Rev	51	41	64	49	581	788	1
Peru	66	41	82	49	581	788	1
Med	84	41	99	49	581	788	1
Exp	101	41	114	49	581	788	1
Salud	116	41	136	49	581	788	1
Publica.	138	41	165	49	581	788	1
2007;	166	41	185	49	581	788	1
24(4):	187	41	207	49	581	788	1
336-342	209	41	236	49	581	788	1
artículo	428	43	469	52	581	788	1
original	471	43	511	52	581	788	1
SALUD	93	117	141	132	581	788	1
OCUPACIONAL	145	117	247	132	581	788	1
EN	250	117	270	132	581	788	1
EL	274	117	291	132	581	788	1
TRABAJO	295	117	362	132	581	788	1
DE	366	117	385	132	581	788	1
ESTIBA:	389	117	444	132	581	788	1
LOS	448	117	477	132	581	788	1
TRABAJADORES	51	134	167	149	581	788	1
DE	171	134	190	149	581	788	1
MERCADOS	194	134	275	149	581	788	1
MAYORISTAS	279	134	369	149	581	788	1
DE	373	134	392	149	581	788	1
HUANCAYO,	396	134	478	149	581	788	1
2006*	482	134	518	149	581	788	1
Liliana	99	161	128	172	581	788	1
Vigil	131	161	150	172	581	788	1
1,a	150	160	160	167	581	788	1
,	160	161	162	172	581	788	1
Rita	165	161	183	172	581	788	1
Gutiérrez	186	161	227	172	581	788	1
1,b	227	160	237	167	581	788	1
,	237	161	239	172	581	788	1
Walter	242	161	271	172	581	788	1
Cáceres	274	161	311	172	581	788	1
1,c	311	160	320	167	581	788	1
,	320	161	323	172	581	788	1
Héctor	326	161	355	172	581	788	1
Collantes	358	161	400	172	581	788	1
1,c	400	160	409	167	581	788	1
,	409	161	412	172	581	788	1
Julio	415	161	435	172	581	788	1
Beas	438	161	461	172	581	788	1
1,d	461	160	471	167	581	788	1
RESUMEN	74	203	114	212	581	788	1
Palabras	74	374	107	383	581	788	1
clave:	111	374	133	383	581	788	1
Salud	137	374	157	383	581	788	1
ocupacional;	161	374	206	383	581	788	1
Condiciones	210	374	254	383	581	788	1
de	258	374	267	383	581	788	1
trabajo;	271	374	297	383	581	788	1
Riesgos	301	374	330	383	581	788	1
laborales;	334	374	369	383	581	788	1
Ergonomía;	372	374	414	383	581	788	1
Antropometría;	417	374	470	383	581	788	1
Altitud	474	374	496	383	581	788	1
(fuente:	74	384	101	393	581	788	1
DeCS	103	384	124	393	581	788	1
BIREME).	126	384	162	393	581	788	1
Occupational	112	419	207	433	581	788	1
health	210	419	258	433	581	788	1
in	261	419	273	433	581	788	1
high	277	419	307	433	581	788	1
altitude	310	419	368	433	581	788	1
stevedores:	371	419	457	433	581	788	1
The	73	434	97	448	581	788	1
workers	100	434	163	448	581	788	1
of	166	434	183	448	581	788	1
the	186	434	210	448	581	788	1
wholesale	214	434	290	448	581	788	1
markets	294	434	353	448	581	788	1
from	356	434	392	448	581	788	1
Huancayo,	395	434	467	448	581	788	1
2006	470	434	497	448	581	788	1
ABSTRACT	74	468	118	477	581	788	1
Key	74	619	88	629	581	788	1
words:	91	619	116	629	581	788	1
Occupational	119	619	165	629	581	788	1
health;	168	619	192	629	581	788	1
Working	194	619	223	629	581	788	1
conditions;	225	619	263	629	581	788	1
Occupational	265	619	312	629	581	788	1
risks;	314	619	333	629	581	788	1
Ergonomics;	335	619	380	629	581	788	1
Anthropometry;	382	619	437	629	581	788	1
Altitude	438	619	465	629	581	788	1
(source:	468	619	496	629	581	788	1
DeCS	74	629	95	639	581	788	1
BIREME).	97	629	133	639	581	788	1
1	51	667	54	673	581	788	1
a	51	687	54	693	581	788	1
*	51	698	54	707	581	788	1
Dirección	62	668	96	677	581	788	1
Ejecutiva	98	668	130	677	581	788	1
de	133	668	141	677	581	788	1
Medicina	144	668	176	677	581	788	1
y	178	668	182	677	581	788	1
Psicología	184	668	221	677	581	788	1
del	223	668	234	677	581	788	1
Trabajo,	236	668	265	677	581	788	1
Centro	268	668	292	677	581	788	1
Nacional	294	668	325	677	581	788	1
de	327	668	336	677	581	788	1
Salud	338	668	359	677	581	788	1
Ocupacional	361	668	405	677	581	788	1
y	408	668	412	677	581	788	1
Protección	414	668	452	677	581	788	1
del	454	668	464	677	581	788	1
Ambiente	467	668	500	677	581	788	1
para	503	668	519	677	581	788	1
la	62	678	69	687	581	788	1
Salud,	71	678	93	687	581	788	1
Instituto	96	678	124	687	581	788	1
Nacional	126	678	157	687	581	788	1
de	159	678	168	687	581	788	1
Salud.	170	678	193	687	581	788	1
Lima,	195	678	215	687	581	788	1
Perú.	217	678	236	687	581	788	1
Psicóloga;	62	688	99	697	581	788	1
b	108	687	111	693	581	788	1
Tecnóloga	116	688	153	697	581	788	1
médica	156	688	181	697	581	788	1
;	184	688	186	697	581	788	1
c	194	687	197	693	581	788	1
Médico;	203	688	231	697	581	788	1
d	240	687	243	693	581	788	1
Médico	250	688	276	697	581	788	1
traumatólogo.	278	688	327	697	581	788	1
Este	62	698	78	707	581	788	1
estudio	81	698	107	707	581	788	1
formó	109	698	129	707	581	788	1
parte	132	698	150	707	581	788	1
de	152	698	161	707	581	788	1
las	164	698	174	707	581	788	1
evidencias	176	698	214	707	581	788	1
que	216	698	230	707	581	788	1
hicieron	232	698	260	707	581	788	1
posible	263	698	288	707	581	788	1
la	290	698	296	707	581	788	1
aprobación	299	698	338	707	581	788	1
y	341	698	345	707	581	788	1
promulgación	347	698	395	707	581	788	1
de	398	698	406	707	581	788	1
la	409	698	415	707	581	788	1
Ley	417	698	430	707	581	788	1
N.°	433	698	444	707	581	788	1
29088	446	698	469	707	581	788	1
de	471	698	480	707	581	788	1
Seguridad	482	698	519	707	581	788	1
y	62	708	66	717	581	788	1
Salud	69	708	89	717	581	788	1
en	91	708	100	717	581	788	1
el	102	708	109	717	581	788	1
Trabajo	111	708	138	717	581	788	1
de	140	708	149	717	581	788	1
los	151	708	162	717	581	788	1
Estibadores	164	708	206	717	581	788	1
Terrestres	208	708	245	717	581	788	1
y	247	708	251	717	581	788	1
Transportistas	253	708	304	717	581	788	1
Manuales.	306	708	343	717	581	788	1
Estudio	51	724	78	733	581	788	1
realizado	80	724	112	733	581	788	1
gracias	115	724	140	733	581	788	1
al	143	724	149	733	581	788	1
apoyo	151	724	173	733	581	788	1
técnico	175	724	200	733	581	788	1
y	203	724	207	733	581	788	1
financiero	209	724	244	733	581	788	1
del	246	724	256	733	581	788	1
Instituto	259	724	287	733	581	788	1
Nacional	289	724	320	733	581	788	1
de	322	724	331	733	581	788	1
Salud	333	724	354	733	581	788	1
del	356	724	367	733	581	788	1
Perú.	369	724	388	733	581	788	1
336	51	750	68	761	581	788	1
Salud	418	40	437	49	581	788	2
ocupacional	439	40	479	49	581	788	2
de	481	40	489	49	581	788	2
estibadores	491	40	530	49	581	788	2
Rev	62	41	76	49	581	788	2
Peru	78	41	93	49	581	788	2
Med	96	41	110	49	581	788	2
Exp	112	41	125	49	581	788	2
Salud	128	41	147	49	581	788	2
Publica.	149	41	176	49	581	788	2
2007;	178	41	197	49	581	788	2
24(4):	199	41	218	49	581	788	2
336-342	220	41	247	49	581	788	2
INTRODUCCIÓN	62	83	140	94	581	788	2
El	62	108	70	118	581	788	2
sobreesfuerzo	76	108	133	118	581	788	2
causado	138	108	172	118	581	788	2
por	177	108	190	118	581	788	2
manipular	195	108	235	118	581	788	2
gran	240	108	258	118	581	788	2
peso,	263	108	285	118	581	788	2
asociado	62	120	98	130	581	788	2
con	104	120	119	130	581	788	2
posturas	125	120	159	130	581	788	2
inadecuadas	165	120	216	130	581	788	2
o	222	120	227	130	581	788	2
forzadas,	233	120	270	130	581	788	2
es	275	120	285	130	581	788	2
un	62	131	72	141	581	788	2
factor	76	131	99	141	581	788	2
predisponente	103	131	160	141	581	788	2
para	164	131	182	141	581	788	2
la	186	131	193	141	581	788	2
aparición	197	131	234	141	581	788	2
de	238	131	248	141	581	788	2
lesiones	252	131	285	141	581	788	2
musculoesqueléticas	62	143	146	153	581	788	2
1,2	146	142	155	149	581	788	2
.	155	143	157	153	581	788	2
La	163	143	173	153	581	788	2
manipulación	180	143	233	153	581	788	2
manual	239	143	269	153	581	788	2
de	275	143	285	153	581	788	2
cargas,	62	155	92	165	581	788	2
la	99	155	106	165	581	788	2
adopción	113	155	149	165	581	788	2
y	156	155	161	165	581	788	2
mantenimiento	168	155	227	165	581	788	2
de	233	155	243	165	581	788	2
posturas	250	155	285	165	581	788	2
forzadas	62	167	97	177	581	788	2
producen	100	167	138	177	581	788	2
alteraciones	141	167	189	177	581	788	2
posturales	192	167	234	177	581	788	2
que	237	167	252	177	581	788	2
afectan	255	167	285	177	581	788	2
la	62	179	69	189	581	788	2
mecánica	74	179	113	189	581	788	2
corporal	117	179	150	189	581	788	2
3	150	177	153	184	581	788	2
.	153	179	156	189	581	788	2
La	161	179	171	189	581	788	2
Organización	176	179	229	189	581	788	2
Internacional	233	179	285	189	581	788	2
del	62	190	74	200	581	788	2
Trabajo	77	190	108	200	581	788	2
(OIT)	111	190	132	200	581	788	2
4,5	132	189	141	196	581	788	2
afirma	143	190	168	200	581	788	2
que	171	190	186	200	581	788	2
la	189	190	196	200	581	788	2
manipulación	199	190	252	200	581	788	2
manual	255	190	285	200	581	788	2
de	62	202	72	212	581	788	2
carga	78	202	100	212	581	788	2
es	105	202	115	212	581	788	2
una	120	202	135	212	581	788	2
de	140	202	150	212	581	788	2
las	155	202	167	212	581	788	2
causas	172	202	200	212	581	788	2
más	206	202	223	212	581	788	2
frecuentes	228	202	270	212	581	788	2
de	275	202	285	212	581	788	2
accidentes	62	214	105	224	581	788	2
laborales	109	214	145	224	581	788	2
con	149	214	163	224	581	788	2
un	166	214	176	224	581	788	2
20	180	214	190	224	581	788	2
-	193	214	196	224	581	788	2
25	200	214	210	224	581	788	2
%	213	214	221	224	581	788	2
del	224	214	236	224	581	788	2
total	240	214	257	224	581	788	2
de	260	214	270	224	581	788	2
los	273	214	285	224	581	788	2
producidos.	62	226	109	236	581	788	2
El	62	249	70	259	581	788	2
trabajo	74	249	102	259	581	788	2
de	106	249	116	259	581	788	2
estiba	120	249	144	259	581	788	2
es	147	249	157	259	581	788	2
una	161	249	176	259	581	788	2
actividad	180	249	215	259	581	788	2
que	219	249	234	259	581	788	2
consiste	238	249	271	259	581	788	2
en	275	249	285	259	581	788	2
la	62	261	69	271	581	788	2
carga	72	261	95	271	581	788	2
y	98	261	102	271	581	788	2
descarga	106	261	143	271	581	788	2
de	146	261	156	271	581	788	2
objetos	159	261	188	271	581	788	2
pesados,	191	261	227	271	581	788	2
antiguamente	230	261	285	271	581	788	2
realizado	62	273	99	283	581	788	2
en	103	273	113	283	581	788	2
forma	116	273	139	283	581	788	2
manual	143	273	173	283	581	788	2
haciendo	177	273	213	283	581	788	2
uso	217	273	231	283	581	788	2
de	235	273	245	283	581	788	2
la	249	273	256	283	581	788	2
fuerza	260	273	285	283	581	788	2
física,	62	285	86	295	581	788	2
actualmente	88	285	137	295	581	788	2
se	139	285	148	295	581	788	2
tiene	151	285	170	295	581	788	2
el	172	285	179	295	581	788	2
apoyo	181	285	206	295	581	788	2
de	208	285	218	295	581	788	2
maquinarias;	220	285	271	295	581	788	2
sin	273	285	285	295	581	788	2
embargo,	62	297	100	307	581	788	2
existen	102	297	131	307	581	788	2
lugares	132	297	162	307	581	788	2
como	163	297	185	307	581	788	2
los	187	297	199	307	581	788	2
mercados	200	297	240	307	581	788	2
mayoristas	241	297	285	307	581	788	2
del	62	308	74	318	581	788	2
Perú	79	308	98	318	581	788	2
donde	103	308	128	318	581	788	2
esta	133	308	150	318	581	788	2
actividad	155	308	191	318	581	788	2
no	195	308	205	318	581	788	2
ha	210	308	220	318	581	788	2
experimentado	225	308	285	318	581	788	2
cambio	62	320	91	330	581	788	2
alguno,	95	320	124	330	581	788	2
la	127	320	134	330	581	788	2
estiba	138	320	162	330	581	788	2
se	165	320	175	330	581	788	2
sigue	178	320	199	330	581	788	2
realizando	203	320	244	330	581	788	2
igual	248	320	267	330	581	788	2
que	270	320	285	330	581	788	2
hace	62	332	82	342	581	788	2
60	84	332	94	342	581	788	2
años,	97	332	119	342	581	788	2
en	121	332	131	342	581	788	2
forma	134	332	157	342	581	788	2
manual.	159	332	191	342	581	788	2
Diversos	62	356	97	366	581	788	2
estudios	102	356	136	366	581	788	2
realizados	141	356	182	366	581	788	2
en	187	356	197	366	581	788	2
España	202	356	232	366	581	788	2
6-8	232	354	241	361	581	788	2
,	241	356	244	366	581	788	2
Polonia	249	356	279	366	581	788	2
2	279	354	282	361	581	788	2
,	282	356	285	366	581	788	2
México	62	367	91	377	581	788	2
9	91	366	94	373	581	788	2
y	99	367	103	377	581	788	2
Cuba	108	367	129	377	581	788	2
10	129	366	136	373	581	788	2
han	141	367	156	377	581	788	2
demostrado	160	367	208	377	581	788	2
que	212	367	227	377	581	788	2
el	232	367	239	377	581	788	2
trabajo	243	367	270	377	581	788	2
de	275	367	285	377	581	788	2
estiba	62	379	86	389	581	788	2
genera	90	379	118	389	581	788	2
riesgos	122	379	151	389	581	788	2
en	154	379	164	389	581	788	2
la	168	379	175	389	581	788	2
salud	178	379	200	389	581	788	2
de	204	379	214	389	581	788	2
los	217	379	229	389	581	788	2
trabajadores,	232	379	285	389	581	788	2
por	62	391	75	401	581	788	2
ello	81	391	95	401	581	788	2
los	102	391	113	401	581	788	2
reglamentos	119	391	169	401	581	788	2
internacionales	175	391	235	401	581	788	2
establecen	241	391	285	401	581	788	2
límites	62	403	88	413	581	788	2
para	92	403	110	413	581	788	2
la	113	403	120	413	581	788	2
cantidad	123	403	157	413	581	788	2
de	160	403	170	413	581	788	2
peso	174	403	193	413	581	788	2
permitido	196	403	233	413	581	788	2
que	237	403	252	413	581	788	2
pueden	255	403	285	413	581	788	2
cargar	62	415	88	425	581	788	2
(55	92	415	105	425	581	788	2
kg)	108	415	121	425	581	788	2
4,5	121	413	130	420	581	788	2
,	130	415	132	425	581	788	2
que	136	415	151	425	581	788	2
no	155	415	165	425	581	788	2
siempre	168	415	200	425	581	788	2
son	204	415	219	425	581	788	2
cumplidos	222	415	263	425	581	788	2
y	267	415	271	425	581	788	2
en	275	415	285	425	581	788	2
condiciones	62	426	110	436	581	788	2
de	113	426	123	436	581	788	2
trabajo	126	426	153	436	581	788	2
inadecuados	156	426	207	436	581	788	2
y	210	426	215	436	581	788	2
sin	217	426	229	436	581	788	2
conocimiento	232	426	285	436	581	788	2
de	62	438	72	448	581	788	2
hacerlo	75	438	104	448	581	788	2
adecuadamente.	107	438	174	448	581	788	2
a	70	562	75	572	581	788	2
d	69	684	75	694	581	788	2
b	221	562	226	572	581	788	2
e	166	684	171	694	581	788	2
No	308	85	319	95	581	788	2
hemos	322	85	349	95	581	788	2
encontrado	352	85	397	95	581	788	2
estudios	399	85	433	95	581	788	2
previos	436	85	465	95	581	788	2
sobre	467	85	490	95	581	788	2
el	493	85	500	95	581	788	2
trabajo	503	85	530	95	581	788	2
de	308	97	318	107	581	788	2
estiba	320	97	344	107	581	788	2
en	346	97	356	107	581	788	2
el	358	97	365	107	581	788	2
Perú,	367	97	389	107	581	788	2
el	391	97	398	107	581	788	2
cual	400	97	417	107	581	788	2
es	419	97	429	107	581	788	2
muy	431	97	448	107	581	788	2
frecuente	450	97	488	107	581	788	2
en	490	97	500	107	581	788	2
merca-	502	97	530	107	581	788	2
dos	308	109	322	119	581	788	2
mayoristas,	324	109	370	119	581	788	2
así	373	109	385	119	581	788	2
mismo,	387	109	416	119	581	788	2
no	418	109	428	119	581	788	2
existen	431	109	459	119	581	788	2
leyes	462	109	483	119	581	788	2
específicas	485	109	530	119	581	788	2
que	308	120	323	130	581	788	2
regulen	325	120	355	130	581	788	2
en	358	120	368	130	581	788	2
nuestro	370	120	400	130	581	788	2
país	403	120	420	130	581	788	2
esta	422	120	439	130	581	788	2
actividad	442	120	477	130	581	788	2
laboral.	480	120	509	130	581	788	2
El	308	144	316	154	581	788	2
objetivo	318	144	349	154	581	788	2
del	351	144	363	154	581	788	2
estudio	366	144	395	154	581	788	2
fue	397	144	410	154	581	788	2
describir	412	144	446	154	581	788	2
en	449	144	459	154	581	788	2
forma	461	144	484	154	581	788	2
integral	487	144	516	154	581	788	2
las	519	144	530	154	581	788	2
condiciones	308	156	355	166	581	788	2
de	358	156	368	166	581	788	2
trabajo	370	156	398	166	581	788	2
y	400	156	405	166	581	788	2
la	407	156	414	166	581	788	2
salud	417	156	438	166	581	788	2
de	441	156	451	166	581	788	2
los	453	156	465	166	581	788	2
trabajadores	467	156	518	166	581	788	2
de	520	156	530	166	581	788	2
estiba	308	168	332	178	581	788	2
de	334	168	344	178	581	788	2
los	347	168	358	178	581	788	2
mercados	361	168	400	178	581	788	2
mayoristas	403	168	446	178	581	788	2
de	449	168	459	178	581	788	2
Huancayo,	461	168	504	178	581	788	2
Perú.	507	168	528	178	581	788	2
MATERIALES	308	202	372	213	581	788	2
Y	374	202	381	213	581	788	2
MÉTODOS	384	202	434	213	581	788	2
Se	308	227	319	237	581	788	2
realizó	325	227	351	237	581	788	2
un	357	227	367	237	581	788	2
estudio	373	227	402	237	581	788	2
observacional	408	227	464	237	581	788	2
transversal	470	227	514	237	581	788	2
en	520	227	530	237	581	788	2
la	308	238	315	248	581	788	2
ciudad	322	238	348	248	581	788	2
de	355	238	365	248	581	788	2
Huancayo	372	238	413	248	581	788	2
(3350	420	238	443	248	581	788	2
msnm)	450	238	478	248	581	788	2
capital	485	238	511	248	581	788	2
del	518	238	530	248	581	788	2
