Rev	105	90	121	101	595	842	1
Inv	123	90	138	101	595	842	1
Vet	139	90	153	101	595	842	1
Perú	155	90	175	101	595	842	1
2020;	177	90	201	101	595	842	1
31(3):	202	90	227	101	595	842	1
e18165	229	90	259	101	595	842	1
http://dx.doi.org/10.15381/rivep.v31i3.18165	105	102	290	113	595	842	1
A	105	139	114	154	595	842	1
RTÍCULO	114	143	155	153	595	842	1
DE	157	143	170	153	595	842	1
R	172	139	181	154	595	842	1
EVISIÓN	181	143	218	153	595	842	1
Técnicas	133	165	186	184	595	842	1
diagnósticas	188	165	269	184	595	842	1
para	271	165	300	184	595	842	1
enfermedades	302	165	395	184	595	842	1
bacterianas	397	165	472	184	595	842	1
en	475	165	491	184	595	842	1
camarones.	182	180	257	200	595	842	1
Usos,	259	180	294	200	595	842	1
alcances	296	180	351	200	595	842	1
y	353	180	361	200	595	842	1
limitaciones	363	180	442	200	595	842	1
Diagnostic	156	212	209	225	595	842	1
techniques	211	212	265	225	595	842	1
for	267	212	283	225	595	842	1
bacterial	285	212	329	225	595	842	1
diseases	331	212	372	225	595	842	1
in	374	212	384	225	595	842	1
shrimp	386	212	422	225	595	842	1
farming.	424	212	468	225	595	842	1
Uses,	242	225	268	239	595	842	1
scopes	270	225	303	239	595	842	1
and	306	225	325	239	595	842	1
limitations	327	225	382	239	595	842	1
Alexander	205	253	254	265	595	842	1
Varela	258	253	289	265	595	842	1
1,3	289	253	297	260	595	842	1
,	297	253	300	265	595	842	1
Luis	304	253	325	265	595	842	1
F.	330	253	338	265	595	842	1
Choc-Martínez	343	253	415	265	595	842	1
2	415	253	419	260	595	842	1
Palabras	139	517	178	528	595	842	1
clave:	183	517	209	528	595	842	1
camarón,	213	517	251	528	595	842	1
producción	256	517	303	528	595	842	1
acuícola,	307	517	345	528	595	842	1
patologías	349	517	392	528	595	842	1
bacterianas,	397	517	447	528	595	842	1
técnicas	451	517	485	528	595	842	1
diagnósticas	210	529	261	540	595	842	1
Consultor	109	668	149	679	595	842	1
en	152	668	162	679	595	842	1
Diagnóstico	165	668	214	679	595	842	1
y	217	668	222	679	595	842	1
Sanidad	225	668	258	679	595	842	1
Acuícola,	261	668	299	679	595	842	1
Sonora,	302	668	334	679	595	842	1
México	337	668	366	679	595	842	1
Unidad	109	680	139	691	595	842	1
de	142	680	152	691	595	842	1
Parasitología,	155	680	212	691	595	842	1
Escuela	215	680	247	691	595	842	1
de	250	680	259	691	595	842	1
Veterinaria,	262	680	309	691	595	842	1
USAC,	312	680	340	691	595	842	1
Guatemala	343	680	387	691	595	842	1
3	105	692	108	699	595	842	1
E-mail:	111	692	141	703	595	842	1
alexander.varela@gmail.com	145	692	262	703	595	842	1
1	105	668	108	675	595	842	1
2	105	680	108	687	595	842	1
Recibido:	105	716	144	727	595	842	1
21	147	716	157	727	595	842	1
de	160	716	169	727	595	842	1
agosto	172	716	199	727	595	842	1
de	202	716	211	727	595	842	1
2019	214	716	235	727	595	842	1
Aceptado	105	728	143	739	595	842	1
para	146	728	165	739	595	842	1
publicación:	168	728	218	739	595	842	1
1	222	728	227	739	595	842	1
de	230	728	239	739	595	842	1
junio	242	728	263	739	595	842	1
de	266	728	275	739	595	842	1
2020	278	728	298	739	595	842	1
Publicado:	105	740	150	751	595	842	1
11	153	740	162	751	595	842	1
de	165	740	174	751	595	842	1
agosto	177	740	204	751	595	842	1
de	207	740	217	751	595	842	1
2020	220	740	240	751	595	842	1
1	513	779	518	790	595	842	1
A.	248	48	256	58	595	842	2
Varela	259	48	282	58	595	842	2
y	284	48	288	58	595	842	2
L.	290	48	298	58	595	842	2
Choc	300	48	319	58	595	842	2
Key	111	295	128	306	595	842	2
words:	129	295	159	306	595	842	2
shrimp,	161	295	190	306	595	842	2
aquaculture	192	295	238	306	595	842	2
production,	240	295	285	306	595	842	2
bacterial	287	295	321	306	595	842	2
pathologies,	323	295	370	306	595	842	2
diagnostic	372	295	413	306	595	842	2
techniques	414	295	456	306	595	842	2
I	136	379	141	393	595	842	2
NTRODUCCIÓN	141	382	210	392	595	842	2
La	99	413	111	425	595	842	2
captura,	114	413	150	425	595	842	2
producción	153	413	203	425	595	842	2
y	207	413	212	425	595	842	2
consumo	216	413	255	425	595	842	2
de	259	413	269	425	595	842	2
especies	76	426	113	438	595	842	2
acuícolas	117	426	158	438	595	842	2
presenta	162	426	199	438	595	842	2
un	203	426	214	438	595	842	2
constante	218	426	260	438	595	842	2
y	264	426	269	438	595	842	2
acelerado	76	439	119	451	595	842	2
incremento	122	439	172	451	595	842	2
global.	175	439	205	451	595	842	2
Según	208	439	236	451	595	842	2
los	239	439	252	451	595	842	2
da-	255	439	269	451	595	842	2
tos	76	452	89	464	595	842	2
recopilados	92	452	143	464	595	842	2
por	145	452	160	464	595	842	2
la	162	452	170	464	595	842	2
FAO	173	452	194	464	595	842	2
y	196	452	202	464	595	842	2
presentados	204	452	256	464	595	842	2
en	259	452	269	464	595	842	2
su	76	465	86	477	595	842	2
reporte	90	465	122	477	595	842	2
sobre	126	465	150	477	595	842	2
el	154	465	162	477	595	842	2
«Estado	166	465	202	477	595	842	2
mundial	206	465	242	477	595	842	2
de	247	465	257	477	595	842	2
la	261	465	269	477	595	842	2
pesca	76	478	101	490	595	842	2
y	104	478	110	490	595	842	2
la	113	478	121	490	595	842	2
acuicultura»	124	478	179	490	595	842	2
en	182	478	192	490	595	842	2
2018,	196	478	220	490	595	842	2
la	224	478	232	490	595	842	2
produc-	235	478	269	490	595	842	2
ción	76	491	96	503	595	842	2
mundial	98	491	134	503	595	842	2
alcanzó	137	491	171	503	595	842	2
cerca	173	491	196	503	595	842	2
de	199	491	209	503	595	842	2
171	212	491	229	503	595	842	2
millones	231	491	269	503	595	842	2
de	76	504	87	516	595	842	2
toneladas	90	504	132	516	595	842	2
durante	135	504	169	516	595	842	2
el	172	504	180	516	595	842	2
año	183	504	199	516	595	842	2
2016,	203	504	227	516	595	842	2
donde	231	504	258	516	595	842	2
la	261	504	269	516	595	842	2
acuicultura,	76	517	129	529	595	842	2
incluido	132	517	169	529	595	842	2
el	173	517	181	529	595	842	2
camarón,	184	517	225	529	595	842	2
aportó	229	517	257	529	595	842	2
el	261	517	269	529	595	842	2
47%.	76	530	100	542	595	842	2
Igualmente,	103	530	155	542	595	842	2
en	159	530	169	542	595	842	2
términos	173	530	212	542	595	842	2
de	215	530	226	542	595	842	2
consumo	229	530	269	542	595	842	2
de	76	543	87	555	595	842	2
peces	89	543	114	555	595	842	2
y	116	543	122	555	595	842	2
mariscos	124	543	163	555	595	842	2
mundial,	166	543	204	555	595	842	2
se	207	543	216	555	595	842	2
presentó	218	543	256	555	595	842	2
un	258	543	269	555	595	842	2
aumento	76	556	114	568	595	842	2
per	119	556	133	568	595	842	2
capita	138	556	166	568	595	842	2
desde	170	556	195	568	595	842	2
9.0	199	556	213	568	595	842	2
kg	217	556	228	568	595	842	2
en	232	556	243	568	595	842	2
1961	247	556	269	568	595	842	2
hasta	76	569	99	581	595	842	2
20.2	103	569	123	581	595	842	2
kg	127	569	137	581	595	842	2
en	141	569	152	581	595	842	2
2015,	156	569	181	581	595	842	2
con	185	569	201	581	595	842	2
un	205	569	216	581	595	842	2
incremento	220	569	269	581	595	842	2
medio	76	582	105	594	595	842	2
aproximado	109	582	164	594	595	842	2
de	168	582	179	594	595	842	2
1.5%	183	582	207	594	595	842	2
anual	211	582	236	594	595	842	2
(FAO,	241	582	269	594	595	842	2
2018).	76	595	105	607	595	842	2
Ese	107	595	123	607	595	842	2
reporte	125	595	157	607	595	842	2
indica	159	595	186	607	595	842	2
que	188	595	204	607	595	842	2
el	206	595	214	607	595	842	2
aporte	216	595	244	607	595	842	2
mun-	246	595	269	607	595	842	2
dial	76	608	93	620	595	842	2
de	96	608	106	620	595	842	2
las	109	608	121	620	595	842	2
capturas	124	608	161	620	595	842	2
de	163	608	174	620	595	842	2
especies	176	608	213	620	595	842	2
acuícolas	216	608	257	620	595	842	2
se	260	608	269	620	595	842	2
encuentra	76	621	119	633	595	842	2
prácticamente	123	621	185	633	595	842	2
estancado,	189	621	235	633	595	842	2
con	239	621	255	633	595	842	2
un	258	621	269	633	595	842	2
promedio	76	634	119	646	595	842	2
anual	122	634	146	646	595	842	2
de	149	634	160	646	595	842	2
90.9	163	634	182	646	595	842	2
±	186	634	192	646	595	842	2
1.27	195	634	214	646	595	842	2
millones	217	634	255	646	595	842	2
de	259	634	269	646	595	842	2
toneladas,	76	647	125	659	595	842	2
en	130	647	141	659	595	842	2
tanto	146	647	170	659	595	842	2
que	175	647	192	659	595	842	2
el	196	647	205	659	595	842	2
aporte	210	647	240	659	595	842	2
de	245	647	256	659	595	842	2
la	261	647	269	659	595	842	2
acuicultura,	76	660	129	672	595	842	2
en	132	660	142	672	595	842	2
sus	146	660	160	672	595	842	2
diferentes	163	660	207	672	595	842	2
modalidades,	211	660	269	672	595	842	2
presenta	76	673	113	685	595	842	2
un	117	673	128	685	595	842	2
crecimiento	131	673	183	685	595	842	2
anual	186	673	210	685	595	842	2
promedio	213	673	256	685	595	842	2
de	259	673	269	685	595	842	2
3.64	76	686	96	698	595	842	2
millones	98	686	135	698	595	842	2
de	137	686	148	698	595	842	2
toneladas	150	686	191	698	595	842	2
para	193	686	212	698	595	842	2
el	214	686	222	698	595	842	2
mismo	224	686	253	698	595	842	2
pe-	255	686	269	698	595	842	2
riodo,	76	699	102	711	595	842	2
llegando	104	699	141	711	595	842	2
a	143	699	148	711	595	842	2
los	150	699	162	711	595	842	2
80	164	699	175	711	595	842	2
millones	177	699	214	711	595	842	2
de	216	699	226	711	595	842	2
toneladas	228	699	269	711	595	842	2
(FAO,	76	712	104	724	595	842	2
2018),	106	712	134	724	595	842	2
tal	136	712	147	724	595	842	2
como	150	712	174	724	595	842	2
se	176	712	185	724	595	842	2
observa	187	712	221	724	595	842	2
en	223	712	234	724	595	842	2
la	236	712	244	724	595	842	2
Figu-	246	712	269	724	595	842	2
ra	76	725	86	737	595	842	2
1.	88	725	97	737	595	842	2
2	76	779	81	790	595	842	2
A	320	376	328	388	595	842	2
pesar	330	376	354	388	595	842	2
de	356	376	367	388	595	842	2
estos	369	376	391	388	595	842	2
datos,	393	376	419	388	595	842	2
la	422	376	430	388	595	842	2
incidencia	432	376	478	388	595	842	2
de	480	376	490	388	595	842	2
enfermedades	298	389	360	402	595	842	2
infecciosas	364	389	415	402	595	842	2
en	419	389	430	402	595	842	2
los	434	389	447	402	595	842	2
cultivos,	452	389	490	402	595	842	2
constituyen	298	403	351	415	595	842	2
la	355	403	363	415	595	842	2
principal	368	403	409	415	595	842	2
amenaza	414	403	453	415	595	842	2
para	458	403	478	415	595	842	2
la	482	403	490	415	595	842	2
camaronicultura	298	416	371	429	595	842	2
(Bondad-Reantaso	375	416	459	429	595	842	2
et	463	416	471	429	595	842	2
al.,	476	416	490	429	595	842	2
2001;	298	430	323	442	595	842	2
Aguirre-Guzmán	326	430	401	442	595	842	2
et	404	430	412	442	595	842	2
al.,	416	430	430	442	595	842	2
2005;	434	430	459	442	595	842	2
Mora-	463	430	491	442	595	842	2
les-Covarrubias,	298	443	370	455	595	842	2
2010;	373	443	398	455	595	842	2
Cuéllar-Anjel	401	443	462	455	595	842	2
et	465	443	473	455	595	842	2
al.,	476	443	490	455	595	842	2
2014;	298	456	323	469	595	842	2
Gómez-Gil	325	456	374	469	595	842	2
et	376	456	384	469	595	842	2
al.,	386	456	400	469	595	842	2
2015;	402	456	427	469	595	842	2
Peña-Navarro	429	456	490	469	595	842	2
y	298	470	303	482	595	842	2
Varela-Mejías,	305	470	369	482	595	842	2
2016;	371	470	396	482	595	842	2
Morales-Covarrubias	398	470	490	482	595	842	2
et	298	483	306	495	595	842	2
al,	308	483	320	495	595	842	2
2018a).	323	483	356	495	595	842	2
Los	359	483	375	495	595	842	2
camarones	378	483	425	495	595	842	2
de	428	483	439	495	595	842	2
cultivo	442	483	472	495	595	842	2
son	475	483	490	495	595	842	2
frecuentemente	298	497	365	509	595	842	2
atacados	367	497	405	509	595	842	2
por	407	497	421	509	595	842	2
múltiples	424	497	464	509	595	842	2
agen-	466	497	490	509	595	842	2
tes	298	510	310	522	595	842	2
infecciosos,	313	510	366	522	595	842	2
incluyendo	368	510	418	522	595	842	2
diferentes	420	510	464	522	595	842	2
espe-	467	510	491	522	595	842	2
cies	298	523	315	536	595	842	2
de	318	523	329	536	595	842	2
virus,	332	523	357	536	595	842	2
bacterias,	361	523	403	536	595	842	2
hongos	407	523	438	536	595	842	2
y	442	523	447	536	595	842	2
parásitos	451	523	490	536	595	842	2
(Lightner,	298	537	342	549	595	842	2
