Artículo	84	66	143	83	575	822	1
histórico	148	66	214	83	575	822	1
Concepción	57	114	127	127	575	822	1
mágico-religiosa	130	114	228	127	575	822	1
de	231	114	245	127	575	822	1
la	249	114	260	127	575	822	1
Medicina	263	114	319	127	575	822	1
en	323	114	337	127	575	822	1
la	340	114	351	127	575	822	1
América	354	114	405	127	575	822	1
Prehispánica	409	114	486	127	575	822	1
Magical	57	149	98	160	575	822	1
and	101	149	119	160	575	822	1
religious	122	149	166	160	575	822	1
beliefs	169	149	201	160	575	822	1
in	204	149	214	160	575	822	1
Medicine	217	149	263	160	575	822	1
in	266	149	276	160	575	822	1
Pre-Hispanic	279	149	345	160	575	822	1
America	347	149	389	160	575	822	1
Óscar	57	186	80	195	575	822	1
Frisancho	85	186	124	195	575	822	1
Velarde	127	186	157	195	575	822	1
1	157	186	160	190	575	822	1
RESUMEN	57	211	95	218	575	822	1
SUMMARY	295	210	332	217	575	822	1
Palabras	57	291	87	298	575	822	1
clave:	90	291	110	298	575	822	1
Historia	112	291	138	298	575	822	1
de	141	291	148	298	575	822	1
la	151	291	157	298	575	822	1
medicina,	159	291	190	298	575	822	1
antropología,	193	291	236	298	575	822	1
chamanismo,	238	291	281	298	575	822	1
América	57	299	84	307	575	822	1
del	85	299	95	307	575	822	1
Sur,	96	299	109	307	575	822	1
América	112	299	139	307	575	822	1
del	141	299	150	307	575	822	1
Norte,	152	299	172	307	575	822	1
América	175	299	202	307	575	822	1
Central.	203	299	229	307	575	822	1
(DeCS/MeSH).	230	299	280	307	575	822	1
Keywords:	299	281	333	288	575	822	1
History	337	281	361	288	575	822	1
of	365	281	371	288	575	822	1
medicine,	375	281	406	288	575	822	1
anthropology,	410	281	454	288	575	822	1
chamanism,	458	281	497	288	575	822	1
South	501	281	519	288	575	822	1
America,	295	290	324	297	575	822	1
North	325	290	344	297	575	822	1
America,	345	290	374	297	575	822	1
Central	375	290	400	297	575	822	1
America.	401	290	430	297	575	822	1
(DeCS/MeSH).	431	290	479	297	575	822	1
La	57	340	67	349	575	822	1
cultura	74	340	102	349	575	822	1
andina	108	340	135	349	575	822	1
prehispánica	142	340	192	349	575	822	1
estaba	199	340	224	349	575	822	1
íntimamente	231	340	281	349	575	822	1
integrada	57	351	96	360	575	822	1
a	104	351	108	360	575	822	1
la	116	351	123	360	575	822	1
naturaleza,	131	351	177	360	575	822	1
de	185	351	194	360	575	822	1
allí	202	351	216	360	575	822	1
nacieron	223	351	260	360	575	822	1
sus	267	351	281	360	575	822	1
concepciones	57	362	111	371	575	822	1
metafísicas.	114	362	161	371	575	822	1
Fue	165	362	180	371	575	822	1
la	183	362	190	371	575	822	1
tétrada	193	362	220	371	575	822	1
tierra	224	362	245	371	575	822	1
-	248	362	251	371	575	822	1
fuego-	255	362	281	371	575	822	1
aire	57	373	72	382	575	822	1
-	74	373	78	382	575	822	1
agua	80	373	99	382	575	822	1
la	105	373	113	382	575	822	1
fuente	115	373	140	382	575	822	1
que	143	373	157	382	575	822	1
inspiró	160	373	188	382	575	822	1
al	190	373	198	382	575	822	1
pensamiento	200	373	251	382	575	822	1
andino	253	373	281	382	575	822	1
prehispánico.	57	384	110	393	575	822	1
El	116	384	125	393	575	822	1
mundo	130	384	158	393	575	822	1
ideológico	163	384	206	393	575	822	1
precolombino	211	384	267	393	575	822	1
se	272	384	281	393	575	822	1
expresaba	57	395	97	404	575	822	1
a	101	395	105	404	575	822	1
través	110	395	133	404	575	822	1
de	138	395	147	404	575	822	1
mitos	151	395	174	404	575	822	1
y	178	395	183	404	575	822	1
creencias,	187	395	227	404	575	822	1
muchos	231	395	262	404	575	822	1
aún	266	395	281	404	575	822	1
persisten	57	406	92	415	575	822	1
en	99	406	108	415	575	822	1
la	115	406	122	415	575	822	1
América	128	406	163	415	575	822	1
rural	169	406	188	415	575	822	1
contemporánea;	195	406	258	415	575	822	1
esta	265	406	281	415	575	822	1
continuidad	57	417	104	426	575	822	1
histórica	105	417	140	426	575	822	1
demuestra	141	417	182	426	575	822	1
su	184	417	193	426	575	822	1
intensa	194	417	223	426	575	822	1
fuerza	224	417	249	426	575	822	1
vital.	251	417	271	426	575	822	1
Los	295	340	310	349	575	822	1
incas	311	340	332	349	575	822	1
tenían	334	340	358	349	575	822	1
una	360	340	374	349	575	822	1
concepción	376	340	421	349	575	822	1
tripartita	423	340	457	349	575	822	1
del	459	340	471	349	575	822	1
universo:	473	340	510	349	575	822	1
el	512	340	519	349	575	822	1
mundo	295	351	323	360	575	822	1
divino	326	351	352	360	575	822	1
de	356	351	365	360	575	822	1
los	369	351	381	360	575	822	1
dioses	384	351	409	360	575	822	1
(Hanan	413	351	443	360	575	822	1
Pacha),	446	351	476	360	575	822	1
el	480	351	487	360	575	822	1
mundo	491	351	519	360	575	822	1
presente	295	362	328	372	575	822	1
habitado	333	362	367	372	575	822	1
por	372	362	385	372	575	822	1
los	390	362	402	372	575	822	1
hombres	406	362	441	372	575	822	1
(Kay	445	362	465	372	575	822	1
Pacha)	470	362	497	372	575	822	1
y	502	362	507	372	575	822	1
el	512	362	519	372	575	822	1
mundo	295	374	323	383	575	822	1
subterráneo	325	374	372	383	575	822	1
de	375	374	384	383	575	822	1
los	387	374	399	383	575	822	1
muertos	402	374	434	383	575	822	1
(Uku	437	374	458	383	575	822	1
Pacha).	461	374	490	383	575	822	1
Estos	497	374	519	383	575	822	1
mundos	295	385	326	394	575	822	1
-según	328	385	355	394	575	822	1
sus	357	385	369	394	575	822	1
creencias	371	385	408	394	575	822	1
-	410	385	414	394	575	822	1
estaban	415	385	445	394	575	822	1
interrelacionados:	447	385	519	394	575	822	1
la	295	396	302	405	575	822	1
Pacha	304	396	328	405	575	822	1
de	329	396	339	405	575	822	1
la	340	396	347	405	575	822	1
Tierra	349	396	373	405	575	822	1
de	375	396	384	405	575	822	1
Aquí	385	396	405	405	575	822	1
hunde	409	396	434	405	575	822	1
sus	436	396	448	405	575	822	1
raices	450	396	473	405	575	822	1
en	475	396	484	405	575	822	1
la	486	396	493	405	575	822	1
Tierra	495	396	519	405	575	822	1
de	295	407	304	416	575	822	1
Adentro,	307	407	343	416	575	822	1
y	347	407	352	416	575	822	1
para	355	407	372	416	575	822	1
dar	376	407	389	416	575	822	1
sus	393	407	406	416	575	822	1
frutos	409	407	433	416	575	822	1
recibe	436	407	461	416	575	822	1
el	465	407	472	416	575	822	1
agua	476	407	495	416	575	822	1
de	498	407	508	416	575	822	1
la	512	407	519	416	575	822	1
Tierra	295	418	319	427	575	822	1
de	320	418	330	427	575	822	1
Arriba	331	418	357	427	575	822	1
3,4	357	417	362	421	575	822	1
.	362	418	365	427	575	822	1
La	57	439	67	448	575	822	1
concepción	70	439	115	448	575	822	1
cosmogónica	118	439	171	448	575	822	1
precolombina	174	439	229	448	575	822	1
-	231	439	235	448	575	822	1
respecto	237	439	271	448	575	822	1
al	273	439	281	448	575	822	1
origen	57	450	82	459	575	822	1
y	85	450	90	459	575	822	1
el	93	450	100	459	575	822	1
destino	103	450	132	459	575	822	1
final	134	450	153	459	575	822	1
del	156	450	168	459	575	822	1
hombre	171	450	201	459	575	822	1
-	204	450	207	459	575	822	1
les	210	450	221	459	575	822	1
permitió	224	450	258	459	575	822	1
tener	261	450	281	459	575	822	1
una	57	461	71	471	575	822	1
interpretación	73	461	129	471	575	822	1
característica	131	461	184	471	575	822	1
del	186	461	199	471	575	822	1
tiempo	201	461	229	471	575	822	1
y	231	461	236	471	575	822	1
el	238	461	246	471	575	822	1
espacio;	248	461	281	471	575	822	1
estas	57	473	76	482	575	822	1
ideas	78	473	98	482	575	822	1
influyeron	100	473	141	482	575	822	1
en	143	473	152	482	575	822	1
su	154	473	163	482	575	822	1
vida	164	473	181	482	575	822	1
secular	183	473	211	482	575	822	1
y	213	473	218	482	575	822	1
religiosa	219	473	254	482	575	822	1
1,2	254	472	259	476	575	822	1
.	259	473	262	482	575	822	1
La	295	440	305	449	575	822	1
pareja	309	440	333	449	575	822	1
divina	337	440	362	449	575	822	1
Ometecuhtli	365	440	415	449	575	822	1
-	418	440	421	449	575	822	1
Omecíhuatl	425	440	472	449	575	822	1
gesta	475	440	496	449	575	822	1
a	499	440	504	449	575	822	1
los	507	440	519	449	575	822	1
cuatro	295	451	320	460	575	822	1
dioses	322	451	347	460	575	822	1
Tezcatlipoca	349	451	399	460	575	822	1
destinados	401	451	443	460	575	822	1
a	445	451	450	460	575	822	1
los	451	451	463	460	575	822	1
cuatro	465	451	490	460	575	822	1
puntos	492	451	519	460	575	822	1
cardinales	295	462	335	471	575	822	1
y	340	462	345	471	575	822	1
relacionados	349	462	399	471	575	822	1
con	404	462	418	471	575	822	1
la	423	462	430	471	575	822	1
génesis	434	462	463	471	575	822	1
del	468	462	480	471	575	822	1
universo	484	462	519	471	575	822	1
mesoamericano	295	473	358	482	575	822	1
5	358	472	360	477	575	822	1
.	360	473	362	482	575	822	1
La	57	495	67	504	575	822	1
magia	69	495	93	504	575	822	1
apareció	95	495	129	504	575	822	1
simultánea	130	495	174	504	575	822	1
al	175	495	182	504	575	822	1
deseo	184	495	207	504	575	822	1
de	208	495	218	504	575	822	1
influir	219	495	244	504	575	822	1
sobre	246	495	267	504	575	822	1
los	269	495	281	504	575	822	1
fenómenos	57	506	101	515	575	822	1
sobrenaturales,	104	506	165	515	575	822	1
con	168	506	183	515	575	822	1
el	186	506	194	515	575	822	1
correr	197	506	221	515	575	822	1
del	225	506	237	515	575	822	1
tiempo	241	506	269	515	575	822	1
se	272	506	281	515	575	822	1
insertó	57	517	84	526	575	822	1
en	86	517	96	526	575	822	1
un	98	517	108	526	575	822	1
sistema	111	517	141	526	575	822	1
animista.	143	517	180	526	575	822	1
La	182	517	193	526	575	822	1
teología	195	517	227	526	575	822	1
prehispánica	230	517	281	526	575	822	1
era	57	528	69	537	575	822	1
panteísta	73	528	109	537	575	822	1
y	113	528	118	537	575	822	1
politeísta,	122	528	161	537	575	822	1
asumía	166	528	194	537	575	822	1
la	198	528	205	537	575	822	1
espiritualidad	210	528	264	537	575	822	1
del	268	528	281	537	575	822	1
medio	57	539	82	548	575	822	1
natural	85	539	113	548	575	822	1
circundante;	116	539	165	548	575	822	1
en	168	539	178	548	575	822	1
ese	181	539	194	548	575	822	1
contexto,	197	539	234	548	575	822	1
vinculaban	237	539	281	548	575	822	1
los	57	550	68	559	575	822	1
cataclismos	71	550	118	559	575	822	1
y	121	550	126	559	575	822	1
las	129	550	140	559	575	822	1
enfermedades	143	550	199	559	575	822	1
con	202	550	216	559	575	822	1
el	219	550	227	559	575	822	1
poder	230	550	252	559	575	822	1
de	255	550	265	559	575	822	1
sus	268	550	281	559	575	822	1
"apus".Ver	57	561	100	570	575	822	1
Figura	101	561	127	570	575	822	1
1.	129	561	136	570	575	822	1
Los	298	495	313	504	575	822	1
aztecas	316	495	344	504	575	822	1
distribuían	347	495	390	504	575	822	1
el	393	495	400	504	575	822	1
universo	403	495	438	504	575	822	1
a	441	495	445	504	575	822	1
lo	448	495	456	504	575	822	1
largo	459	495	479	504	575	822	1
de	482	495	491	504	575	822	1
un	494	495	504	504	575	822	1
eje	507	495	519	504	575	822	1
vertical	295	506	325	516	575	822	1
con	328	506	342	516	575	822	1
dos	345	506	359	516	575	822	1
polos,	362	506	386	516	575	822	1
uno	389	506	404	516	575	822	1
ubicado	407	506	439	516	575	822	1
en	442	506	451	516	575	822	1
el	454	506	461	516	575	822	1
piso	464	506	481	516	575	822	1
trece	484	506	504	516	575	822	1
del	507	506	519	516	575	822	1
cielo	295	517	314	527	575	822	1
y	319	517	324	527	575	822	1
otro	329	517	345	527	575	822	1
en	350	517	360	527	575	822	1
el	365	517	372	527	575	822	1
Mictlán,	377	517	411	527	575	822	1
en	415	517	425	527	575	822	1
la	430	517	437	527	575	822	1
región	442	517	468	527	575	822	1
novena	473	517	502	527	575	822	1
del	507	517	519	527	575	822	1
inframundo;	295	529	344	538	575	822	1
en	346	529	356	538	575	822	1
ese	358	529	371	538	575	822	1
esquema	373	529	408	538	575	822	1
distribuían	410	529	453	538	575	822	1
sus	455	529	468	538	575	822	1
tres	470	529	485	538	575	822	1
mundos	487	529	519	538	575	822	1
cósmicos:	295	540	335	549	575	822	1
el	340	540	347	549	575	822	1
mundo	352	540	380	549	575	822	1
celeste	385	540	412	549	575	822	1
(trece	417	540	440	549	575	822	1
cielos),	445	540	474	549	575	822	1
el	479	540	486	549	575	822	1
mundo	491	540	519	549	575	822	1
terrenal	295	551	325	560	575	822	1
y	328	551	333	560	575	822	1
el	335	551	342	560	575	822	1
inframundo	345	551	391	560	575	822	1
(nueve	397	551	425	560	575	822	1
regiones);	427	551	467	560	575	822	1
en	469	551	479	560	575	822	1
los	481	551	493	560	575	822	1
cielos	495	551	519	560	575	822	1
inferiores	295	562	333	571	575	822	1
estaban	335	562	365	571	575	822	1
la	366	562	373	571	575	822	1
luna	375	562	392	571	575	822	1
y	394	562	399	571	575	822	1
el	400	562	407	571	575	822	1
sol	409	562	420	571	575	822	1
5,6	420	561	426	565	575	822	1
.	426	562	429	571	575	822	1
La	295	584	305	593	575	822	1
organización	308	584	360	593	575	822	1
del	363	584	375	593	575	822	1
cosmos	378	584	408	593	575	822	1
maya	412	584	433	593	575	822	1
era	436	584	449	593	575	822	1
representada	452	584	502	593	575	822	1
por	505	584	519	593	575	822	1
cinco	295	595	316	604	575	822	1
árboles	319	595	348	604	575	822	1
sagrados	350	595	385	604	575	822	1
y	387	595	392	604	575	822	1
sus	394	595	407	604	575	822	1
respectivas	409	595	454	604	575	822	1
divinidades	456	595	502	604	575	822	1
que	504	595	519	604	575	822	1
conectaban	295	606	340	615	575	822	1
el	341	606	349	615	575	822	1
cielo	350	606	370	615	575	822	1
y	372	606	377	615	575	822	1
la	378	606	385	615	575	822	1
tierra;	387	606	411	615	575	822	1
en	413	606	422	615	575	822	1
este	424	606	439	615	575	822	1
esquema,	441	606	479	615	575	822	1
los	480	606	492	615	575	822	1
dioses	494	606	519	615	575	822	1
portaban	295	617	330	626	575	822	1
ofrendas	332	617	366	626	575	822	1
específicas	369	617	412	626	575	822	1
que	415	617	429	626	575	822	1
mostraban	431	617	473	626	575	822	1
el	475	617	482	626	575	822	1
orden	484	617	507	626	575	822	1
de	509	617	519	626	575	822	1
creación	295	628	329	637	575	822	1
del	331	628	343	637	575	822	1
mundo:	345	628	376	637	575	822	1
un	378	628	388	637	575	822	1
pescado	390	628	422	637	575	822	1
(el	425	628	435	637	575	822	1
mundo	437	628	465	637	575	822	1
acuático),	467	628	507	637	575	822	1
un	509	628	519	637	575	822	1
ciervo	295	639	320	648	575	822	1
(la	322	639	333	648	575	822	1
tierra),	335	639	362	648	575	822	1
un	364	639	374	648	575	822	1
pavo	377	639	396	648	575	822	1
(el	398	639	409	648	575	822	1
cielo),	411	639	437	648	575	822	1
una	439	639	453	648	575	822	1
flor	456	639	470	648	575	822	1
(el	472	639	483	648	575	822	1
fuego)	485	639	511	648	575	822	1
y	514	639	519	648	575	822	1
una	295	650	309	659	575	822	1
mazorca	311	650	345	659	575	822	1
de	346	650	356	659	575	822	1
maiz	357	650	376	659	575	822	1
(los	378	650	393	659	575	822	1
seres	394	650	414	659	575	822	1
humanos)	416	650	455	659	575	822	1
7-9	455	650	461	654	575	822	1
.	461	650	464	659	575	822	1
FIGURA	63	688	94	695	575	822	1
1.	96	688	102	695	575	822	1
La	104	688	113	695	575	822	1
teología	115	688	142	695	575	822	1
prehispánica	144	688	187	695	575	822	1
era	189	688	201	695	575	822	1
panteísta	203	688	234	695	575	822	1
y	236	688	240	695	575	822	1
politeísta,	242	688	275	695	575	822	1
asumía	63	696	87	704	575	822	1
la	89	696	95	704	575	822	1
espiritualidad	97	696	145	704	575	822	1
del	147	696	157	704	575	822	1
medio	159	696	180	704	575	822	1
natural	182	696	207	704	575	822	1
circundante;	209	696	253	704	575	822	1
en	255	696	263	704	575	822	1
ese	265	696	275	704	575	822	1
contexto,	63	705	94	712	575	822	1
vinculaban	96	705	133	712	575	822	1
los	135	705	145	712	575	822	1
cataclismos	147	705	186	712	575	822	1
y	188	705	192	712	575	822	1
las	194	705	203	712	575	822	1
enfermedades	205	705	253	712	575	822	1
con	255	705	267	712	575	822	1
el	269	705	275	712	575	822	1
poder	61	714	81	721	575	822	1
de	83	714	91	721	575	822	1
sus	93	714	104	721	575	822	1
"apus".	106	714	133	721	575	822	1
Dibujos	135	714	161	721	575	822	1
de	163	714	171	721	575	822	1
Guamán	173	714	203	721	575	822	1
Poma	205	714	225	721	575	822	1
de	227	714	235	721	575	822	1
Ayala	236	714	256	721	575	822	1
(siglo	258	714	276	721	575	822	1
XVI).	159	723	178	730	575	822	1
1.	57	735	62	742	575	822	1
Médico	64	735	85	742	575	822	1
Gastroenterólogo	87	735	135	742	575	822	1
del	137	735	146	742	575	822	1
Hospital	147	735	171	742	575	822	1
Nacional	173	735	198	742	575	822	1
Edgardo	200	735	224	742	575	822	1
Rebagliati	225	735	254	742	575	822	1
Martins,	256	735	279	742	575	822	1
EsSalud.	64	743	88	750	575	822	1
Profesor	90	743	114	750	575	822	1
de	116	743	122	750	575	822	1
la	124	743	129	750	575	822	1
Universidad	131	743	165	750	575	822	1
Peruana	167	743	189	750	575	822	1
Cayetano	191	743	217	750	575	822	1
Heredia	219	743	241	750	575	822	1
y	243	743	247	750	575	822	1
de	248	743	255	750	575	822	1
la	257	743	262	750	575	822	1
Universidad	64	751	98	757	575	822	1
Ricardo	100	751	122	757	575	822	1
Palma;	124	751	143	757	575	822	1
Lima,	145	751	161	757	575	822	1
Perú.	163	751	178	757	575	822	1
121	57	771	75	781	575	822	1
La	295	673	306	682	575	822	1
concepción	313	673	360	682	575	822	1
mágico-religiosa	368	673	438	682	575	822	1
fue	446	673	459	682	575	822	1
la	467	673	474	682	575	822	1
principal	482	673	519	682	575	822	1
característica	295	684	348	693	575	822	1
de	353	684	362	693	575	822	1
la	368	684	375	693	575	822	1
Medicina	380	684	418	693	575	822	1
precolombina.	423	684	481	693	575	822	1
Existían	486	684	519	693	575	822	1
dioses	295	695	320	704	575	822	1
¨buenos¨	321	695	356	704	575	822	1
que	358	695	372	704	575	822	1
concedían	374	695	415	704	575	822	1
bienestar	416	695	452	704	575	822	1
(riqueza,	454	695	489	704	575	822	1
salud	491	695	512	704	575	822	1
y	514	695	519	704	575	822	1
amor)	295	706	319	715	575	822	1
y	322	706	327	715	575	822	1
dioses	330	706	355	715	575	822	1
¨malos¨	358	706	388	715	575	822	1
que	391	706	406	715	575	822	1
atraían	409	706	436	715	575	822	1
la	439	706	446	715	575	822	1
enfermedad	449	706	496	715	575	822	1
y	499	706	504	715	575	822	1
los	507	706	519	715	575	822	1
cataclismos.	295	717	344	726	575	822	1
La	351	717	362	726	575	822	1
enfermedad	369	717	417	726	575	822	1
-según	424	717	451	726	575	822	1
sus	458	717	471	726	575	822	1
creencias-	478	717	519	726	575	822	1
provenía	295	728	330	737	575	822	1
de	336	728	346	737	575	822	1
estas	352	728	372	737	575	822	1
divinidades	378	728	424	737	575	822	1
que	431	728	445	737	575	822	1
podían	452	728	479	737	575	822	1
"dañar",	486	728	519	737	575	822	1
"poseer"	295	739	329	748	575	822	1
al	332	739	339	748	575	822	1
individuo,	342	739	383	748	575	822	1
penetrar	385	739	418	748	575	822	1
objetos,	421	739	452	748	575	822	1
"sacar"	455	739	484	748	575	822	1
el	487	739	494	748	575	822	1
alma,	497	739	519	748	575	822	1
etc	295	750	306	759	575	822	1
6	306	749	309	753	575	822	1
.	309	750	311	759	575	822	1
Acta	392	771	416	781	575	822	1
Med	419	771	441	781	575	822	1
Per	444	771	462	781	575	822	1
29(2)	465	771	491	781	575	822	1
2012	494	771	518	781	575	822	1
Óscar	436	37	456	44	575	822	2
Frisancho	458	37	492	44	575	822	2
Velarde	494	37	519	44	575	822	2
Los	56	72	71	81	575	822	2
incas	77	72	98	81	575	822	2
y	103	72	108	81	575	822	2
sus	114	72	127	81	575	822	2
antecesores	133	72	179	81	575	822	2
tenían	185	72	209	81	575	822	2
una	215	72	229	81	575	822	2
concepción	235	72	280	81	575	822	2
geocéntrica:	56	83	105	93	575	822	2
la	108	83	115	93	575	822	2
tierra	118	83	139	93	575	822	2
era	142	83	154	93	575	822	2
el	157	83	164	93	575	822	2
centro	166	83	191	93	575	822	2
del	194	83	206	93	575	822	2
universo	209	83	243	93	575	822	2
y	246	83	251	93	575	822	2
el	254	83	261	93	575	822	2
dios	264	83	280	93	575	822	2
Sol	56	95	70	104	575	822	2
la	76	95	84	104	575	822	2
máxima	90	95	123	104	575	822	2
divinidad;	129	95	170	104	575	822	2
por	176	95	190	104	575	822	2
eso	196	95	210	104	575	822	2
el	216	95	224	104	575	822	2
imperio	230	95	261	104	575	822	2
del	268	95	280	104	575	822	2
Tawantinsuyo	56	106	112	115	575	822	2
es	114	106	122	115	575	822	2
también	124	106	156	115	575	822	2
llamado	157	106	190	115	575	822	2
el	191	106	198	115	575	822	2
Imperio	200	106	232	115	575	822	2
del	233	106	245	115	575	822	2
Sol.	247	106	263	115	575	822	2
dependia	295	73	331	82	575	822	2
la	334	73	341	82	575	822	2
lluvia	344	73	367	82	575	822	2
y	370	73	375	82	575	822	2