departamento	308	250	363	260	581	788	2
de	365	250	375	260	581	788	2
Junín	378	250	400	260	581	788	2
(sierra	402	250	428	260	581	788	2
central	430	250	457	260	581	788	2
del	459	250	471	260	581	788	2
Perú),	474	250	498	260	581	788	2
en	501	250	511	260	581	788	2
abril	513	250	530	260	581	788	2
de	308	262	318	272	581	788	2
2006.	322	262	345	272	581	788	2
Se	349	262	360	272	581	788	2
incluyeron	365	262	406	272	581	788	2
a	411	262	416	272	581	788	2
todos	420	262	443	272	581	788	2
los	447	262	459	272	581	788	2
trabajadores	463	262	513	272	581	788	2
del	518	262	530	272	581	788	2
sector	308	274	332	284	581	788	2
de	336	274	346	284	581	788	2
estiba	349	274	373	284	581	788	2
de	377	274	387	284	581	788	2
papa	391	274	411	284	581	788	2
de	415	274	425	284	581	788	2
los	428	274	440	284	581	788	2
Mercados	443	274	483	284	581	788	2
Mayoristas	487	274	530	284	581	788	2
Ex	308	286	318	296	581	788	2
Maltería	321	286	354	296	581	788	2
Lima	357	286	377	296	581	788	2
y	380	286	384	296	581	788	2
Miguel	388	286	414	296	581	788	2
Plaza	417	286	440	296	581	788	2
Sotelo	443	286	469	296	581	788	2
que	472	286	487	296	581	788	2
aceptaron	490	286	530	296	581	788	2
participar	308	297	345	307	581	788	2
del	353	297	365	307	581	788	2
estudio,	373	297	405	307	581	788	2
se	413	297	423	307	581	788	2
excluyeron	431	297	475	307	581	788	2
a	483	297	488	307	581	788	2
aquellos	497	297	530	307	581	788	2
trabajadores	308	309	358	319	581	788	2
que	360	309	375	319	581	788	2
presentaban	378	309	428	319	581	788	2
limitaciones	430	309	477	319	581	788	2
físicas.	480	309	508	319	581	788	2
CARACTERIZACIÓN	308	333	393	343	581	788	2
ANTROPOMÉTRICA	396	333	480	343	581	788	2
Para	308	356	327	366	581	788	2
la	336	356	343	366	581	788	2
valoración	352	356	393	366	581	788	2
antropométrica	402	356	462	366	581	788	2
se	472	356	481	366	581	788	2
realizaron	491	356	530	366	581	788	2
mediciones	308	368	353	378	581	788	2
estáticas	358	368	394	378	581	788	2
en	399	368	409	378	581	788	2
bipedestación,	414	368	472	378	581	788	2
el	477	368	484	378	581	788	2
trabajador	490	368	530	378	581	788	2
vistió	308	380	328	390	581	788	2
ropa	331	380	349	390	581	788	2
ligera	352	380	374	390	581	788	2
–en	377	380	392	390	581	788	2
pantalón	395	380	429	390	581	788	2
corto–	432	380	457	390	581	788	2
y	460	380	465	390	581	788	2
sin	468	380	479	390	581	788	2
calzado,	482	380	516	390	581	788	2
las	519	380	530	390	581	788	2
cuales	308	392	334	402	581	788	2
incluyeron	337	392	378	402	581	788	2
peso,	381	392	403	402	581	788	2
estatura,	406	392	441	402	581	788	2
altura	444	392	467	402	581	788	2
a	470	392	475	402	581	788	2
los	478	392	489	402	581	788	2
hombros,	493	392	530	402	581	788	2
altura	308	404	330	414	581	788	2
a	334	404	339	414	581	788	2
los	343	404	354	414	581	788	2
codos,	358	404	385	414	581	788	2
altura	388	404	411	414	581	788	2
a	415	404	420	414	581	788	2
la	424	404	431	414	581	788	2
muñeca,	435	404	469	414	581	788	2
altura	473	404	495	414	581	788	2
al	499	404	506	414	581	788	2
dedo	510	404	530	414	581	788	2
medio	308	415	332	425	581	788	2
de	336	415	346	425	581	788	2
la	351	415	358	425	581	788	2
mano,	362	415	387	425	581	788	2
alcance	391	415	422	425	581	788	2
frontal,	426	415	454	425	581	788	2
altura	458	415	481	425	581	788	2
a	485	415	490	425	581	788	2
la	494	415	501	425	581	788	2
cresta	506	415	530	425	581	788	2
iliaca,	308	427	331	437	581	788	2
altura	335	427	358	437	581	788	2
de	362	427	372	437	581	788	2
rodilla,	377	427	403	437	581	788	2
altura	408	427	430	437	581	788	2
de	435	427	445	437	581	788	2
tobillo,	449	427	475	437	581	788	2
siguiendo	480	427	519	437	581	788	2
la	523	427	530	437	581	788	2
sugerencia	308	439	352	449	581	788	2
de	354	439	364	449	581	788	2
Ávila	367	439	386	449	581	788	2
et	389	439	396	449	581	788	2
al	399	439	406	449	581	788	2
11	406	438	413	445	581	788	2
.	413	439	415	449	581	788	2
c	339	562	344	572	581	788	2
f	380	684	383	694	581	788	2
Figura	62	704	87	713	581	788	2
1.	89	704	96	713	581	788	2
Puestos	99	704	127	713	581	788	2
seleccionados	130	704	181	713	581	788	2
en	183	704	192	713	581	788	2
el	195	704	201	713	581	788	2
estudio,	203	704	231	713	581	788	2
agrupados	234	704	272	713	581	788	2
por	274	704	286	713	581	788	2
sectores	288	704	319	713	581	788	2
de	321	704	330	713	581	788	2
actividades.	333	704	375	713	581	788	2
a)	377	704	385	713	581	788	2
Traslado	387	704	418	713	581	788	2
del	421	704	431	713	581	788	2
saco	434	704	451	713	581	788	2
desde	453	704	475	713	581	788	2
el	478	704	484	713	581	788	2
camión	487	704	512	713	581	788	2
a	517	704	522	713	581	788	2
la	524	704	531	713	581	788	2
balanza.	62	714	93	723	581	788	2
b)	94	714	101	723	581	788	2
Traslado	103	714	134	723	581	788	2
del	136	714	146	723	581	788	2
saco	148	714	165	723	581	788	2
desde	166	714	188	723	581	788	2
la	190	714	196	723	581	788	2
balanza	198	714	226	723	581	788	2
al	227	714	233	723	581	788	2
camión	235	714	261	723	581	788	2
a	262	714	267	723	581	788	2
desnivel.	268	714	300	723	581	788	2
c)	302	714	308	723	581	788	2
Traslado	310	714	341	723	581	788	2
del	343	714	353	723	581	788	2
saco	355	714	372	723	581	788	2
desde	373	714	395	723	581	788	2
la	397	714	403	723	581	788	2
balanza	405	714	433	723	581	788	2
a	434	714	439	723	581	788	2
la	440	714	446	723	581	788	2
ruma.	448	714	468	723	581	788	2
d)	470	714	477	723	581	788	2
Colocación	479	714	518	723	581	788	2
del	520	714	531	723	581	788	2
saco	62	724	79	733	581	788	2
sobre	81	724	101	733	581	788	2
la	104	724	110	733	581	788	2
ruma.	112	724	133	733	581	788	2
e)	135	724	142	733	581	788	2
Traslado	144	724	175	733	581	788	2
del	178	724	188	733	581	788	2
triciclo	190	724	213	733	581	788	2
hacia	215	724	234	733	581	788	2
los	237	724	247	733	581	788	2
puestos	249	724	277	733	581	788	2
del	279	724	290	733	581	788	2
mercado.	292	724	326	733	581	788	2
f)	328	724	333	733	581	788	2
Desestiba	335	724	370	733	581	788	2
de	373	724	382	733	581	788	2
los	384	724	394	733	581	788	2
sacos	396	724	417	733	581	788	2
en	419	724	428	733	581	788	2
los	431	724	441	733	581	788	2
puestos	443	724	471	733	581	788	2
del	473	724	484	733	581	788	2
mercado.	486	724	519	733	581	788	2
337	513	750	530	761	581	788	2
Vigil	479	40	493	49	581	788	3
L.	495	40	501	49	581	788	3
et	503	40	509	49	581	788	3
al.	511	40	519	49	581	788	3
Rev	51	41	64	49	581	788	3
Peru	66	41	82	49	581	788	3
Med	84	41	99	49	581	788	3
Exp	101	41	114	49	581	788	3
Salud	116	41	136	49	581	788	3
Publica.	138	41	165	49	581	788	3
2007;	166	41	185	49	581	788	3
24(4):	187	41	207	49	581	788	3
336-342	209	41	236	49	581	788	3
CONDICIONES	51	83	115	94	581	788	3
DE	117	83	130	94	581	788	3
TRABAJO	132	83	173	94	581	788	3
CONDICIÓN	296	83	348	94	581	788	3
DE	350	83	363	94	581	788	3
SALUD	365	83	395	94	581	788	3
Se	51	107	62	117	581	788	3
realizaron	63	107	103	117	581	788	3
visitas	104	107	129	117	581	788	3
continuas	130	107	169	117	581	788	3
a	170	107	175	117	581	788	3
los	176	107	188	117	581	788	3
mercados	189	107	229	117	581	788	3
mayoristas	230	107	274	117	581	788	3
seleccionados,	51	119	111	129	581	788	3
donde	114	119	139	129	581	788	3
se	143	119	152	129	581	788	3
grabaron	156	119	192	129	581	788	3
en	195	119	205	129	581	788	3
video	209	119	230	129	581	788	3
las	234	119	245	129	581	788	3
tareas	249	119	274	129	581	788	3
de	51	131	61	141	581	788	3
los	63	131	74	141	581	788	3
trabajadores	76	131	126	141	581	788	3
incluidos	128	131	163	141	581	788	3
en	165	131	175	141	581	788	3
el	177	131	184	141	581	788	3
estudio,	186	131	218	141	581	788	3
se	220	131	229	141	581	788	3
efectuaron	231	131	274	141	581	788	3
mediciones	51	143	97	153	581	788	3
de	99	143	109	153	581	788	3
los	112	143	124	153	581	788	3
puestos	127	143	158	153	581	788	3
de	161	143	171	153	581	788	3
trabajo,	174	143	204	153	581	788	3
se	207	143	217	153	581	788	3
evaluaron	220	143	259	153	581	788	3
los	262	143	274	153	581	788	3
pesos	51	154	75	164	581	788	3
que	79	154	94	164	581	788	3
manipulaban	97	154	149	164	581	788	3
los	153	154	164	164	581	788	3
trabajadores,	168	154	220	164	581	788	3
se	224	154	233	164	581	788	3
recolectó	237	154	274	164	581	788	3
información	51	166	98	176	581	788	3
sobre	101	166	124	176	581	788	3
la	128	166	135	176	581	788	3
organización	138	166	189	176	581	788	3
del	193	166	205	176	581	788	3
trabajo	209	166	236	176	581	788	3
(horario,	240	166	274	176	581	788	3
turnos,	51	178	79	188	581	788	3
duración	81	178	115	188	581	788	3
de	118	178	128	188	581	788	3
jornada	130	178	160	188	581	788	3
laboral).	163	178	195	188	581	788	3
Se	198	178	209	188	581	788	3
observaron	211	178	256	188	581	788	3
tres	259	178	274	188	581	788	3
tipos	51	190	70	200	581	788	3
de	73	190	83	200	581	788	3
actividades	85	190	130	200	581	788	3
en	133	190	143	200	581	788	3
particular:	145	190	185	200	581	788	3
•	51	199	55	213	581	788	3
Unidad	65	201	94	212	581	788	3
de	98	201	108	212	581	788	3
análisis	112	201	142	212	581	788	3
“estibador”.	146	201	192	212	581	788	3
La	196	202	206	212	581	788	3
observación	211	202	259	212	581	788	3
de	264	202	274	212	581	788	3
posturas	65	213	100	223	581	788	3
y	103	213	107	223	581	788	3
movimientos	110	213	161	223	581	788	3
se	164	213	173	223	581	788	3
realizó	176	213	203	223	581	788	3
durante	206	213	236	223	581	788	3
dos	239	213	254	223	581	788	3
días	257	213	274	223	581	788	3
consecutivos.	65	225	120	235	581	788	3
Se	123	225	134	235	581	788	3
eligieron	138	225	172	235	581	788	3
al	175	225	182	235	581	788	3
azar	185	225	203	235	581	788	3
cinco	206	225	227	235	581	788	3
parejas	231	225	260	235	581	788	3
de	264	225	274	235	581	788	3
estibadores,	65	237	114	247	581	788	3
de	119	237	129	247	581	788	3
ambos	134	237	161	247	581	788	3
mercados,	165	237	208	247	581	788	3
cada	212	237	232	247	581	788	3
estibador	237	237	274	247	581	788	3
fue	65	249	78	259	581	788	3
evaluado	80	249	117	259	581	788	3
durante	119	249	150	259	581	788	3
una	152	249	167	259	581	788	3
hora	169	249	187	259	581	788	3
continua	190	249	224	259	581	788	3
de	226	249	236	259	581	788	3
labor.	239	249	261	259	581	788	3
La	264	249	274	259	581	788	3
tarea	65	261	86	271	581	788	3
observada	89	261	131	271	581	788	3
fue	134	261	147	271	581	788	3
la	150	261	157	271	581	788	3
estiba	160	261	184	271	581	788	3
de	187	261	197	271	581	788	3
sacos	200	261	224	271	581	788	3
de	227	261	237	271	581	788	3
papa	240	261	260	271	581	788	3
de	264	261	274	271	581	788	3
150	65	272	80	282	581	788	3
kg	83	272	92	282	581	788	3
de	95	272	105	282	581	788	3
peso.	107	272	129	282	581	788	3
•	51	281	55	295	581	788	3
Unidad	65	284	94	295	581	788	3
de	96	284	106	295	581	788	3
análisis	109	284	139	295	581	788	3
“cabeceador”.	141	284	196	295	581	788	3
Se	199	284	210	294	581	788	3
seleccionó	213	284	255	294	581	788	3
seis	258	284	274	294	581	788	3
cabeceadores	65	296	122	306	581	788	3
de	125	296	135	306	581	788	3
ambos	137	296	164	306	581	788	3
mercados,	167	296	209	306	581	788	3
cada	212	296	231	306	581	788	3
sujeto	234	296	258	306	581	788	3
fue	261	296	274	306	581	788	3
evaluado	65	308	102	318	581	788	3
durante	106	308	137	318	581	788	3
una	141	308	156	318	581	788	3
hora	161	308	179	318	581	788	3
continua	183	308	217	318	581	788	3
de	222	308	232	318	581	788	3
labor.	236	308	259	318	581	788	3
La	264	308	274	318	581	788	3
tarea	65	320	86	330	581	788	3
observada	89	320	131	330	581	788	3
fue	135	320	147	330	581	788	3
el	151	320	158	330	581	788	3
cabeceo	162	320	196	330	581	788	3
de	199	320	209	330	581	788	3
sacos	213	320	236	330	581	788	3
de	240	320	250	330	581	788	3
papa	254	320	274	330	581	788	3
de	65	331	75	341	581	788	3
150	78	331	93	341	581	788	3
kg	95	331	105	341	581	788	3
de	107	331	117	341	581	788	3
peso.	120	331	142	341	581	788	3
•	51	340	55	354	581	788	3
Unidad	65	343	94	354	581	788	3
de	96	343	106	354	581	788	3
análisis	108	343	138	354	581	788	3
“transporte	140	343	184	354	581	788	3
terrestre	186	343	219	354	581	788	3
de	221	343	231	354	581	788	3
carga”.	233	343	261	354	581	788	3
La	264	343	274	353	581	788	3
observación	65	355	114	365	581	788	3
de	118	355	128	365	581	788	3
posturas	132	355	166	365	581	788	3
y	170	355	175	365	581	788	3
movimientos	179	355	229	365	581	788	3
se	233	355	243	365	581	788	3
realizó	247	355	274	365	581	788	3
durante	65	367	96	377	581	788	3
dos	101	367	116	377	581	788	3
días	121	367	138	377	581	788	3
consecutivos.	144	367	199	377	581	788	3
Se	204	367	215	377	581	788	3
observó	221	367	253	377	581	788	3
una	259	367	274	377	581	788	3
pareja	65	379	90	389	581	788	3
de	92	379	102	389	581	788	3
transportistas	104	379	158	389	581	788	3
terrestres	159	379	197	389	581	788	3
de	199	379	209	389	581	788	3
carga	211	379	233	389	581	788	3
de	235	379	245	389	581	788	3
ambos	247	379	274	389	581	788	3
mercados.	65	390	107	400	581	788	3
La	111	390	121	400	581	788	3
tarea	124	390	145	400	581	788	3
observada	148	390	190	400	581	788	3
fue	193	390	206	400	581	788	3
el	209	390	216	400	581	788	3
transporte	220	390	260	400	581	788	3
de	264	390	274	400	581	788	3
cargas	65	402	92	412	581	788	3
de	95	402	105	412	581	788	3
1000	107	402	127	412	581	788	3
kg	130	402	139	412	581	788	3
de	142	402	152	412	581	788	3
peso.	154	402	176	412	581	788	3
Evaluación	296	107	344	118	581	788	3
médica	356	107	387	118	581	788	3
y	400	107	405	118	581	788	3
traumatológica.	418	107	485	118	581	788	3
Cada	497	107	519	117	581	788	3
trabajador	296	119	337	129	581	788	3
fue	339	119	352	129	581	788	3
examinado	354	119	398	129	581	788	3
por	400	119	413	129	581	788	3
médicos	416	119	449	129	581	788	3
especialistas	452	119	503	129	581	788	3
(en	506	119	519	129	581	788	3
traumatología	296	131	351	141	581	788	3
y	353	131	358	141	581	788	3
salud	360	131	381	141	581	788	3
ocupacional)	383	131	434	141	581	788	3
mediante	436	131	473	141	581	788	3
anamnesis	475	131	519	141	581	788	3
y	296	143	301	153	581	788	3
examen	308	143	340	153	581	788	3
físico,	348	143	372	153	581	788	3
se	379	143	389	153	581	788	3
elaboró	396	143	426	153	581	788	3
una	434	143	449	153	581	788	3
historia	457	143	486	153	581	788	3
clínica	493	143	519	153	581	788	3
ocupacional	296	154	344	164	581	788	3
y	348	154	353	164	581	788	3
una	357	154	372	164	581	788	3
ficha	376	154	395	164	581	788	3
de	399	154	409	164	581	788	3
evaluación	413	154	456	164	581	788	3
osteomuscular	460	154	519	164	581	788	3
clínica	296	166	322	176	581	788	3
con	325	166	340	176	581	788	3
evaluación	344	166	387	176	581	788	3
de	390	166	401	176	581	788	3
hombro	404	166	435	176	581	788	3
y	439	166	443	176	581	788	3
raquis.	447	166	474	176	581	788	3
Se	477	166	488	176	581	788	3
realizó	492	166	519	176	581	788	3
el	296	178	303	188	581	788	3
diagnóstico	306	178	352	188	581	788	3
clínico	354	178	380	188	581	788	3
laboral	383	178	410	188	581	788	3
según	412	178	437	188	581	788	3
el	440	178	447	188	581	788	3
Instituto	449	178	481	188	581	788	3
Nacional	484	178	519	188	581	788	3
de	296	190	306	200	581	788	3
Seguridad	312	190	353	200	581	788	3
e	359	190	364	200	581	788	3
Higiene	370	190	401	200	581	788	3
en	407	190	417	200	581	788	3
el	423	190	430	200	581	788	3
Trabajo	436	190	466	200	581	788	3
de	472	190	482	200	581	788	3
España	488	190	519	200	581	788	3
(INSHT)	296	202	329	212	581	788	3
1	329	200	333	208	581	788	3
de	335	202	345	212	581	788	3
INST	347	202	368	212	581	788	3
(España)	370	202	406	212	581	788	3
considerando	408	202	462	212	581	788	3
los	465	202	476	212	581	788	3
siguientes	478	202	519	212	581	788	3
diagnósticos:	296	213	349	223	581	788	3
G0:	296	225	311	235	581	788	3
No	319	225	330	235	581	788	3
signos	333	225	359	235	581	788	3
y	361	225	366	235	581	788	3
síntomas.	368	225	407	235	581	788	3
G1:	296	237	311	247	581	788	3
Dolor	319	237	340	247	581	788	3
en	345	237	355	247	581	788	3
reposo	360	237	387	247	581	788	3
y	392	237	396	247	581	788	3
existencia	401	237	441	247	581	788	3
de	446	237	456	247	581	788	3
sintomatología	460	237	519	247	581	788	3
sugestiva.	319	249	359	259	581	788	3
G2:	296	261	311	271	581	788	3
G1	319	261	331	271	581	788	3
+	333	261	339	271	581	788	3
Contractura	341	261	388	271	581	788	3
y	391	261	395	271	581	788	3
dolor	398	261	418	271	581	788	3
a	420	261	425	271	581	788	3
