	124	595	794	4
se	104	114	111	124	595	794	4
clasificaron	114	114	158	124	595	794	4
estadio	160	114	188	124	595	794	4
I	190	114	194	124	595	794	4
(clasificación	196	114	247	124	595	794	4
de	249	114	258	124	595	794	4
GNE-	261	114	286	124	595	794	4
AUPP),	58	126	89	136	595	794	4
dos	91	126	104	136	595	794	4
de	107	126	116	136	595	794	4
ellas	118	126	135	136	595	794	4
se	137	126	144	136	595	794	4
produjeron	147	126	191	136	595	794	4
24	193	126	203	136	595	794	4
horas	205	126	226	136	595	794	4
antes	229	126	249	136	595	794	4
del	251	126	263	136	595	794	4
exitus	265	126	286	137	595	794	4
del	58	138	69	148	595	794	4
paciente	72	138	104	148	595	794	4
y	106	138	111	148	595	794	4
la	113	138	120	148	595	794	4
tercera	122	138	148	148	595	794	4
se	150	138	157	148	595	794	4
resolvió	159	138	189	148	595	794	4
antes	191	138	211	148	595	794	4
del	213	138	225	148	595	794	4
alta.	227	138	244	148	595	794	4
En	246	138	257	148	595	794	4
cuanto	259	138	286	148	595	794	4
a	58	150	62	160	595	794	4
la	64	150	71	160	595	794	4
úlcera	73	150	95	160	595	794	4
de	97	150	107	160	595	794	4
talón	109	150	129	160	595	794	4
clasificada	131	150	169	160	595	794	4
estadio	171	150	198	160	595	794	4
II,	200	150	209	160	595	794	4
se	211	150	219	160	595	794	4
desarrolló	221	150	258	160	595	794	4
en	260	150	269	160	595	794	4
una	271	150	286	160	595	794	4
paciente	58	162	90	172	595	794	4
con	93	162	107	172	595	794	4
ACV	110	162	130	172	595	794	4
y	133	162	138	172	595	794	4
muy	140	162	158	172	595	794	4
mal	161	162	175	172	595	794	4
control	178	162	206	172	595	794	4
postural,	209	162	243	172	595	794	4
a	246	162	250	172	595	794	4
la	253	162	259	172	595	794	4
que	262	162	276	172	595	794	4
se	279	162	286	172	595	794	4
había	58	174	79	184	595	794	4
colocado	81	174	115	184	595	794	4
una	117	174	132	184	595	794	4
bota	134	174	151	184	595	794	4
antirrotación.	153	174	206	184	595	794	4
Los	208	174	222	184	595	794	4
cuatro	224	174	249	184	595	794	4
pacientes	251	174	286	184	595	794	4
que	58	186	72	196	595	794	4
presentaron	75	186	120	196	595	794	4
UPP	123	186	142	196	595	794	4
tuvieron	144	186	177	196	595	794	4
durante	180	186	210	196	595	794	4
su	212	186	221	196	595	794	4
estancia	224	186	254	196	595	794	4
superfi-	257	186	286	196	595	794	4
cie	58	198	68	208	595	794	4
especial	71	198	100	208	595	794	4
de	102	198	112	208	595	794	4
manejo	114	198	143	208	595	794	4
de	145	198	155	208	595	794	4
presión	157	198	185	208	595	794	4
estática	188	198	216	208	595	794	4
en	218	198	228	208	595	794	4
cama	230	198	250	208	595	794	4
y	252	198	257	208	595	794	4
a	259	198	264	208	595	794	4
todas	266	198	286	208	595	794	4
se	58	210	65	220	595	794	4
les	67	210	77	220	595	794	4
había	79	210	100	220	595	794	4
aplicado	102	210	135	220	595	794	4
los	137	210	148	220	595	794	4
cuidados	150	210	184	220	595	794	4
específicos	187	210	227	220	595	794	4
de	229	210	239	220	595	794	4
prevención.	241	210	286	220	595	794	4
La	58	222	68	232	595	794	4
totalidad	70	222	106	232	595	794	4
de	108	222	118	232	595	794	4
las	120	222	131	232	595	794	4
úlceras	133	222	160	232	595	794	4
se	163	222	170	232	595	794	4
desarrolló	173	222	212	232	595	794	4
entre	214	222	235	232	595	794	4
la	237	222	244	232	595	794	4
segunda	247	222	279	232	595	794	4
y	282	222	286	232	595	794	4
tercera	58	234	84	244	595	794	4
semana	86	234	115	244	595	794	4
del	117	234	129	244	595	794	4
ingreso	131	234	159	244	595	794	4
hospitalario.	162	234	210	244	595	794	4
En	72	246	83	256	595	794	4
conjunto,	86	246	126	256	595	794	4
la	128	246	135	256	595	794	4
prevalencia	138	246	183	256	595	794	4
de	186	246	196	256	595	794	4
UPP	198	246	218	256	595	794	4
en	221	246	230	256	595	794	4
el	233	246	240	256	595	794	4
período	243	246	274	256	595	794	4
de	277	246	286	256	595	794	4
estudio	58	258	87	268	595	794	4
fue	90	258	102	268	595	794	4
del	105	258	117	268	595	794	4
20,6%	120	258	147	268	595	794	4
(n=	149	258	164	268	595	794	4
20	166	258	177	268	595	794	4
de	179	258	189	268	595	794	4
97).	191	258	208	268	595	794	4
DISCUSIÓN	58	283	115	292	595	794	4
Con	58	294	76	304	595	794	4
este	79	294	93	304	595	794	4
estudio	96	294	126	304	595	794	4
hemos	129	294	155	304	595	794	4
pretendido	158	294	202	304	595	794	4
conocer	205	294	237	304	595	794	4
la	240	294	247	304	595	794	4
situación	250	294	286	304	595	794	4
en	58	306	67	316	595	794	4
nuestro	70	306	100	316	595	794	4
medio	103	306	129	316	595	794	4
laboral	131	306	159	316	595	794	4
del	161	306	174	316	595	794	4
riesgo	176	306	200	316	595	794	4
de	202	306	212	316	595	794	4
aparición	215	306	252	316	595	794	4
de	255	306	264	316	595	794	4
UPP	267	306	286	316	595	794	4
en	58	318	67	328	595	794	4
los	70	318	81	328	595	794	4
pacientes	84	318	121	328	595	794	4
ingresados,	124	318	168	328	595	794	4
ya	171	318	180	328	595	794	4
que	182	318	197	328	595	794	4
disponemos	200	318	248	328	595	794	4
de	251	318	260	328	595	794	4
pocos	263	318	286	328	595	794	4
datos	58	330	79	340	595	794	4
al	82	330	88	340	595	794	4
respecto.	91	330	126	340	595	794	4
Entre	72	342	95	352	595	794	4
las	98	342	108	352	595	794	4
limitaciones	111	342	161	352	595	794	4
del	164	342	177	352	595	794	4
estudio	180	342	210	352	595	794	4
podemos	213	342	250	352	595	794	4
destacar	253	342	286	352	595	794	4
que	58	354	72	364	595	794	4
ha	75	354	85	364	595	794	4
sido	87	354	104	364	595	794	4
realizado	106	354	142	364	595	794	4
en	144	354	154	364	595	794	4
el	156	354	163	364	595	794	4
primer	166	354	193	364	595	794	4
trimestre	195	354	231	364	595	794	4
del	234	354	246	364	595	794	4
año,	248	354	266	364	595	794	4
épo-	268	354	286	364	595	794	4
ca	58	366	66	376	595	794	4
en	69	366	79	376	595	794	4
la	81	366	88	376	595	794	4
que	91	366	106	376	595	794	4
se	108	366	116	376	595	794	4
concentran	119	366	164	376	595	794	4
las	167	366	177	376	595	794	4
enfermedades	180	366	235	376	595	794	4
respiratorias	238	366	286	376	595	794	4
y	58	378	62	388	595	794	4
esto	65	378	81	388	595	794	4
pudiera	83	378	114	388	595	794	4
condicionar	117	378	165	388	595	794	4
de	167	378	177	388	595	794	4
alguna	179	378	206	388	595	794	4
manera	209	378	239	388	595	794	4
la	241	378	248	388	595	794	4
tipología	251	378	286	388	595	794	4
de	58	390	67	400	595	794	4
los	70	390	81	400	595	794	4
pacientes	84	390	120	400	595	794	4
introduciendo	123	390	181	400	595	794	4
un	183	390	194	400	595	794	4
sesgo	197	390	218	400	595	794	4
estacional.	220	390	262	400	595	794	4
La	72	402	82	412	595	794	4
edad	84	402	103	412	595	794	4
de	106	402	115	412	595	794	4
los	117	402	128	412	595	794	4
pacientes	131	402	167	412	595	794	4
ingresados	169	402	210	412	595	794	4
fue	213	402	225	412	595	794	4
muy	228	402	246	412	595	794	4
avanzada,	248	402	286	412	595	794	4
superando	58	414	99	424	595	794	4
los	102	414	113	424	595	794	4
80	115	414	126	424	595	794	4
años	129	414	147	424	595	794	4
la	149	414	156	424	595	794	4
mitad	159	414	182	424	595	794	4
de	185	414	194	424	595	794	4
la	197	414	204	424	595	794	4
población	206	414	246	424	595	794	4
hospitali-	249	414	286	424	595	794	4
zada.	58	426	78	436	595	794	4
Esta	80	426	96	436	595	794	4
edad	98	426	117	436	595	794	4
supone	119	426	147	436	595	794	4
por	149	426	163	436	595	794	4
sí	165	426	171	436	595	794	4
misma	173	426	199	436	595	794	4
uno	201	426	217	436	595	794	4
de	219	426	229	436	595	794	4
los	231	426	242	436	595	794	4
criterios	244	426	275	436	595	794	4
de	277	426	286	436	595	794	4
fragilidad	58	438	95	448	595	794	4
de	97	438	106	448	595	794	4
la	108	438	115	448	595	794	4
persona	117	438	147	448	595	794	4
mayor	150	438	175	448	595	794	4
(28),	177	438	196	448	595	794	4
que	198	438	213	448	595	794	4
conlleva	215	438	247	448	595	794	4
un	249	438	259	448	595	794	4
mayor	261	438	287	448	595	794	4
riesgo	58	450	81	460	595	794	4
de	84	450	93	460	595	794	4
padecer	96	450	126	460	595	794	4
los	129	450	140	460	595	794	4
grandes	143	450	173	460	595	794	4
síndromes	176	450	217	460	595	794	4
geriátricos,	220	450	263	460	595	794	4
entre	266	450	286	460	595	794	4
los	58	462	69	472	595	794	4
que	72	462	86	472	595	794	4
encontramos	89	462	141	472	595	794	4
las	144	462	154	472	595	794	4
UPP.	157	462	177	472	595	794	4
En	179	462	191	472	595	794	4
comparación	194	462	246	472	595	794	4
con	249	462	263	472	595	794	4
otros	266	462	286	472	595	794	4
estudios,	58	474	92	484	595	794	4
se	95	474	102	484	595	794	4
observan	104	474	139	484	595	794	4
unos	142	474	161	484	595	794	4
rangos	163	474	189	484	595	794	4
de	192	474	201	484	595	794	4
edad	204	474	222	484	595	794	4
similar	225	474	251	484	595	794	4
(4,	254	474	265	484	595	794	4
5).	267	474	278	484	595	794	4
La	72	486	82	496	595	794	4
gran	85	486	103	496	595	794	4
diferencia	106	486	147	496	595	794	4
entre	150	486	171	496	595	794	4
el	174	486	181	496	595	794	4
porcentaje	184	486	227	496	595	794	4
de	230	486	240	496	595	794	4
hombres	243	486	279	496	595	794	4
y	282	486	286	496	595	794	4