de	377	73	387	82	575	822	2
la	390	73	397	82	575	822	2
segunda	400	73	433	82	575	822	2
el	435	73	443	82	575	822	2
caudal	445	73	472	82	575	822	2
de	474	73	484	82	575	822	2
los	487	73	498	82	575	822	2
ríos;	501	73	519	82	575	822	2
estas	295	84	314	93	575	822	2
diosas	317	84	342	93	575	822	2
aseguraban	345	84	390	93	575	822	2
la	393	84	401	93	575	822	2
fertilidad	404	84	440	93	575	822	2
de	443	84	453	93	575	822	2
los	456	84	467	93	575	822	2
campos	470	84	501	93	575	822	2
y	504	84	509	93	575	822	2
la	512	84	519	93	575	822	2
nutrición	295	95	331	104	575	822	2
del	333	95	346	104	575	822	2
pueblo.	348	95	377	104	575	822	2
Se	380	95	390	104	575	822	2
les	392	95	403	104	575	822	2
rendía	405	95	430	104	575	822	2
pleitesía	432	95	466	104	575	822	2
a	468	95	472	104	575	822	2
lo	474	95	482	104	575	822	2
largo	484	95	505	104	575	822	2
del	507	95	519	104	575	822	2
año,	295	106	312	115	575	822	2
en	313	106	323	115	575	822	2
época	324	106	348	115	575	822	2
de	349	106	359	115	575	822	2
lluvias,	360	106	389	115	575	822	2
etc	391	106	403	115	575	822	2
12	402	105	407	109	575	822	2
.	407	106	409	115	575	822	2
Los	59	128	74	137	575	822	2
dioses	76	128	101	137	575	822	2
Wiracocha	104	128	146	137	575	822	2
(sur	149	128	164	137	575	822	2
de	167	128	176	137	575	822	2
los	179	128	190	137	575	822	2
Andes)	192	128	221	137	575	822	2
y	224	128	229	137	575	822	2
Pachacámac	231	128	280	137	575	822	2
(en	56	139	69	148	575	822	2
la	72	139	79	148	575	822	2
costa)	82	139	105	148	575	822	2
representaban	108	139	164	148	575	822	2
a	166	139	171	148	575	822	2
los	173	139	185	148	575	822	2
creadores	187	139	226	148	575	822	2
del	228	139	241	148	575	822	2
universo;	243	139	280	148	575	822	2
también	56	150	89	159	575	822	2
existían	95	150	126	159	575	822	2
cultos	132	150	156	159	575	822	2
a	162	150	167	159	575	822	2
"héroes	173	150	203	159	575	822	2
culturales"	209	150	252	159	575	822	2
como	258	150	280	159	575	822	2
Tunupa	56	161	87	170	575	822	2
y	91	161	96	170	575	822	2
Naylamp.	105	161	144	170	575	822	2
Otras	148	161	170	170	575	822	2
deidades	174	161	209	170	575	822	2
fueron	213	161	239	170	575	822	2
la	243	161	250	170	575	822	2
Madre	254	161	280	170	575	822	2
Tierra	56	172	81	181	575	822	2
(Pachamama)	86	172	141	181	575	822	2
y	147	172	152	181	575	822	2
las	158	172	170	181	575	822	2
divinidades	176	172	222	181	575	822	2
astronómicas	228	172	280	181	575	822	2
como	56	183	79	192	575	822	2
la	82	183	89	192	575	822	2
luna	92	183	109	192	575	822	2
(Quilla)	112	183	144	192	575	822	2
y	147	183	152	192	575	822	2
las	155	183	166	192	575	822	2
estrellas	169	183	202	192	575	822	2
(Coyllur).	205	183	245	192	575	822	2
Existían	248	183	280	192	575	822	2
otros	56	194	76	203	575	822	2
dioses	78	194	103	203	575	822	2
materializados	105	194	164	203	575	822	2
en	165	194	175	203	575	822	2
fenómenos	177	194	221	203	575	822	2
sobrenaturales	223	194	280	203	575	822	2
o	56	205	61	214	575	822	2
accidentes	63	205	105	214	575	822	2
geográficos	106	205	153	214	575	822	2
(Illapa	154	205	180	214	575	822	2
o	182	205	187	214	575	822	2
rayo)	188	205	209	214	575	822	2
10	209	205	214	209	575	822	2
.	214	205	216	214	575	822	2
La	295	128	306	137	575	822	2
cultura	312	128	340	137	575	822	2
Maya	347	128	370	137	575	822	2
Quiché	376	128	405	137	575	822	2
también	412	128	444	137	575	822	2
fue	451	128	464	137	575	822	2
politeísta	471	128	507	137	575	822	2
y	514	128	519	137	575	822	2
panteísta.	295	139	333	148	575	822	2
El	335	139	344	148	575	822	2
dios	345	139	362	148	575	822	2
maya	363	139	385	148	575	822	2
Hunab	386	139	413	148	575	822	2
Ku	415	139	427	148	575	822	2
era	428	139	441	148	575	822	2
el	442	139	449	148	575	822	2
creador	451	139	481	148	575	822	2
universal	482	139	519	148	575	822	2
de	295	150	304	159	575	822	2
todas	307	150	328	159	575	822	2
las	331	150	342	159	575	822	2
cosas	345	150	366	159	575	822	2
y	369	150	374	159	575	822	2
como	377	150	399	159	575	822	2
no	402	150	412	159	575	822	2
podía	415	150	437	159	575	822	2
ser	439	150	451	159	575	822	2
representado,	454	150	507	159	575	822	2
su	510	150	519	159	575	822	2
hijo	295	161	311	170	575	822	2
Itzamná,	316	161	351	170	575	822	2
"el	357	161	368	170	575	822	2
dios	374	161	391	170	575	822	2
del	397	161	409	170	575	822	2
cielo",	415	161	441	170	575	822	2
lo	447	161	455	170	575	822	2
suplió	461	161	485	170	575	822	2
en	491	161	500	170	575	822	2
sus	506	161	519	170	575	822	2
relaciones	295	172	336	181	575	822	2
terrenales.	338	172	379	181	575	822	2
Otros	382	172	404	181	575	822	2
dioses	407	172	432	181	575	822	2
mayas	434	172	460	181	575	822	2
fueron:	462	172	491	181	575	822	2
Chaak	494	172	519	181	575	822	2
dios	295	183	312	192	575	822	2
de	314	183	324	192	575	822	2
la	326	183	334	192	575	822	2
lluvia,	336	183	361	192	575	822	2
Kukulkan	364	183	403	192	575	822	2
dios	406	183	423	192	575	822	2
del	425	183	438	192	575	822	2
viento,	440	183	468	192	575	822	2
Ixchel	470	183	495	192	575	822	2
diosa	498	183	519	192	575	822	2
del	295	194	307	204	575	822	2
embarazo,	311	194	352	204	575	822	2
Ah	355	194	367	204	575	822	2
Puch	370	194	390	204	575	822	2
dios	393	194	410	204	575	822	2
de	413	194	423	204	575	822	2
la	426	194	433	204	575	822	2
muerte,	437	194	467	204	575	822	2
y	470	194	475	204	575	822	2
Ek	478	194	490	204	575	822	2
Chuah	493	194	519	204	575	822	2
dios	295	205	312	215	575	822	2
de	313	205	323	215	575	822	2
la	324	205	331	215	575	822	2
guerra,	333	205	361	215	575	822	2
entre	362	205	382	215	575	822	2
otros	384	205	404	215	575	822	2
11	404	205	408	209	575	822	2
.	408	205	411	215	575	822	2
Las	56	227	71	237	575	822	2
culturas	74	227	106	237	575	822	2
mesoamericanas	109	227	175	237	575	822	2
situaron	178	227	211	237	575	822	2
su	214	227	223	237	575	822	2
origen	226	227	252	237	575	822	2
divino	255	227	280	237	575	822	2
en	56	239	66	248	575	822	2
el	67	239	75	248	575	822	2
encuentro	76	239	116	248	575	822	2
del	117	239	129	248	575	822	2
maíz	131	239	150	248	575	822	2
y	152	239	157	248	575	822	2
la	158	239	166	248	575	822	2
serpiente.	167	239	206	248	575	822	2
La	207	239	218	248	575	822	2
serpiente	220	239	256	248	575	822	2
fue	257	239	270	248	575	822	2
su	271	239	280	248	575	822	2
antepasado	56	250	101	259	575	822	2
epónimo	102	250	137	259	575	822	2
nacido	139	250	166	259	575	822	2
de	167	250	177	259	575	822	2
un	178	250	188	259	575	822	2
mito	190	250	208	259	575	822	2
antropogénico;	209	250	269	259	575	822	2
en	271	250	280	259	575	822	2
la	56	261	64	270	575	822	2
mitología	66	261	104	270	575	822	2
azteca	106	261	131	270	575	822	2
es	133	261	141	270	575	822	2
representada	143	261	194	270	575	822	2
por	196	261	209	270	575	822	2
Quetzalcoalt	211	261	262	270	575	822	2
y	264	261	269	270	575	822	2
en	271	261	280	270	575	822	2
la	56	272	64	281	575	822	2
maya	66	272	87	281	575	822	2
por	89	272	103	281	575	822	2
Kukulcán.	105	272	146	281	575	822	2
Quetzalcoalt	148	272	199	281	575	822	2
es	201	272	209	281	575	822	2
la	211	272	218	281	575	822	2
serpiente	220	272	256	281	575	822	2
verde	258	272	280	281	575	822	2
y	56	283	61	292	575	822	2
emplumada	65	283	112	292	575	822	2
que	115	283	129	292	575	822	2
simbolizaba	133	283	181	292	575	822	2
al	184	283	192	292	575	822	2
¨dios	195	283	215	292	575	822	2
de	219	283	228	292	575	822	2
la	231	283	239	292	575	822	2
vida¨	242	283	263	292	575	822	2
que	266	283	280	292	575	822	2
enseñó	56	294	84	303	575	822	2
la	92	294	99	303	575	822	2
agricultura,	106	294	152	303	575	822	2
las	159	294	170	303	575	822	2
artes,	178	294	199	303	575	822	2
la	206	294	213	303	575	822	2
metalurgia,	221	294	266	303	575	822	2
el	273	294	280	303	575	822	2
calendario,	56	305	101	314	575	822	2
etc.;	103	305	120	314	575	822	2
su	123	305	132	314	575	822	2
contraparte	135	305	180	314	575	822	2
es	183	305	191	314	575	822	2
Tezcatlipoca	194	305	245	314	575	822	2
("espejo	247	305	280	314	575	822	2
humeante")	56	316	103	325	575	822	2
que	104	316	119	325	575	822	2
personificaba	121	316	174	325	575	822	2
el	176	316	183	325	575	822	2
castigo	185	316	213	325	575	822	2
y	215	316	220	325	575	822	2
la	222	316	229	325	575	822	2
enfermedad,	231	316	280	325	575	822	2
pertenecía	56	327	98	336	575	822	2
al	99	327	106	336	575	822	2
reino	108	327	128	336	575	822	2
de	130	327	139	336	575	822	2
las	141	327	152	336	575	822	2
tinieblas	153	327	187	336	575	822	2
10,11	187	326	197	331	575	822	2
.	197	327	200	336	575	822	2
La	295	228	306	237	575	822	2
bipolaridad	311	228	357	237	575	822	2
frio	363	228	377	237	575	822	2
-	383	228	386	237	575	822	2
calor	392	228	412	237	575	822	2
era	418	228	430	237	575	822	2
un	436	228	446	237	575	822	2
eje	451	228	463	237	575	822	2
esencial	469	228	501	237	575	822	2
del	507	228	519	237	575	822	2
pensamiento	295	239	348	248	575	822	2
médico	356	239	387	248	575	822	2
prehispánico.	395	239	452	248	575	822	2
Los	460	239	475	248	575	822	2
antiguos	483	239	519	248	575	822	2
americanos	295	250	341	259	575	822	2
consideraban	347	250	399	259	575	822	2
que	405	250	420	259	575	822	2
la	426	250	433	259	575	822	2
posesión	439	250	474	259	575	822	2
por	480	250	493	259	575	822	2
seres	499	250	519	259	575	822	2
celestes	295	261	326	270	575	822	2
se	328	261	337	270	575	822	2
manifestaba	339	261	387	270	575	822	2
como	389	261	412	270	575	822	2
una	414	261	428	270	575	822	2
enfermedad	430	261	478	270	575	822	2
"caliente"	480	261	519	270	575	822	2
y	295	272	300	281	575	822	2
la	304	272	312	281	575	822	2
posesión	316	272	351	281	575	822	2
por	355	272	369	281	575	822	2
seres	373	272	393	281	575	822	2
del	398	272	410	281	575	822	2
inframundo	414	272	461	281	575	822	2
producía	465	272	500	281	575	822	2
una	505	272	519	281	575	822	2
enfermedad	295	283	342	292	575	822	2
"fría”	344	283	366	292	575	822	2
13	366	282	371	286	575	822	2
.	371	283	373	292	575	822	2
Existían	56	349	89	358	575	822	2
dioses	95	349	120	358	575	822	2
nahuas	126	349	154	358	575	822	2
protectores	160	349	204	358	575	822	2
cuya	210	349	229	358	575	822	2
misión	235	349	262	358	575	822	2
era	268	349	280	358	575	822	2
mantener	56	360	94	369	575	822	2
la	99	360	107	369	575	822	2
vida	113	360	130	369	575	822	2
humana	136	360	167	369	575	822	2
sobre	173	360	195	369	575	822	2
la	201	360	208	369	575	822	2
tierra.	214	360	237	369	575	822	2
Ometeotl	243	360	280	369	575	822	2
actuaba	56	371	87	380	575	822	2
en	91	371	100	380	575	822	2
la	104	371	111	380	575	822	2
fertilización;	115	371	166	380	575	822	2
la	169	371	176	380	575	822	2
diosa	180	371	201	380	575	822	2
madre	205	371	230	380	575	822	2
cuidaba	233	371	265	380	575	822	2
del	268	371	280	380	575	822	2
embarazo	56	382	97	392	575	822	2
y	105	382	110	392	575	822	2
el	118	382	125	392	575	822	2
parto;	133	382	158	392	575	822	2
también	165	382	199	392	575	822	2
preparaba	207	382	249	392	575	822	2
a	256	382	261	392	575	822	2
las	269	382	280	392	575	822	2
embarazadas	56	394	108	403	575	822	2
en	110	394	119	403	575	822	2
los	120	394	132	403	575	822	2
baños	134	394	157	403	575	822	2
de	158	394	168	403	575	822	2
vapor	169	394	192	403	575	822	2
mexicanos	194	394	236	403	575	822	2
10,11	236	393	246	397	575	822	2
.	246	394	249	403	575	822	2
El	56	416	65	425	575	822	2
tipo	70	416	86	425	575	822	2
de	91	416	100	425	575	822	2
dioses	105	416	130	425	575	822	2
"ofendidos"	135	416	183	425	575	822	2
influía	188	416	214	425	575	822	2
en	219	416	229	425	575	822	2
la	234	416	241	425	575	822	2
clase	246	416	266	425	575	822	2
de	271	416	280	425	575	822	2
dolencia,	56	427	93	436	575	822	2
por	97	427	110	436	575	822	2
ejemplo	114	427	146	436	575	822	2
a	150	427	154	436	575	822	2
Tlaloc	158	427	183	436	575	822	2
("dios	187	427	211	436	575	822	2
del	215	427	227	436	575	822	2
agua")	231	427	257	436	575	822	2
se	261	427	269	436	575	822	2
le	273	427	280	436	575	822	2
relacionaba	56	438	103	447	575	822	2
con	105	438	119	447	575	822	2
el	122	438	129	447	575	822	2
edema	131	438	157	447	575	822	2
y	160	438	165	447	575	822	2
la	167	438	174	447	575	822	2
ascitis;	177	438	205	447	575	822	2
asimismo,	207	438	248	447	575	822	2
se	250	438	259	447	575	822	2
creía	261	438	280	447	575	822	2
que	56	449	71	458	575	822	2
los	74	449	86	458	575	822	2
ahogados	90	449	127	458	575	822	2
y	131	449	136	458	575	822	2
los	140	449	151	458	575	822	2
fulminados	155	449	200	458	575	822	2
por	203	449	217	458	575	822	2
el	220	449	227	458	575	822	2
rayo	231	449	249	458	575	822	2
iban	252	449	270	458	575	822	2
al	273	449	280	458	575	822	2
primer	56	460	83	469	575	822	2
cielo	86	460	106	469	575	822	2
inferior,	109	460	141	469	575	822	2
al	145	460	152	469	575	822	2
Tlalocan,	155	460	192	469	575	822	2
la	196	460	203	469	575	822	2
morada	206	460	236	469	575	822	2
de	240	460	249	469	575	822	2
Tláloc.	252	460	280	469	575	822	2
Ver	56	471	70	480	575	822	2
Figura	72	471	98	480	575	822	2
2	99	471	104	480	575	822	2
10,11	104	470	114	474	575	822	2
.	114	471	117	480	575	822	2
Los	295	305	311	314	575	822	2
Nahuas	319	305	350	314	575	822	2
creían	358	305	384	314	575	822	2
en	392	305	402	314	575	822	2
'enfermedades	410	305	471	314	575	822	2
calientes'	479	305	519	314	575	822	2
provenientes	295	316	346	325	575	822	2
del	354	316	366	325	575	822	2
aire	374	316	389	325	575	822	2
solar	397	316	416	325	575	822	2
(tonal	424	316	447	325	575	822	2
ehécatl);	455	316	489	325	575	822	2
y	497	316	502	325	575	822	2
en	509	316	519	325	575	822	2
'enfermedades	295	327	352	336	575	822	2
frías'	355	327	374	336	575	822	2
provenientes	377	327	428	336	575	822	2
del	430	327	442	336	575	822	2
aire	445	327	460	336	575	822	2
terrestre	462	327	495	336	575	822	2
(tlalli	497	327	519	336	575	822	2
ehécatl),	295	338	329	347	575	822	2
del	334	338	346	347	575	822	2
aire	350	338	365	347	575	822	2
acuático	370	338	403	347	575	822	2
(ehécatl	407	338	439	347	575	822	2
atl)	443	338	457	347	575	822	2
y	461	338	466	347	575	822	2
del	471	338	483	347	575	822	2
aire	487	338	502	347	575	822	2
del	507	338	519	347	575	822	2
inframundo	295	349	342	359	575	822	2
(mictlan	343	349	377	359	575	822	2
ehécatl)	378	349	410	359	575	822	2
10,11	410	349	420	353	575	822	2
.	420	349	422	359	575	822	2
Las	295	372	309	381	575	822	2
enfermedades	314	372	369	381	575	822	2
"autóctonas"	373	372	424	381	575	822	2
fueron	428	372	455	381	575	822	2
conocidas	459	372	499	381	575	822	2
más	503	372	519	381	575	822	2
por	295	383	309	392	575	822	2
su	317	383	327	392	575	822	2
causalidad	335	383	381	392	575	822	2
que	389	383	404	392	575	822	2
por	412	383	426	392	575	822	2
sus	434	383	448	392	575	822	2
características	456	383	519	392	575	822	2
semiològicas,	295	394	350	403	575	822	2
por	352	394	365	403	575	822	2
ejemplo	367	394	399	403	575	822	2
el	401	394	408	403	575	822	2
¨manchariska¨	410	394	468	403	575	822	2
quechua	469	394	503	403	575	822	2
y	505	394	510	403	575	822	2
el	512	394	519	403	575	822	2
netonalcahualiztli	295	405	366	414	575	822	2
náhuatl	371	405	400	414	575	822	2
('enfermedades	405	405	466	414	575	822	2
del	470	405	483	414	575	822	2
susto')	493	405	519	414	575	822	2
podían	295	416	322	425	575	822	2
corresponder	326	416	378	425	575	822	2
a	382	416	386	425	575	822	2
diferentes	390	416	429	425	575	822	2
patologías,	433	416	477	425	575	822	2
porque	480	416	508	425	575	822	2
el	512	416	519	425	575	822	2
shaman	295	427	326	436	575	822	2
asignaba	329	427	364	436	575	822	2
trascendencia	367	427	421	436	575	822	2
a	425	427	429	436	575	822	2
algún	432	427	455	436	575	822	2
acontecimiento	458	427	519	436	575	822	2
que	295	438	309	447	575	822	2
precedía	311	438	345	447	575	822	2
la	346	438	354	447	575	822	2
enfermedad	355	438	402	447	575	822	2
13-15	402	437	413	441	575	822	2
.	413	438	415	447	575	822	2
Laín	295	460	313	469	575	822	2
Entralgo	315	460	349	469	575	822	2
enfatiza	351	460	382	469	575	822	2
que	384	460	398	469	575	822	2
¨Las	400	460	418	469	575	822	2
enfermedades	419	460	475	469	575	822	2
no	476	460	486	469	575	822	2
pasaron	488	460	519	469	575	822	2
de	295	471	304	480	575	822	2
ser	308	471	320	480	575	822	2
nombres	324	471	358	480	575	822	2
de	362	471	371	480	575	822	2
síntomas¨	375	471	414	480	575	822	2
o	418	471	423	480	575	822	2
de	427	471	436	480	575	822	2
causales	440	471	473	480	575	822	2
fortuitas	477	471	510	480	575	822	2
o	514	471	519	480	575	822	2
coincidentes	295	482	345	491	575	822	2
16	345	482	349	486	575	822	2
.	349	482	352	491	575	822	2
Reiteramos	295	505	341	514	575	822	2
que	344	505	358	514	575	822	2
las	361	505	372	514	575	822	2
enfermedades	375	505	431	514	575	822	2
-según	434	505	460	514	575	822	2
la	463	505	470	514	575	822	2
concepción	473	505	519	514	575	822	2
aborigen-	295	516	333	525	575	822	2
venían	335	516	362	525	575	822	2
de	364	516	374	525	575	822	2
un	376	516	386	525	575	822	2
mundo	388	516	416	525	575	822	2
sobrenatural	418	516	467	525	575	822	2
habitado	469	516	504	525	575	822	2
por	506	516	519	525	575	822	2
dioses	295	527	320	536	575	822	2
y	323	527	328	536	575	822	2
espíritus,	331	527	368	536	575	822	2
con	371	527	385	536	575	822	2
sentido	389	527	418	536	575	822	2
divino	421	527	446	536	575	822	2
y	450	527	455	536	575	822	2
sagrado,	458	527	491	536	575	822	2
por	495	527	508	536	575	822	2
lo	511	527	519	536	575	822	2
que	295	538	309	547	575	822	2
las	315	538	327	547	575	822	2
manifestaciones	333	538	397	547	575	822	2
de	403	538	413	547	575	822	2
cualquier	419	538	456	547	575	822	2
dolencia	462	538	496	547	575	822	2
eran	502	538	519	547	575	822	2
atribuidas	295	549	334	558	575	822	2
a	336	549	340	558	575	822	2
la	342	549	349	558	575	822	2
voluntad	351	549	386	558	575	822	2
de	387	549	397	558	575	822	2
esas	398	549	415	558	575	822	2
deidades	416	549	451	558	575	822	2
12	451	548	456	552	575	822	2
.	456	549	458	558	575	822	2
El	295	571	304	580	575	822	2
carácter	310	571	342	580	575	822	2
punitivo	347	571	381	580	575	822	2
de	387	571	396	580	575	822	2
la	402	571	409	580	575	822	2
enfermedad	415	571	463	580	575	822	2
incentivó	469	571	506	580	575	822	2
el	512	571	519	580	575	822	2
desarrollo	295	582	335	591	575	822	2
de	337	582	346	591	575	822	2
rituales	348	582	378	591	575	822	2
-que	379	582	397	591	575	822	2
se	399	582	407	591	575	822	2
expresaron	409	582	453	591	575	822	2
colectivamente-	455	582	519	591	575	822	2
para	295	593	312	602	575	822	2
celebrar	314	593	346	602	575	822	2
a	348	593	353	602	575	822	2
las	354	593	365	602	575	822	2
divinidades;	367	593	416	602	575	822	2
por	418	593	431	602	575	822	2
ejemplo,	433	593	468	602	575	822	2
la	470	593	477	602	575	822	2
fiesta	479	593	500	602	575	822	2
inca	502	593	519	602	575	822	2
de	295	604	304	613	575	822	2
la	308	604	315	613	575	822	2
Situa,	318	604	341	613	575	822	2
que	345	604	359	613	575	822	2
se	362	604	371	613	575	822	2
realizaba	374	604	410	613	575	822	2
anualmente	413	604	459	613	575	822	2
al	463	604	470	613	575	822	2
inicio	473	604	496	613	575	822	2
de	499	604	508	613	575	822	2
la	512	604	519	613	575	822	2
estación	295	615	328	624	575	822	2
lluviosa,	335	615	369	624	575	822	2
tenía	376	615	395	624	575	822	2
la	402	615	410	624	575	822	2
misión	417	615	444	624	575	822	2
de	451	615	460	624	575	822	2
prevenir	467	615	501	624	575	822	2
las	508	615	519	624	575	822	2
epidemias;	295	626	338	635	575	822	2
la	340	626	348	635	575	822	2
fiesta	349	626	371	635	575	822	2
nahua	373	626	397	635	575	822	2
Ochpaniztli	399	626	446	635	575	822	2
era	448	626	460	635	575	822	2
una	462	626	476	635	575	822	2
fiesta	478	626	500	635	575	822	2
para	502	626	519	635	575	822	2
incentivar	295	637	335	647	575	822	2
la	336	637	344	647	575	822	2
fertilidad.	345	637	384	647	575	822	2
FIGURA	61	671	96	679	575	822	2
2.	98	671	105	679	575	822	2
Tláloc,	107	671	133	679	575	822	2
dios	136	671	151	679	575	822	2
de	153	671	162	679	575	822	2
la	165	671	172	679	575	822	2
lluvia	174	671	195	679	575	822	2
y	198	671	202	679	575	822	2
el	204	671	211	679	575	822	2
relámpago	213	671	254	679	575	822	2
entre	256	671	276	679	575	822	2
los	68	681	79	689	575	822	2
aztecas,	81	681	111	689	575	822	2