la	428	261	435	271	581	788	3
movilización.	437	261	489	271	581	788	3
G3:	296	272	311	282	581	788	3
G2	319	272	331	282	581	788	3
+	335	272	340	282	581	788	3
palpación	345	272	383	282	581	788	3
y	388	272	392	282	581	788	3
daño	396	272	416	282	581	788	3
sensibilidad	421	272	468	282	581	788	3
y	472	272	477	282	581	788	3
reflejos	481	272	510	282	581	788	3
y	514	272	519	282	581	788	3
parte	319	284	339	294	581	788	3
de	342	284	352	294	581	788	3
exploración.	354	284	403	294	581	788	3
G4:	296	296	311	306	581	788	3
G3	319	296	331	306	581	788	3
+	333	296	339	306	581	788	3
daño	341	296	361	306	581	788	3
motor	364	296	387	306	581	788	3
evidentemente	389	296	448	306	581	788	3
clínico.	451	296	479	306	581	788	3
Evaluación	296	319	344	330	581	788	3
psicológica.	351	319	403	330	581	788	3
Se	411	320	422	330	581	788	3
aplicó	429	320	453	330	581	788	3
la	461	320	468	330	581	788	3
escala	475	320	501	330	581	788	3
de	509	320	519	330	581	788	3
satisfacción	296	331	343	341	581	788	3
laboral	347	331	374	341	581	788	3
y	378	331	383	341	581	788	3
la	387	331	394	341	581	788	3
escala	398	331	424	341	581	788	3
de	428	331	438	341	581	788	3
Zung	442	331	463	341	581	788	3
para	467	331	485	341	581	788	3
evaluar	489	331	519	341	581	788	3
ansiedad	296	343	333	353	581	788	3
y	335	343	340	353	581	788	3
depresión.	342	343	384	353	581	788	3
ANÁLISIS	296	367	337	377	581	788	3
DE	339	367	352	377	581	788	3
DATOS	354	367	383	377	581	788	3
Se	296	379	307	389	581	788	3
generó	310	379	338	389	581	788	3
una	341	379	356	389	581	788	3
base	359	379	378	389	581	788	3
de	381	379	391	389	581	788	3
datos	394	379	416	389	581	788	3
en	418	379	428	389	581	788	3
el	431	379	438	389	581	788	3
programa	441	379	479	389	581	788	3
Microsoft	482	379	519	389	581	788	3
Excell	296	390	320	400	581	788	3
XP	322	390	334	400	581	788	3
y	337	390	341	400	581	788	3
se	343	390	353	400	581	788	3
usó	355	390	369	400	581	788	3
el	372	390	379	400	581	788	3
paquete	381	390	413	400	581	788	3
estadístico	415	390	458	400	581	788	3
SPSS	461	390	485	400	581	788	3
(versión	487	390	519	400	581	788	3
10,0	296	402	314	412	581	788	3
para	316	402	334	412	581	788	3
Windows)	337	402	376	412	581	788	3
para	379	402	397	412	581	788	3
calcular	399	402	430	412	581	788	3
las	433	402	444	412	581	788	3
frecuencias.	447	402	495	412	581	788	3
Evaluación	51	425	98	436	581	788	3
ergonómica.	107	425	160	436	581	788	3
La	168	426	178	436	581	788	3
observación	187	426	235	436	581	788	3
de	244	426	254	436	581	788	3
las	262	426	274	436	581	788	3
posturas	51	438	86	448	581	788	3
en	88	438	98	448	581	788	3
cada	101	438	120	448	581	788	3
unidad	123	438	150	448	581	788	3
de	153	438	163	448	581	788	3
análisis	165	438	195	448	581	788	3
fueron	198	438	224	448	581	788	3
posturas	226	438	261	448	581	788	3
de	264	438	274	448	581	788	3
tronco,	51	449	79	459	581	788	3
miembros	82	449	122	459	581	788	3
superiores	125	449	167	459	581	788	3
e	171	449	176	459	581	788	3
inferiores	179	449	216	459	581	788	3
las	220	449	231	459	581	788	3
cuales	235	449	261	459	581	788	3
se	264	449	274	459	581	788	3
registraron	51	461	94	471	581	788	3
en	96	461	106	471	581	788	3
las	108	461	120	471	581	788	3
tablas	122	461	146	471	581	788	3
de	148	461	158	471	581	788	3
codificación	160	461	207	471	581	788	3
de	210	461	220	471	581	788	3
cada	222	461	241	471	581	788	3
método	244	461	274	471	581	788	3
utilizado.	51	473	87	483	581	788	3
Se	88	473	99	483	581	788	3
procedió	101	473	135	483	581	788	3
a	137	473	142	483	581	788	3
evaluar	143	473	173	483	581	788	3
la	175	473	182	483	581	788	3
carga	183	473	206	483	581	788	3
física	207	473	228	483	581	788	3
postural	230	473	262	483	581	788	3
de	264	473	274	483	581	788	3
las	51	485	63	495	581	788	3
diferentes	65	485	105	495	581	788	3
tareas	107	485	132	495	581	788	3
del	135	485	147	495	581	788	3
proceso	149	485	181	495	581	788	3
productivo	184	485	225	495	581	788	3
de	228	485	238	495	581	788	3
la	240	485	247	495	581	788	3
estiba	250	485	274	495	581	788	3
de	51	497	61	507	581	788	3
papa	65	497	85	507	581	788	3
mediante	90	497	127	507	581	788	3
el	131	497	138	507	581	788	3
método	142	497	172	507	581	788	3
Ovako	176	496	202	507	581	788	3
Working	206	496	239	507	581	788	3
Posture	243	496	274	507	581	788	3
Analysis	51	508	85	519	581	788	3
System	87	508	117	519	581	788	3
(OWAS)	119	508	152	518	581	788	3
12	152	507	159	514	581	788	3
,	159	508	162	518	581	788	3
y	164	508	169	518	581	788	3
el	171	508	178	518	581	788	3
riesgo	180	508	204	518	581	788	3
asociado	207	508	243	518	581	788	3
a	245	508	250	518	581	788	3
éstas	252	508	274	518	581	788	3
posturas	51	520	86	530	581	788	3
con	88	520	102	530	581	788	3
el	104	520	111	530	581	788	3
método	114	520	144	530	581	788	3
Rapid	146	520	169	531	581	788	3
Entire	171	520	195	531	581	788	3
Boby	197	520	217	531	581	788	3
Assessement	220	520	274	531	581	788	3
(REBA)	51	532	82	542	581	788	3
13	82	531	89	538	581	788	3
.	89	532	91	542	581	788	3
RESULTADOS	296	437	364	448	581	788	3
Se	296	461	307	471	581	788	3
evaluaron	310	461	349	471	581	788	3
105	351	461	366	471	581	788	3
trabajadores	369	461	419	471	581	788	3
de	421	461	431	471	581	788	3
estiba	433	461	457	471	581	788	3
de	460	461	470	471	581	788	3
papa,	472	461	494	471	581	788	3
todos	497	461	519	471	581	788	3
fueron	296	473	322	483	581	788	3
varones,	325	473	360	483	581	788	3
su	363	473	373	483	581	788	3
edad	376	473	396	483	581	788	3
promedio	399	473	437	483	581	788	3
fue	440	473	453	483	581	788	3
de	456	473	466	483	581	788	3
32,5	469	473	487	483	581	788	3
(±11,4)	490	473	519	483	581	788	3
años,	296	485	318	495	581	788	3
5,9%	322	485	342	495	581	788	3
eran	346	485	364	495	581	788	3
menores	368	485	403	495	581	788	3
de	407	485	417	495	581	788	3
20	420	485	430	495	581	788	3
años.	434	485	456	495	581	788	3
Un	460	485	471	495	581	788	3
tercio	475	485	497	495	581	788	3
eran	501	485	519	495	581	788	3
analfabetos	296	497	343	507	581	788	3
o	345	497	350	507	581	788	3
tenían	353	497	378	507	581	788	3
instrucción	380	497	423	507	581	788	3
primaria	425	497	458	507	581	788	3
incompleta.	460	497	506	507	581	788	3
La	509	497	519	507	581	788	3
mayoría	296	508	329	518	581	788	3
(72,4%)	331	508	362	518	581	788	3
realizaban	365	508	406	518	581	788	3
la	408	508	415	518	581	788	3
labor	417	508	437	518	581	788	3
de	439	508	449	518	581	788	3
estibador,	452	508	491	518	581	788	3
25,7%	493	508	519	518	581	788	3
de	296	520	306	530	581	788	3
cabeceo	309	520	343	530	581	788	3
y	345	520	350	530	581	788	3
1,9%	352	520	373	530	581	788	3
de	375	520	385	530	581	788	3
transporte	388	520	428	530	581	788	3
manual.	431	520	463	530	581	788	3
Tabla	77	560	99	570	581	788	3
1.	102	560	109	570	581	788	3
Medidas	112	560	146	570	581	788	3
antropométricas	148	560	213	570	581	788	3
de	215	560	225	570	581	788	3
los	228	560	239	570	581	788	3
trabajadores	242	560	292	570	581	788	3
de	294	560	304	570	581	788	3
los	307	560	318	570	581	788	3
mercados	321	560	360	570	581	788	3
mayoristas	363	560	406	570	581	788	3
de	409	560	419	570	581	788	3
Huancayo	422	560	462	570	581	788	3
Medidas	132	585	164	594	581	788	3
Peso	82	604	100	613	581	788	3
(kg)	102	604	116	613	581	788	3
DE	284	585	295	594	581	788	3
Percentiles	380	580	423	589	581	788	3
50	374	591	383	600	581	788	3
90	420	591	429	600	581	788	3
5	331	591	336	600	581	788	3
95	465	591	474	600	581	788	3
62,6	239	604	254	613	581	788	3
6,29	287	604	303	613	581	788	3
51,0	332	604	348	613	581	788	3
62,0	378	604	393	613	581	788	3
70,0	423	604	439	613	581	788	3
73,0	468	604	484	613	581	788	3
Estatura	82	617	112	626	581	788	3
(cm)	114	617	130	626	581	788	3
159,9	234	617	254	626	581	788	3
5,84	287	617	303	626	581	788	3
150,0	328	617	348	626	581	788	3
160,0	373	617	393	626	581	788	3
167,4	419	617	439	626	581	788	3
168,9	464	617	484	626	581	788	3
Altura	82	630	103	638	581	788	3
a	105	630	110	638	581	788	3
los	112	630	122	638	581	788	3
hombros	124	630	155	638	581	788	3
(cm)	158	630	174	638	581	788	3
132,6	234	630	254	638	581	788	3
5,12	287	630	303	638	581	788	3
124,0	328	630	348	638	581	788	3
133,0	373	630	393	638	581	788	3
138,9	419	630	439	638	581	788	3
140,4	464	630	484	638	581	788	3
94,7	239	642	254	651	581	788	3
3,93	287	642	303	651	581	788	3
89,0	332	642	348	651	581	788	3
94,7	378	642	393	651	581	788	3
100,0	419	642	439	651	581	788	3
100,5	464	642	484	651	581	788	3
Altura	82	642	103	651	581	788	3
a	105	642	110	651	581	788	3
los	112	642	122	651	581	788	3
codos	124	642	146	651	581	788	3
(cm)	148	642	164	651	581	788	3
338	51	750	68	761	581	788	3
Promedio	226	585	263	594	581	788	3
Altura	82	655	103	664	581	788	3
a	105	655	110	664	581	788	3
la	112	655	118	664	581	788	3
muñeca	120	655	149	664	581	788	3
(cm)	151	655	167	664	581	788	3
75,6	239	655	254	664	581	788	3
3,69	287	655	303	664	581	788	3
69,0	332	655	348	664	581	788	3
75,5	378	655	393	664	581	788	3
80,0	423	655	439	664	581	788	3
81,0	468	655	484	664	581	788	3
Altura	82	668	103	677	581	788	3
al	105	668	111	677	581	788	3
dedo	114	668	131	677	581	788	3
medio	134	668	155	677	581	788	3
a	158	668	162	677	581	788	3
la	164	668	170	677	581	788	3
mano	173	668	193	677	581	788	3
(cm)	195	668	211	677	581	788	3
58,1	239	668	254	677	581	788	3
3,12	287	668	303	677	581	788	3
52,5	332	668	348	677	581	788	3
58,0	378	668	393	677	581	788	3
62,0	423	668	439	677	581	788	3
62,9	468	668	484	677	581	788	3
Alcance	82	681	110	690	581	788	3
frontal	113	681	135	690	581	788	3
(cm)	137	681	153	690	581	788	3
70,8	239	681	254	690	581	788	3
3,03	287	681	303	690	581	788	3
65,5	332	681	348	690	581	788	3
70,7	378	681	393	690	581	788	3
74,6	423	681	439	690	581	788	3
75,5	468	681	484	690	581	788	3
Altura	82	694	103	703	581	788	3
a	105	694	110	703	581	788	3
la	112	694	118	703	581	788	3
cresta	120	694	142	703	581	788	3
iliaca	144	694	162	703	581	788	3
(cm)	165	694	181	703	581	788	3
93,5	239	694	254	703	581	788	3
4,06	287	694	303	703	581	788	3
87,0	332	694	348	703	581	788	3
93,0	378	694	393	703	581	788	3
99,0	423	694	439	703	581	788	3
100,0	464	694	484	703	581	788	3
Altura	82	707	103	716	581	788	3
de	105	707	114	716	581	788	3
rodilla	116	707	138	716	581	788	3
(cm)	140	707	156	716	581	788	3
49,2	239	707	254	716	581	788	3
2,12	287	707	303	716	581	788	3
46,0	332	707	348	716	581	788	3
49,0	378	707	393	716	581	788	3
52,0	423	707	439	716	581	788	3
52,4	468	707	484	716	581	788	3
Altura	82	720	103	728	581	788	3
del	105	720	116	728	581	788	3
tobillo	118	720	139	728	581	788	3
(cm)	141	720	157	728	581	788	3
6,8	243	720	254	728	581	788	3
0,26	287	720	303	728	581	788	3
6,5	337	720	348	728	581	788	3
6,8	382	720	393	728	581	788	3
7,0	427	720	439	728	581	788	3
7,0	473	720	484	728	581	788	3
Rev	62	41	76	49	581	788	4
Peru	78	41	93	49	581	788	4
Med	96	41	110	49	581	788	4
Exp	112	41	125	49	581	788	4
Salud	128	41	147	49	581	788	4
Publica.	149	41	176	49	581	788	4
2007;	178	41	197	49	581	788	4
24(4):	199	41	218	49	581	788	4
336-342	220	41	247	49	581	788	4
Salud	418	40	437	49	581	788	4
ocupacional	439	40	479	49	581	788	4
de	481	40	489	49	581	788	4
estibadores	491	40	530	49	581	788	4
CARACTERIZACIÓN	62	83	148	94	581	788	4
ANTROPOMÉTRICA	150	83	235	94	581	788	4
Posturas,	308	83	348	94	581	788	4
movimientos	350	83	406	94	581	788	4
y	408	83	413	94	581	788	4
riesgos.	416	83	450	94	581	788	4
Las	62	107	77	117	581	788	4
medidas	82	107	116	117	581	788	4
antropométricas	121	107	185	117	581	788	4
que	190	107	205	117	581	788	4
caracterizan	210	107	258	117	581	788	4
a	263	107	268	117	581	788	4
los	273	107	285	117	581	788	4
trabajadores	62	119	112	129	581	788	4
de	117	119	127	129	581	788	4
los	131	119	143	129	581	788	4
mercados	147	119	187	129	581	788	4
mayoristas	191	119	235	129	581	788	4
Ex-Maltería	239	119	285	129	581	788	4
Lima	62	131	82	141	581	788	4
y	84	131	89	141	581	788	4
Miguel	91	131	117	141	581	788	4
Plaza	120	131	142	141	581	788	4
Sotelo,	144	131	172	141	581	788	4
se	175	131	184	141	581	788	4
presentan	187	131	226	141	581	788	4
en	229	131	239	141	581	788	4
las	241	131	252	141	581	788	4
tabla	255	131	274	141	581	788	4
1.	277	131	284	141	581	788	4
Cada	308	107	329	117	581	788	4
uno	333	107	348	117	581	788	4
de	352	107	362	117	581	788	4
los	366	107	377	117	581	788	4
puestos	381	107	413	117	581	788	4
de	417	107	427	117	581	788	4
trabajo	431	107	458	117	581	788	4
presenta	462	107	497	117	581	788	4
riesgos	501	107	530	117	581	788	4
relacionados	308	119	359	129	581	788	4
con	364	119	378	129	581	788	4
las	383	119	395	129	581	788	4
características	400	119	458	129	581	788	4
de	463	119	473	129	581	788	4
la	478	119	485	129	581	788	4
tarea	490	119	510	129	581	788	4
que	515	119	530	129	581	788	4
lleva	308	131	326	141	581	788	4
a	331	131	336	141	581	788	4
cabo	340	131	360	141	581	788	4
el	364	131	371	141	581	788	4
trabajador	376	131	416	141	581	788	4
(manipulación	421	131	477	141	581	788	4
de	481	131	491	141	581	788	4
la	496	131	503	141	581	788	4
carga	508	131	530	141	581	788	4
y	308	143	312	153	581	788	4
transporte).	317	143	363	153	581	788	4
Las	368	143	382	153	581	788	4
posturas	387	143	421	153	581	788	4
observadas	426	143	473	153	581	788	4
en	477	143	487	153	581	788	4
orden	492	143	515	153	581	788	4
de	520	143	530	153	581	788	4
importancia	308	154	354	164	581	788	4
fueron	357	154	382	164	581	788	4
las	385	154	396	164	581	788	4
siguientes:	399	154	442	164	581	788	4
•	308	163	312	177	581	788	4
Flexión	319	166	348	177	581	788	4
de	352	166	362	177	581	788	4
cuello	367	166	390	177	581	788	4
mayor	395	166	419	177	581	788	4
de	424	166	434	177	581	788	4
60°:	438	166	454	177	581	788	4
asociada	459	166	495	176	581	788	4
al	499	166	506	176	581	788	4
peso	511	166	530	176	581	788	4
extremadamente	319	178	386	188	581	788	4
excesivo	390	178	425	188	581	788	4
(150	428	178	446	188	581	788	4
kg),	450	178	465	188	581	788	4
lo	469	178	476	188	581	788	4
que	479	178	494	188	581	788	4
obliga	498	178	522	188	581	788	4
a	525	178	530	188	581	788	4
flexionar	319	190	353	200	581	788	4
la	356	190	363	200	581	788	4
cabeza	366	190	395	200	581	788	4
hasta	398	190	420	200	581	788	4
el	423	190	430	200	581	788	4
límite	433	190	454	200	581	788	4
de	457	190	468	200	581	788	4
su	471	190	480	200	581	788	4
amplitud	483	190	517	200	581	788	4
de	520	190	530	200	581	788	4
movimiento.	319	202	367	212	581	788	4
•	308	210	312	225	581	788	4
Flexión	319	213	348	224	581	788	4
elevada	355	213	386	224	581	788	4
de	393	213	403	224	581	788	4
brazos:	411	213	440	224	581	788	4
relacionada	447	213	494	223	581	788	4
con	501	213	516	223	581	788	4
la	523	213	530	223	581	788	4
ubicación	319	225	357	235	581	788	4
de	360	225	370	235	581	788	4
las	373	225	385	235	581	788	4
manos	388	225	415	235	581	788	4
para	418	225	436	235	581	788	4
poder	439	225	462	235	581	788	4
agarrar	465	225	494	235	581	788	4
la	497	225	504	235	581	788	4
carga	508	225	530	235	581	788	4
y	319	237	323	247	581	788	4
mantenerla	326	237	371	247	581	788	4
sobre	374	237	396	247	581	788	4
la	399	237	406	247	581	788	4
espalda	409	237	440	247	581	788	4
en	443	237	453	247	581	788	4
todo	456	237	473	247	581	788	4
el	476	237	483	247	581	788	4
trayecto	485	237	517	247	581	788	4
de	520	237	530	247	581	788	4
desplazamiento.	319	249	384	259	581	788	4
•	308	258	312	272	581	788	4
Flexión	319	260	348	271	581	788	4
de	352	260	362	271	581	788	4
tronco	366	260	391	271	581	788	4
mayor	395	260	420	271	581	788	4
de	424	260	434	271	581	788	4
60°:	439	260	455	271	581	788	4
asociada	459	261	495	271	581	788	4
al	499	261	506	271	581	788	4
peso	511	261	530	271	581	788	4
extremadamente	319	272	386	282	581	788	4
excesivo	390	272	425	282	581	788	4
(150	428	272	446	282	581	788	4
kg),	450	272	465	282	581	788	4
lo	469	272	476	282	581	788	4
que	479	272	494	282	581	788	4
obliga	498	272	522	282	581	788	4
a	525	272	530	282	581	788	4
flexionar	319	284	353	294	581	788	4
la	355	284	362	294	581	788	4
columna	365	284	399	294	581	788	4
vertebral.	401	284	439	294	581	788	4
•	308	293	312	307	581	788	4
Flexión	319	296	348	306	581	788	4
de	354	296	364	306	581	788	4
tronco	370	296	395	306	581	788	4
con	402	296	416	306	581	788	4
movimientos	423	296	473	306	581	788	4
de	479	296	489	306	581	788	4