1996;	345	537	370	549	595	842	2
Leyva-Ordaz	374	537	432	549	595	842	2
et	435	537	444	549	595	842	2
al.,	447	537	461	549	595	842	2
2010;	465	537	490	549	595	842	2
Cuéllar-Anjel	298	550	358	562	595	842	2
et	361	550	369	562	595	842	2
al.,	371	550	385	562	595	842	2
2014;	387	550	412	562	595	842	2
OIE,	415	550	436	562	595	842	2
2018).	438	550	466	562	595	842	2
El	320	577	330	589	595	842	2
incremento	334	577	384	589	595	842	2
en	387	577	398	589	595	842	2
la	402	577	410	589	595	842	2
incidencia	414	577	459	589	595	842	2
de	463	577	474	589	595	842	2
los	477	577	490	589	595	842	2
brotes	298	590	324	603	595	842	2
infecciosos	326	590	376	603	595	842	2
y	378	590	383	603	595	842	2
su	385	590	395	603	595	842	2
impacto	397	590	432	603	595	842	2
en	434	590	445	603	595	842	2
la	447	590	454	603	595	842	2
produc-	456	590	491	603	595	842	2
ción	298	604	317	616	595	842	2
ha	320	604	330	616	595	842	2
dado	334	604	355	616	595	842	2
lugar	358	604	381	616	595	842	2
al	384	604	392	616	595	842	2
desarrollo	396	604	440	616	595	842	2
gradual	444	604	477	616	595	842	2
de	480	604	490	616	595	842	2
diversas	298	617	336	630	595	842	2
técnicas	341	617	379	630	595	842	2
diagnósticas	384	617	443	630	595	842	2
(Prieto	448	617	480	630	595	842	2
y	485	617	490	630	595	842	2
Rodríguez,	298	631	346	643	595	842	2
1993;	348	631	373	643	595	842	2
Lightner,	375	631	416	643	595	842	2
1996),	418	631	446	643	595	842	2
las	448	631	461	643	595	842	2
cuales	463	631	490	643	595	842	2
han	298	644	314	656	595	842	2
respondido	317	644	367	656	595	842	2
a	370	644	375	656	595	842	2
las	379	644	392	656	595	842	2
necesidades	396	644	448	656	595	842	2
específi-	452	644	490	656	595	842	2
cas	298	657	312	670	595	842	2
del	314	657	327	670	595	842	2
momento	329	657	371	670	595	842	2
de	373	657	383	670	595	842	2
su	385	657	395	670	595	842	2
implementación.	397	657	471	670	595	842	2
Así,	472	657	490	670	595	842	2
de	298	671	308	683	595	842	2
procedimientos	311	671	379	683	595	842	2
básicos,	382	671	417	683	595	842	2
se	420	671	429	683	595	842	2
ha	432	671	443	683	595	842	2
ido	445	671	459	683	595	842	2
evolu-	462	671	491	683	595	842	2
cionando	298	684	338	696	595	842	2
hacia	340	684	364	696	595	842	2
ensayos	366	684	401	696	595	842	2
diagnósticos	403	684	458	696	595	842	2
más	460	684	478	696	595	842	2
ri-	480	684	490	696	595	842	2
gurosos	298	698	332	710	595	842	2
y	334	698	339	710	595	842	2
específicos,	341	698	393	710	595	842	2
lo	395	698	404	710	595	842	2
cual	406	698	424	710	595	842	2
ha	426	698	436	710	595	842	2
facilitado	439	698	480	710	595	842	2
el	482	698	490	710	595	842	2
abordaje	298	711	336	723	595	842	2
de	339	711	349	723	595	842	2
los	353	711	366	723	595	842	2
eventos	369	711	402	723	595	842	2
infecciosos,	406	711	458	723	595	842	2
siendo	461	711	490	723	595	842	2
común	298	724	327	737	595	842	2
la	329	724	337	737	595	842	2
combinación	339	724	395	737	595	842	2
de	397	724	408	737	595	842	2
técnicas	410	724	445	737	595	842	2
(Lightner,	447	724	490	737	595	842	2
Rev	334	778	350	789	595	842	2
Inv	352	778	367	789	595	842	2
Vet	368	778	382	789	595	842	2
Perú	384	778	404	789	595	842	2
2020;	406	778	430	789	595	842	2
31(3):	431	778	456	789	595	842	2
e18165	458	778	488	789	595	842	2
Técnicas	192	49	224	59	595	842	3
diagnósticas	225	49	270	59	595	842	3
para	271	49	287	59	595	842	3
enfermedades	288	49	338	59	595	842	3
bacterianas	340	49	380	59	595	842	3
en	382	49	390	59	595	842	3
camarones	392	49	430	59	595	842	3
Figura	105	360	134	372	595	842	3
1.	136	360	144	372	595	842	3
Aportes	150	360	185	372	595	842	3
relativos	189	360	227	372	595	842	3
de	231	360	242	372	595	842	3
las	246	360	258	372	595	842	3
capturas	262	360	299	372	595	842	3
naturales	303	360	343	372	595	842	3
y	347	360	352	372	595	842	3
de	356	360	367	372	595	842	3
la	371	360	379	372	595	842	3
acuicultura	383	360	432	372	595	842	3
durante	436	360	469	372	595	842	3
el	473	360	481	372	595	842	3
periodo	485	360	519	372	595	842	3
2011-2016	150	373	197	386	595	842	3
(en	200	373	214	386	595	842	3
millones	216	373	254	386	595	842	3
de	256	373	267	386	595	842	3
toneladas	269	373	311	386	595	842	3
métricas).	313	373	357	386	595	842	3
Fuente:	359	373	392	386	595	842	3
FAO	394	373	416	386	595	842	3
(2018)	418	373	447	386	595	842	3
1996;	105	434	130	446	595	842	3
Cuéllar-Anjel,	134	434	197	446	595	842	3
2008).	201	434	229	446	595	842	3
Entre	233	434	257	446	595	842	3
estas,	260	434	285	446	595	842	3
se	288	434	298	446	595	842	3
tienen	105	447	132	459	595	842	3
técnicas	134	447	169	459	595	842	3
y	171	447	177	459	595	842	3
procedimientos	179	447	246	459	595	842	3
para	248	447	267	459	595	842	3
el	269	447	277	459	595	842	3
aná-	279	447	298	459	595	842	3
lisis	105	460	123	473	595	842	3
clínico	125	460	155	473	595	842	3
y	157	460	163	473	595	842	3
en	165	460	175	473	595	842	3
fresco,	177	460	207	473	595	842	3
pruebas	209	460	244	473	595	842	3
microbioló-	246	460	298	473	595	842	3
gicas,	105	474	130	486	595	842	3
histopatológicas,	132	474	206	486	595	842	3
de	208	474	219	486	595	842	3
bioensayo,	221	474	268	486	595	842	3
uso	270	474	285	486	595	842	3
de	287	474	298	486	595	842	3
anticuerpos,	105	487	157	499	595	842	3
hibridación	159	487	208	499	595	842	3
in	210	487	219	499	595	842	3
situ,	220	487	239	499	595	842	3
inmunohisto-	240	487	298	499	595	842	3
química	105	500	140	512	595	842	3
y	144	500	149	512	595	842	3
las	152	500	165	512	595	842	3
técnicas	168	500	203	512	595	842	3
moleculares	207	500	260	512	595	842	3
de	263	500	274	512	595	842	3
PCR	277	500	298	512	595	842	3
(Bell	105	513	127	525	595	842	3
y	130	513	136	525	595	842	3
Lightner,	139	513	179	525	595	842	3
1988;	182	513	207	525	595	842	3
Prieto	211	513	237	525	595	842	3
y	240	513	246	525	595	842	3
Rodríguez,	249	513	298	525	595	842	3
1993;	105	526	130	539	595	842	3
Lightner,	132	526	172	539	595	842	3
1996;	174	526	199	539	595	842	3
Morales-Covarrubias,	201	526	298	539	595	842	3
2013;	105	540	130	552	595	842	3
OIE,	132	540	153	552	595	842	3
2018).	155	540	184	552	595	842	3
Delimitando	128	566	183	578	595	842	3
el	187	566	195	578	595	842	3
alcance	199	566	232	578	595	842	3
de	237	566	247	578	595	842	3
este	251	566	268	578	595	842	3
docu-	273	566	298	578	595	842	3
mento	105	579	132	591	595	842	3
al	135	579	143	591	595	842	3
diagnóstico	146	579	197	591	595	842	3
bacteriano,	199	579	248	591	595	842	3
se	251	579	260	591	595	842	3
encuen-	263	579	298	591	595	842	3
tran	105	592	124	605	595	842	3
una	131	592	148	605	595	842	3
gran	155	592	177	605	595	842	3
diversidad	183	592	236	605	595	842	3
de	242	592	254	605	595	842	3
agentes	260	592	298	605	595	842	3
involucrados	105	606	161	618	595	842	3
en	163	606	173	618	595	842	3
brotes,	175	606	205	618	595	842	3
incluyendo	207	606	255	618	595	842	3
múltiples	257	606	298	618	595	842	3
especies	105	619	143	631	595	842	3
y	148	619	153	631	595	842	3
cepas	158	619	183	631	595	842	3
de	188	619	198	631	595	842	3
Vibrio	203	619	231	631	595	842	3
spp	236	619	252	631	595	842	3
(Prieto	256	619	288	631	595	842	3
y	292	619	298	631	595	842	3
Rodríguez,	105	632	153	644	595	842	3
1993;	157	632	182	644	595	842	3
Lightner,	185	632	226	644	595	842	3
1996;	229	632	254	644	595	842	3
Morales-	258	632	298	644	595	842	3
Covarrubias,	105	645	161	657	595	842	3
2013),	162	645	190	657	595	842	3
así	192	645	204	657	595	842	3
como	207	645	230	657	595	842	3
bacterias	232	645	271	657	595	842	3
Gram	273	645	298	657	595	842	3
positivas,	105	658	147	671	595	842	3
incluyendo	149	658	198	671	595	842	3
estreptococos	200	658	260	671	595	842	3
(Hasson	262	658	298	671	595	842	3
et	105	672	113	684	595	842	3
al.,	118	672	132	684	595	842	3
2009;	137	672	163	684	595	842	3
Morales-Covarrubias	168	672	265	684	595	842	3
et	270	672	278	684	595	842	3
al.,	283	672	298	684	595	842	3
2018a);	105	685	139	697	595	842	3
espiroplasmas	142	685	205	697	595	842	3
(Nunan	208	685	241	697	595	842	3
et	244	685	252	697	595	842	3
al.,	255	685	269	697	595	842	3
2004;	272	685	298	697	595	842	3
Heres	105	698	131	710	595	842	3
et	133	698	141	710	595	842	3
al.,	144	698	158	710	595	842	3
2011)	160	698	186	710	595	842	3
y	188	698	194	710	595	842	3
bacterias	196	698	235	710	595	842	3
intracelulares	238	698	298	710	595	842	3
tipo	105	711	122	723	595	842	3
Rickettsia	124	711	168	723	595	842	3
como	170	711	194	723	595	842	3
la	196	711	204	723	595	842	3
Hepatobacter	206	711	266	723	595	842	3
penaei	268	711	298	723	595	842	3
(Lightner,	105	724	148	737	595	842	3
1996;	150	724	174	737	595	842	3
Morales-Covarrubias,	177	724	271	737	595	842	3
2013;	273	724	298	737	595	842	3
OIE,	105	738	126	750	595	842	3
2018).	128	738	157	750	595	842	3
Rev	103	779	120	790	595	842	3
Inv	122	779	136	790	595	842	3
Vet	138	779	152	790	595	842	3
Perú	154	779	174	790	595	842	3
2020;	176	779	199	790	595	842	3
31(3):	201	779	226	790	595	842	3
e18165	228	779	257	790	595	842	3
Esta	349	434	367	446	595	842	3
diversidad	369	434	414	446	595	842	3
etiológica	416	434	459	446	595	842	3
representa	461	434	506	446	595	842	3
un	508	434	519	446	595	842	3
verdadero	326	447	370	459	595	842	3
desafío	374	447	406	459	595	842	3
para	410	447	429	459	595	842	3
la	433	447	441	459	595	842	3
obtención	445	447	489	459	595	842	3
de	493	447	503	459	595	842	3
un	508	447	519	459	595	842	3
diagnóstico	326	460	377	473	595	842	3
certero,	380	460	413	473	595	842	3
ya	416	460	427	473	595	842	3
que	430	460	445	473	595	842	3
las	448	460	461	473	595	842	3
técnicas	464	460	499	473	595	842	3
dis-	502	460	519	473	595	842	3
ponibles	326	474	363	486	595	842	3
no	366	474	377	486	595	842	3
se	379	474	388	486	595	842	3
ajustan,	390	474	424	486	595	842	3
necesariamente,	427	474	497	486	595	842	3
a	499	474	504	486	595	842	3
to-	507	474	519	486	595	842	3
dos	326	487	341	499	595	842	3
los	344	487	357	499	595	842	3
casos.	359	487	386	499	595	842	3
Asimismo,	388	487	436	499	595	842	3
la	438	487	446	499	595	842	3
aparición	448	487	490	499	595	842	3
de	492	487	502	499	595	842	3
pa-	505	487	519	499	595	842	3
tologías	326	500	366	512	595	842	3
emergentes	374	500	430	512	595	842	3
con	438	500	455	512	595	842	3
diferencias	463	500	519	512	595	842	3
genotípicas	326	513	375	525	595	842	3
o	377	513	383	525	595	842	3
fenotípicas	384	513	432	525	595	842	3
sutiles,	434	513	464	525	595	842	3
así	466	513	478	525	595	842	3
como	480	513	504	525	595	842	3
los	506	513	519	525	595	842	3
tropismos	326	526	369	539	595	842	3
y	370	526	376	539	595	842	3
lesiones	378	526	413	539	595	842	3
que	415	526	430	539	595	842	3
presentan	432	526	474	539	595	842	3
(Lightner,	476	526	519	539	595	842	3
1996;	326	540	351	552	595	842	3
Nunan	355	540	384	552	595	842	3
et	388	540	396	552	595	842	3
al.,	400	540	414	552	595	842	3
2004;	417	540	442	552	595	842	3
Cuéllar-Anjel	446	540	507	552	595	842	3
et	511	540	519	552	595	842	3
al.,	326	553	340	565	595	842	3
2014;	342	553	367	565	595	842	3
Varela-Mejías,	369	553	433	565	595	842	3
2018)	435	553	461	565	595	842	3
complican	463	553	509	565	595	842	3
el	511	553	519	565	595	842	3
panorama.	326	566	372	578	595	842	3
Con	375	566	393	578	595	842	3
el	396	566	404	578	595	842	3
fin	407	566	419	578	595	842	3
de	423	566	433	578	595	842	3
exponer	436	566	471	578	595	842	3
este	474	566	492	578	595	842	3
tema,	495	566	519	578	595	842	3
se	326	579	335	591	595	842	3
presenta	338	579	374	591	595	842	3
un	377	579	388	591	595	842	3
resumen	390	579	428	591	595	842	3
no	430	579	441	591	595	842	3
exhaustivo	443	579	491	591	595	842	3
de	493	579	504	591	595	842	3
las	506	579	519	591	595	842	3
principales	326	592	374	605	595	842	3
patologías	376	592	420	605	595	842	3
bacterianas	422	592	471	605	595	842	3
reportadas	473	592	519	605	595	842	3
para	326	606	345	618	595	842	3
camarones	349	606	396	618	595	842	3
de	400	606	410	618	595	842	3
cultivo	414	606	445	618	595	842	3
