Rev	113	67	130	76	612	792	1
Inv	132	67	146	76	612	792	1
Vet	148	67	162	76	612	792	1
Perú	163	67	184	76	612	792	1
2006;	186	67	209	76	612	792	1
17	211	67	221	76	612	792	1
(2):	223	67	238	76	612	792	1
144-147	240	67	273	76	612	792	1
SEROPREVALENCIA	139	111	269	122	612	792	1
DEL	271	111	298	122	612	792	1
VIRUS	300	111	341	122	612	792	1
DE	343	111	361	122	612	792	1
LA	364	111	382	122	612	792	1
RINOTRAQUEITIS	384	111	501	122	612	792	1
INFECCIOSA	129	126	212	138	612	792	1
BOVINA	214	126	266	138	612	792	1
EN	268	126	286	138	612	792	1
BOVINOS	289	126	349	138	612	792	1
DE	352	126	370	138	612	792	1
CRIANZA	373	126	434	138	612	792	1
EXTENSIVA	436	126	510	138	612	792	1
EN	227	142	245	154	612	792	1
LA	247	142	265	154	612	792	1
ZONA	268	142	305	154	612	792	1
DE	307	142	325	154	612	792	1
CAJAMARCA	328	142	413	154	612	792	1
Eglinton	205	171	245	180	612	792	1
Villacaqui	249	171	296	180	612	792	1
A.	300	171	310	180	612	792	1
1	311	170	314	176	612	792	1
,	314	171	317	180	612	792	1
Alberto	321	171	357	180	612	792	1
Manchego	361	171	409	180	612	792	1
S.	414	171	423	180	612	792	1
2,3	423	170	432	176	612	792	1
,	432	171	435	180	612	792	1
Víctor	218	184	248	194	612	792	1
Bazán	252	184	280	194	612	792	1
R.	284	184	295	194	612	792	1
4	295	183	298	189	612	792	1
,	299	184	301	194	612	792	1
y	306	184	311	194	612	792	1
Hermelinda	314	184	368	194	612	792	1
Rivera	372	184	404	194	612	792	1
G.	408	184	418	194	612	792	1
2	418	183	421	189	612	792	1
A	294	222	304	234	612	792	1
BSTRACT	304	225	346	233	612	792	1
Key	147	363	163	372	612	792	1
words:	164	363	192	372	612	792	1
cattle,	198	363	222	372	612	792	1
bovine	223	363	250	372	612	792	1
herpes	252	363	278	372	612	792	1
virus	279	363	299	372	612	792	1
1,	301	363	309	372	612	792	1
BHV-1,	310	363	340	372	612	792	1
infeccious	342	363	382	372	612	792	1
bovine	384	363	411	372	612	792	1
rhinotracheitis,	412	363	473	372	612	792	1
IBR,	474	363	493	372	612	792	1
extensive	198	375	235	384	612	792	1
rearing,	237	375	268	384	612	792	1
viral	270	375	289	384	612	792	1
neutralization	291	375	346	384	612	792	1
test,	348	375	364	384	612	792	1
antibodies	366	375	407	384	612	792	1
R	297	424	306	435	612	792	1
ESUMEN	306	426	343	434	612	792	1
Palabras	147	589	183	598	612	792	1
clave:	184	589	208	598	612	792	1
bovino,	217	589	247	598	612	792	1
virus	250	589	270	598	612	792	1
herpes	273	589	300	598	612	792	1
bovino	302	589	330	598	612	792	1
tipo	332	589	348	598	612	792	1
1,	351	589	358	598	612	792	1
VHB-1,	361	589	393	598	612	792	1
rinotraqueitis	396	589	450	598	612	792	1
infecciosa	453	589	493	598	612	792	1
bovina,	216	601	245	610	612	792	1
RIB,	247	601	266	610	612	792	1
crianza	268	601	297	610	612	792	1
extensiva,	298	601	338	610	612	792	1
neutralización	340	601	396	610	612	792	1
viral,	398	601	419	610	612	792	1
anticuerpos	421	601	467	610	612	792	1
1	113	679	116	684	612	792	1
Práctica	118	679	152	688	612	792	1
privada	156	679	187	688	612	792	1
Laboratorio	118	691	167	700	612	792	1
de	170	691	179	700	612	792	1
Microbiología	182	691	240	700	612	792	1
y	243	691	248	700	612	792	1
Parasitología	251	691	306	700	612	792	1
Veterinaria,	309	691	357	700	612	792	1
FMV-UNMSM	360	691	419	700	612	792	1
3	113	703	116	708	612	792	1
E-mail:	118	703	148	712	612	792	1
amanchego@unmsm.edu.pe	150	703	263	712	612	792	1
4	113	715	116	720	612	792	1
Laboratorio	118	715	167	724	612	792	1
de	169	715	179	724	612	792	1
Zootecnia	182	715	222	724	612	792	1
y	225	715	230	724	612	792	1
Producción	233	715	279	724	612	792	1
Agropecuaria,	282	715	340	724	612	792	1
FMV-UNMSM	343	715	402	724	612	792	1
2	113	691	116	696	612	792	1
144	113	756	128	765	612	792	1
Seroprevalencia	170	23	231	31	612	792	2
del	234	23	245	31	612	792	2
virus	248	23	267	31	612	792	2
de	270	23	279	31	612	792	2
la	282	23	289	31	612	792	2
rinotraqueitis	292	23	343	31	612	792	2
infecciosa	346	23	384	31	612	792	2
bovina	388	23	413	31	612	792	2
en	417	23	425	31	612	792	2
Cajamarca	429	23	468	31	612	792	2
I	173	70	178	82	612	792	2
NTRODUCCIÓN	178	73	248	81	612	792	2
M	369	70	382	82	612	792	2
ATERIALES	382	73	432	81	612	792	2
Y	434	73	441	81	612	792	2
M	443	70	456	82	612	792	2
ÉTODOS	455	73	493	81	612	792	2
El	137	104	147	114	612	792	2
86%	151	104	172	114	612	792	2
de	176	104	186	114	612	792	2
la	190	104	198	114	612	792	2
población	203	104	246	114	612	792	2
bovina	250	104	280	114	612	792	2
en	284	104	294	114	612	792	2
el	299	104	306	114	612	792	2
Perú	115	118	135	128	612	792	2
(3.8	138	118	156	128	612	792	2
millones	159	118	196	128	612	792	2
de	199	118	209	128	612	792	2
cabezas)	213	118	250	128	612	792	2
está	254	118	271	128	612	792	2
confor-	274	118	306	128	612	792	2
mada	115	131	138	141	612	792	2
por	142	131	156	141	612	792	2
ganado	160	131	192	141	612	792	2
criollo,	195	131	225	141	612	792	2
el	229	131	237	141	612	792	2
cual	240	131	259	141	612	792	2
es	262	131	271	141	612	792	2
mayor-	275	131	306	141	612	792	2
mente	115	145	141	155	612	792	2
criado	144	145	171	155	612	792	2
en	175	145	185	155	612	792	2
forma	188	145	214	155	612	792	2
extensiva	218	145	259	155	612	792	2
en	262	145	272	155	612	792	2
los	276	145	288	155	612	792	2
va-	292	145	306	155	612	792	2
lles	115	159	129	169	612	792	2
interandinos,	133	159	189	169	612	792	2
en	193	159	203	169	612	792	2
ganaderías	207	159	254	169	612	792	2
mixtas	258	159	287	169	612	792	2
con	291	159	306	169	612	792	2
otros	115	173	137	183	612	792	2
rumiantes	139	173	182	183	612	792	2
domésticos.	185	173	236	183	612	792	2
La	239	173	250	183	612	792	2
mayor	253	173	281	183	612	792	2
parte	284	173	306	183	612	792	2
de	115	187	125	197	612	792	2
este	128	187	145	197	612	792	2
ganado	149	187	180	197	612	792	2
pertenece	183	187	225	197	612	792	2
a	228	187	233	197	612	792	2
pequeños	237	187	277	197	612	792	2
y	281	187	286	197	612	792	2
me-	290	187	306	197	612	792	2
dianos	115	201	143	210	612	792	2
ganaderos	146	201	190	210	612	792	2
con	193	201	208	210	612	792	2
escasa	211	201	239	210	612	792	2
organización	242	201	298	210	612	792	2
y	301	201	306	210	612	792	2
una	115	214	131	224	612	792	2
inadecuada	136	214	188	224	612	792	2
técnica	192	214	225	224	612	792	2
ganadera	230	214	271	224	612	792	2
(INEI,	276	214	306	224	612	792	2
1995).	115	228	145	238	612	792	2
Estudios	150	228	190	238	612	792	2
recientes	195	228	236	238	612	792	2
en	241	228	251	238	612	792	2
la	256	228	264	238	612	792	2
zona	269	228	291	238	612	792	2
de	296	228	306	238	612	792	2
Cajamarca	115	242	162	252	612	792	2
han	164	242	180	252	612	792	2
demostrado	182	242	233	252	612	792	2
una	235	242	251	252	612	792	2
disminución	253	242	306	252	612	792	2
de	115	256	125	266	612	792	2
la	126	256	134	266	612	792	2
población	136	256	178	266	612	792	2
bovina	180	256	209	266	612	792	2
debido	211	256	239	266	612	792	2
a	241	256	246	266	612	792	2
múltiples	248	256	287	266	612	792	2
fac-	289	256	306	266	612	792	2
tores,	115	269	139	279	612	792	2
entre	142	269	164	279	612	792	2
los	167	269	179	279	612	792	2
que	183	269	199	279	612	792	2