rotación:	496	296	530	306	581	788	4
para	319	308	337	318	581	788	4
cumplir	340	308	369	318	581	788	4
el	373	308	380	318	581	788	4
ciclo	383	308	401	318	581	788	4
de	404	308	414	318	581	788	4
trabajo	418	308	445	318	581	788	4
deben	449	308	474	318	581	788	4
hacer	477	308	499	318	581	788	4
giros	503	308	522	318	581	788	4
y	526	308	530	318	581	788	4
éstos	319	320	340	330	581	788	4
aumentan	343	320	384	330	581	788	4
las	387	320	398	330	581	788	4
fuerzas	401	320	431	330	581	788	4
compresivas	434	320	484	330	581	788	4
en	487	320	497	330	581	788	4
la	500	320	507	330	581	788	4
zona	511	320	530	330	581	788	4
lumbar.	319	331	349	341	581	788	4
•	308	340	312	354	581	788	4
Desviación	319	343	363	354	581	788	4
radial/cubital	365	343	415	354	581	788	4
de	417	343	427	354	581	788	4
la	429	343	436	354	581	788	4
muñeca:	438	343	473	354	581	788	4
como	475	343	497	353	581	788	4
la	499	343	506	353	581	788	4
carga	508	343	530	353	581	788	4
no	319	355	329	365	581	788	4
tiene	332	355	352	365	581	788	4
asa,	355	355	372	365	581	788	4
además	375	355	407	365	581	788	4
de	410	355	420	365	581	788	4
lo	423	355	430	365	581	788	4
grande	433	355	461	365	581	788	4
y	464	355	469	365	581	788	4
voluminoso,	472	355	520	365	581	788	4
lo	523	355	530	365	581	788	4
que	319	367	334	377	581	788	4
no	339	367	349	377	581	788	4
permite	354	367	384	377	581	788	4
un	389	367	399	377	581	788	4
agarre	404	367	430	377	581	788	4
confortable,	435	367	482	377	581	788	4
condiciona	487	367	530	377	581	788	4
desviaciones	319	379	371	389	581	788	4
en	373	379	383	389	581	788	4
las	386	379	397	389	581	788	4
muñecas.	400	379	439	389	581	788	4
CARACTERIZACIÓN	62	154	148	165	581	788	4
DE	154	154	167	165	581	788	4
LAS	174	154	191	165	581	788	4
CONDICIONES	197	154	261	165	581	788	4
DEL	267	154	285	165	581	788	4
TRABAJO	62	166	104	177	581	788	4
DE	106	166	119	177	581	788	4
ESTIBA	121	166	153	177	581	788	4
DE	156	166	168	177	581	788	4
PAPA	171	166	193	177	581	788	4
Se	62	190	73	200	581	788	4
identificaron	80	190	129	200	581	788	4
tres	136	190	151	200	581	788	4
tipos	158	190	177	200	581	788	4
de	184	190	194	200	581	788	4
puestos	202	190	233	200	581	788	4
de	240	190	250	200	581	788	4
trabajo	257	190	285	200	581	788	4
(Figura	62	202	91	212	581	788	4
1):	93	202	104	212	581	788	4
Cabeceador.	62	225	116	236	581	788	4
Persona	122	225	156	235	581	788	4
que	162	225	177	235	581	788	4
trabaja	184	225	211	235	581	788	4
en	218	225	228	235	581	788	4
la	234	225	241	235	581	788	4
tolva	247	225	266	235	581	788	4
del	273	225	285	235	581	788	4
camión,	62	237	94	247	581	788	4
retira	96	237	117	247	581	788	4
los	119	237	131	247	581	788	4
sacos,	133	237	159	247	581	788	4
las	161	237	173	247	581	788	4
traslada	175	237	207	247	581	788	4
al	209	237	216	247	581	788	4
borde	219	237	242	247	581	788	4
de	244	237	254	247	581	788	4
la	257	237	264	247	581	788	4
tolva	266	237	285	247	581	788	4
y	62	249	67	259	581	788	4
los	70	249	82	259	581	788	4
entrega	85	249	116	259	581	788	4
al	119	249	126	259	581	788	4
estibador.	129	249	169	259	581	788	4
La	172	249	182	259	581	788	4
actividad	186	249	221	259	581	788	4
de	225	249	235	259	581	788	4
cabeceo	238	249	272	259	581	788	4
es	275	249	285	259	581	788	4
realizada	62	261	99	271	581	788	4
por	103	261	116	271	581	788	4
un	120	261	130	271	581	788	4
solo	134	261	151	271	581	788	4
hombre	155	261	185	271	581	788	4
y	189	261	194	271	581	788	4
es	198	261	208	271	581	788	4
en	212	261	222	271	581	788	4
forma	226	261	249	271	581	788	4
manual.	253	261	285	271	581	788	4
Manipula	62	272	99	282	581	788	4
cargas	102	272	129	282	581	788	4
de	132	272	142	282	581	788	4
150	144	272	159	282	581	788	4
kg.	162	272	174	282	581	788	4
Labora	177	272	205	282	581	788	4
con	208	272	223	282	581	788	4
una	225	272	240	282	581	788	4
frecuencia	243	272	285	282	581	788	4
de	62	284	72	294	581	788	4
6	76	284	81	294	581	788	4
a	86	284	91	294	581	788	4
7	95	284	100	294	581	788	4
horas.	104	284	129	294	581	788	4
Cada	133	284	154	294	581	788	4
cabeceador	159	284	206	294	581	788	4
manipula	210	284	246	294	581	788	4
entre	250	284	271	294	581	788	4
67	275	284	285	294	581	788	4
a	62	296	67	306	581	788	4
124	71	296	86	306	581	788	4
sacos	89	296	112	306	581	788	4
de	116	296	126	306	581	788	4
150	129	296	144	306	581	788	4
kg	147	296	157	306	581	788	4
en	160	296	170	306	581	788	4
un	173	296	183	306	581	788	4
turno	187	296	207	306	581	788	4
de	210	296	220	306	581	788	4
trabajo	224	296	251	306	581	788	4
regular,	254	296	285	306	581	788	4
equivalente	62	308	108	318	581	788	4
a	111	308	116	318	581	788	4
10	118	308	128	318	581	788	4
o	131	308	136	318	581	788	4
20	138	308	148	318	581	788	4
toneladas,	151	308	192	318	581	788	4
según	195	308	219	318	581	788	4
el	222	308	229	318	581	788	4
camión.	231	308	263	318	581	788	4
Estibador.	62	331	106	342	581	788	4
Persona	109	331	142	341	581	788	4
que	145	331	160	341	581	788	4
recoge	162	331	190	341	581	788	4
la	193	331	200	341	581	788	4
carga	202	331	225	341	581	788	4
y	227	331	232	341	581	788	4
la	235	331	242	341	581	788	4
transporta	244	331	285	341	581	788	4
sobre	62	343	85	353	581	788	4
su	90	343	99	353	581	788	4
espalda.	104	343	138	353	581	788	4
El	143	343	151	353	581	788	4
ciclo	156	343	174	353	581	788	4
comienza	179	343	218	353	581	788	4
cuando	223	343	252	353	581	788	4
recoge	257	343	285	353	581	788	4
el	62	355	69	365	581	788	4
saco	73	355	92	365	581	788	4
de	96	355	106	365	581	788	4
papas	111	355	135	365	581	788	4
y	139	355	144	365	581	788	4
lo	148	355	155	365	581	788	4
traslada	159	355	191	365	581	788	4
a	195	355	200	365	581	788	4
la	204	355	211	365	581	788	4
balanza	215	355	246	365	581	788	4
para	250	355	268	365	581	788	4
ser	272	355	285	365	581	788	4
pesada	62	367	92	377	581	788	4
y	94	367	99	377	581	788	4
luego	101	367	123	377	581	788	4
lo	125	367	132	377	581	788	4
lleva	134	367	152	377	581	788	4
a	154	367	159	377	581	788	4
su	162	367	171	377	581	788	4
lugar	173	367	193	377	581	788	4
de	195	367	205	377	581	788	4
depósito	207	367	242	377	581	788	4
ya	244	367	253	377	581	788	4
sea	255	367	270	377	581	788	4
por	272	367	285	377	581	788	4
terreno	62	379	91	389	581	788	4
plano	93	379	115	389	581	788	4
o	118	379	123	389	581	788	4
sube	125	379	145	389	581	788	4
por	147	379	160	389	581	788	4
la	163	379	170	389	581	788	4
tabla	172	379	192	389	581	788	4
y	194	379	199	389	581	788	4
regresa	201	379	231	389	581	788	4
para	234	379	252	389	581	788	4
recoger	254	379	285	389	581	788	4
el	62	390	69	400	581	788	4
nuevo	73	390	98	400	581	788	4
saco.	101	390	123	400	581	788	4
El	127	390	135	400	581	788	4
trabajo	139	390	166	400	581	788	4
es	170	390	179	400	581	788	4
ejecutado	183	390	222	400	581	788	4
por	226	390	239	400	581	788	4
uno	243	390	258	400	581	788	4
o	262	390	267	400	581	788	4
dos	270	390	285	400	581	788	4
hombres,	62	402	100	412	581	788	4
según	102	402	127	412	581	788	4
el	129	402	136	412	581	788	4
tipo	138	402	152	412	581	788	4
de	154	402	164	412	581	788	4
camión	167	402	196	412	581	788	4
que	198	402	213	412	581	788	4
se	215	402	224	412	581	788	4
le	226	402	233	412	581	788	4
asigne:	236	402	265	412	581	788	4
si	267	402	273	412	581	788	4
es	275	402	285	412	581	788	4
pequeño	62	414	97	424	581	788	4
(10	99	414	112	424	581	788	4
toneladas)	114	414	156	424	581	788	4
va	158	414	167	424	581	788	4
un	169	414	179	424	581	788	4
estibador,	181	414	221	424	581	788	4
si	222	414	229	424	581	788	4
es	231	414	240	424	581	788	4
grande	242	414	270	424	581	788	4
(20	272	414	285	424	581	788	4
toneladas)	62	426	104	436	581	788	4
se	107	426	117	436	581	788	4
asigna	120	426	146	436	581	788	4
dos	149	426	164	436	581	788	4
estibadores.	167	426	216	436	581	788	4
La	219	426	229	436	581	788	4
manipulación	232	426	285	436	581	788	4
de	62	438	72	448	581	788	4
la	74	438	81	448	581	788	4
carga	83	438	106	448	581	788	4
(saco)	108	438	133	448	581	788	4
es	135	438	144	448	581	788	4
realizada	146	438	183	448	581	788	4
individualmente.	185	438	250	448	581	788	4
Laboran	252	438	285	448	581	788	4
con	62	449	77	459	581	788	4
una	78	449	93	459	581	788	4
frecuencia	94	449	136	459	581	788	4
de	137	449	147	459	581	788	4
6	149	449	154	459	581	788	4
a	155	449	160	459	581	788	4
7	161	449	166	459	581	788	4
horas;	167	449	192	459	581	788	4
son	194	449	208	459	581	788	4
también	210	449	242	459	581	788	4
frecuentes	243	449	285	459	581	788	4
las	62	461	74	471	581	788	4
jornadas	78	461	112	471	581	788	4
extensas,	116	461	155	471	581	788	4
más	159	461	176	471	581	788	4
de	179	461	189	471	581	788	4
las	193	461	205	471	581	788	4
ocho	209	461	228	471	581	788	4
horas	232	461	255	471	581	788	4
diarias	258	461	285	471	581	788	4
de	62	473	72	483	581	788	4
trabajo.	75	473	105	483	581	788	4
Cada	107	473	129	483	581	788	4
estibador	132	473	169	483	581	788	4
manipula	171	473	208	483	581	788	4
como	210	473	232	483	581	788	4
promedio	235	473	272	483	581	788	4
67	275	473	285	483	581	788	4
sacos	62	485	86	495	581	788	4
de	88	485	98	495	581	788	4
150	100	485	115	495	581	788	4
kg.	117	485	129	495	581	788	4
equivalente	131	485	177	495	581	788	4
a	180	485	185	495	581	788	4
10	187	485	197	495	581	788	4
toneladas	199	485	238	495	581	788	4
en	240	485	250	495	581	788	4
un	252	485	262	495	581	788	4
turno	264	485	285	495	581	788	4
de	62	497	72	507	581	788	4
trabajo	77	497	104	507	581	788	4
regular.	108	497	139	507	581	788	4
La	143	497	153	507	581	788	4
duración	157	497	192	507	581	788	4
de	196	497	206	507	581	788	4
este	211	497	228	507	581	788	4
ciclo	232	497	250	507	581	788	4
es	254	497	264	507	581	788	4
muy	268	497	285	507	581	788	4
variable	62	508	94	518	581	788	4
y	98	508	102	518	581	788	4
depende	106	508	141	518	581	788	4
de	145	508	155	518	581	788	4
la	158	508	165	518	581	788	4
distancia	169	508	205	518	581	788	4
en	208	508	218	518	581	788	4
la	222	508	229	518	581	788	4
que	233	508	248	518	581	788	4
se	252	508	261	518	581	788	4
debe	265	508	285	518	581	788	4
depositar	62	520	99	530	581	788	4
la	102	520	109	530	581	788	4
carga,	112	520	137	530	581	788	4
de	139	520	149	530	581	788	4
la	152	520	159	530	581	788	4
altura	162	520	184	530	581	788	4
de	187	520	197	530	581	788	4
apilamiento,	200	520	248	530	581	788	4
del	251	520	263	530	581	788	4
peso	265	520	285	530	581	788	4
de	62	532	72	542	581	788	4
la	75	532	82	542	581	788	4
carga,	84	532	109	542	581	788	4
del	112	532	124	542	581	788	4
estorbamiento.	126	532	186	542	581	788	4
Transportista	62	555	120	566	581	788	4
terrestre	127	555	164	566	581	788	4
de	172	555	182	566	581	788	4
cargas.	190	555	221	566	581	788	4
Persona	229	556	262	566	581	788	4
que	270	556	285	566	581	788	4
traslada	62	567	95	577	581	788	4
la	101	567	108	577	581	788	4
carga	114	567	137	577	581	788	4
(sacos)	143	567	173	577	581	788	4
hacia	179	567	201	577	581	788	4
el	207	567	214	577	581	788	4
exterior	220	567	251	577	581	788	4
de	257	567	267	577	581	788	4
los	273	567	285	577	581	788	4
mercados	62	579	102	589	581	788	4
a	104	579	109	589	581	788	4
solicitud	111	579	144	589	581	788	4
de	147	579	157	589	581	788	4
los	159	579	170	589	581	788	4
compradores.	172	579	228	589	581	788	4
El	230	579	238	589	581	788	4
traslado	240	579	273	589	581	788	4
de	275	579	285	589	581	788	4
las	62	591	74	601	581	788	4
cargas	77	591	104	601	581	788	4
lo	107	591	114	601	581	788	4
hacen	117	591	141	601	581	788	4
en	144	591	154	601	581	788	4
triciclo.	157	591	186	601	581	788	4
Los	188	591	203	601	581	788	4
tricicleros	206	591	244	601	581	788	4
tienen	247	591	272	601	581	788	4
un	275	591	285	601	581	788	4
radio	62	603	83	613	581	788	4
de	85	603	95	613	581	788	4
acción	97	603	123	613	581	788	4
fuera	125	603	146	613	581	788	4
del	148	603	160	613	581	788	4
mercado.	162	603	200	613	581	788	4
Manipulan	202	603	243	613	581	788	4
cargas	246	603	273	613	581	788	4
de	275	603	285	613	581	788	4
hasta	62	615	85	625	581	788	4
1000	86	615	106	625	581	788	4
Kg.	108	615	122	625	581	788	4
La	124	615	134	625	581	788	4
duración	135	615	170	625	581	788	4
de	172	615	182	625	581	788	4
este	184	615	201	625	581	788	4
ciclo	203	615	221	625	581	788	4
es	223	615	232	625	581	788	4
muy	234	615	251	625	581	788	4
variable	253	615	285	625	581	788	4
y	62	626	67	636	581	788	4
depende	70	626	105	636	581	788	4
de	108	626	118	636	581	788	4
la	121	626	128	636	581	788	4
distancia	130	626	166	636	581	788	4
a	169	626	174	636	581	788	4
la	177	626	184	636	581	788	4
que	187	626	202	636	581	788	4
se	204	626	214	636	581	788	4
debe	217	626	237	636	581	788	4
trasladar	240	626	275	636	581	788	4
la	278	626	285	636	581	788	4
carga,	62	638	88	648	581	788	4
del	92	638	104	648	581	788	4
peso	108	638	128	648	581	788	4
de	132	638	142	648	581	788	4
la	146	638	153	648	581	788	4
carga,	157	638	182	648	581	788	4
del	186	638	198	648	581	788	4
estorbamiento	203	638	260	648	581	788	4
fuera	264	638	285	648	581	788	4
del	62	650	74	660	581	788	4
mercado.	80	650	118	660	581	788	4
Los	124	650	139	660	581	788	4
tricicleros	145	650	183	660	581	788	4
trabajan	189	650	222	660	581	788	4
en	228	650	238	660	581	788	4
el	244	650	251	660	581	788	4
horario	257	650	285	660	581	788	4
de	62	662	72	672	581	788	4
la	77	662	84	672	581	788	4
comercialización	88	662	155	672	581	788	4
de	159	662	169	672	581	788	4
6.00	173	662	191	672	581	788	4
a.m.	195	662	213	672	581	788	4
a	217	662	222	672	581	788	4
12.00	226	662	249	672	581	788	4
a.m.	253	662	271	672	581	788	4
La	275	662	285	672	581	788	4
designación	62	674	111	684	581	788	4
para	117	674	135	684	581	788	4
estibar	141	674	168	684	581	788	4
y	174	674	178	684	581	788	4
cabecear	184	674	221	684	581	788	4
se	227	674	236	684	581	788	4
realiza	242	674	269	684	581	788	4
de	275	674	285	684	581	788	4
acuerdo	62	685	95	695	581	788	4
a	98	685	103	695	581	788	4
lista	105	685	122	695	581	788	4
del	124	685	136	695	581	788	4
personal	139	685	174	695	581	788	4
que	177	685	192	695	581	788	4
se	194	685	204	695	581	788	4
encuentre	206	685	247	695	581	788	4
presente	250	685	285	695	581	788	4
en	62	697	72	707	581	788	4
ese	77	697	92	707	581	788	4
momento,	97	697	137	707	581	788	4
esto	142	697	159	707	581	788	4
implica	165	697	193	707	581	788	4
que	198	697	213	707	581	788	4
les	218	697	229	707	581	788	4
puede	234	697	260	707	581	788	4
tocar	265	697	285	707	581	788	4
cualquier	62	709	99	719	581	788	4
tipo	103	709	118	719	581	788	4
de	122	709	132	719	581	788	4
camión,	136	709	168	719	581	788	4
y	172	709	176	719	581	788	4
su	180	709	190	719	581	788	4
acompañante	194	709	249	719	581	788	4
también	253	709	285	719	581	788	4
puede	62	721	88	731	581	788	4
ser	90	721	103	731	581	788	4
cualquiera.	105	721	150	731	581	788	4
Según	308	402	334	412	581	788	4
los	340	402	351	412	581	788	4
métodos	358	402	392	412	581	788	4
ergonómicos	399	402	450	412	581	788	4
utilizados	456	402	494	412	581	788	4
12,13	494	401	510	408	581	788	4
,	510	402	512	412	581	788	4
las	519	402	530	412	581	788	4
tareas	308	414	333	424	581	788	4
realizadas	336	414	377	424	581	788	4
en	381	414	391	424	581	788	4
el	395	414	402	424	581	788	4
proceso	406	414	438	424	581	788	4
de	441	414	451	424	581	788	4
estiba	455	414	479	424	581	788	4
de	483	414	493	424	581	788	4
la	497	414	504	424	581	788	4
papa,	508	414	530	424	581	788	4
son	308	426	322	436	581	788	4
calificadas	325	426	367	436	581	788	4
de	369	426	379	436	581	788	4
niveles	382	426	410	436	581	788	4
de	412	426	422	436	581	788	4
riesgo	425	426	449	436	581	788	4
muy	452	426	469	436	581	788	4
alto.	471	426	488	436	581	788	4
Además	308	449	341	459	581	788	4
de	343	449	353	459	581	788	4
evaluar	355	449	385	459	581	788	4
las	387	449	399	459	581	788	4
posturas	401	449	436	459	581	788	4
de	438	449	448	459	581	788	4
trabajo	451	449	478	459	581	788	4
en	481	449	491	459	581	788	4
cada	493	449	513	459	581	788	4
uno	515	449	530	459	581	788	4
de	308	461	318	471	581	788	4
los	319	461	330	471	581	788	4
puestos	332	461	363	471	581	788	4
de	364	461	374	471	581	788	4
trabajo	376	461	403	471	581	788	4
se	404	461	414	471	581	788	4
ha	415	461	425	471	581	788	4
observado	427	461	469	471	581	788	4
las	470	461	481	471	581	788	4
condiciones	483	461	530	471	581	788	4
ambientales	308	473	356	483	581	788	4
de	362	473	372	483	581	788	4