se	113	681	121	689	575	822	2
lo	123	681	130	689	575	822	2
distingue	132	681	167	689	575	822	2
por	169	681	183	689	575	822	2
sus	185	681	197	689	575	822	2
ojos	199	681	215	689	575	822	2
saltones	217	681	247	689	575	822	2
y	250	681	254	689	575	822	2
sus	256	681	268	689	575	822	2
dientes	67	691	94	699	575	822	2
de	97	691	106	699	575	822	2
jaguar.	108	691	135	699	575	822	2
Se	137	691	146	699	575	822	2
le	148	691	155	699	575	822	2
relacionaba	157	691	202	699	575	822	2
con	204	691	218	699	575	822	2
el	220	691	226	699	575	822	2
edema	229	691	254	699	575	822	2
y	256	691	260	699	575	822	2
la	263	691	270	699	575	822	2
ascitis;	76	701	103	709	575	822	2
asimismo,	105	701	143	709	575	822	2
se	145	701	153	709	575	822	2
creía	155	701	174	709	575	822	2
que	176	701	190	709	575	822	2
los	192	701	203	709	575	822	2
ahogados	205	701	241	709	575	822	2
y	243	701	248	709	575	822	2
los	250	701	261	709	575	822	2
fulminados	65	711	108	719	575	822	2
por	110	711	124	719	575	822	2
el	126	711	132	719	575	822	2
rayo	135	711	152	719	575	822	2
iban	154	711	171	719	575	822	2
al	174	711	181	719	575	822	2
primer	183	711	210	719	575	822	2
cielo	212	711	229	719	575	822	2
inferior,	232	711	263	719	575	822	2
al	265	711	272	719	575	822	2
Tlalocan,	110	721	146	729	575	822	2
la	148	721	155	729	575	822	2
morada	157	721	187	729	575	822	2
de	190	721	199	729	575	822	2
Tláloc.	201	721	227	729	575	822	2
En	56	737	68	746	575	822	2
los	71	737	82	746	575	822	2
Andes,	85	737	113	746	575	822	2
la	116	737	124	746	575	822	2
luna	127	737	144	746	575	822	2
(Quilla)	147	737	179	746	575	822	2
y	182	737	187	746	575	822	2
la	191	737	198	746	575	822	2
tierra	201	737	222	746	575	822	2
(Pachamama)	225	737	280	746	575	822	2
eran	56	748	74	757	575	822	2
las	77	748	88	757	575	822	2
divinidades	91	748	137	757	575	822	2
protectoras	140	748	184	757	575	822	2
del	187	748	199	757	575	822	2
agua,	202	748	224	757	575	822	2
de	227	748	236	757	575	822	2
la	239	748	246	757	575	822	2
primera	249	748	280	757	575	822	2
Acta	57	771	81	781	575	822	2
Med	84	771	106	781	575	822	2
Per	109	771	127	781	575	822	2
29(2)	130	771	155	781	575	822	2
2012	158	771	183	781	575	822	2
La	295	660	306	669	575	822	2
nosografía,	313	660	360	669	575	822	2
es	367	660	376	669	575	822	2
decir	383	660	404	669	575	822	2
la	412	660	419	669	575	822	2
nomenclatura	427	660	483	669	575	822	2
de	490	660	500	669	575	822	2
las	508	660	519	669	575	822	2
enfermedades,	295	671	353	680	575	822	2
se	357	671	365	680	575	822	2
refería	370	671	396	680	575	822	2
directamente	400	671	452	680	575	822	2
a	456	671	460	680	575	822	2
los	464	671	476	680	575	822	2
supuestos	480	671	519	680	575	822	2
agentes	295	682	325	691	575	822	2
causales;	330	682	367	691	575	822	2
por	372	682	385	691	575	822	2
ejemplo	391	682	423	691	575	822	2
en	429	682	438	691	575	822	2
el	444	682	451	691	575	822	2
área	456	682	473	691	575	822	2
andina	478	682	505	691	575	822	2
se	511	682	519	691	575	822	2
utilizaron	295	693	333	702	575	822	2
las	338	693	350	702	575	822	2
siguientes	355	693	395	702	575	822	2
denominaciones:taqui	400	693	488	702	575	822	2
oncoy,	493	693	519	702	575	822	2
enfermedad	295	704	342	713	575	822	2
producida	348	704	388	713	575	822	2
por	393	704	407	713	575	822	2
las	412	704	423	713	575	822	2
fiestas	429	704	454	713	575	822	2
y	460	704	465	713	575	822	2
diversiones;	471	704	519	713	575	822	2
oncoy	295	715	319	724	575	822	2
pujyo,	325	715	350	724	575	822	2
enfermedad	355	715	402	724	575	822	2
de	407	715	417	724	575	822	2
los	422	715	434	724	575	822	2
manantiales;	439	715	489	724	575	822	2
oncoy	494	715	519	724	575	822	2
pacha	295	726	318	735	575	822	2
masca,	321	726	348	735	575	822	2
enfermedad	351	726	398	735	575	822	2
producida	401	726	441	735	575	822	2
por	444	726	457	735	575	822	2
la	460	726	467	735	575	822	2
tierra;	470	726	493	735	575	822	2
capac	496	726	519	735	575	822	2
oncoy	295	737	319	746	575	822	2
uacamasca,	321	737	367	746	575	822	2
enfermedad	369	737	416	746	575	822	2
producida	418	737	458	746	575	822	2
por	463	737	477	746	575	822	2
las	479	737	490	746	575	822	2
huacas	492	737	519	746	575	822	2
y	295	748	300	757	575	822	2
cementerios;	305	748	356	757	575	822	2
pucypta	361	748	393	757	575	822	2
pyascansara,	398	748	449	757	575	822	2
enfermedad	454	748	502	757	575	822	2
del	507	748	519	757	575	822	2
122	500	771	519	781	575	822	2
Concepción	275	38	315	45	575	822	3
mágico-religiosa	317	38	372	45	575	822	3
de	374	38	381	45	575	822	3
la	383	38	389	45	575	822	3
Medicina	391	38	423	45	575	822	3
en	425	38	433	45	575	822	3
la	435	38	441	45	575	822	3
América	442	38	470	45	575	822	3
Prehispánica	472	38	516	45	575	822	3
maíz;	56	74	79	83	575	822	3
etc.	83	74	98	83	575	822	3
Los	102	74	117	83	575	822	3
indios	122	74	146	83	575	822	3
lules	151	74	170	83	575	822	3
del	175	74	187	83	575	822	3
Chaco	192	74	217	83	575	822	3
paraguayo,	222	74	266	83	575	822	3
de	271	74	280	83	575	822	3
origen	56	85	82	94	575	822	3
guaraní,	86	85	119	94	575	822	3
denominaban	123	85	177	94	575	822	3
añacua	181	85	209	94	575	822	3
o	213	85	218	94	575	822	3
gualicho	222	85	256	94	575	822	3
a	261	85	265	94	575	822	3
las	269	85	280	94	575	822	3
m	56	96	64	106	575	822	3
a	65	96	70	106	575	822	3
n	71	96	76	106	575	822	3
i	77	96	80	106	575	822	3
f	81	96	84	106	575	822	3
e	85	96	89	106	575	822	3
s	90	96	94	106	575	822	3
t	95	96	98	106	575	822	3
a	99	96	103	106	575	822	3
c	104	96	109	106	575	822	3
i	110	96	113	106	575	822	3
o	114	96	119	106	575	822	3
n	120	96	125	106	575	822	3
e	126	96	130	106	575	822	3
s	131	96	135	106	575	822	3
o	144	96	149	106	575	822	3
rg	150	96	159	106	575	822	3
á	160	96	164	106	575	822	3
n	165	96	170	106	575	822	3
i	171	96	174	106	575	822	3
c	175	96	180	106	575	822	3
a	181	96	185	106	575	822	3
s	186	96	190	106	575	822	3
(	198	96	202	106	575	822	3
c	203	96	207	106	575	822	3
e	208	96	213	106	575	822	3
g	214	96	219	106	575	822	3
u	220	96	225	106	575	822	3
e	226	96	230	106	575	822	3
r	231	96	235	106	575	822	3
a	236	96	240	106	575	822	3
,	241	96	244	106	575	822	3
d	252	96	257	106	575	822	3
o	258	96	263	106	575	822	3
l	264	96	267	106	575	822	3
o	268	96	273	106	575	822	3
r,	274	96	280	106	575	822	3
deformaciones)	56	107	119	117	575	822	3
que	124	107	139	117	575	822	3
producían	145	107	185	117	575	822	3
los	190	107	202	117	575	822	3
espíritus	208	107	242	117	575	822	3
del	247	107	260	117	575	822	3
mal	265	107	280	117	575	822	3
encarnados	56	119	101	128	575	822	3
en	103	119	112	128	575	822	3
un	114	119	124	128	575	822	3
gorgojo	125	119	156	128	575	822	3
17,18	156	118	166	122	575	822	3
.	166	119	169	128	575	822	3
La	295	75	306	84	575	822	3
terapéutica	311	75	355	84	575	822	3
de	360	75	370	84	575	822	3
la	375	75	382	84	575	822	3
Medicina	388	75	426	84	575	822	3
precolombina	431	75	486	84	575	822	3
por	491	75	505	84	575	822	3
su	510	75	519	84	575	822	3
naturaleza	295	86	336	95	575	822	3
mágica	338	86	367	95	575	822	3
no	369	86	379	95	575	822	3
solamente	381	86	422	95	575	822	3
estaba	424	86	449	95	575	822	3
subordinada	451	86	499	95	575	822	3
a	501	86	506	95	575	822	3
las	508	86	519	95	575	822	3
propiedades	295	97	343	106	575	822	3
intrínsecas	351	97	394	106	575	822	3
del	402	97	414	106	575	822	3
medicamento,	422	97	478	106	575	822	3
también	486	97	519	106	575	822	3
dependía	295	108	331	117	575	822	3
de	333	108	342	117	575	822	3
¨quién¨	344	108	373	117	575	822	3
(el	375	108	386	117	575	822	3
shaman),	388	108	424	117	575	822	3
¨dónde¨	426	108	457	117	575	822	3
(lugar	459	108	483	117	575	822	3
sagrado)	485	108	519	117	575	822	3
y	295	119	300	129	575	822	3
¨cómo¨	302	119	330	129	575	822	3
(ritos)	332	119	356	129	575	822	3
se	358	119	366	129	575	822	3
otorgaba.	368	119	405	129	575	822	3
Otras	56	141	78	150	575	822	3
enfermedades	86	141	143	150	575	822	3
existían	150	141	182	150	575	822	3
en	190	141	199	150	575	822	3
forma	207	141	231	150	575	822	3
endémica,	239	141	280	150	575	822	3
produciendo	56	152	106	161	575	822	3
ocasionalmente	112	152	175	161	575	822	3
brotes	181	152	205	161	575	822	3
epidémicos.	211	152	259	161	575	822	3
Los	265	152	280	161	575	822	3
antiguos	56	163	91	172	575	822	3
mexicanos	99	163	143	172	575	822	3
conocían	150	163	187	172	575	822	3
estos	195	163	215	172	575	822	3
fenómenos	223	163	268	172	575	822	3
y	275	163	280	172	575	822	3
designaban	56	174	101	183	575	822	3
a	107	174	112	183	575	822	3
las	117	174	129	183	575	822	3
epidemias	134	174	175	183	575	822	3
como	181	174	203	183	575	822	3
temoxtli	209	174	242	183	575	822	3
y	248	174	253	183	575	822	3
a	258	174	263	183	575	822	3
los	269	174	280	183	575	822	3
contagios	56	185	95	194	575	822	3
como	96	185	118	194	575	822	3
temauhcocoliztli	120	185	187	194	575	822	3
11,19-21	187	184	203	188	575	822	3
.	203	185	205	194	575	822	3
El	295	142	304	151	575	822	3
shaman	307	142	337	151	575	822	3
se	340	142	349	151	575	822	3
tiznaba	352	142	381	151	575	822	3
y	384	142	389	151	575	822	3
pintaba	391	142	421	151	575	822	3
el	424	142	431	151	575	822	3
cuerpo	434	142	461	151	575	822	3
con	464	142	479	151	575	822	3
cenizas	482	142	511	151	575	822	3
y	514	142	519	151	575	822	3
unguentos	295	153	339	162	575	822	3
especiales,	346	153	392	162	575	822	3
luego	400	153	424	162	575	822	3
recurría	431	153	465	162	575	822	3
a	472	153	477	162	575	822	3
técnicas	485	153	519	162	575	822	3
figurativas	295	164	338	173	575	822	3
e	343	164	347	173	575	822	3
imitativas,	352	164	394	173	575	822	3
se	399	164	407	173	575	822	3
anunciaba	412	164	453	173	575	822	3
con	458	164	472	173	575	822	3
su	477	164	486	173	575	822	3
sonaja,	491	164	519	173	575	822	3
organizaba	295	175	339	184	575	822	3
danzas,	344	175	373	184	575	822	3
realizaba	378	175	414	184	575	822	3
masajes,	419	175	454	184	575	822	3
succionaba	458	175	503	184	575	822	3
las	508	175	519	184	575	822	3
partes	295	186	319	195	575	822	3
enfermas	323	186	360	195	575	822	3
para	364	186	382	195	575	822	3
extraer	386	186	414	195	575	822	3
a	418	186	423	195	575	822	3
los	427	186	439	195	575	822	3
espíritus	443	186	477	195	575	822	3
fuera	482	186	502	195	575	822	3
del	507	186	519	195	575	822	3
cuerpo;	295	197	325	206	575	822	3
asimismo,	332	197	373	206	575	822	3
preparaba	381	197	420	206	575	822	3
brebajes	428	197	461	206	575	822	3
con	468	197	483	206	575	822	3
hierbas	490	197	519	206	575	822	3
mezcladas	295	208	337	217	575	822	3
con	341	208	355	217	575	822	3
cactus	359	208	384	217	575	822	3
alucinógenos	388	208	441	217	575	822	3
que	444	208	459	217	575	822	3
bebían	463	208	490	217	575	822	3
con	493	208	508	217	575	822	3
el	512	208	519	217	575	822	3
enfermo:	295	219	331	228	575	822	3
las	333	219	344	228	575	822	3
alucinaciones	346	219	401	228	575	822	3
sensoriales	403	219	447	228	575	822	3
les	449	219	460	228	575	822	3
facilitaban	462	219	504	228	575	822	3
sus	506	219	519	228	575	822	3
"encuentros"	295	230	347	239	575	822	3
con	348	230	362	239	575	822	3
deidades	364	230	399	239	575	822	3
o	400	230	405	239	575	822	3
espíritus.	407	230	443	239	575	822	3
Ver	445	230	459	239	575	822	3
Figura	460	230	486	239	575	822	3
3.	488	230	495	239	575	822	3
SHAMANES	56	208	117	218	575	822	3
Y	118	208	126	218	575	822	3
CURANDEROS	127	208	202	218	575	822	3
En	56	232	68	241	575	822	3
todas	71	232	92	241	575	822	3
las	95	232	106	241	575	822	3
culturas	109	232	141	241	575	822	3
humanas	144	232	179	241	575	822	3
han	183	232	197	241	575	822	3
existido	200	232	232	241	575	822	3
sujetos	235	232	263	241	575	822	3
con	266	232	280	241	575	822	3
aptitudes	56	243	93	252	575	822	3
para	95	243	112	252	575	822	3
interpretar	115	243	157	252	575	822	3
sueños	159	243	187	252	575	822	3
y	189	243	194	252	575	822	3
profecías,	197	243	236	252	575	822	3
conocer	239	243	270	252	575	822	3
la	273	243	280	252	575	822	3
naturaleza	56	254	98	263	575	822	3
de	99	254	109	263	575	822	3
las	111	254	122	263	575	822	3
plantas	124	254	152	263	575	822	3
y	154	254	159	263	575	822	3
observar	161	254	196	263	575	822	3
el	198	254	205	263	575	822	3
desplazamiento	207	254	269	263	575	822	3
de	271	254	280	263	575	822	3
los	56	265	68	274	575	822	3
astros;	75	265	101	274	575	822	3
esta	108	265	124	274	575	822	3
sabiduría	131	265	167	274	575	822	3
empírica	174	265	209	274	575	822	3
era	216	265	228	274	575	822	3
transmitida	235	265	280	274	575	822	3
ancestralmente.	56	276	119	285	575	822	3
En	56	298	68	307	575	822	3
la	70	298	77	307	575	822	3
América	79	298	113	307	575	822	3
prehispánica	116	298	166	307	575	822	3
estas	168	298	188	307	575	822	3
personas	190	298	225	307	575	822	3
pertenecían	228	298	274	307	575	822	3
a	276	298	280	307	575	822	3
una	56	309	71	318	575	822	3
élite	75	309	92	318	575	822	3
privilegiada	96	309	144	318	575	822	3
con	148	309	163	318	575	822	3
estrecha	167	309	200	318	575	822	3
vinculación	204	309	250	318	575	822	3
con	255	309	269	318	575	822	3
el	273	309	280	318	575	822	3
poder	56	320	79	329	575	822	3
político;	81	320	115	329	575	822	3
eran	117	320	134	329	575	822	3
considerados	136	320	188	329	575	822	3
intermediarios	191	320	248	329	575	822	3
entre	250	320	270	329	575	822	3
lo	273	320	280	329	575	822	3
divino	56	331	82	340	575	822	3
y	86	331	91	340	575	822	3
lo	96	331	103	340	575	822	3
terrenal,	108	331	141	340	575	822	3
hacían	145	331	171	340	575	822	3
"hablar"	175	331	209	340	575	822	3
a	213	331	217	340	575	822	3
los	222	331	233	340	575	822	3
oráculos	238	331	272	340	575	822	3
e	276	331	280	340	575	822	3
interpretaban	56	342	109	351	575	822	3
sus	115	342	128	351	575	822	3
augurios;	134	342	172	351	575	822	3
además	178	342	208	351	575	822	3
preservaban	214	342	262	351	575	822	3
los	269	342	280	351	575	822	3
mitos	56	353	79	362	575	822	3
cosmogónicos	80	353	137	362	575	822	3
y	139	353	144	362	575	822	3
la	145	353	153	362	575	822	3
ideología	154	353	191	362	575	822	3
imperante	193	353	233	362	575	822	3
22,23	233	353	243	357	575	822	3
.	243	353	245	362	575	822	3
Algunos	56	376	90	385	575	822	3
eran	96	376	113	385	575	822	3
"elegidos"	119	376	161	385	575	822	3
al	166	376	174	385	575	822	3
nacer-por	179	376	217	385	575	822	3
determinación	223	376	280	385	575	822	3
astrológica-	56	387	104	396	575	822	3
o	109	387	114	396	575	822	3
por	119	387	132	396	575	822	3
haber	137	387	159	396	575	822	3
sobrevivido	165	387	212	396	575	822	3
a	217	387	221	396	575	822	3
algún	226	387	249	396	575	822	3
suceso	254	387	280	396	575	822	3
sobrenatural,	56	398	108	407	575	822	3
como	112	398	134	407	575	822	3
la	137	398	144	407	575	822	3
fulguración	148	398	194	407	575	822	3
del	197	398	209	407	575	822	3
rayo;	213	398	233	407	575	822	3
al	237	398	244	407	575	822	3
respecto	247	398	280	407	575	822	3
Guamán	56	409	90	418	575	822	3
Poma	94	409	117	418	575	822	3
de	121	409	130	418	575	822	3
Ayala	133	409	156	418	575	822	3
señala:	160	409	188	418	575	822	3
¨Se	192	409	205	418	575	822	3
hacen	209	409	232	418	575	822	3
magos,	236	409	265	418	575	822	3
los	269	409	280	418	575	822	3
llamados	56	420	93	429	575	822	3
hijos	96	420	115	429	575	822	3
del	119	420	131	429	575	822	3
rayo	134	420	152	429	575	822	3
que	155	420	170	429	575	822	3
son	173	420	187	429	575	822	3
los	191	420	202	429	575	822	3
mellizos,	206	420	242	429	575	822	3
los	245	420	257	429	575	822	3
nariz	260	420	280	429	575	822	3
endida	56	431	83	440	575	822	3
y	85	431	90	440	575	822	3
los	91	431	103	440	575	822	3
nacidos	104	431	135	440	575	822	3
de	136	431	146	440	575	822	3
pié¨.	147	431	165	440	575	822	3
Los	56	453	71	462	575	822	3
gemelos,	76	453	112	462	575	822	3
albinos,	116	453	148	462	575	822	3
jorobados,	152	453	194	462	575	822	3
enanos,	199	453	229	462	575	822	3
entre	233	453	253	462	575	822	3
otros,	258	453	280	462	575	822	3
eran	56	464	74	473	575	822	3
considerados	77	464	129	473	575	822	3
como	132	464	155	473	575	822	3
"señalados"	158	464	205	473	575	822	3
por	208	464	222	473	575	822	3
los	225	464	237	473	575	822	3
dioses	240	464	265	473	575	822	3
del	268	464	280	473	575	822	3
México	56	475	87	484	575	822	3
antiguo.	91	475	123	484	575	822	3
Jacinto	127	475	155	484	575	822	3
de	159	475	169	484	575	822	3
la	173	475	180	484	575	822	3
Serna,	184	475	209	484	575	822	3
un	213	475	223	484	575	822	3
inquisidor	227	475	267	484	575	822	3
de	271	475	280	484	575	822	3
idolatrías,	56	486	99	495	575	822	3
escribió	107	486	141	495	575	822	3
en	149	486	159	495	575	822	3
1656:	166	486	191	495	575	822	3
“estos	198	486	224	495	575	822	3
médicos	232	486	268	495	575	822	3
o	275	486	280	495	575	822	3
adivinos...son	56	497	112	506	575	822	3
unos	114	497	133	506	575	822	3
indios	135	497	160	506	575	822	3
mal	162	497	177	506	575	822	3
encarados	180	497	220	506	575	822	3
y	222	497	227	506	575	822	3
señalados	230	497	268	506	575	822	3
de	271	497	280	506	575	822	3
naturaleza,	56	508	100	517	575	822	3
o	104	508	109	517	575	822	3
cojos	112	508	134	517	575	822	3
o	137	508	142	517	575	822	3
tuertos,	146	508	176	517	575	822	3
y	179	508	184	517	575	822	3
estos	188	508	208	517	575	822	3
tales	212	508	230	517	575	822	3
atribuían	234	508	269	517	575	822	3
la	273	508	280	517	575	822	3
elección	56	519	90	529	575	822	3
de	94	519	103	529	575	822	3
su	107	519	116	529	575	822	3
sacerdocio,	119	519	165	529	575	822	3
o	169	519	174	529	575	822	3
la	177	519	185	529	575	822	3
gracia	188	519	213	529	575	822	3
que	217	519	231	529	575	822	3
tienen	235	519	259	529	575	822	3
para	263	519	280	529	575	822	3
curar	56	531	77	540	575	822	3
a	78	531	83	540	575	822	3
aquellos	84	531	118	540	575	822	3
defectos	119	531	153	540	575	822	3
que	154	531	168	540	575	822	3
padecen”	170	531	207	540	575	822	3
24-28	207	530	218	534	575	822	3
.	218	531	220	540	575	822	3
Los	56	553	71	562	575	822	3
kuhul	77	553	99	562	575	822	3
ajaw	105	553	124	562	575	822	3
eran	129	553	146	562	575	822	3
reyes	151	553	173	562	575	822	3
y	178	553	183	562	575	822	3
sacerdotes	188	553	230	562	575	822	3
mayas	235	553	261	562	575	822	3
con	266	553	280	562	575	822	3
supuestos	56	564	95	573	575	822	3
poderes	99	564	130	573	575	822	3
divinos;	133	564	166	573	575	822	3
ellos	169	564	188	573	575	822	3
realizaban	191	564	232	573	575	822	3
los	236	564	247	573	575	822	3
rituales	251	564	280	573	575	822	3
con	56	575	71	584	575	822	3
sacrificios	72	575	113	584	575	822	3
humanos.	115	575	154	584	575	822	3
Creían	56	597	83	606	575	822	3
que	85	597	99	606	575	822	3
el	101	597	108	606	575	822	3
Nawal	110	597	136	606	575	822	3
Winak	137	597	164	606	575	822	3
se	165	597	174	606	575	822	3
transformaba	175	597	228	606	575	822	3
en	230	597	239	606	575	822	3
un	241	597	251	606	575	822	3
jaguar	255	597	280	606	575	822	3
que	56	608	71	617	575	822	3
subia	72	608	93	617	575	822	3
al	95	608	102	617	575	822	3
cielo	104	608	123	617	575	822	3
y	125	608	130	617	575	822	3
bajaba	131	608	157	617	575	822	3
al	159	608	166	617	575	822	3
inframundo.	167	608	217	617	575	822	3
El	56	630	65	639	575	822	3
chilam	71	630	98	639	575	822	3
maya	103	630	125	639	575	822	3
predecía	130	630	164	639	575	822	3
el	169	630	177	639	575	822	3
futuro	182	630	206	639	575	822	3
en	212	630	221	639	575	822	3
los	227	630	238	639	575	822	3
oráculos;	244	630	280	639	575	822	3
renombrados	56	641	109	650	575	822	3
oráculos	111	641	145	650	575	822	3
mayas	147	641	173	650	575	822	3
existieron	176	641	215	650	575	822	3
en	217	641	227	650	575	822	3
Chichén	229	641	263	650	575	822	3
Itzá	265	641	280	650	575	822	3
y	56	652	61	661	575	822	3
Cozumel,	63	652	102	661	575	822	3
se	104	652	112	661	575	822	3
dice	114	652	131	661	575	822	3
que	133	652	147	661	575	822	3
en	149	652	158	661	575	822	3
este	160	652	176	661	575	822	3
último,	178	652	206	661	575	822	3
había	208	652	230	661	575	822	3
un	232	652	242	661	575	822	3
ídolo	243	652	264	661	575	822	3
que	266	652	280	661	575	822	3
"hablaba".	56	663	98	673	575	822	3
A	56	686	64	695	575	822	3
algunos	66	686	97	695	575	822	3
se	101	686	109	695	575	822	3
les	112	686	123	695	575	822	3
temía	127	686	149	695	575	822	3
por	152	686	166	695	575	822	3