se	202	269	211	279	612	792	2
encuentran	214	269	262	279	612	792	2
las	265	269	277	279	612	792	2
enfer-	281	269	306	279	612	792	2
medades	115	283	152	293	612	792	2
infecciosas,	155	283	206	293	612	792	2
ya	209	283	219	293	612	792	2
que	222	283	238	293	612	792	2
no	241	283	252	293	612	792	2
existen	254	283	285	293	612	792	2
pro-	288	283	306	293	612	792	2
gramas	115	297	146	307	612	792	2
de	150	297	160	307	612	792	2
vacunación	163	297	213	307	612	792	2
ni	216	297	225	307	612	792	2
un	228	297	239	307	612	792	2
adecuado	243	297	284	307	612	792	2
con-	287	297	306	307	612	792	2
trol	115	311	130	321	612	792	2
sanitario	132	311	170	321	612	792	2
del	172	311	185	321	612	792	2
ganado.	187	311	220	321	612	792	2
Los	223	311	239	321	612	792	2
problemas	241	311	286	321	612	792	2
más	288	311	306	321	612	792	2
frecuentes	115	325	159	335	612	792	2
son	162	325	177	335	612	792	2
de	180	325	190	335	612	792	2
tipo	193	325	210	335	612	792	2
respiratorio,	213	325	266	335	612	792	2
mastitis,	269	325	306	335	612	792	2
infertilidad,	115	339	167	348	612	792	2
abortos	172	339	205	348	612	792	2
y	210	339	215	348	612	792	2
muertes	220	339	255	348	612	792	2
neonatales	259	339	306	348	612	792	2
(PRODEGAN,	115	352	181	362	612	792	2
2003).	184	352	213	362	612	792	2
El	357	103	367	113	612	792	2
estudio	370	103	402	113	612	792	2
se	405	103	414	113	612	792	2
realizó	418	103	447	113	612	792	2
en	450	103	461	113	612	792	2
23	464	103	475	113	612	792	2
caseríos	479	103	514	113	612	792	2
de	517	103	528	113	612	792	2
los	334	116	347	126	612	792	2
distritos	349	116	383	126	612	792	2
de	386	116	396	126	612	792	2
San	397	116	414	126	612	792	2
Pablo	416	116	441	126	612	792	2
(n	443	116	452	126	612	792	2
=	454	116	460	126	612	792	2
14),	462	116	479	126	612	792	2
Tumbaden	481	116	527	126	612	792	2
(n	334	129	343	139	612	792	2
=	347	129	353	139	612	792	2
5)	356	129	365	139	612	792	2
y	369	129	374	139	612	792	2
San	377	129	394	139	612	792	2
Bernardino	397	129	446	139	612	792	2
(n	449	129	458	139	612	792	2
=	461	129	467	139	612	792	2
4),	471	129	483	139	612	792	2
provincia	486	129	527	139	612	792	2
de	334	142	345	152	612	792	2
San	348	142	365	152	612	792	2
Pablo,	369	142	396	152	612	792	2
departamento	400	142	459	152	612	792	2
de	463	142	473	152	612	792	2
Cajamarca,	477	142	527	152	612	792	2
durante	334	155	368	165	612	792	2
los	372	155	384	165	612	792	2
meses	389	155	415	165	612	792	2
de	420	155	430	165	612	792	2
octubre	434	155	467	165	612	792	2
y	471	155	477	165	612	792	2
noviembre	481	155	527	165	612	792	2
del	334	168	347	178	612	792	2
2004.	349	168	374	178	612	792	2
El	377	168	387	178	612	792	2
ganado	389	168	420	178	612	792	2
de	422	168	432	178	612	792	2
la	434	168	442	178	612	792	2
zona	445	168	465	178	612	792	2
está	467	168	484	178	612	792	2
en	487	168	497	178	612	792	2
manos	499	168	527	178	612	792	2
de	334	181	345	191	612	792	2
pequeños	347	181	387	191	612	792	2
ganaderos	390	181	434	191	612	792	2
y	436	181	442	191	612	792	2
el	444	181	452	191	612	792	2
sistema	454	181	486	191	612	792	2
de	489	181	499	191	612	792	2
crian-	502	181	527	191	612	792	2
za	334	194	344	204	612	792	2
más	348	194	365	204	612	792	2
común	368	194	398	204	612	792	2
es	401	194	410	204	612	792	2
de	413	194	423	204	612	792	2
tipo	426	194	444	204	612	792	2
extensivo,	447	194	490	204	612	792	2
con	494	194	510	204	612	792	2
ali-	513	194	527	204	612	792	2
mentación	334	207	381	217	612	792	2
al	385	207	394	217	612	792	2
pastoreo	398	207	437	217	612	792	2
o	442	207	447	217	612	792	2
con	452	207	468	217	612	792	2
desechos	472	207	512	217	612	792	2
de	517	207	527	217	612	792	2
cosechas,	334	220	375	230	612	792	2
y	379	220	385	230	612	792	2
uso	389	220	404	230	612	792	2
de	408	220	418	230	612	792	2
ordeño	422	220	451	230	612	792	2
manual	455	220	487	230	612	792	2
y	491	220	497	230	612	792	2
monta	500	220	527	230	612	792	2
natural.	334	233	368	243	612	792	2
Los	371	233	387	243	612	792	2
ganaderos	390	233	434	243	612	792	2
no	437	233	448	243	612	792	2
vacunan	450	233	487	243	612	792	2
contra	489	233	517	243	612	792	2
el	520	233	527	243	612	792	2
VHB-1	334	246	366	256	612	792	2
y	369	246	374	256	612	792	2
la	377	246	384	256	612	792	2
técnica	387	246	417	256	612	792	2
de	420	246	430	256	612	792	2
la	432	246	440	256	612	792	2
inseminación	443	246	500	256	612	792	2
artifi-	502	246	527	256	612	792	2
cial	334	259	350	269	612	792	2
comenzó	353	259	391	269	612	792	2
recientemente	394	259	453	269	612	792	2
a	456	259	461	269	612	792	2
utilizarse	464	259	504	269	612	792	2
en	506	259	516	269	612	792	2
la	519	259	527	269	612	792	2
zona.	334	272	357	282	612	792	2
La	137	380	149	390	612	792	2
Rinotraqueitis	154	380	218	390	612	792	2
Infecciosa	223	380	269	390	612	792	2
Bovina	274	380	306	390	612	792	2
(RIB),	115	394	143	404	612	792	2
cuyo	146	394	167	404	612	792	2
agente	170	394	198	404	612	792	2
causal	200	394	228	404	612	792	2
es	231	394	240	404	612	792	2
el	243	394	250	404	612	792	2
virus	253	394	275	404	612	792	2
herpes	278	394	306	404	612	792	2
bovino	115	407	144	417	612	792	2
tipo	148	407	165	417	612	792	2
1	168	407	174	417	612	792	2
(VHB-1),	178	407	220	417	612	792	2
es	224	407	233	417	612	792	2
una	236	407	252	417	612	792	2
enfermedad	256	407	306	417	612	792	2
de	115	421	125	431	612	792	2
distribución	128	421	180	431	612	792	2
mundial	183	421	218	431	612	792	2
que	222	421	237	431	612	792	2
afecta	240	421	266	431	612	792	2
el	270	421	278	431	612	792	2
tracto	281	421	306	431	612	792	2
respiratorio	115	435	172	445	612	792	2
(Zanabria	177	435	225	445	612	792	2
et	231	435	239	445	612	792	2
al.,	245	435	261	445	612	792	2
2000)	267	435	295	445	612	792	2
y	301	435	306	445	612	792	2
reproductivo	115	449	171	459	612	792	2
del	175	449	188	459	612	792	2
ganado	192	449	224	459	612	792	2
bovino,	228	449	261	459	612	792	2
causando	265	449	306	459	612	792	2
grandes	115	463	148	473	612	792	2
pérdidas	152	463	189	473	612	792	2
económicas	193	463	243	473	612	792	2
a	247	463	252	473	612	792	2
los	256	463	268	473	612	792	2
ganade-	272	463	306	473	612	792	2
ros;	115	477	131	486	612	792	2
además,	134	477	169	486	612	792	2
forma	172	477	198	486	612	792	2
parte	201	477	223	486	612	792	2
del	226	477	239	486	612	792	2
Complejo	241	477	283	486	612	792	2
Res-	286	477	306	486	612	792	2
piratorio	115	490	152	500	612	792	2
Bovino	154	490	186	500	612	792	2
(Rosadio	188	490	227	500	612	792	2
et	229	490	237	500	612	792	2
al.,	239	490	253	500	612	792	2
1993;	255	490	280	500	612	792	2
Rive-	282	490	306	500	612	792	2
ra	115	504	123	514	612	792	2
et	126	504	134	514	612	792	2
al.,	137	504	152	514	612	792	2
1994).	155	504	183	514	612	792	2
En	186	504	198	514	612	792	2
la	201	504	209	514	612	792	2
Sierra	212	504	238	514	612	792	2
peruana	241	504	276	514	612	792	2
se	279	504	288	514	612	792	2
han	290	504	306	514	612	792	2
realizado	115	518	155	528	612	792	2
algunos	158	518	191	528	612	792	2
estudios	195	518	230	528	612	792	2
serológicos	233	518	282	528	612	792	2