durante	449	606	482	618	595	842	3
las	486	606	498	618	595	842	3
eta-	502	606	519	618	595	842	3
pas	326	619	341	631	595	842	3
de	343	619	353	631	595	842	3
engorda,	356	619	394	631	595	842	3
así	396	619	409	631	595	842	3
como	411	619	435	631	595	842	3
sus	438	619	452	631	595	842	3
principales	454	619	503	631	595	842	3
ca-	505	619	519	631	595	842	3
racterísticas,	326	632	381	644	595	842	3
lesiones	383	632	418	644	595	842	3
y	420	632	425	644	595	842	3
técnicas	427	632	463	644	595	842	3
diagnósticas	465	632	519	644	595	842	3
comúnmente	326	645	382	657	595	842	3
utilizadas.	384	645	428	657	595	842	3
V	371	680	380	694	595	842	3
IBRIOSIS	380	683	420	693	595	842	3
S	421	680	429	694	595	842	3
ISTÉMICA	429	683	474	693	595	842	3
Esta	349	711	368	723	595	842	3
es	372	711	381	723	595	842	3
una	385	711	401	723	595	842	3
de	405	711	416	723	595	842	3
las	420	711	432	723	595	842	3
primeras	436	711	475	723	595	842	3
enferme-	479	711	519	723	595	842	3
dades	326	724	351	736	595	842	3
bacterianas	354	724	403	736	595	842	3
reportada	406	724	448	736	595	842	3
para	450	724	469	736	595	842	3
camarones	472	724	519	736	595	842	3
en	326	737	336	749	595	842	3
Latinoamérica.	339	737	403	749	595	842	3
Puede	405	737	431	749	595	842	3
causar	434	737	461	749	595	842	3
mortalidades	464	737	519	749	595	842	3
3	513	779	518	790	595	842	3
A.	248	48	256	58	595	842	4
Varela	259	48	282	58	595	842	4
y	284	48	288	58	595	842	4
L.	290	48	298	58	595	842	4
Choc	300	48	319	58	595	842	4
superiores	76	90	120	102	595	842	4
al	123	90	131	102	595	842	4
90%	134	90	154	102	595	842	4
de	158	90	168	102	595	842	4
las	171	90	183	102	595	842	4
poblaciones	186	90	237	102	595	842	4
afecta-	240	90	269	102	595	842	4
das	76	103	91	115	595	842	4
(Prieto	92	103	121	115	595	842	4
y	122	103	128	115	595	842	4
Rodríguez,	129	103	175	115	595	842	4
1993;	177	103	201	115	595	842	4
Lightner,	202	103	241	115	595	842	4
1996).	242	103	269	115	595	842	4
Como	99	129	126	141	595	842	4
agentes	128	129	161	141	595	842	4
causales,	163	129	202	141	595	842	4
han	204	129	220	141	595	842	4
sido	222	129	241	141	595	842	4
repor-	243	129	269	141	595	842	4
tadas	76	142	99	154	595	842	4
múltiples	103	142	144	154	595	842	4
especies	148	142	185	154	595	842	4
del	188	142	202	154	595	842	4
género	205	142	235	154	595	842	4
Vibrio,	239	142	269	154	595	842	4
incluyendo,	76	155	128	167	595	842	4
pero	131	155	151	167	595	842	4
no	153	155	164	167	595	842	4
limitándose,	167	155	221	167	595	842	4
a	224	155	229	167	595	842	4
cepas	231	155	256	167	595	842	4
de	259	155	269	167	595	842	4
Vibrio	76	168	106	180	595	842	4
harveyi,	111	168	149	180	595	842	4
V.	154	168	163	180	595	842	4
parahaemolyticus,	168	168	256	180	595	842	4
V.	261	168	269	180	595	842	4
vulnificus,	76	181	128	193	595	842	4
V.	134	181	142	193	595	842	4
penaeicida,	148	181	205	193	595	842	4
V.	211	181	219	193	595	842	4
nigripul-	225	181	269	193	595	842	4
chritudo,	76	194	117	206	595	842	4
V.	122	194	130	206	595	842	4
alginolyticus,	134	194	195	206	595	842	4
V.	200	194	208	206	595	842	4
owensii	212	194	247	206	595	842	4
y	251	194	257	206	595	842	4
V.	261	194	269	206	595	842	4
campbellii	76	207	129	219	595	842	4
(Lightner,	136	207	186	219	595	842	4
1988;	193	207	221	219	595	842	4
Prieto	227	207	257	219	595	842	4
y	264	207	269	219	595	842	4
Rodríguez,	76	220	125	232	595	842	4
1993;	127	220	152	232	595	842	4
Lightner,	154	220	194	232	595	842	4
1996;	196	220	221	232	595	842	4
Soto	223	220	243	232	595	842	4
et	245	220	253	232	595	842	4
al.,	255	220	269	232	595	842	4
2010;	76	233	102	245	595	842	4
Morales-Covarrubias	106	233	202	245	595	842	4
y	206	233	212	245	595	842	4
Gómez-Gil,	216	233	269	245	595	842	4
2014;	76	246	102	258	595	842	4
Gómez-Gil	104	246	153	258	595	842	4
et	155	246	163	258	595	842	4
al.,	165	246	179	258	595	842	4
2015;	181	246	206	258	595	842	4
Cuéllar-Anjel	208	246	269	258	595	842	4
y	76	259	82	271	595	842	4
Brock,	84	259	114	271	595	842	4
2018).	116	259	145	271	595	842	4
Sus	99	285	115	297	595	842	4
signos	118	285	146	297	595	842	4
clínicos	149	285	183	297	595	842	4
son	186	285	201	297	595	842	4
inespecíficos	204	285	262	297	595	842	4
e	264	285	269	297	595	842	4
incluyen	76	298	114	310	595	842	4
la	116	298	124	310	595	842	4
presencia	126	298	168	310	595	842	4
de	170	298	181	310	595	842	4
camarones	183	298	230	310	595	842	4
nadando	232	298	269	310	595	842	4
erráticamente	76	311	137	323	595	842	4
en	140	311	150	323	595	842	4
la	153	311	161	323	595	842	4
superficie	164	311	208	323	595	842	4
y	211	311	217	323	595	842	4
al	219	311	227	323	595	842	4
borde	230	311	256	323	595	842	4
de	259	311	269	323	595	842	4
los	76	324	89	336	595	842	4
estanques,	93	324	139	336	595	842	4
reducción	142	324	186	336	595	842	4
en	190	324	200	336	595	842	4
el	204	324	212	336	595	842	4
consumo	215	324	255	336	595	842	4
de	259	324	269	336	595	842	4
alimento,	76	337	118	349	595	842	4
así	120	337	132	349	595	842	4
como	134	337	159	349	595	842	4
debilidad	161	337	202	349	595	842	4
y	204	337	210	349	595	842	4
mortalidades	212	337	269	349	595	842	4
crecientes.	76	350	124	362	595	842	4
En	127	350	140	362	595	842	4
algunos	143	350	178	362	595	842	4
brotes	181	350	209	362	595	842	4
es	212	350	222	362	595	842	4
posible	225	350	257	362	595	842	4
el	261	350	269	362	595	842	4
desarrollo	76	363	120	375	595	842	4
de	122	363	132	375	595	842	4
bioluminiscencia,	134	363	212	375	595	842	4
dependiendo	213	363	269	375	595	842	4
de	76	376	87	388	595	842	4
la	89	376	96	388	595	842	4
cepa	98	376	118	388	595	842	4
causante	120	376	158	388	595	842	4
(Johnson,	159	376	201	388	595	842	4
1995;	203	376	228	388	595	842	4
Lightner,	230	376	269	388	595	842	4
1996;	76	389	102	401	595	842	4
Peña-Navarro	104	389	165	401	595	842	4
y	167	389	172	401	595	842	4
Varela-Mejías,	174	389	239	401	595	842	4
2016).	241	389	269	401	595	842	4
El	99	415	109	427	595	842	4
diagnóstico	111	415	162	427	595	842	4
presuntivo	163	415	210	427	595	842	4
de	212	415	222	427	595	842	4
esta	224	415	241	427	595	842	4
enfer-	243	415	270	427	595	842	4
medad	76	428	106	440	595	842	4
puede	108	428	134	440	595	842	4
realizarse	136	428	179	440	595	842	4
mediante	181	428	221	440	595	842	4
análisis	223	428	257	440	595	842	4
en	259	428	269	440	595	842	4
fresco.	76	441	106	453	595	842	4
Para	110	441	130	453	595	842	4
ello,	134	441	153	453	595	842	4
es	157	441	166	453	595	842	4
conveniente	170	441	224	453	595	842	4
combinar	228	441	269	453	595	842	4
las	76	454	89	466	595	842	4
observaciones	93	454	156	466	595	842	4
en	160	454	171	466	595	842	4
campo,	175	454	207	466	595	842	4
así	211	454	224	466	595	842	4
como	228	454	253	466	595	842	4
las	257	454	269	466	595	842	4
observaciones	76	467	139	479	595	842	4
macroscópicas	142	467	206	479	595	842	4
y	209	467	214	479	595	842	4
microscópi-	217	467	269	479	595	842	4
cas	76	480	91	492	595	842	4
de	93	480	104	492	595	842	4
los	106	480	119	492	595	842	4
animales	121	480	161	492	595	842	4
que	163	480	179	492	595	842	4
se	182	480	191	492	595	842	4
van	193	480	209	492	595	842	4
a	212	480	217	492	595	842	4
analizar.	219	480	256	492	595	842	4
Al	258	480	269	492	595	842	4
microscopio,	76	493	134	505	595	842	4
es	138	493	147	505	595	842	4
posible	151	493	183	505	595	842	4
observar	187	493	225	505	595	842	4
bacterias	230	493	269	505	595	842	4
mótiles	76	506	111	518	595	842	4
en	116	506	127	518	595	842	4
hepatopáncreas	132	506	206	518	595	842	4
y	211	506	216	518	595	842	4
hemolinfa	221	506	269	518	595	842	4
(Lightner,	76	519	123	531	595	842	4
1996;	128	519	155	531	595	842	4
Morales-Covarrubias	159	519	259	531	595	842	4
y	264	519	269	531	595	842	4
Gómez-Gil,	76	532	127	544	595	842	4
2014).	129	532	157	544	595	842	4
Adicionalmente,	158	532	230	544	595	842	4
se	232	532	241	544	595	842	4
puede	243	532	269	544	595	842	4
afectar	76	545	109	557	595	842	4
el	114	545	123	557	595	842	4
tiempo	128	545	161	557	595	842	4
de	166	545	177	557	595	842	4
coagulación	182	545	240	557	595	842	4
de	245	545	256	557	595	842	4
la	261	545	269	557	595	842	4
hemolinfa,	76	558	124	570	595	842	4
extendiendo	126	558	181	570	595	842	4
el	183	558	191	570	595	842	4
tiempo	194	558	224	570	595	842	4
requerido	227	558	269	570	595	842	4
debido	76	571	107	583	595	842	4
a	110	571	114	583	595	842	4
la	117	571	125	583	595	842	4
presencia	128	571	170	583	595	842	4
de	173	571	184	583	595	842	4
bacterias	187	571	226	583	595	842	4
(Morales	229	571	269	583	595	842	4
y	76	584	82	596	595	842	4
Cuéllar-Anjel,	84	584	146	596	595	842	4
2014).	148	584	176	596	595	842	4
En	99	610	112	622	595	842	4
el	114	610	122	622	595	842	4
cultivo	125	610	156	622	595	842	4
bacteriológico	159	610	222	622	595	842	4
se	225	610	234	622	595	842	4
pueden	237	610	269	622	595	842	4
utilizar	76	623	107	635	595	842	4
tanto	109	623	131	635	595	842	4
medios	133	623	165	635	595	842	4
generales,	166	623	210	635	595	842	4
como	212	623	236	635	595	842	4
el	238	623	246	635	595	842	4
Agar	247	623	269	635	595	842	4
Marino,	76	636	111	648	595	842	4
como	113	636	137	648	595	842	4
medios	139	636	170	648	595	842	4
selectivo-diferenciales	172	636	269	648	595	842	4
como	76	649	101	661	595	842	4
el	103	649	111	661	595	842	4
agar	113	649	132	661	595	842	4
TCBS	134	649	161	661	595	842	4
(Agar	163	649	189	661	595	842	4
Tiosulfato	191	649	236	661	595	842	4
Citrato	238	649	269	661	595	842	4
Sacarosa,	76	662	121	674	595	842	4
por	126	662	142	674	595	842	4
sus	146	662	161	674	595	842	4
siglas	166	662	193	674	595	842	4
en	198	662	209	674	595	842	4
inglés)	213	662	246	674	595	842	4
y	250	662	256	674	595	842	4
el	261	662	269	674	595	842	4
Cromagar.	76	675	122	687	595	842	4
Estos	124	675	147	687	595	842	4
análisis	149	675	182	687	595	842	4
se	183	675	193	687	595	842	4
realizan	195	675	229	687	595	842	4
en	231	675	241	687	595	842	4
mues-	243	675	269	687	595	842	4
tras	76	688	93	700	595	842	4
de	97	688	107	700	595	842	4
animales;	111	688	153	700	595	842	4
hemolinfa	157	688	202	700	595	842	4
u	206	688	211	700	595	842	4
órganos,	215	688	253	700	595	842	4
así	257	688	269	700	595	842	4
como	76	701	101	713	595	842	4
en	104	701	115	713	595	842	4
agua,	118	701	142	713	595	842	4
superficies	145	701	193	713	595	842	4
y	197	701	202	713	595	842	4
sedimentos	206	701	255	713	595	842	4
de	259	701	269	713	595	842	4
los	76	714	89	726	595	842	4
estanques	91	714	134	726	595	842	4
de	136	714	147	726	595	842	4
cultivo	149	714	179	726	595	842	4
(Prieto	181	714	211	726	595	842	4
y	213	714	219	726	595	842	4
Rodríguez,	221	714	269	726	595	842	4
1993;	76	727	102	739	595	842	4
Lightner,	104	727	145	739	595	842	4
1996;	147	727	172	739	595	842	4
Morales-Covarrubias	175	727	269	739	595	842	4
y	76	740	82	752	595	842	4
Gómez-Gil,	84	740	135	752	595	842	4
2014;	137	740	162	752	595	842	4
Gómez-Gil	164	740	213	752	595	842	4
et	215	740	223	752	595	842	4
al.,	225	740	239	752	595	842	4
2015).	241	740	269	752	595	842	4
4	76	779	81	790	595	842	4
Histopatológicamente,	320	90	416	102	595	842	4
durante	418	90	450	102	595	842	4
la	452	90	460	102	595	842	4
vibrio-	462	90	491	102	595	842	4
sis	298	103	309	115	595	842	4
sistémica	311	103	351	115	595	842	4
se	353	103	362	115	595	842	4
detectan	364	103	400	115	595	842	4
nódulos	402	103	436	115	595	842	4
hemocíticos	438	103	490	115	595	842	4
que	298	116	314	129	595	842	4
en	316	116	327	129	595	842	4
ocasiones	329	116	372	129	595	842	4
pueden	375	116	406	129	595	842	4
estar	409	116	430	129	595	842	4
melanizados,	432	116	490	129	595	842	4
con	298	129	314	142	595	842	4
centros	316	129	348	142	595	842	4
sépticos	350	129	386	142	595	842	4
y	388	129	393	142	595	842	4
ubicados	395	129	435	142	595	842	4
en	437	129	447	142	595	842	4
múltiples	449	129	490	142	595	842	4
tejidos,	298	143	328	155	595	842	4
incluyendo	330	143	376	155	595	842	4
branquias,	378	143	422	155	595	842	4