mujeres	58	498	90	508	595	794	4
ingresados	93	498	136	508	595	794	4
pudiera	139	498	170	508	595	794	4
deberse	173	498	203	508	595	794	4
a	206	498	211	508	595	794	4
que	214	498	229	508	595	794	4
las	232	498	242	508	595	794	4
patologías	245	498	287	508	595	794	4
predominantes	58	510	118	520	595	794	4
han	120	510	135	520	595	794	4
sido	137	510	154	520	595	794	4
las	156	510	166	520	595	794	4
respiratorias,	169	510	220	520	595	794	4
con	222	510	237	520	595	794	4
predominio	239	510	286	520	595	794	4
de	58	522	67	532	595	794	4
la	70	522	77	532	595	794	4
EPOC,	79	522	109	532	595	794	4
más	112	522	128	532	595	794	4
prevalente	131	522	172	532	595	794	4
en	174	522	184	532	595	794	4
pacientes	187	522	224	532	595	794	4
fumadores.	226	522	271	532	595	794	4
Los	72	534	86	544	595	794	4
diagnósticos	88	534	135	544	595	794	4
enfermeros	137	534	180	544	595	794	4
entendidos	182	534	224	544	595	794	4
como	226	534	248	544	595	794	4
juicio	251	534	272	544	595	794	4
clí-	274	534	286	544	595	794	4
nico	58	546	74	556	595	794	4
sobre	76	546	96	556	595	794	4
la	97	546	104	556	595	794	4
respuesta	105	546	139	556	595	794	4
de	141	546	150	556	595	794	4
una	151	546	166	556	595	794	4
persona	167	546	196	556	595	794	4
ante	198	546	214	556	595	794	4
un	216	546	226	556	595	794	4
problema	228	546	264	556	595	794	4
de	265	546	274	556	595	794	4
sa-	276	546	286	556	595	794	4
lud	58	558	70	568	595	794	4
proporcionan	73	558	124	568	595	794	4
la	126	558	133	568	595	794	4
base	135	558	151	568	595	794	4
de	153	558	163	568	595	794	4
la	165	558	171	568	595	794	4
terapia	174	558	199	568	595	794	4
para	201	558	218	568	595	794	4
el	220	558	226	568	595	794	4
logro	229	558	248	568	595	794	4
de	250	558	260	568	595	794	4
objeti-	262	558	286	568	595	794	4
vos	58	570	70	580	595	794	4
de	72	570	81	580	595	794	4
los	83	570	93	580	595	794	4
que	95	570	109	580	595	794	4
la	111	570	117	580	595	794	4
enfermera	119	570	157	580	595	794	4
es	159	570	166	580	595	794	4
responsable	168	570	211	580	595	794	4
(24).	213	570	231	580	595	794	4
En	233	570	244	580	595	794	4
nuestro	246	570	274	580	595	794	4
es-	276	570	286	580	595	794	4
tudio	58	582	78	592	595	794	4
hemos	80	582	105	592	595	794	4
encontrado	107	582	150	592	595	794	4
que	152	582	166	592	595	794	4
los	168	582	178	592	595	794	4
diagnósticos	180	582	226	592	595	794	4
ligados	228	582	254	592	595	794	4
a	256	582	260	592	595	794	4
la	262	582	268	592	595	794	4
mo-	270	582	286	592	595	794	4
vilidad	58	594	83	604	595	794	4
y	85	594	89	604	595	794	4
la	91	594	98	604	595	794	4
actividad	99	594	133	604	595	794	4
eran	135	594	151	604	595	794	4
los	153	594	163	604	595	794	4
que	165	594	179	604	595	794	4
con	181	594	195	604	595	794	4
mayor	196	594	221	604	595	794	4
frecuencia	222	594	260	604	595	794	4
se	262	594	269	604	595	794	4
pre-	271	594	286	604	595	794	4
sentaban	58	606	91	616	595	794	4
en	93	606	102	616	595	794	4
los	104	606	115	616	595	794	4
pacientes	117	606	151	616	595	794	4
ingresados,	153	606	195	616	595	794	4
y	197	606	201	616	595	794	4
por	203	606	217	616	595	794	4
el	219	606	225	616	595	794	4
contrario,	227	606	264	616	595	794	4
los	266	606	276	616	595	794	4
li-	278	606	286	616	595	794	4
gados	58	618	79	628	595	794	4
a	81	618	85	628	595	794	4
la	87	618	93	628	595	794	4
alimentación	95	618	144	628	595	794	4
eran	146	618	162	628	595	794	4
los	164	618	175	628	595	794	4
menos	176	618	201	628	595	794	4
destacados.	203	618	245	628	595	794	4
No	247	618	260	628	595	794	4
hemos	261	618	286	628	595	794	4
encontrado	58	630	101	640	595	794	4
estudios	103	630	133	640	595	794	4
con	135	630	149	640	595	794	4
los	151	630	162	640	595	794	4
que	164	630	178	640	595	794	4
poder	180	630	202	640	595	794	4
contrastar	204	630	241	640	595	794	4
estos	243	630	261	640	595	794	4
datos.	263	630	286	640	595	794	4
El	72	642	81	652	595	794	4
riesgo	84	642	108	652	595	794	4
de	111	642	120	652	595	794	4
aparición	123	642	161	652	595	794	4
de	164	642	174	652	595	794	4
UPP	177	642	196	652	595	794	4
al	199	642	206	652	595	794	4
ingreso	209	642	239	652	595	794	4
estaba	242	642	267	652	595	794	4
pre-	270	642	286	652	595	794	4
sente	58	654	78	664	595	794	4
en	80	654	90	664	595	794	4
más	92	654	108	664	595	794	4
del	110	654	122	664	595	794	4
50%	124	654	143	664	595	794	4
de	145	654	155	664	595	794	4
los	157	654	168	664	595	794	4
pacientes	170	654	206	664	595	794	4
ingresados,	209	654	252	664	595	794	4
cifra	254	654	272	664	595	794	4
su-	274	654	286	664	595	794	4
perior	58	666	82	676	595	794	4
a	84	666	89	676	595	794	4
la	91	666	98	676	595	794	4
aparecida	100	666	138	676	595	794	4
en	141	666	150	676	595	794	4
otros	153	666	173	676	595	794	4
estudios	176	666	208	676	595	794	4
con	211	666	226	676	595	794	4
población	228	666	268	676	595	794	4
más	271	666	286	676	595	794	4
joven	58	678	79	688	595	794	4
que	82	678	96	688	595	794	4
reflejan	99	678	128	688	595	794	4
cifras	131	678	151	688	595	794	4
del	154	678	166	688	595	794	4
23%	168	678	187	688	595	794	4
(29)	190	678	207	688	595	794	4
y	209	678	214	688	595	794	4
muy	216	678	234	688	595	794	4
inferior	237	678	267	688	595	794	4
a	269	678	273	688	595	794	4
es-	276	678	286	688	595	794	4
tudios	58	690	83	700	595	794	4
que	86	690	100	700	595	794	4
miden	103	690	129	700	595	794	4
el	132	690	139	700	595	794	4
riesgo	142	690	165	700	595	794	4
en	168	690	178	700	595	794	4
pacientes	181	690	217	700	595	794	4
que	220	690	235	700	595	794	4
ya	238	690	247	700	595	794	4
presenta-	250	690	286	700	595	794	4
ban	58	702	73	712	595	794	4
UPP	75	702	95	712	595	794	4
y	97	702	102	712	595	794	4
que	105	702	119	712	595	794	4
alcanzan	122	702	156	712	595	794	4
valores	159	702	186	712	595	794	4
del	189	702	201	712	595	794	4
89,8%	204	702	231	712	595	794	4
(30).	234	702	253	712	595	794	4
La	72	714	82	724	595	794	4
edad	85	714	104	724	595	794	4
es	107	714	114	724	595	794	4
considerada	117	714	165	724	595	794	4
como	168	714	191	724	595	794	4
factor	194	714	217	724	595	794	4
de	220	714	230	724	595	794	4
riesgo	233	714	256	724	595	794	4
para	259	714	277	724	595	794	4
la	279	714	286	724	595	794	4
aparición	58	726	95	736	595	794	4
de	97	726	107	736	595	794	4
UPP	109	726	128	736	595	794	4
y	131	726	135	736	595	794	4
como	138	726	160	736	595	794	4
tal	163	726	173	736	595	794	4
apareció	175	726	208	736	595	794	4
en	210	726	220	736	595	794	4
nuestro	222	726	252	736	595	794	4
estudio,	255	726	286	736	595	794	4
aunque	58	738	88	748	595	794	4
esta	90	738	105	748	595	794	4
afirmación	108	738	151	748	595	794	4
no	154	738	165	748	595	794	4
podamos	167	738	204	748	595	794	4
generalizarla	207	738	257	748	595	794	4
(5).	259	738	274	748	595	794	4
Los	323	78	337	88	595	794	4
diagnósticos	339	78	387	88	595	794	4
médicos	389	78	421	88	595	794	4
relacionados	423	78	471	88	595	794	4
con	474	78	488	88	595	794	4
el	490	78	497	88	595	794	4
riesgo	499	78	522	88	595	794	4
son	524	78	538	88	595	794	4
138	545	77	562	87	595	794	4
aquellos	309	90	340	100	595	794	4
que	342	90	357	100	595	794	4
presentan	359	90	396	100	595	794	4
mayor	398	90	423	100	595	794	4
déficit	425	90	449	100	595	794	4
de	452	90	461	100	595	794	4
movilidad,	463	90	504	100	595	794	4
como	507	90	529	100	595	794	4
la	531	90	538	100	595	794	4
fractura	309	102	338	112	595	794	4
de	341	102	350	112	595	794	4
cadera	352	102	376	112	595	794	4
y	378	102	383	112	595	794	4
el	385	102	391	112	595	794	4
ACV,	394	102	415	112	595	794	4
muy	417	102	435	112	595	794	4
relacionados	437	102	484	112	595	794	4
con	486	102	500	112	595	794	4
las	502	102	512	112	595	794	4
perso-	514	102	538	112	595	794	4
nas	309	114	322	124	595	794	4
mayores	323	114	355	124	595	794	4
y	357	114	361	124	595	794	4
el	363	114	370	124	595	794	4
centro	372	114	396	124	595	794	4
donde	398	114	422	124	595	794	4
desarrollamos	424	114	476	124	595	794	4
nuestro	478	114	507	124	595	794	4
trabajo.	509	114	538	124	595	794	4
En	323	126	335	136	595	794	4
nuestro	337	126	367	136	595	794	4
estudio,	370	126	402	136	595	794	4
al	404	126	411	136	595	794	4
igual	414	126	433	136	595	794	4
que	436	126	451	136	595	794	4
otros	453	126	473	136	595	794	4
autores	476	126	505	136	595	794	4
(9,	507	126	519	136	595	794	4
31),	521	126	538	136	595	794	4
encontramos	309	138	361	148	595	794	4
que	364	138	379	148	595	794	4
el	382	138	388	148	595	794	4
riesgo	391	138	415	148	595	794	4
tiene	417	138	437	148	595	794	4
una	440	138	455	148	595	794	4
relación	458	138	490	148	595	794	4
directa	493	138	520	148	595	794	4
con	523	138	538	148	595	794	4
la	309	150	316	160	595	794	4
aparición	319	150	357	160	595	794	4
de	360	150	370	160	595	794	4
úlceras,	373	150	403	160	595	794	4
de	406	150	416	160	595	794	4
tal	419	150	429	160	595	794	4
forma	432	150	456	160	595	794	4
que	459	150	474	160	595	794	4
a	477	150	481	160	595	794	4
mayor	484	150	510	160	595	794	4
riesgo	513	150	537	160	595	794	4
mayor	309	162	335	172	595	794	4
porcentaje	338	162	380	172	595	794	4