en	285	518	295	528	612	792	2
el	299	518	306	528	612	792	2
ganado	115	532	146	542	612	792	2
bovino	150	532	179	542	612	792	2
con	183	532	198	542	612	792	2
prevalencias	202	532	256	542	612	792	2
que	260	532	275	542	612	792	2
varían	279	532	306	542	612	792	2
entre	115	545	136	555	612	792	2
el	138	545	145	555	612	792	2
20	147	545	158	555	612	792	2
y	160	545	166	555	612	792	2
65%	168	545	188	555	612	792	2
(Rosadio	190	545	229	555	612	792	2
et	231	545	239	555	612	792	2
al.,	240	545	255	555	612	792	2
1993;	257	545	282	555	612	792	2
Ståhl	284	545	306	555	612	792	2
et	115	559	123	569	612	792	2
al.,	127	559	142	569	612	792	2
2002;	147	559	172	569	612	792	2
Zacarías	177	559	215	569	612	792	2
et	220	559	228	569	612	792	2
al.,	233	559	248	569	612	792	2
2002),	252	559	281	569	612	792	2
y	286	559	292	569	612	792	2
en	296	559	306	569	612	792	2
ovinos,	115	573	146	583	612	792	2
alpacas	150	573	182	583	612	792	2
y	186	573	192	583	612	792	2
llamas	195	573	223	583	612	792	2
(Manchego	227	573	276	583	612	792	2
et	280	573	288	583	612	792	2
al.,	292	573	306	583	612	792	2
1998).	115	587	142	597	612	792	2
Se	137	615	148	624	612	792	2
conoce	152	615	183	624	612	792	2
que	187	615	202	624	612	792	2
los	206	615	219	624	612	792	2
cuadros	223	615	257	624	612	792	2
más	262	615	279	624	612	792	2
seve-	284	615	306	624	612	792	2
ros	115	628	128	638	612	792	2
de	133	628	143	638	612	792	2
neumonías	147	628	193	638	612	792	2
están	198	628	221	638	612	792	2
asociados	225	628	267	638	612	792	2
a	272	628	277	638	612	792	2
infec-	281	628	306	638	612	792	2
ciones	115	642	142	652	612	792	2
virales	146	642	174	652	612	792	2
mixtas,	179	642	210	652	612	792	2
que	214	642	230	652	612	792	2
son	234	642	249	652	612	792	2
exacerbadas	252	642	306	652	612	792	2
con	115	656	130	666	612	792	2
infecciones	134	656	182	666	612	792	2
bacterianas	186	656	235	666	612	792	2
secundarias.	239	656	292	666	612	792	2
El	296	656	306	666	612	792	2
presente	115	670	151	680	612	792	2
estudio	154	670	185	680	612	792	2
se	189	670	198	680	612	792	2
realizó	201	670	231	680	612	792	2
con	234	670	249	680	612	792	2
el	253	670	260	680	612	792	2
fin	264	670	276	680	612	792	2
de	279	670	289	680	612	792	2
de-	293	670	306	680	612	792	2
terminar	115	683	152	693	612	792	2
la	157	683	165	693	612	792	2
seroprevalencia	170	683	240	693	612	792	2
de	245	683	255	693	612	792	2
la	260	683	268	693	612	792	2
RIB	273	683	292	693	612	792	2
en	296	683	306	693	612	792	2
bovinos	115	697	149	707	612	792	2
de	152	697	162	707	612	792	2
una	164	697	180	707	612	792	2
provincia	183	697	224	707	612	792	2
de	227	697	237	707	612	792	2
Cajamarca.	240	697	290	707	612	792	2
Rev	112	755	128	764	612	792	2
Inv	129	755	143	764	612	792	2
Vet	144	755	158	764	612	792	2
Perú	160	755	180	764	612	792	2
Se	357	298	368	308	612	792	2
recolectaron	371	298	424	308	612	792	2
muestras	427	298	466	308	612	792	2
de	469	298	479	308	612	792	2
sangre	481	298	510	308	612	792	2
por	513	298	527	308	612	792	2
punción	334	311	369	321	612	792	2
de	373	311	383	321	612	792	2
la	386	311	394	321	612	792	2
vena	398	311	418	321	612	792	2
yugular	422	311	455	321	612	792	2
de	459	311	469	321	612	792	2
480	473	311	489	321	612	792	2
bovinos	493	311	527	321	612	792	2
criollos,	334	324	369	334	612	792	2
Holstein,	372	324	411	334	612	792	2
Brown	413	324	442	334	612	792	2
Swiss	444	324	470	334	612	792	2
y	472	324	478	334	612	792	2
Jersey.	480	324	508	334	612	792	2
Los	511	324	527	334	612	792	2
sueros	334	337	362	347	612	792	2
resultantes	366	337	412	347	612	792	2
se	416	337	425	347	612	792	2
guardaron	429	337	473	347	612	792	2
en	477	337	487	347	612	792	2
congela-	490	337	527	347	612	792	2
ción	334	350	353	360	612	792	2
(-20	357	350	375	360	612	792	2
ºC)	379	350	394	360	612	792	2
hasta	398	350	420	360	612	792	2
su	425	350	435	360	612	792	2
procesamiento	439	350	502	360	612	792	2
en	506	350	516	360	612	792	2
el	520	350	527	360	612	792	2
laboratorio	334	363	383	373	612	792	2
de	388	363	398	373	612	792	2
Virología	402	363	443	373	612	792	2
de	447	363	458	373	612	792	2
la	462	363	470	373	612	792	2
Facultad	474	363	513	373	612	792	2
de	517	363	527	373	612	792	2
Medicina	334	376	375	386	612	792	2
Veterinaria	378	376	426	386	612	792	2
de	429	376	440	386	612	792	2
la	443	376	451	386	612	792	2
Universidad	455	376	507	386	612	792	2
Na-	510	376	527	386	612	792	2
cional	334	389	361	399	612	792	2
Mayor	363	389	392	399	612	792	2
de	395	389	405	399	612	792	2
San	408	389	424	399	612	792	2
Marcos.	427	389	463	399	612	792	2
El	466	389	475	399	612	792	2
tamaño	478	389	510	399	612	792	2
mí-	512	389	527	399	612	792	2
nimo	334	402	356	412	612	792	2
muestral	359	402	396	412	612	792	2
(n	399	402	408	412	612	792	2
=	411	402	417	412	612	792	2
337)	420	402	440	412	612	792	2
se	443	402	452	412	612	792	2
calculó	454	402	485	412	612	792	2
mediante	488	402	527	412	612	792	2
el	334	415	342	425	612	792	2
método	344	415	376	425	612	792	2
de	378	415	388	425	612	792	2
muestreo	390	415	430	425	612	792	2
al	432	415	440	425	612	792	2
azar	442	415	461	425	612	792	2
simple,	463	415	494	425	612	792	2
tomán-	497	415	527	425	612	792	2
dose	334	428	354	438	612	792	2
como	356	428	380	438	612	792	2
referencia	382	428	424	438	612	792	2
para	427	428	446	438	612	792	2
el	449	428	456	438	612	792	2
cálculo	458	428	490	438	612	792	2
una	492	428	507	438	612	792	2
pre-	510	428	527	438	612	792	2
valencia	334	440	372	452	612	792	2
de	374	440	386	452	612	792	2
67.6%	389	440	419	452	612	792	2
(Zacarías	422	440	465	452	612	792	2
et	467	441	475	451	612	792	2
al.,	480	441	494	451	612	792	2
2002),	498	441	527	451	612	792	2
con	334	454	350	464	612	792	2
un	353	454	364	464	612	792	2
nivel	366	454	387	464	612	792	2
de	390	454	400	464	612	792	2
confianza	403	454	445	464	612	792	2
de	448	454	458	464	612	792	2
95%	461	454	481	464	612	792	2
y	484	454	489	464	612	792	2
un	492	454	503	464	612	792	2
error	506	454	527	464	612	792	2
de	334	467	345	477	612	792	2
5%.	348	467	366	477	612	792	2
Se	357	493	368	503	612	792	2
utilizó	369	493	396	503	612	792	2
la	397	493	405	503	612	792	2
prueba	407	493	435	503	612	792	2
de	437	493	447	503	612	792	2
neutralización	448	493	507	503	612	792	2
viral	508	493	527	503	612	792	2
para	334	507	354	516	612	792	2
detectar	356	507	390	516	612	792	2
anticuerpos	393	507	443	516	612	792	2
neutralizantes	445	507	506	516	612	792	2
con-	508	507	527	516	612	792	2
tra	334	519	346	529	612	792	2
el	351	519	358	529	612	792	2
virus	363	519	384	529	612	792	2
VHB-1	389	519	421	529	612	792	2
en	425	519	435	529	612	792	2
el	439	519	447	529	612	792	2
suero	451	519	475	529	612	792	2
bovino,	479	519	512	529	612	792	2
si-	516	519	527	529	612	792	2
guiendo	334	533	368	543	612	792	2
el	370	533	378	543	612	792	2
protocolo	380	533	421	543	612	792	2
del	423	533	436	543	612	792	2
laboratorio.	438	533	488	543	612	792	2
Los	491	533	507	543	612	792	2
títu-	509	533	527	543	612	792	2
los	334	546	347	556	612	792	2
de	352	546	362	556	612	792	2
los	366	546	379	556	612	792	2