su	169	686	178	695	575	822	3
capacidad	181	686	221	695	575	822	3
para	224	686	242	695	575	822	3
provocar	245	686	280	695	575	822	3
"daños",	56	697	90	706	575	822	3
enfermedades	92	697	148	706	575	822	3
o	149	697	154	706	575	822	3
aún	156	697	171	706	575	822	3
calamidades	172	697	222	706	575	822	3
mayores;	224	697	260	706	575	822	3
en	262	697	271	706	575	822	3
el	273	697	280	706	575	822	3
antiguo	56	708	86	717	575	822	3
Perú	89	708	107	717	575	822	3
se	109	708	117	717	575	822	3
les	119	708	131	717	575	822	3
llamaban	133	708	169	717	575	822	3
laikas,	171	708	197	717	575	822	3
que	199	708	214	717	575	822	3
corresponderían	216	708	280	717	575	822	3
a	56	719	61	728	575	822	3
los	63	719	74	728	575	822	3
actuales	76	719	108	728	575	822	3
brujos;	110	719	138	728	575	822	3
en	139	719	149	728	575	822	3
el	150	719	158	728	575	822	3
México	159	719	190	728	575	822	3
precortesiano	191	719	245	728	575	822	3
temían	247	719	274	728	575	822	3
a	276	719	280	728	575	822	3
los	56	730	68	739	575	822	3
nahualli	71	730	104	739	575	822	3
por	107	730	120	739	575	822	3
su	123	730	132	739	575	822	3
poder	136	730	158	739	575	822	3
de	162	730	171	739	575	822	3
metamorfosis	174	730	229	739	575	822	3
en	232	730	242	739	575	822	3
animales	245	730	280	739	575	822	3
maléficos	56	741	95	750	575	822	3
24-28	95	740	106	744	575	822	3
.	106	741	108	750	575	822	3
123	57	771	75	781	575	822	3
FIGURA	303	381	338	389	575	822	3
3.	340	381	347	389	575	822	3
El	349	381	358	389	575	822	3
texoxotla-ticitl	360	381	415	389	575	822	3
o	418	381	422	389	575	822	3
cirujano	424	381	457	389	575	822	3
azteca.	459	381	485	389	575	822	3
Según	488	381	511	389	575	822	3
Fray	318	391	336	399	575	822	3
Bernardino	339	391	383	399	575	822	3
de	385	391	394	399	575	822	3
Sahagún	397	391	430	399	575	822	3
"tenían	435	391	464	399	575	822	3
grandes	466	391	496	399	575	822	3
conocimientos	300	401	354	409	575	822	3
de	356	401	365	409	575	822	3
los	368	401	378	409	575	822	3
vegetales,	380	401	417	409	575	822	3
sabían	419	401	444	409	575	822	3
sangrar,	447	401	478	409	575	822	3
sobaban,	480	401	514	409	575	822	3
reducían	303	411	336	419	575	822	3
luxaciones	339	411	379	419	575	822	3
y	381	411	385	419	575	822	3
fracturas,	388	411	425	419	575	822	3
sajaban	428	411	458	419	575	822	3
y	460	411	464	419	575	822	3
curaban	467	411	499	419	575	822	3
las	501	411	511	419	575	822	3
llagas,	322	421	346	429	575	822	3
la	348	421	355	429	575	822	3
gota	358	421	374	429	575	822	3
y	376	421	381	429	575	822	3
en	383	421	392	429	575	822	3
las	394	421	405	429	575	822	3
oftalmías	407	421	443	429	575	822	3
cortaban	445	421	479	429	575	822	3
las	482	421	492	429	575	822	3
carnosidades".	311	431	368	439	575	822	3
Dibujo	370	431	397	439	575	822	3
de	399	431	408	439	575	822	3
'Prácticas	410	431	448	439	575	822	3
Médicas	451	431	483	439	575	822	3
en	485	431	494	439	575	822	3
la	496	431	503	439	575	822	3
Antigua	299	441	330	449	575	822	3
América'.	331	441	369	449	575	822	3
IE,	371	441	383	449	575	822	3
México	385	441	413	449	575	822	3
1987,	416	441	436	449	575	822	3
M.	438	441	449	449	575	822	3
Guzmán	451	441	484	449	575	822	3
Peredo.	486	441	515	449	575	822	3
Tenochtitlan	295	463	345	472	575	822	3
tenía	348	463	368	472	575	822	3
los	371	463	383	472	575	822	3
tianquiztli	386	463	427	472	575	822	3
o	430	463	435	472	575	822	3
mercados	438	463	477	472	575	822	3
populares	480	463	519	472	575	822	3
donde	295	474	319	483	575	822	3
se	325	474	333	483	575	822	3
ofrecían	339	474	371	483	575	822	3
hierbas,	377	474	408	483	575	822	3
minerales	414	474	453	483	575	822	3
o	458	474	463	483	575	822	3
especímenes	468	474	519	483	575	822	3
animales,	295	485	333	494	575	822	3
a	341	485	345	494	575	822	3
los	353	485	364	494	575	822	3
cuales	372	485	397	494	575	822	3
les	404	485	415	494	575	822	3
asignaban	423	485	463	494	575	822	3
propiedades	471	485	519	494	575	822	3
curativas.	295	496	334	505	575	822	3
En	336	496	347	505	575	822	3
la	349	496	357	505	575	822	3
actualidad	359	496	400	505	575	822	3
todavía	402	496	432	505	575	822	3
subsisten	434	496	471	505	575	822	3
los	473	496	485	505	575	822	3
tianguis	487	496	519	505	575	822	3
mexicanos	295	507	338	516	575	822	3
y	341	507	346	516	575	822	3
los	350	507	361	516	575	822	3
mercadillos	365	507	411	516	575	822	3
andinos	415	507	446	516	575	822	3
donde	449	507	474	516	575	822	3
se	477	507	486	516	575	822	3
ofrecen	489	507	519	516	575	822	3
este	295	518	311	527	575	822	3
tipo	312	518	328	527	575	822	3
de	329	518	339	527	575	822	3
productos	340	518	380	527	575	822	3
24-28	380	517	390	522	575	822	3
.	390	518	393	527	575	822	3
En	295	540	306	549	575	822	3
Ayabaca	308	540	342	549	575	822	3
(Piura)	345	540	373	549	575	822	3
se	376	540	384	549	575	822	3
ha	387	540	396	549	575	822	3
descubierto	399	540	445	549	575	822	3
una	448	540	462	549	575	822	3
tumba	465	540	490	549	575	822	3
de	493	540	502	549	575	822	3
dos	505	540	519	549	575	822	3
mil	295	551	308	560	575	822	3
años	312	551	330	560	575	822	3
de	334	551	344	560	575	822	3
antiguedad,	347	551	394	560	575	822	3
que	397	551	412	560	575	822	3
contenía	416	551	450	560	575	822	3
los	453	551	465	560	575	822	3
restos	469	551	492	560	575	822	3
de	496	551	505	560	575	822	3
un	509	551	519	560	575	822	3
curandero	295	562	335	572	575	822	3
enterrado	338	562	376	572	575	822	3
con	379	562	393	572	575	822	3
los	396	562	408	572	575	822	3
elementos	410	562	451	572	575	822	3
de	454	562	463	572	575	822	3
su	466	562	475	572	575	822	3
"mesa"	478	562	507	572	575	822	3
de	510	562	519	572	575	822	3
trabajo	295	574	323	583	575	822	3
(piedras,	328	574	363	583	575	822	3
cristales,	368	574	403	583	575	822	3
dientes	409	574	437	583	575	822	3
de	442	574	452	583	575	822	3
puma,	457	574	482	583	575	822	3
conchas	487	574	519	583	575	822	3
marinas,	295	585	329	594	575	822	3
etc.),	332	585	352	594	575	822	3
objetos	354	585	383	594	575	822	3
rituales	385	585	415	594	575	822	3
que	417	585	432	594	575	822	3
no	434	585	444	594	575	822	3
difieren	446	585	477	594	575	822	3
mucho	480	585	507	594	575	822	3
de	510	585	519	594	575	822	3
los	295	596	307	605	575	822	3
usados	311	596	338	605	575	822	3
hoy	342	596	357	605	575	822	3
en	361	596	371	605	575	822	3
día	375	596	387	605	575	822	3
por	391	596	404	605	575	822	3
los	408	596	420	605	575	822	3
curanderos	424	596	468	605	575	822	3
del	472	596	484	605	575	822	3
área;	488	596	508	605	575	822	3
el	512	596	519	605	575	822	3
hallazgo	295	607	329	616	575	822	3
nos	335	607	349	616	575	822	3
indica	355	607	379	616	575	822	3
la	385	607	393	616	575	822	3
continuidad	399	607	446	616	575	822	3
histórica	452	607	486	616	575	822	3
de	492	607	502	616	575	822	3
las	508	607	519	616	575	822	3
prácticas	295	618	331	627	575	822	3
curanderiles	332	618	381	627	575	822	3
del	382	618	395	627	575	822	3
norte	396	618	417	627	575	822	3
peruano	418	618	450	627	575	822	3
29,30	450	617	461	621	575	822	3
.	461	618	463	627	575	822	3
En	295	640	306	649	575	822	3
México	312	640	342	649	575	822	3
y	348	640	353	649	575	822	3
en	359	640	368	649	575	822	3
gran	374	640	391	649	575	822	3
parte	397	640	417	649	575	822	3
de	423	640	432	649	575	822	3
Mesoamérica	438	640	492	649	575	822	3
a	497	640	502	649	575	822	3
los	507	640	519	649	575	822	3
shamanes	295	651	334	660	575	822	3
se	336	651	344	660	575	822	3
les	346	651	357	660	575	822	3
llamaba	358	651	390	660	575	822	3
ticitl	392	651	410	660	575	822	3
o	412	651	417	660	575	822	3
titici	419	651	437	660	575	822	3
(plural	439	651	465	660	575	822	3
de	467	651	476	660	575	822	3
ticitl).	478	651	502	660	575	822	3
Los	504	651	519	660	575	822	3
titici-sacerdotes	295	662	358	671	575	822	3
de	360	662	370	671	575	822	3
Tláloc	371	662	397	671	575	822	3
atendían	399	662	433	671	575	822	3
a	434	662	439	671	575	822	3
los	441	662	452	671	575	822	3
quemados	454	662	495	671	575	822	3
por	497	662	510	671	575	822	3
el	512	662	519	671	575	822	3
rayo,	295	673	315	682	575	822	3
los	319	673	331	682	575	822	3
de	335	673	344	682	575	822	3
Ehécatl	348	673	378	682	575	822	3
a	382	673	386	682	575	822	3
los	390	673	402	682	575	822	3
que	406	673	420	682	575	822	3
padecían	424	673	460	682	575	822	3
enfermedades	463	673	519	682	575	822	3
osteoarticulares,	295	684	360	693	575	822	3
los	363	684	375	693	575	822	3
de	377	684	387	693	575	822	3
Xipe-Tótec	390	684	435	693	575	822	3
a	438	684	442	693	575	822	3
los	445	684	457	693	575	822	3
enfermos	460	684	497	693	575	822	3
de	500	684	509	693	575	822	3
la	512	684	519	693	575	822	3
piel,	295	695	313	704	575	822	3
los	317	695	329	704	575	822	3
de	334	695	343	704	575	822	3
Ixtliton	348	695	378	704	575	822	3
a	383	695	387	704	575	822	3
los	392	695	404	704	575	822	3
niños,	409	695	433	704	575	822	3
los	438	695	449	704	575	822	3
de	454	695	464	704	575	822	3
Tezcatlipoca	469	695	519	704	575	822	3
atendían	295	706	329	715	575	822	3
las	330	706	342	715	575	822	3
epidemias,	343	706	386	715	575	822	3
entre	388	706	408	715	575	822	3
otros	409	706	429	715	575	822	3
31,32	429	706	439	710	575	822	3
.	439	706	442	715	575	822	3
El	295	729	304	738	575	822	3
papiani-panamacani	307	729	388	738	575	822	3
era	391	729	403	738	575	822	3
el	406	729	414	738	575	822	3
herbolario	417	729	458	738	575	822	3
que	461	729	476	738	575	822	3
conseguía	479	729	519	738	575	822	3
las	295	740	306	749	575	822	3
plantas	308	740	336	749	575	822	3
medicinales.	337	740	388	749	575	822	3
Ver	389	740	403	749	575	822	3
Figura	404	740	431	749	575	822	3
4.	432	740	440	749	575	822	3
Acta	392	771	416	781	575	822	3
Med	419	771	441	781	575	822	3
Per	444	771	462	781	575	822	3
29(2)	465	771	491	781	575	822	3
2012	494	771	518	781	575	822	3
Óscar	436	37	456	44	575	822	4
Frisancho	458	37	492	44	575	822	4
Velarde	494	37	519	44	575	822	4
hacía	294	71	315	80	575	822	4
beber	318	71	340	80	575	822	4
a	343	71	348	80	575	822	4
los	351	71	362	80	575	822	4
asistentes.	365	71	406	80	575	822	4
La	409	71	419	80	575	822	4
ceremonia	422	71	464	80	575	822	4
concluía	467	71	501	80	575	822	4
con	504	71	518	80	575	822	4
danzas	294	82	321	92	575	822	4
y	325	82	330	92	575	822	4
"conjuros"	333	82	375	92	575	822	4
de	379	82	388	92	575	822	4
la	392	82	399	92	575	822	4
comunidad	402	82	446	92	575	822	4
alrededor	450	82	488	92	575	822	4
de	491	82	500	92	575	822	4
una	504	82	518	92	575	822	4
hoguera.	294	94	329	103	575	822	4
HECHICERÍA	294	117	361	127	575	822	4
Y	364	117	372	127	575	822	4
ENFERMEDADES	376	117	464	127	575	822	4
FIGURA	72	189	107	197	575	822	4
4.	109	189	116	197	575	822	4
Los	118	189	132	197	575	822	4
shamanes	134	189	172	197	575	822	4
basaban	174	189	206	197	575	822	4
sus	208	189	220	197	575	822	4
augurios	223	189	256	197	575	822	4
y	258	189	263	197	575	822	4
presagios	63	199	99	207	575	822	4
interpretando	102	199	155	207	575	822	4
el	157	199	164	207	575	822	4
movimiento	166	199	211	207	575	822	4
de	214	199	223	207	575	822	4
los	225	199	235	207	575	822	4
astros,	238	199	263	207	575	822	4
el	265	199	271	207	575	822	4
vuelo	56	209	77	217	575	822	4
de	79	209	88	217	575	822	4
las	90	209	101	217	575	822	4
aves,	103	209	122	217	575	822	4
dejando	124	209	155	217	575	822	4
caer	157	209	174	217	575	822	4
granos	176	209	202	217	575	822	4
de	204	209	213	217	575	822	4
maiz,	218	209	239	217	575	822	4
pallares	241	209	271	217	575	822	4
u	273	209	278	217	575	822	4
hojas	56	219	77	227	575	822	4
de	79	219	88	227	575	822	4
coca.	90	219	109	227	575	822	4
La	112	219	122	227	575	822	4
iconografía	124	219	168	227	575	822	4
Mochica	170	219	203	227	575	822	4
(Perú)	205	219	230	227	575	822	4
nos	232	219	245	227	575	822	4
muestra	247	219	279	227	575	822	4
a	75	229	80	237	575	822	4
los	82	229	93	237	575	822	4
sacerdotes	95	229	135	237	575	822	4
con	137	229	151	237	575	822	4
cabezas	153	229	182	237	575	822	4
de	185	229	194	237	575	822	4
animales	196	229	230	237	575	822	4
míticos	232	229	260	237	575	822	4
interpretando	62	239	116	247	575	822	4
a	118	239	122	247	575	822	4
través	125	239	148	247	575	822	4
de	153	239	162	247	575	822	4
los	164	239	174	247	575	822	4
pallares.	177	239	209	247	575	822	4
Dibujo	212	239	238	247	575	822	4
de	240	239	249	247	575	822	4
'Perú	252	239	273	247	575	822	4
Preincaico',	67	249	112	257	575	822	4
J.A.	114	249	129	257	575	822	4
del	132	249	143	257	575	822	4
Busto,	145	249	170	257	575	822	4
Studium	172	249	205	257	575	822	4
S.A.	207	249	223	257	575	822	4
Lima	225	249	246	257	575	822	4
1975.	248	249	268	257	575	822	4
En	55	271	67	280	575	822	4
los	70	271	82	280	575	822	4
pueblos	86	271	117	280	575	822	4
andinos	120	271	151	280	575	822	4
destacaban	155	271	199	280	575	822	4
los	203	271	214	280	575	822	4
Jampicamayos,	218	271	279	280	575	822	4
herbolarios	55	282	100	291	575	822	4
muy	105	282	123	291	575	822	4
selectos,	127	282	162	291	575	822	4
que	166	282	181	291	575	822	4
incluso	185	282	214	291	575	822	4
velaban	219	282	250	291	575	822	4
por	254	282	268	291	575	822	4
la	272	282	279	291	575	822	4
salud	55	293	77	302	575	822	4
del	78	293	90	302	575	822	4
Inca.	92	293	112	302	575	822	4
Los	55	315	70	324	575	822	4
Wirapiricos	73	315	119	324	575	822	4
interpretaban	122	315	174	324	575	822	4
el	177	315	184	324	575	822	4
humo	186	315	209	324	575	822	4
de	211	315	221	324	575	822	4
coca	223	315	241	324	575	822	4
quemada	243	315	279	324	575	822	4
con	55	326	70	335	575	822	4
sebo	74	326	92	335	575	822	4
de	96	326	106	335	575	822	4
llama,	110	326	134	335	575	822	4
los	138	326	150	335	575	822	4
Calparicuc	154	326	197	335	575	822	4
diagnosticaban	201	326	261	335	575	822	4
con	265	326	279	335	575	822	4
vísceras	55	337	88	346	575	822	4
de	92	337	102	346	575	822	4
animales,	106	337	144	346	575	822	4
los	149	337	161	346	575	822	4
Achicoc	165	337	198	346	575	822	4
adivinaban	203	337	246	346	575	822	4
usando	251	337	279	346	575	822	4
maíz	55	348	75	357	575	822	4
y	79	348	84	357	575	822	4
estiércol	88	348	122	357	575	822	4
de	126	348	136	357	575	822	4
camélidos,	140	348	183	357	575	822	4
los	187	348	199	357	575	822	4
Camascas	203	348	243	357	575	822	4
recibían	247	348	279	357	575	822	4
poderes	55	359	87	368	575	822	4
del	88	359	100	368	575	822	4
trueno;	102	359	130	368	575	822	4
los	132	359	144	368	575	822	4
ichuris	145	359	172	368	575	822	4
usaban	174	359	202	368	575	822	4
el	203	359	210	368	575	822	4
ichu	212	359	229	368	575	822	4
(Stipa	231	359	255	368	575	822	4
ichu),	256	359	279	368	575	822	4
grama	55	370	80	380	575	822	4
de	82	370	91	380	575	822	4
la	93	370	100	380	575	822	4
puna,	102	370	124	380	575	822	4
en	125	370	134	380	575	822	4
sus	136	370	149	380	575	822	4
rituales	150	370	180	380	575	822	4
23,24	180	370	190	374	575	822	4
.	190	370	192	380	575	822	4
Los	55	393	71	402	575	822	4
Pacharicuc	78	393	123	402	575	822	4
usaban	131	393	159	402	575	822	4
arañas	167	393	193	402	575	822	4
para	201	393	219	402	575	822	4
predecir	226	393	260	402	575	822	4
los	267	393	279	402	575	822	4
acontecimientos;	55	404	123	413	575	822	4
estos	126	404	146	413	575	822	4
artrópodos	150	404	192	413	575	822	4
están	195	404	216	413	575	822	4
presentes	219	404	256	413	575	822	4
en	260	404	269	413	575	822	4
la	272	404	279	413	575	822	4
iconografía	55	415	101	424	575	822	4
andina	109	415	135	424	575	822	4
prehispánica,	143	415	196	424	575	822	4
incluso	204	415	233	424	575	822	4
han	241	415	255	424	575	822	4
sido	263	415	279	424	575	822	4
representados	55	426	110	435	575	822	4
en	112	426	122	435	575	822	4
los	124	426	135	435	575	822	4
geoglifos	137	426	174	435	575	822	4
gigantes	176	426	210	435	575	822	4
de	211	426	221	435	575	822	4
Nazca	223	426	248	435	575	822	4
y	250	426	255	435	575	822	4
en	256	426	266	435	575	822	4
los	268	426	279	435	575	822	4
frisos	55	437	78	446	575	822	4
de	80	437	90	446	575	822	4
la	93	437	100	446	575	822	4
pirámide	103	437	138	446	575	822	4
de	141	437	150	446	575	822	4
Garagay	153	437	187	446	575	822	4
(Lima,	190	437	217	446	575	822	4
1400	220	437	240	446	575	822	4
a.C.).Los	242	437	279	446	575	822	4
arqueólogos	55	448	104	457	575	822	4
creen	108	448	130	457	575	822	4
que	133	448	148	457	575	822	4
la	151	448	159	457	575	822	4
araña	162	448	184	457	575	822	4
en	188	448	197	457	575	822	4
el	201	448	208	457	575	822	4
antiguo	212	448	242	457	575	822	4
Perú	245	448	264	457	575	822	4
era	267	448	279	457	575	822	4
símbolo	55	459	88	468	575	822	4
de	93	459	102	468	575	822	4
la	107	459	114	468	575	822	4
fertilidad	119	459	156	468	575	822	4
femenina	160	459	198	468	575	822	4
y	203	459	208	468	575	822	4
mensajera	212	459	253	468	575	822	4
de	258	459	267	468	575	822	4
la	272	459	279	468	575	822	4
lluvia	55	470	78	479	575	822	4
23,24	78	469	88	474	575	822	4
.	88	470	91	479	575	822	4
Se	55	492	65	501	575	822	4
llamaba	68	492	99	501	575	822	4
Sirkek	102	492	128	501	575	822	4
al	130	492	137	501	575	822	4
médico	139	492	169	501	575	822	4
dedicado	171	492	207	501	575	822	4
a	209	492	214	501	575	822	4
los	216	492	228	501	575	822	4
tratamientos	230	492	279	501	575	822	4
quirúrgicos,	55	503	103	512	575	822	4
tales	109	503	128	512	575	822	4
como	134	503	156	512	575	822	4
la	162	503	169	512	575	822	4
curación	175	503	209	512	575	822	4
de	215	503	225	512	575	822	4
las	231	503	242	512	575	822	4
heridas,	248	503	279	512	575	822	4
reducción	55	514	95	524	575	822	4
de	99	514	109	524	575	822	4
fracturas,	113	514	151	524	575	822	4
tratamiento	155	514	200	524	575	822	4
de	205	514	214	524	575	822	4
las	219	514	230	524	575	822	4
luxaciones,	234	514	279	524	575	822	4
debridamiento	55	526	113	535	575	822	4
de	115	526	124	535	575	822	4
abscesos	126	526	161	535	575	822	4
y	162	526	167	535	575	822	4
trepanaciones	169	526	224	535	575	822	4
craneanas.	225	526	267	535	575	822	4
Los	294	140	309	149	575	822	4
conquistadores	311	140	371	149	575	822	4
españoles	374	140	413	149	575	822	4
tuvieron	415	140	448	149	575	822	4
mucha	451	140	477	149	575	822	4
dificultad	480	140	518	149	575	822	4
para	294	151	311	160	575	822	4
a	370	151	374	160	575	822	4
los	380	151	392	160	575	822	4
naturales.	398	151	437	160	575	822	4
El	443	151	452	160	575	822	4
conflicto	458	151	493	160	575	822	4
y	500	151	505	160	575	822	4
la	511	151	518	160	575	822	4
resistencia	294	162	336	171	575	822	4
ideológica	340	162	381	171	575	822	4
andina	385	162	412	171	575	822	4
fue	415	162	428	171	575	822	4
notable.	431	162	463	171	575	822	4
Algunos	466	162	500	171	575	822	4
han	504	162	518	171	575	822	4
planteado	294	173	333	182	575	822	4
que	335	173	350	182	575	822	4
la	352	173	360	182	575	822	4
experiencia	362	173	408	182	575	822	4
evangelizadora	411	173	471	182	575	822	4
colonial	474	173	506	182	575	822	4
en	508	173	518	182	575	822	4
realidad	294	184	326	193	575	822	4
creó	333	184	350	193	575	822	4
un	357	184	367	193	575	822	4
"catolicismo	373	184	423	193	575	822	4
indigenizado"	430	184	486	193	575	822	4
o	492	184	497	193	575	822	4
una	504	184	518	193	575	822	4
"religión	294	195	329	205	575	822	4
indígena	331	195	365	205	575	822	4
cristianizada".	367	195	424	205	575	822	4
La	294	218	305	227	575	822	4
resistencia	312	218	354	227	575	822	4
cultural	362	218	392	227	575	822	4
impidió	400	218	431	227	575	822	4
que	438	218	453	227	575	822	4
las	460	218	471	227	575	822	4
campañas	479	218	518	227	575	822	4
"extirpadoras	294	229	348	238	575	822	4
de	351	229	361	238	575	822	4
idolatrías"	364	229	405	238	575	822	4
lograran	409	229	442	238	575	822	4
su	446	229	455	238	575	822	4
objetivo.	458	229	493	238	575	822	4
Éstas	497	229	518	238	575	822	4
acciones	294	240	330	249	575	822	4
se	338	240	347	249	575	822	4
vieron	354	240	381	249	575	822	4
limitadas	389	240	428	249	575	822	4
por	435	240	449	249	575	822	4
las	457	240	469	249	575	822	4
distancias	476	240	518	249	575	822	4
geográficas	294	251	340	260	575	822	4
y	342	251	347	260	575	822	4
su	348	251	357	260	575	822	4
acción	359	251	385	260	575	822	4
discontinua	386	251	432	260	575	822	4
en	434	251	443	260	575	822	4
el	445	251	452	260	575	822	4
tiempo;	453	251	484	260	575	822	4