de	383	162	392	172	595	794	4
UPP,	395	162	415	172	595	794	4
hasta	418	162	439	172	595	794	4
llegar	442	162	464	172	595	794	4
casi	467	162	481	172	595	794	4
a	484	162	489	172	595	794	4
la	491	162	498	172	595	794	4
mitad	501	162	525	172	595	794	4
en	528	162	538	172	595	794	4
el	309	174	316	184	595	794	4
grupo	318	174	342	184	595	794	4
de	345	174	355	184	595	794	4
riesgo	357	174	381	184	595	794	4
alto	383	174	398	184	595	794	4
al	401	174	408	184	595	794	4
ingreso.	411	174	442	184	595	794	4
En	323	186	335	196	595	794	4
el	337	186	344	196	595	794	4
análisis	346	186	374	196	595	794	4
interno	377	186	406	196	595	794	4
de	408	186	418	196	595	794	4
la	420	186	427	196	595	794	4
propia	429	186	455	196	595	794	4
escala	457	186	480	196	595	794	4
de	482	186	491	196	595	794	4
Braden	494	186	522	196	595	794	4
he-	525	186	537	196	595	794	4
mos	309	198	326	208	595	794	4
encontrado	328	198	374	208	595	794	4
que	376	198	391	208	595	794	4
aquellos	393	198	426	208	595	794	4
ítems	428	198	450	208	595	794	4
que	452	198	467	208	595	794	4
se	469	198	477	208	595	794	4
relacionan	479	198	520	208	595	794	4
con	523	198	537	208	595	794	4
la	309	210	316	220	595	794	4
presión	319	210	349	220	595	794	4
(actividad	352	210	392	220	595	794	4
y	395	210	400	220	595	794	4
movilidad)	403	210	448	220	595	794	4
pesan	451	210	473	220	595	794	4
más	476	210	492	220	595	794	4
en	495	210	505	220	595	794	4
la	508	210	515	220	595	794	4
pun-	518	210	538	220	595	794	4
tuación	309	222	340	232	595	794	4
para	343	222	360	232	595	794	4
generar	363	222	393	232	595	794	4
riesgo	396	222	419	232	595	794	4
que	422	222	437	232	595	794	4
los	440	222	451	232	595	794	4
ítems	454	222	476	232	595	794	4
que	479	222	494	232	595	794	4
se	497	222	504	232	595	794	4
relacio-	507	222	537	232	595	794	4
nan	309	234	324	244	595	794	4
con	327	234	341	244	595	794	4
la	344	234	350	244	595	794	4
tolerancia	353	234	392	244	595	794	4
de	394	234	404	244	595	794	4
los	406	234	417	244	595	794	4
tejidos	419	234	446	244	595	794	4
(humedad,	448	234	492	244	595	794	4
nutrición).	494	234	538	244	595	794	4
La	323	246	333	256	595	794	4
prevalencia	335	246	377	256	595	794	4
de	379	246	388	256	595	794	4
úlceras	390	246	415	256	595	794	4
por	417	246	430	256	595	794	4
presión	432	246	460	256	595	794	4
encontrada	462	246	504	256	595	794	4
en	506	246	515	256	595	794	4
nues-	517	246	538	256	595	794	4
tra	309	258	320	268	595	794	4
investigación	322	258	372	268	595	794	4
tiene	374	258	394	268	595	794	4
cifras	396	258	416	268	595	794	4
similares	418	258	452	268	595	794	4
a	454	258	458	268	595	794	4
las	460	258	470	268	595	794	4
encontradas	472	258	519	268	595	794	4
para	521	258	538	268	595	794	4
centros	309	270	337	280	595	794	4
de	339	270	348	280	595	794	4
parecidas	350	270	386	280	595	794	4
características,	388	270	443	280	595	794	4
tanto	445	270	466	280	595	794	4
en	468	270	477	280	595	794	4
estudios	479	270	511	280	595	794	4
locales	513	270	538	280	595	794	4
como	309	282	331	292	595	794	4
nacionales	334	282	375	292	595	794	4
y	378	282	383	292	595	794	4
que	385	282	400	292	595	794	4
oscilan	403	282	430	292	595	794	4
entre	433	282	453	292	595	794	4
el	456	282	462	292	595	794	4
6,3%	465	282	487	292	595	794	4
y	490	282	494	292	595	794	4
20,6%	497	282	524	292	595	794	4
(2,	526	282	538	292	595	794	4
31-33).	309	294	338	304	595	794	4
En	340	294	352	304	595	794	4
este	354	294	368	304	595	794	4
apartado	370	294	404	304	595	794	4
nos	406	294	420	304	595	794	4
encontramos	422	294	472	304	595	794	4
con	474	294	488	304	595	794	4
una	490	294	505	304	595	794	4
gran	507	294	525	304	595	794	4
di-	527	294	538	304	595	794	4
ficultad	309	306	339	316	595	794	4
para	341	306	358	316	595	794	4
las	360	306	370	316	595	794	4
comparaciones	373	306	431	316	595	794	4
directas	433	306	463	316	595	794	4
dada	466	306	484	316	595	794	4
la	487	306	493	316	595	794	4
gran	496	306	513	316	595	794	4
varia-	516	306	538	316	595	794	4
bilidad	309	318	336	328	595	794	4
en	339	318	348	328	595	794	4
la	351	318	358	328	595	794	4
clasificación	360	318	407	328	595	794	4
de	410	318	419	328	595	794	4
los	422	318	432	328	595	794	4
centros	435	318	463	328	595	794	4
en	466	318	475	328	595	794	4
los	478	318	488	328	595	794	4
distintos	491	318	524	328	595	794	4
es-	527	318	537	328	595	794	4
tudios	309	330	334	340	595	794	4
(hospitales	336	330	378	340	595	794	4
de	381	330	390	340	595	794	4
larga	393	330	411	340	595	794	4
estancia,	414	330	447	340	595	794	4
centros	450	330	478	340	595	794	4
sociosanitarios	481	330	538	340	595	794	4
de	309	342	318	352	595	794	4
geriatría	320	342	351	352	595	794	4
y	353	342	358	352	595	794	4
de	360	342	369	352	595	794	4
convalecencia,	371	342	426	352	595	794	4
instituciones	428	342	476	352	595	794	4
sociosanitarias).	478	342	538	352	595	794	4
La	323	354	333	364	595	794	4
incidencia	336	354	377	364	595	794	4
aparecida	380	354	417	364	595	794	4
en	420	354	430	364	595	794	4
nuestro	432	354	462	364	595	794	4
estudio,	465	354	497	364	595	794	4
al	499	354	506	364	595	794	4
contra-	509	354	538	364	595	794	4
rio	309	366	320	376	595	794	4
de	323	366	332	376	595	794	4
lo	334	366	342	376	595	794	4
que	345	366	359	376	595	794	4
ocurre	362	366	387	376	595	794	4
en	390	366	399	376	595	794	4
la	402	366	409	376	595	794	4
prevalencia,	411	366	459	376	595	794	4
muestra	461	366	493	376	595	794	4
cifras	495	366	517	376	595	794	4
infe-	519	366	538	376	595	794	4
riores	309	378	331	388	595	794	4
a	333	378	338	388	595	794	4
las	340	378	350	388	595	794	4
de	352	378	362	388	595	794	4
otros	364	378	384	388	595	794	4
estudios,	387	378	422	388	595	794	4
que	424	378	439	388	595	794	4
varían	441	378	466	388	595	794	4
entre	468	378	488	388	595	794	4
el	491	378	497	388	595	794	4
5,7%	500	378	522	388	595	794	4
y	524	378	528	388	595	794	4
el	531	378	537	388	595	794	4
11%	309	390	328	400	595	794	4
(17,	331	390	348	400	595	794	4
29,	351	390	364	400	595	794	4
33,	367	390	380	400	595	794	4
34).	383	390	400	400	595	794	4
Al	403	390	412	400	595	794	4
igual	415	390	435	400	595	794	4
que	438	390	453	400	595	794	4
en	456	390	466	400	595	794	4
el	469	390	475	400	595	794	4
apartado	478	390	514	400	595	794	4
ante-	517	390	538	400	595	794	4
rior,	309	402	326	412	595	794	4
hemos	328	402	354	412	595	794	4
encontrado	357	402	402	412	595	794	4
muchas	405	402	435	412	595	794	4
dificultades	438	402	484	412	595	794	4
en	486	402	496	412	595	794	4
la	498	402	505	412	595	794	4
compa-	507	402	538	412	595	794	4
ración	309	414	334	424	595	794	4
directa	337	414	364	424	595	794	4
de	367	414	376	424	595	794	4
los	379	414	390	424	595	794	4
centros.	393	414	424	424	595	794	4
La	323	426	333	436	595	794	4
localización	336	426	383	436	595	794	4
de	386	426	395	436	595	794	4
las	398	426	408	436	595	794	4
úlceras	411	426	438	436	595	794	4
en	441	426	451	436	595	794	4
nuestro	454	426	484	436	595	794	4
trabajo	486	426	515	436	595	794	4
sigue	517	426	538	436	595	794	4
el	309	438	316	448	595	794	4
mismo	319	438	346	448	595	794	4
patrón	349	438	376	448	595	794	4
que	379	438	394	448	595	794	4
aparece	397	438	427	448	595	794	4
en	430	438	439	448	595	794	4
otros	442	438	463	448	595	794	4
estudios	466	438	498	448	595	794	4
revisados	501	438	538	448	595	794	4
(2,	309	450	320	460	595	794	4
17,	323	450	336	460	595	794	4
29,	339	450	352	460	595	794	4
34).	354	450	371	460	595	794	4
Lo	374	450	384	460	595	794	4
mismo	387	450	415	460	595	794	4
podemos	417	450	454	460	595	794	4
decir	457	450	477	460	595	794	4
del	479	450	491	460	595	794	4
período	494	450	525	460	595	794	4
en	528	450	538	460	595	794	4
el	309	462	316	472	595	794	4
que	318	462	333	472	595	794	4
aparecieron	336	462	382	472	595	794	4
las	385	462	395	472	595	794	4
lesiones	398	462	429	472	595	794	4
(4,	431	462	443	472	595	794	4
17,	445	462	458	472	595	794	4
33).	461	462	477	472	595	794	4
En	323	474	335	484	595	794	4
cuanto	337	474	364	484	595	794	4
a	367	474	371	484	595	794	4
los	373	474	384	484	595	794	4
diagnósticos	387	474	436	484	595	794	4
de	438	474	447	484	595	794	4
enfermería	450	474	492	484	595	794	4
que	495	474	509	484	595	794	4
hemos	512	474	538	484	595	794	4
seleccionado,	309	486	363	496	595	794	4
consideramos	366	486	421	496	595	794	4
que	424	486	439	496	595	794	4
son	442	486	456	496	595	794	4
de	459	486	468	496	595	794	4
valoración	471	486	513	496	595	794	4
nece-	516	486	538	496	595	794	4
saria	309	498	327	508	595	794	4
en	330	498	340	508	595	794	4
todo	343	498	361	508	595	794	4
paciente	364	498	398	508	595	794	4
geriátrico.	401	498	441	508	595	794	4
Estos	444	498	465	508	595	794	4
diagnósticos	468	498	518	508	595	794	4
per-	521	498	538	508	595	794	4
tenecen	309	510	340	520	595	794	4
al	342	510	349	520	595	794	4
patrón	352	510	379	520	595	794	4
de	381	510	391	520	595	794	4
actividad	393	510	430	520	595	794	4
y	432	510	437	520	595	794	4
ejercicio,	440	510	476	520	595	794	4
excepto	478	510	509	520	595	794	4