sueros	383	546	412	556	612	792	2
fueron	416	546	445	556	612	792	2
expresados	450	546	499	556	612	792	2
como	503	546	527	556	612	792	2
recíprocos	334	559	379	569	612	792	2
de	383	559	393	569	612	792	2
la	397	559	405	569	612	792	2
dilución	409	559	444	569	612	792	2
más	448	559	465	569	612	792	2
alta	469	559	485	569	612	792	2
que	489	559	505	569	612	792	2
neu-	508	559	527	569	612	792	2
traliza	334	572	362	582	612	792	2
el	364	572	372	582	612	792	2
efecto	374	572	400	582	612	792	2
citopático	402	572	445	582	612	792	2
viral.	447	572	470	582	612	792	2
Un	472	572	486	582	612	792	2
suero	487	572	511	582	612	792	2
fue	513	572	527	582	612	792	2
considerado	334	585	387	595	612	792	2
positivo	391	585	426	595	612	792	2
a	431	585	436	595	612	792	2
anticuerpos	440	585	491	595	612	792	2
cuando	496	585	527	595	612	792	2
tuvo	334	598	354	608	612	792	2
un	356	598	367	608	612	792	2
título	369	598	392	608	612	792	2
igual	394	598	416	608	612	792	2
o	418	598	424	608	612	792	2
mayor	426	598	453	608	612	792	2
a	456	598	460	608	612	792	2
1:2.	463	598	480	608	612	792	2
R	400	637	409	648	612	792	2
ESULTADOS	409	639	462	648	612	792	2
Tres	357	670	376	680	612	792	2
muestras	378	670	417	680	612	792	2
(3/480)	420	670	452	680	612	792	2
resultaron	454	670	498	680	612	792	2
positi-	500	670	527	680	612	792	2
vas	334	683	349	693	612	792	2
contra	354	683	381	693	612	792	2
el	386	683	394	693	612	792	2
VHB-1.	398	683	433	693	612	792	2
Las	438	683	454	693	612	792	2
vacas	458	683	483	693	612	792	2
positivas	488	683	527	693	612	792	2
fueron	334	697	363	707	612	792	2
de	366	697	377	707	612	792	2
raza	380	697	399	707	612	792	2
Holstein,	403	697	442	707	612	792	2
con	446	697	462	707	612	792	2
edades	466	697	495	707	612	792	2
de	498	697	509	707	612	792	2
6	512	697	518	707	612	792	2
a	522	697	527	707	612	792	2
145	512	755	527	764	612	792	2
E.	256	27	264	35	612	792	3
Villacaqui	266	27	301	35	612	792	3
et	303	27	309	35	612	792	3
al.	311	27	320	35	612	792	3
Cuadro	92	71	125	81	612	792	3
1.	128	71	136	81	612	792	3
Seroprevalencia	146	71	217	81	612	792	3
contra	222	71	250	81	612	792	3
el	255	71	263	81	612	792	3
VHB-1	268	71	300	81	612	792	3
en	306	71	316	81	612	792	3
bovinos	321	71	356	81	612	792	3
de	361	71	372	81	612	792	3
la	377	71	385	81	612	792	3
provincia	390	71	431	81	612	792	3
de	437	71	447	81	612	792	3
San	452	71	468	81	612	792	3
Pablo,	474	71	502	81	612	792	3
Cajamarca,	146	84	196	94	612	792	3
determinada	199	84	253	94	612	792	3
mediante	256	84	296	94	612	792	3
la	299	84	307	94	612	792	3
prueba	310	84	340	94	612	792	3
de	342	84	353	94	612	792	3
neutralización	355	84	417	94	612	792	3
viral	420	84	440	94	612	792	3
(2004)	443	84	472	94	612	792	3
Total	220	122	244	132	612	792	3
de	246	122	257	132	612	792	3
animales	259	122	299	132	612	792	3
(n)	253	135	266	145	612	792	3
Distrito	92	129	126	139	612	792	3
Animales	330	113	371	123	612	792	3
con	374	113	390	123	612	792	3
anticuerpos	393	113	443	123	612	792	3
contra	446	113	474	123	612	792	3
el	476	113	484	123	612	792	3
VHB-1	391	126	423	136	612	792	3
Nº	353	145	364	155	612	792	3
%	447	145	457	155	612	792	3
San	92	165	109	175	612	792	3
Pablo	112	165	137	175	612	792	3
385	251	165	268	175	612	792	3
3	356	165	361	175	612	792	3
0.79	442	165	462	175	612	792	3
Tumbaden	92	183	140	193	612	792	3
74	254	183	265	193	612	792	3
0	356	183	361	193	612	792	3
0	449	183	455	193	612	792	3
San	92	202	109	212	612	792	3
Bernardino	112	202	161	212	612	792	3
21	254	202	265	212	612	792	3
0	356	202	361	212	612	792	3
0	449	202	455	212	612	792	3
480	251	222	268	232	612	792	3
3	356	222	361	232	612	792	3
0.62	442	222	462	232	612	792	3
Total:	173	222	199	232	612	792	3
10	87	288	98	298	612	792	3
años.	101	288	124	298	612	792	3
Dos	127	288	144	298	612	792	3
de	147	288	157	298	612	792	3
las	160	288	172	298	612	792	3
vacas	175	288	199	298	612	792	3
tuvieron	202	288	238	298	612	792	3
títulos	241	288	268	298	612	792	3
de	271	288	281	298	612	792	3
1:64	87	301	107	311	612	792	3
y	109	301	114	311	612	792	3
la	116	301	124	311	612	792	3
tercera	127	301	156	311	612	792	3
vaca	159	301	179	311	612	792	3
de	181	301	191	311	612	792	3
1:32.	193	301	215	311	612	792	3
Las	218	301	234	311	612	792	3
vacas	236	301	261	311	612	792	3
per-	263	301	281	311	612	792	3
tenecían	87	314	123	324	612	792	3
a	125	314	130	324	612	792	3
un	133	314	144	324	612	792	3
solo	146	314	164	324	612	792	3
productor	167	314	209	324	612	792	3
del	212	314	225	324	612	792	3
caserío	227	314	258	324	612	792	3
San-	260	314	281	324	612	792	3
ta	87	327	95	337	612	792	3
Rosa	98	327	120	337	612	792	3
Baja,	124	327	147	337	612	792	3
distrito	150	327	181	337	612	792	3
de	184	327	194	337	612	792	3
San	197	327	214	337	612	792	3
Pablo	216	327	242	337	612	792	3
(Cuadro	245	327	281	337	612	792	3
1),	87	341	99	351	612	792	3
las	102	341	115	351	612	792	3
cuales	118	341	145	351	612	792	3
no	149	341	160	351	612	792	3
presentaron	163	341	214	351	612	792	3
sintomatología	217	341	280	351	612	792	3
clínica.	87	354	118	364	612	792	3
Estas	122	354	146	364	612	792	3
vacas	150	354	174	364	612	792	3
no	178	354	188	364	612	792	3
habían	192	354	221	364	612	792	3
sido	225	354	243	364	612	792	3
vacuna-	246	354	281	364	612	792	3
das	87	367	102	377	612	792	3
contra	105	367	132	377	612	792	3
el	136	367	143	377	612	792	3
VHB-1,	147	367	181	377	612	792	3
eran	185	367	204	377	612	792	3
criadas	207	367	238	377	612	792	3
en	241	367	252	377	612	792	3
forma	255	367	280	377	612	792	3
extensiva	87	380	128	390	612	792	3
con	131	380	147	390	612	792	3
pastos	150	380	178	390	612	792	3
de	182	380	192	390	612	792	3
la	195	380	203	390	612	792	3
zona	207	380	227	390	612	792	3
(Rye	231	380	252	390	612	792	3
grass,	255	380	280	390	612	792	3
trébol,	87	393	115	403	612	792	3
nudillo,	119	393	151	403	612	792	3
kikuyo	155	393	185	403	612	792	3
y	188	393	193	403	612	792	3
otras	197	393	218	403	612	792	3
especies	222	393	257	403	612	792	3
nati-	261	393	281	403	612	792	3
vas),	87	407	108	417	612	792	3
y	112	407	117	417	612	792	3
en	120	407	131	417	612	792	3
el	134	407	141	417	612	792	3
establo	144	407	175	417	612	792	3
se	179	407	188	417	612	792	3
practicaba	191	407	237	417	612	792	3
el	240	407	248	417	612	792	3
ordeño	251	407	281	417	612	792	3
manual.	87	420	122	430	612	792	3
D	157	458	166	470	612	792	3
ISCUSIÓN	166	461	211	469	612	792	3
Debido	110	491	142	501	612	792	3
a	144	491	149	501	612	792	3
que	152	491	168	501	612	792	3
la	170	491	178	501	612	792	3
mayoría	180	491	216	501	612	792	3
de	219	491	229	501	612	792	3
los	231	491	244	501	612	792	3
ganade-	246	491	281	501	612	792	3
ros	87	504	101	514	612	792	3
de	104	504	114	514	612	792	3
la	117	504	125	514	612	792	3
zona	128	504	149	514	612	792	3
desconocen	152	504	202	514	612	792	3
esta	205	504	222	514	612	792	3
virosis	226	504	254	514	612	792	3
y	258	504	263	514	612	792	3
sus	266	504	281	514	612	792	3
consecuencias,	87	517	151	527	612	792	3
se	155	517	164	527	612	792	3
esperaba	168	517	206	527	612	792	3
encontrar	210	517	251	527	612	792	3