además,	486	251	518	260	575	822	4
no	294	262	304	271	575	822	4
contaban	306	262	342	271	575	822	4
con	344	262	359	271	575	822	4
la	361	262	368	271	575	822	4
aprobación	370	262	414	271	575	822	4
unánime	416	262	451	271	575	822	4
de	453	262	462	271	575	822	4
la	464	262	471	271	575	822	4
iglesia.	473	262	502	271	575	822	4
En	507	262	518	271	575	822	4
esta	294	273	310	282	575	822	4
campañas	318	273	358	282	575	822	4
se	366	273	374	282	575	822	4
saquearon	382	273	424	282	575	822	4
importantes	432	273	480	282	575	822	4
centros	488	273	518	282	575	822	4
ceremoniales	294	284	347	293	575	822	4
(huacas	352	284	383	293	575	822	4
y	388	284	393	293	575	822	4
santuarios)	398	284	442	293	575	822	4
y	447	284	452	293	575	822	4
se	457	284	466	293	575	822	4
destruyeron	471	284	518	293	575	822	4
objetos	294	295	323	304	575	822	4
de	330	295	340	304	575	822	4
culto;	347	295	369	304	575	822	4
asimismo	377	295	415	304	575	822	4
se	422	295	430	304	575	822	4
persiguieron	438	295	488	304	575	822	4
a	495	295	499	304	575	822	4
los	506	295	518	304	575	822	4
shamanes	294	306	336	315	575	822	4
acusándolos	344	306	397	315	575	822	4
de	405	306	415	315	575	822	4
brujos	423	306	450	315	575	822	4
o	458	306	463	315	575	822	4
hechiceros	471	306	518	315	575	822	4
practicantes	294	317	342	326	575	822	4
de	343	317	353	326	575	822	4
actos	354	317	375	326	575	822	4
¨satánicos¨	376	317	420	326	575	822	4
o	421	317	426	326	575	822	4
¨diabólicos¨.	428	317	478	326	575	822	4
Magia,	294	339	322	348	575	822	4
brujería	328	339	359	348	575	822	4
y	366	339	371	348	575	822	4
hechicería	377	339	418	348	575	822	4
son	424	339	438	348	575	822	4
palabras	444	339	477	348	575	822	4
que	483	339	498	348	575	822	4
son	504	339	518	348	575	822	4
necesarias	294	350	335	360	575	822	4
definirlas;	338	350	379	360	575	822	4
así,	381	350	395	360	575	822	4
magia	398	350	422	360	575	822	4
se	425	350	434	360	575	822	4
refiere	437	350	463	360	575	822	4
al	466	350	473	360	575	822	4
sistema	476	350	506	360	575	822	4
de	509	350	518	360	575	822	4
creencias	294	362	331	371	575	822	4
y	333	362	338	371	575	822	4
prácticas	340	362	376	371	575	822	4
rituales	377	362	407	371	575	822	4
que	409	362	423	371	575	822	4
actúan	425	362	451	371	575	822	4
a	453	362	457	371	575	822	4
distancia	459	362	495	371	575	822	4
y	497	362	502	371	575	822	4
que	504	362	518	371	575	822	4
influyen	294	373	327	382	575	822	4
sobre	333	373	355	382	575	822	4
los	361	373	373	382	575	822	4
fenómenos	379	373	422	382	575	822	4
naturales;	428	373	467	382	575	822	4
en	473	373	483	382	575	822	4
cambio	489	373	518	382	575	822	4
hechicería	294	384	335	393	575	822	4
y	337	384	342	393	575	822	4
brujería	345	384	376	393	575	822	4
son	378	384	392	393	575	822	4
poderes	394	384	425	393	575	822	4
para	428	384	445	393	575	822	4
"dañar"	447	384	477	393	575	822	4
o	480	384	485	393	575	822	4
hacer	487	384	509	393	575	822	4
el	511	384	518	393	575	822	4
mal	294	395	309	404	575	822	4
a	311	395	315	404	575	822	4
otras	316	395	336	404	575	822	4
personas.	337	395	375	404	575	822	4
Los	294	417	309	426	575	822	4
andinos	314	417	346	426	575	822	4
prehispánicos	351	417	406	426	575	822	4
también	411	417	443	426	575	822	4
relacionaban	449	417	500	426	575	822	4
sus	505	417	518	426	575	822	4
enfermedades	294	428	350	437	575	822	4
con	352	428	366	437	575	822	4
la	368	428	375	437	575	822	4
maledicencia	377	428	430	437	575	822	4
de	432	428	442	437	575	822	4
los	444	428	455	437	575	822	4
brujos	458	428	483	437	575	822	4
(Laikas)	485	428	518	437	575	822	4
(Ver	294	439	311	448	575	822	4
Figura	314	439	341	448	575	822	4
5)	344	439	352	448	575	822	4
incitados	355	439	391	448	575	822	4
por	395	439	408	448	575	822	4
sus	411	439	424	448	575	822	4
enemigos;	427	439	468	448	575	822	4
las	471	439	483	448	575	822	4
lesiones	486	439	518	448	575	822	4
hipocrómicas	294	450	348	459	575	822	4
de	350	450	360	459	575	822	4
la	362	450	370	459	575	822	4
piel	372	450	387	459	575	822	4
(Khara),	390	450	423	459	575	822	4
anorexia,	426	450	463	459	575	822	4
caquexia	465	450	501	459	575	822	4
y	503	450	508	459	575	822	4
la	511	450	518	459	575	822	4
impotencia	294	461	338	470	575	822	4
sexual	346	461	371	470	575	822	4
eran	378	461	395	470	575	822	4
atribuidas	403	461	442	470	575	822	4
a	449	461	453	470	575	822	4
estos	461	461	481	470	575	822	4
sujetos.	488	461	518	470	575	822	4
Guamán	294	472	328	481	575	822	4
Poma	332	472	355	481	575	822	4
de	359	472	369	481	575	822	4
Ayala	372	472	395	481	575	822	4
ha	399	472	409	481	575	822	4
descrito	413	472	445	481	575	822	4
con	449	472	463	481	575	822	4
detalle	468	472	494	481	575	822	4
estas	499	472	518	481	575	822	4
prácticas	294	483	330	492	575	822	4
de	333	483	343	492	575	822	4
los	346	483	358	492	575	822	4
hechiceros	361	483	404	492	575	822	4
que	407	483	422	492	575	822	4
hacían	425	483	452	492	575	822	4
daño	455	483	474	492	575	822	4
utilizando	478	483	518	492	575	822	4
sustancias	294	494	335	504	575	822	4
tóxicas	336	494	364	504	575	822	4
o	366	494	371	504	575	822	4
ponzoñosas.	372	494	422	504	575	822	4
Los	55	548	70	557	575	822	4
tupi-guaraniés	73	548	130	557	575	822	4
llamaban	133	548	170	557	575	822	4
payé	172	548	191	557	575	822	4
al	194	548	201	557	575	822	4
hechicero	203	548	242	557	575	822	4
causante	245	548	279	557	575	822	4
de	55	559	65	568	575	822	4
las	71	559	82	568	575	822	4
desgracias	87	559	129	568	575	822	4
y	135	559	140	568	575	822	4
enfermedades,	146	559	204	568	575	822	4
en	209	559	219	568	575	822	4
Venezuela	224	559	265	568	575	822	4
se	271	559	279	568	575	822	4
llamaban	55	570	92	579	575	822	4
boratios;	97	570	132	579	575	822	4
en	137	570	146	579	575	822	4
Chile	151	570	172	579	575	822	4
llamaban	183	570	220	579	575	822	4
machis	224	570	253	579	575	822	4
a	257	570	262	579	575	822	4
sus	267	570	279	579	575	822	4
hechiceros,	55	581	101	590	575	822	4
cuyos	104	581	127	590	575	822	4
procedimientos	130	581	191	590	575	822	4
eran	194	581	211	590	575	822	4
iguales	214	581	243	590	575	822	4
a	245	581	250	590	575	822	4
los	253	581	264	590	575	822	4
del	267	581	279	590	575	822	4
payé	55	592	74	601	575	822	4
23,24	74	591	84	595	575	822	4
.	84	592	87	601	575	822	4
Los	55	614	70	623	575	822	4
Onas	73	614	94	623	575	822	4
de	97	614	106	623	575	822	4
la	109	614	116	623	575	822	4
tierra	119	614	140	623	575	822	4
del	143	614	156	623	575	822	4
fuego,	158	614	184	623	575	822	4
la	187	614	194	623	575	822	4
zona	197	614	216	623	575	822	4
más	219	614	235	623	575	822	4
austral	238	614	264	623	575	822	4
del	267	614	279	623	575	822	4
continente	55	625	97	634	575	822	4
americano,	102	625	146	634	575	822	4
eran	150	625	167	634	575	822	4
tribus	172	625	195	634	575	822	4
nómadas,	199	625	237	634	575	822	4
tenían	242	625	266	634	575	822	4
su	270	625	279	634	575	822	4
shamán,	55	636	88	645	575	822	4
llamado	92	636	124	645	575	822	4
Kon	127	636	144	645	575	822	4
que	148	636	162	645	575	822	4
utilizaba	165	636	200	645	575	822	4
los	203	636	215	645	575	822	4
procedimientos	218	636	279	645	575	822	4
más	55	647	72	656	575	822	4
simples,	73	647	106	656	575	822	4
como	108	647	131	656	575	822	4
son	132	647	146	656	575	822	4
las	148	647	159	656	575	822	4
chupadas,	161	647	201	656	575	822	4
masajes	216	647	248	656	575	822	4
y	250	647	255	656	575	822	4
el	256	647	264	656	575	822	4
uso	265	647	279	656	575	822	4
de	55	658	65	667	575	822	4
hierbas	66	658	95	667	575	822	4
23,24	95	658	105	662	575	822	4
.	105	658	108	667	575	822	4
Los	55	681	70	690	575	822	4
indios	72	681	96	690	575	822	4
Navajos	98	681	131	690	575	822	4
de	132	681	142	690	575	822	4
Norteamérica	143	681	198	690	575	822	4
reunían	199	681	229	690	575	822	4
al	231	681	238	690	575	822	4
enfermo	240	681	273	690	575	822	4
y	274	681	279	690	575	822	4
sus	55	692	68	701	575	822	4
familiares	70	692	110	701	575	822	4
en	112	692	122	701	575	822	4
una	123	692	138	701	575	822	4
choza,	143	692	169	701	575	822	4
al	171	692	178	701	575	822	4
centro	180	692	205	701	575	822	4
de	207	692	216	701	575	822	4
la	218	692	225	701	575	822	4
cual	227	692	244	701	575	822	4
sobre	246	692	267	701	575	822	4
un	269	692	279	701	575	822	4
manto	55	703	80	712	575	822	4
de	85	703	94	712	575	822	4
arena	98	703	120	712	575	822	4
hacían	124	703	150	712	575	822	4
dibujos	155	703	184	712	575	822	4
representativos	188	703	249	712	575	822	4
de	253	703	262	712	575	822	4
sus	267	703	279	712	575	822	4
divinidades	55	714	102	723	575	822	4
28	102	713	106	717	575	822	4
.	106	714	109	723	575	822	4
El	55	736	64	745	575	822	4
paciente	68	736	101	745	575	822	4
era	105	736	117	745	575	822	4
sentado	121	736	152	745	575	822	4
sobre	156	736	177	745	575	822	4
el	181	736	188	745	575	822	4
manto	192	736	217	745	575	822	4
y	221	736	226	745	575	822	4
el	230	736	237	745	575	822	4
hechicero	241	736	279	745	575	822	4
iniciaba	55	747	87	756	575	822	4
el	89	747	96	756	575	822	4
ritual	98	747	119	756	575	822	4
haciendo	120	747	157	756	575	822	4
aspersiones	158	747	204	756	575	822	4
con	206	747	220	756	575	822	4
un	222	747	232	756	575	822	4
brebaje	234	747	263	756	575	822	4
que	265	747	279	756	575	822	4
124	57	771	75	781	575	822	4
FIGURA	315	635	351	643	575	822	4
5.	353	635	359	643	575	822	4
Los	362	635	376	643	575	822	4
andinos	378	635	408	643	575	822	4
prehispánicos	410	635	463	643	575	822	4
también	465	635	497	643	575	822	4
relacionaban	296	645	345	653	575	822	4
sus	348	645	360	653	575	822	4
enfermedades	362	645	415	653	575	822	4
con	418	645	431	653	575	822	4
la	433	645	440	653	575	822	4
maledicencia	443	645	493	653	575	822	4
de	495	645	504	653	575	822	4
los	506	645	517	653	575	822	4
brujos	305	655	330	663	575	822	4
(Laikas)	332	655	364	663	575	822	4
incitados	366	655	401	663	575	822	4
por	403	655	417	663	575	822	4
sus	419	655	431	663	575	822	4
enemigos;	433	655	471	663	575	822	4
Guamán	474	655	507	663	575	822	4
Poma	303	665	325	673	575	822	4
de	327	665	336	673	575	822	4
Ayala	338	665	360	673	575	822	4
ha	362	665	372	673	575	822	4
descrito	374	665	404	673	575	822	4
con	407	665	420	673	575	822	4
detalle	422	665	448	673	575	822	4
las	450	665	461	673	575	822	4
prácticas	463	665	498	673	575	822	4
de	500	665	509	673	575	822	4
estos	300	675	319	683	575	822	4
"hechiceros".	321	675	374	683	575	822	4
Dibujos	376	675	406	683	575	822	4
de	408	675	417	683	575	822	4
Guamán	419	675	453	683	575	822	4
Poma	455	675	477	683	575	822	4
de	479	675	488	683	575	822	4
Ayala	490	675	512	683	575	822	4
(siglo	384	685	404	693	575	822	4
XVI).	407	685	428	693	575	822	4
Los	294	705	309	714	575	822	4
brujos	311	705	336	714	575	822	4
andinos	337	705	369	714	575	822	4
preparaban	370	705	415	714	575	822	4
muñecos	416	705	452	714	575	822	4
de	454	705	463	714	575	822	4
sebo	465	705	483	714	575	822	4
de	485	705	494	714	575	822	4
llama	496	705	518	714	575	822	4
a	294	716	298	725	575	822	4
los	304	716	316	725	575	822	4
que	321	716	335	725	575	822	4
les	341	716	352	725	575	822	4
añadían	357	716	388	725	575	822	4
algún	394	716	416	725	575	822	4
efecto	421	716	446	725	575	822	4
personal	451	716	485	725	575	822	4
de	490	716	500	725	575	822	4
sus	505	716	518	725	575	822	4
víctimas	294	727	328	736	575	822	4
(pelos,	333	727	360	736	575	822	4
uñas,	364	727	385	736	575	822	4
sangre	390	727	416	736	575	822	4
o	421	727	426	736	575	822	4
restos	430	727	454	736	575	822	4
de	459	727	468	736	575	822	4
prendas	473	727	504	736	575	822	4
de	509	727	518	736	575	822	4
vestir);	294	738	322	747	575	822	4
en	327	738	337	747	575	822	4
sus	342	738	354	747	575	822	4
ritos	359	738	377	747	575	822	4
invocaban	382	738	423	747	575	822	4
al	428	738	435	747	575	822	4
camaquen	440	738	481	747	575	822	4
o	486	738	491	747	575	822	4
upani	496	738	518	747	575	822	4
(alma)	294	749	320	758	575	822	4
de	323	749	332	758	575	822	4
sus	334	749	347	758	575	822	4
víctimas	350	749	383	758	575	822	4
y	386	749	391	758	575	822	4
al	393	749	401	758	575	822	4
mismo	403	749	430	758	575	822	4
tiempo	433	749	460	758	575	822	4
punzaban	463	749	501	758	575	822	4
con	504	749	518	758	575	822	4
Acta	392	771	416	781	575	822	4
Med	419	771	441	781	575	822	4
Per	444	771	462	781	575	822	4
29(2)	465	771	491	781	575	822	4
2012	494	771	518	781	575	822	4
Concepción	275	38	315	45	575	822	5
mágico-religiosa	317	38	372	45	575	822	5
de	374	38	381	45	575	822	5
la	383	38	389	45	575	822	5
Medicina	391	38	423	45	575	822	5
en	425	38	433	45	575	822	5
la	435	38	441	45	575	822	5
América	442	38	470	45	575	822	5
Prehispánica	472	38	516	45	575	822	5
espinas	57	74	86	83	575	822	5
de	89	74	99	83	575	822	5
cactus	102	74	127	83	575	822	5
a	130	74	134	83	575	822	5
los	137	74	149	83	575	822	5
muñecos	152	74	187	83	575	822	5
que	190	74	205	83	575	822	5
los	208	74	220	83	575	822	5
representaban.	223	74	281	83	575	822	5
En	57	85	68	94	575	822	5
algunas	73	85	103	94	575	822	5
oportunidades	108	85	164	94	575	822	5
quemaban	169	85	210	94	575	822	5
al	215	85	222	94	575	822	5
muñeco	227	85	259	94	575	822	5
para	263	85	281	94	575	822	5
¨quemarles	57	96	101	105	575	822	5
el	103	96	110	105	575	822	5
alma¨	111	96	134	105	575	822	5
o	136	96	141	105	575	822	5
inducirles	142	96	182	105	575	822	5
más	183	96	199	105	575	822	5
desgracias.	201	96	245	105	575	822	5
que	295	75	309	84	575	822	5
morían	311	75	339	84	575	822	5
durante	341	75	371	84	575	822	5
el	373	75	380	84	575	822	5
parto	382	75	403	84	575	822	5
se	404	75	413	84	575	822	5
dirigían	415	75	446	84	575	822	5
a	448	75	452	84	575	822	5
uno	454	75	469	84	575	822	5
de	471	75	480	84	575	822	5
los	482	75	494	84	575	822	5
cielos	495	75	519	84	575	822	5
superiores:	295	86	339	95	575	822	5
al	340	86	347	95	575	822	5
Tlalocan,	349	86	386	95	575	822	5
donde	388	86	412	95	575	822	5
pernoctaban	414	86	463	95	575	822	5
los	464	86	476	95	575	822	5
dioses.	477	86	505	95	575	822	5
Los	57	118	72	127	575	822	5
nahuas	74	118	102	127	575	822	5
creían	104	118	129	127	575	822	5
en	131	118	140	127	575	822	5
tres	143	118	157	127	575	822	5
principios	159	118	199	127	575	822	5
anímicos:	202	118	241	127	575	822	5
el	243	118	250	127	575	822	5
tonalli,	253	118	281	127	575	822	5
el	57	129	64	138	575	822	5
teyolía	66	129	93	138	575	822	5
y	95	129	100	138	575	822	5
el	101	129	109	138	575	822	5
íhiyotl,	111	129	139	138	575	822	5
localizados	141	129	186	138	575	822	5
en	188	129	197	138	575	822	5
el	199	129	206	138	575	822	5
cerebro,	208	129	240	138	575	822	5
corazón	242	129	274	138	575	822	5
y	276	129	281	138	575	822	5
el	57	140	64	149	575	822	5
hígado	69	140	96	149	575	822	5
respectivamente,	101	140	169	149	575	822	5
cualquiera	174	140	215	149	575	822	5
de	220	140	230	149	575	822	5
ellos	235	140	253	149	575	822	5
podía	258	140	281	149	575	822	5
alterarse.	57	151	93	160	575	822	5
El	96	151	105	160	575	822	5
alma	108	151	127	160	575	822	5
que	131	151	145	160	575	822	5
salía	148	151	166	160	575	822	5
del	169	151	182	160	575	822	5
"susto"	185	151	213	160	575	822	5
era	216	151	229	160	575	822	5
el	232	151	239	160	575	822	5
tonalli;	242	151	270	160	575	822	5
el	273	151	281	160	575	822	5
teyolía	57	162	84	171	575	822	5
podía	85	162	108	171	575	822	5
ser	109	162	121	171	575	822	5
oprimido,	122	162	161	171	575	822	5
volteado	163	162	197	171	575	822	5
o	199	162	204	171	575	822	5
devorado	205	162	243	171	575	822	5
15,18,22	243	162	258	166	575	822	5
.	258	162	261	171	575	822	5
Permanecer	295	108	342	117	575	822	5
en	347	108	356	117	575	822	5
el	361	108	369	117	575	822	5
Uku	374	108	391	117	575	822	5
Pacha	396	108	420	117	575	822	5
andino	425	108	452	117	575	822	5
(hábitat	457	108	488	117	575	822	5
de	493	108	502	117	575	822	5
los	507	108	519	117	575	822	5
"gentiles"	295	119	334	128	575	822	5
o	339	119	344	128	575	822	5
muertos)	349	119	384	128	575	822	5
implicaba	389	119	429	128	575	822	5
mantener	434	119	471	128	575	822	5
el	476	119	483	128	575	822	5
cadáver	488	119	519	128	575	822	5
"completo",	295	130	344	139	575	822	5
nada	351	130	370	139	575	822	5
los	378	130	390	139	575	822	5
aterraba	398	130	430	139	575	822	5
tanto	438	130	458	139	575	822	5
como	466	130	489	139	575	822	5
morir	496	130	519	139	575	822	5
quemados	295	141	335	150	575	822	5
o	342	141	347	150	575	822	5
descuartizados.	354	141	415	150	575	822	5
En	422	141	433	150	575	822	5
sus	440	141	453	150	575	822	5
enterramientos	459	141	519	150	575	822	5
protegían	295	152	333	161	575	822	5
al	337	152	345	161	575	822	5
cadáver	350	152	381	161	575	822	5
con	386	152	400	161	575	822	5
atuendos	405	152	440	161	575	822	5
y	445	152	450	161	575	822	5
telares,	455	152	484	161	575	822	5
además	489	152	519	161	575	822	5
preferían	295	163	331	172	575	822	5
que	333	163	348	172	575	822	5
estuviese	350	163	387	172	575	822	5
"libre"	389	163	416	172	575	822	5
de	418	163	428	172	575	822	5
la	430	163	438	172	575	822	5
presión	440	163	470	172	575	822	5
de	472	163	482	172	575	822	5
la	484	163	491	172	575	822	5
tierra	498	163	519	172	575	822	5
en	295	174	304	183	575	822	5
cuevas,	306	174	335	183	575	822	5
bóvedas	337	174	370	183	575	822	5
o	371	174	376	183	575	822	5
necrópolis.	378	174	422	183	575	822	5
En	57	184	68	194	575	822	5
México	70	184	100	194	575	822	5
se	102	184	111	194	575	822	5
asumía	113	184	141	194	575	822	5
que	143	184	158	194	575	822	5
el	160	184	167	194	575	822	5
tlacatecolotl	169	184	218	194	575	822	5
"hombre	220	184	254	194	575	822	5
búho"	257	184	281	194	575	822	5
se	57	195	65	205	575	822	5
podía	71	195	93	205	575	822	5
transformar	99	195	146	205	575	822	5
en	151	195	161	205	575	822	5
cualquier	167	195	204	205	575	822	5
animal	210	195	237	205	575	822	5
maléfico;	243	195	281	205	575	822	5
además,	57	207	89	216	575	822	5
al	96	207	103	216	575	822	5
quemar	110	207	140	216	575	822	5
figuras	147	207	175	216	575	822	5
de	182	207	191	216	575	822	5
madera	198	207	228	216	575	822	5
causaba	235	207	266	216	575	822	5
el	273	207	281	216	575	822	5
quebranto	57	218	97	227	575	822	5
de	101	218	111	227	575	822	5
sus	115	218	128	227	575	822	5
víctimas;	133	218	169	227	575	822	5
asimismo,	174	218	215	227	575	822	5
eran	219	218	237	227	575	822	5
chamanes	241	218	281	227	575	822	5
náhuatl	57	229	86	238	575	822	5
siniestros	89	229	127	238	575	822	5
el	130	229	137	238	575	822	5
teyolloquani	140	229	190	238	575	822	5
"comecorazones"	193	229	263	238	575	822	5
y	265	229	270	238	575	822	5
el	273	229	281	238	575	822	5
teyollopachoanime	57	240	133	249	575	822	5
"oprime	134	240	167	249	575	822	5
corazones”	168	240	213	249	575	822	5
15,18,22	213	239	228	243	575	822	5
.	228	240	231	249	575	822	5
También	57	262	97	271	575	822	5
existieron	105	262	152	271	575	822	5
hechiceros	161	262	211	271	575	822	5
con	220	262	236	271	575	822	5
poderes	244	262	281	271	575	822	5
extraordinarios	57	273	117	282	575	822	5
que	123	273	138	282	575	822	5
podían	144	273	171	282	575	822	5
contrarrestar	178	273	228	282	575	822	5
los	234	273	246	282	575	822	5
efectos	252	273	281	282	575	822	5
maléficos.	57	284	98	293	575	822	5
Las	103	284	118	293	575	822	5
hechiceros	123	284	166	293	575	822	5
pieles	171	284	194	293	575	822	5
rojas	200	284	219	293	575	822	5
cubiertos	224	284	261	293	575	822	5
con	266	284	281	293	575	822	5
pieles	57	295	80	304	575	822	5
de	84	295	93	304	575	822	5
animales	97	295	133	304	575	822	5
al	137	295	144	304	575	822	5
son	148	295	162	304	575	822	5
de	166	295	175	304	575	822	5
danzas	179	295	207	304	575	822	5
y	210	295	215	304	575	822	5
cánticos	219	295	252	304	575	822	5
creían	256	295	281	304	575	822	5
exorcizar	57	306	94	315	575	822	5
a	100	306	104	315	575	822	5
los	110	306	122	315	575	822	5
malos	127	306	151	315	575	822	5
espíritus.	157	306	193	315	575	822	5
En	199	306	210	315	575	822	5
Sudamérica	216	306	263	315	575	822	5
los	269	306	281	315	575	822	5
shamanes	57	317	97	326	575	822	5
¨chupadores¨	104	317	158	326	575	822	5
succionaban	166	317	217	326	575	822	5
a	224	317	229	326	575	822	5
los	236	317	248	326	575	822	5
malos	256	317	281	326	575	822	5
espíritus.	57	328	93	337	575	822	5
EL	57	352	70	362	575	822	5