el	511	510	518	520	595	794	4
ries-	521	510	538	520	595	794	4
go	309	522	319	532	595	794	4
de	321	522	331	532	595	794	4
deterioro	333	522	370	532	595	794	4
de	372	522	382	532	595	794	4
la	384	522	391	532	595	794	4
integridad	393	522	435	532	595	794	4
cutánea,	437	522	471	532	595	794	4
que	473	522	488	532	595	794	4
pertenece	490	522	528	532	595	794	4
al	531	522	538	532	595	794	4
patrón	309	534	336	544	595	794	4
nutricional	338	534	383	544	595	794	4
y	385	534	390	544	595	794	4
metabólico	392	534	437	544	595	794	4
(24,	440	534	456	544	595	794	4
35).	459	534	475	544	595	794	4
Lo	477	534	488	544	595	794	4
que	491	534	505	544	595	794	4
eviden-	508	534	538	544	595	794	4
cian	309	546	326	556	595	794	4
estos	328	546	347	556	595	794	4
diagnósticos	350	546	400	556	595	794	4
en	402	546	412	556	595	794	4
los	414	546	425	556	595	794	4
pacientes	428	546	465	556	595	794	4
que	468	546	482	556	595	794	4
presentan	485	546	524	556	595	794	4
úl-	526	546	538	556	595	794	4
ceras	309	558	329	568	595	794	4
es	332	558	339	568	595	794	4
un	342	558	353	568	595	794	4
elevado	356	558	386	568	595	794	4
nivel	389	558	409	568	595	794	4
de	412	558	421	568	595	794	4
dependencia	424	558	476	568	595	794	4
para	479	558	496	568	595	794	4
las	499	558	509	568	595	794	4
activi-	512	558	537	568	595	794	4
dades	309	570	331	580	595	794	4
básicas	333	570	360	580	595	794	4
de	362	570	371	580	595	794	4
la	373	570	380	580	595	794	4
vida	382	570	398	580	595	794	4
diaria,	401	570	425	580	595	794	4
ya	427	570	436	580	595	794	4
que	438	570	453	580	595	794	4
predominan	455	570	503	580	595	794	4
los	505	570	516	580	595	794	4
diag-	518	570	538	580	595	794	4
nósticos	309	582	342	592	595	794	4
de	344	582	354	592	595	794	4
déficit	356	582	382	592	595	794	4
de	384	582	394	592	595	794	4
autocuidado.	396	582	449	592	595	794	4
La	323	594	333	604	595	794	4
valoración	336	594	377	604	595	794	4
de	380	594	389	604	595	794	4
los	391	594	403	604	595	794	4
resultados	405	594	445	604	595	794	4
de	448	594	457	604	595	794	4
nuestro	459	594	490	604	595	794	4
estudio	492	594	521	604	595	794	4
nos	524	594	538	604	595	794	4
sirve	309	606	328	616	595	794	4
como	330	606	353	616	595	794	4
herramienta	356	606	406	616	595	794	4
para	409	606	426	616	595	794	4
conocer	429	606	461	616	595	794	4
la	464	606	471	616	595	794	4
situación	474	606	511	616	595	794	4
actual	514	606	538	616	595	794	4
de	309	618	319	628	595	794	4
un	321	618	332	628	595	794	4
problema	335	618	374	628	595	794	4
de	377	618	386	628	595	794	4
salud	389	618	410	628	595	794	4
importante	413	618	459	628	595	794	4
como	462	618	485	628	595	794	4
son	488	618	502	628	595	794	4
las	505	618	515	628	595	794	4
UPP	518	618	537	628	595	794	4
en	309	630	319	640	595	794	4
las	321	630	331	640	595	794	4
Unidades	334	630	372	640	595	794	4
de	374	630	383	640	595	794	4
geriatría.	386	630	421	640	595	794	4
En	424	630	435	640	595	794	4
nuestra	438	630	467	640	595	794	4
investigación	469	630	522	640	595	794	4
po-	524	630	538	640	595	794	4
demos	309	642	335	652	595	794	4
concluir	338	642	371	652	595	794	4
con	374	642	388	652	595	794	4
los	391	642	402	652	595	794	4
siguientes	405	642	444	652	595	794	4
hallazgos:	447	642	486	652	595	794	4
•	323	654	327	664	595	794	4
Más	330	654	347	664	595	794	4
de	349	654	359	664	595	794	4
la	361	654	368	664	595	794	4
mitad	370	654	394	664	595	794	4
de	396	654	406	664	595	794	4
los	408	654	419	664	595	794	4
pacientes	421	654	458	664	595	794	4
que	460	654	475	664	595	794	4
ingresaron	477	654	519	664	595	794	4
pre-	521	654	538	664	595	794	4
sentó	330	666	351	676	595	794	4
riesgo	354	666	377	676	595	794	4
de	380	666	389	676	595	794	4
desarrollo	392	666	431	676	595	794	4
de	434	666	444	676	595	794	4
úlceras	446	666	474	676	595	794	4
por	476	666	490	676	595	794	4
presión.	493	666	525	676	595	794	4
•	323	678	327	688	595	794	4
El	330	678	338	688	595	794	4
riesgo	341	678	365	688	595	794	4
aumentó	368	678	405	688	595	794	4
con	407	678	422	688	595	794	4
la	425	678	432	688	595	794	4
edad	435	678	455	688	595	794	4
y	458	678	462	688	595	794	4
con	465	678	480	688	595	794	4
las	483	678	493	688	595	794	4
patologías	496	678	538	688	595	794	4
médicas	330	690	362	700	595	794	4
relacionadas	364	690	413	700	595	794	4
con	416	690	430	700	595	794	4
el	433	690	440	700	595	794	4
déficit	442	690	467	700	595	794	4
o	470	690	475	700	595	794	4
alteración	477	690	516	700	595	794	4
de	519	690	528	700	595	794	4
la	530	690	537	700	595	794	4
movilidad.	330	702	373	712	595	794	4
•	323	714	327	724	595	794	4
Una	330	714	347	724	595	794	4
menor	350	714	377	724	595	794	4
puntuación	380	714	427	724	595	794	4
de	430	714	439	724	595	794	4
la	442	714	449	724	595	794	4
escala	452	714	475	724	595	794	4
tiene	478	714	498	724	595	794	4
una	501	714	516	724	595	794	4
rela-	519	714	537	724	595	794	4
ción	330	726	347	736	595	794	4
directa	350	726	377	736	595	794	4
con	380	726	395	736	595	794	4
la	398	726	405	736	595	794	4
aparición	408	726	445	736	595	794	4
de	448	726	457	736	595	794	4
úlceras.	460	726	490	736	595	794	4
Casi	493	726	511	736	595	794	4
la	514	726	520	736	595	794	4
mi-	523	726	538	736	595	794	4
tad	330	738	343	748	595	794	4
de	345	738	355	748	595	794	4
los	357	738	368	748	595	794	4
pacientes	371	738	408	748	595	794	4
de	411	738	420	748	595	794	4
alto	423	738	438	748	595	794	4
riesgo	440	738	464	748	595	794	4
presentó	467	738	501	748	595	794	4
UPP.	503	738	524	748	595	794	4
GEROKOMOS	236	763	287	771	595	794	4
2007;	289	763	307	771	595	794	4
18	309	763	317	771	595	794	4
(3):	319	763	331	771	595	794	4
135-139	333	763	359	771	595	794	4
Lago	262	37	278	45	595	794	5
González,	280	37	310	45	595	794	5
Mª.L.:	312	37	333	45	595	794	5
VALORACIÓN	134	47	186	55	595	794	5
DEL	188	47	203	55	595	794	5
RIESGO	205	47	234	55	595	794	5
DE	236	47	247	55	595	794	5
ÚLCERAS	249	47	284	55	595	794	5
POR	286	47	302	55	595	794	5
PRESIÓN	304	47	338	55	595	794	5
EN	340	47	351	55	595	794	5
UNA	353	47	370	55	595	794	5
UNIDAD	372	47	405	55	595	794	5
DE	407	47	418	55	595	794	5
GERIATRÍA	420	47	461	55	595	794	5
139	33	77	50	87	595	794	5
•	72	78	76	88	595	794	5
Los	78	78	93	88	595	794	5
ítems	95	78	117	88	595	794	5
de	120	78	129	88	595	794	5
la	132	78	139	88	595	794	5
escala	141	78	164	88	595	794	5
Braden	167	78	196	88	595	794	5
que	198	78	213	88	595	794	5
tienen	216	78	241	88	595	794	5
mayor	244	78	269	88	595	794	5
im-	272	78	286	88	595	794	5
plicación	78	90	115	100	595	794	5
en	117	90	126	100	595	794	5
el	129	90	135	100	595	794	5
riesgo	138	90	161	100	595	794	5
son	163	90	177	100	595	794	5
los	179	90	190	100	595	794	5
relacionados	193	90	242	100	595	794	5
con	244	90	259	100	595	794	5
la	261	90	268	100	595	794	5
pre-	270	90	286	100	595	794	5
sión	78	102	95	112	595	794	5
(actividad	98	102	138	112	595	794	5
y	140	102	145	112	595	794	5
movilidad).	148	102	194	112	595	794	5
•	72	114	76	124	595	794	5
En	78	114	89	124	595	794	5
relación	91	114	121	124	595	794	5
con	123	114	138	124	595	794	5
la	140	114	146	124	595	794	5
prevalencia	148	114	191	124	595	794	5
de	193	114	202	124	595	794	5
úlceras,	204	114	232	124	595	794	5
nos	234	114	248	124	595	794	5
encontra-	250	114	286	124	595	794	5
mos	78	126	94	136	595	794	5
que	96	126	111	136	595	794	5
dentro	113	126	138	136	595	794	5
de	140	126	149	136	595	794	5
los	152	126	162	136	595	794	5
rangos	164	126	189	136	595	794	5
habituales	191	126	230	136	595	794	5
y	232	126	236	136	595	794	5
en	238	126	248	136	595	794	5
relación	250	126	280	136	595	794	5
a	282	126	286	136	595	794	5
la	78	138	84	148	595	794	5
incidencia	86	138	125	148	595	794	5
nuestros	127	138	158	148	595	794	5
valores	160	138	186	148	595	794	5
son	188	138	201	148	595	794	5
ligeramente	203	138	247	148	595	794	5
inferiores.	249	138	287	148	595	794	5
•	72	150	76	160	595	794	5
Los	78	150	93	160	595	794	5
diagnósticos	95	150	144	160	595	794	5
de	146	150	156	160	595	794	5
enfermería	158	150	200	160	595	794	5
más	203	150	219	160	595	794	5
frecuentes	221	150	261	160	595	794	5
en	263	150	273	160	595	794	5
los	275	150	286	160	595	794	5
pacientes	78	162	115	172	595	794	5
que	117	162	132	172	595	794	5
presentaron	134	162	181	172	595	794	5
úlceras	183	162	210	172	595	794	5
por	213	162	226	172	595	794	5
presión	229	162	258	172	595	794	5
fueron	260	162	286	172	595	794	5
los	78	174	89	184	595	794	5
relacionados	92	174	140	184	595	794	5
con	142	174	157	184	595	794	5
los	159	174	170	184	595	794	5
déficits	172	174	200	184	595	794	5
de	203	174	212	184	595	794	5
autocuidado	214	174	263	184	595	794	5
y	266	174	270	184	595	794	5
por	272	174	286	184	595	794	5
consiguiente	78	186	129	196	595	794	5
los	132	186	143	196	595	794	5
implicados	145	186	189	196	595	794	5
en	192	186	202	196	595	794	5
la	204	186	211	196	595	794	5
dependencia.	214	186	267	196	595	794	5
Todo	72	198	93	208	595	794	5
lo	95	198	102	208	595	794	5
anteriormente	105	198	160	208	595	794	5