un	254	517	265	527	612	792	3
ni-	269	517	281	527	612	792	3
vel	87	530	100	540	612	792	3
de	104	530	115	540	612	792	3
seroprevalencia	119	530	188	540	612	792	3
semejante	192	530	236	540	612	792	3
e	240	530	245	540	612	792	3
incluso	249	530	281	540	612	792	3
mayor	87	543	115	553	612	792	3
a	118	543	123	553	612	792	3
los	126	543	139	553	612	792	3
niveles	142	543	172	553	612	792	3
reportados	175	543	221	553	612	792	3
en	225	543	235	553	612	792	3
otras	238	543	259	553	612	792	3
par-	263	543	281	553	612	792	3
tes	87	556	100	566	612	792	3
de	104	556	115	566	612	792	3
la	119	556	127	566	612	792	3
Sierra	132	556	159	566	612	792	3
peruana.	164	556	204	566	612	792	3
Zacarías	209	556	248	566	612	792	3
et	252	556	261	566	612	792	3
al.,	265	556	280	566	612	792	3
(2002)	87	569	116	579	612	792	3
encontró	120	569	158	579	612	792	3
el	162	569	169	579	612	792	3
68%	173	569	193	579	612	792	3
en	197	569	207	579	612	792	3
bovinos	211	569	245	579	612	792	3
criollos	248	569	281	579	612	792	3
de	87	582	97	592	612	792	3
la	101	582	109	592	612	792	3
provincia	113	582	153	592	612	792	3
de	157	582	168	592	612	792	3
Parinacochas,	171	582	232	592	612	792	3
Ayacucho,	235	582	280	592	612	792	3
y	87	595	93	605	612	792	3
Ståhl	96	595	119	605	612	792	3
et	122	595	130	605	612	792	3
al.	134	595	146	605	612	792	3
(2002)	150	595	179	605	612	792	3
reportaron	183	595	228	605	612	792	3
un	232	595	243	605	612	792	3
51%	247	595	267	605	612	792	3
de	271	595	281	605	612	792	3
seroprevalencia	87	608	155	618	612	792	3
en	158	608	168	618	612	792	3
muestras	172	608	210	618	612	792	3
de	214	608	224	618	612	792	3
leche	227	608	250	618	612	792	3
de	253	608	263	618	612	792	3
bo-	266	608	281	618	612	792	3
vinos	87	621	110	631	612	792	3
del	112	621	125	631	612	792	3
Valle	126	621	148	631	612	792	3
del	150	621	162	631	612	792	3
Mantaro.	164	621	203	631	612	792	3
Además,	205	621	242	631	612	792	3
la	244	621	252	631	612	792	3
mayo-	254	621	281	631	612	792	3
ría	87	634	99	644	612	792	3
de	102	634	112	644	612	792	3
los	116	634	128	644	612	792	3
ganaderos	132	634	175	644	612	792	3
utiliza	179	634	205	644	612	792	3
la	209	634	216	644	612	792	3
monta	220	634	247	644	612	792	3
natural	251	634	281	644	612	792	3
como	87	647	111	657	612	792	3
método	113	647	144	657	612	792	3
reproductivo	147	647	201	657	612	792	3
y	203	647	209	657	612	792	3
participan	211	647	254	657	612	792	3
en	257	647	267	657	612	792	3
fe-	269	647	281	657	612	792	3
rias	87	660	103	670	612	792	3
ganaderas	106	660	149	670	612	792	3
locales,	151	660	184	670	612	792	3
donde	187	660	213	670	612	792	3
no	216	660	227	670	612	792	3
hay	229	660	245	670	612	792	3
un	248	660	259	670	612	792	3
ade-	262	660	281	670	612	792	3
cuado	87	673	113	683	612	792	3
control	117	673	148	683	612	792	3
sanitario	152	673	190	683	612	792	3
de	194	673	204	683	612	792	3
animales,	208	673	249	683	612	792	3
aspec-	253	673	281	683	612	792	3
tos	87	687	100	696	612	792	3
que	104	687	119	696	612	792	3
propiciarían	123	687	176	696	612	792	3
el	180	687	187	696	612	792	3
contagio	191	687	228	696	612	792	3
del	232	687	245	696	612	792	3
VHB-1	249	687	281	696	612	792	3
entre	87	700	109	710	612	792	3
los	112	700	124	710	612	792	3
bovinos	127	700	161	710	612	792	3
de	164	700	174	710	612	792	3
la	177	700	184	710	612	792	3
zona.	188	700	211	710	612	792	3
146	85	755	100	764	612	792	3
En	331	287	344	297	612	792	3
base	347	287	367	297	612	792	3
a	370	287	375	297	612	792	3
la	378	287	386	297	612	792	3
información	390	287	442	297	612	792	3
obtenida	445	287	482	297	612	792	3
del	486	287	499	297	612	792	3
PRODEGAN	309	300	369	310	612	792	3
(2003),	373	300	405	310	612	792	3
de	409	300	420	310	612	792	3
que	424	300	440	310	612	792	3
no	444	300	454	310	612	792	3
se	458	300	468	310	612	792	3
utiliza	472	300	499	310	612	792	3
vacunación	309	314	358	324	612	792	3
contra	361	314	388	324	612	792	3
el	391	314	399	324	612	792	3
RIB	402	314	420	324	612	792	3
en	423	314	433	324	612	792	3
la	436	314	443	324	612	792	3
zona,	446	314	470	324	612	792	3
se	473	314	482	324	612	792	3
po-	484	314	499	324	612	792	3
dría	309	327	326	337	612	792	3
concluir	328	327	363	337	612	792	3
que	366	327	382	337	612	792	3
los	384	327	396	337	612	792	3
anticuerpos	399	327	449	337	612	792	3
específicos	451	327	499	337	612	792	3
contra	309	340	336	350	612	792	3
el	339	340	347	350	612	792	3
VHB-1	349	340	381	350	612	792	3
fueron	384	340	412	350	612	792	3
inducidos	415	340	456	350	612	792	3
por	459	340	474	350	612	792	3
el	477	340	484	350	612	792	3
vi-	487	340	499	350	612	792	3
rus	309	354	323	364	612	792	3
de	325	354	335	364	612	792	3
campo	337	354	366	364	612	792	3
y	368	354	373	364	612	792	3
no	375	354	386	364	612	792	3
por	388	354	403	364	612	792	3
una	405	354	421	364	612	792	3
reacción	423	354	460	364	612	792	3
vacunal.	462	354	499	364	612	792	3
El	309	367	319	377	612	792	3
nivel	322	367	343	377	612	792	3
de	347	367	357	377	612	792	3
títulos	360	367	387	377	612	792	3
encontrados	391	367	443	377	612	792	3
en	447	367	457	377	612	792	3
los	460	367	473	377	612	792	3
bovi-	476	367	499	377	612	792	3
nos,	309	380	327	390	612	792	3
uno	329	380	345	390	612	792	3
con	348	380	363	390	612	792	3
1:32	365	380	385	390	612	792	3
y	387	380	393	390	612	792	3
dos	395	380	410	390	612	792	3
con	412	380	428	390	612	792	3
1:64,	430	380	452	390	612	792	3
indica	455	380	481	390	612	792	3
que	483	380	499	390	612	792	3
el	309	393	317	403	612	792	3
virus	320	393	342	403	612	792	3
estuvo	346	393	374	403	612	792	3
activo	378	393	404	403	612	792	3
en	408	393	418	403	612	792	3
los	422	393	434	403	612	792	3
animales	438	393	476	403	612	792	3
eva-	480	393	499	403	612	792	3
luados,	309	407	340	417	612	792	3
posiblemente	342	407	399	417	612	792	3
con	401	407	417	417	612	792	3
infecciones	419	407	467	417	612	792	3
prima-	470	407	499	417	612	792	3
rias,	309	420	328	430	612	792	3
reinfecciones	331	420	387	430	612	792	3
o	390	420	396	430	612	792	3
por	398	420	413	430	612	792	3
reactivación	416	420	469	430	612	792	3
del	471	420	484	430	612	792	3
vi-	487	420	499	430	612	792	3
rus	309	433	323	443	612	792	3
de	326	433	337	443	612	792	3
su	340	433	350	443	612	792	3
estado	354	433	381	443	612	792	3
de	385	433	395	443	612	792	3
latencia	398	433	432	443	612	792	3
(Deshpande	436	433	487	443	612	792	3
et	491	433	499	443	612	792	3
al.,	309	447	323	457	612	792	3
2002),	324	447	352	457	612	792	3
induciendo	354	447	399	457	612	792	3
la	401	447	408	457	612	792	3
respuesta	410	447	449	457	612	792	3
inmunitaria	451	447	499	457	612	792	3
humoral	309	460	345	470	612	792	3
que	349	460	364	470	612	792	3
puede	368	460	394	470	612	792	3
ser	397	460	410	470	612	792	3
detectada	414	460	455	470	612	792	3
a	459	460	464	470	612	792	3
los	468	460	480	470	612	792	3
8	484	460	490	470	612	792	3
a	494	460	499	470	612	792	3
12	309	473	320	483	612	792	3
días	324	473	341	483	612	792	3
de	345	473	355	483	612	792	3
ocurrida	359	473	395	483	612	792	3
la	399	473	407	483	612	792	3
infección	411	473	450	483	612	792	3