CULTO	71	352	107	362	575	822	5
A	108	352	116	362	575	822	5
LOS	117	352	138	362	575	822	5
MUERTOS	139	352	191	362	575	822	5
La	57	376	67	385	575	822	5
concepción	69	376	114	385	575	822	5
dualista	116	376	147	385	575	822	5
del	149	376	161	385	575	822	5
cuerpo	162	376	190	385	575	822	5
y	191	376	196	385	575	822	5
el	198	376	205	385	575	822	5
alma	206	376	226	385	575	822	5
es	227	376	236	385	575	822	5
universal	237	376	274	385	575	822	5
y	276	376	281	385	575	822	5
milenaria,	57	387	97	396	575	822	5
en	100	387	109	396	575	822	5
los	112	387	123	396	575	822	5
pueblos	126	387	157	396	575	822	5
precolombinos	160	387	219	396	575	822	5
se	222	387	230	396	575	822	5
consideraba	233	387	281	396	575	822	5
al	57	398	64	407	575	822	5
cuerpo	65	398	93	407	575	822	5
como	94	398	116	407	575	822	5
un	118	398	128	407	575	822	5
receptáculo	129	398	175	407	575	822	5
provisional	177	398	222	407	575	822	5
del	223	398	236	407	575	822	5
espíritu.	237	398	270	407	575	822	5
Su	57	420	67	429	575	822	5
concepción	69	420	114	429	575	822	5
cosmogónica	116	420	169	429	575	822	5
les	170	420	181	429	575	822	5
aseguraba	183	420	223	429	575	822	5
que	224	420	239	429	575	822	5
el	240	420	248	429	575	822	5
sol	249	420	261	429	575	822	5
salía	262	420	281	429	575	822	5
por	57	431	70	440	575	822	5
el	72	431	79	440	575	822	5
oriente	81	431	109	440	575	822	5
y	111	431	116	440	575	822	5
después	118	431	149	440	575	822	5
de	151	431	161	440	575	822	5
iluminar	163	431	197	440	575	822	5
el	198	431	206	440	575	822	5
mundo	208	431	235	440	575	822	5
terrenal,	237	431	270	440	575	822	5
se	272	431	281	440	575	822	5
metía	57	442	79	452	575	822	5
debajo	82	442	109	452	575	822	5
del	112	442	124	452	575	822	5
mar	128	442	143	452	575	822	5
para	147	442	164	452	575	822	5
iluminar	167	442	201	452	575	822	5
el	204	442	212	452	575	822	5
mundo	215	442	243	452	575	822	5
de	246	442	256	452	575	822	5
abajo	259	442	281	452	575	822	5
(Uku	57	454	77	463	575	822	5
Pacha).	79	454	108	463	575	822	5
La	59	476	69	485	575	822	5
muerte	72	476	99	485	575	822	5
era	102	476	114	485	575	822	5
considerada	116	476	164	485	575	822	5
como	166	476	188	485	575	822	5
una	190	476	205	485	575	822	5
circunstancia	207	476	260	485	575	822	5
en	262	476	271	485	575	822	5
el	273	476	281	485	575	822	5
que	57	487	71	496	575	822	5
uno	73	487	88	496	575	822	5
se	90	487	99	496	575	822	5
trasladaba	101	487	141	496	575	822	5
a	143	487	148	496	575	822	5
un	150	487	160	496	575	822	5
mundo	162	487	189	496	575	822	5
diferente,	191	487	230	496	575	822	5
se	232	487	240	496	575	822	5
pasaba	242	487	269	496	575	822	5
de	271	487	281	496	575	822	5
una	57	498	71	507	575	822	5
vida	77	498	94	507	575	822	5
a	100	498	105	507	575	822	5
otra.	111	498	129	507	575	822	5
La	135	498	145	507	575	822	5
necesidad	152	498	191	507	575	822	5
de	197	498	206	507	575	822	5
una	212	498	227	507	575	822	5
vida	233	498	250	507	575	822	5
eterna	256	498	281	507	575	822	5
venturosa,	57	509	98	518	575	822	5
implicaba	102	509	142	518	575	822	5
llevar	146	509	169	518	575	822	5
objetos,	173	509	204	518	575	822	5
alimentos	208	509	247	518	575	822	5
y	251	509	256	518	575	822	5
otros	261	509	281	518	575	822	5
accesorios,	57	520	101	529	575	822	5
incluso	110	520	139	529	575	822	5
-si	143	520	153	529	575	822	5
era	157	520	170	529	575	822	5
noble-	174	520	199	529	575	822	5
acompañado	203	520	254	529	575	822	5
de	258	520	268	529	575	822	5
su	272	520	281	529	575	822	5
séquito	57	531	86	540	575	822	5
mas	87	531	103	540	575	822	5
íntimo.	105	531	133	540	575	822	5
El	57	553	66	562	575	822	5
fraile	68	553	89	562	575	822	5
franciscano	92	553	138	562	575	822	5
Bernardino	141	553	186	562	575	822	5
de	189	553	198	562	575	822	5
Sahagún	201	553	236	562	575	822	5
escribió	238	553	270	562	575	822	5
lo	273	553	281	562	575	822	5
siguiente	57	564	93	573	575	822	5
respecto	98	564	131	573	575	822	5
al	137	564	144	573	575	822	5
significado	149	564	193	573	575	822	5
de	199	564	208	573	575	822	5
la	213	564	221	573	575	822	5
muerte	226	564	253	573	575	822	5
en	259	564	268	573	575	822	5
el	273	564	281	573	575	822	5
México	57	575	87	584	575	822	5
antiguo	92	575	122	584	575	822	5
(Historia	126	575	162	584	575	822	5
General	166	575	198	584	575	822	5
de	202	575	211	584	575	822	5
las	216	575	227	584	575	822	5
Cosas	231	575	255	584	575	822	5
de	260	575	269	584	575	822	5
la	273	575	281	584	575	822	5
Nueva	57	586	83	596	575	822	5
España):"Decían	86	586	153	596	575	822	5
los	156	586	167	596	575	822	5
dioses	170	586	195	596	575	822	5
antiguos	198	586	232	596	575	822	5
que	235	586	249	596	575	822	5
cuando	252	586	281	596	575	822	5
morían	57	598	85	607	575	822	5
los	90	598	101	607	575	822	5
hombres	106	598	141	607	575	822	5
no	145	598	155	607	575	822	5
perecían,	160	598	197	607	575	822	5
sino	201	598	218	607	575	822	5
que	223	598	237	607	575	822	5
de	242	598	251	607	575	822	5
nuevo	256	598	281	607	575	822	5
comenzaban	57	609	107	618	575	822	5
a	108	609	113	618	575	822	5
vivir".	114	609	140	618	575	822	5
Los	57	631	72	640	575	822	5
pueblos	74	631	105	640	575	822	5
mesoamericanos	107	631	174	640	575	822	5
concebían	176	631	217	640	575	822	5
la	219	631	226	640	575	822	5
existencia	229	631	269	640	575	822	5
de	271	631	281	640	575	822	5
varios	57	642	81	651	575	822	5
mundos	84	642	115	651	575	822	5
subterráneos.	118	642	171	651	575	822	5
En	177	642	189	651	575	822	5
el	191	642	198	651	575	822	5
mundo	201	642	229	651	575	822	5
subterráneo,	231	642	281	651	575	822	5
para	57	653	74	662	575	822	5
llegar	77	653	99	662	575	822	5
al	102	653	109	662	575	822	5
Mictlán	112	653	143	662	575	822	5
azteca,	146	653	173	662	575	822	5
las	176	653	187	662	575	822	5
almas	190	653	213	662	575	822	5
comunes	216	653	251	662	575	822	5
debían	254	653	281	662	575	822	5
realizar	57	664	87	673	575	822	5
un	91	664	101	673	575	822	5
viaje	106	664	125	673	575	822	5
de	130	664	139	673	575	822	5
cuatro	144	664	169	673	575	822	5
días	173	664	189	673	575	822	5
sometidos	194	664	234	673	575	822	5
a	239	664	243	673	575	822	5
diversas	248	664	281	673	575	822	5
pruebas,	57	675	90	684	575	822	5
tales	93	675	111	684	575	822	5
como	114	675	136	684	575	822	5
pasar	139	675	160	684	575	822	5
entre	163	675	183	684	575	822	5
serpientes	186	675	226	684	575	822	5
y	229	675	234	684	575	822	5
cocodrilos,	236	675	281	684	575	822	5
cruzar	57	686	82	695	575	822	5
un	86	686	96	695	575	822	5
río	101	686	112	695	575	822	5
sobre	117	686	138	695	575	822	5
el	143	686	150	695	575	822	5
lomo	155	686	175	695	575	822	5
de	180	686	189	695	575	822	5
un	194	686	204	695	575	822	5
can	208	686	222	695	575	822	5
rojo;	227	686	246	695	575	822	5
al	250	686	258	695	575	822	5
final	262	686	281	695	575	822	5
llegaban	57	697	91	706	575	822	5
ante	96	697	113	706	575	822	5
el	118	697	125	706	575	822	5
¨Dios	131	697	153	706	575	822	5
de	159	697	168	706	575	822	5
los	174	697	185	706	575	822	5
Muertos¨,	191	697	230	706	575	822	5
a	236	697	240	706	575	822	5
quien	246	697	268	706	575	822	5
le	273	697	281	706	575	822	5
entregaban	57	708	103	717	575	822	5
las	110	708	122	717	575	822	5
ofrendas	130	708	165	717	575	822	5
que	173	708	188	717	575	822	5
los	196	708	208	717	575	822	5
deudos	216	708	245	717	575	822	5
habían	253	708	281	717	575	822	5
depositado	57	719	100	728	575	822	5
en	101	719	111	728	575	822	5
las	112	719	124	728	575	822	5
tumbas.	125	719	156	728	575	822	5
Los	57	741	72	751	575	822	5
guerreros	74	741	112	751	575	822	5
aztecas	114	741	143	751	575	822	5
muertos	145	741	178	751	575	822	5
en	180	741	189	751	575	822	5
combate	192	741	226	751	575	822	5
y	228	741	233	751	575	822	5
las	235	741	247	751	575	822	5
mujeres	249	741	281	751	575	822	5
Acta	57	771	81	781	575	822	5
Med	84	771	106	781	575	822	5
Per	109	771	127	781	575	822	5
29(2)	130	771	155	781	575	822	5
2012	158	771	183	781	575	822	5
Los	295	196	310	205	575	822	5
campesinos	315	196	362	205	575	822	5
andinos	367	196	398	205	575	822	5
jamás	403	196	426	205	575	822	5
profanan	431	196	467	205	575	822	5
una	472	196	486	205	575	822	5
tumba,	491	196	519	205	575	822	5
creen	295	207	316	217	575	822	5
que	318	207	333	217	575	822	5
las	335	207	346	217	575	822	5
lesiones	348	207	380	217	575	822	5
supurativas	382	207	428	217	575	822	5
óseas	430	207	452	217	575	822	5
de	454	207	463	217	575	822	5
los	465	207	477	217	575	822	5
miembros	479	207	519	217	575	822	5
inferiores	295	219	333	228	575	822	5
se	337	219	345	228	575	822	5
generan	349	219	381	228	575	822	5
por	384	219	398	228	575	822	5
caminar	401	219	434	228	575	822	5
sobre	437	219	459	228	575	822	5
los	463	219	474	228	575	822	5
sepulcros;	478	219	519	228	575	822	5
evitan	295	230	319	239	575	822	5
que	322	230	337	239	575	822	5
las	340	230	351	239	575	822	5
gestantes	355	230	391	239	575	822	5
se	394	230	403	239	575	822	5
acerquen	406	230	442	239	575	822	5
a	445	230	450	239	575	822	5
los	453	230	465	239	575	822	5
cementerios,	468	230	519	239	575	822	5
porque	295	241	323	250	575	822	5
lo	325	241	333	250	575	822	5
relacionan	335	241	377	250	575	822	5
con	379	241	394	250	575	822	5
el	396	241	403	250	575	822	5
aborto	406	241	431	250	575	822	5
y	433	241	438	250	575	822	5
las	441	241	452	250	575	822	5
malformaciones	454	241	519	250	575	822	5
congénitas.	295	252	340	261	575	822	5
Los	295	274	310	283	575	822	5
nahuas	313	274	341	283	575	822	5
mesoamericanos	345	274	411	283	575	822	5
creían	415	274	439	283	575	822	5
que	443	274	457	283	575	822	5
la	461	274	468	283	575	822	5
enfermedad	472	274	519	283	575	822	5
convulsiva	295	285	338	294	575	822	5
se	340	285	349	294	575	822	5
debía	351	285	373	294	575	822	5
a	375	285	379	294	575	822	5
la	382	285	389	294	575	822	5
"posesión"	391	285	434	294	575	822	5
sobrehumana	436	285	490	294	575	822	5
por	492	285	505	294	575	822	5
las	508	285	519	294	575	822	5
cihuateteo	295	296	336	305	575	822	5
o	346	296	351	305	575	822	5
espìritus	355	296	389	305	575	822	5
de	394	296	403	305	575	822	5
las	408	296	419	305	575	822	5
mujeres	423	296	455	305	575	822	5
muertas	460	296	491	305	575	822	5
en	496	296	505	305	575	822	5
su	510	296	519	305	575	822	5
primer	295	307	321	316	575	822	5
parto;	324	307	347	316	575	822	5
asimismo,	349	307	390	316	575	822	5
presumían	393	307	434	316	575	822	5
que	437	307	451	316	575	822	5
las	453	307	465	316	575	822	5
personas	467	307	502	316	575	822	5
que	504	307	519	316	575	822	5
estropeaban	295	318	343	327	575	822	5
huesos	344	318	371	327	575	822	5
en	373	318	382	327	575	822	5
los	384	318	396	327	575	822	5
cementerios	397	318	446	327	575	822	5
eran	447	318	464	327	575	822	5
introducidos	469	318	519	327	575	822	5
al	295	329	302	338	575	822	5
inframundo	304	329	350	338	575	822	5
de	352	329	361	338	575	822	5
Mictlantecuhtli.	363	329	426	338	575	822	5
Cuando	295	351	326	361	575	822	5
el	329	351	336	361	575	822	5
Inca	339	351	356	361	575	822	5
fallecía	359	351	389	361	575	822	5
sus	392	351	404	361	575	822	5
descendientes	407	351	463	361	575	822	5
se	466	351	474	361	575	822	5
agrupaban	477	351	519	361	575	822	5
en	295	363	304	372	575	822	5
panacas;	306	363	340	372	575	822	5
la	345	363	352	372	575	822	5
panaca	354	363	381	372	575	822	5
era	383	363	395	372	575	822	5
la	397	363	404	372	575	822	5
familia	406	363	434	372	575	822	5
real,	436	363	453	372	575	822	5
y	455	363	460	372	575	822	5
tenía	462	363	481	372	575	822	5
la	483	363	490	372	575	822	5
misión	491	363	519	372	575	822	5
de	295	374	304	383	575	822	5
preservar	308	374	345	383	575	822	5
el	349	374	356	383	575	822	5
cuerpo	360	374	387	383	575	822	5
del	391	374	403	383	575	822	5
Inca	406	374	424	383	575	822	5
para	427	374	444	383	575	822	5
rendirle	448	374	479	383	575	822	5
pleitesía,	483	374	519	383	575	822	5
garantizar	295	385	335	394	575	822	5
su	336	385	345	394	575	822	5
estancia	347	385	379	394	575	822	5
en	381	385	390	394	575	822	5
el	392	385	399	394	575	822	5
otro	401	385	417	394	575	822	5
mundo	418	385	446	394	575	822	5
y	448	385	453	394	575	822	5
salvaguardar	454	385	505	394	575	822	5
los	507	385	519	394	575	822	5
recuerdos	295	396	334	405	575	822	5
de	335	396	345	405	575	822	5
sus	346	396	359	405	575	822	5
hazañas.	360	396	395	405	575	822	5
El	295	418	304	427	575	822	5
Pacaricuc	308	418	347	427	575	822	5
consistía	352	418	387	427	575	822	5
en	392	418	401	427	575	822	5
ritos	406	418	424	427	575	822	5
fúnebres	428	418	463	427	575	822	5
que	467	418	482	427	575	822	5
duraban	487	418	519	427	575	822	5
cinco	295	429	316	438	575	822	5
días,	318	429	337	438	575	822	5
lapso	341	429	362	438	575	822	5
en	364	429	373	438	575	822	5
el	375	429	382	438	575	822	5
que	384	429	398	438	575	822	5
se	400	429	408	438	575	822	5
preparaba	410	429	449	438	575	822	5
el	451	429	458	438	575	822	5
cadáver	460	429	491	438	575	822	5
para	493	429	510	438	575	822	5
la	511	429	519	438	575	822	5
momificación.	295	440	353	449	575	822	5
La	355	440	366	449	575	822	5
momificación	368	440	423	449	575	822	5
se	426	440	434	449	575	822	5
lograba	436	440	466	449	575	822	5
eviscerando,	468	440	519	449	575	822	5
deshidratando	295	451	352	460	575	822	5
y	360	451	365	460	575	822	5
colocando	373	451	415	460	575	822	5
resinas	422	451	451	460	575	822	5
vegetales	458	451	496	460	575	822	5
que	504	451	519	460	575	822	5
evitaban	295	462	329	471	575	822	5
la	335	462	342	471	575	822	5
putrefacción.	348	462	401	471	575	822	5
El	407	462	416	471	575	822	5
corazón	422	462	454	471	575	822	5
(donde	460	462	488	471	575	822	5
creían	494	462	519	471	575	822	5
radicaba	295	473	329	482	575	822	5
el	331	473	338	482	575	822	5
alma)	340	473	363	482	575	822	5
era	365	473	378	482	575	822	5
guardado	380	473	417	482	575	822	5
en	419	473	429	482	575	822	5
un	431	473	441	482	575	822	5
recipiente	443	473	483	482	575	822	5
sagrado.	485	473	519	482	575	822	5
La	295	484	305	493	575	822	5
momia	309	484	337	493	575	822	5
-maqui	341	484	369	493	575	822	5
en	373	484	382	493	575	822	5
quechua-	386	484	423	493	575	822	5
conservaba	426	484	471	493	575	822	5
los	475	484	487	493	575	822	5
bienes,	491	484	519	493	575	822	5
tierras	295	495	320	505	575	822	5
y	321	495	326	505	575	822	5
aún	328	495	342	505	575	822	5
sus	344	495	356	505	575	822	5
servidores.	360	495	404	505	575	822	5
Las	295	518	309	527	575	822	5
culturas	313	518	345	527	575	822	5
americanas	349	518	394	527	575	822	5
prehispánicas	398	518	453	527	575	822	5
diferían	457	518	488	527	575	822	5
en	492	518	502	527	575	822	5
sus	506	518	519	527	575	822	5
formas	295	529	323	538	575	822	5
de	328	529	337	538	575	822	5
enterramiento:	342	529	401	538	575	822	5
en	412	529	421	538	575	822	5
algunas	426	529	457	538	575	822	5
se	462	529	470	538	575	822	5
prefería	475	529	506	538	575	822	5
la	511	529	519	538	575	822	5
postura	295	540	324	549	575	822	5
del	331	540	344	549	575	822	5
cuerpo	351	540	378	549	575	822	5
extendida,	385	540	426	549	575	822	5
en	433	540	443	549	575	822	5
otras	450	540	469	549	575	822	5
flexionada	477	540	519	549	575	822	5
(¨postura	295	551	331	560	575	822	5
fetal¨);	334	551	361	560	575	822	5
la	364	551	371	560	575	822	5
jerarquía	374	551	410	560	575	822	5
del	413	551	425	560	575	822	5
muerto	428	551	456	560	575	822	5
determinaba	459	551	509	560	575	822	5
el	511	551	519	560	575	822	5
ajuar	295	562	315	571	575	822	5
funerario,	318	562	357	571	575	822	5
la	360	562	367	571	575	822	5
decoración	370	562	414	571	575	822	5
del	417	562	429	571	575	822	5
féretro	432	562	459	571	575	822	5
y	462	562	467	571	575	822	5
las	470	562	481	571	575	822	5
ofrendas	484	562	519	571	575	822	5
ornamentales.	295	573	351	582	575	822	5
La	353	573	363	582	575	822	5
complejidad	366	573	415	582	575	822	5
de	417	573	427	582	575	822	5
la	429	573	436	582	575	822	5
sepultura	439	573	475	582	575	822	5
variaba	478	573	507	582	575	822	5
de	509	573	519	582	575	822	5
cultura	295	584	323	593	575	822	5
a	326	584	330	593	575	822	5
cultura;	333	584	364	593	575	822	5
al	367	584	374	593	575	822	5
difunto	377	584	406	593	575	822	5
se	409	584	417	593	575	822	5
le	420	584	428	593	575	822	5
rodeaba	431	584	462	593	575	822	5
de	465	584	475	593	575	822	5
utensilios,	478	584	519	593	575	822	5
artefactos	295	595	334	604	575	822	5
y	336	595	341	604	575	822	5
alimentos,	344	595	386	604	575	822	5
necesarios	389	595	430	604	575	822	5
-según	433	595	460	604	575	822	5
sus	463	595	475	604	575	822	5
creencias-	478	595	519	604	575	822	5
para	295	606	312	615	575	822	5
su	313	606	322	615	575	822	5
nueva	324	606	348	615	575	822	5
vida.	349	606	369	615	575	822	5
La	295	628	305	637	575	822	5
veneración	308	628	352	637	575	822	5
de	355	628	364	637	575	822	5
los	367	628	378	637	575	822	5
momias	381	628	413	637	575	822	5
incaicas	415	628	448	637	575	822	5
se	450	628	459	637	575	822	5
llevaba	461	628	490	637	575	822	5
a	493	628	497	637	575	822	5
cabo	500	628	519	637	575	822	5
una	295	639	309	648	575	822	5
vez	312	639	325	648	575	822	5
al	328	639	335	648	575	822	5
año,	337	639	354	648	575	822	5
en	357	639	366	648	575	822	5
noviembre	368	639	411	648	575	822	5
(Aya	414	639	433	648	575	822	5
Marca	435	639	461	648	575	822	5
Raimi	463	639	487	648	575	822	5
o	490	639	495	648	575	822	5
fiesta	497	639	519	648	575	822	5
de	295	650	304	660	575	822	5
los	308	650	320	660	575	822	5
muertos)	323	650	359	660	575	822	5
las	363	650	374	660	575	822	5
sacaban	377	650	409	660	575	822	5
de	413	650	422	660	575	822	5
sus	426	650	439	660	575	822	5
bóvedas	442	650	475	660	575	822	5
funerarias	479	650	519	660	575	822	5
para	295	662	312	671	575	822	5
trasladarlas	316	662	361	671	575	822	5
en	365	662	374	671	575	822	5
andas	378	662	401	671	575	822	5
por	405	662	418	671	575	822	5
las	422	662	433	671	575	822	5
calles	437	662	459	671	575	822	5
y	463	662	468	671	575	822	5
barrios,	472	662	502	671	575	822	5
allí	506	662	519	671	575	822	5
entre	295	673	315	682	575	822	5
ritos	317	673	334	682	575	822	5
y	336	673	341	682	575	822	5
conjuros	343	673	377	682	575	822	5
las	379	673	390	682	575	822	5
adornaban,	392	673	436	682	575	822	5
vestían,	438	673	469	682	575	822	5
les	471	673	482	682	575	822	5
daban	484	673	507	682	575	822	5
de	509	673	519	682	575	822	5
beber	295	684	317	693	575	822	5
y	318	684	323	693	575	822	5
comer.	325	684	352	693	575	822	5
En	295	706	306	715	575	822	5
las	309	706	321	715	575	822	5
necrópolis	324	706	366	715	575	822	5
de	369	706	379	715	575	822	5
la	382	706	390	715	575	822	5
Península	393	706	432	715	575	822	5
de	436	706	445	715	575	822	5
Paracas	449	706	479	715	575	822	5
(Ica),	483	706	504	715	575	822	5
las	508	706	519	715	575	822	5
momias	295	717	326	726	575	822	5
eran	328	717	345	726	575	822	5
enterradas	347	717	388	726	575	822	5
en	390	717	399	726	575	822	5
fardos	401	717	426	726	575	822	5
elaborados	428	717	471	726	575	822	5
con	473	717	487	726	575	822	5
telas	489	717	508	726	575	822	5
de	509	717	519	726	575	822	5
algodón	295	728	327	737	575	822	5
y	330	728	335	737	575	822	5
lana,	338	728	358	737	575	822	5
estos	361	728	381	737	575	822	5
"mantos"	384	728	421	737	575	822	5
tenían	424	728	449	737	575	822	5
representaciones	452	728	519	737	575	822	5
humanas	295	739	330	748	575	822	5
y	333	739	338	748	575	822	5
de	341	739	351	748	575	822	5
animales	354	739	389	748	575	822	5
mitológicos;	392	739	442	748	575	822	5
se	445	739	454	748	575	822	5
han	457	739	471	748	575	822	5
encontrado	474	739	519	748	575	822	5
125	500	771	519	781	575	822	5
Óscar	436	37	456	44	575	822	6
Frisancho	458	37	492	44	575	822	6
Velarde	494	37	519	44	575	822	6
fardos	57	71	82	80	575	822	6
con	87	71	101	80	575	822	6
telas	106	71	125	80	575	822	6
de	130	71	139	80	575	822	6
más	144	71	160	80	575	822	6
de	165	71	175	80	575	822	6
305	180	71	195	80	575	822	6
m	200	71	208	80	575	822	6
2	208	70	210	74	575	822	6
.	210	71	213	80	575	822	6
Los	218	71	233	80	575	822	6
sarcófagos	238	71	281	80	575	822	6
("purunmachos")	57	82	125	91	575	822	6
de	132	82	142	91	575	822	6
los	149	82	161	91	575	822	6
Chachapoyas	168	82	221	91	575	822	6
-cultura	228	82	259	91	575	822	6