expuesto	163	198	197	208	595	794	5
nos	199	198	213	208	595	794	5
indica	215	198	239	208	595	794	5
que	241	198	256	208	595	794	5
la	258	198	265	208	595	794	5
valo-	267	198	286	208	595	794	5
ración	58	210	82	220	595	794	5
del	85	210	97	220	595	794	5
riesgo	99	210	122	220	595	794	5
al	125	210	131	220	595	794	5
ingreso	134	210	162	220	595	794	5
es	164	210	172	220	595	794	5
necesaria	174	210	210	220	595	794	5
para	212	210	229	220	595	794	5
desarrollar	231	210	272	220	595	794	5
ac-	275	210	286	220	595	794	5
ciones	309	78	334	88	595	794	5
preventivas	336	78	380	88	595	794	5
acordes	382	78	411	88	595	794	5
a	413	78	418	88	595	794	5
las	420	78	430	88	595	794	5
características	432	78	486	88	595	794	5
del	488	78	500	88	595	794	5
paciente,	502	78	538	88	595	794	5
así	309	90	319	100	595	794	5
como	322	90	345	100	595	794	5
el	347	90	354	100	595	794	5
empleo	357	90	386	100	595	794	5
adecuado	389	90	427	100	595	794	5
de	429	90	439	100	595	794	5
los	441	90	452	100	595	794	5
recursos	455	90	487	100	595	794	5
materiales	490	90	530	100	595	794	5
y	533	90	538	100	595	794	5
humanos.	309	102	348	112	595	794	5
Estas	351	102	371	112	595	794	5
acciones	373	102	406	112	595	794	5
deben	408	102	432	112	595	794	5
establecerse	435	102	480	112	595	794	5
como	483	102	505	112	595	794	5
un	507	102	518	112	595	794	5
pro-	521	102	538	112	595	794	5
tocolo	309	114	334	124	595	794	5
de	336	114	345	124	595	794	5
actuación	347	114	385	124	595	794	5
que	387	114	402	124	595	794	5
nos	404	114	417	124	595	794	5
facilite	420	114	445	124	595	794	5
el	448	114	454	124	595	794	5
camino	456	114	486	124	595	794	5
para	488	114	505	124	595	794	5
la	507	114	513	124	595	794	5
pron-	516	114	538	124	595	794	5
ta	309	126	316	136	595	794	5
detección	319	126	357	136	595	794	5
del	359	126	371	136	595	794	5
riesgo	373	126	396	136	595	794	5
y	399	126	403	136	595	794	5
la	406	126	412	136	595	794	5
rápida	415	126	440	136	595	794	5
intervención	442	126	492	136	595	794	5
enfermera.	494	126	536	136	595	794	5
BIBLIOGRAFÍA	58	252	131	261	595	794	5
17.	309	252	319	259	595	794	5
Bernal	321	252	341	259	595	794	5
M,	343	252	352	259	595	794	5
Curcio	354	252	375	259	595	794	5
CL,	376	252	388	259	595	794	5
Gómez	390	252	412	259	595	794	5
JF,	414	252	422	259	595	794	5
Chacón	423	252	447	259	595	794	5
JA,	449	252	459	259	595	794	5
Botero	461	252	481	259	595	794	5
AM.	483	252	497	259	595	794	5
Validez	499	252	521	259	595	794	5
y	522	252	526	259	595	794	5
fia-	528	252	538	259	595	794	5
bilidad	321	262	343	269	595	794	5
de	345	262	352	269	595	794	5
la	354	262	360	269	595	794	5
escala	362	262	380	269	595	794	5
de	382	262	389	269	595	794	5
Braden	391	262	414	269	595	794	5
para	416	262	429	269	595	794	5
predecir	431	262	457	269	595	794	5
riesgo	459	262	477	269	595	794	5
de	479	262	486	269	595	794	5
úlceras	489	262	510	269	595	794	5
por	512	262	523	269	595	794	5
pre-	525	262	537	269	595	794	5
sión	321	272	334	279	595	794	5
en	336	272	343	279	595	794	5
ancianos.	345	272	374	279	595	794	5
Rev	376	272	387	279	595	794	5
Esp	389	272	401	279	595	794	5
Geriatr	403	272	425	279	595	794	5
Gerontol	427	272	455	279	595	794	5
2001;	457	272	475	279	595	794	5
36	477	272	485	279	595	794	5
(5):	487	272	498	279	595	794	5
281-6.	500	272	521	279	595	794	5
18.	309	282	319	289	595	794	5
Quiralte	321	282	347	289	595	794	5
C,	349	282	356	289	595	794	5
Martínez	358	282	386	289	595	794	5
RM,	388	282	402	289	595	794	5
Fernández	404	282	436	289	595	794	5
C.	437	282	445	289	595	794	5
Estudio	447	282	470	289	595	794	5
de	472	282	479	289	595	794	5
validez	481	282	502	289	595	794	5
de	504	282	511	289	595	794	5
criterios	513	282	537	289	595	794	5
de	321	292	328	299	595	794	5
la	330	292	335	299	595	794	5
escala	337	292	354	299	595	794	5
de	356	292	363	299	595	794	5
Norton	365	292	388	299	595	794	5
modificada	390	292	424	299	595	794	5
del	426	292	435	299	595	794	5
Hospital	437	292	463	299	595	794	5
Clínico	465	292	488	299	595	794	5
San	490	292	501	299	595	794	5
Carlos.	503	292	525	299	595	794	5
En-	526	292	538	299	595	794	5
ferm	321	302	335	309	595	794	5
Clin	337	302	351	309	595	794	5
1998;	353	302	371	309	595	794	5
8	373	302	377	309	595	794	5
(4):	379	302	390	309	595	794	5
151-5.	392	302	413	309	595	794	5
19.	309	312	319	319	595	794	5
Fuentelsaz	321	312	353	319	595	794	5
C.	355	312	362	319	595	794	5
Validación	364	312	396	319	595	794	5
de	398	312	406	319	595	794	5
la	407	312	413	319	595	794	5
escala	414	312	432	319	595	794	5
Emina:	433	312	456	319	595	794	5
un	458	312	466	319	595	794	5
instrumento	468	312	506	319	595	794	5
de	508	312	515	319	595	794	5
valora-	517	312	537	319	595	794	5
ción	321	322	334	329	595	794	5
del	336	322	345	329	595	794	5
riesgo	347	322	365	329	595	794	5
de	367	322	374	329	595	794	5
desarrollar	376	322	408	329	595	794	5
úlceras	410	322	431	329	595	794	5
por	433	322	443	329	595	794	5
presión	445	322	468	329	595	794	5
en	470	322	477	329	595	794	5
pacientes	479	322	507	329	595	794	5
hospitali-	509	322	538	329	595	794	5
zados.	321	332	340	339	595	794	5
Enferm	342	332	365	339	595	794	5
Clin	367	332	381	339	595	794	5
2001;	383	332	401	339	595	794	5
11	403	332	411	339	595	794	5
(3):	413	332	424	339	595	794	5
97-103.	426	332	451	339	595	794	5
20.	309	342	319	349	595	794	5
Aizpitarte	321	342	351	349	595	794	5
E,	352	342	359	349	595	794	5
García	361	342	380	349	595	794	5
de	382	342	389	349	595	794	5
Galdiano	391	342	419	349	595	794	5
A,	421	342	428	349	595	794	5
Zugazagoitia	430	342	468	349	595	794	5
N,	470	342	478	349	595	794	5
Margal	480	342	501	349	595	794	5
MA,	503	342	517	349	595	794	5
Asiain	519	342	538	349	595	794	5
MC.	321	352	336	359	595	794	5
Úlceras	338	352	361	359	595	794	5
por	363	352	374	359	595	794	5
presión	376	352	398	359	595	794	5
en	401	352	408	359	595	794	5
cuidados	410	352	437	359	595	794	5
intensivos:	440	352	472	359	595	794	5
valoración	474	352	506	359	595	794	5
del	508	352	517	359	595	794	5
riesgo	520	352	538	359	595	794	5
y	321	362	324	369	595	794	5
medidas	326	362	352	369	595	794	5
de	354	362	361	369	595	794	5
prevención.	363	362	399	369	595	794	5
Enferm	401	362	424	369	595	794	5
Intensiva	426	362	454	369	595	794	5
2005;	456	362	474	369	595	794	5
16	476	362	484	369	595	794	5
(4):	486	362	497	369	595	794	5
153-64.	499	362	524	369	595	794	5
21.	309	372	319	379	595	794	5
Bergstrom	321	372	353	379	595	794	5
N,	355	372	363	379	595	794	5
Braden	365	372	387	379	595	794	5
BJ,	389	372	399	379	595	794	5
Laguzza	401	372	426	379	595	794	5
A,	428	372	435	379	595	794	5
Holman	437	372	463	379	595	794	5
V.	464	372	471	379	595	794	5
The	473	372	485	379	595	794	5
Braden	487	372	509	379	595	794	5
Scale	511	372	527	379	595	794	5
for	529	372	538	379	595	794	5
Predicting	321	382	352	389	595	794	5
Pressure	354	382	379	389	595	794	5
Sore	381	382	395	389	595	794	5
Risk.	397	382	413	389	595	794	5
Nurs	415	382	430	389	595	794	5
Res	432	382	443	389	595	794	5
1987;	445	382	463	389	595	794	5
36	465	382	473	389	595	794	5
(4):	475	382	486	389	595	794	5
205-10.	488	382	512	389	595	794	5
22.	309	392	319	399	595	794	5
Oltra	321	392	338	399	595	794	5
E,	340	392	346	399	595	794	5
Busto	349	392	366	399	595	794	5
MA,	369	392	383	399	595	794	5
Cuevas	385	392	407	399	595	794	5
MJ,	409	392	421	399	595	794	5
González	423	392	452	399	595	794	5
C,	454	392	462	399	595	794	5
Sánchez	464	392	489	399	595	794	5
MP.	491	392	503	399	595	794	5
Úlceras	505	392	528	399	595	794	5
de	530	392	538	399	595	794	5
piel	321	402	332	409	595	794	5
y	334	402	338	409	595	794	5
pacientes	340	402	368	409	595	794	5
en	370	402	377	409	595	794	5
final	379	402	393	409	595	794	5
de	395	402	402	409	595	794	5
vida.	404	402	419	409	595	794	5
Med	421	402	435	409	595	794	5
Pal	437	402	447	409	595	794	5
2001;	449	402	467	409	595	794	5
8	469	402	473	409	595	794	5
(3):	475	402	486	409	595	794	5
120-5.	488	402	508	409	595	794	5
23.	309	412	319	419	595	794	5
Blümel	321	412	343	419	595	794	5
JE,	346	412	355	419	595	794	5
Tirado	357	412	378	419	595	794	5
K,	380	412	388	419	595	794	5
Schiele	390	412	412	419	595	794	5
C,	414	412	422	419	595	794	5
Schönffeldt	424	412	460	419	595	794	5
G,	462	412	470	419	595	794	5
Sarrá	472	412	488	419	595	794	5
S.	490	412	496	419	595	794	5
Validez	498	412	521	419	595	794	5
de	523	412	530	419	595	794	5
la	532	412	538	419	595	794	5
escala	321	422	338	429	595	794	5
de	341	422	348	429	595	794	5
Braden	350	422	372	429	595	794	5
para	374	422	388	429	595	794	5
predecir	390	422	415	429	595	794	5
úlceras	417	422	438	429	595	794	5
por	440	422	451	429	595	794	5
presión	453	422	476	429	595	794	5
en	478	422	485	429	595	794	5
población	487	422	518	429	595	794	5
feme-	520	422	538	429	595	794	5
nina.	321	432	337	439	595	794	5
Rev	339	432	350	439	595	794	5
Med	352	432	367	439	595	794	5
Chile	369	432	386	439	595	794	5
2004;	388	432	406	439	595	794	5
132:	408	432	422	439	595	794	5
595-600.	424	432	452	439	595	794	5