hepatopáncreas,	423	143	490	155	595	842	4
glándula	298	156	336	168	595	842	4
antenal,	337	156	372	168	595	842	4
músculo	374	156	411	168	595	842	4
esquelético,	413	156	466	168	595	842	4
cora-	468	156	491	168	595	842	4
zón,	298	169	316	182	595	842	4
senos	317	169	341	182	595	842	4
hemales,	343	169	380	182	595	842	4
lóbulos	382	169	414	182	595	842	4
hematopoyéticos,	416	169	490	182	595	842	4
órgano	298	183	331	195	595	842	4
linfoide	336	183	374	195	595	842	4
y	379	183	384	195	595	842	4
gónadas,	389	183	432	195	595	842	4
entre	437	183	461	195	595	842	4
otros	466	183	490	195	595	842	4
(Lightner,	298	196	341	208	595	842	4
1996;	342	196	367	208	595	842	4
Morales-Covarrubias,	369	196	464	208	595	842	4
2004;	466	196	490	208	595	842	4
Peña-Navarro	298	209	359	222	595	842	4
y	362	209	367	222	595	842	4
Varela-Mejías,	370	209	435	222	595	842	4
2014).	438	209	466	222	595	842	4
El	320	236	330	248	595	842	4
hepatopáncreas	333	236	401	248	595	842	4
puede	404	236	430	248	595	842	4
presentar	433	236	474	248	595	842	4
da-	476	236	491	248	595	842	4
ños	298	249	313	261	595	842	4
en	317	249	327	261	595	842	4
las	331	249	343	261	595	842	4
células	347	249	377	261	595	842	4
epiteliales,	381	249	429	261	595	842	4
las	433	249	445	261	595	842	4
cuales	449	249	476	261	595	842	4
en	480	249	490	261	595	842	4
algunos	298	263	331	275	595	842	4
casos	333	263	357	275	595	842	4
estarían	359	263	393	275	595	842	4
hipertrofiadas,	395	263	458	275	595	842	4
con	460	263	476	275	595	842	4
los	477	263	490	275	595	842	4
núcleos	298	276	332	288	595	842	4
picnóticos	336	276	382	288	595	842	4
y	386	276	391	288	595	842	4
hay	395	276	412	288	595	842	4
necrosis	416	276	452	288	595	842	4
tubular,	456	276	490	288	595	842	4
unido	298	289	322	301	595	842	4
a	324	289	329	301	595	842	4
una	331	289	347	301	595	842	4
fuerte	349	289	374	301	595	842	4
infiltración	376	289	425	301	595	842	4
hemocítica.	427	289	477	301	595	842	4
Es	479	289	490	301	595	842	4
posible	298	302	330	315	595	842	4
observar	332	302	370	315	595	842	4
bacterias	372	302	412	315	595	842	4
extracelulares	414	302	476	315	595	842	4
in-	478	302	490	315	595	842	4
dividuales	298	316	344	328	595	842	4
o	349	316	354	328	595	842	4
en	359	316	369	328	595	842	4
cúmulos,	374	316	415	328	595	842	4
presentes	419	316	461	328	595	842	4
como	466	316	490	328	595	842	4
masas	298	329	324	341	595	842	4
basofílicas	327	329	375	341	595	842	4
(Martin	378	329	412	341	595	842	4
et	415	329	423	341	595	842	4
al.,	426	329	440	341	595	842	4
2004;	443	329	468	341	595	842	4
Mo-	471	329	491	341	595	842	4
rales-Covarrubias,	298	342	382	355	595	842	4
2004;	387	342	413	355	595	842	4
Peña-Navarro	417	342	480	355	595	842	4
y	485	342	490	355	595	842	4
Varela-Mejías,	298	356	362	368	595	842	4
2014;	364	356	389	368	595	842	4
Varela-Mejías,	391	356	456	368	595	842	4
2018).	458	356	486	368	595	842	4
N	310	394	319	408	595	842	4
ECROSIS	319	397	358	407	595	842	4
A	359	394	369	408	595	842	4
GUDA	368	397	394	407	595	842	4
DEL	397	397	415	407	595	842	4
H	417	394	427	408	595	842	4
EPATOPÁN	427	397	474	407	595	842	4
-	474	394	478	408	595	842	4
CREAS	351	415	381	425	595	842	4
(APHND)	383	412	437	426	595	842	4
Necrosis	298	445	342	458	595	842	4
Aguda	346	445	380	458	595	842	4
del	385	445	400	458	595	842	4
Hepatopáncreas	406	445	490	458	595	842	4
(AHPND)	298	459	346	471	595	842	4
Se	320	485	331	497	595	842	4
trata	334	485	353	497	595	842	4
de	355	485	366	497	595	842	4
un	368	485	379	497	595	842	4
caso	381	485	401	497	595	842	4
particular	403	485	446	497	595	842	4
de	448	485	458	497	595	842	4
vibrio-	460	485	491	497	595	842	4
sis,	298	498	311	511	595	842	4
reportándose	313	498	367	511	595	842	4
inicialmente	369	498	421	511	595	842	4
en	422	498	433	511	595	842	4
Asia	434	498	453	511	595	842	4
en	455	498	465	511	595	842	4
2009,	466	498	490	511	595	842	4
causando	298	512	339	524	595	842	4
altas	343	512	363	524	595	842	4
mortalidades	367	512	424	524	595	842	4
en	429	512	439	524	595	842	4
camarones	443	512	490	524	595	842	4
Penaeus	298	525	335	537	595	842	4
vannamei	338	525	381	537	595	842	4
y	385	525	391	537	595	842	4
P.	394	525	402	537	595	842	4
monodon	405	525	446	537	595	842	4
en	450	525	460	537	595	842	4
China	464	525	490	537	595	842	4
durante	298	538	331	551	595	842	4
los	333	538	346	551	595	842	4
primeros	348	538	387	551	595	842	4
35	390	538	401	551	595	842	4
días	403	538	421	551	595	842	4
de	423	538	433	551	595	842	4
cultivo,	436	538	469	551	595	842	4
para	471	538	490	551	595	842	4
luego	298	552	322	564	595	842	4
propagarse	323	552	371	564	595	842	4
a	373	552	378	564	595	842	4
Vietnam	379	552	416	564	595	842	4
en	418	552	428	564	595	842	4
2010,	430	552	454	564	595	842	4
Malasia	456	552	490	564	595	842	4
en	298	565	308	577	595	842	4
2011	311	565	332	577	595	842	4
y	335	565	341	577	595	842	4
Tailandia	343	565	384	577	595	842	4
en	387	565	397	577	595	842	4
2012	400	565	422	577	595	842	4
(NACA,	425	565	463	577	595	842	4
2012;	465	565	490	577	595	842	4
Cuellar-Anjel,	298	578	360	591	595	842	4
2013,	362	578	387	591	595	842	4
FAO,	389	578	413	591	595	842	4
2013),	415	578	443	591	595	842	4
así	445	578	457	591	595	842	4
como	459	578	483	591	595	842	4
a	485	578	490	591	595	842	4
Filipinas	298	592	336	604	595	842	4
(de	339	592	353	604	595	842	4
la	355	592	363	604	595	842	4
Peña	366	592	387	604	595	842	4
et	390	592	398	604	595	842	4
al.,	400	592	414	604	595	842	4
2015).	417	592	445	604	595	842	4
Es	320	618	332	630	595	842	4
causada	336	618	372	630	595	842	4
por	377	618	392	630	595	842	4
cepas	397	618	422	630	595	842	4
de	427	618	437	630	595	842	4
Vibrio.	442	618	474	630	595	842	4
La	478	618	490	630	595	842	4
primera	298	631	336	644	595	842	4
especie	341	631	377	644	595	842	4
identificada	382	631	441	644	595	842	4
fue	447	631	462	644	595	842	4
el	468	631	476	644	595	842	4
V.	482	631	490	644	595	842	4
parahaemolyticus.	298	645	380	657	595	842	4
Las	384	645	400	657	595	842	4
cepas	404	645	428	657	595	842	4
contienen	432	645	475	657	595	842	4
un	479	645	490	657	595	842	4
plásmido	298	658	337	670	595	842	4
de	339	658	350	670	595	842	4
aproximadamente	351	658	429	670	595	842	4
69	431	658	442	670	595	842	4
kb,	444	658	457	670	595	842	4
portan-	459	658	491	670	595	842	4
do	298	671	309	684	595	842	4
genes	314	671	340	684	595	842	4
que	345	671	361	684	595	842	4
codifican	366	671	410	684	595	842	4
para	415	671	435	684	595	842	4
una	440	671	456	684	595	842	4
toxina	461	671	490	684	595	842	4
binaria,	298	685	331	697	595	842	4
llamada	335	685	371	697	595	842	4
PirA	375	685	396	697	595	842	4
y	400	685	406	697	595	842	4
PirB	410	685	431	697	595	842	4
(Tran	435	685	459	697	595	842	4
et	464	685	472	697	595	842	4
al.,	476	685	490	697	595	842	4
2013;	298	698	323	710	595	842	4
Kondo	325	698	355	710	595	842	4
et	358	698	366	710	595	842	4
al.,	369	698	383	710	595	842	4
2015;	385	698	410	710	595	842	4
Yang	413	698	435	710	595	842	4
et	438	698	446	710	595	842	4
al.,	448	698	463	710	595	842	4
2014;	465	698	490	710	595	842	4
Han	298	711	316	723	595	842	4
et	319	711	327	723	595	842	4
al.,	331	711	345	723	595	842	4
2015;	348	711	373	723	595	842	4
Lee	377	711	394	723	595	842	4
et	397	711	405	723	595	842	4
al.,	408	711	423	723	595	842	4
2015).	426	711	454	723	595	842	4
Actual-	457	711	490	723	595	842	4
mente	298	725	325	737	595	842	4
han	330	725	346	737	595	842	4
sido	351	725	370	737	595	842	4
confirmadas	375	725	432	737	595	842	4
cepas	437	725	462	737	595	842	4
de	467	725	477	737	595	842	4
V.	482	725	490	737	595	842	4
parahaemolyticus,	298	738	380	750	595	842	4
V.	383	738	391	750	595	842	4
harveyi,	394	738	430	750	595	842	4
V.	432	738	441	750	595	842	4
campbellii	444	738	490	750	595	842	4
Rev	334	778	350	789	595	842	4
Inv	352	778	367	789	595	842	4
Vet	368	778	382	789	595	842	4
Perú	384	778	404	789	595	842	4
2020;	406	778	430	789	595	842	4
31(3):	431	778	456	789	595	842	4
e18165	458	778	488	789	595	842	4
Técnicas	192	49	224	59	595	842	5
diagnósticas	225	49	270	59	595	842	5
para	271	49	287	59	595	842	5
enfermedades	288	49	338	59	595	842	5
bacterianas	340	49	380	59	595	842	5
en	382	49	390	59	595	842	5
camarones	392	49	430	59	595	842	5
y	105	90	110	102	595	842	5
V.	114	90	122	102	595	842	5
owensii,	127	90	163	102	595	842	5
sin	168	90	181	102	595	842	5
descartar	185	90	225	102	595	842	5
la	229	90	237	102	595	842	5
aparición	241	90	283	102	595	842	5
de	287	90	298	102	595	842	5
nuevas	105	103	135	115	595	842	5
especies	139	103	176	115	595	842	5
o	179	103	185	115	595	842	5
cepas	188	103	213	115	595	842	5
(Tran	216	103	240	115	595	842	5
et	243	103	252	115	595	842	5
al.,	255	103	269	115	595	842	5
2013;	272	103	297	115	595	842	5
Joshi	105	116	128	128	595	842	5
et	130	116	138	128	595	842	5
al.,	140	116	154	128	595	842	5
2014;	156	116	181	128	595	842	5
Pantoja	183	116	216	128	595	842	5
y	218	116	224	128	595	842	5
Lightner,	226	116	266	128	595	842	5
2014a;	268	116	298	128	595	842	5
Han	105	129	123	141	595	842	5
et	126	129	134	141	595	842	5
al.,	136	129	151	141	595	842	5
2015;	153	129	178	141	595	842	5
Kondo	181	129	211	141	595	842	5
et	214	129	222	141	595	842	5
al.,	224	129	238	141	595	842	5
2015;	241	129	266	141	595	842	5
Ahn	268	129	287	141	595	842	5
et	290	129	298	141	595	842	5
al.,	105	142	119	155	595	842	5
2017;	121	142	145	155	595	842	5
Varela-Mejías	147	142	208	155	595	842	5
et	210	142	218	155	595	842	5
al.,	220	142	234	155	595	842	5
2017;	236	142	260	155	595	842	5
Cuéllar-	262	142	298	155	595	842	5
Anjel	105	156	129	168	595	842	5
y	131	156	137	168	595	842	5
Brock,	139	156	168	168	595	842	5
2018;	170	156	195	168	595	842	5
Liu	197	156	212	168	595	842	5
et	214	156	222	168	595	842	5
al.,	224	156	238	168	595	842	5
2018;	239	156	264	168	595	842	5
Varela-	266	156	298	168	595	842	5
Mejías,	105	169	137	181	595	842	5
2018).	139	169	167	181	595	842	5
AHPND	128	195	165	207	595	842	5
fue	170	195	184	207	595	842	5
detectado	188	195	230	207	595	842	5
en	235	195	245	207	595	842	5
México	249	195	283	207	595	842	5
en	287	195	298	207	595	842	5
2013,	105	208	130	221	595	842	5
generando	134	208	180	221	595	842	5
mortalidades	185	208	242	221	595	842	5
cercanas	247	208	285	221	595	842	5
al	290	208	298	221	595	842	5
100%	105	222	131	234	595	842	5
y	133	222	139	234	595	842	5
disminución	142	222	196	234	595	842	5
de	199	222	209	234	595	842	5
producción	212	222	262	234	595	842	5
(Nunan	264	222	298	234	595	842	5
et	105	235	113	247	595	842	5
al.,	115	235	129	247	595	842	5
2014;	131	235	156	247	595	842	5
Pantoja	158	235	191	247	595	842	5
y	193	235	199	247	595	842	5
Lightner,	201	235	241	247	595	842	5
2014a),	243	235	276	247	595	842	5
con-	278	235	298	247	595	842	5
tinuando	105	248	144	260	595	842	5
su	147	248	157	260	595	842	5
avance	161	248	192	260	595	842	5
por	195	248	210	260	595	842	5
el	214	248	222	260	595	842	5
continente,	226	248	275	260	595	842	5
para	279	248	298	260	595	842	5
detectarse	105	261	150	273	595	842	5
años	154	261	174	273	595	842	5
más	179	261	196	273	595	842	5
tarde	201	261	223	273	595	842	5
en	227	261	238	273	595	842	5
América	241	261	280	273	595	842	5
del	284	261	298	273	595	842	5
Sur	105	274	120	286	595	842	5
(Restrepo	123	274	166	286	595	842	5
et	169	274	177	286	595	842	5
al.,	179	274	193	286	595	842	5
2016;	196	274	221	286	595	842	5
Ahn	223	274	242	286	595	842	5
et	245	274	253	286	595	842	5
al.,	256	274	270	286	595	842	5
2017;	272	274	298	286	595	842	5
Saavedra-Olivos	105	287	178	299	595	842	5
et	182	287	190	299	595	842	5
al.,	194	287	208	299	595	842	5
2018).	212	287	241	299	595	842	5
En	245	287	257	299	595	842	5
2016,	261	287	286	299	595	842	5
el	290	287	298	299	595	842	5
AHPND	105	300	143	312	595	842	5
fue	145	300	159	312	595	842	5
incluido	162	300	198	312	595	842	5
en	201	300	211	312	595	842	5
la	214	300	221	312	595	842	5
lista	224	300	243	312	595	842	5