que	266	82	281	91	575	822	6
floreció	57	93	88	102	575	822	6
al	95	93	102	102	575	822	6
norte	110	93	131	102	575	822	6
del	138	93	150	102	575	822	6
Perú-	158	93	179	102	575	822	6
están	187	93	207	102	575	822	6
desplegados	215	93	264	102	575	822	6
en	271	93	281	102	575	822	6
acantilados	57	104	102	113	575	822	6
y	105	104	110	113	575	822	6
grutas	113	104	138	113	575	822	6
naturales;	141	104	180	113	575	822	6
debajo	183	104	210	113	575	822	6
de	213	104	223	113	575	822	6
las	226	104	237	113	575	822	6
esculturas	241	104	281	113	575	822	6
antropomórficas	57	115	122	124	575	822	6
de	126	115	135	124	575	822	6
madera	139	115	168	124	575	822	6
o	172	115	177	124	575	822	6
arcilla	180	115	205	124	575	822	6
están	209	115	230	124	575	822	6
las	233	115	244	124	575	822	6
cámaras	248	115	281	124	575	822	6
funerarias	57	126	97	135	575	822	6
que	103	126	117	135	575	822	6
cobijan	124	126	153	135	575	822	6
a	159	126	164	135	575	822	6
las	170	126	181	135	575	822	6
momias	188	126	219	135	575	822	6
colocadas	225	126	265	135	575	822	6
de	271	126	281	135	575	822	6
cuclillas.	57	137	93	146	575	822	6
Los	97	137	112	146	575	822	6
sarcófagos	116	137	159	146	575	822	6
antropomorfos	163	137	222	146	575	822	6
y	226	137	231	146	575	822	6
su	235	137	244	146	575	822	6
peculiar	248	137	281	146	575	822	6
disposición	57	148	102	157	575	822	6
enfrentando	104	148	152	157	575	822	6
profundos	154	148	194	157	575	822	6
abismos,	196	148	231	157	575	822	6
responden	233	148	274	157	575	822	6
a	276	148	281	157	575	822	6
un	57	159	67	168	575	822	6
sentido	68	159	97	168	575	822	6
mágico	99	159	128	168	575	822	6
religioso.	130	159	167	168	575	822	6
Sillustani	57	181	94	190	575	822	6
(Puno)	99	181	126	190	575	822	6
es	131	181	139	190	575	822	6
una	144	181	158	190	575	822	6
necrópolis	163	181	205	190	575	822	6
del	209	181	221	190	575	822	6
reino	226	181	247	190	575	822	6
aymara	251	181	281	190	575	822	6
Qolla,	57	192	81	201	575	822	6
caracterizada	83	192	136	201	575	822	6
por	138	192	151	201	575	822	6
sus	153	192	165	201	575	822	6
monumentales	167	192	226	201	575	822	6
mausoleos	227	192	269	201	575	822	6
de	271	192	281	201	575	822	6
piedra	57	203	82	213	575	822	6
(chullpas)	86	203	126	213	575	822	6
que	130	203	144	213	575	822	6
se	149	203	157	213	575	822	6
dispersan	161	203	199	213	575	822	6
en	203	203	212	213	575	822	6
un	217	203	227	213	575	822	6
área	231	203	247	213	575	822	6
de	251	203	261	213	575	822	6
casi	265	203	281	213	575	822	6
2	94	214	96	218	575	822	6
63,000	57	215	84	224	575	822	6
m	86	215	94	224	575	822	6
al	98	215	106	224	575	822	6
lado	108	215	125	224	575	822	6
del	127	215	139	224	575	822	6
Lago	141	215	162	224	575	822	6
Umayo	164	215	193	224	575	822	6
(Lago	195	215	219	224	575	822	6
de	221	215	230	224	575	822	6
los	232	215	244	224	575	822	6
muertos,	246	215	281	224	575	822	6
en	57	226	66	235	575	822	6
aymara),	68	226	103	235	575	822	6
su	107	226	116	235	575	822	6
pakarina	117	226	152	235	575	822	6
protectora.	153	226	196	235	575	822	6
En	57	248	68	257	575	822	6
las	72	248	83	257	575	822	6
tumbas	88	248	117	257	575	822	6
reales	121	248	145	257	575	822	6
de	149	248	159	257	575	822	6
Sipán	163	248	186	257	575	822	6
(Lambayeque)	190	248	249	257	575	822	6
se	253	248	262	257	575	822	6
han	266	248	281	257	575	822	6
encontrado	57	259	101	268	575	822	6
cercanos	104	259	139	268	575	822	6
a	142	259	147	268	575	822	6
la	149	259	157	268	575	822	6
plataforma	160	259	203	268	575	822	6
funeraria	206	259	242	268	575	822	6
principal	245	259	281	268	575	822	6
varias	57	270	81	280	575	822	6
tumbas	83	270	111	280	575	822	6
con	113	270	128	280	575	822	6
patrones	130	270	164	280	575	822	6
funerarios	166	270	206	280	575	822	6
jerárquicos.	208	270	255	280	575	822	6
En	260	270	271	280	575	822	6
la	273	270	281	280	575	822	6
cámara	57	282	86	291	575	822	6
funeraria	92	282	128	291	575	822	6
principal,	135	282	173	291	575	822	6
el	179	282	186	291	575	822	6
Señor	193	282	216	291	575	822	6
de	223	282	232	291	575	822	6
Sipán	239	282	261	291	575	822	6
fue	268	282	281	291	575	822	6
enterrado	57	293	94	302	575	822	6
con	96	293	111	302	575	822	6
toda	113	293	130	302	575	822	6
su	132	293	141	302	575	822	6
parafernalia,	143	293	193	302	575	822	6
incluyendo	195	293	239	302	575	822	6
su	241	293	250	302	575	822	6
séquito	252	293	281	302	575	822	6
(ocho	57	304	79	313	575	822	6
personas)	81	304	120	313	575	822	6
y	121	304	126	313	575	822	6
tres	128	304	143	313	575	822	6
animales	144	304	180	313	575	822	6
domésticos	182	304	227	313	575	822	6
(dos	229	304	246	313	575	822	6
llamas	248	304	274	313	575	822	6
y	276	304	281	313	575	822	6
un	57	315	67	324	575	822	6
perro).	68	315	95	324	575	822	6
En	57	337	68	346	575	822	6
1995	71	337	91	346	575	822	6
en	93	337	103	346	575	822	6
las	105	337	117	346	575	822	6
alturas	119	337	146	346	575	822	6
del	149	337	161	346	575	822	6
nevado	164	337	193	346	575	822	6
Ampato	195	337	227	346	575	822	6
(6,310	230	337	256	346	575	822	6
m)	258	337	270	346	575	822	6
se	272	337	281	346	575	822	6
encontraron	57	348	104	357	575	822	6
los	110	348	122	357	575	822	6
restos	127	348	150	357	575	822	6
momificados	156	348	208	357	575	822	6
de	214	348	223	357	575	822	6
una	229	348	243	357	575	822	6
niña	248	348	266	357	575	822	6
de	271	348	281	357	575	822	6
aproximadamente	57	359	128	368	575	822	6
14	131	359	141	368	575	822	6
años;	144	359	165	368	575	822	6
estaba	167	359	192	368	575	822	6
cubierta	195	359	227	368	575	822	6
con	230	359	244	368	575	822	6
telares	247	359	273	368	575	822	6
y	276	359	281	368	575	822	6
mantas,	57	370	87	379	575	822	6
un	89	370	99	379	575	822	6
prendedor	101	370	141	379	575	822	6
de	143	370	153	379	575	822	6
plata,	154	370	176	379	575	822	6
una	178	370	192	379	575	822	6
bolsa	194	370	215	379	575	822	6
(chuspa)	217	370	251	379	575	822	6
de	253	370	262	379	575	822	6
lana	264	370	281	379	575	822	6
de	57	381	66	390	575	822	6
alpaca	68	381	94	390	575	822	6
con	96	381	110	390	575	822	6
coca	113	381	131	390	575	822	6
y	133	381	138	390	575	822	6
tres	140	381	155	390	575	822	6
muñecas	157	381	192	390	575	822	6
(illias).	194	381	223	390	575	822	6
La	225	381	236	390	575	822	6
illia	238	381	253	390	575	822	6
de	256	381	265	390	575	822	6
oro	267	381	281	390	575	822	6
representaba	57	392	107	401	575	822	6
al	109	392	116	401	575	822	6
sol,	118	392	132	401	575	822	6
la	134	392	142	401	575	822	6
de	144	392	153	401	575	822	6
plata	155	392	174	401	575	822	6
a	176	392	181	401	575	822	6
la	183	392	190	401	575	822	6
luna	192	392	209	401	575	822	6
y	211	392	216	401	575	822	6
la	218	392	225	401	575	822	6
de	227	392	236	401	575	822	6
Spondylus	238	392	281	401	575	822	6
a	57	403	61	412	575	822	6
la	67	403	74	412	575	822	6
misma	79	403	106	412	575	822	6
doncella.	111	403	148	412	575	822	6
"Juanita"	153	403	190	412	575	822	6
-como	195	403	220	412	575	822	6
se	226	403	234	412	575	822	6
la	240	403	247	412	575	822	6
conoce	252	403	281	412	575	822	6
popularmente-	57	414	115	424	575	822	6
fue	118	414	131	424	575	822	6
sacrificada	133	414	177	424	575	822	6
ritualmente	179	414	225	424	575	822	6
en	228	414	237	424	575	822	6
ofrenda	240	414	271	424	575	822	6
al	273	414	281	424	575	822	6
apu	57	425	71	435	575	822	6
Ampato;	74	425	109	435	575	822	6
cerca	112	425	133	435	575	822	6
de	136	425	146	435	575	822	6
ella	149	425	164	435	575	822	6
se	167	425	175	435	575	822	6
encontraron	179	425	226	435	575	822	6
los	230	425	241	435	575	822	6
restos	245	425	268	435	575	822	6
de	271	425	281	435	575	822	6
otras	57	437	76	446	575	822	6
tres	78	437	93	446	575	822	6
niñas,	95	437	119	446	575	822	6
se	121	437	129	446	575	822	6
ha	132	437	141	446	575	822	6
deducido	143	437	180	446	575	822	6
que	182	437	197	446	575	822	6
eran	199	437	216	446	575	822	6
de	218	437	228	446	575	822	6
menor	230	437	256	446	575	822	6
rango	258	437	281	446	575	822	6
social	57	448	80	457	575	822	6
por	81	448	95	457	575	822	6
los	96	448	108	457	575	822	6
atuendos	109	448	145	457	575	822	6
y	147	448	152	457	575	822	6
objetos	153	448	182	457	575	822	6
que	183	448	198	457	575	822	6
llevaban.	199	448	236	457	575	822	6
"Santuarios	57	470	103	479	575	822	6
de	105	470	114	479	575	822	6
Altura"	116	470	145	479	575	822	6
con	147	470	162	479	575	822	6
momias	164	470	195	479	575	822	6
de	197	470	207	479	575	822	6
niños	208	470	230	479	575	822	6
-similares	232	470	271	479	575	822	6
al	273	470	281	479	575	822	6
del	57	481	69	490	575	822	6
Nevado	72	481	103	490	575	822	6
Ampato-	106	481	142	490	575	822	6
se	145	481	153	490	575	822	6
han	157	481	171	490	575	822	6
descubierto	174	481	221	490	575	822	6
en	224	481	233	490	575	822	6
el	237	481	244	490	575	822	6
norte	247	481	268	490	575	822	6
de	271	481	281	490	575	822	6
Argentina	57	492	98	501	575	822	6
(Cerro	106	492	133	501	575	822	6
Llullaillaco,	140	492	191	501	575	822	6
Nevado	199	492	231	501	575	822	6
Quehuar),	239	492	281	501	575	822	6
Arequipa	57	503	94	512	575	822	6
(Pichu	98	503	124	512	575	822	6
Pichu,	129	503	154	512	575	822	6
Volcán	158	503	186	512	575	822	6
Misti)	190	503	214	512	575	822	6
y	219	503	224	512	575	822	6
en	228	503	237	512	575	822	6
Ayacucho	241	503	281	512	575	822	6
(Nevado	57	514	91	523	575	822	6
Sarasara	93	514	126	523	575	822	6
).	128	514	134	523	575	822	6
Las	57	536	71	545	575	822	6
culturas	73	536	105	545	575	822	6
Adena	107	536	133	545	575	822	6
y	135	536	140	545	575	822	6
Hopewell	143	536	182	545	575	822	6
-a	184	536	192	545	575	822	6
partir	194	536	216	545	575	822	6
del	218	536	231	545	575	822	6
700	233	536	248	545	575	822	6
a.C.-	250	536	270	545	575	822	6
se	272	536	281	545	575	822	6
desarrollaron	57	547	109	556	575	822	6
en	113	547	123	556	575	822	6
los	126	547	138	556	575	822	6
bosques	142	547	174	556	575	822	6
orientales	178	547	217	556	575	822	6
de	221	547	230	556	575	822	6
los	234	547	246	556	575	822	6
Estados	249	547	281	556	575	822	6
Unidos	57	558	86	567	575	822	6
de	88	558	98	567	575	822	6
Norteamérica	101	558	155	567	575	822	6
(valles	158	558	185	567	575	822	6
del	188	558	200	567	575	822	6
río	203	558	214	567	575	822	6
Mississippi	217	558	263	567	575	822	6
y	265	558	270	567	575	822	6
el	273	558	281	567	575	822	6
río	57	569	68	579	575	822	6
Ohio).	71	569	97	579	575	822	6
En	100	569	111	579	575	822	6
estas	115	569	134	579	575	822	6
áreas	138	569	158	579	575	822	6
se	162	569	170	579	575	822	6
han	173	569	188	579	575	822	6
encontrado	191	569	236	579	575	822	6
tumbas	239	569	268	579	575	822	6
de	271	569	281	579	575	822	6
tronco	57	581	82	590	575	822	6
cubiertas	85	581	121	590	575	822	6
con	123	581	138	590	575	822	6
montículos	140	581	184	590	575	822	6
de	187	581	196	590	575	822	6
tierra,	199	581	222	590	575	822	6
que	225	581	239	590	575	822	6
contenían	242	581	281	590	575	822	6
objetos	57	592	86	601	575	822	6
de	90	592	99	601	575	822	6
cobre,	103	592	128	601	575	822	6
obsidiana,	132	592	173	601	575	822	6
y	177	592	182	601	575	822	6
mica;	186	592	208	601	575	822	6
pepitas	212	592	241	601	575	822	6
de	245	592	254	601	575	822	6
oro	258	592	271	601	575	822	6
y	276	592	281	601	575	822	6
plata;	57	603	79	612	575	822	6
también	85	603	117	612	575	822	6
dientes	123	603	152	612	575	822	6
de	158	603	167	612	575	822	6
osos	173	603	191	612	575	822	6
pardos,	197	603	226	612	575	822	6
caimanes	232	603	269	612	575	822	6
y	276	603	281	612	575	822	6
tiburones.	57	614	96	623	575	822	6
Las	100	614	115	623	575	822	6
pipas	118	614	139	623	575	822	6
de	143	614	153	623	575	822	6
esteatita	156	614	189	623	575	822	6
-algunas	193	614	227	623	575	822	6
en	230	614	240	623	575	822	6
forma	244	614	267	623	575	822	6
de	271	614	281	623	575	822	6
felinos-	57	625	87	634	575	822	6
eran	89	625	106	634	575	822	6
usadas	107	625	134	634	575	822	6
con	136	625	150	634	575	822	6
tabaco	151	625	178	634	575	822	6
nativo	179	625	204	634	575	822	6
por	206	625	219	634	575	822	6
sus	220	625	233	634	575	822	6
hechiceros.	235	625	280	634	575	822	6
El	57	647	66	656	575	822	6
análisis	68	647	98	656	575	822	6
de	101	647	111	656	575	822	6
las	113	647	124	656	575	822	6
tumbas	127	647	156	656	575	822	6
Adena	158	647	184	656	575	822	6
y	187	647	192	656	575	822	6
Hopewell	195	647	234	656	575	822	6
(USA)	237	647	263	656	575	822	6
han	266	647	281	656	575	822	6
permitido	57	658	96	667	575	822	6
establecer	100	658	140	667	575	822	6
que	145	658	159	667	575	822	6
estas	164	658	183	667	575	822	6
culturas	188	658	220	667	575	822	6
mantenían	224	658	266	667	575	822	6
un	271	658	281	667	575	822	6
circuito	57	669	87	678	575	822	6
comercial	90	669	129	678	575	822	6
de	132	669	141	678	575	822	6
dimensiones	144	669	194	678	575	822	6
continentales,	196	669	251	678	575	822	6
asi	254	669	265	678	575	822	6
por	267	669	281	678	575	822	6
ejemplo,	57	680	91	689	575	822	6
la	94	680	102	689	575	822	6
obsidiana	104	680	143	689	575	822	6
la	146	680	153	689	575	822	6
traian	156	680	179	689	575	822	6
de	182	680	191	689	575	822	6
la	239	680	246	689	575	822	6
mica	249	680	268	689	575	822	6
de	271	680	281	689	575	822	6
los	57	691	68	700	575	822	6
Apalaches,	73	691	117	700	575	822	6
el	122	691	129	700	575	822	6
cobre	134	691	156	700	575	822	6
de	161	691	171	700	575	822	6
Michigan,	175	691	216	700	575	822	6
los	221	691	233	700	575	822	6
dientes	238	691	266	700	575	822	6
de	271	691	281	700	575	822	6
tiburón	57	702	86	711	575	822	6
y	87	702	92	711	575	822	6
las	94	702	105	711	575	822	6
caparazones	107	702	156	711	575	822	6
de	158	702	167	711	575	822	6
tortuga	169	702	197	711	575	822	6
del	199	702	211	711	575	822	6
golfo	213	702	234	711	575	822	6
de	236	702	246	711	575	822	6
México,	248	702	281	711	575	822	6
las	57	713	68	723	575	822	6
pepitas	69	713	98	723	575	822	6
de	99	713	109	723	575	822	6
plata	110	713	129	723	575	822	6
de	131	713	140	723	575	822	6
Ontario,	142	713	175	723	575	822	6
etcétera.	179	713	213	723	575	822	6
El	57	736	66	745	575	822	6
pueblo	69	736	96	745	575	822	6
de	100	736	109	745	575	822	6
Cahokia	112	736	146	745	575	822	6
(Illinois)	149	736	184	745	575	822	6
-que	188	736	205	745	575	822	6
se	209	736	217	745	575	822	6
expandió	220	736	257	745	575	822	6
en	261	736	270	745	575	822	6
el	273	736	281	745	575	822	6
valle	57	747	76	756	575	822	6
meridional	78	747	121	756	575	822	6
del	124	747	136	756	575	822	6
río	138	747	149	756	575	822	6
Mississippi-	151	747	200	756	575	822	6
fue	202	747	215	756	575	822	6
la	217	747	224	756	575	822	6
mayor	226	747	252	756	575	822	6
ciudad	254	747	281	756	575	822	6
126	57	771	75	781	575	822	6
prehispánica	295	70	345	79	575	822	6
al	348	70	356	79	575	822	6
norte	359	70	379	79	575	822	6
de	382	70	392	79	575	822	6
México;	395	70	428	79	575	822	6
se	431	70	440	79	575	822	6
desarrolló	443	70	483	79	575	822	6
desde	486	70	508	79	575	822	6
el	512	70	519	79	575	822	6
año	295	81	309	90	575	822	6
600	311	81	326	90	575	822	6
d.C.,	327	81	347	90	575	822	6
y	348	81	353	90	575	822	6
en	355	81	364	90	575	822	6
su	366	81	374	90	575	822	6
momento	376	81	414	90	575	822	6
de	415	81	425	90	575	822	6
mayor	426	81	452	90	575	822	6
esplendor	453	81	492	90	575	822	6
(1	494	81	502	90	575	822	6
250	504	81	519	90	575	822	6
d.C.)	295	92	315	101	575	822	6
llegó	318	92	338	101	575	822	6
a	341	92	345	101	575	822	6
tener	348	92	368	101	575	822	6
más	371	92	387	101	575	822	6
de	390	92	399	101	575	822	6
35	402	92	412	101	575	822	6
mil	415	92	429	101	575	822	6
habitantes,	431	92	474	101	575	822	6
allí	477	92	490	101	575	822	6
se	493	92	501	101	575	822	6
han	504	92	519	101	575	822	6
encontrado	295	103	339	112	575	822	6
tumbas	342	103	370	112	575	822	6
con	373	103	387	112	575	822	6
ornamentos,	389	103	439	112	575	822	6
atuendos	441	103	476	112	575	822	6
y	479	103	484	112	575	822	6
diversas	486	103	519	112	575	822	6
ofrendas.	295	114	334	123	575	822	6
En	342	114	354	123	575	822	6
estas	361	114	382	123	575	822	6
sepulturas	390	114	434	123	575	822	6
-conocidas	441	114	488	123	575	822	6
como	496	114	519	123	575	822	6
"montículos	295	125	343	134	575	822	6
funerarios"-	346	125	394	134	575	822	6
de	400	125	410	134	575	822	6
los	412	125	424	134	575	822	6
indios	426	125	451	134	575	822	6
Apalache	453	125	491	134	575	822	6
se	493	125	502	134	575	822	6
han	504	125	519	134	575	822	6
hallado	295	136	324	145	575	822	6
múltiples	326	136	363	145	575	822	6
objetos	364	136	393	145	575	822	6
rituales.	395	136	427	145	575	822	6
El	295	159	304	168	575	822	6
culto	307	159	327	168	575	822	6
a	330	159	335	168	575	822	6
los	338	159	350	168	575	822	6
muertos	353	159	386	168	575	822	6
es	389	159	397	168	575	822	6
una	401	159	415	168	575	822	6
manifestación	419	159	475	168	575	822	6
viva	478	159	495	168	575	822	6
en	499	159	508	168	575	822	6
el	512	159	519	168	575	822	6
mundo	295	170	323	179	575	822	6
contemporáneo	328	170	389	179	575	822	6
de	394	170	404	179	575	822	6
América,	408	170	445	179	575	822	6
en	450	170	460	179	575	822	6
el	465	170	472	179	575	822	6
calendario	477	170	519	179	575	822	6
anual	295	181	316	190	575	822	6
existe	318	181	341	190	575	822	6
un	343	181	353	190	575	822	6
día	354	181	366	190	575	822	6
dedicado	368	181	404	190	575	822	6
a	406	181	410	190	575	822	6
"los	412	181	427	190	575	822	6
muertos".	429	181	468	190	575	822	6
Ese	295	203	309	212	575	822	6
día	312	203	324	212	575	822	6
se	326	203	335	212	575	822	6
ofrecen	337	203	367	212	575	822	6
ofrendas	369	203	404	212	575	822	6
en	406	203	416	212	575	822	6
las	418	203	429	212	575	822	6
sepulturas:	432	203	475	212	575	822	6
alimentos,	477	203	519	212	575	822	6
bebidas,	295	214	328	223	575	822	6
ramos	331	214	356	223	575	822	6
de	359	214	368	223	575	822	6
flores,	371	214	397	223	575	822	6
objetos,	400	214	431	223	575	822	6
conjuntos	435	214	474	223	575	822	6
musicales,	477	214	519	223	575	822	6
etc.	295	225	309	234	575	822	6
En	311	225	322	234	575	822	6
México	324	225	354	234	575	822	6
dura	356	225	374	234	575	822	6
dos	376	225	390	234	575	822	6
días,	391	225	410	234	575	822	6
en	412	225	421	234	575	822	6
las	423	225	434	234	575	822	6
casas	436	225	457	234	575	822	6
se	459	225	467	234	575	822	6
crean	469	225	491	234	575	822	6
altares	493	225	519	234	575	822	6
con	295	236	309	245	575	822	6
flores	311	236	334	245	575	822	6
para	336	236	353	245	575	822	6
los	355	236	367	245	575	822	6
"velatorios",	369	236	419	245	575	822	6
elaboran	421	236	455	245	575	822	6
"panes	457	236	484	245	575	822	6
y	486	236	491	245	575	822	6
dulces	493	236	519	245	575	822	6
de	295	247	304	256	575	822	6
muertos"	309	247	345	256	575	822	6
y	349	247	354	256	575	822	6
fabrican	359	247	391	256	575	822	6
las	396	247	407	256	575	822	6
tradicionales	411	247	462	256	575	822	6
"calacas"	467	247	504	256	575	822	6
o	514	247	519	256	575	822	6
calaveras	295	258	332	267	575	822	6
vestidas	333	258	366	267	575	822	6
con	367	258	382	267	575	822	6
trajes	383	258	405	267	575	822	6
tìpicos,	406	258	435	267	575	822	6
bailando,	437	258	474	267	575	822	6
etc.	475	258	490	267	575	822	6
REFERENCIAS	295	292	369	302	575	822	6
BIBLIOGRÁFICAS	370	292	461	302	575	822	6
1.	295	313	302	322	575	822	6
.	301	313	304	322	575	822	6
Pamo	304	313	324	322	575	822	6
Reyna	329	313	352	322	575	822	6
Oscar.	357	313	379	322	575	822	6
Medicina	384	313	418	322	575	822	6
Prehispánica.	423	313	471	322	575	822	6
En	476	313	486	322	575	822	6
Alarcón	490	313	519	322	575	822	6
Graciela,	295	323	328	332	575	822	6
Espinoza	330	323	363	332	575	822	6
Luis,	365	323	383	332	575	822	6
Pamo-Reyna	386	323	432	332	575	822	6
Oscar,	435	323	457	332	575	822	6
Eds.	460	323	476	332	575	822	6
Medicina	478	323	512	332	575	822	6
y	514	323	519	332	575	822	6
Reumatología	295	333	345	341	575	822	6
Peruanas:	350	333	385	341	575	822	6
historia	391	333	418	341	575	822	6
y	423	333	427	341	575	822	6
aportes.	432	333	461	341	575	822	6
Lima,	466	333	487	341	575	822	6
Comité	492	333	519	341	575	822	6
Organizador	295	343	340	351	575	822	6
PANLAR	341	343	376	351	575	822	6
2006.	377	343	398	351	575	822	6
2.	295	363	302	371	575	822	6