trabajo.	378	473	408	483	581	788	4
Los	414	473	428	483	581	788	4
pasillos	434	473	464	483	581	788	4
peatonales	470	473	514	483	581	788	4
no	520	473	530	483	581	788	4
respetan	308	485	343	495	581	788	4
los	344	485	356	495	581	788	4
1,2m	358	485	378	495	581	788	4
de	379	485	389	495	581	788	4
ancho,	391	485	418	495	581	788	4
lo	420	485	427	495	581	788	4
cual	429	485	445	495	581	788	4
provocaban	447	485	494	495	581	788	4
choques	496	485	530	495	581	788	4
de	308	497	318	507	581	788	4
un	320	497	330	507	581	788	4
estibador	331	497	368	507	581	788	4
con	370	497	385	507	581	788	4
otro.	387	497	405	507	581	788	4
Las	407	497	421	507	581	788	4
zonas	423	497	447	507	581	788	4
de	449	497	459	507	581	788	4
paso	461	497	481	507	581	788	4
están	483	497	505	507	581	788	4
llenas	507	497	530	507	581	788	4
de	308	508	318	518	581	788	4
obstáculos,	321	508	367	518	581	788	4
especialmente	371	508	429	518	581	788	4
a	433	508	438	518	581	788	4
partir	442	508	462	518	581	788	4
de	466	508	476	518	581	788	4
las	480	508	491	518	581	788	4
cinco	495	508	516	518	581	788	4
de	520	508	530	518	581	788	4
la	308	520	315	530	581	788	4
mañana,	318	520	353	530	581	788	4
hora	356	520	374	530	581	788	4
en	377	520	387	530	581	788	4
que	390	520	405	530	581	788	4
los	408	520	420	530	581	788	4
compradores	423	520	475	530	581	788	4
comienzan	478	520	522	530	581	788	4
a	525	520	530	530	581	788	4
invadir	308	532	334	542	581	788	4
el	337	532	344	542	581	788	4
mercado	346	532	381	542	581	788	4
y	384	532	388	542	581	788	4
hay	391	532	406	542	581	788	4
aglomeración	408	532	462	542	581	788	4
de	465	532	475	542	581	788	4
los	477	532	489	542	581	788	4
camiones	492	532	530	542	581	788	4
(estorbamiento,	308	544	370	554	581	788	4
parada,	373	544	403	554	581	788	4
arranque).	406	544	447	554	581	788	4
Las	308	567	322	577	581	788	4
rampas	328	567	358	577	581	788	4
que	364	567	379	577	581	788	4
utilizan	384	567	412	577	581	788	4
para	418	567	436	577	581	788	4
subir	442	567	461	577	581	788	4
la	467	567	474	577	581	788	4
carga	480	567	502	577	581	788	4
a	508	567	513	577	581	788	4
los	519	567	530	577	581	788	4
camiones	308	579	346	589	581	788	4
son	349	579	363	589	581	788	4
tablas	366	579	390	589	581	788	4
angostas,	393	579	432	589	581	788	4
no	435	579	445	589	581	788	4
tienen	448	579	472	589	581	788	4
antideslizante	475	579	530	589	581	788	4
y	308	591	312	601	581	788	4
con	314	591	328	601	581	788	4
el	330	591	337	601	581	788	4
peso	339	591	359	601	581	788	4
excesivo	361	591	396	601	581	788	4
origina	398	591	425	601	581	788	4
movimientos	427	591	477	601	581	788	4
ondulantes	479	591	523	601	581	788	4
e	525	591	530	601	581	788	4
inestabilidad.	308	603	360	613	581	788	4
En	363	603	374	613	581	788	4
épocas	376	603	405	613	581	788	4
de	408	603	418	613	581	788	4
lluvia	420	603	441	613	581	788	4
estas	443	603	465	613	581	788	4
son	467	603	482	613	581	788	4
resbalosas,	484	603	530	613	581	788	4
además	308	615	340	625	581	788	4
el	341	615	348	625	581	788	4
piso	350	615	367	625	581	788	4
de	368	615	378	625	581	788	4
tierra	380	615	401	625	581	788	4
se	402	615	412	625	581	788	4
torna	414	615	434	625	581	788	4
fangoso,	436	615	470	625	581	788	4
convirtiéndose	472	615	530	625	581	788	4
así	308	626	320	636	581	788	4
en	324	626	334	636	581	788	4
fuente	339	626	364	636	581	788	4
de	369	626	379	636	581	788	4
peligro	383	626	410	636	581	788	4
para	415	626	433	636	581	788	4
las	438	626	449	636	581	788	4
caídas	454	626	481	636	581	788	4
a	485	626	490	636	581	788	4
diferente	495	626	530	636	581	788	4
nivel.	308	638	329	648	581	788	4
No	331	638	343	648	581	788	4
existe	346	638	369	648	581	788	4
señalización	372	638	422	648	581	788	4
de	425	638	435	648	581	788	4
peligro,	438	638	467	648	581	788	4
ni	470	638	477	648	581	788	4
de	480	638	490	648	581	788	4
zonas	493	638	517	648	581	788	4
de	520	638	530	648	581	788	4
desplazamiento	308	650	371	660	581	788	4
seguro.	373	650	403	660	581	788	4
CONDICIONES	308	673	371	684	581	788	4
DE	374	673	386	684	581	788	4
SALUD	389	673	419	684	581	788	4
Evaluación	308	697	355	708	581	788	4
médica	360	697	391	708	581	788	4
–	395	697	400	708	581	788	4
traumatológica.	405	697	472	708	581	788	4
Se	476	697	487	707	581	788	4
evidenció	492	697	530	707	581	788	4
en	308	709	318	719	581	788	4
81%	321	709	339	719	581	788	4
engrosamiento	343	709	403	719	581	788	4
y	406	709	411	719	581	788	4
pilosidades	415	709	460	719	581	788	4
en	463	709	473	719	581	788	4
las	477	709	489	719	581	788	4
zonas	492	709	516	719	581	788	4
de	520	709	530	719	581	788	4
mayor	308	721	333	731	581	788	4
contacto	336	721	370	731	581	788	4
o	374	721	379	731	581	788	4
fricción	383	721	412	731	581	788	4
(hombros).	415	721	459	731	581	788	4
De	463	721	474	731	581	788	4
acuerdo	478	721	510	731	581	788	4
a	514	721	519	731	581	788	4
lo	523	721	530	731	581	788	4
339	513	750	530	761	581	788	4
Vigil	479	40	493	49	581	788	5
L.	495	40	501	49	581	788	5
et	503	40	509	49	581	788	5
al.	511	40	519	49	581	788	5
Rev	51	41	64	49	581	788	5
Peru	66	41	82	49	581	788	5
Med	84	41	99	49	581	788	5
Exp	101	41	114	49	581	788	5
Salud	116	41	136	49	581	788	5
Publica.	138	41	165	49	581	788	5
2007;	166	41	185	49	581	788	5
24(4):	187	41	207	49	581	788	5
336-342	209	41	236	49	581	788	5
Tabla	51	85	74	95	581	788	5
2.	76	85	83	95	581	788	5
Evaluación	85	85	129	95	581	788	5
médica	130	85	159	95	581	788	5
de	161	85	171	95	581	788	5
los	173	85	184	95	581	788	5
trabajadores	186	85	236	95	581	788	5
de	238	85	248	95	581	788	5
estiba	250	85	274	95	581	788	5
de	51	97	61	107	581	788	5
mercados	64	97	103	107	581	788	5
mayoristas	106	97	149	107	581	788	5
de	152	97	162	107	581	788	5
Huancayo,	164	97	207	107	581	788	5
Perú	210	97	229	107	581	788	5
2005.	231	97	254	107	581	788	5
Evaluación	83	118	125	127	581	788	5
médica	128	118	155	127	581	788	5
n	206	118	211	127	581	788	5
(%)	245	118	258	127	581	788	5
Diagnóstico	56	131	102	141	581	788	5
clínico	104	131	130	141	581	788	5
(n=105)	132	131	160	141	581	788	5
Engrosamiento	68	144	122	153	581	788	5
de	124	144	133	153	581	788	5
piel	135	144	148	153	581	788	5
85	204	144	213	153	581	788	5
(80,9)	244	144	265	153	581	788	5
Lumbalgia	68	156	105	165	581	788	5
58	207	156	216	165	581	788	5
(55,2)	244	156	265	165	581	788	5
Pterigión	68	168	100	177	581	788	5
14	207	168	216	177	581	788	5
(13,3)	244	168	265	177	581	788	5
Cervicalgia	68	181	108	189	581	788	5
12	207	181	216	189	581	788	5
(11,4)	244	181	265	189	581	788	5
Tabique	68	193	97	202	581	788	5
desviado	99	193	131	202	581	788	5
6	212	193	216	202	581	788	5
(5,7)	249	193	265	202	581	788	5
Gonalgia	68	205	100	214	581	788	5
6	212	205	216	214	581	788	5
(5,7)	249	205	265	214	581	788	5
Dorsalgia	68	217	102	226	581	788	5
4	212	217	216	226	581	788	5
(3,8)	249	217	265	226	581	788	5
Artrosis	68	229	95	238	581	788	5
de	97	229	106	238	581	788	5
mano	108	229	128	238	581	788	5
1	212	229	216	238	581	788	5
(0,9)	249	229	265	238	581	788	5
16	207	242	216	250	581	788	5
(15,2)	244	242	265	250	581	788	5
G0	68	275	79	284	581	788	5
46	207	275	216	284	581	788	5
(48,9)	244	275	265	284	581	788	5
G1	68	287	79	296	581	788	5
19	207	287	216	296	581	788	5
(20,2)	244	287	265	296	581	788	5
G2	68	299	79	308	581	788	5
22	207	299	216	308	581	788	5
(23,4)	244	299	265	308	581	788	5
G3	68	311	79	320	581	788	5
7	212	311	216	320	581	788	5
(7,4)	249	311	265	320	581	788	5
Hiperxifosis	56	345	98	354	581	788	5
dorsal	100	345	122	354	581	788	5
19	207	345	216	354	581	788	5
(42,2)	244	345	265	354	581	788	5
Lumbalgia	56	358	93	367	581	788	5
11	207	358	216	367	581	788	5
(24,4)	244	358	265	367	581	788	5
Cervicalgia	56	370	96	379	581	788	5
7	212	370	216	379	581	788	5
(15,5)	244	370	265	379	581	788	5
Hiperlordosis	56	382	103	391	581	788	5
Escoliosis	56	394	92	403	581	788	5
4	212	382	216	391	581	788	5
4	212	394	216	403	581	788	5
(8,8)	249	382	265	391	581	788	5
(8,8)	249	394	265	403	581	788	5
Otros*	68	242	91	250	581	788	5
Diagnóstico	56	262	102	271	581	788	5
laboral	104	262	131	271	581	788	5
(n=94)	133	262	157	271	581	788	5
Valoración	56	332	97	342	581	788	5
de	99	332	108	342	581	788	5
columna	111	332	144	342	581	788	5
vertebral	146	332	180	342	581	788	5
(n=45)	182	332	206	342	581	788	5
*	51	409	54	418	581	788	5
Incluyen	58	409	88	418	581	788	5
lipomas,	92	409	122	418	581	788	5
hernia	126	409	149	418	581	788	5
epigástrica,	153	409	194	418	581	788	5
várices,	198	409	226	418	581	788	5
conjuntivitis,	230	409	274	418	581	788	5
gingivitis,	51	419	84	428	581	788	5
estrabismo,	86	419	127	428	581	788	5
ausencia	130	419	162	428	581	788	5
de	164	419	173	428	581	788	5
un	175	419	184	428	581	788	5
ojo,	186	419	199	428	581	788	5
sordera,	201	419	231	428	581	788	5
bronquitis.	233	419	270	428	581	788	5
esperado	51	450	89	460	581	788	5
por	94	450	107	460	581	788	5
el	112	450	119	460	581	788	5
riesgo	125	450	149	460	581	788	5
de	154	450	164	460	581	788	5
sobrecarga,	170	450	217	460	581	788	5
la	223	450	230	460	581	788	5
lumbalgia	235	450	274	460	581	788	5
(55%),	51	462	78	472	581	788	5
cervicalgía	82	462	125	472	581	788	5
(11,4%),	129	462	163	472	581	788	5
gonalgia	167	462	201	472	581	788	5
(6%)	205	462	224	472	581	788	5
y	228	462	233	472	581	788	5
dorsalgia	237	462	274	472	581	788	5
(4%)	51	473	70	483	581	788	5
son	75	473	90	483	581	788	5
frecuentes.	95	473	139	483	581	788	5
Se	144	473	155	483	581	788	5
encontraron	160	473	208	483	581	788	5
adicionalmente	213	473	274	483	581	788	5
otras	51	485	71	495	581	788	5
patologías	74	485	115	495	581	788	5
sin	118	485	129	495	581	788	5
mayor	132	485	157	495	581	788	5
implicancia	159	485	204	495	581	788	5
(Tabla	206	485	232	495	581	788	5
2).	234	485	245	495	581	788	5
De	51	509	63	519	581	788	5
los	66	509	77	519	581	788	5
94	80	509	90	519	581	788	5
estibadores	93	509	140	519	581	788	5
evaluados	143	509	184	519	581	788	5
traumatológicamente,	187	509	274	519	581	788	5
se	51	521	61	531	581	788	5
encontró	65	521	100	531	581	788	5
patología	105	521	142	531	581	788	5
(dolor	146	521	169	531	581	788	5
y	174	521	178	531	581	788	5
contractura	183	521	228	531	581	788	5
más	232	521	249	531	581	788	5
daño	254	521	274	531	581	788	5
articulares	51	532	93	542	581	788	5
y	97	532	102	542	581	788	5
daño	107	532	127	542	581	788	5
motor)	132	532	158	542	581	788	5
en	162	532	172	542	581	788	5
48	177	532	187	542	581	788	5
(51%)	192	532	216	542	581	788	5
trabajadores;	221	532	274	542	581	788	5
7(8%)	51	544	75	554	581	788	5
presentaron	77	544	125	554	581	788	5
incapacidad	127	544	175	554	581	788	5
por	178	544	191	554	581	788	5
hombro	193	544	223	554	581	788	5
congelado	225	544	267	554	581	788	5
y	269	544	274	554	581	788	5
6%	51	556	64	566	581	788	5
discapacidad	67	556	119	566	581	788	5
motora	122	556	150	566	581	788	5
con	153	556	168	566	581	788	5
capsulitis	170	556	207	566	581	788	5
retráctil	210	556	240	566	581	788	5
y	243	556	247	566	581	788	5
lesión	250	556	274	566	581	788	5
del	51	568	63	578	581	788	5
manguito	66	568	103	578	581	788	5
rotador,	106	568	137	578	581	788	5
también	140	568	172	578	581	788	5
se	174	568	184	578	581	788	5
evidenció	187	568	225	578	581	788	5
lesiones	228	568	261	578	581	788	5
en	264	568	274	578	581	788	5
la	51	580	58	590	581	788	5
columna	61	580	95	590	581	788	5
vertebral	97	580	132	590	581	788	5
(Tabla	135	580	160	590	581	788	5
2).	163	580	173	590	581	788	5
Evaluación	51	603	98	614	581	788	5
psicológica.	100	603	151	614	581	788	5
La	153	603	163	613	581	788	5
mayoría	165	603	197	613	581	788	5
(61,8%)	199	603	230	613	581	788	5
de	232	603	242	613	581	788	5
trabaja-	243	603	274	613	581	788	5
dores	51	615	73	625	581	788	5
evaluados	76	615	116	625	581	788	5
se	118	615	128	625	581	788	5
encontraron	130	615	178	625	581	788	5
satisfechos	180	615	224	625	581	788	5
laboralmen-	226	615	274	625	581	788	5
te,	51	627	61	637	581	788	5
sólo	65	627	81	637	581	788	5
9%	85	627	98	637	581	788	5
manifestó	102	627	140	637	581	788	5
estar	144	627	164	637	581	788	5
insatisfecho.	168	627	217	637	581	788	5
Dos	221	627	237	637	581	788	5
de	240	627	250	637	581	788	5
cada	254	627	274	637	581	788	5
cinco	51	639	72	649	581	788	5
trabajadores	74	639	123	649	581	788	5
tenían	126	639	150	649	581	788	5
ansiedad	152	639	189	649	581	788	5
moderada	191	639	231	649	581	788	5
o	233	639	238	649	581	788	5
severa	240	639	267	649	581	788	5
y	269	639	273	649	581	788	5
se	51	650	60	660	581	788	5
encontró	63	650	98	660	581	788	5
depresión	100	650	139	660	581	788	5
severa	142	650	168	660	581	788	5
en	171	650	181	660	581	788	5
14%.	183	650	204	660	581	788	5
La	51	674	61	684	581	788	5
mayoría	66	674	99	684	581	788	5
de	104	674	114	684	581	788	5
los	119	674	131	684	581	788	5
trabajadores,	136	674	189	684	581	788	5
se	194	674	203	684	581	788	5
encuentran	209	674	254	684	581	788	5
con	259	674	274	684	581	788	5
frustración	51	686	93	696	581	788	5
ya	98	686	107	696	581	788	5
que	112	686	127	696	581	788	5
no	132	686	142	696	581	788	5
han	147	686	162	696	581	788	5
podido	167	686	194	696	581	788	5
continuar	198	686	235	696	581	788	5
con	240	686	255	696	581	788	5
sus	260	686	274	696	581	788	5
estudios	51	698	85	708	581	788	5
universitarios,	90	698	145	708	581	788	5
muchos	151	698	182	708	581	788	5
de	187	698	197	708	581	788	5
ellos	203	698	221	708	581	788	5
han	226	698	241	708	581	788	5
sufrido	247	698	274	708	581	788	5
abandono	51	709	91	719	581	788	5
de	94	709	104	719	581	788	5
sus	107	709	121	719	581	788	5
parejas	123	709	153	719	581	788	5
o	155	709	160	719	581	788	5
de	163	709	173	719	581	788	5
la	176	709	183	719	581	788	5
muerte	186	709	214	719	581	788	5
de	216	709	226	719	581	788	5
uno	229	709	244	719	581	788	5
de	247	709	257	719	581	788	5
sus	260	709	274	719	581	788	5
padres,	51	721	81	731	581	788	5
y	84	721	88	731	581	788	5
son	91	721	105	731	581	788	5
desde	108	721	132	731	581	788	5
muy	135	721	152	731	581	788	5
jóvenes	154	721	185	731	581	788	5
padres	188	721	215	731	581	788	5
de	218	721	228	731	581	788	5
familia.	230	721	259	731	581	788	5
340	51	750	68	761	581	788	5
DISCUSIÓN	296	83	352	94	581	788	5
La	296	108	306	118	581	788	5
forma	313	108	336	118	581	788	5
de	343	108	353	118	581	788	5
estiba	360	108	384	118	581	788	5
que	391	108	406	118	581	788	5
realizan	413	108	444	118	581	788	5
actualmente	451	108	500	118	581	788	5
los	507	108	519	118	581	788	5
trabajadores	296	120	346	130	581	788	5
en	348	120	358	130	581	788	5
los	360	120	371	130	581	788	5
Mercados	373	120	413	130	581	788	5
Mayoristas	414	120	458	130	581	788	5
en	460	120	470	130	581	788	5
la	472	120	479	130	581	788	5
ciudad	480	120	507	130	581	788	5
de	509	120	519	130	581	788	5
Huancayo	296	131	337	141	581	788	5
es	339	131	349	141	581	788	5
peligrosa,	351	131	390	141	581	788	5
de	392	131	402	141	581	788	5
alto	404	131	419	141	581	788	5
riesgo,	421	131	448	141	581	788	5
y	451	131	455	141	581	788	5
las	457	131	469	141	581	788	5
condiciones	471	131	519	141	581	788	5
laborales	296	143	333	153	581	788	5
son	335	143	350	153	581	788	5
inadecuadas.	352	143	406	153	581	788	5
La	408	143	418	153	581	788	5
manipulación	421	143	474	153	581	788	5
manual	477	143	506	153	581	788	5
de	509	143	519	153	581	788	5
carga	296	155	319	165	581	788	5
es	321	155	330	165	581	788	5
el	333	155	340	165	581	788	5
principal	342	155	375	165	581	788	5
factor	378	155	400	165	581	788	5
de	402	155	412	165	581	788	5
riesgo,	415	155	442	165	581	788	5
con	444	155	458	165	581	788	5
pesos	461	155	485	165	581	788	5
que	487	155	502	165	581	788	5
van	504	155	519	165	581	788	5
de	296	167	306	177	581	788	5
140	308	167	323	177	581	788	5
a	324	167	329	177	581	788	5
160	331	167	346	177	581	788	5
kg,	348	167	360	177	581	788	5
que	361	167	376	177	581	788	5
exceden	378	167	412	177	581	788	5
las	413	167	425	177	581	788	5
normas	427	167	457	177	581	788	5
internacionales	458	167	519	177	581	788	5
que	296	179	311	189	581	788	5
limitan	314	179	340	189	581	788	5
la	342	179	349	189	581	788	5
carga	352	179	374	189	581	788	5
manual	377	179	406	189	581	788	5
a	409	179	414	189	581	788	5
55	416	179	426	189	581	788	5
kg	429	179	438	189	581	788	5
4,5	438	177	447	184	581	788	5
.	447	179	450	189	581	788	5
Es	296	202	307	212	581	788	5
la	311	202	318	212	581	788	5