de	245	300	255	312	595	842	5
enferme-	258	300	298	312	595	842	5
dades	105	313	130	325	595	842	5
de	132	313	143	325	595	842	5
declaración	145	313	196	325	595	842	5
obligatoria	199	313	247	325	595	842	5
de	249	313	259	325	595	842	5
la	262	313	270	325	595	842	5
Orga-	272	313	298	325	595	842	5
nización	105	326	143	339	595	842	5
Mundial	148	326	186	339	595	842	5
de	190	326	201	339	595	842	5
Salud	205	326	231	339	595	842	5
Animal	234	326	268	339	595	842	5
(OIE,	273	326	298	339	595	842	5
2018).	105	339	133	352	595	842	5
Su	128	366	139	378	595	842	5
signología	142	366	188	378	595	842	5
clínica	191	366	221	378	595	842	5
no	224	366	235	378	595	842	5
es	238	366	247	378	595	842	5
específica.	250	366	298	378	595	842	5
Incluye	105	379	142	391	595	842	5
una	150	379	167	391	595	842	5
marcada	176	379	217	391	595	842	5
palidez	225	379	261	391	595	842	5
en	269	379	281	391	595	842	5
el	289	379	298	391	595	842	5
hepatopáncreas,	105	392	175	404	595	842	5
atrofia	177	392	205	404	595	842	5
del	207	392	220	404	595	842	5
órgano,	222	392	255	404	595	842	5
debilidad	257	392	298	404	595	842	5
e	105	405	110	417	595	842	5
intestino	112	405	150	417	595	842	5
vacío	152	405	176	417	595	842	5
o	178	405	184	417	595	842	5
con	186	405	202	417	595	842	5
contenido	204	405	248	417	595	842	5
entrecorta-	250	405	298	417	595	842	5
do	105	418	116	430	595	842	5
(Tran	120	418	145	430	595	842	5
et	149	418	157	430	595	842	5
al.,	161	418	175	430	595	842	5
2013;	180	418	205	430	595	842	5
Pantoja	209	418	243	430	595	842	5
y	247	418	253	430	595	842	5
Lightner,	257	418	298	430	595	842	5
2014a;	105	431	134	443	595	842	5
OIE,	136	431	157	443	595	842	5
2018).	159	431	187	443	595	842	5
Mediante	188	431	230	443	595	842	5
análisis	231	431	264	443	595	842	5
en	266	431	276	443	595	842	5
fres-	278	431	298	443	595	842	5
co,	105	444	118	456	595	842	5
durante	121	444	155	456	595	842	5
la	158	444	166	456	595	842	5
fase	169	444	187	456	595	842	5
aguda,	190	444	219	456	595	842	5
es	222	444	232	456	595	842	5
posible	235	444	267	456	595	842	5
obser-	270	444	298	456	595	842	5
var	105	457	120	470	595	842	5
hepatopáncreas	125	457	199	470	595	842	5
con	205	457	222	470	595	842	5
deformaciones	227	457	298	470	595	842	5
tubulares	105	470	146	483	595	842	5
severas,	148	470	183	483	595	842	5
con	186	470	201	483	595	842	5
desprendimientos	204	470	282	483	595	842	5
ce-	284	470	298	483	595	842	5
lulares	105	483	135	496	595	842	5
masivos	139	483	175	496	595	842	5
en	179	483	189	496	595	842	5
ausencia	194	483	232	496	595	842	5
de	236	483	246	496	595	842	5
melanosis,	251	483	298	496	595	842	5
especialmente	105	497	167	509	595	842	5
en	171	497	182	509	595	842	5
las	185	497	197	509	595	842	5
fases	201	497	223	509	595	842	5
avanzadas	227	497	272	509	595	842	5
de	275	497	286	509	595	842	5
la	290	497	298	509	595	842	5
enfermedad	105	510	159	522	595	842	5
(Morales-Covarrubias	163	510	265	522	595	842	5
et	270	510	278	522	595	842	5
al.,	283	510	298	522	595	842	5
2018b).	105	523	138	535	595	842	5
Histopatológicamente,	128	549	229	561	595	842	5
el	234	549	242	561	595	842	5
AHPND	246	549	284	561	595	842	5
se	288	549	298	561	595	842	5
inicia	105	562	130	574	595	842	5
con	134	562	150	574	595	842	5
desprendimientos	154	562	232	574	595	842	5
de	236	562	246	574	595	842	5
las	250	562	263	574	595	842	5
células	267	562	298	574	595	842	5
epiteliales	105	575	150	587	595	842	5
de	152	575	162	587	595	842	5
los	164	575	177	587	595	842	5
túbulos	179	575	211	587	595	842	5
hepatopancreáticos	213	575	298	587	595	842	5
y	105	588	110	601	595	842	5
disminución	113	588	167	601	595	842	5
de	170	588	180	601	595	842	5
la	183	588	191	601	595	842	5
mitosis.	193	588	228	601	595	842	5
Hay	230	588	249	601	595	842	5
una	251	588	267	601	595	842	5
reduc-	270	588	298	601	595	842	5
ción	105	602	124	614	595	842	5
de	128	602	138	614	595	842	5
las	143	602	155	614	595	842	5
reservas,	159	602	198	614	595	842	5
atrofiando	203	602	248	614	595	842	5
al	252	602	260	614	595	842	5
hepato-	265	602	298	614	595	842	5
páncreas.	105	615	147	627	595	842	5
Las	152	615	168	627	595	842	5
lesiones	172	615	209	627	595	842	5
avanzan	214	615	250	627	595	842	5
desde	255	615	281	627	595	842	5
las	285	615	298	627	595	842	5
zonas	105	628	130	640	595	842	5
proximales	132	628	181	640	595	842	5
de	183	628	193	640	595	842	5
los	195	628	208	640	595	842	5
túbulos	210	628	242	640	595	842	5
hacia	244	628	267	640	595	842	5
las	270	628	282	640	595	842	5
zo-	284	628	298	640	595	842	5
nas	105	641	120	653	595	842	5
distales	122	641	156	653	595	842	5
(Pantoja	158	641	195	653	595	842	5
y	198	641	204	653	595	842	5
Lightner,	206	641	246	653	595	842	5
2014a).	249	641	283	653	595	842	5
En	285	641	298	653	595	842	5
fases	105	654	127	667	595	842	5
más	131	654	149	667	595	842	5
avanzadas	152	654	198	667	595	842	5
se	201	654	211	667	595	842	5
observan	214	654	254	667	595	842	5
bacterias	258	654	298	667	595	842	5
basófilas,	105	668	147	680	595	842	5
mayormente	151	668	205	680	595	842	5
oportunistas.	209	668	266	680	595	842	5
Luego	270	668	298	680	595	842	5
continúa	105	681	143	693	595	842	5
el	145	681	153	693	595	842	5
desprendimiento	155	681	229	693	595	842	5
celular	231	681	261	693	595	842	5
y	264	681	269	693	595	842	5
se	271	681	280	693	595	842	5
ini-	282	681	298	693	595	842	5
cian	105	694	123	706	595	842	5
los	125	694	138	706	595	842	5
procesos	140	694	178	706	595	842	5
inflamatorios	180	694	238	706	595	842	5
con	240	694	255	706	595	842	5
acumula-	257	694	298	706	595	842	5
ción	105	707	124	719	595	842	5
de	125	707	136	719	595	842	5
hemocitos	137	707	182	719	595	842	5
(Cuéllar-Anjel	183	707	246	719	595	842	5
et	248	707	256	719	595	842	5
al.,	258	707	271	719	595	842	5
2012;	273	707	298	719	595	842	5
Pantoja	105	720	138	733	595	842	5
y	141	720	147	733	595	842	5
Lightner,	150	720	190	733	595	842	5
2014a;	194	720	224	733	595	842	5
Varela-Mejías	227	720	289	733	595	842	5
y	292	720	298	733	595	842	5
Peña-Navarro,	105	734	169	746	595	842	5
2014).	171	734	200	746	595	842	5
En	203	734	215	746	595	842	5
la	218	734	226	746	595	842	5
fase	228	734	246	746	595	842	5
terminal	249	734	286	746	595	842	5
se	288	734	298	746	595	842	5
Rev	103	779	120	790	595	842	5
Inv	122	779	136	790	595	842	5
Vet	138	779	152	790	595	842	5
Perú	154	779	174	790	595	842	5
2020;	176	779	199	790	595	842	5
31(3):	201	779	226	790	595	842	5
e18165	228	779	257	790	595	842	5
generaliza	326	90	371	102	595	842	5
la	373	90	381	102	595	842	5
destrucción	383	90	433	102	595	842	5
del	435	90	449	102	595	842	5
hepatopáncreas	451	90	519	102	595	842	5
por	326	103	341	115	595	842	5
los	344	103	357	115	595	842	5
desprendimientos	360	103	438	115	595	842	5
celulares	441	103	481	115	595	842	5
y	484	103	489	115	595	842	5
por	493	103	507	115	595	842	5
la	511	103	519	115	595	842	5
acción	326	116	356	128	595	842	5
bacteriana.	360	116	410	128	595	842	5
Se	414	116	425	128	595	842	5
observa	430	116	465	128	595	842	5
una	469	116	485	128	595	842	5
severa	490	116	519	128	595	842	5
melanosis	326	129	370	141	595	842	5
y	372	129	378	141	595	842	5
necrosis	380	129	416	141	595	842	5
multifocal,	418	129	466	141	595	842	5
edema	469	129	497	141	595	842	5
e	499	129	504	141	595	842	5
in-	506	129	519	141	595	842	5
fecciones	326	142	368	155	595	842	5
bacterianas	371	142	421	155	595	842	5
secundarias	424	142	476	155	595	842	5
(Cuéllar-	479	142	519	155	595	842	5
Anjel	326	156	351	168	595	842	5
et	353	156	361	168	595	842	5
al.,	363	156	377	168	595	842	5
2012;	379	156	404	168	595	842	5
Lightner	406	156	444	168	595	842	5
et	445	156	453	168	595	842	5
al.,	455	156	469	168	595	842	5
2013;	471	156	496	168	595	842	5
Tran	498	156	519	168	595	842	5
et	326	169	334	181	595	842	5
al.,	337	169	351	181	595	842	5
2013;	354	169	379	181	595	842	5
Pantoja	382	169	415	181	595	842	5
y	418	169	424	181	595	842	5
Lightner,	427	169	467	181	595	842	5
2014a).	470	169	503	181	595	842	5
En	506	169	519	181	595	842	5
esta	326	182	343	194	595	842	5
etapa,	348	182	374	194	595	842	5
es	379	182	388	194	595	842	5
muy	392	182	412	194	595	842	5
difícil	417	182	444	194	595	842	5
distinguir	448	182	491	194	595	842	5
entre	496	182	519	194	595	842	5
AHPND	326	195	367	208	595	842	5
y	374	195	380	208	595	842	5
una	387	195	404	208	595	842	5
necrosis	412	195	453	208	595	842	5
séptica	461	195	496	208	595	842	5
del	504	195	519	208	595	842	5
hepatopáncreas,	326	209	396	221	595	842	5
requiriéndose	398	209	457	221	595	842	5
de	459	209	469	221	595	842	5
técnicas	471	209	506	221	595	842	5
de	508	209	519	221	595	842	5
confirmación	326	222	385	234	595	842	5
adicionales	389	222	438	234	595	842	5
(Cuéllar-Anjel	442	222	507	234	595	842	5
et	511	222	519	234	595	842	5
al.,	326	235	340	247	595	842	5
2012;	345	235	371	247	595	842	5
Varela-Mejías	375	235	439	247	595	842	5
y	443	235	449	247	595	842	5
Peña-Navarro,	453	235	519	247	595	842	5
2016;	326	249	351	261	595	842	5
Varela-Mejías	353	249	416	261	595	842	5
et	418	249	426	261	595	842	5
al.,	429	249	443	261	595	842	5
2017).	445	249	474	261	595	842	5
El	349	275	358	287	595	842	5
diagnóstico	361	275	412	287	595	842	5
molecular	415	275	459	287	595	842	5
del	462	275	476	287	595	842	5
AHPND,	478	275	519	287	595	842	5
requiere	326	288	362	301	595	842	5
de	365	288	375	301	595	842	5
ir	378	288	385	301	595	842	5
más	387	288	405	301	595	842	5
allá	408	288	424	301	595	842	5
de	426	288	437	301	595	842	5
identificar	439	288	485	301	595	842	5
a	488	288	493	301	595	842	5
la	495	288	503	301	595	842	5
es-	506	288	519	301	595	842	5
pecie	326	302	349	314	595	842	5
bacteriana.	352	302	401	314	595	842	5
Se	403	302	414	314	595	842	5
debe	417	302	438	314	595	842	5
basar	441	302	465	314	595	842	5
en	468	302	478	314	595	842	5
la	481	302	489	314	595	842	5
detec-	492	302	519	314	595	842	5
ción	326	315	345	327	595	842	5
de	347	315	358	327	595	842	5
las	360	315	372	327	595	842	5
secuencias	374	315	422	327	595	842	5
que	424	315	439	327	595	842	5
codifican	442	315	483	327	595	842	5
para	485	315	504	327	595	842	5
las	506	315	519	327	595	842	5
toxinas	326	328	357	341	595	842	5
PirA	359	328	379	341	595	842	5
y	381	328	387	341	595	842	5
PirB,	388	328	411	341	595	842	5
presentes	413	328	453	341	595	842	5
en	455	328	465	341	595	842	5
un	467	328	478	341	595	842	5
plásmido	479	328	519	341	595	842	5
extracromosómico	326	342	408	354	595	842	5
(Tran	410	342	434	354	595	842	5
et	437	342	445	354	595	842	5
al.,	447	342	461	354	595	842	5
2013;	463	342	488	354	595	842	5
Han	490	342	509	354	595	842	5
et	511	342	519	354	595	842	5
al.,	326	355	340	367	595	842	5
2015;	343	355	368	367	595	842	5
Lee	371	355	387	367	595	842	5
et	390	355	398	367	595	842	5
al.,	401	355	415	367	595	842	5
2015).	418	355	447	367	595	842	5
E	378	393	386	407	595	842	5
SPIROPLASMOSIS	386	396	467	406	595	842	5
A	349	427	357	439	595	842	5
inicios	359	427	389	439	595	842	5
de	392	427	402	439	595	842	5
2002	405	427	427	439	595	842	5
se	430	427	440	439	595	842	5
presentaron	443	427	494	439	595	842	5
fuer-	497	427	519	439	595	842	5
tes	326	440	338	452	595	842	5
mortalidades	343	440	401	452	595	842	5
atípicas	405	440	439	452	595	842	5
en	444	440	454	452	595	842	5
camarones	458	440	506	452	595	842	5
P.	510	440	519	452	595	842	5
vannamei	326	453	369	466	595	842	5
cultivados	372	453	418	466	595	842	5
en	421	453	431	466	595	842	5
la	435	453	443	466	595	842	5
costa	446	453	469	466	595	842	5
del	472	453	486	466	595	842	5
Caribe	489	453	519	466	595	842	5
colombiano.	326	467	381	479	595	842	5
Durante	383	467	418	479	595	842	5
el	420	467	428	479	595	842	5
siguiente	430	467	470	479	595	842	5
periodo	472	467	506	479	595	842	5
de	508	467	519	479	595	842	5
siembra	326	480	361	492	595	842	5
del	363	480	377	492	595	842	5
mismo	379	480	409	492	595	842	5
año,	411	480	430	492	595	842	5
estanques	432	480	475	492	595	842	5
adiciona-	478	480	519	492	595	842	5