24.	309	442	319	449	595	794	5
Luis	321	442	334	449	595	794	5
MT.	336	442	350	449	595	794	5
Los	352	442	363	449	595	794	5
diagnósticos	365	442	403	449	595	794	5
enfermeros.	405	442	441	449	595	794	5
Revisión	443	442	470	449	595	794	5
crítica	472	442	491	449	595	794	5
y	493	442	496	449	595	794	5
guía	498	442	511	449	595	794	5
práctica	514	442	538	449	595	794	5
(3ª	321	452	330	459	595	794	5
ed.).	332	452	346	459	595	794	5
Barcelona:	348	452	380	459	595	794	5
Edic.	382	452	398	459	595	794	5
Masson,	400	452	426	459	595	794	5
2005.	428	452	446	459	595	794	5
25.	309	462	319	469	595	794	5
Torra	321	462	338	469	595	794	5
JE.	340	462	349	469	595	794	5
Valorar	352	462	374	469	595	794	5
el	376	462	382	469	595	794	5
riesgo	384	462	402	469	595	794	5
de	404	462	412	469	595	794	5
presentar	414	462	442	469	595	794	5
úlceras	445	462	466	469	595	794	5
por	468	462	479	469	595	794	5
presión.	481	462	506	469	595	794	5
Escala	508	462	528	469	595	794	5
de	530	462	537	469	595	794	5
Braden.	321	472	345	479	595	794	5
Rev	347	472	359	479	595	794	5
ROL	361	472	376	479	595	794	5
Enferm	378	472	402	479	595	794	5
1997;	404	472	422	479	595	794	5
224:	424	472	438	479	595	794	5
23-30.	440	472	460	479	595	794	5
26.	309	482	319	489	595	794	5
Castanedo	320	482	351	489	595	794	5
C.	353	482	360	489	595	794	5
Master	362	482	382	489	595	794	5
en	384	482	391	489	595	794	5
Cuidados	393	482	421	489	595	794	5
y	423	482	427	489	595	794	5
Curas	428	482	446	489	595	794	5
de	447	482	454	489	595	794	5
Heridas	456	482	479	489	595	794	5
Crónicas.	481	482	509	489	595	794	5
Universi-	511	482	537	489	595	794	5
dad	320	492	331	499	595	794	5
de	332	492	339	499	595	794	5
Cantabria.	341	492	371	499	595	794	5
2005-2006.	372	492	406	499	595	794	5
http:	407	492	421	499	595	794	5
//webct.unican.es/SCRIPT/28_	423	492	513	499	595	794	5
MA_41	515	492	538	499	595	794	5
27.	309	502	319	509	595	794	5
Grupo	321	502	342	509	595	794	5
Nacional	344	502	371	509	595	794	5
para	373	502	386	509	595	794	5
el	388	502	394	509	595	794	5
Estudio	396	502	419	509	595	794	5
y	421	502	425	509	595	794	5
Asesoramiento	427	502	472	509	595	794	5
de	474	502	481	509	595	794	5
Úlceras	483	502	506	509	595	794	5
y	508	502	512	509	595	794	5
Heridas	514	502	538	509	595	794	5
Crónicas	321	512	348	519	595	794	5
(GNEAUPP).	350	512	394	519	595	794	5
Clasificación-Estadiaje	396	512	466	519	595	794	5
de	468	512	475	519	595	794	5
las	477	512	485	519	595	794	5
Úlceras	487	512	510	519	595	794	5
por	512	512	523	519	595	794	5
Pre-	525	512	538	519	595	794	5
sión.	321	522	336	529	595	794	5
Logroño:	338	522	366	529	595	794	5
GNEAUPP,	368	522	405	529	595	794	5
2003.	407	522	425	529	595	794	5
28.	309	532	319	539	595	794	5
Guillén	321	532	344	539	595	794	5
F,	346	532	351	539	595	794	5
Pérez	353	532	369	539	595	794	5
del	371	532	380	539	595	794	5
Molino	382	532	405	539	595	794	5
J.	406	532	411	539	595	794	5
Síndromes	413	532	445	539	595	794	5
y	447	532	450	539	595	794	5
Cuidados	452	532	481	539	595	794	5
en	483	532	490	539	595	794	5
el	492	532	497	539	595	794	5
Paciente	499	532	524	539	595	794	5
Ge-	526	532	538	539	595	794	5
riátrico	321	542	343	549	595	794	5
(1ª	345	542	354	549	595	794	5
ed.).	356	542	370	549	595	794	5
Barcelona:	372	542	404	549	595	794	5
Edic.	406	542	422	549	595	794	5
Masson,	424	542	450	549	595	794	5
2001.	452	542	470	549	595	794	5
29.	309	552	318	559	595	794	5
Canaval	320	552	343	559	595	794	5
G,	345	552	353	559	595	794	5
Tobo	354	552	369	559	595	794	5
N.	371	552	379	559	595	794	5
Lesiones	380	552	405	559	595	794	5
cutáneas	406	552	431	559	595	794	5
por	432	552	442	559	595	794	5
presión	444	552	465	559	595	794	5
en	466	552	474	559	595	794	5
adultos	475	552	496	559	595	794	5
hospitalizados	498	552	538	559	595	794	5
en	320	562	327	569	595	794	5
el	328	562	333	569	595	794	5
Hospital	335	562	359	569	595	794	5
Universitario	360	562	397	569	595	794	5
del	399	562	407	569	595	794	5
Valle,	408	562	424	569	595	794	5
Cali.	425	562	439	569	595	794	5
Colombia	440	562	469	569	595	794	5
Med	471	562	484	569	595	794	5
1997;	486	562	503	569	595	794	5
28:	504	562	513	569	595	794	5
177-81.	515	562	538	569	595	794	5
30.	309	572	319	579	595	794	5
Blanes	321	572	341	579	595	794	5
L,	343	572	349	579	595	794	5
Duarte	351	572	373	579	595	794	5
I,	375	572	380	579	595	794	5
Calil	382	572	397	579	595	794	5
JA.	399	572	408	579	595	794	5
Avaliaçao	410	572	439	579	595	794	5
clínica	441	572	461	579	595	794	5
e	463	572	466	579	595	794	5
epidemiológica	468	572	515	579	595	794	5
das	517	572	527	579	595	794	5
úl-	529	572	538	579	595	794	5
ceras	321	582	336	589	595	794	5
por	338	582	349	589	595	794	5
pressao	351	582	373	589	595	794	5
em	375	582	385	589	595	794	5
pacientes	387	582	415	589	595	794	5
internados	417	582	450	589	595	794	5
no	452	582	460	589	595	794	5
Hospital	462	582	489	589	595	794	5
Sao	491	582	502	589	595	794	5
Paulo.	504	582	524	589	595	794	5
Rev	526	582	537	589	595	794	5
Assoc	321	592	338	599	595	794	5
Med	340	592	355	599	595	794	5
Bras	357	592	370	599	595	794	5
2004;	372	592	390	599	595	794	5
50	392	592	400	599	595	794	5
(2):	402	592	413	599	595	794	5
182-7.	415	592	435	599	595	794	5
31.	309	602	319	609	595	794	5
Pérez	321	602	337	609	595	794	5
G.	339	602	347	609	595	794	5
Prevalencia	349	602	383	609	595	794	5
y	385	602	389	609	595	794	5
características	391	602	433	609	595	794	5
de	434	602	442	609	595	794	5
úlceras	443	602	464	609	595	794	5
por	466	602	477	609	595	794	5
presión	479	602	501	609	595	794	5
en	503	602	510	609	595	794	5
un	512	602	520	609	595	794	5
Hos-	522	602	538	609	595	794	5
pital	321	612	335	619	595	794	5
Concertado.	337	612	375	619	595	794	5
Gerokomos	377	612	413	619	595	794	5
2002;	415	612	433	619	595	794	5
13	435	612	443	619	595	794	5
(1):	445	612	456	619	595	794	5
49-58.	458	612	479	619	595	794	5
32.	309	622	319	629	595	794	5
Soldevilla	321	622	351	629	595	794	5
JJ,	353	622	360	629	595	794	5
Torra	362	622	379	629	595	794	5
JE.	381	622	390	629	595	794	5
Epidemiología	392	622	437	629	595	794	5
de	439	622	446	629	595	794	5
las	448	622	456	629	595	794	5
úlceras	458	622	479	629	595	794	5
por	481	622	492	629	595	794	5
presión	494	622	516	629	595	794	5
en	518	622	526	629	595	794	5
Es-	528	622	538	629	595	794	5
paña.	321	632	338	639	595	794	5
Estudio	340	632	363	639	595	794	5
piloto	365	632	383	639	595	794	5
en	385	632	393	639	595	794	5
la	394	632	400	639	595	794	5
Comunidad	401	632	439	639	595	794	5
Autónoma	441	632	474	639	595	794	5
de	476	632	483	639	595	794	5
la	485	632	490	639	595	794	5
Rioja.	492	632	510	639	595	794	5
Geroko-	512	632	538	639	595	794	5
mos	321	642	334	649	595	794	5
1999;	336	642	354	649	595	794	5
10	356	642	364	649	595	794	5
(2):	366	642	377	649	595	794	5
75-87.	379	642	399	649	595	794	5
33.	309	652	319	659	595	794	5
Anaya	320	652	338	659	595	794	5
J,	340	652	344	659	595	794	5
Cañas	346	652	364	659	595	794	5
M,	365	652	374	659	595	794	5
Domínguez	376	652	411	659	595	794	5
A	412	652	417	659	595	794	5
et	419	652	424	659	595	794	5
al.	426	652	433	659	595	794	5
Estudio	435	652	457	659	595	794	5
epidemiológico	459	652	504	659	595	794	5
de	505	652	512	659	595	794	5
las	514	652	521	659	595	794	5
lesio-	522	652	538	659	595	794	5
nes	320	662	330	669	595	794	5
por	331	662	341	669	595	794	5
presión	343	662	364	669	595	794	5
en	366	662	373	669	595	794	5
un	375	662	383	669	595	794	5
hospital	384	662	407	669	595	794	5
público.	409	662	433	669	595	794	5
Gerokomos	434	662	469	669	595	794	5
2000;	470	662	488	669	595	794	5
11	489	662	497	669	595	794	5
(2):	499	662	509	669	595	794	5
102-10.	511	662	534	669	595	794	5
34.	309	672	319	679	595	794	5
Barbero	321	672	345	679	595	794	5
FJ,	347	672	356	679	595	794	5
Villar	359	672	376	679	595	794	5
R.	378	672	385	679	595	794	5
Mejora	387	672	409	679	595	794	5
continua	411	672	439	679	595	794	5
de	441	672	448	679	595	794	5
la	450	672	456	679	595	794	5
calidad	458	672	480	679	595	794	5
en	482	672	489	679	595	794	5
las	491	672	499	679	595	794	5
lesiones	501	672	525	679	595	794	5
por	527	672	538	679	595	794	5
presión	321	682	344	689	595	794	5
mediante	347	682	376	689	595	794	5
la	378	682	384	689	595	794	5
valoración	386	682	419	689	595	794	5
del	421	682	431	689	595	794	5
riesgo	433	682	451	689	595	794	5
de	454	682	461	689	595	794	5
aparición.	463	682	495	689	595	794	5
Enferm	497	682	521	689	595	794	5
Clin	524	682	538	689	595	794	5
1998;	321	692	339	699	595	794	5
8	341	692	345	699	595	794	5
(4):	347	692	358	699	595	794	5
141-50.	360	692	385	699	595	794	5
35.	309	702	319	709	595	794	5
González	321	702	349	709	595	794	5
MM,	352	702	368	709	595	794	5
Mirón	370	702	390	709	595	794	5
D	392	702	399	709	595	794	5
et	401	702	406	709	595	794	5
al.	408	702	415	709	595	794	5
Guía	418	702	433	709	595	794	5
de	435	702	442	709	595	794	5
metodología	444	702	483	709	595	794	5
y	485	702	488	709	595	794	5
diagnósticos	490	702	528	709	595	794	5