primera	322	202	353	212	581	788	5
vez	357	202	371	212	581	788	5
que	375	202	390	212	581	788	5
se	394	202	404	212	581	788	5
realiza	408	202	435	212	581	788	5
una	439	202	454	212	581	788	5
caracterización	458	202	519	212	581	788	5
antropométrica	296	214	356	224	581	788	5
de	361	214	371	224	581	788	5
esta	376	214	393	224	581	788	5
población	398	214	437	224	581	788	5
laboral,	442	214	471	224	581	788	5
las	476	214	488	224	581	788	5
cuales	493	214	519	224	581	788	5
no	296	226	306	236	581	788	5
son	309	226	324	236	581	788	5
compatibles	327	226	375	236	581	788	5
con	378	226	392	236	581	788	5
las	395	226	407	236	581	788	5
dimensiones	410	226	461	236	581	788	5
del	464	226	476	236	581	788	5
puesto	479	226	506	236	581	788	5
de	509	226	519	236	581	788	5
trabajo.	296	238	326	248	581	788	5
Estos	329	238	351	248	581	788	5
hallazgos	353	238	391	248	581	788	5
son	394	238	408	248	581	788	5
similares	410	238	446	248	581	788	5
a	448	238	453	248	581	788	5
los	455	238	467	248	581	788	5
encontrados	469	238	519	248	581	788	5
en	296	249	306	259	581	788	5
trabajadores	310	249	360	259	581	788	5
mineros	362	249	394	259	581	788	5
14	394	248	401	255	581	788	5
y	402	249	407	259	581	788	5
población	409	249	447	259	581	788	5
nativa	449	249	473	259	581	788	5
de	475	249	485	259	581	788	5
altura	487	249	509	259	581	788	5
15	509	248	516	255	581	788	5
.	516	249	519	259	581	788	5
Estudios	296	261	331	271	581	788	5
similares	334	261	369	271	581	788	5
en	372	261	382	271	581	788	5
estibadores	385	261	431	271	581	788	5
de	434	261	444	271	581	788	5
Cuba	447	261	468	271	581	788	5
10	468	260	475	267	581	788	5
y	478	261	482	271	581	788	5
Polonia	485	261	515	271	581	788	5
2	515	260	519	267	581	788	5
demuestran	296	273	344	283	581	788	5
que	350	273	365	283	581	788	5
los	371	273	383	283	581	788	5
trabajadores	389	273	439	283	581	788	5
de	445	273	455	283	581	788	5
los	461	273	473	283	581	788	5
mercados	479	273	519	283	581	788	5
mayoristas	296	285	340	295	581	788	5
de	342	285	352	295	581	788	5
Huancayo	355	285	395	295	581	788	5
son	398	285	412	295	581	788	5
de	415	285	425	295	581	788	5
menor	427	285	453	295	581	788	5
talla.	455	285	474	295	581	788	5
Los	296	308	311	318	581	788	5
estibadores	316	308	363	318	581	788	5
transportan	368	308	414	318	581	788	5
estas	420	308	441	318	581	788	5
cargas	447	308	474	318	581	788	5
excesivas	479	308	519	318	581	788	5
manualmente	296	320	351	330	581	788	5
y	353	320	357	330	581	788	5
en	359	320	369	330	581	788	5
posiciones	371	320	413	330	581	788	5
inadecuadas,	415	320	469	330	581	788	5
se	470	320	480	330	581	788	5
arrodillan	482	320	519	330	581	788	5
frecuentemente	296	332	359	342	581	788	5
durante	365	332	396	342	581	788	5
los	402	332	414	342	581	788	5
diferentes	420	332	459	342	581	788	5
procesos	466	332	502	342	581	788	5
de	509	332	519	342	581	788	5
trabajo,	296	344	326	354	581	788	5
trabajan	328	344	360	354	581	788	5
con	361	344	376	354	581	788	5
los	377	344	389	354	581	788	5
brazos	390	344	417	354	581	788	5
por	418	344	431	354	581	788	5
encima	433	344	462	354	581	788	5
del	463	344	475	354	581	788	5
nivel	476	344	495	354	581	788	5
de	496	344	506	354	581	788	5
los	507	344	519	354	581	788	5
hombros,	296	356	334	366	581	788	5
mueven	336	356	368	366	581	788	5
las	371	356	383	366	581	788	5
manos	385	356	412	366	581	788	5
y	415	356	419	366	581	788	5
muñecas	422	356	459	366	581	788	5
repetidamente	461	356	519	366	581	788	5
(Figura	296	367	325	377	581	788	5
1),	328	367	338	377	581	788	5
esto	341	367	358	377	581	788	5
condiciona	361	367	404	377	581	788	5
un	407	367	417	377	581	788	5
riesgo	421	367	445	377	581	788	5
para	448	367	466	377	581	788	5
el	469	367	476	377	581	788	5
desarrollo	479	367	519	377	581	788	5
de	296	379	306	389	581	788	5
enfermedades	309	379	366	389	581	788	5
osteoarticulares	369	379	432	389	581	788	5
16	432	378	439	385	581	788	5
.	439	379	442	389	581	788	5
Manipular	296	403	336	413	581	788	5
pesos	337	403	361	413	581	788	5
excesivos	363	403	402	413	581	788	5
genera	404	403	432	413	581	788	5
daños	433	403	458	413	581	788	5
a	459	403	464	413	581	788	5
la	465	403	472	413	581	788	5
salud	474	403	495	413	581	788	5
como	497	403	519	413	581	788	5
se	296	415	306	425	581	788	5
ha	309	415	319	425	581	788	5
podido	322	415	349	425	581	788	5
comprobar,	352	415	398	425	581	788	5
42%	401	415	419	425	581	788	5
presentaron	422	415	470	425	581	788	5
hiperxifosis	474	415	519	425	581	788	5
dorsal	296	426	321	436	581	788	5
como	327	426	349	436	581	788	5
consecuencia	355	426	410	436	581	788	5
directa	417	426	444	436	581	788	5
de	450	426	460	436	581	788	5
la	466	426	473	436	581	788	5
forma	479	426	502	436	581	788	5
de	509	426	519	436	581	788	5
cargar	296	438	322	448	581	788	5
los	326	438	338	448	581	788	5
sacos	342	438	365	448	581	788	5
sobre	370	438	392	448	581	788	5
la	397	438	404	448	581	788	5
cabeza	408	438	437	448	581	788	5
y	441	438	446	448	581	788	5
cuello	450	438	474	448	581	788	5
doblado	478	438	510	448	581	788	5
y	514	438	519	448	581	788	5
55%	296	450	314	460	581	788	5
lumbalgia.	317	450	358	460	581	788	5
La	361	450	371	460	581	788	5
lumbalgia	373	450	412	460	581	788	5
genera	414	450	442	460	581	788	5
una	445	450	460	460	581	788	5
gran	463	450	481	460	581	788	5
carga	484	450	506	460	581	788	5
de	509	450	519	460	581	788	5
morbilidad	296	462	338	472	581	788	5
17	338	461	345	468	581	788	5
,	345	462	347	472	581	788	5
es	350	462	359	472	581	788	5
considerada	361	462	410	472	581	788	5
como	413	462	435	472	581	788	5
una	437	462	452	472	581	788	5
de	455	462	465	472	581	788	5
las	467	462	478	472	581	788	5
dolencias	481	462	519	472	581	788	5
más	296	474	313	484	581	788	5
frecuentes	315	474	357	484	581	788	5
en	360	474	370	484	581	788	5
la	372	474	379	484	581	788	5
población	381	474	419	484	581	788	5
laboral	422	474	449	484	581	788	5
(42%)	451	474	475	484	581	788	5
18	475	472	482	479	581	788	5
,	482	474	484	484	581	788	5
tanto	487	474	507	484	581	788	5
en	509	474	519	484	581	788	5
trabajadores	296	485	346	495	581	788	5
administrativos	349	485	409	495	581	788	5
(56%)	412	485	436	495	581	788	5
19	436	484	443	491	581	788	5
,	443	485	446	495	581	788	5
como	449	485	471	495	581	788	5
en	474	485	484	495	581	788	5
mineros	487	485	519	495	581	788	5
(78%)	296	497	320	507	581	788	5
y	323	497	327	507	581	788	5
en	330	497	340	507	581	788	5
estibadores	342	497	389	507	581	788	5
(37,5%	391	497	420	507	581	788	5
10	420	496	427	503	581	788	5
-	429	497	432	507	581	788	5
84,6%	434	497	460	507	581	788	5
21	460	496	467	503	581	788	5
).	467	497	472	507	581	788	5
Las	296	521	311	531	581	788	5
mismas	316	521	347	531	581	788	5
características	351	521	409	531	581	788	5
del	414	521	426	531	581	788	5
trabajo,	431	521	461	531	581	788	5
que	466	521	481	531	581	788	5
generan	486	521	519	531	581	788	5
tensión	296	533	325	543	581	788	5
de	333	533	343	543	581	788	5
los	350	533	362	543	581	788	5
segmentos	369	533	413	543	581	788	5
anatómicos	420	533	466	543	581	788	5
específicos	474	533	519	543	581	788	5
involucrados	296	544	347	554	581	788	5
en	349	544	359	554	581	788	5
la	362	544	369	554	581	788	5
realización	372	544	415	554	581	788	5
de	417	544	427	554	581	788	5
las	430	544	442	554	581	788	5
tareas	444	544	469	554	581	788	5
y	472	544	476	554	581	788	5
que	479	544	494	554	581	788	5
están	497	544	519	554	581	788	5
asociados	296	556	337	566	581	788	5
a	343	556	348	566	581	788	5
la	354	556	361	566	581	788	5
alta	367	556	382	566	581	788	5
frecuencia	388	556	429	566	581	788	5
de	435	556	445	566	581	788	5
acciones	452	556	487	566	581	788	5
físicas	493	556	519	566	581	788	5
con	296	568	311	578	581	788	5
compromiso	318	568	367	578	581	788	5
biomecánico,	373	568	426	578	581	788	5
el	433	568	440	578	581	788	5
exceso	447	568	476	578	581	788	5
de	482	568	492	578	581	788	5
peso	499	568	519	578	581	788	5
manipulado,	296	580	345	590	581	788	5
la	351	580	358	590	581	788	5
carga	363	580	386	590	581	788	5
postural	391	580	423	590	581	788	5
estática	429	580	460	590	581	788	5
por	466	580	479	590	581	788	5
periodos	484	580	519	590	581	788	5
prolongados	296	592	346	602	581	788	5
durante	350	592	380	602	581	788	5
la	384	592	391	602	581	788	5
realización	395	592	438	602	581	788	5
de	442	592	452	602	581	788	5
trabajo,	456	592	486	602	581	788	5
son	490	592	505	602	581	788	5
un	509	592	519	602	581	788	5
riesgo	296	603	321	613	581	788	5
que	324	603	339	613	581	788	5
conlleva	343	603	376	613	581	788	5
a	380	603	385	613	581	788	5
padecer	388	603	421	613	581	788	5
afecciones	424	603	467	613	581	788	5
de	471	603	481	613	581	788	5
columna	485	603	519	613	581	788	5
lumbar,	296	615	326	625	581	788	5
por	331	615	344	625	581	788	5
lo	349	615	356	625	581	788	5
que	361	615	376	625	581	788	5
sería	381	615	401	625	581	788	5
necesario	406	615	445	625	581	788	5
un	450	615	460	625	581	788	5
programa	465	615	504	625	581	788	5
de	509	615	519	625	581	788	5
medidas	296	627	330	637	581	788	5
ergonómicas	335	627	387	637	581	788	5
para	391	627	409	637	581	788	5
su	414	627	424	637	581	788	5
prevención,	429	627	475	637	581	788	5
así	480	627	492	637	581	788	5
como	497	627	519	637	581	788	5
capacitación	296	639	346	649	581	788	5
en	349	639	359	649	581	788	5
el	361	639	368	649	581	788	5
transporte	371	639	411	649	581	788	5
y	414	639	418	649	581	788	5
levantamiento	421	639	477	649	581	788	5
de	479	639	489	649	581	788	5
carga.	492	639	517	649	581	788	5
En	296	662	307	672	581	788	5
los	311	662	322	672	581	788	5
niveles	326	662	354	672	581	788	5
de	358	662	368	672	581	788	5
depresión	372	662	411	672	581	788	5
y	415	662	419	672	581	788	5
ansiedad,	423	662	462	672	581	788	5
el	466	662	473	672	581	788	5
porcentaje	477	662	519	672	581	788	5
de	296	674	306	684	581	788	5
severos	310	674	342	684	581	788	5
aunque	346	674	376	684	581	788	5
es	380	674	390	684	581	788	5
bajo	394	674	411	684	581	788	5
en	415	674	425	684	581	788	5
relación	429	674	460	684	581	788	5
con	465	674	479	684	581	788	5
los	483	674	495	684	581	788	5
otros	499	674	519	684	581	788	5
niveles	296	686	324	696	581	788	5
indica	328	686	351	696	581	788	5
aspectos	355	686	391	696	581	788	5
de	394	686	404	696	581	788	5
su	407	686	417	696	581	788	5
personalidad,	420	686	474	696	581	788	5
los	478	686	489	696	581	788	5
cuales	493	686	519	696	581	788	5
están	296	698	318	708	581	788	5
relacionados	326	698	377	708	581	788	5
con	385	698	400	708	581	788	5
sus	408	698	422	708	581	788	5
problemas	430	698	472	708	581	788	5
familiares	480	698	519	708	581	788	5
(padres	296	710	327	720	581	788	5
de	330	710	340	720	581	788	5
familia	344	710	370	720	581	788	5
muy	373	710	390	720	581	788	5
jóvenes,	393	710	427	720	581	788	5
no	430	710	440	720	581	788	5
poder	444	710	467	720	581	788	5
finalizar	470	710	501	720	581	788	5
sus	505	710	519	720	581	788	5
estudios	296	721	330	731	581	788	5
y	333	721	337	731	581	788	5
abandono	340	721	380	731	581	788	5
del	383	721	395	731	581	788	5
hogar	397	721	420	731	581	788	5
por	423	721	436	731	581	788	5
una	439	721	454	731	581	788	5
de	457	721	467	731	581	788	5
las	469	721	481	731	581	788	5
parejas),	484	721	519	731	581	788	5
Salud	418	40	437	49	581	788	6
ocupacional	439	40	479	49	581	788	6
de	481	40	489	49	581	788	6
estibadores	491	40	530	49	581	788	6
Rev	62	41	76	49	581	788	6
Peru	78	41	93	49	581	788	6
Med	96	41	110	49	581	788	6
Exp	112	41	125	49	581	788	6
Salud	128	41	147	49	581	788	6
Publica.	149	41	176	49	581	788	6
2007;	178	41	197	49	581	788	6
24(4):	199	41	218	49	581	788	6
336-342	220	41	247	49	581	788	6
Tabla	125	85	148	95	581	788	6
3.	149	85	157	95	581	788	6
Resultados	159	85	204	95	581	788	6
de	206	85	216	95	581	788	6
la	218	85	225	95	581	788	6
evaluación	226	85	269	95	581	788	6
psicológica	271	85	316	95	581	788	6
en	318	85	328	95	581	788	6
trabajadores	330	85	380	95	581	788	6
de	381	85	391	95	581	788	6
estiba	393	85	417	95	581	788	6
de	419	85	429	95	581	788	6
mercados	431	85	471	95	581	788	6
mayoristas	125	97	168	107	581	788	6
de	171	97	181	107	581	788	6
Huancayo,	183	97	226	107	581	788	6
Perú	229	97	248	107	581	788	6
2005.	250	97	273	107	581	788	6
Diagnóstico	128	129	174	137	581	788	6
Estibador	227	122	264	131	581	788	6
Cabeceador	309	117	355	126	581	788	6
y	357	117	361	126	581	788	6
Transporte	299	127	341	136	581	788	6
manual	343	127	371	136	581	788	6
n	312	140	317	149	581	788	6
(%)	350	140	362	149	581	788	6
Total	419	122	438	131	581	788	6
n	224	140	228	149	581	788	6
(%)	259	140	272	149	581	788	6
n	405	140	410	149	581	788	6
(%)	443	140	455	149	581	788	6
Satisfecho	134	176	172	185	581	788	6
47	225	176	234	185	581	788	6
(61)	259	176	273	185	581	788	6
19	314	176	323	185	581	788	6
(66)	351	176	365	185	581	788	6
66	407	176	416	185	581	788	6
(62)	444	176	458	185	581	788	6
Indiferente	134	188	172	197	581	788	6
22	225	188	234	197	581	788	6
(29)	259	188	273	197	581	788	6
9	319	188	323	197	581	788	6
(31)	351	188	365	197	581	788	6
31	407	188	416	197	581	788	6
(29)	444	188	458	197	581	788	6
8	229	201	234	210	581	788	6
(11)	259	201	273	210	581	788	6
1	319	201	323	210	581	788	6
(3)	355	201	365	210	581	788	6
9	412	201	416	210	581	788	6
(9)	448	201	458	210	581	788	6
Normal	134	236	160	245	581	788	6
46	225	236	234	245	581	788	6
(60)	259	236	273	245	581	788	6
20	314	236	323	245	581	788	6
(69)	351	236	365	245	581	788	6
66	407	236	416	245	581	788	6
(62)	444	236	458	245	581	788	6
Moderado	134	248	170	257	581	788	6
17	225	248	234	257	581	788	6
(22)	259	248	273	257	581	788	6
3	319	248	323	257	581	788	6
(10)	351	248	365	257	581	788	6
20	407	248	416	257	581	788	6
(19)	444	248	458	257	581	788	6
Severo	134	261	160	270	581	788	6
14	225	261	234	270	581	788	6
(18)	259	261	273	270	581	788	6
6	319	261	323	270	581	788	6
(21)	351	261	365	270	581	788	6
20	407	261	416	270	581	788	6
(19)	444	261	458	270	581	788	6
57	225	296	234	305	581	788	6
(73)	259	296	273	305	581	788	6
24	314	296	323	305	581	788	6
(83)	351	296	365	305	581	788	6
81	407	296	416	305	581	788	6
(77)	444	296	458	305	581	788	6
5	229	308	234	317	581	788	6
(7)	263	308	273	317	581	788	6
5	319	308	323	317	581	788	6
(17)	351	308	365	317	581	788	6
10	407	308	416	317	581	788	6
(9)	448	308	458	317	581	788	6
15	225	321	234	330	581	788	6
(20)	259	321	273	330	581	788	6
0	319	321	323	330	581	788	6
-	358	321	361	330	581	788	6
15	407	321	416	330	581	788	6
(14)	444	321	458	330	581	788	6
Satisfacción	128	162	175	171	581	788	6
laboral	178	162	204	171	581	788	6
Insatisfecho	134	201	177	210	581	788	6
Ansiedad	128	222	164	231	581	788	6
Depresión	128	282	167	292	581	788	6
Normal	134	296	160	305	581	788	6
Moderado	134	308	170	317	581	788	6
Severo	134	321	160	330	581	788	6
además	62	355	94	365	581	788	6
consideran	101	355	145	365	581	788	6
que	153	355	168	365	581	788	6
su	175	355	184	365	581	788	6
trabajo	191	355	219	365	581	788	6
es	226	355	235	365	581	788	6
importante	242	355	285	365	581	788	6
porque	62	367	90	377	581	788	6
es	93	367	102	377	581	788	6
una	105	367	120	377	581	788	6
ayuda	123	367	147	377	581	788	6
para	150	367	168	377	581	788	6
su	170	367	180	377	581	788	6
familia.	183	367	211	377	581	788	6
Se	214	367	225	377	581	788	6
ha	227	367	237	377	581	788	6
encontrado	240	367	285	377	581	788	6
en	62	379	72	389	581	788	6
otros	76	379	96	389	581	788	6
estudios	99	379	133	389	581	788	6
que	137	379	152	389	581	788	6
los	155	379	167	389	581	788	6
factores	170	379	202	389	581	788	6
psicosociales	206	379	259	389	581	788	6
están	263	379	285	389	581	788	6
relacionados	62	391	113	401	581	788	6
con	117	391	132	401	581	788	6
la	136	391	143	401	581	788	6
frecuencia	147	391	188	401	581	788	6
y	192	391	197	401	581	788	6
consecuencias	201	391	260	401	581	788	6
de	264	391	274	401	581	788	6
la	278	391	285	401	581	788	6
lumbalgia	62	402	101	413	581	788	6
en	104	402	114	413	581	788	6
trabajadores	117	402	167	413	581	788	6
22	167	401	174	408	581	788	6
,	174	402	176	413	581	788	6
sin	179	402	191	413	581	788	6
embargo	194	402	229	413	581	788	6
esto	232	402	249	413	581	788	6
no	252	402	262	413	581	788	6
pudo	265	402	285	413	581	788	6
ser	62	414	75	424	581	788	6
encontrado	77	414	122	424	581	788	6
en	125	414	135	424	581	788	6
nuestro	137	414	167	424	581	788	6