les	326	493	338	505	595	842	5
en	341	493	351	505	595	842	5
la	354	493	362	505	595	842	5
misma	364	493	393	505	595	842	5
granja	396	493	424	505	595	842	5
experimentaron	426	493	496	505	595	842	5
altas	498	493	519	505	595	842	5
mortalidades.	326	507	386	519	595	842	5
El	389	507	399	519	595	842	5
agente	402	507	431	519	595	842	5
causal	434	507	462	519	595	842	5
identificado	466	507	519	519	595	842	5
fue	326	520	341	532	595	842	5
una	346	520	363	532	595	842	5
cepa	368	520	390	532	595	842	5
de	394	520	405	532	595	842	5
Spiroplasma	410	520	471	532	595	842	5
patógena	476	520	519	532	595	842	5
(Spiroplasma	326	533	387	545	595	842	5
penaei	391	533	421	545	595	842	5
sp.	426	533	439	545	595	842	5
nov.),	443	533	469	545	595	842	5
la	473	533	481	545	595	842	5
cual	486	533	505	545	595	842	5
se	509	533	519	545	595	842	5
propagó	326	546	362	559	595	842	5
a	365	546	370	559	595	842	5
granjas	374	546	406	559	595	842	5
vecinas,	409	546	445	559	595	842	5
generando	448	546	494	559	595	842	5
mor-	498	546	519	559	595	842	5
talidades	326	560	365	572	595	842	5
de	369	560	380	572	595	842	5
hasta	384	560	407	572	595	842	5
90%	411	560	431	572	595	842	5
de	435	560	445	572	595	842	5
las	449	560	462	572	595	842	5
poblaciones	466	560	519	572	595	842	5
afectadas.	326	573	370	585	595	842	5
Este	373	573	392	585	595	842	5
fue	394	573	408	585	595	842	5
el	411	573	419	585	595	842	5
primer	422	573	451	585	595	842	5
caso	454	573	474	585	595	842	5
reportado	476	573	519	585	595	842	5
de	326	586	336	599	595	842	5
espiroplasmas	341	586	405	599	595	842	5
patogénicas	410	586	463	599	595	842	5
aisladas	468	586	504	599	595	842	5
de	508	586	519	599	595	842	5
crustáceos	326	600	377	612	595	842	5
(Nunan	382	600	418	612	595	842	5
et	423	600	432	612	595	842	5
al.,	437	600	453	612	595	842	5
2004;	458	600	486	612	595	842	5
2005;	491	600	519	612	595	842	5
Altamiranda	326	613	381	625	595	842	5
et	383	613	391	625	595	842	5
al.,	393	613	407	625	595	842	5
2011;	409	613	434	625	595	842	5
Pantoja	436	613	469	625	595	842	5
y	471	613	477	625	595	842	5
Lightner,	478	613	519	625	595	842	5
2014b).	326	626	359	639	595	842	5
Estas	349	653	372	665	595	842	5
bacterias	375	653	414	665	595	842	5
poseen	417	653	448	665	595	842	5
formas	451	653	482	665	595	842	5
helicoi-	485	653	519	665	595	842	5
dales	326	666	349	678	595	842	5
y	354	666	359	678	595	842	5
son	364	666	379	678	595	842	5
móviles,	384	666	423	678	595	842	5
pese	427	666	447	678	595	842	5
a	452	666	457	678	595	842	5
no	461	666	472	678	595	842	5
presentar	477	666	519	678	595	842	5
flagelos.	326	679	364	692	595	842	5
De	366	679	378	692	595	842	5
195	381	679	397	692	595	842	5
nm	399	679	413	692	595	842	5
de	415	679	426	692	595	842	5
diámetro	428	679	467	692	595	842	5
promedio	469	679	511	692	595	842	5
y	513	679	519	692	595	842	5
sin	326	693	339	705	595	842	5
pared	341	693	365	705	595	842	5
celular	367	693	397	705	595	842	5
verdadera.	399	693	445	705	595	842	5
Su	446	693	458	705	595	842	5
rango	460	693	485	705	595	842	5
de	487	693	497	705	595	842	5
tem-	499	693	519	705	595	842	5
peratura	326	706	362	718	595	842	5
de	365	706	375	718	595	842	5
crecimiento	377	706	429	718	595	842	5
es	432	706	441	718	595	842	5
de	443	706	453	718	595	842	5
20	456	706	467	718	595	842	5
a	469	706	474	718	595	842	5
37	476	706	487	718	595	842	5
ºC	490	706	501	718	595	842	5
y	503	706	508	718	595	842	5
el	511	706	519	718	595	842	5
crecimiento	326	719	378	732	595	842	5
óptimo	380	719	411	732	595	842	5
ocurre	413	719	441	732	595	842	5
en	443	719	454	732	595	842	5
28	456	719	467	732	595	842	5
ºC	469	719	480	732	595	842	5
en	482	719	493	732	595	842	5
caldo	495	719	519	732	595	842	5
de	326	733	336	745	595	842	5
M1D	340	733	364	745	595	842	5
suplementado	368	733	429	745	595	842	5
con	433	733	449	745	595	842	5
2%	453	733	468	745	595	842	5
cloruro	472	733	504	745	595	842	5
de	508	733	519	745	595	842	5
5	513	779	518	790	595	842	5
A.	248	48	256	58	595	842	6
Varela	259	48	282	58	595	842	6
y	284	48	288	58	595	842	6
L.	290	48	298	58	595	842	6
Choc	300	48	319	58	595	842	6
sodio	76	90	100	102	595	842	6
(Nunan	102	90	134	102	595	842	6
et	136	90	144	102	595	842	6
al.,	146	90	160	102	595	842	6
2005;	161	90	186	102	595	842	6
Pantoja	188	90	221	102	595	842	6
y	223	90	228	102	595	842	6
Lightner,	230	90	269	102	595	842	6
2014b).	76	103	111	115	595	842	6
Clínicamente,	113	103	175	115	595	842	6
los	178	103	191	115	595	842	6
camarones	194	103	241	115	595	842	6
infec-	243	103	269	115	595	842	6
tados	76	116	100	128	595	842	6
no	104	116	115	128	595	842	6
muestran	118	116	159	128	595	842	6
lesiones	163	116	198	128	595	842	6
específicas.	202	116	254	128	595	842	6
La	258	116	269	128	595	842	6
condición	76	129	120	141	595	842	6
de	124	129	134	141	595	842	6
«camarones	137	129	190	141	595	842	6
parados»	194	129	234	141	595	842	6
ha	237	129	247	141	595	842	6
sido	251	129	269	141	595	842	6
reportada,	76	142	121	155	595	842	6
donde	124	142	151	155	595	842	6
camarones	154	142	201	155	595	842	6
muertos	204	142	240	155	595	842	6
se	243	142	252	155	595	842	6
en-	255	142	269	155	595	842	6
cuentran	76	156	115	168	595	842	6
flotando	118	156	155	168	595	842	6
como	159	156	183	168	595	842	6
si	187	156	194	168	595	842	6
estuvieran	198	156	243	168	595	842	6
para-	247	156	269	168	595	842	6
dos	76	169	92	181	595	842	6
sobre	93	169	117	181	595	842	6
la	119	169	127	181	595	842	6
cola	129	169	147	181	595	842	6
(Pantoja	149	169	185	181	595	842	6
y	187	169	192	181	595	842	6
Lightner,	194	169	234	181	595	842	6
2014b).	236	169	269	181	595	842	6
Su	99	195	111	207	595	842	6
histopatología	113	195	175	207	595	842	6
revela	177	195	203	207	595	842	6
la	206	195	214	207	595	842	6
presencia	216	195	257	207	595	842	6
de	259	195	269	207	595	842	6
lesiones	76	208	112	221	595	842	6
típicas	115	208	144	221	595	842	6
de	147	208	157	221	595	842	6
una	160	208	176	221	595	842	6
infección	179	208	221	221	595	842	6
bacteriana	224	208	269	221	595	842	6
sistémica.	76	222	120	234	595	842	6
Esta	124	222	143	234	595	842	6
incluye	146	222	179	234	595	842	6
reacciones	182	222	229	234	595	842	6
inflama-	232	222	269	234	595	842	6
torias	76	235	100	247	595	842	6
como	101	235	125	247	595	842	6
formación	127	235	170	247	595	842	6
de	171	235	182	247	595	842	6
nódulos	183	235	217	247	595	842	6
hemocíticos	218	235	269	247	595	842	6
y	76	248	82	260	595	842	6
fagocitosis,	85	248	136	260	595	842	6
en	140	248	150	260	595	842	6
ocasiones	154	248	197	260	595	842	6
acompañada	200	248	255	260	595	842	6
de	259	248	269	260	595	842	6
melanizaciones	76	261	144	273	595	842	6
y	147	261	152	273	595	842	6
fibrosis.	154	261	191	273	595	842	6
Entre	193	261	217	273	595	842	6
los	219	261	232	273	595	842	6
órganos	234	261	269	273	595	842	6
y	76	274	82	287	595	842	6
tejidos	85	274	115	287	595	842	6
afectados	118	274	160	287	595	842	6
se	163	274	172	287	595	842	6
encuentran	175	274	224	287	595	842	6
el	227	274	235	287	595	842	6
cordón	238	274	269	287	595	842	6
nervioso	76	288	114	300	595	842	6
ventral,	116	288	150	300	595	842	6
el	152	288	160	300	595	842	6
músculo	162	288	199	300	595	842	6
esquelético,	201	288	253	300	595	842	6
co-	255	288	269	300	595	842	6
razón,	76	301	104	313	595	842	6
glándula	106	301	144	313	595	842	6
antenal,	146	301	181	313	595	842	6
órgano	184	301	214	313	595	842	6
linfoide	216	301	251	313	595	842	6
y	253	301	259	313	595	842	6
el	261	301	269	313	595	842	6
tejido	76	314	102	326	595	842	6
conectivo	104	314	147	326	595	842	6
fibroso	149	314	180	326	595	842	6
del	183	314	196	326	595	842	6
hepatopáncreas,	198	314	269	326	595	842	6
branquias	76	327	120	339	595	842	6
y	122	327	127	339	595	842	6
tejido	129	327	155	339	595	842	6
subcuticular	157	327	211	339	595	842	6
de	213	327	223	339	595	842	6
apéndices	225	327	269	339	595	842	6
(Nunan	76	340	111	353	595	842	6
et	115	340	124	353	595	842	6
al.,	128	340	143	353	595	842	6
2004;	148	340	174	353	595	842	6
Heres	179	340	206	353	595	842	6
et	211	340	219	353	595	842	6
al.,	224	340	238	353	595	842	6
2011;	243	340	269	353	595	842	6
Pantoja	76	354	114	366	595	842	6
y	120	354	126	366	595	842	6
Lightner,	132	354	178	366	595	842	6
2014b;	184	354	218	366	595	842	6
Morales-	224	354	269	366	595	842	6
Covarrubias	76	367	130	379	595	842	6
et	133	367	141	379	595	842	6
al.,	144	367	158	379	595	842	6
2018b).	160	367	194	379	595	842	6
La	99	393	111	405	595	842	6
presencia	115	393	158	405	595	842	6
de	163	393	173	405	595	842	6
S.	177	393	186	405	595	842	6
penaei	190	393	220	405	595	842	6
puede	225	393	252	405	595	842	6
ser	256	393	269	405	595	842	6
verificada	76	406	121	419	595	842	6
en	123	406	133	419	595	842	6
las	135	406	147	419	595	842	6
lesiones	149	406	185	419	595	842	6
observadas	187	406	236	419	595	842	6
usando	238	406	269	419	595	842	6
hibridación	76	420	127	432	595	842	6
in	129	420	138	432	595	842	6
situ	140	420	156	432	595	842	6
con	158	420	174	432	595	842	6
sondas	176	420	206	432	595	842	6
de	208	420	219	432	595	842	6
ADN	220	420	244	432	595	842	6
espe-	246	420	269	432	595	842	6
cíficas	76	433	105	445	595	842	6
(Heres	106	433	135	445	595	842	6
et	137	433	145	445	595	842	6
al.,	147	433	160	445	595	842	6
2011;	162	433	186	445	595	842	6
Lightner	188	433	225	445	595	842	6
y	227	433	232	445	595	842	6
Pantoja,	234	433	269	445	595	842	6
2014;	76	446	102	458	595	842	6
Morales-Covarrubias	106	446	200	458	595	842	6
et	204	446	212	458	595	842	6
al.,	216	446	231	458	595	842	6
2018b).	235	446	269	458	595	842	6
Además,	76	459	115	471	595	842	6
se	117	459	126	471	595	842	6
dispone	128	459	162	471	595	842	6
de	165	459	175	471	595	842	6
métodos	177	459	214	471	595	842	6
moleculares	216	459	269	471	595	842	6
de	76	472	87	485	595	842	6
PCR	89	472	110	485	595	842	6
convencional	113	472	172	485	595	842	6
y	175	472	180	485	595	842	6
PCR	183	472	203	485	595	842	6
en	206	472	217	485	595	842	6
tiempo	219	472	250	485	595	842	6
real	252	472	269	485	595	842	6
(Nunan	76	486	109	498	595	842	6
et	111	486	119	498	595	842	6
al.,	121	486	135	498	595	842	6
2004,	137	486	161	498	595	842	6
2005;	163	486	188	498	595	842	6
Altamiranda	189	486	244	498	595	842	6
et	246	486	253	498	595	842	6
al.,	255	486	269	498	595	842	6
2011;	76	499	101	511	595	842	6
Pantoja	103	499	136	511	595	842	6
y	138	499	143	511	595	842	6
Lightner,	145	499	185	511	595	842	6
2014b).	187	499	221	511	595	842	6
H	84	534	94	548	595	842	6
EPATOPANCREATITIS	93	537	186	547	595	842	6
N	188	534	198	548	595	842	6
ECROTIZANTE	197	537	262	547	595	842	6
La	99	565	111	577	595	842	6
hepatopancreatitis	116	565	205	577	595	842	6
necrotizante	210	565	269	577	595	842	6
(NHP)	76	578	107	590	595	842	6
se	111	578	121	590	595	842	6
detectó	125	578	158	590	595	842	6
inicialmente	163	578	220	590	595	842	6
en	224	578	235	590	595	842	6
Texas,	239	578	269	590	595	842	6
USA,	76	591	101	603	595	842	6
en	103	591	114	603	595	842	6
1985,	116	591	141	603	595	842	6
detectándose	143	591	200	603	595	842	6
posteriormente	203	591	269	603	595	842	6
en	76	604	87	617	595	842	6
Centro	91	604	121	617	595	842	6
y	125	604	131	617	595	842	6
Sur	135	604	150	617	595	842	6
América	154	604	192	617	595	842	6
(Lightner,	196	604	240	617	595	842	6
1996;	244	604	269	617	595	842	6
Vincent	76	618	111	630	595	842	6
y	113	618	118	630	595	842	6
Lotz,	120	618	143	630	595	842	6
2007;	145	618	171	630	595	842	6
Morales-Covarrubias,	173	618	269	630	595	842	6
2010;	76	631	102	643	595	842	6
OIE,	104	631	124	643	595	842	6
2018).	127	631	155	643	595	842	6
El	99	657	109	669	595	842	6
NHP	114	657	137	669	595	842	6
es	142	657	151	669	595	842	6
causado	156	657	194	669	595	842	6
por	198	657	214	669	595	842	6
la	218	657	227	669	595	842	6
bacteria	232	657	269	669	595	842	6
intracelular	76	670	130	683	595	842	6
Hepatobacter	135	670	199	683	595	842	6
penaei,	204	670	238	683	595	842	6