.	301	363	304	371	575	822	6
Aguirre	304	363	332	371	575	822	6
Beltrán	335	363	362	371	575	822	6
Gonzalo.	365	363	398	371	575	822	6
La	401	363	410	371	575	822	6
Medicina	414	363	448	371	575	822	6
Indígena.	451	363	485	371	575	822	6
América	488	363	519	371	575	822	6
indígena	295	373	326	381	575	822	6
1947,	327	373	347	381	575	822	6
7:107-114.	349	373	388	381	575	822	6
3.	295	393	302	401	575	822	6
.	301	393	304	401	575	822	6
Bedoya	304	393	331	401	575	822	6
Villacorta	333	393	368	401	575	822	6
Antolín.	370	393	400	401	575	822	6
La	401	393	411	401	575	822	6
Medicina	413	393	447	401	575	822	6
en	449	393	457	401	575	822	6
el	459	393	466	401	575	822	6
Imperio	467	393	496	401	575	822	6
de	498	393	506	401	575	822	6
los	508	393	519	401	575	822	6
Incas.	295	403	316	411	575	822	6
Galeno	317	403	343	411	575	822	6
(Lima).	345	403	372	411	575	822	6
1974;	373	403	394	411	575	822	6
39:52-60.	395	403	430	411	575	822	6
4.	295	423	302	431	575	822	6
.	301	423	304	431	575	822	6
Cabieses	304	423	336	431	575	822	6
Fernando.	340	423	377	431	575	822	6
Medicina	381	423	415	431	575	822	6
Peruana.	420	423	451	431	575	822	6
Los	456	423	469	431	575	822	6
Dioses	474	423	498	431	575	822	6
y	503	423	508	431	575	822	6
la	512	423	519	431	575	822	6
Enfermedad.	295	433	341	441	575	822	6
Revista	342	433	369	441	575	822	6
Diálogo.	371	433	402	441	575	822	6
1988;	403	433	424	441	575	822	6
7:45-55.	425	433	455	441	575	822	6
5.	295	453	302	461	575	822	6
.	301	453	304	461	575	822	6
Cárdenas	304	453	337	461	575	822	6
de	340	453	348	461	575	822	6
la	351	453	358	461	575	822	6
Peña	360	453	378	461	575	822	6
Enrique.	380	453	411	461	575	822	6
Medicina	414	453	448	461	575	822	6
precortesiana	450	453	498	461	575	822	6
en	501	453	510	461	575	822	6
el	512	453	519	461	575	822	6
mundo	295	463	320	471	575	822	6
mexica.	321	463	350	471	575	822	6
Anales	351	463	376	471	575	822	6
Médicos	377	463	408	471	575	822	6
Hospital	410	463	441	471	575	822	6
ABC.	442	463	462	471	575	822	6
2003;	464	463	485	471	575	822	6
48:2124-	486	463	519	471	575	822	6
130.	295	473	311	481	575	822	6
6.	295	493	302	501	575	822	6
.	301	493	304	501	575	822	6
Cordell	304	493	331	501	575	822	6
LS.	334	493	346	501	575	822	6
Prehistory	349	493	386	501	575	822	6
of	389	493	396	501	575	822	6
the	399	493	410	501	575	822	6
Southwest.	413	493	452	501	575	822	6
Annual	455	493	481	501	575	822	6
review	484	493	508	501	575	822	6
of	511	493	519	501	575	822	6
Anthropology.	295	503	347	511	575	822	6
1984;	348	503	369	511	575	822	6
13:301-332.	370	503	414	511	575	822	6
7.	295	523	302	531	575	822	6
.	301	523	304	531	575	822	6
Coe	304	523	318	531	575	822	6
M,	321	523	331	531	575	822	6
Snow	333	523	354	531	575	822	6
D	356	523	363	531	575	822	6
y	365	523	370	531	575	822	6
Benson	372	523	399	531	575	822	6
E.	401	523	409	531	575	822	6
Civilizaciones	411	523	463	531	575	822	6
Precolombinas	465	523	519	531	575	822	6
Norteamérica.	295	533	346	541	575	822	6
Ediciones	347	533	383	541	575	822	6
Folio	384	533	403	541	575	822	6
S.A.,	405	533	423	541	575	822	6
Barcelona,	424	533	463	541	575	822	6
2002.	464	533	484	541	575	822	6
8.	295	553	302	561	575	822	6
.	301	553	304	561	575	822	6
De	304	553	314	561	575	822	6
la	318	553	325	561	575	822	6
Garza	328	553	350	561	575	822	6
Mercedes.	354	553	391	561	575	822	6
Los	395	553	408	561	575	822	6
dioses	412	553	434	561	575	822	6
mayas.	438	553	463	561	575	822	6
Inah/Leduccci	467	553	519	561	575	822	6
editores,	295	563	326	571	575	822	6
Italia	327	563	345	571	575	822	6
1999.	347	563	367	571	575	822	6
9.	295	582	302	591	575	822	6
.	301	582	304	591	575	822	6
Fernández	304	582	341	591	575	822	6
del	346	582	357	591	575	822	6
Castillo	361	582	389	591	575	822	6
F.	394	582	401	591	575	822	6
La	405	582	415	591	575	822	6
Cronología	419	582	460	591	575	822	6
y	464	582	469	591	575	822	6
la	474	582	480	591	575	822	6
Medicina	485	582	519	591	575	822	6
Nahuatl.	295	592	326	601	575	822	6
Revista	327	592	354	601	575	822	6
El	355	592	363	601	575	822	6
Médico.	365	592	394	601	575	822	6
1958;	396	592	416	601	575	822	6
3:13-16.	417	592	448	601	575	822	6
10.	295	612	306	621	575	822	6
.	306	612	308	621	575	822	6
Frisancho	308	612	344	621	575	822	6
David.	347	612	371	621	575	822	6
Medicina	374	612	408	621	575	822	6
Indígena	412	612	443	621	575	822	6
y	446	612	451	621	575	822	6
Popular.	454	612	484	621	575	822	6
Editorial	487	612	519	621	575	822	6
Mejía	295	622	316	631	575	822	6
Baca,	317	622	337	631	575	822	6
Lima	339	622	358	631	575	822	6
1978.	359	622	379	631	575	822	6
11.	295	642	306	650	575	822	6
.	306	642	308	650	575	822	6
Girard	308	642	331	650	575	822	6
Rafael.	335	642	360	650	575	822	6
Los	363	642	377	650	575	822	6
Mayas	380	642	404	650	575	822	6
Eternos.	407	642	437	650	575	822	6
Libro	444	642	464	650	575	822	6
Mex-Editores,	467	642	519	650	575	822	6
México	295	652	322	660	575	822	6
1962.	324	652	344	660	575	822	6
12.	295	672	306	680	575	822	6
.	306	672	308	680	575	822	6
Griffiths	308	672	339	680	575	822	6
Nicholas.	343	672	377	680	575	822	6
The	380	672	394	680	575	822	6
Cross	398	672	418	680	575	822	6
and	422	672	435	680	575	822	6
the	438	672	449	680	575	822	6
serpent.	452	672	481	680	575	822	6
Religious	484	672	519	680	575	822	6
repression	295	682	338	690	575	822	6
and	346	682	360	690	575	822	6
the	368	682	380	690	575	822	6
resurgence	388	682	433	690	575	822	6
in	440	682	448	690	575	822	6
colonial	456	682	490	690	575	822	6
Peru.	497	682	519	690	575	822	6
Norman&London:University	295	692	400	700	575	822	6
of	401	692	409	700	575	822	6
Oklahoma	410	692	447	700	575	822	6
Press,	449	692	470	700	575	822	6
1996.	471	692	492	700	575	822	6
13.	295	713	306	721	575	822	6
.	306	713	308	721	575	822	6
Guerra	308	713	333	721	575	822	6
Francisco.	338	713	375	721	575	822	6
La	380	713	390	721	575	822	6
evaluación	395	713	434	721	575	822	6
farmacológica	439	713	490	721	575	822	6
de	495	713	504	721	575	822	6
las	509	713	519	721	575	822	6
fuentes	295	723	321	731	575	822	6
históricas	324	723	358	731	575	822	6
sobre	361	723	381	731	575	822	6
la	384	723	391	731	575	822	6
medicina	394	723	427	731	575	822	6
precolombina.	430	723	482	731	575	822	6
Simposio	485	723	519	731	575	822	6
Internacional	295	733	342	741	575	822	6
de	345	733	354	741	575	822	6
la	357	733	363	741	575	822	6
Medicina	366	733	400	741	575	822	6
Indígena	403	733	435	741	575	822	6
y	438	733	443	741	575	822	6
Popular	446	733	474	741	575	822	6
de	477	733	485	741	575	822	6
América	488	733	519	741	575	822	6
Latina.	295	743	320	751	575	822	6
Instituto	321	743	351	751	575	822	6
Italo	353	743	369	751	575	822	6
Latinoamericano,	371	743	434	751	575	822	6
Roma	435	743	457	751	575	822	6
1979.	458	743	478	751	575	822	6
Acta	392	771	416	781	575	822	6
Med	419	771	441	781	575	822	6
Per	444	771	462	781	575	822	6
29(2)	465	771	491	781	575	822	6
2012	494	771	518	781	575	822	6
Concepción	275	38	315	45	575	822	7
mágico-religiosa	317	38	372	45	575	822	7
de	374	38	381	45	575	822	7
la	383	38	389	45	575	822	7
Medicina	391	38	423	45	575	822	7
en	425	38	433	45	575	822	7
la	435	38	441	45	575	822	7
América	442	38	470	45	575	822	7
Prehispánica	472	38	516	45	575	822	7
14.	56	72	68	80	575	822	7
.	68	72	70	80	575	822	7
Guerra	70	72	95	80	575	822	7
Francisco.	99	72	136	80	575	822	7
La	140	72	150	80	575	822	7
medicina	154	72	187	80	575	822	7
en	191	72	199	80	575	822	7
la	203	72	210	80	575	822	7
era	214	72	225	80	575	822	7
precolombina.	229	72	280	80	575	822	7
Historia	56	82	85	90	575	822	7
Universal	90	82	125	90	575	822	7
de	130	82	138	90	575	822	7
la	143	82	149	90	575	822	7
Medicina.	154	82	190	90	575	822	7
Era	194	82	207	90	575	822	7
Pretécnica.	211	82	251	90	575	822	7
Salvat,	256	82	280	90	575	822	7
Barcelona	56	92	93	100	575	822	7
1972.	94	92	115	100	575	822	7
25.	295	72	306	80	575	822	7
.	306	72	308	80	575	822	7
Manzanilla	309	72	349	80	575	822	7
Manuel.	352	72	382	80	575	822	7
Historia	384	72	413	80	575	822	7
de	416	72	425	80	575	822	7
la	427	72	434	80	575	822	7
Medicina	437	72	471	80	575	822	7
y	473	72	478	80	575	822	7
Cirugía	481	72	508	80	575	822	7
en	510	72	519	80	575	822	7
Mexico.	295	82	325	90	575	822	7
Revista	329	82	356	90	575	822	7
Mexicana	358	82	393	90	575	822	7
de	395	82	403	90	575	822	7
Cirugía	405	82	432	90	575	822	7
de	434	82	442	90	575	822	7
Colon	444	82	466	90	575	822	7
y	467	82	472	90	575	822	7
Recto.	474	82	497	90	575	822	7
1992;	498	82	519	90	575	822	7
5:1-4.	295	92	316	100	575	822	7
15.	56	112	68	120	575	822	7
.	68	112	70	120	575	822	7
Guzmán	70	112	100	120	575	822	7
Peredo	103	112	128	120	575	822	7
Miguel.	131	112	159	120	575	822	7
Prácticas	162	112	195	120	575	822	7
Médicas	198	112	228	120	575	822	7
en	231	112	240	120	575	822	7
la	242	112	249	120	575	822	7
Antigua	251	112	280	120	575	822	7
América.	56	122	90	130	575	822	7
Impresiones	91	122	135	130	575	822	7
Euroamericanas,	136	122	197	130	575	822	7
México	198	122	225	130	575	822	7
1987.	227	122	247	130	575	822	7
26.	295	112	306	120	575	822	7
.	306	112	308	120	575	822	7
Martínez	309	112	341	120	575	822	7
Cortés	346	112	369	120	575	822	7
Fernando	374	112	408	120	575	822	7
.	412	112	415	120	575	822	7
Las	419	112	432	120	575	822	7
Ideas	437	112	456	120	575	822	7
en	461	112	469	120	575	822	7
la	474	112	480	120	575	822	7
Medicina	485	112	519	120	575	822	7
Nahuatl.	295	122	326	130	575	822	7
La	327	122	337	130	575	822	7
Prensa	338	122	362	130	575	822	7
Médica	363	122	390	130	575	822	7
Mexicana	392	122	427	130	575	822	7
1965.	428	122	449	130	575	822	7
16.	56	142	68	150	575	822	7
.	68	142	70	150	575	822	7
Laín	70	142	86	150	575	822	7
Entralgo	91	142	122	150	575	822	7
Pedro.	126	142	150	150	575	822	7
Historia	154	142	183	150	575	822	7
de	188	142	196	150	575	822	7
la	201	142	207	150	575	822	7
Medicina.	212	142	248	150	575	822	7
Editores	56	152	86	160	575	822	7
S.A.	88	152	104	160	575	822	7
Barcelona	105	152	142	160	575	822	7
1978.	143	152	163	160	575	822	7
Salvat	258	142	280	150	575	822	7
27.	295	142	306	150	575	822	7
.	307	142	309	150	575	822	7
Rostworowski	309	142	362	150	575	822	7
de	377	142	385	150	575	822	7
Diez	392	142	409	150	575	822	7
Canseco	416	142	447	150	575	822	7
M.	454	142	464	150	575	822	7
Historia	471	142	501	150	575	822	7
del	508	142	519	150	575	822	7
Tahuantinsuyu.	295	152	350	160	575	822	7
Lima:	351	152	373	160	575	822	7
IEP	374	152	388	160	575	822	7
Ediciones,	389	152	427	160	575	822	7
1988.	428	152	448	160	575	822	7
17.	56	172	68	180	575	822	7
.	68	172	70	180	575	822	7
Lastres	70	172	96	180	575	822	7
Juan.	100	172	118	180	575	822	7
Historia	122	172	151	180	575	822	7
de	155	172	164	180	575	822	7
la	167	172	174	180	575	822	7
Medicina	178	172	212	180	575	822	7
Peruana,	216	172	247	180	575	822	7
Tomo	250	172	271	180	575	822	7
I,	275	172	280	180	575	822	7
Imprenta	56	182	89	190	575	822	7
Santa	90	182	110	190	575	822	7
María,	112	182	135	190	575	822	7
Lima.	137	182	158	190	575	822	7
1951.	159	182	180	190	575	822	7
28.	295	172	306	180	575	822	7
.	306	172	308	180	575	822	7
Stoltman	309	172	341	180	575	822	7
JB.	343	172	355	180	575	822	7
Temporal	357	172	392	180	575	822	7
Models	394	172	421	180	575	822	7
in	423	172	430	180	575	822	7
Prehistory:	432	172	472	180	575	822	7
An	474	172	485	180	575	822	7
Example	487	172	519	180	575	822	7
from	295	182	312	190	575	822	7
Eastern	318	182	345	190	575	822	7
Nort	350	182	366	190	575	822	7
America.	371	182	404	190	575	822	7
Current	409	182	437	190	575	822	7
Anthropology.	441	182	493	190	575	822	7
1978;	498	182	519	190	575	822	7
19:703-746.	295	192	339	200	575	822	7
18.	56	202	68	210	575	822	7
.	68	202	70	210	575	822	7
León	70	202	88	210	575	822	7
Portilla	90	202	116	210	575	822	7
M.	118	202	128	210	575	822	7
Los	130	202	143	210	575	822	7
antiguos	145	202	175	210	575	822	7
mexicanos.	177	202	217	210	575	822	7
Fondo	219	202	242	210	575	822	7
de	243	202	252	210	575	822	7
Cultura	253	202	280	210	575	822	7
Económica,	56	212	99	220	575	822	7
México	101	212	128	220	575	822	7
1961.	129	212	150	220	575	822	7
19.	56	232	68	240	575	822	7
.	68	232	70	240	575	822	7
León	70	232	88	240	575	822	7
Portilla	90	232	116	240	575	822	7
M.	118	232	128	240	575	822	7
Filosofía	132	232	164	240	575	822	7
nahuátl	166	232	192	240	575	822	7
estudiada	194	232	228	240	575	822	7
en	229	232	238	240	575	822	7
sus	239	232	251	240	575	822	7
fuentes.	252	232	280	240	575	822	7
Octava	56	242	82	250	575	822	7
edición,	83	242	112	250	575	822	7
UNAM,	114	242	143	250	575	822	7
Instituto	145	242	175	250	575	822	7
de	176	242	185	250	575	822	7
Investigaciones	186	242	242	250	575	822	7
Históricas	244	242	280	250	575	822	7
,	56	252	59	260	575	822	7
México	60	252	88	260	575	822	7
1997.	89	252	109	260	575	822	7
20.	56	271	68	280	575	822	7
.	68	271	70	280	575	822	7
López	70	271	92	280	575	822	7
Austin	96	271	120	280	575	822	7
Alfredo.	124	271	154	280	575	822	7
Ideas	158	271	177	280	575	822	7
etiológicas	181	271	220	280	575	822	7
en	224	271	233	280	575	822	7
la	237	271	243	280	575	822	7
medicina	247	271	280	280	575	822	7
Nahuátl.atl.	56	281	98	290	575	822	7
Anuario	99	281	129	290	575	822	7
Indigenista.	130	281	172	290	575	822	7
1970;	174	281	194	290	575	822	7
XXX:255-275.	196	281	250	290	575	822	7
21.	56	301	68	310	575	822	7
.	68	301	70	310	575	822	7
López	70	301	92	310	575	822	7
Austin	95	301	119	310	575	822	7
Alfredo.	122	301	153	310	575	822	7
Cosmovisión	156	301	204	310	575	822	7
y	207	301	212	310	575	822	7
medicina	215	301	248	310	575	822	7
náhuatl.	252	301	280	310	575	822	7
Estudios	56	311	87	319	575	822	7
de	89	311	97	319	575	822	7
Etnobotánica	99	311	146	319	575	822	7
y	148	311	152	319	575	822	7
antropología	154	311	200	319	575	822	7
médica.	201	311	229	319	575	822	7
C.	231	311	239	319	575	822	7
Viesca,	240	311	267	319	575	822	7
Ed.	268	311	280	319	575	822	7
IMEPLAN,	56	321	99	329	575	822	7
Mexico.	100	321	130	329	575	822	7
I:	131	321	137	329	575	822	7
13-28,	138	321	161	329	575	822	7
1976.	163	321	183	329	575	822	7
29.	295	212	306	220	575	822	7
.	306	212	308	220	575	822	7
Valcárcel	309	212	342	220	575	822	7
Luis	343	212	359	220	575	822	7
E.	361	212	368	220	575	822	7
Historia	372	212	401	220	575	822	7
del	402	212	413	220	575	822	7
Perú	415	212	431	220	575	822	7
Antiguo.	432	212	464	220	575	822	7
Lima	465	212	484	220	575	822	7
1964.	486	212	506	220	575	822	7
30.	295	232	306	240	575	822	7
.	306	232	308	240	575	822	7
Valdizán	309	232	340	240	575	822	7
Hermilio.	345	232	380	240	575	822	7
Historia	384	232	413	240	575	822	7
de	418	232	427	240	575	822	7
la	432	232	438	240	575	822	7
Ediciones:	295	242	333	250	575	822	7
Hora	334	242	352	250	575	822	7
del	354	242	365	250	575	822	7
hombre,	366	242	396	250	575	822	7
Lima	397	242	416	250	575	822	7
1944.	417	242	438	250	575	822	7
Medicina	449	232	483	240	575	822	7
Peruana.	488	232	519	240	575	822	7
31.	295	262	307	270	575	822	7
.	307	262	309	270	575	822	7
Viesca	309	262	334	270	575	822	7
Carlos.	341	262	368	270	575	822	7
Medicina	375	262	410	270	575	822	7
Prehispánica	417	262	465	270	575	822	7
de	472	262	481	270	575	822	7
México.	488	262	519	270	575	822	7
Panorama	295	272	331	280	575	822	7
Editorial,	332	272	366	280	575	822	7
México	367	272	395	280	575	822	7
1986.	396	272	417	280	575	822	7
32.	295	292	306	300	575	822	7
.	306	292	309	300	575	822	7
Viesca	309	292	332	300	575	822	7
Carlos,	339	292	365	300	575	822	7
Aranda	371	292	398	300	575	822	7
Andrés	404	292	430	300	575	822	7
y	437	292	441	300	575	822	7
Ramos	448	292	473	300	575	822	7
de	480	292	488	300	575	822	7
Viesca	495	292	519	300	575	822	7
Mariblanca.	295	302	338	310	575	822	7
Antecedentes	340	302	388	310	575	822	7
para	390	302	406	310	575	822	7
el	408	302	414	310	575	822	7
estudio	416	302	442	310	575	822	7
de	444	302	453	310	575	822	7
la	455	302	461	310	575	822	7
clasificación	463	302	509	310	575	822	7
de	510	302	519	310	575	822	7
las	295	312	305	320	575	822	7
enfermedades	307	312	357	320	575	822	7
en	358	312	367	320	575	822	7
la	368	312	375	320	575	822	7
medicina	376	312	409	320	575	822	7
náhuatl	411	312	437	320	575	822	7
prehispánica.	439	312	486	320	575	822	7
Estudios	488	312	519	320	575	822	7
de	295	322	303	330	575	822	7
Cultura	305	322	332	330	575	822	7
Nahuatl.	333	322	364	330	575	822	7
2001;	365	322	386	330	575	822	7
30	387	322	396	330	575	822	7
(30).	397	322	415	330	575	822	7
22.	56	341	68	349	575	822	7
.	68	341	70	349	575	822	7
López	70	341	92	349	575	822	7
de	95	341	103	349	575	822	7
la	106	341	112	349	575	822	7
Peña,	115	341	135	349	575	822	7
Xavier.	137	341	164	349	575	822	7
Medicina	166	341	200	349	575	822	7
Náhuatl.	203	341	233	349	575	822	7
Mexico,	236	341	266	349	575	822	7
Ed.	268	341	280	349	575	822	7
Medicina	56	351	90	359	575	822	7
Familiar	92	351	122	359	575	822	7
1983.	124	351	144	359	575	822	7
23.	56	371	68	379	575	822	7
.	68	371	70	379	575	822	7
Luna	70	371	88	379	575	822	7
Orozco	94	371	120	379	575	822	7
Javier.	125	371	148	379	575	822	7
Prehistoria	154	371	193	379	575	822	7
y	198	371	202	379	575	822	7
medicina.	207	371	243	379	575	822	7
Archivos	247	371	280	379	575	822	7
Bolivianos	56	381	95	389	575	822	7
de	97	381	105	389	575	822	7
la	107	381	113	389	575	822	7
Historia	114	381	143	389	575	822	7
de	145	381	153	389	575	822	7
la	155	381	161	389	575	822	7
Medicina.	163	381	199	389	575	822	7
2000;	200	381	221	389	575	822	7
6(1):	222	381	239	389	575	822	7
29-36.	241	381	264	389	575	822	7
24.	56	401	68	409	575	822	7
.	68	401	70	409	575	822	7
Manzanilla	70	401	110	409	575	822	7
Manuel.	114	401	144	409	575	822	7
Prehispanic	147	401	189	409	575	822	7
Surgery.	193	401	223	409	575	822	7
J	226	401	230	409	575	822	7
Internat	233	401	261	409	575	822	7
Coll	265	401	280	409	575	822	7
Surg.	56	411	76	419	575	822	7
1957;	77	411	97	419	575	822	7
23:2220-225.	99	411	147	419	575	822	7
CORRESPONDENCIA	296	385	402	395	575	822	7
Oscar	296	399	317	407	575	822	7
Frisancho	319	399	354	407	575	822	7
Velarde	357	399	384	407	575	822	7
ofrive1@hotmail.com	296	411	375	419	575	822	7
Acta	122	468	193	500	575	822	7
Médica	202	468	316	500	575	822	7
Peruana	325	468	454	500	575	822	7
4	235	575	255	582	575	822	7
Órgano	96	505	141	518	575	822	7
Oficial	145	505	185	518	575	822	7
de	188	505	202	518	575	822	7
difusión	205	505	253	518	575	822	7
científica	257	505	310	518	575	822	7
del	314	505	332	518	575	822	7
Colegio	335	505	380	518	575	822	7
Médico	383	505	427	518	575	822	7
del	430	505	448	518	575	822	7
Perú	452	505	480	518	575	822	7
0	258	560	267	579	575	822	7
A	271	552	286	571	575	822	7
ÑO	286	549	317	571	575	822	7
S	317	559	326	579	575	822	7
ú	402	639	409	651	575	822	7
A	172	640	181	653	575	822	7
l	182	643	185	656	575	822	7
s	189	645	194	658	575	822	7
e	194	647	200	659	575	822	7
l	375	647	379	660	575	822	7
P	382	645	390	658	575	822	7
e	390	643	396	655	575	822	7
r	396	641	402	653	575	822	7
r	200	648	206	661	575	822	7
v	206	650	213	662	575	822	7
i	213	651	217	663	575	822	7
c	217	652	223	664	575	822	7
io	223	653	233	666	575	822	7
d	237	655	245	668	575	822	7
e	369	649	375	661	575	822	7
d	362	650	369	663	575	822	7
s	353	652	358	664	575	822	7
o	346	653	353	666	575	822	7
c	340	654	346	667	575	822	7
e	244	656	251	668	575	822	7
t	254	657	259	669	575	822	7
od	259	657	273	670	575	822	7
os	273	658	286	670	575	822	7
los	289	658	306	670	575	822	7
M	309	657	322	670	575	822	7
é	322	656	328	669	575	822	7
d	328	656	336	668	575	822	7
i	336	655	340	667	575	822	7
Ingrese	96	700	127	710	575	822	7
gratuitamente	129	700	189	710	575	822	7
al	191	700	199	710	575	822	7
portal	201	700	227	710	575	822	7
electrónico	230	700	276	710	575	822	7
de	278	700	288	710	575	822	7
Acta	290	700	309	710	575	822	7
Médica	312	700	343	710	575	822	7
Peruana	346	700	381	710	575	822	7
desde	384	700	407	710	575	822	7
www.cmp.org.pe	410	700	480	710	575	822	7
Acta	57	771	81	781	575	822	7
Med	84	771	106	781	575	822	7
Per	109	771	127	781	575	822	7
29(2)	130	771	155	781	575	822	7
2012	158	771	183	781	575	822	7
127	500	771	519	781	575	822	7