estudio.	170	414	201	424	581	788	6
A	62	438	68	448	581	788	6
pesar	73	438	96	448	581	788	6
de	100	438	110	448	581	788	6
las	115	438	126	448	581	788	6
condiciones	131	438	179	448	581	788	6
laborales	183	438	220	448	581	788	6
adversas	225	438	261	448	581	788	6
y	266	438	270	448	581	788	6
no	275	438	285	448	581	788	6
ergonómicas	62	450	114	460	581	788	6
en	119	450	129	460	581	788	6
que	134	450	149	460	581	788	6
ellos	154	450	173	460	581	788	6
trabajan,	178	450	213	460	581	788	6
manifestaron	218	450	270	460	581	788	6
en	275	450	285	460	581	788	6
su	62	461	72	472	581	788	6
mayoría,	77	461	112	472	581	788	6
niveles	117	461	145	472	581	788	6
elevados	150	461	186	472	581	788	6
de	191	461	201	472	581	788	6
satisfacción	206	461	253	472	581	788	6
con	258	461	273	472	581	788	6
el	278	461	285	472	581	788	6
trabajo,	62	473	92	483	581	788	6
aspecto	95	473	126	483	581	788	6
aparentemente	128	473	189	483	581	788	6
contradictorio,	191	473	247	483	581	788	6
pero	250	473	268	483	581	788	6
que	270	473	285	483	581	788	6
en	62	485	72	495	581	788	6
parte	75	485	96	495	581	788	6
puede	99	485	124	495	581	788	6
ser	127	485	139	495	581	788	6
explicado	142	485	180	495	581	788	6
por	183	485	196	495	581	788	6
lo	199	485	206	495	581	788	6
que	209	485	224	495	581	788	6
su	227	485	237	495	581	788	6
Federación	240	485	285	495	581	788	6
de	62	497	72	507	581	788	6
Trabajadores	77	497	130	507	581	788	6
viene	136	497	157	507	581	788	6
haciendo	162	497	199	507	581	788	6
desde	204	497	228	507	581	788	6
hace	233	497	253	507	581	788	6
mucho	258	497	285	507	581	788	6
tiempo	62	509	89	519	581	788	6
por	92	509	105	519	581	788	6
ellos	107	509	126	519	581	788	6
como:	128	509	153	519	581	788	6
atención	155	509	189	519	581	788	6
de	192	509	202	519	581	788	6
salud,	204	509	228	519	581	788	6
tienen	231	509	255	519	581	788	6
fondos	258	509	285	519	581	788	6
comunes	62	520	99	531	581	788	6
para	102	520	120	531	581	788	6
casos	123	520	147	531	581	788	6
de	150	520	160	531	581	788	6
emergencia	163	520	210	531	581	788	6
de	214	520	224	531	581	788	6
sus	227	520	241	531	581	788	6
afiliados	244	520	277	531	581	788	6
y	280	520	285	531	581	788	6
desde	62	532	87	542	581	788	6
hace	91	532	110	542	581	788	6
mucho	114	532	141	542	581	788	6
años	145	532	164	542	581	788	6
están	168	532	190	542	581	788	6
trabajando	194	532	236	542	581	788	6
para	240	532	258	542	581	788	6
lograr	262	532	285	542	581	788	6
las	62	544	74	554	581	788	6
normas	77	544	107	554	581	788	6
necesarias	110	544	153	554	581	788	6
que	156	544	171	554	581	788	6
estandaricen	174	544	225	554	581	788	6
el	228	544	235	554	581	788	6
peso	238	544	258	554	581	788	6
de	260	544	270	554	581	788	6
las	273	544	285	554	581	788	6
cargas	62	556	89	566	581	788	6
que	92	556	107	566	581	788	6
ellos	109	556	128	566	581	788	6
levantan.	130	556	167	566	581	788	6
Una	62	579	79	590	581	788	6
baja	83	579	100	590	581	788	6
satisfacción	103	579	151	590	581	788	6
laboral	154	579	181	590	581	788	6
y	185	579	190	590	581	788	6
alta	193	579	208	590	581	788	6
carga	212	579	234	590	581	788	6
física	238	579	259	590	581	788	6
están	263	579	285	590	581	788	6
asociadas	62	591	103	601	581	788	6
con	108	591	123	601	581	788	6
una	128	591	143	601	581	788	6
mayor	149	591	174	601	581	788	6
prevalencia	179	591	225	601	581	788	6
de	231	591	241	601	581	788	6
lumbalgia	246	591	285	601	581	788	6
y	62	603	67	613	581	788	6
ausentismo	71	603	117	613	581	788	6
laboral	121	603	148	613	581	788	6
por	152	603	165	613	581	788	6
ello	169	603	183	613	581	788	6
23	183	602	190	609	581	788	6
;	190	603	192	613	581	788	6
sin	196	603	208	613	581	788	6
embargo,	212	603	250	613	581	788	6
en	254	603	264	613	581	788	6
este	268	603	285	613	581	788	6
grupo	62	615	85	625	581	788	6
laboral	88	615	115	625	581	788	6
no	117	615	127	625	581	788	6
pudo	130	615	150	625	581	788	6
encontrarse	152	615	200	625	581	788	6
dicha	202	615	224	625	581	788	6
asociación.	226	615	271	625	581	788	6
Esta	62	638	80	649	581	788	6
información	84	638	131	649	581	788	6
sirve	134	638	153	649	581	788	6
de	157	638	167	649	581	788	6
sustento	171	638	205	649	581	788	6
para	209	638	227	649	581	788	6
que	231	638	246	649	581	788	6
tanto	250	638	270	649	581	788	6
los	273	638	285	649	581	788	6
trabajadores	62	650	112	660	581	788	6
y	118	650	123	660	581	788	6
autoridades	128	650	175	660	581	788	6
prioricen	181	650	216	660	581	788	6
en	222	650	232	660	581	788	6
base	237	650	257	660	581	788	6
a	263	650	268	660	581	788	6
los	273	650	285	660	581	788	6
resultados	62	662	104	672	581	788	6
obtenidos	110	662	149	672	581	788	6
la	155	662	162	672	581	788	6
elaboración	168	662	215	672	581	788	6
o	221	662	226	672	581	788	6
adopción	232	662	269	672	581	788	6
de	275	662	285	672	581	788	6
convenio	62	674	98	684	581	788	6
y	104	674	109	684	581	788	6
recomendaciones	114	674	185	684	581	788	6
de	191	674	201	684	581	788	6
la	206	674	213	684	581	788	6
OIT	219	674	234	684	581	788	6
respecto	240	674	274	684	581	788	6
a	280	674	285	684	581	788	6
manipulación	62	686	115	696	581	788	6
y	120	686	124	696	581	788	6
transporte	129	686	169	696	581	788	6
de	174	686	184	696	581	788	6
carga.	188	686	213	696	581	788	6
Igualmente	218	686	262	696	581	788	6
para	267	686	285	696	581	788	6
adoptar	62	697	93	708	581	788	6
medidas	97	697	131	708	581	788	6
necesarias	135	697	178	708	581	788	6
en	182	697	192	708	581	788	6
lo	196	697	203	708	581	788	6
que	207	697	222	708	581	788	6
concierne	226	697	265	708	581	788	6
a	269	697	274	708	581	788	6
la	278	697	285	708	581	788	6
formación	62	709	102	719	581	788	6
de	107	709	117	719	581	788	6
métodos	122	709	156	719	581	788	6
de	161	709	171	719	581	788	6
trabajo	176	709	204	719	581	788	6
y	209	709	213	719	581	788	6
medios	218	709	247	719	581	788	6
técnicos	252	709	285	719	581	788	6
apropiados	62	721	107	731	581	788	6
en	109	721	119	731	581	788	6
el	122	721	129	731	581	788	6
transporte	131	721	172	731	581	788	6
y	174	721	179	731	581	788	6
manejo	181	721	211	731	581	788	6
de	213	721	223	731	581	788	6
carga.	226	721	251	731	581	788	6
Este	308	355	326	365	581	788	6
estudio	328	355	357	365	581	788	6
sirvió	360	355	381	365	581	788	6
de	383	355	393	365	581	788	6
base	396	355	415	365	581	788	6
como	418	355	440	365	581	788	6
criterio	442	355	469	365	581	788	6
técnico	472	355	500	365	581	788	6
para	503	355	521	365	581	788	6
la	523	355	530	365	581	788	6
aprobación	308	367	352	377	581	788	6
por	354	367	367	377	581	788	6
el	370	367	377	377	581	788	6
Congreso	379	367	418	377	581	788	6
de	420	367	430	377	581	788	6
la	433	367	440	377	581	788	6
República	442	367	482	377	581	788	6
del	484	367	496	377	581	788	6
Perú	499	367	518	377	581	788	6
de	520	367	530	377	581	788	6
la	308	379	315	389	581	788	6
Ley	317	379	332	389	581	788	6
Nº	334	379	344	389	581	788	6
29088	346	379	371	389	581	788	6
de	374	379	384	389	581	788	6
“Seguridad	386	379	430	389	581	788	6
y	433	379	437	389	581	788	6
Salud	440	379	463	389	581	788	6
en	465	379	475	389	581	788	6
el	478	379	485	389	581	788	6
Trabajo	487	379	518	389	581	788	6
de	520	379	530	389	581	788	6
los	308	391	319	401	581	788	6
Estibadores	323	391	370	401	581	788	6
Terrestres	374	391	415	401	581	788	6
y	419	391	423	401	581	788	6
Transportistas	427	391	484	401	581	788	6
Manuales”	488	391	530	401	581	788	6
en	308	402	318	413	581	788	6
septiembre	320	402	364	413	581	788	6
de	366	402	376	413	581	788	6
2007.	379	402	401	413	581	788	6
A	403	402	409	413	581	788	6
la	412	402	419	413	581	788	6
fecha	421	402	443	413	581	788	6
se	445	402	454	413	581	788	6
está	457	402	474	413	581	788	6
elaborando	476	402	521	413	581	788	6
el	523	402	530	413	581	788	6
proyecto	308	414	342	424	581	788	6
del	343	414	355	424	581	788	6
Reglamento	356	414	405	424	581	788	6
de	406	414	416	424	581	788	6
dicha	417	414	439	424	581	788	6
Ley	440	414	455	424	581	788	6
con	456	414	470	424	581	788	6
la	471	414	478	424	581	788	6
participación	480	414	530	424	581	788	6
del	308	426	320	436	581	788	6
Centro	322	426	349	436	581	788	6
Nacional	352	426	387	436	581	788	6
de	389	426	399	436	581	788	6
Salud	402	426	425	436	581	788	6
Ocupacional	428	426	478	436	581	788	6
y	480	426	485	436	581	788	6
Protección	488	426	530	436	581	788	6
del	308	438	320	448	581	788	6
Ambiente	324	438	362	448	581	788	6
para	367	438	385	448	581	788	6
la	389	438	396	448	581	788	6
Salud	401	438	424	448	581	788	6
del	428	438	440	448	581	788	6
Instituto	445	438	476	448	581	788	6
Nacional	481	438	516	448	581	788	6
de	520	438	530	448	581	788	6
Salud,	308	450	333	460	581	788	6
Ministerio	337	450	376	460	581	788	6
de	380	450	390	460	581	788	6
Agricultura,	394	450	439	460	581	788	6
Ministerio	443	450	482	460	581	788	6
de	486	450	496	460	581	788	6
Trabajo	500	450	530	460	581	788	6
entre	308	461	328	472	581	788	6
otros.	334	461	356	472	581	788	6
Futuras	362	461	393	472	581	788	6
investigaciones	399	461	460	472	581	788	6
son	466	461	481	472	581	788	6
necesarias	487	461	530	472	581	788	6
para	308	473	326	483	581	788	6
evaluar	328	473	358	483	581	788	6
si	361	473	367	483	581	788	6
lo	370	473	377	483	581	788	6
planteado	380	473	419	483	581	788	6
por	422	473	435	483	581	788	6
esta	438	473	455	483	581	788	6
Ley	457	473	472	483	581	788	6
es	475	473	484	483	581	788	6
cumplido	487	473	523	483	581	788	6
y	526	473	530	483	581	788	6
si	308	485	314	495	581	788	6
mejoran	316	485	349	495	581	788	6
las	351	485	363	495	581	788	6
condiciones	365	485	412	495	581	788	6
de	415	485	425	495	581	788	6
salud	427	485	448	495	581	788	6
asociadas	451	485	491	495	581	788	6
al	493	485	500	495	581	788	6
trabajo	503	485	530	495	581	788	6
de	308	497	318	507	581	788	6
estiba.	320	497	347	507	581	788	6
AGRADECIMIENTOS	308	531	406	543	581	788	6
A	308	556	314	566	581	788	6
Juan	317	556	336	566	581	788	6
Cossio	339	556	367	566	581	788	6
Brazzan	370	556	403	566	581	788	6
y	406	556	411	566	581	788	6
Rolando	414	556	447	566	581	788	6
Medina	451	556	480	566	581	788	6
Chávez	483	556	514	566	581	788	6
por	517	556	530	566	581	788	6
su	308	568	317	578	581	788	6
apoyo	320	568	344	578	581	788	6
para	347	568	365	578	581	788	6
la	368	568	375	578	581	788	6
ejecución	378	568	416	578	581	788	6
del	419	568	431	578	581	788	6
estudio	434	568	463	578	581	788	6
y	466	568	470	578	581	788	6
por	473	568	486	578	581	788	6
la	489	568	496	578	581	788	6
revisión	499	568	530	578	581	788	6
del	308	579	320	590	581	788	6
manuscrito.	322	579	369	590	581	788	6
REFERENCIAS	308	614	379	625	581	788	6
BIBLIOGRÁFICAS	382	614	468	625	581	788	6
1.	308	638	314	647	581	788	6
Instituto	322	638	353	647	581	788	6
Nacional	355	638	388	647	581	788	6
de	390	638	400	647	581	788	6
Seguridad	402	638	441	647	581	788	6
e	443	638	447	647	581	788	6
Higiene	449	638	478	647	581	788	6
en	480	638	489	647	581	788	6
el	491	638	498	647	581	788	6
Trabajo.	499	638	530	647	581	788	6
Guía	322	648	339	657	581	788	6
técnica	341	648	366	657	581	788	6
para	368	648	384	657	581	788	6
la	386	648	392	657	581	788	6
evaluación	394	648	433	657	581	788	6
y	434	648	438	657	581	788	6
prevención	440	648	479	657	581	788	6
de	481	648	490	657	581	788	6
los	492	648	502	657	581	788	6
riesgos	504	648	530	657	581	788	6
relativos	322	658	352	667	581	788	6
a	356	658	361	667	581	788	6
la	365	658	372	667	581	788	6
manipulación	376	658	423	667	581	788	6
manual	428	658	454	667	581	788	6
de	459	658	468	667	581	788	6
cargas.	472	658	499	667	581	788	6
Madrid:	503	658	530	667	581	788	6
INSHT;	322	668	348	677	581	788	6
1998.	350	668	370	677	581	788	6
2.	308	680	314	689	581	788	6
Waskiewicz	322	680	366	689	581	788	6
J.	373	680	380	689	581	788	6
The	387	680	401	689	581	788	6
effect	409	680	428	689	581	788	6
of	436	680	442	689	581	788	6
heavy	450	680	471	689	581	788	6
work	478	680	495	689	581	788	6
on	503	680	512	689	581	788	6
the	519	680	530	689	581	788	6
musculoskeletal	322	690	379	699	581	788	6
system	383	690	408	699	581	788	6
of	412	690	419	699	581	788	6
dockers.	423	690	453	699	581	788	6
Bull	457	690	471	699	581	788	6
Inst	475	690	488	699	581	788	6
Marit	492	690	510	699	581	788	6
Trop	514	690	530	699	581	788	6
Med	322	700	337	709	581	788	6
Gdynia.	340	700	367	709	581	788	6
1996;	369	700	389	709	581	788	6
47(1-4):	392	700	420	709	581	788	6
25-32.	422	700	444	709	581	788	6
3.España,	308	713	352	722	581	788	6
Ministerio	358	713	395	722	581	788	6
de	401	713	410	722	581	788	6
Trabajo	415	713	444	722	581	788	6
y	449	713	453	722	581	788	6
Asuntos	458	713	490	722	581	788	6
Sociales.	495	713	530	722	581	788	6
Disposiciones	322	723	371	732	581	788	6
mínimas	374	723	404	732	581	788	6
de	407	723	416	732	581	788	6
seguridad	418	723	453	732	581	788	6
y	456	723	460	732	581	788	6
salud	463	723	482	732	581	788	6
relativas	484	723	514	732	581	788	6
a	517	723	521	732	581	788	6
la	524	723	530	732	581	788	6
341	513	750	530	761	581	788	6
Rev	51	41	64	49	581	788	7
Peru	66	41	82	49	581	788	7
Med	84	41	99	49	581	788	7
Exp	101	41	114	49	581	788	7
Salud	116	41	136	49	581	788	7
Publica.	138	41	165	49	581	788	7
2007;	166	41	185	49	581	788	7
24(4):	187	41	207	49	581	788	7
336-342	209	41	236	49	581	788	7
Vigil	479	40	493	49	581	788	7
L.	495	40	501	49	581	788	7
et	503	40	509	49	581	788	7
al.	511	40	519	49	581	788	7
manipulación	65	85	112	94	581	788	7
de	115	85	124	94	581	788	7
cargas.	127	85	153	94	581	788	7
Madrid:	155	85	182	94	581	788	7
INSHT;	185	85	211	94	581	788	7
1997.	214	85	234	94	581	788	7
Disponible	236	85	274	94	581	788	7
en:	65	95	76	104	581	788	7
http://www.mtas.es/insht/legislation/RD/cargas.htm	79	95	259	104	581	788	7
from	310	85	326	94	581	788	7
the	329	85	340	94	581	788	7
Peruvian	342	85	374	94	581	788	7
Central	376	85	402	94	581	788	7
Andes	404	85	427	94	581	788	7
(Huancavelica,	429	85	482	94	581	788	7
3,680	485	85	505	94	581	788	7
m).	507	85	519	94	581	788	7
Am	310	95	322	104	581	788	7
J	325	95	329	104	581	788	7
Hum	331	95	348	104	581	788	7
Biol.	350	95	366	104	581	788	7
2001;	368	95	388	104	581	788	7
13(4):	390	95	411	104	581	788	7
539-47.	413	95	440	104	581	788	7
4.Organización	51	108	116	117	581	788	7
Internacional	118	108	168	117	581	788	7
del	171	108	182	117	581	788	7
Trabajo.	185	108	216	117	581	788	7
C127	218	108	237	117	581	788	7
Convenio	240	108	274	117	581	788	7
sobre	65	118	85	127	581	788	7
el	87	118	94	127	581	788	7
peso	96	118	113	127	581	788	7
máximo.	115	118	146	127	581	788	7
Ginebra:	148	118	179	127	581	788	7
OIT;	181	118	196	127	581	788	7
1967.	199	118	219	127	581	788	7
16.	296	108	307	117	581	788	7
Velandia	310	108	343	117	581	788	7
E,	345	108	353	117	581	788	7
Muñoz	355	108	381	117	581	788	7
JJ.	383	108	394	117	581	788	7
Factores	397	108	428	117	581	788	7
de	430	108	439	117	581	788	7
riesgo	442	108	464	117	581	788	7
de	466	108	475	117	581	788	7
carga	478	108	498	117	581	788	7
física	500	108	519	117	581	788	7
y	310	118	314	127	581	788	7
diagnóstico	318	118	358	127	581	788	7
de	361	118	370	127	581	788	7
alteración	373	118	408	127	581	788	7
osteomuscular	411	118	463	127	581	788	7
en	466	118	475	127	581	788	7
trabajos	478	118	507	127	581	788	7
de	510	118	519	127	581	788	7
minas	310	128	332	137	581	788	7
de	335	128	344	137	581	788	7
carbón	348	128	372	137	581	788	7
en	375	128	384	137	581	788	7
el	388	128	394	137	581	788	7
valle	397	128	414	137	581	788	7
de	417	128	426	137	581	788	7
Ubaté.	430	128	453	137	581	788	7
Rev	457	128	471	137	581	788	7
Cienc	474	128	495	137	581	788	7
Salud	498	128	519	137	581	788	7
(Bogotá).	310	138	343	147	581	788	7
2004;	346	138	366	147	581	788	7
2(1):	368	138	384	147	581	788	7
24-32.	386	138	409	147	581	788	7
5.Organización	51	131	116	140	581	788	7
Internacional	128	131	177	140	581	788	7
del	189	131	200	140	581	788	7
Trabajo.	212	131	243	140	581	788	7
R128	254	131	274	140	581	788	7
Recomendación	65	141	123	150	581	788	7
sobre	128	141	148	150	581	788	7
el	153	141	159	150	581	788	7
peso	164	141	182	150	581	788	7
máximo.	187	141	217	150	581	788	7
Ginebra:	222	141	253	150	581	788	7
OIT;	258	141	274	150	581	788	7
1967.	65	151	85	160	581	788	7
6.	51	164	58	172	581	788	7
Nogareda	65	164	102	172	581	788	7
S,	107	164	115	172	581	788	7
Dalmau	120	164	149	172	581	788	7
I.	154	164	158	172	581	788	7