(Pidone	454	473	487	483	612	792	3
et	491	473	499	483	612	792	3
al.,	309	487	323	497	612	792	3
1999).	328	487	356	497	612	792	3
Los	361	487	377	497	612	792	3
animales	381	487	419	497	612	792	3
con	424	487	439	497	612	792	3
presencia	444	487	484	497	612	792	3
de	489	487	499	497	612	792	3
anticuerpos	309	500	359	510	612	792	3
contra	363	500	390	510	612	792	3
el	394	500	401	510	612	792	3
VHB-1	404	500	436	510	612	792	3
eran	440	500	459	510	612	792	3
mayores	462	500	499	510	612	792	3
de	309	513	319	523	612	792	3
6	321	513	327	523	612	792	3
años,	329	513	352	523	612	792	3
lo	355	513	363	523	612	792	3
cual	366	513	384	523	612	792	3
se	386	513	396	523	612	792	3
explicaría,	398	513	443	523	612	792	3
posiblemen-	446	513	499	523	612	792	3
te,	309	527	320	537	612	792	3
por	324	527	339	537	612	792	3
un	344	527	355	537	612	792	3
mayor	359	527	387	537	612	792	3
tiempo	392	527	422	537	612	792	3
de	427	527	437	537	612	792	3
exposición	441	527	489	537	612	792	3
y	493	527	499	537	612	792	3
mayor	309	540	336	550	612	792	3
carga	339	540	363	550	612	792	3
de	366	540	376	550	612	792	3
factores	378	540	413	550	612	792	3
estresantes,	416	540	466	550	612	792	3
por	468	540	483	550	612	792	3
ser	486	540	499	550	612	792	3
considerados	309	553	365	563	612	792	3
animales	368	553	407	563	612	792	3
en	410	553	420	563	612	792	3
producción.	423	553	475	563	612	792	3
La	331	580	343	590	612	792	3
transmisión	348	580	401	590	612	792	3
y	405	580	411	590	612	792	3
mantenimiento	415	580	481	590	612	792	3
del	486	580	499	590	612	792	3
VHB-1	309	594	341	604	612	792	3
depende	345	594	380	604	612	792	3
de	384	594	394	604	612	792	3
la	398	594	406	604	612	792	3
presencia	410	594	451	604	612	792	3
de	455	594	465	604	612	792	3
anima-	469	594	499	604	612	792	3
les	309	607	321	617	612	792	3
infectados	323	607	367	617	612	792	3
y	369	607	375	617	612	792	3
de	377	607	387	617	612	792	3
diseminadores,	389	607	453	617	612	792	3
de	456	607	466	617	612	792	3
allí	468	607	481	617	612	792	3
que	483	607	499	617	612	792	3
esto	309	620	326	630	612	792	3
podría	327	620	354	630	612	792	3
explicar	356	620	389	630	612	792	3
la	391	620	399	630	612	792	3
baja	401	620	419	630	612	792	3
tasa	420	620	437	630	612	792	3
de	439	620	449	630	612	792	3
anticuerpos	450	620	499	630	612	792	3
contra	309	634	336	644	612	792	3
este	339	634	356	644	612	792	3
virus.	359	634	384	644	612	792	3
El	387	634	397	644	612	792	3
sistema	400	634	432	644	612	792	3
de	435	634	446	644	612	792	3
crianza	449	634	480	644	612	792	3
con	483	634	499	644	612	792	3
estaca,	309	647	339	657	612	792	3
empleado	342	647	384	657	612	792	3
en	388	647	398	657	612	792	3
la	401	647	409	657	612	792	3
zona	413	647	433	657	612	792	3
no	437	647	448	657	612	792	3
permite	451	647	484	657	612	792	3
un	488	647	499	657	612	792	3
contacto	309	661	346	671	612	792	3
estrecho	350	661	386	671	612	792	3
entre	391	661	412	671	612	792	3
los	417	661	429	671	612	792	3
animales,	433	661	475	671	612	792	3
aun-	479	661	499	671	612	792	3
que	309	674	325	684	612	792	3
la	326	674	334	684	612	792	3
transmisión	336	674	387	684	612	792	3
por	389	674	403	684	612	792	3
el	406	674	413	684	612	792	3
aire	415	674	432	684	612	792	3
a	434	674	439	684	612	792	3
largas	441	674	467	684	612	792	3
distan-	469	674	499	684	612	792	3
cias	309	687	326	697	612	792	3
es	330	687	339	697	612	792	3
aún	343	687	359	697	612	792	3
materia	362	687	395	697	612	792	3
de	399	687	409	697	612	792	3
estudio	413	687	444	697	612	792	3
(Wentink	448	687	487	697	612	792	3
et	491	687	499	697	612	792	3
al.,	309	701	323	711	612	792	3
1993;	326	701	351	711	612	792	3
Mars	354	701	377	711	612	792	3
et	379	701	387	711	612	792	3
al.,	389	701	404	711	612	792	3
2000).	406	701	435	711	612	792	3
Se	437	701	448	711	612	792	3
debe	450	701	471	711	612	792	3
consi-	473	701	499	711	612	792	3
Rev	431	755	448	764	612	792	3
Inv	449	755	463	764	612	792	3
Vet	464	755	478	764	612	792	3
Perú	479	755	499	764	612	792	3
Seroprevalencia	170	23	231	31	612	792	4
del	234	23	245	31	612	792	4
virus	248	23	267	31	612	792	4
de	270	23	279	31	612	792	4
la	282	23	289	31	612	792	4
rinotraqueitis	292	23	343	31	612	792	4
infecciosa	346	23	384	31	612	792	4
bovina	388	23	413	31	612	792	4
en	417	23	425	31	612	792	4
Cajamarca	429	23	468	31	612	792	4
derar,	113	67	138	77	612	792	4
también,	142	67	180	77	612	792	4
la	184	67	192	77	612	792	4
propiedad	196	67	240	77	612	792	4
del	243	67	256	77	612	792	4
VHB-1	260	67	292	77	612	792	4
de	296	67	306	77	612	792	4
infección	113	80	153	90	612	792	4
de	155	80	165	90	612	792	4
por	168	80	182	90	612	792	4
vida	185	80	204	90	612	792	4
del	206	80	219	90	612	792	4
animal,	222	80	254	90	612	792	4
a	257	80	261	90	612	792	4
través	264	80	291	90	612	792	4
del	293	80	306	90	612	792	4
estado	113	93	141	103	612	792	4
de	146	93	156	103	612	792	4
latencia	160	93	194	103	612	792	4
del	198	93	211	103	612	792	4
virus,	216	93	240	103	612	792	4
donde	245	93	271	103	612	792	4
no	275	93	286	103	612	792	4
hay	290	93	306	103	612	792	4
producción	113	106	162	116	612	792	4
de	165	106	175	116	612	792	4
partículas	178	106	221	116	612	792	4
virales	224	106	253	116	612	792	4
y	257	106	262	116	612	792	4
en	265	106	275	116	612	792	4
conse-	278	106	306	116	612	792	4
cuencia,	113	120	153	130	612	792	4
no	159	120	171	130	612	792	4
hay	176	120	193	130	612	792	4
respuesta	198	120	244	130	612	792	4
del	250	120	264	130	612	792	4
sistema	270	120	306	130	612	792	4
inmunitario,	113	133	165	143	612	792	4
hasta	167	133	189	143	612	792	4
que	191	133	207	143	612	792	4
sea	208	133	222	143	612	792	4
reactivado	224	133	268	143	612	792	4
por	270	133	284	143	612	792	4
múl-	286	133	306	143	612	792	4
tiples	113	146	137	156	612	792	4
factores	141	146	175	156	612	792	4
inmunosupresores.	180	146	261	156	612	792	4
Debido	265	146	297	156	612	792	4
a	301	146	306	156	612	792	4
que	113	159	129	169	612	792	4
los	132	159	145	169	612	792	4
niveles	149	159	179	169	612	792	4
de	183	159	193	169	612	792	4
anticuerpos	196	159	246	169	612	792	4
derivados	251	159	292	169	612	792	4
de	296	159	306	169	612	792	4
la	113	172	121	182	612	792	4
infección	124	172	163	182	612	792	4
natural	166	172	197	182	612	792	4
o	199	172	205	182	612	792	4
de	207	172	217	182	612	792	4
una	219	172	235	182	612	792	4
posible	238	172	269	182	612	792	4
vacuna-	271	172	306	182	612	792	4
ción	113	186	132	196	612	792	4
tiene	135	186	156	196	612	792	4
una	159	186	174	196	612	792	4
duración	178	186	216	196	612	792	4
corta	219	186	241	196	612	792	4
que	244	186	260	196	612	792	4
no	263	186	274	196	612	792	4
es	277	186	286	196	612	792	4
ma-	289	186	306	196	612	792	4
yor	113	199	128	209	612	792	4
a	130	199	135	209	612	792	4
la	137	199	145	209	612	792	4
de	147	199	158	209	612	792	4
6	159	199	165	209	612	792	4
a	167	199	172	209	612	792	4
12	174	199	186	209	612	792	4
meses	188	199	214	209	612	792	4
(Rebhun,	216	199	256	209	612	792	4
1995),	258	199	287	209	612	792	4
si	289	199	297	209	612	792	4
el	299	199	306	209	612	792	4