Gram	243	670	269	683	595	842	6
negativa,	76	684	117	696	595	842	6
mótil	120	684	143	696	595	842	6
mediante	147	684	187	696	595	842	6
flagelos.	190	684	228	696	595	842	6
Presenta	232	684	269	696	595	842	6
dos	76	697	92	709	595	842	6
morfotipos,	94	697	144	709	595	842	6
la	146	697	154	709	595	842	6
helicoidal	156	697	199	709	595	842	6
de	201	697	212	709	595	842	6
0.25	214	697	233	709	595	842	6
x	235	697	240	709	595	842	6
3.5	242	697	256	709	595	842	6
ìm	258	697	269	709	595	842	6
y	76	710	82	722	595	842	6
la	86	710	94	722	595	842	6
forma	98	710	124	722	595	842	6
bacilar	128	710	158	722	595	842	6
predominante	162	710	222	722	595	842	6
de	226	710	237	722	595	842	6
0.25	240	710	260	722	595	842	6
x	264	710	269	722	595	842	6
0.9	76	723	90	735	595	842	6
ìm	93	723	105	735	595	842	6
(Lightner,	108	723	152	735	595	842	6
1996;	155	723	180	735	595	842	6
Nunan	183	723	213	735	595	842	6
et	216	723	224	735	595	842	6
al.,	227	723	241	735	595	842	6
2013;	244	723	269	735	595	842	6
6	76	779	81	790	595	842	6
Morales	298	90	334	102	595	842	6
y	336	90	342	102	595	842	6
Cuellar-Anjel,	345	90	408	102	595	842	6
2014).	411	90	439	102	595	842	6
Esta	442	90	461	102	595	842	6
bacte-	463	90	491	102	595	842	6
ria	298	103	309	115	595	842	6
infecta	311	103	341	115	595	842	6
y	343	103	349	115	595	842	6
se	351	103	360	115	595	842	6
multiplica	362	103	406	115	595	842	6
en	408	103	419	115	595	842	6
el	420	103	428	115	595	842	6
citoplasma	431	103	478	115	595	842	6
de	480	103	490	115	595	842	6
las	298	116	310	128	595	842	6
células	312	116	342	128	595	842	6
epiteliales	344	116	389	128	595	842	6
del	391	116	405	128	595	842	6
hepatopáncreas,	407	116	477	128	595	842	6
al-	479	116	491	128	595	842	6
canzando	298	129	339	141	595	842	6
altas	343	129	363	141	595	842	6
concentraciones	367	129	438	141	595	842	6
en	442	129	452	141	595	842	6
los	456	129	469	141	595	842	6
teji-	472	129	491	141	595	842	6
dos	298	142	313	155	595	842	6
afectados	318	142	362	155	595	842	6
(Lightner,	367	142	413	155	595	842	6
1996;	418	142	444	155	595	842	6
Morales-	449	142	491	155	595	842	6
Covarrubias,	298	156	354	168	595	842	6
2008;	356	156	381	168	595	842	6
OIE,	384	156	404	168	595	842	6
2018).	406	156	435	168	595	842	6
Los	320	182	337	194	595	842	6
signos	340	182	368	194	595	842	6
clínicos	371	182	405	194	595	842	6
para	408	182	428	194	595	842	6
esta	430	182	448	194	595	842	6
enferme-	451	182	491	194	595	842	6
dad	298	195	314	207	595	842	6
tampoco	317	195	355	207	595	842	6
poseen	358	195	389	207	595	842	6
valor	392	195	415	207	595	842	6
diagnóstico	418	195	469	207	595	842	6
y	472	195	478	207	595	842	6
se	481	195	490	207	595	842	6
requiere	298	208	334	221	595	842	6
análisis	338	208	371	221	595	842	6
específicos.	375	208	427	221	595	842	6
En	431	208	443	221	595	842	6
brotes	447	208	474	221	595	842	6
se-	478	208	491	221	595	842	6
veros	298	222	321	234	595	842	6
y	324	222	329	234	595	842	6
persistentes	331	222	383	234	595	842	6
puede	385	222	412	234	595	842	6
causar	414	222	442	234	595	842	6
mortalida-	445	222	491	234	595	842	6
des	298	235	313	247	595	842	6
acumuladas	317	235	370	247	595	842	6
superiores	374	235	421	247	595	842	6
al	425	235	434	247	595	842	6
90%	438	235	458	247	595	842	6
de	463	235	473	247	595	842	6
las	478	235	490	247	595	842	6
poblaciones	298	248	351	260	595	842	6
afectadas,	354	248	398	260	595	842	6
tanto	402	248	424	260	595	842	6
en	427	248	438	260	595	842	6
cultivos	441	248	476	260	595	842	6
de	480	248	490	260	595	842	6
Penaeus	298	261	335	273	595	842	6
vannamei	339	261	382	273	595	842	6
como	387	261	411	273	595	842	6
de	416	261	426	273	595	842	6
P.	430	261	438	273	595	842	6
stylirostris	443	261	490	273	595	842	6
(Lightner,	298	274	341	287	595	842	6
1996;	343	274	367	287	595	842	6
Vincent	369	274	403	287	595	842	6
y	405	274	410	287	595	842	6
Lotz,	412	274	435	287	595	842	6
2007;	437	274	461	287	595	842	6
Mora-	463	274	491	287	595	842	6
les-Covarrubias,	298	288	375	300	595	842	6
2010,	380	288	406	300	595	842	6
2013;	411	288	437	300	595	842	6
Morales	442	288	480	300	595	842	6
y	485	288	490	300	595	842	6
Cuellar-Anjel,	298	301	360	313	595	842	6
2014;	362	301	387	313	595	842	6
OIE,	389	301	410	313	595	842	6
2018).	412	301	440	313	595	842	6
Estas	320	327	344	339	595	842	6
bacterias,	348	327	390	339	595	842	6
por	394	327	409	339	595	842	6
ser	413	327	426	339	595	842	6
intracelulares	430	327	490	339	595	842	6
obligadas,	298	340	343	353	595	842	6
no	347	340	358	353	595	842	6
pueden	362	340	394	353	595	842	6
ser	397	340	410	353	595	842	6
cultivadas	414	340	459	353	595	842	6
en	463	340	473	353	595	842	6
los	477	340	490	353	595	842	6
medios	298	354	329	366	595	842	6
artificiales	331	354	378	366	595	842	6
típicos,	380	354	413	366	595	842	6
así	415	354	427	366	595	842	6
que	429	354	445	366	595	842	6
durante	447	354	480	366	595	842	6
el	482	354	490	366	595	842	6
abordaje	298	367	336	379	595	842	6
de	340	367	350	379	595	842	6
los	353	367	366	379	595	842	6
posibles	370	367	406	379	595	842	6
casos	410	367	434	379	595	842	6
se	438	367	447	379	595	842	6
recurre	450	367	482	379	595	842	6
a	485	367	490	379	595	842	6
un	298	380	309	392	595	842	6
análisis	311	380	344	392	595	842	6
clínico	347	380	377	392	595	842	6
presuntivo.	380	380	429	392	595	842	6
Los	432	380	449	392	595	842	6
animales	451	380	490	392	595	842	6
presentan	298	393	340	405	595	842	6
hepatopáncreas	344	393	412	405	595	842	6
atrofiados,	417	393	464	405	595	842	6
cuer-	468	393	491	405	595	842	6
pos	298	406	313	419	595	842	6
delgados	316	406	355	419	595	842	6
y	358	406	364	419	595	842	6
es	367	406	376	419	595	842	6
común	379	406	409	419	595	842	6
el	412	406	420	419	595	842	6
oscurecimiento	423	406	490	419	595	842	6
de	298	420	308	432	595	842	6
los	310	420	323	432	595	842	6
bordes	325	420	354	432	595	842	6
de	356	420	367	432	595	842	6
los	369	420	382	432	595	842	6
pleópodos.	384	420	432	432	595	842	6
La	434	420	445	432	595	842	6
textura	447	420	478	432	595	842	6
de	480	420	490	432	595	842	6
la	298	433	306	445	595	842	6
cutícula	309	433	344	445	595	842	6
es	348	433	357	445	595	842	6
áspera	360	433	389	445	595	842	6
y	392	433	398	445	595	842	6
hay	401	433	417	445	595	842	6
pérdida	420	433	453	445	595	842	6
de	457	433	467	445	595	842	6
tono	471	433	490	445	595	842	6
muscular	298	446	343	458	595	842	6
(Lightner,	351	446	401	458	595	842	6
1996;	409	446	437	458	595	842	6
Morales-	446	446	491	458	595	842	6
Covarrubias,	298	459	354	471	595	842	6
2010;	356	459	380	471	595	842	6
OIE,	382	459	403	471	595	842	6
2018).	405	459	433	471	595	842	6
El	435	459	445	471	595	842	6
diagnósti-	447	459	491	471	595	842	6
co	298	472	309	485	595	842	6
presuntivo	314	472	367	485	595	842	6
del	373	472	388	485	595	842	6
NHP	393	472	417	485	595	842	6
se	422	472	432	485	595	842	6
basa	438	472	459	485	595	842	6
en	465	472	476	485	595	842	6
la	482	472	490	485	595	842	6
signología	298	486	343	498	595	842	6
clínica	345	486	374	498	595	842	6
de	377	486	387	498	595	842	6
los	389	486	402	498	595	842	6
animales,	404	486	445	498	595	842	6
la	447	486	455	498	595	842	6
historia	457	486	490	498	595	842	6
del	298	499	311	511	595	842	6
caso	314	499	334	511	595	842	6
y	337	499	343	511	595	842	6
la	346	499	354	511	595	842	6
observación	357	499	410	511	595	842	6
mediante	413	499	454	511	595	842	6
análisis	457	499	490	511	595	842	6
en	298	512	308	524	595	842	6
fresco	313	512	340	524	595	842	6
de	344	512	355	524	595	842	6
reducción	359	512	403	524	595	842	6
de	407	512	418	524	595	842	6
las	422	512	435	524	595	842	6
reservas	439	512	475	524	595	842	6
en	480	512	490	524	595	842	6
hepatopáncreas,	298	525	369	537	595	842	6
estrangulaciones	371	525	445	537	595	842	6
tubulares,	447	525	490	537	595	842	6
atrofia,	298	538	333	551	595	842	6
melanizaciones	338	538	413	551	595	842	6
y	418	538	423	551	595	842	6
presencia	428	538	474	551	595	842	6
de	479	538	490	551	595	842	6
granulomas	298	552	354	564	595	842	6
(Lightner,	359	552	408	564	595	842	6
1996;	414	552	441	564	595	842	6
Morales-	447	552	491	564	595	842	6
Covarrubias,	298	565	354	577	595	842	6
2010).	356	565	384	577	595	842	6
Histopatológicamente,	320	591	422	603	595	842	6
el	426	591	434	603	595	842	6
NHP	439	591	461	603	595	842	6
causa	465	591	490	603	595	842	6
una	298	604	313	617	595	842	6
disminución	315	604	368	617	595	842	6
inicial	370	604	397	617	595	842	6
de	398	604	409	617	595	842	6
las	410	604	422	617	595	842	6
reservas,	424	604	462	617	595	842	6
acom-	464	604	490	617	595	842	6
pañado	298	618	330	630	595	842	6
de	334	618	345	630	595	842	6
un	349	618	360	630	595	842	6
desprendimiento	365	618	440	630	595	842	6
de	444	618	455	630	595	842	6
células	459	618	490	630	595	842	6
epiteliales	298	631	342	643	595	842	6
de	344	631	354	643	595	842	6
los	356	631	368	643	595	842	6
túbulos	370	631	402	643	595	842	6
hepatopancreáticos.	404	631	490	643	595	842	6
En	298	644	310	656	595	842	6
algunas	312	644	345	656	595	842	6
células	347	644	377	656	595	842	6
se	379	644	388	656	595	842	6
observa	389	644	423	656	595	842	6
material	425	644	461	656	595	842	6
granu-	462	644	491	656	595	842	6
lar	298	657	309	669	595	842	6
en	311	657	322	669	595	842	6
los	324	657	337	669	595	842	6
citoplasmas,	339	657	394	669	595	842	6
compuesto	396	657	444	669	595	842	6
por	447	657	461	669	595	842	6
masas	463	657	490	669	595	842	6
de	298	670	308	683	595	842	6
bacterias	313	670	353	683	595	842	6
basofílicas.	357	670	409	683	595	842	6
La	413	670	425	683	595	842	6
formación	429	670	475	683	595	842	6
de	480	670	490	683	595	842	6
granulomas	298	684	348	696	595	842	6
basofílicos	349	684	396	696	595	842	6
es	398	684	407	696	595	842	6
característica.	408	684	468	696	595	842	6
Ade-	469	684	490	696	595	842	6
más,	298	697	319	709	595	842	6
se	323	697	333	709	595	842	6
puede	337	697	365	709	595	842	6
observar	369	697	409	709	595	842	6
estrangulaciones	413	697	490	709	595	842	6
tubulares,	298	710	341	722	595	842	6
encapsulaciones	343	710	414	722	595	842	6
de	416	710	427	722	595	842	6
tejidos	429	710	459	722	595	842	6
afecta-	460	710	491	722	595	842	6
dos	298	723	313	735	595	842	6
y	316	723	321	735	595	842	6
necrosis	324	723	361	735	595	842	6
tubular	364	723	395	735	595	842	6
multifocal	398	723	443	735	595	842	6
(Lightner,	446	723	490	735	595	842	6
Rev	334	778	350	789	595	842	6
Inv	352	778	367	789	595	842	6
Vet	368	778	382	789	595	842	6
Perú	384	778	404	789	595	842	6
2020;	406	778	430	789	595	842	6
31(3):	431	778	456	789	595	842	6
e18165	458	778	488	789	595	842	6
Técnicas	192	49	224	59	595	842	7
diagnósticas	225	49	270	59	595	842	7
para	271	49	287	59	595	842	7
enfermedades	288	49	338	59	595	842	7
bacterianas	340	49	380	59	595	842	7
en	382	49	390	59	595	842	7
camarones	392	49	430	59	595	842	7
1996;	105	90	130	102	595	842	7
Morales-Covarrubias,	132	90	228	102	595	842	7
2010;	230	90	255	102	595	842	7
Peña-Na-	257	90	298	102	595	842	7
varro	105	104	128	116	595	842	7
y	131	104	136	116	595	842	7
Varela-Mejías,	138	104	203	116	595	842	7
2016,	206	104	230	116	595	842	7
Varela-Mejías,	233	104	298	116	595	842	7
2018).	105	118	133	130	595	842	7
La	128	146	139	158	595	842	7
confirmación	141	146	199	158	595	842	7
del	201	146	214	158	595	842	7
NHP	216	146	237	158	595	842	7
se	239	146	248	158	595	842	7
da	250	146	261	158	595	842	7
median-	262	146	298	158	595	842	7
te	105	160	113	172	595	842	7
histopatología,	116	160	181	172	595	842	7
hibridación	184	160	235	172	595	842	7
in	238	160	246	172	595	842	7
situ	249	160	265	172	595	842	7
o	268	160	274	172	595	842	7
PCR	277	160	298	172	595	842	7
(Lightner,	105	174	148	186	595	842	7
1996;	150	174	174	186	595	842	7
Morales-Covarrubias,	177	174	271	186	595	842	7
2010;	273	174	298	186	595	842	7
Varela-Mejías	105	188	167	200	595	842	7
y	171	188	176	200	595	842	7
Peña-Navarro,	180	188	244	200	595	842	7
2016;	248	188	273	200	595	842	7