de	530	702	538	709	595	794	5
enfermería.	321	712	356	719	595	794	5
Grupo	358	712	379	719	595	794	5
Regional	381	712	408	719	595	794	5
de	410	712	417	719	595	794	5
Metodología	420	712	459	719	595	794	5
y	461	712	465	719	595	794	5
Diagnósticos	467	712	507	719	595	794	5
de	509	712	516	719	595	794	5
Enfer-	518	712	538	719	595	794	5
mería.	321	722	340	729	595	794	5
Sociedad	343	722	370	729	595	794	5
de	372	722	380	729	595	794	5
Enfermería	382	722	416	729	595	794	5
de	419	722	426	729	595	794	5
Atención	428	722	456	729	595	794	5
Primaria	458	722	485	729	595	794	5
de	487	722	494	729	595	794	5
Asturias.	496	722	523	729	595	794	5
Ser-	525	722	538	729	595	794	5
vicio	321	732	336	739	595	794	5
de	338	732	345	739	595	794	5
Salud	347	732	364	739	595	794	5
del	366	732	375	739	595	794	5
Principado	377	732	411	739	595	794	5
de	413	732	420	739	595	794	5
Asturias.	422	732	449	739	595	794	5
2002.	451	732	469	739	595	794	5
1.	63	273	69	280	595	794	5
Martínez-Cuervo	71	273	125	280	595	794	5
F.	127	273	132	280	595	794	5
Las	135	273	145	280	595	794	5
úlceras	147	273	168	280	595	794	5
por	171	273	181	280	595	794	5
presión:	184	273	208	280	595	794	5
una	211	273	222	280	595	794	5
problemática	224	273	265	280	595	794	5
preve-	267	273	286	280	595	794	5
nible.	71	283	88	290	595	794	5
Rev	90	283	102	290	595	794	5
Esp	104	283	115	290	595	794	5
Geriatr	117	283	140	290	595	794	5
Gerontol	142	283	170	290	595	794	5
2004;	172	283	190	290	595	794	5
39	192	283	200	290	595	794	5
(Supl	202	283	218	290	595	794	5
4):	220	283	229	290	595	794	5
25-34.	231	283	251	290	595	794	5
2.	62	293	68	300	595	794	5
Torra	69	293	86	300	595	794	5
JE,	89	293	98	300	595	794	5
Rueda	100	293	120	300	595	794	5
J,	122	293	127	300	595	794	5
Soldevilla	130	293	160	300	595	794	5
JJ,	162	293	170	300	595	794	5
Martínez	172	293	200	300	595	794	5
F,	203	293	208	300	595	794	5
Verdú	210	293	229	300	595	794	5
J.	231	293	236	300	595	794	5
1	238	293	242	300	595	794	5
er	242	292	245	297	595	794	5
Estudio	248	293	272	300	595	794	5
Na-	274	293	286	300	595	794	5
cional	70	303	88	310	595	794	5
de	90	303	97	310	595	794	5
Prevalencia	99	303	134	310	595	794	5
de	136	303	143	310	595	794	5
Úlceras	145	303	167	310	595	794	5
por	169	303	180	310	595	794	5
Presión	182	303	204	310	595	794	5
en	206	303	214	310	595	794	5
España.	216	303	240	310	595	794	5
Epidemiología	241	303	286	310	595	794	5
y	70	313	73	320	595	794	5
variables	75	313	101	320	595	794	5
definitorias	103	313	138	320	595	794	5
de	139	313	147	320	595	794	5
las	149	313	156	320	595	794	5
lesiones	158	313	182	320	595	794	5
y	183	313	187	320	595	794	5
pacientes.	189	313	219	320	595	794	5
Gerokomos	221	313	257	320	595	794	5
2003;	258	313	276	320	595	794	5
14	278	313	286	320	595	794	5
(1):	70	323	81	330	595	794	5
37-47.	83	323	103	330	595	794	5
3.	62	333	68	340	595	794	5
Escobar	70	333	94	340	595	794	5
MA.	96	333	110	340	595	794	5
Úlceras	112	333	134	340	595	794	5
por	136	333	147	340	595	794	5
Presión	148	333	171	340	595	794	5
en	172	333	180	340	595	794	5
atención	182	333	208	340	595	794	5
primaria:	210	333	238	340	595	794	5
frecuencia	239	333	270	340	595	794	5
y	272	333	276	340	595	794	5
ca-	277	333	286	340	595	794	5
racterísticas.	70	343	107	350	595	794	5
Rev	109	343	121	350	595	794	5
ROL	123	343	139	350	595	794	5
Enferm	141	343	164	350	595	794	5
1998	166	343	182	350	595	794	5
(237):	184	343	203	350	595	794	5
55-8.	205	343	222	350	595	794	5
4.	62	353	68	360	595	794	5
Segovia	70	353	93	360	595	794	5
T,	94	353	101	360	595	794	5
Bermejo	102	353	128	360	595	794	5
M,	130	353	140	360	595	794	5
Molina	141	353	164	360	595	794	5
R,	166	353	173	360	595	794	5
Rueda	175	353	194	360	595	794	5
J,	196	353	201	360	595	794	5
Torra	202	353	219	360	595	794	5
J.	221	353	226	360	595	794	5
Estudio	227	353	251	360	595	794	5
de	253	353	260	360	595	794	5
diferen-	262	353	286	360	595	794	5
tes	70	363	78	370	595	794	5
variables	80	363	106	370	595	794	5
relacionadas	108	363	146	370	595	794	5
con	148	363	159	370	595	794	5
el	161	363	166	370	595	794	5
estado	168	363	188	370	595	794	5
nutricional	190	363	224	370	595	794	5
y	226	363	229	370	595	794	5
la	231	363	236	370	595	794	5
presencia	238	363	267	370	595	794	5
de	269	363	276	370	595	794	5
úl-	278	363	286	370	595	794	5
ceras	70	373	85	380	595	794	5
por	87	373	98	380	595	794	5
presión	100	373	124	380	595	794	5
en	126	373	133	380	595	794	5
pacientes	136	373	165	380	595	794	5
mayores	167	373	193	380	595	794	5
de	195	373	203	380	595	794	5
65	205	373	213	380	595	794	5
años	215	373	230	380	595	794	5
con	232	373	243	380	595	794	5
riesgo	246	373	264	380	595	794	5
de	267	373	274	380	595	794	5
de-	276	373	286	380	595	794	5
sarrollar	70	383	95	390	595	794	5
úlceras	97	383	118	390	595	794	5
por	120	383	131	390	595	794	5
presión	133	383	156	390	595	794	5
ingresados	158	383	191	390	595	794	5
en	193	383	200	390	595	794	5
una	203	383	214	390	595	794	5
Unidad	216	383	240	390	595	794	5
de	242	383	249	390	595	794	5
Enfermería	252	383	286	390	595	794	5
de	70	393	77	400	595	794	5
Medicina	79	393	108	400	595	794	5
Interna.	110	393	135	400	595	794	5
Gerokomos	137	393	173	400	595	794	5
2001;	175	393	193	400	595	794	5
12	195	393	203	400	595	794	5
(3):	205	393	216	400	595	794	5
121-31.	218	393	242	400	595	794	5
5.	62	403	68	410	595	794	5
Pancorbo	70	403	99	410	595	794	5
PL,	101	403	112	410	595	794	5
García	114	403	134	410	595	794	5
FP.	136	403	145	410	595	794	5
Factores	147	403	172	410	595	794	5
de	174	403	182	410	595	794	5
riesgo	184	403	202	410	595	794	5
de	204	403	211	410	595	794	5
aparición	213	403	241	410	595	794	5
de	244	403	251	410	595	794	5
úlceras	253	403	274	410	595	794	5
por	276	403	286	410	595	794	5
presión	70	413	92	420	595	794	5
en	94	413	102	420	595	794	5
ancianos	104	413	130	420	595	794	5
hospitalizados.	132	413	177	420	595	794	5
Gerokomos	179	413	216	420	595	794	5
2001;	218	413	236	420	595	794	5
12	238	413	246	420	595	794	5
(4):	248	413	259	420	595	794	5
175-84.	261	413	285	420	595	794	5
6.	62	423	68	430	595	794	5
Heras	70	423	88	430	595	794	5
R,	90	423	97	430	595	794	5
Morros	99	423	122	430	595	794	5
C,	124	423	131	430	595	794	5
Álvarez	133	423	156	430	595	794	5
A,	158	423	165	430	595	794	5
Moix	167	423	183	430	595	794	5
I,	185	423	190	430	595	794	5
Sabria	192	423	211	430	595	794	5
I,	213	423	218	430	595	794	5
Santaeulalia	220	423	257	430	595	794	5
L.	259	423	265	430	595	794	5
Preva-	267	423	286	430	595	794	5
lencia	70	433	88	440	595	794	5
de	89	433	97	440	595	794	5
úlceras	99	433	119	440	595	794	5
por	121	433	132	440	595	794	5
presión	134	433	156	440	595	794	5
en	158	433	166	440	595	794	5
Atención	167	433	196	440	595	794	5
Primaria	197	433	224	440	595	794	5
en	226	433	233	440	595	794	5
dos	235	433	245	440	595	794	5
comarcas	247	433	275	440	595	794	5
ca-	277	433	286	440	595	794	5
talanas.	70	443	93	450	595	794	5
Enferm	95	443	118	450	595	794	5
Clin	120	443	134	450	595	794	5
2006;	136	443	154	450	595	794	5
13	156	443	164	450	595	794	5
(1):	166	443	177	450	595	794	5
49-58.	179	443	199	450	595	794	5
7.	62	453	68	460	595	794	5
González	70	453	98	460	595	794	5
JM,	99	453	111	460	595	794	5
Blanco	113	453	134	460	595	794	5
JM,	136	453	148	460	595	794	5
Ayuso	149	453	168	460	595	794	5
E,	170	453	177	460	595	794	5
Recuero	178	453	203	460	595	794	5
E,	205	453	211	460	595	794	5
Cantero	213	453	238	460	595	794	5
M,	240	453	249	460	595	794	5
Sainz	251	453	267	460	595	794	5
E,	268	453	275	460	595	794	5
Pe-	277	453	286	460	595	794	5
láez	70	463	81	470	595	794	5
R.	83	463	90	470	595	794	5
Epidemiología	92	463	137	470	595	794	5
de	139	463	146	470	595	794	5
las	148	463	156	470	595	794	5
úlceras	158	463	179	470	595	794	5
por	181	463	191	470	595	794	5
presión	193	463	216	470	595	794	5
en	218	463	225	470	595	794	5
un	227	463	235	470	595	794	5
hospital	237	463	262	470	595	794	5
de	264	463	271	470	595	794	5
agu-	273	463	286	470	595	794	5
dos.	70	473	82	480	595	794	5
Rev	84	473	96	480	595	794	5
Calid	98	473	115	480	595	794	5
asist	117	473	130	480	595	794	5
2003;	132	473	150	480	595	794	5
18	152	473	160	480	595	794	5
(3):	162	473	173	480	595	794	5
173-7.	175	473	195	480	595	794	5
8.	62	483	68	490	595	794	5
Ayuso	70	483	89	490	595	794	5
E,	91	483	97	490	595	794	5
González	99	483	128	490	595	794	5
JM,	130	483	142	490	595	794	5
Recuero	143	483	169	490	595	794	5
E,	171	483	177	490	595	794	5
Rodríguez	179	483	211	490	595	794	5
AE,	213	483	224	490	595	794	5
Díaz	226	483	241	490	595	794	5
E,	243	483	249	490	595	794	5
Blanco	251	483	272	490	595	794	5
JM.	274	483	286	490	595	794	5
Monitorización	70	493	118	500	595	794	5
de	120	493	127	500	595	794	5
la	130	493	135	500	595	794	5
incidencia	137	493	169	500	595	794	5
y	171	493	174	500	595	794	5
prevalencia	177	493	211	500	595	794	5
de	213	493	221	500	595	794	5
los	223	493	231	500	595	794	5
pacientes	234	493	262	500	595	794	5
con	264	493	275	500	595	794	5
úl-	278	493	286	500	595	794	5