periodo	113	212	146	222	612	792	4
de	150	212	160	222	612	792	4
latencia	163	212	197	222	612	792	4
es	201	212	209	222	612	792	4
mayor	213	212	241	222	612	792	4
a	245	212	249	222	612	792	4
este	253	212	270	222	612	792	4
tiempo,	274	212	306	222	612	792	4
los	113	225	126	235	612	792	4
animales	128	225	167	235	612	792	4
podrían	169	225	203	235	612	792	4
ser	205	225	218	235	612	792	4
negativos	221	225	262	235	612	792	4
a	264	225	269	235	612	792	4
la	272	225	280	235	612	792	4
prue-	283	225	306	235	612	792	4
ba	113	238	124	248	612	792	4
serológica.	127	238	174	248	612	792	4
Además,	177	238	215	248	612	792	4
el	219	238	226	248	612	792	4
virus	230	238	252	248	612	792	4
es	255	238	264	248	612	792	4
suscepti-	267	238	306	248	612	792	4
ble	113	252	127	262	612	792	4
al	128	252	137	262	612	792	4
medio	139	252	165	262	612	792	4
externo,	167	252	202	262	612	792	4
dependiendo	204	252	258	262	612	792	4
de	260	252	271	262	612	792	4
las	273	252	285	262	612	792	4
con-	287	252	306	262	612	792	4
diciones	113	265	149	275	612	792	4
de	151	265	161	275	612	792	4
temperatura,	163	265	218	275	612	792	4
luz,	220	265	236	275	612	792	4
humedad	239	265	278	275	612	792	4
relati-	280	265	306	275	612	792	4
va	113	278	123	288	612	792	4
y	126	278	132	288	612	792	4
pH	135	278	148	288	612	792	4
del	151	278	164	288	612	792	4
suelo	167	278	190	288	612	792	4
(Wentink	192	278	232	288	612	792	4
et	235	278	243	288	612	792	4
al.,	246	278	260	288	612	792	4
1993).	263	278	292	288	612	792	4
C	172	316	181	328	612	792	4
ONCLUSIONES	181	319	248	327	612	792	4
4.	334	94	343	104	612	792	4
5.	334	161	343	171	612	792	4
6.	334	201	343	211	612	792	4
7.	334	268	343	278	612	792	4
8.	334	308	343	318	612	792	4
La	136	350	147	360	612	792	4
seroprevalencia	150	350	218	360	612	792	4
de	221	350	231	360	612	792	4
la	234	350	242	360	612	792	4
Rinotraqueitis	245	350	306	360	612	792	4
Infecciosa	113	363	157	373	612	792	4
en	160	363	170	373	612	792	4
bovinos	173	363	207	373	612	792	4
de	210	363	220	373	612	792	4
la	222	363	230	373	612	792	4
provincia	233	363	274	373	612	792	4
de	277	363	287	373	612	792	4
San	289	363	306	373	612	792	4
Pablo,	113	376	141	386	612	792	4
Cajamarca,	145	376	195	386	612	792	4
fue	200	376	214	386	612	792	4
de	218	376	228	386	612	792	4
0.62	232	376	252	386	612	792	4
±	256	376	262	386	612	792	4
0.7%	266	376	290	386	612	792	4
(3/	294	376	306	386	612	792	4
480);	113	389	137	399	612	792	4
muy	139	389	158	399	612	792	4
por	161	389	175	399	612	792	4
debajo	178	389	207	399	612	792	4
de	209	389	219	399	612	792	4
estudios	221	389	257	399	612	792	4
semejantes	259	389	306	399	612	792	4
realizados	113	403	157	413	612	792	4
en	161	403	171	413	612	792	4
otras	174	403	195	413	612	792	4
partes	199	403	225	413	612	792	4
del	229	403	242	413	612	792	4
Perú.	245	403	268	413	612	792	4
9.	334	375	343	385	612	792	4
L	162	441	170	453	612	792	4
ITERATURA	170	444	220	452	612	792	4
C	222	441	231	453	612	792	4
ITADA	231	444	258	452	612	792	4
10.	334	442	349	452	612	792	4
1.	113	474	122	484	612	792	4
Deshpande,	133	474	192	484	612	792	4
M.;	197	474	215	484	612	792	4
T.	220	474	229	484	612	792	4
Ambagala;	234	474	289	484	612	792	4
N.	295	474	306	484	612	792	4
Hegde;	133	487	169	497	612	792	4
M.	174	487	187	497	612	792	4
Hariharam;	193	487	253	497	612	792	4
M.	258	487	271	497	612	792	4
Nava-	276	487	306	497	612	792	4
ratnam;	133	500	174	510	612	792	4
S.	183	500	193	510	612	792	4
Srikumaram.	202	500	269	510	612	792	4
2002.	278	500	306	510	612	792	4
Induccion	133	513	178	523	612	792	4
of	182	513	191	523	612	792	4
citotoxic	196	513	235	523	612	792	4
T-lymphocytes	240	513	306	523	612	792	4
specific	133	526	169	536	612	792	4
for	174	526	187	536	612	792	4
bovine	192	526	223	536	612	792	4
herpesvirus-1	227	526	290	536	612	792	4
by	295	526	306	536	612	792	4
DNA	133	539	157	549	612	792	4
immunization.	160	539	222	549	612	792	4
Vaccine	225	539	259	549	612	792	4
20:	263	539	277	549	612	792	4
3744-	280	539	306	549	612	792	4
3751.	133	552	157	562	612	792	4
2.	113	565	122	575	612	792	4
[INEI]	133	565	164	575	612	792	4
Instituto	168	565	207	575	612	792	4
Nacional	210	565	252	575	612	792	4
de	255	565	266	575	612	792	4
Estadís-	269	565	306	575	612	792	4
tica	133	578	151	588	612	792	4
e	156	578	160	588	612	792	4
Informática.	165	578	225	588	612	792	4
1995.	230	578	256	588	612	792	4
III	261	578	273	588	612	792	4
Censo	278	578	306	588	612	792	4
Nacional	133	591	175	601	612	792	4
Agropecuario.	179	591	245	601	612	792	4
Lima,	250	591	277	601	612	792	4
Perú.	282	591	306	601	612	792	4
Resultados	133	604	180	614	612	792	4
Definitivos:	182	604	232	614	612	792	4
Departamento	234	604	294	614	612	792	4
de	296	604	306	614	612	792	4
Cajamarca.	133	617	185	627	612	792	4
Disponible	190	617	239	627	612	792	4
en:	243	617	256	627	612	792	4
www.inei.	261	617	306	627	612	792	4
gob.pe/	133	630	165	640	612	792	4
3.	113	643	122	653	612	792	4
Manchego,	133	643	184	653	612	792	4
A.;	186	643	200	653	612	792	4
H.	203	643	214	653	612	792	4
Rivera;	217	643	251	653	612	792	4
R.	253	643	263	653	612	792	4
Rosadio.	266	643	306	653	612	792	4
1998.	133	656	161	666	612	792	4
Seroprevalencia	167	656	247	666	612	792	4
de	253	656	264	666	612	792	4
agentes	270	656	306	666	612	792	4
virales	133	669	162	679	612	792	4
en	165	669	175	679	612	792	4
rebaño	178	669	208	679	612	792	4
mixto	210	669	236	679	612	792	4
de	239	669	249	679	612	792	4
una	252	669	267	679	612	792	4
comuni-	270	669	306	679	612	792	4
Rev	112	755	128	764	612	792	4
Inv	129	755	143	764	612	792	4
Vet	144	755	158	764	612	792	4
Perú	160	755	180	764	612	792	4
11.	334	508	348	518	612	792	4
12.	334	561	349	571	612	792	4
13.	334	628	349	638	612	792	4
dad	354	67	371	77	612	792	4
andina	376	67	407	77	612	792	4
peruana.	412	67	453	77	612	792	4
Rev.	458	67	479	77	612	792	4
Inv.	484	67	502	77	612	792	4
Pec.	507	67	527	77	612	792	4
IVITA	354	80	383	90	612	792	4
(Perú)	385	80	413	90	612	792	4
9	416	80	421	90	612	792	4
(2):	425	80	441	90	612	792	4
1-10.	444	80	467	90	612	792	4
Mars,	354	94	384	104	612	792	4
M.;	390	94	408	104	612	792	4
M.	415	94	428	104	612	792	4
De	435	94	448	104	612	792	4
Jong;	455	94	484	104	612	792	4
C.	491	94	501	104	612	792	4
Van	508	94	527	104	612	792	4
Maanen;	354	107	397	117	612	792	4
J.	401	107	410	117	612	792	4
Hage;	414	107	443	117	612	792	4
J.	448	107	456	117	612	792	4
Van	461	107	479	117	612	792	4
Oirschot.	484	107	527	117	612	792	4
2000.	354	120	379	130	612	792	4
Airborne	383	120	422	130	612	792	4
transmission	426	120	481	130	612	792	4
of	485	120	494	130	612	792	4
bovine	498	120	527	130	612	792	4
herpesvirus	354	134	404	144	612	792	4
1	407	134	413	144	612	792	4
infections	416	134	458	144	612	792	4
in	461	134	470	144	612	792	4
calves	473	134	499	144	612	792	4
under	503	134	527	144	612	792	4
field	354	147	373	157	612	792	4
conditions.	375	147	421	157	612	792	4
Vet.	423	147	440	157	612	792	4
Microbiol.	442	147	487	157	612	792	4
76:	489	147	503	157	612	792	4
1-13.	504	147	527	157	612	792	4