NTP	163	164	179	172	581	788	7
452:	184	164	200	172	581	788	7
Evaluación	205	164	244	172	581	788	7
de	249	164	258	172	581	788	7
las	263	164	274	172	581	788	7
condiciones	65	174	107	182	581	788	7
de	112	174	121	182	581	788	7
trabajo:	125	174	152	182	581	788	7
carga	156	174	176	182	581	788	7
postural.	181	174	212	182	581	788	7
Madrid:	216	174	243	182	581	788	7
INSHT;	247	174	274	182	581	788	7
1997.	65	184	85	192	581	788	7
Disponible	87	184	125	192	581	788	7
en:	127	184	138	192	581	788	7
http://www.mtas.es/insht/ntp/ntp_452.	140	184	274	192	581	788	7
htm	65	194	79	202	581	788	7
7.	51	206	58	215	581	788	7
García-Molina	65	206	118	215	581	788	7
C,	124	206	132	215	581	788	7
Chirivella	138	206	174	215	581	788	7
C,	179	206	187	215	581	788	7
Page	193	206	212	215	581	788	7
A,	218	206	226	215	581	788	7
Moraga	231	206	260	215	581	788	7
R,	266	206	274	215	581	788	7
Jorquera	65	216	99	225	581	788	7
J.	103	216	110	225	581	788	7
Evaluación	113	216	152	225	581	788	7
de	160	216	169	225	581	788	7
riesgos	172	216	198	225	581	788	7
laborales	201	216	234	225	581	788	7
asociados	238	216	274	225	581	788	7
a	65	226	70	235	581	788	7
la	74	226	80	235	581	788	7
carga	84	226	104	235	581	788	7
física.	108	226	129	235	581	788	7
Valencia:	133	226	166	235	581	788	7
Instituto	170	226	198	235	581	788	7
de	202	226	211	235	581	788	7
Biomecánica	215	226	261	235	581	788	7
de	265	226	274	235	581	788	7
Valencia;	65	236	98	245	581	788	7
1997.	100	236	120	245	581	788	7
8.	51	249	58	258	581	788	7
García-Molina	65	249	118	258	581	788	7
C,	120	249	128	258	581	788	7
Page	130	249	149	258	581	788	7
A,	151	249	159	258	581	788	7
Tortosa	161	249	190	258	581	788	7
L,	192	249	199	258	581	788	7
Moraga	201	249	229	258	581	788	7
R,	231	249	239	258	581	788	7
Farreras	242	249	274	258	581	788	7
A.	65	259	73	268	581	788	7
Evaluación	77	259	116	268	581	788	7
de	120	259	128	268	581	788	7
riesgos	132	259	158	268	581	788	7
asociados	161	259	197	268	581	788	7
a	201	259	205	268	581	788	7
la	209	259	215	268	581	788	7
carga	219	259	239	268	581	788	7
física	242	259	261	268	581	788	7
en	265	259	274	268	581	788	7
el	65	269	71	278	581	788	7
sector	77	269	99	278	581	788	7
comercio-alimentación.	105	269	187	278	581	788	7
Valencia:	192	269	225	278	581	788	7
Instituto	231	269	259	278	581	788	7
de	265	269	274	278	581	788	7
Biomecánica	65	279	111	288	581	788	7
de	113	279	122	288	581	788	7
Valencia;	124	279	157	288	581	788	7
2000.	159	279	179	288	581	788	7
9.	51	292	58	301	581	788	7
Rivera	65	292	90	301	581	788	7
D,	94	292	102	301	581	788	7
Espínola	107	292	141	301	581	788	7
G.	145	292	154	301	581	788	7
Indicadores	159	292	200	301	581	788	7
positivos	205	292	236	301	581	788	7
de	241	292	250	301	581	788	7
salud	254	292	274	301	581	788	7
en	65	302	74	311	581	788	7
un	79	302	87	311	581	788	7
grupo	92	302	112	311	581	788	7
de	117	302	126	311	581	788	7
estibadores.	130	302	174	311	581	788	7
En:	178	302	190	311	581	788	7
Reunión	195	302	225	311	581	788	7
Nacional	229	302	260	311	581	788	7
de	265	302	274	311	581	788	7
Investigación	65	312	112	321	581	788	7
en	117	312	125	321	581	788	7
Salud	130	312	150	321	581	788	7
en	155	312	164	321	581	788	7
el	169	312	175	321	581	788	7
Trabajo.	179	312	209	321	581	788	7
México:	213	312	241	321	581	788	7
Instituto	246	312	274	321	581	788	7
Mexicano	65	322	99	331	581	788	7
del	102	322	112	331	581	788	7
Seguro	115	322	140	331	581	788	7
Social;	143	322	167	331	581	788	7
1998.	169	322	189	331	581	788	7
Resumen	191	322	225	331	581	788	7
048.	227	322	243	331	581	788	7
17.	296	151	307	160	581	788	7
Punnett	310	151	340	160	581	788	7
L,	345	151	352	160	581	788	7
Prüss-Ütün	356	151	400	160	581	788	7
A,	404	151	412	160	581	788	7
Nelson	416	151	443	160	581	788	7
DI,	448	151	458	160	581	788	7
Fingerhut	463	151	499	160	581	788	7
MA,	504	151	519	160	581	788	7
Leigh	310	161	332	170	581	788	7
J,	335	161	342	170	581	788	7
Tak	345	161	358	170	581	788	7
S,	361	161	369	170	581	788	7
Phillips	372	161	400	170	581	788	7
S.	404	161	411	170	581	788	7
Estimating	414	161	452	170	581	788	7
the	455	161	466	170	581	788	7
global	469	161	491	170	581	788	7
burden	494	161	519	170	581	788	7
of	310	171	317	180	581	788	7
low	322	171	334	180	581	788	7
back	338	171	355	180	581	788	7
pain	360	171	375	180	581	788	7
attributable	379	171	419	180	581	788	7
to	423	171	430	180	581	788	7
combined	435	171	469	180	581	788	7
occupational	474	171	519	180	581	788	7
exposures.	310	181	350	190	581	788	7
Am	352	181	364	190	581	788	7
J	366	181	370	190	581	788	7
Ind	372	181	383	190	581	788	7
Med.	386	181	403	190	581	788	7
2005;	406	181	426	190	581	788	7
48(6):	428	181	449	190	581	788	7
459-69.	451	181	478	190	581	788	7
18.	296	194	307	202	581	788	7
Saldivar	310	194	342	202	581	788	7
A,	345	194	353	202	581	788	7
Cruz	358	194	375	202	581	788	7
D,	380	194	388	202	581	788	7
Serviere	392	194	423	202	581	788	7
L,	428	194	435	202	581	788	7
Vasquez	439	194	471	202	581	788	7
F,	475	194	481	202	581	788	7
Joffre	485	194	508	202	581	788	7
V.	512	194	519	202	581	788	7
Lumbalgia	310	204	347	212	581	788	7
en	349	204	358	212	581	788	7
trabajadores.	360	204	407	212	581	788	7
Epidemiología.	409	204	461	212	581	788	7
Rev	463	204	478	212	581	788	7
Med	480	204	495	212	581	788	7
IMSS.	497	204	519	212	581	788	7
2003;	310	214	330	222	581	788	7
41(3):	333	214	354	222	581	788	7
203-9.	356	214	378	222	581	788	7
19.	296	226	307	235	581	788	7
Vernaza-Pinzón	310	226	370	235	581	788	7
P,	375	226	382	235	581	788	7
Sierra-Torres	387	226	437	235	581	788	7
CH.	442	226	456	235	581	788	7
Dolor	462	226	481	235	581	788	7
músculo-	486	226	519	235	581	788	7
esquelético	310	236	351	245	581	788	7
y	357	236	361	245	581	788	7
su	368	236	376	245	581	788	7
asociación	383	236	421	245	581	788	7
con	427	236	440	245	581	788	7
factores	447	236	475	245	581	788	7
de	482	236	490	245	581	788	7
riesgo	497	236	519	245	581	788	7
ergonómicos,	310	246	358	255	581	788	7
en	362	246	371	255	581	788	7
trabajadores	374	246	418	255	581	788	7
administrativos.	422	246	477	255	581	788	7
Rev	481	246	495	255	581	788	7
Salud	498	246	519	255	581	788	7
Publica	310	256	337	265	581	788	7
(Bogotá).	339	256	372	265	581	788	7
2005;	374	256	394	265	581	788	7
7(3):	396	256	413	265	581	788	7
317-26.	415	256	442	265	581	788	7
20.	296	269	307	278	581	788	7
Sarikaya	310	269	343	278	581	788	7
S,	346	269	353	278	581	788	7
Ozdolap	356	269	388	278	581	788	7
S,	390	269	398	278	581	788	7
Gümüstass	400	269	444	278	581	788	7
S,	446	269	454	278	581	788	7
Koç	456	269	472	278	581	788	7
U.	474	269	482	278	581	788	7
Low	485	269	499	278	581	788	7
back	502	269	519	278	581	788	7
pain	310	279	326	288	581	788	7
and	329	279	342	288	581	788	7
lumbar	345	279	370	288	581	788	7
angles	373	279	396	288	581	788	7
in	399	279	406	288	581	788	7
Turkish	409	279	435	288	581	788	7
coal	438	279	453	288	581	788	7
miners.	456	279	482	288	581	788	7
Am	485	279	497	288	581	788	7
J	500	279	504	288	581	788	7
Ind	508	279	519	288	581	788	7
Med.	310	289	328	298	581	788	7
2007;	330	289	350	298	581	788	7
50(2):	353	289	374	298	581	788	7
92-96.	376	289	398	298	581	788	7
21.	296	302	307	311	581	788	7
Waskiewicz	310	302	355	311	581	788	7
J.	358	302	365	311	581	788	7
Cervical	368	302	397	311	581	788	7
and	401	302	414	311	581	788	7
back	418	302	434	311	581	788	7
pain	438	302	453	311	581	788	7
syndrome	457	302	492	311	581	788	7
in	495	302	501	311	581	788	7
port	505	302	519	311	581	788	7
workers.	310	312	341	321	581	788	7
Bull	344	312	357	321	581	788	7
Inst	361	312	373	321	581	788	7
Marit	377	312	395	321	581	788	7
Trop	398	312	414	321	581	788	7
Med	418	312	433	321	581	788	7
Gdynia.	437	312	464	321	581	788	7
1997;	467	312	487	321	581	788	7
48(1-4):	491	312	519	321	581	788	7
41-48.	310	322	333	331	581	788	7
10.	51	335	62	344	581	788	7
Serrano	65	335	95	344	581	788	7
W,	103	335	112	344	581	788	7
Caballero	120	335	156	344	581	788	7
EL,	164	335	176	344	581	788	7
Valero	184	335	208	344	581	788	7
H.	215	335	223	344	581	788	7
Transtornos	231	335	274	344	581	788	7
musculoesqueléticos	65	345	139	354	581	788	7
relacionados	145	345	191	354	581	788	7
con	196	345	209	354	581	788	7
las	215	345	225	354	581	788	7
condiciones	231	345	274	354	581	788	7
de	65	355	74	364	581	788	7
trabajo	80	355	105	364	581	788	7
de	111	355	120	364	581	788	7
estibadores	126	355	167	364	581	788	7
y	174	355	178	364	581	788	7
operadores	184	355	224	364	581	788	7
de	230	355	239	364	581	788	7
equipos	246	355	274	364	581	788	7
montacargas	65	365	111	374	581	788	7
en	116	365	125	374	581	788	7
el	129	365	136	374	581	788	7
Puerto	140	365	164	374	581	788	7
de	168	365	177	374	581	788	7
la	181	365	188	374	581	788	7
Habana.	192	365	222	374	581	788	7
Rev	227	365	241	374	581	788	7
Cubana	246	365	274	374	581	788	7
Salud	65	375	86	384	581	788	7
Trabajo.	88	375	117	384	581	788	7
2005;	119	375	139	384	581	788	7
6(1):	142	375	158	384	581	788	7
19-26.	160	375	183	384	581	788	7
22.Hartvigsen	296	335	352	344	581	788	7
J,	356	335	363	344	581	788	7
Lings	367	335	388	344	581	788	7
S,	393	335	400	344	581	788	7
Leboeuf-Yde	404	335	453	344	581	788	7
C,	457	335	465	344	581	788	7
Bakketeig	470	335	507	344	581	788	7
L.	512	335	519	344	581	788	7
Psychosocial	310	345	357	354	581	788	7
factors	361	345	385	354	581	788	7
at	388	345	395	354	581	788	7
work	398	345	415	354	581	788	7
in	418	345	425	354	581	788	7
relation	428	345	454	354	581	788	7
to	458	345	464	354	581	788	7
low	468	345	480	354	581	788	7
back	483	345	500	354	581	788	7
pain	504	345	519	354	581	788	7
and	310	355	324	364	581	788	7
consequences	327	355	378	364	581	788	7
of	381	355	388	364	581	788	7
low	391	355	403	364	581	788	7
back	406	355	423	364	581	788	7
pain;	425	355	443	364	581	788	7
a	446	355	450	364	581	788	7
systematic,	453	355	493	364	581	788	7
critical	496	355	519	364	581	788	7
review	310	365	334	374	581	788	7
of	336	365	343	374	581	788	7
prospective	346	365	387	374	581	788	7
cohort	390	365	412	374	581	788	7
studies.	415	365	442	374	581	788	7
Occup	445	365	468	374	581	788	7
Environ	471	365	498	374	581	788	7
Med.	501	365	519	374	581	788	7
2004;	310	375	330	384	581	788	7
61(1):	333	375	354	384	581	788	7
e2.	356	375	367	384	581	788	7
11.	51	388	62	397	581	788	7
Avila	65	388	84	397	581	788	7
R,	88	388	96	397	581	788	7
Barrientos	101	388	141	397	581	788	7
G,	145	388	154	397	581	788	7
Garza	158	388	180	397	581	788	7
J,	184	388	191	397	581	788	7
Vargas	195	388	222	397	581	788	7
LA.	226	388	239	397	581	788	7
Medidas	243	388	274	397	581	788	7
somatométricas	65	398	122	407	581	788	7
y	123	398	127	407	581	788	7
sus	129	398	142	407	581	788	7
aplicaciones	143	398	187	407	581	788	7
con	189	398	202	407	581	788	7
criterio	204	398	228	407	581	788	7
ergonómico.	230	398	274	407	581	788	7
México	65	408	91	417	581	788	7
DF:	93	408	106	417	581	788	7
UNAM;	108	408	134	417	581	788	7
1998.	136	408	156	417	581	788	7
23.Hoogendoorn	296	388	363	397	581	788	7
WE,	365	388	380	397	581	788	7
Bongers	383	388	415	397	581	788	7
PM,	418	388	432	397	581	788	7
de	435	388	444	397	581	788	7
Vet	447	388	459	397	581	788	7
HC,	461	388	475	397	581	788	7
Ariëns	477	388	502	397	581	788	7
GA,	505	388	519	397	581	788	7
van	310	398	324	407	581	788	7
Mechelen	326	398	363	407	581	788	7
W,	365	398	374	407	581	788	7
Bouter	376	398	402	407	581	788	7
LM.	404	398	418	407	581	788	7
High	420	398	436	407	581	788	7
physical	438	398	467	407	581	788	7
work	469	398	486	407	581	788	7
load	488	398	503	407	581	788	7
and	505	398	519	407	581	788	7
low	310	408	322	417	581	788	7
job	325	408	336	417	581	788	7
satisfaction	339	408	379	417	581	788	7
increase	382	408	412	417	581	788	7
the	415	408	427	417	581	788	7
risk	430	408	442	417	581	788	7
of	445	408	452	417	581	788	7
sickness	455	408	485	417	581	788	7
absence	488	408	519	417	581	788	7
due	310	418	324	427	581	788	7
to	326	418	333	427	581	788	7
low	335	418	347	427	581	788	7
back	349	418	366	427	581	788	7
pain:	368	418	386	427	581	788	7
results	388	418	412	427	581	788	7
of	414	418	421	427	581	788	7
a	423	418	427	427	581	788	7
prospective	430	418	471	427	581	788	7
cohort	473	418	495	427	581	788	7
study.	497	418	519	427	581	788	7
Occup	310	428	334	437	581	788	7
Environ	336	428	363	437	581	788	7
Med.	365	428	383	437	581	788	7
2002;	385	428	405	437	581	788	7
59(5):	407	428	428	437	581	788	7
323-28.	430	428	458	437	581	788	7
12.	51	421	62	429	581	788	7
Louhevaara	65	421	110	429	581	788	7
V,	114	421	121	429	581	788	7
Suurnäkki	125	421	164	429	581	788	7
T.	168	421	174	429	581	788	7
OWAS:	179	421	205	429	581	788	7
a	209	421	214	429	581	788	7
method	218	421	245	429	581	788	7
for	249	421	258	429	581	788	7
the	262	421	274	429	581	788	7
evaluation	65	431	102	439	581	788	7
of	104	431	111	439	581	788	7
postural	113	431	142	439	581	788	7
load	145	431	160	439	581	788	7
during	162	431	184	439	581	788	7
work.	187	431	206	439	581	788	7
Helsinski:	209	431	243	439	581	788	7
Institute	246	431	274	439	581	788	7
of	65	441	72	449	581	788	7
Occupational	74	441	120	449	581	788	7
Health	122	441	146	449	581	788	7
and	148	441	161	449	581	788	7
Center	163	441	187	449	581	788	7
for	189	441	198	449	581	788	7
Occupational	200	441	247	449	581	788	7
Safety;	249	441	274	449	581	788	7
1992.	65	451	85	459	581	788	7
13.Hignett	51	463	93	472	581	788	7
S,	96	463	103	472	581	788	7
McAtamney	106	463	151	472	581	788	7
L.	154	463	161	472	581	788	7
Rapid	164	463	185	472	581	788	7
entire	188	463	208	472	581	788	7
body	211	463	228	472	581	788	7
assessment	231	463	274	472	581	788	7
(REBA).	65	473	95	482	581	788	7
Appl	97	473	113	482	581	788	7
Ergon.	115	473	139	482	581	788	7
2000;	141	473	161	482	581	788	7
31(2):	163	473	184	482	581	788	7
201-5.	186	473	209	482	581	788	7
14.	51	486	62	495	581	788	7
Ramirez	65	486	96	495	581	788	7
AV.	100	486	112	495	581	788	7
Antropometría	116	486	167	495	581	788	7
del	171	486	182	495	581	788	7
trabajador	186	486	222	495	581	788	7
minero	226	486	250	495	581	788	7
de	254	486	263	495	581	788	7
la	267	486	274	495	581	788	7
altura.	65	496	87	505	581	788	7
An	90	496	99	505	581	788	7
Fac	102	496	115	505	581	788	7
Med	117	496	133	505	581	788	7
(Lima).	135	496	160	505	581	788	7
2006;	162	496	182	505	581	788	7
67(4):	184	496	205	505	581	788	7
298-309.	207	496	239	505	581	788	7
15.	51	509	62	518	581	788	7
Toselli	65	509	90	518	581	788	7
S,	94	509	102	518	581	788	7
Tarazona-Santos	106	509	170	518	581	788	7
E,	174	509	182	518	581	788	7
Pettener	186	509	218	518	581	788	7
D.	222	509	230	518	581	788	7
Body	235	509	253	518	581	788	7
size,	257	509	274	518	581	788	7
composition,	65	519	110	528	581	788	7
and	113	519	126	528	581	788	7
blood	129	519	149	528	581	788	7
pressure	151	519	182	528	581	788	7
of	185	519	192	528	581	788	7
high-altitude	195	519	238	528	581	788	7
Quechua	241	519	274	528	581	788	7
342	51	750	68	761	581	788	7
Correspondencia:	296	467	365	477	581	788	7
Liliana	368	467	391	477	581	788	7
Vigil	395	467	410	477	581	788	7
Romero.	414	467	444	477	581	788	7
Centro	447	467	471	477	581	788	7
Nacional	475	467	506	477	581	788	7
de	510	467	519	477	581	788	7
Salud	296	477	317	487	581	788	7
Ocupacional	320	477	364	487	581	788	7
y	368	477	372	487	581	788	7
Protección	375	477	413	487	581	788	7
del	416	477	427	487	581	788	7
Ambiente	430	477	464	487	581	788	7
para	467	477	483	487	581	788	7
la	487	477	493	487	581	788	7
Salud,	496	477	519	487	581	788	7
Instituto	296	487	324	497	581	788	7
Nacional	326	487	358	497	581	788	7
de	360	487	369	497	581	788	7
Salud.	371	487	394	497	581	788	7
Lima,	395	487	415	497	581	788	7
Perú.	417	487	436	497	581	788	7
Dirección:	296	497	332	507	581	788	7
Calle	334	497	352	507	581	788	7
Las	354	497	367	507	581	788	7
Amapolas	369	497	405	507	581	788	7
350,	407	497	423	507	581	788	7
Lince,	425	497	446	507	581	788	7
Lima.	448	497	468	507	581	788	7
Teléfono:	296	507	328	517	581	788	7
(511)	330	507	349	517	581	788	7
221-8712	351	507	385	517	581	788	7
anexo	387	507	409	517	581	788	7
706.	411	507	426	517	581	788	7
Correo	296	517	321	527	581	788	7
electrónico:	323	517	364	527	581	788	7
lvigilr@ins.gob.pe;	366	517	431	527	581	788	7
lilianavigilr@yahoo.es	432	517	509	527	581	788	7