ceras	70	503	85	510	595	794	5
por	87	503	97	510	595	794	5
presión	100	503	122	510	595	794	5
en	124	503	132	510	595	794	5
un	134	503	142	510	595	794	5
hospital	144	503	169	510	595	794	5
de	171	503	178	510	595	794	5
agudos.	181	503	204	510	595	794	5
Gerokomos	206	503	242	510	595	794	5
2001;	245	503	263	510	595	794	5
12	265	503	273	510	595	794	5
(3):	275	503	286	510	595	794	5
132-41.	70	513	94	520	595	794	5
9.	62	523	68	530	595	794	5
Silvestre	70	523	95	530	595	794	5
C,	97	523	104	530	595	794	5
Doménech	106	523	140	530	595	794	5
L,	142	523	149	530	595	794	5
Elizondo	151	523	178	530	595	794	5
A,	180	523	187	530	595	794	5
Erro	189	523	203	530	595	794	5
JI,	205	523	212	530	595	794	5
Esparza	214	523	237	530	595	794	5
C,	239	523	247	530	595	794	5
Merino	249	523	272	530	595	794	5
A	274	523	279	530	595	794	5
et	280	523	285	531	595	794	5
al.	70	533	77	541	595	794	5
Evolución	79	533	110	540	595	794	5
de	112	533	120	540	595	794	5
la	122	533	127	540	595	794	5
prevalencia	129	533	163	540	595	794	5
de	165	533	172	540	595	794	5
úlceras	174	533	195	540	595	794	5
por	197	533	208	540	595	794	5
presión	210	533	232	540	595	794	5
en	234	533	241	540	595	794	5
el	243	533	249	540	595	794	5
Hospital	251	533	277	540	595	794	5
de	279	533	286	540	595	794	5
Navarra.	70	543	96	550	595	794	5
Anales	98	543	118	550	595	794	5
Sis	120	543	129	550	595	794	5
San	131	543	142	550	595	794	5
Navarra	144	543	168	550	595	794	5
1999;	170	543	188	550	595	794	5
22	190	543	198	550	595	794	5
(3):	200	543	212	550	595	794	5
401-6.	214	543	234	550	595	794	5
10.	58	553	68	560	595	794	5
Jiménez	70	553	94	560	595	794	5
M.	96	553	105	560	595	794	5
Prevalencia	107	553	141	560	595	794	5
y	143	553	146	560	595	794	5
factores	148	553	171	560	595	794	5
de	173	553	180	560	595	794	5
riesgo	182	553	200	560	595	794	5
de	202	553	209	560	595	794	5
úlceras	211	553	231	560	595	794	5
por	233	553	244	560	595	794	5
presión.	246	553	270	560	595	794	5
Aten	272	553	286	560	595	794	5
Prim	70	563	85	570	595	794	5
2002;	87	563	105	570	595	794	5
30	107	563	115	570	595	794	5
(6):	117	563	128	570	595	794	5
357-62.	130	563	155	570	595	794	5
11.	58	573	68	580	595	794	5
Grupo	70	573	90	580	595	794	5
Nacional	92	573	119	580	595	794	5
para	121	573	134	580	595	794	5
el	136	573	141	580	595	794	5
Estudio	143	573	166	580	595	794	5
y	168	573	171	580	595	794	5
Asesoramiento	173	573	217	580	595	794	5
de	219	573	226	580	595	794	5
las	228	573	236	580	595	794	5
Úlceras	238	573	260	580	595	794	5
por	262	573	272	580	595	794	5
Pre-	274	573	286	580	595	794	5
sión	70	583	82	590	595	794	5
y	84	583	88	590	595	794	5
Heridas	89	583	113	590	595	794	5
Crónicas	115	583	142	590	595	794	5
(GNEAUPP).	144	583	188	590	595	794	5
Directrices	189	583	223	590	595	794	5
Generales	224	583	254	590	595	794	5
sobre	256	583	272	590	595	794	5
Pre-	274	583	286	590	595	794	5
vención	70	593	94	600	595	794	5
de	96	593	103	600	595	794	5
Úlceras	105	593	128	600	595	794	5
por	130	593	140	600	595	794	5
Presión.	142	593	167	600	595	794	5
Logroño:	169	593	198	600	595	794	5
GNEAUPP,	200	593	237	600	595	794	5
2003.	239	593	257	600	595	794	5
12.	58	603	68	610	595	794	5
Pancorbo	70	603	99	610	595	794	5
P,	101	603	106	610	595	794	5
García	109	603	129	610	595	794	5
FP.	131	603	141	610	595	794	5
Estimación	143	603	178	610	595	794	5
del	180	603	190	610	595	794	5
coste	192	603	207	610	595	794	5
económico	210	603	244	610	595	794	5
de	246	603	253	610	595	794	5
la	256	603	261	610	595	794	5
preven-	263	603	286	610	595	794	5
ción	70	613	83	620	595	794	5
de	84	613	91	620	595	794	5
úlceras	93	613	113	620	595	794	5
por	115	613	125	620	595	794	5
presión	127	613	149	620	595	794	5
en	150	613	157	620	595	794	5
una	159	613	170	620	595	794	5
unidad	172	613	193	620	595	794	5
hospitalaria.	195	613	231	620	595	794	5
Gerokomos	232	613	267	620	595	794	5
2002:	269	613	286	620	595	794	5
13	70	623	78	630	595	794	5
(3):	80	623	91	630	595	794	5
164-71.	93	623	117	630	595	794	5
13.	58	633	68	640	595	794	5
Diosdado	70	633	100	640	595	794	5
MT.	102	633	115	640	595	794	5
Indicadores	117	633	153	640	595	794	5
de	155	633	162	640	595	794	5
calidad	164	633	186	640	595	794	5
de	188	633	195	640	595	794	5
atención	197	633	223	640	595	794	5
en	225	633	232	640	595	794	5
enfermería	234	633	267	640	595	794	5
gería-	269	633	286	640	595	794	5
trica.	70	643	85	650	595	794	5
Rev	87	643	99	650	595	794	5
Esp	101	643	112	650	595	794	5
Geriatr	114	643	136	650	595	794	5
Gerontol	138	643	167	650	595	794	5
2004;	169	643	187	650	595	794	5
39	189	643	197	650	595	794	5
(Supl	199	643	215	650	595	794	5
4):	217	643	226	650	595	794	5
11-8.	228	643	244	650	595	794	5
14.	58	653	68	660	595	794	5
García	70	653	91	660	595	794	5
FP,	93	653	103	660	595	794	5
Pancorbo	105	653	135	660	595	794	5
PL,	138	653	149	660	595	794	5
López	151	653	171	660	595	794	5
I,	173	653	178	660	595	794	5
López	180	653	199	660	595	794	5
J.	202	653	207	660	595	794	5
Conocimiento	209	653	256	660	595	794	5
y	258	653	262	660	595	794	5
utiliza-	264	653	286	660	595	794	5
ción	70	663	84	670	595	794	5
de	86	663	93	670	595	794	5
las	95	663	103	670	595	794	5
directrices	106	663	138	670	595	794	5
de	140	663	148	670	595	794	5
prevención	150	663	185	670	595	794	5
y	187	663	190	670	595	794	5
tratamiento	193	663	230	670	595	794	5
de	232	663	239	670	595	794	5
las	242	663	250	670	595	794	5
úlceras	252	663	273	670	595	794	5
por	275	663	286	670	595	794	5
presión	70	673	93	680	595	794	5
en	95	673	103	680	595	794	5
Centros	105	673	130	680	595	794	5
de	132	673	139	680	595	794	5
Salud	141	673	158	680	595	794	5
de	161	673	168	680	595	794	5
Andalucía.	170	673	204	680	595	794	5
Gerokomos	206	673	243	680	595	794	5
2002;	245	673	263	680	595	794	5
13	265	673	273	680	595	794	5
(4):	275	673	286	680	595	794	5
214-22.	70	683	95	690	595	794	5
15.	58	693	68	700	595	794	5
Elena	70	693	87	700	595	794	5
E,	89	693	95	700	595	794	5
Benito	97	693	118	700	595	794	5
P,	120	693	125	700	595	794	5
Juan	127	693	141	700	595	794	5
A,	143	693	150	700	595	794	5
Arranz	152	693	173	700	595	794	5
JL,	175	693	184	700	595	794	5
García	186	693	206	700	595	794	5
L.	208	693	214	700	595	794	5
Prevención	216	693	250	700	595	794	5
de	252	693	260	700	595	794	5
las	262	693	269	700	595	794	5
úlce-	271	693	286	700	595	794	5
ras	70	703	78	710	595	794	5
por	80	703	91	710	595	794	5
presión	93	703	116	710	595	794	5
en	118	703	126	710	595	794	5
cuidados	128	703	155	710	595	794	5
paliativos:	157	703	189	710	595	794	5
recomendaciones	191	703	244	710	595	794	5
basadas	246	703	269	710	595	794	5
en	272	703	279	710	595	794	5
la	281	703	286	710	595	794	5
evidencia	70	713	98	720	595	794	5
médica.	100	713	124	720	595	794	5
Med	126	713	141	720	595	794	5
Pal	143	713	152	720	595	794	5
2005;	154	713	172	720	595	794	5
12	174	713	182	720	595	794	5
(1):	184	713	195	720	595	794	5
47-54.	197	713	218	720	595	794	5
16.	58	723	68	730	595	794	5
Soldevilla	70	723	99	730	595	794	5
JJ,	101	723	109	730	595	794	5
Torra	111	723	127	730	595	794	5
JE.	129	723	139	730	595	794	5
Atención	141	723	169	730	595	794	5
Integral	171	723	195	730	595	794	5
de	197	723	204	730	595	794	5
las	206	723	214	730	595	794	5
Heridas	216	723	240	730	595	794	5
Crónicas.	242	723	271	730	595	794	5
Ma-	273	723	286	730	595	794	5
drid:	70	733	85	740	595	794	5
Edic.	87	733	103	740	595	794	5
SPA,	105	733	119	740	595	794	5
2004;	121	733	139	740	595	794	5
209-26.	141	733	166	740	595	794	5
AGRADECIMIENTOS	309	151	410	160	595	794	5
Al	309	162	318	172	595	794	5
Dr.	321	162	334	172	595	794	5
Juan	337	162	355	172	595	794	5
Rubio	357	162	382	172	595	794	5
Domínguez	385	162	433	172	595	794	5
(técnico	435	162	468	172	595	794	5
de	470	162	480	172	595	794	5
salud	482	162	503	172	595	794	5
y	506	162	510	172	595	794	5
epide-	513	162	538	172	595	794	5
miólogo)	309	174	346	184	595	794	5
por	349	174	362	184	595	794	5
el	365	174	372	184	595	794	5
tratamiento	374	174	422	184	595	794	5
estadístico	424	174	466	184	595	794	5
de	469	174	478	184	595	794	5
los	481	174	492	184	595	794	5
datos.	495	174	518	184	595	794	5
Al	309	186	318	196	595	794	5
Dr.	321	186	334	196	595	794	5
Luis	337	186	354	196	595	794	5
Miguel	357	186	386	196	595	794	5
Gago	388	186	410	196	595	794	5
Argüello	413	186	447	196	595	794	5
(especialista	450	186	498	196	595	794	5
en	500	186	510	196	595	794	5
Medi-	513	186	538	196	595	794	5
cina	309	198	326	208	595	794	5
Familiar	329	198	363	208	595	794	5
y	366	198	371	208	595	794	5
Comunitaria)	374	198	430	208	595	794	5
por	433	198	447	208	595	794	5
su	450	198	459	208	595	794	5
colaboración	462	198	515	208	595	794	5
en	518	198	528	208	595	794	5
el	531	198	538	208	595	794	5
apartado	309	210	344	220	595	794	5
metodológico.	347	210	405	220	595	794	5
GEROKOMOS	236	763	287	771	595	794	5
2007;	289	763	307	771	595	794	5
18	309	763	317	771	595	794	5
(3):	319	763	331	771	595	794	5
135-139	333	763	359	771	595	794	5
37	545	77	554	84	595	794	5