Pidone,	354	161	392	171	612	792	4
C.;	397	161	412	171	612	792	4
M.	417	161	430	171	612	792	4
Galosi;	435	161	471	171	612	792	4
M.	477	161	489	171	612	792	4
Etche-	495	161	527	171	612	792	4
verrigaray.	354	174	401	184	612	792	4
1999.	405	174	429	184	612	792	4
Herpesvirus	432	174	482	184	612	792	4
bovinos	486	174	518	184	612	792	4
1	522	174	527	184	612	792	4
y	354	187	360	197	612	792	4
5.	362	187	370	197	612	792	4
Analecta	372	187	409	197	612	792	4
Vet.	412	187	428	197	612	792	4
(Argentina)	431	187	479	197	612	792	4
19:	481	187	495	197	612	792	4
40-50.	498	187	525	197	612	792	4
[PRODEGAN]	354	201	425	211	612	792	4
Programa	430	201	479	211	612	792	4
de	484	201	495	211	612	792	4
Desa-	499	201	527	211	612	792	4
rrollo	354	214	381	224	612	792	4
Ganadero.	386	214	436	224	612	792	4
2003.	441	214	467	224	612	792	4
Diagnóstico	472	214	527	224	612	792	4
situacional	354	228	401	238	612	792	4
de	403	228	414	238	612	792	4
la	416	228	423	238	612	792	4
actividad	426	228	466	238	612	792	4
pecuaria	468	228	505	238	612	792	4
de	507	228	517	238	612	792	4
la	519	228	527	238	612	792	4
provincia	354	241	395	251	612	792	4
de	399	241	409	251	612	792	4
San	412	241	429	251	612	792	4
Pablo.	432	241	460	251	612	792	4
Municipalidad	464	241	527	251	612	792	4
de	354	255	364	264	612	792	4
San	367	255	384	264	612	792	4
Pablo,	386	255	414	264	612	792	4
Cajamarca.	417	255	467	264	612	792	4
Bol.	470	255	488	264	612	792	4
2:	491	255	499	264	612	792	4
5	502	255	507	264	612	792	4
-11.	510	255	527	264	612	792	4
Rebhun,	354	268	394	278	612	792	4
W.	399	268	411	278	612	792	4
1995.	415	268	441	278	612	792	4
Enfermedades	446	268	509	278	612	792	4
del	514	268	527	278	612	792	4
ganado	354	281	386	291	612	792	4
vacuno	390	281	422	291	612	792	4
lechero.	426	281	460	291	612	792	4
3	465	281	471	291	612	792	4
ra	471	281	476	287	612	792	4
ed.	480	281	493	291	612	792	4
p	497	281	503	291	612	792	4
606.	507	281	527	291	612	792	4
Ed.	354	295	369	305	612	792	4
Acribia.	372	295	407	305	612	792	4
España.	410	295	445	305	612	792	4
Rivera,	354	308	391	318	612	792	4
H.;	401	308	418	318	612	792	4
A.	427	308	438	318	612	792	4
Manchego;	448	308	506	318	612	792	4
N.	516	308	527	318	612	792	4
Sandoval;	354	321	404	331	612	792	4
C.	409	321	420	331	612	792	4
Morales;	426	321	470	331	612	792	4
E.	475	321	486	331	612	792	4
Flores.	492	321	527	331	612	792	4
1994.	354	335	379	345	612	792	4
Complejo	383	335	425	345	612	792	4
respiratorio	429	335	480	345	612	792	4
bovino	484	335	513	345	612	792	4
en	517	335	527	345	612	792	4
terneros	354	348	390	358	612	792	4
del	395	348	408	358	612	792	4
valle	413	348	435	358	612	792	4
de	439	348	450	358	612	792	4
Lima.	454	348	480	358	612	792	4
Rev.	485	348	505	358	612	792	4
Inv.	510	348	527	358	612	792	4
Pec.	354	362	373	372	612	792	4
IVITA	376	362	405	372	612	792	4
(Perú)	408	362	435	372	612	792	4
7:	439	362	448	372	612	792	4
35-38.	451	362	479	372	612	792	4
Rosadio,	354	375	394	385	612	792	4
R.;	399	375	413	385	612	792	4
H.	417	375	429	385	612	792	4
Rivera;	433	375	467	385	612	792	4
A.	471	375	482	385	612	792	4
Manche-	486	375	527	385	612	792	4
go.	354	388	369	398	612	792	4
1993.	373	388	399	398	612	792	4
Prevalence	404	388	454	398	612	792	4
of	459	388	468	398	612	792	4
neutralizing	473	388	527	398	612	792	4
antibodies	354	402	400	412	612	792	4
to	405	402	414	412	612	792	4
bovine	418	402	448	412	612	792	4
hespesvirus-1	452	402	514	412	612	792	4
in	519	402	527	412	612	792	4
Peruvian	354	415	393	425	612	792	4
livestock.	396	415	437	425	612	792	4
Vet.	441	415	458	425	612	792	4
Rec.	461	415	481	425	612	792	4
132:	485	415	504	425	612	792	4
611-	507	415	527	425	612	792	4
612.	354	428	373	438	612	792	4
Ståhl,	354	442	381	452	612	792	4
K.;	385	442	399	452	612	792	4
H.	402	442	414	452	612	792	4
Rivera;	418	442	452	452	612	792	4
I.	456	442	463	452	612	792	4
Vagsholm;	467	442	515	452	612	792	4
J.	519	442	527	452	612	792	4
Moreno-López.	354	455	423	465	612	792	4
2002.	426	455	451	465	612	792	4
Bulk	454	455	475	465	612	792	4
milk	477	455	496	465	612	792	4
testing	498	455	527	465	612	792	4
for	354	468	367	478	612	792	4
antibody	372	468	410	478	612	792	4
seroprevalence	414	468	479	478	612	792	4
to	484	468	492	478	612	792	4
BVDV	496	468	527	478	612	792	4
and	354	482	370	492	612	792	4
BHV-1	374	482	406	492	612	792	4
in	410	482	419	492	612	792	4
a	423	482	428	492	612	792	4
rural	432	482	454	492	612	792	4
region	458	482	486	492	612	792	4
of	490	482	499	492	612	792	4
Perú.	504	482	527	492	612	792	4
Prev.	354	495	376	505	612	792	4
Vet.	379	495	396	505	612	792	4
Med.	399	495	422	505	612	792	4
56:	425	495	439	505	612	792	4
193-202.	442	495	482	505	612	792	4
Wentink,	354	508	399	518	612	792	4
G.;	405	508	420	518	612	792	4
J.	425	508	434	518	612	792	4
Van	440	508	459	518	612	792	4
Oirschot;	464	508	512	518	612	792	4
J.	518	508	527	518	612	792	4
Verhoeff.	354	521	395	531	612	792	4
1993.	399	521	424	531	612	792	4
Risk	429	521	449	531	612	792	4
of	453	521	462	531	612	792	4
infection	466	521	504	531	612	792	4
with	508	521	527	531	612	792	4
bovine	354	535	383	545	612	792	4
herpes	385	535	413	545	612	792	4
virus	415	535	437	545	612	792	4
1	439	535	444	545	612	792	4
(BHV-1):	446	535	487	545	612	792	4
a	489	535	494	545	612	792	4
review.	496	535	527	545	612	792	4
Vet.	354	548	371	558	612	792	4
Quart.	374	548	402	558	612	792	4
15:	405	548	419	558	612	792	4
30-33.	422	548	450	558	612	792	4
Zacarías,	354	561	397	571	612	792	4
E.	400	561	410	571	612	792	4
2002.	414	561	438	571	612	792	4
Seroprevalencia	442	561	511	571	612	792	4
del	514	561	527	571	612	792	4
virus	354	575	376	585	612	792	4
de	380	575	391	585	612	792	4
la	395	575	403	585	612	792	4
rinotraqueitis	407	575	465	585	612	792	4
infecciosa	469	575	513	585	612	792	4
en	517	575	527	585	612	792	4
bovinos	354	588	392	598	612	792	4
criollos	398	588	435	598	612	792	4
de	441	588	452	598	612	792	4
Parinacochas,	458	588	527	598	612	792	4
Ayacucho.	354	601	400	611	612	792	4
Rev.	404	601	423	611	612	792	4
Inv.	427	601	443	611	612	792	4
Vet.,	447	601	467	611	612	792	4
Perú	471	601	491	611	612	792	4
13:	495	601	509	611	612	792	4
61-	512	601	527	611	612	792	4
65	354	615	365	624	612	792	4
Zanabria,	354	628	399	638	612	792	4
V.;	403	628	416	638	612	792	4
H.	420	628	431	638	612	792	4
Rivera;	435	628	469	638	612	792	4
R.	473	628	483	638	612	792	4
Rosadio.	487	628	527	638	612	792	4
2000.	354	641	379	651	612	792	4
Etiología	382	641	421	651	612	792	4
del	423	641	436	651	612	792	4
síndrome	438	641	478	651	612	792	4
neumónico	480	641	527	651	612	792	4
agudo	354	654	381	664	612	792	4
en	384	654	394	664	612	792	4
vacunos	398	654	433	664	612	792	4
de	437	654	447	664	612	792	4
engorde	450	654	485	664	612	792	4
en	488	654	498	664	612	792	4
Lima.	501	654	527	664	612	792	4
Rev.	354	668	374	678	612	792	4
Inv.	377	668	393	678	612	792	4
Vet.,	396	668	416	678	612	792	4
Perú	419	668	439	678	612	792	4
11:	442	668	455	678	612	792	4
67-85.	458	668	487	678	612	792	4
147	512	755	527	764	612	792	4