OIE,	277	188	298	200	595	842	7
2018;	105	202	130	214	595	842	7
Varela-Mejías,	132	202	196	214	595	842	7
2018).	198	202	226	214	595	842	7
E	154	241	163	255	595	842	7
STREPTOCOCOSIS	163	244	248	255	595	842	7
Estreptococosis	105	277	184	289	595	842	7
Contrario	128	305	170	318	595	842	7
a	173	305	178	318	595	842	7
lo	180	305	189	318	595	842	7
que	192	305	208	318	595	842	7
ocurre	210	305	239	318	595	842	7
con	241	305	257	318	595	842	7
las	260	305	272	318	595	842	7
pato-	275	305	298	318	595	842	7
logías	105	319	131	332	595	842	7
causadas	135	319	175	332	595	842	7
por	179	319	193	332	595	842	7
especies	197	319	234	332	595	842	7
Gram	238	319	263	332	595	842	7
negati-	267	319	298	332	595	842	7
vas,	105	334	122	346	595	842	7
como	125	334	149	346	595	842	7
Vibrio	152	334	179	346	595	842	7
spp	181	334	197	346	595	842	7
o	199	334	205	346	595	842	7
el	207	334	215	346	595	842	7
NHP,	218	334	241	346	595	842	7
las	244	334	256	346	595	842	7
infeccio-	258	334	298	346	595	842	7
nes	105	348	120	360	595	842	7
por	123	348	137	360	595	842	7
bacterias	141	348	180	360	595	842	7
Gram	183	348	209	360	595	842	7
positivas	211	348	251	360	595	842	7
en	254	348	264	360	595	842	7
crustá-	268	348	298	360	595	842	7
ceos	105	362	125	374	595	842	7
son	128	362	144	374	595	842	7
poco	148	362	169	374	595	842	7
comunes.	173	362	215	374	595	842	7
Han	218	362	237	374	595	842	7
sido	240	362	259	374	595	842	7
reporta-	263	362	298	374	595	842	7
das	105	376	120	388	595	842	7
en	124	376	135	388	595	842	7
langostinos	139	376	191	388	595	842	7
de	195	376	205	388	595	842	7
agua	210	376	231	388	595	842	7
dulce	235	376	260	388	595	842	7
Macro-	264	376	298	388	595	842	7
brachium	105	390	147	403	595	842	7
rosenbergii	150	390	201	403	595	842	7
(Hasson	204	390	240	403	595	842	7
et	244	390	252	403	595	842	7
al.,	255	390	269	403	595	842	7
2009;	272	390	297	403	595	842	7
Varela-Mejías	105	405	167	417	595	842	7
y	170	405	175	417	595	842	7
Valverde-Moya,	177	405	249	417	595	842	7
2018)	251	405	277	417	595	842	7
y	279	405	285	417	595	842	7
en	287	405	298	417	595	842	7
langostas	105	419	146	431	595	842	7
del	150	419	163	431	595	842	7
género	167	419	197	431	595	842	7
Homarus	201	419	242	431	595	842	7
sp	246	419	256	431	595	842	7
(Stewart	260	419	298	431	595	842	7
et	105	433	113	445	595	842	7
al.,	116	433	130	445	595	842	7
2004).	133	433	162	445	595	842	7
No	165	433	178	445	595	842	7
obstante,	181	433	221	445	595	842	7
son	224	433	240	445	595	842	7
inusuales	243	433	284	445	595	842	7
en	287	433	298	445	595	842	7
camarones	105	447	152	459	595	842	7
peneidos	157	447	196	459	595	842	7
(Hasson	200	447	237	459	595	842	7
et	241	447	249	459	595	842	7
al.,	254	447	268	459	595	842	7
2009;	272	447	298	459	595	842	7
Morales-Covarrubias	105	461	199	474	595	842	7
et	201	461	210	474	595	842	7
al.,	212	461	226	474	595	842	7
2018a).	229	461	262	474	595	842	7
En	128	490	140	502	595	842	7
los	144	490	157	502	595	842	7
brotes	162	490	189	502	595	842	7
infecciosos	193	490	244	502	595	842	7
por	248	490	263	502	595	842	7
estrep-	267	490	298	502	595	842	7
tococos	105	504	139	516	595	842	7
no	141	504	152	516	595	842	7
se	154	504	163	516	595	842	7
reportan	165	504	202	516	595	842	7
signos	204	504	233	516	595	842	7
clínicos	235	504	269	516	595	842	7
de	271	504	282	516	595	842	7
va-	284	504	298	516	595	842	7
lor	105	518	117	531	595	842	7
diagnóstico.	121	518	176	531	595	842	7
Los	180	518	197	531	595	842	7
animales	201	518	240	531	595	842	7
fuertemente	244	518	298	531	595	842	7
infectados	105	532	150	545	595	842	7
mueren	154	532	187	545	595	842	7
y	190	532	195	545	595	842	7
quedan	198	532	230	545	595	842	7
en	233	532	244	545	595	842	7
el	247	532	255	545	595	842	7
fondo	258	532	284	545	595	842	7
de	287	532	298	545	595	842	7
los	105	547	118	559	595	842	7
estanques.	121	547	167	559	595	842	7
En	170	547	182	559	595	842	7
ocasiones,	185	547	231	559	595	842	7
los	234	547	247	559	595	842	7
camarones	250	547	298	559	595	842	7
muertos	105	561	140	573	595	842	7
parecen	143	561	177	573	595	842	7
tener	180	561	202	573	595	842	7
las	204	561	217	573	595	842	7
cutículas	219	561	258	573	595	842	7
intactas,	261	561	298	573	595	842	7
pero	105	575	125	587	595	842	7
presentan	128	575	170	587	595	842	7
sectores	173	575	209	587	595	842	7
del	212	575	225	587	595	842	7
músculo	228	575	266	587	595	842	7
caudal	269	575	298	587	595	842	7
ausente,	105	589	141	601	595	842	7
lo	145	589	153	601	595	842	7
que	157	589	173	601	595	842	7
supondría	177	589	220	601	595	842	7
una	224	589	240	601	595	842	7
degradación	244	589	298	601	595	842	7
de	105	603	115	616	595	842	7
tejidos	118	603	148	616	595	842	7
desde	151	603	176	616	595	842	7
el	179	603	187	616	595	842	7
interior	190	603	223	616	595	842	7
hacia	226	603	249	616	595	842	7
el	252	603	260	616	595	842	7
exterior	263	603	298	616	595	842	7
(Hasson	105	618	141	630	595	842	7
et	145	618	153	630	595	842	7
al.,	157	618	171	630	595	842	7
2009).	175	618	204	630	595	842	7
Estos	208	618	232	630	595	842	7
autores	236	618	268	630	595	842	7
deter-	272	618	298	630	595	842	7
minaron	105	632	142	644	595	842	7
por	144	632	158	644	595	842	7
el	161	632	169	644	595	842	7
perfil	171	632	195	644	595	842	7
bioquímico	197	632	247	644	595	842	7
que	249	632	265	644	595	842	7
la	267	632	275	644	595	842	7
cepa	277	632	298	644	595	842	7
era	105	646	118	658	595	842	7
Gram	122	646	147	658	595	842	7
positiva,	150	646	187	658	595	842	7
no	191	646	202	658	595	842	7
hemolítica,	205	646	254	658	595	842	7
no	257	646	268	658	595	842	7
mótil,	272	646	298	658	595	842	7
oxidasa	105	660	139	672	595	842	7
y	141	660	147	672	595	842	7
catalasa	149	660	184	672	595	842	7
positivas,	187	660	229	672	595	842	7
la	232	660	240	672	595	842	7
cual	242	660	261	672	595	842	7
es	263	660	272	672	595	842	7
reco-	275	660	298	672	595	842	7
nocida	105	674	134	687	595	842	7
por	138	674	152	687	595	842	7
cebadores	155	674	200	687	595	842	7
(primers)	203	674	245	687	595	842	7
universales	248	674	298	687	595	842	7
para	105	689	124	701	595	842	7
estreptococos.	127	689	190	701	595	842	7
El	193	689	203	701	595	842	7
perfil	206	689	230	701	595	842	7
bioquímico	233	689	284	701	595	842	7
no	287	689	298	701	595	842	7
produjo	105	703	139	715	595	842	7
resultados	142	703	187	715	595	842	7
concluyentes,	190	703	251	715	595	842	7
señalando	253	703	298	715	595	842	7
entre	105	717	127	729	595	842	7
las	131	717	143	729	595	842	7
posibles	147	717	183	729	595	842	7
especies	187	717	224	729	595	842	7
a	228	717	232	729	595	842	7
Streptococcus	236	717	298	729	595	842	7
uberis	105	731	133	744	595	842	7
y	137	731	143	744	595	842	7
S.	147	731	155	744	595	842	7
parauberis.	160	731	212	744	595	842	7
Rev	103	779	120	790	595	842	7
Inv	122	779	136	790	595	842	7
Vet	138	779	152	790	595	842	7
Perú	154	779	174	790	595	842	7
2020;	176	779	199	790	595	842	7
31(3):	201	779	226	790	595	842	7
e18165	228	779	257	790	595	842	7
Por	349	90	364	102	595	842	7
su	366	90	375	102	595	842	7
parte,	377	90	402	102	595	842	7
Morales-Covarrubias	404	90	496	102	595	842	7
et	498	90	505	102	595	842	7
al.	507	90	519	102	595	842	7
(2018a),	326	103	362	115	595	842	7
describen	364	103	406	115	595	842	7
a	408	103	413	115	595	842	7
la	415	103	423	115	595	842	7
especie	424	103	457	115	595	842	7
Streptococcus	458	103	519	115	595	842	7
penaeicida,	326	116	377	128	595	842	7
Gram	380	116	405	128	595	842	7
positiva,	407	116	444	128	595	842	7
no	447	116	458	128	595	842	7
formadora	460	116	506	128	595	842	7
de	508	116	519	128	595	842	7
esporas,	326	129	362	141	595	842	7
anaeróbica	364	129	412	141	595	842	7
facultativa,	415	129	465	141	595	842	7
catalasa	467	129	502	141	595	842	7
ne-	505	129	519	141	595	842	7
gativa	326	142	352	155	595	842	7
y	354	142	360	155	595	842	7
no	362	142	373	155	595	842	7
mótil.	375	142	400	155	595	842	7
Sus	402	142	418	155	595	842	7
colonias,	420	142	459	155	595	842	7
desarrolladas	461	142	519	155	595	842	7
en	326	156	336	168	595	842	7
agar	340	156	359	168	595	842	7
sangre,	363	156	395	168	595	842	7
son	398	156	414	168	595	842	7
circulares,	418	156	464	168	595	842	7
no	467	156	478	168	595	842	7
pigmen-	482	156	519	168	595	842	7
tadas,	326	169	352	181	595	842	7
con	354	169	370	181	595	842	7
diámetros	373	169	417	181	595	842	7
de	419	169	430	181	595	842	7
0.75-1.0	433	169	469	181	595	842	7
mm,	472	169	492	181	595	842	7
y	495	169	500	181	595	842	7
con	503	169	519	181	595	842	7
actividad	326	182	367	194	595	842	7
hemolítica	369	182	416	194	595	842	7
a	418	182	423	194	595	842	7
37	425	182	436	194	595	842	7
ºC.	439	182	453	194	595	842	7
Esta	455	182	474	194	595	842	7
cepa	477	182	497	194	595	842	7
pue-	499	182	519	194	595	842	7
de	326	195	336	207	595	842	7
crecer	340	195	368	207	595	842	7
en	372	195	382	207	595	842	7
ambientes	386	195	431	207	595	842	7
entre	435	195	458	207	595	842	7
0	462	195	467	207	595	842	7
y	471	195	477	207	595	842	7
5.5%	481	195	504	207	595	842	7
de	508	195	519	207	595	842	7
cloruro	326	208	358	221	595	842	7
de	361	208	371	221	595	842	7
sodio	374	208	398	221	595	842	7
y	400	208	406	221	595	842	7
con	408	208	424	221	595	842	7
pH	427	208	440	221	595	842	7
entre	443	208	465	221	595	842	7
5.5	468	208	481	221	595	842	7
y	484	208	490	221	595	842	7
10.	492	208	506	221	595	842	7
Histológicamente,	349	235	428	247	595	842	7
se	430	235	439	247	595	842	7
observa	441	235	475	247	595	842	7
la	477	235	485	247	595	842	7
presen-	487	235	519	247	595	842	7
cia	326	248	339	260	595	842	7
de	344	248	354	260	595	842	7
cocos	359	248	385	260	595	842	7
Gram	389	248	415	260	595	842	7
positivos	419	248	461	260	595	842	7
libres	465	248	491	260	595	842	7
en	495	248	506	260	595	842	7
la	511	248	519	260	595	842	7
hemolinfa,	326	261	373	273	595	842	7
senos	376	261	401	273	595	842	7
hemales	403	261	439	273	595	842	7
y	442	261	447	273	595	842	7
tejidos	450	261	480	273	595	842	7
vascula-	482	261	519	273	595	842	7
rizados.	326	274	361	287	595	842	7
Se	363	274	374	287	595	842	7
pueden	376	274	408	287	595	842	7
presentar	410	274	450	287	595	842	7
pequeños	452	274	494	287	595	842	7
agre-	496	274	519	287	595	842	7
gados	326	288	352	300	595	842	7
hemocíticos	356	288	409	300	595	842	7
y	413	288	418	300	595	842	7
números	422	288	460	300	595	842	7
variables	464	288	504	300	595	842	7
de	508	288	519	300	595	842	7
cocos	326	301	352	313	595	842	7
extracelulares,	356	301	422	313	595	842	7
así	426	301	439	313	595	842	7
como	443	301	468	313	595	842	7
hemocitos	472	301	519	313	595	842	7
cargados	326	314	365	326	595	842	7
de	367	314	377	326	595	842	7
bacterias	379	314	419	326	595	842	7
y	420	314	426	326	595	842	7
pequeños	428	314	469	326	595	842	7
nódulos	472	314	506	326	595	842	7
en	508	314	519	326	595	842	7
el	326	327	334	339	595	842	7
corazón,	337	327	374	339	595	842	7
branquias,	377	327	423	339	595	842	7
músculo	426	327	463	339	595	842	7
esquelético,	466	327	519	339	595	842	7
intestino	326	340	364	353	595	842	7
anterior	366	340	401	353	595	842	7
y	403	340	408	353	595	842	7
posterior,	410	340	452	353	595	842	7
cordón	454	340	485	353	595	842	7
nervio-	487	340	519	353	595	842	7
so,	326	354	338	366	595	842	7
tejidos	342	354	372	366	595	842	7
conectivos,	375	354	425	366	595	842	7
senos	429	354	453	366	595	842	7
hemales	457	354	493	366	595	842	7
de	497	354	507	366	595	842	7
la	511	354	519	366	595	842	7
glándula	326	367	364	379	595	842	7
antenal	368	367	400	379	595	842	7
y	404	367	410	379	595	842	7
hepatopáncreas.	414	367	485	379	595	842	7
Se	489	367	500	379	595	842	7
ob-	504	367	519	379	595	842	7
serva	326	380	349	392	595	842	7
una	354	380	370	392	595	842	7
fuerte	374	380	400	392	595	842	7
vacuolización	404	380	466	392	595	842	7
del	470	380	484	392	595	842	7
órgano	488	380	519	392	595	842	7
linfoide	326	393	360	405	595	842	7
y	363	393	369	405	595	842	7
una	372	393	388	405	595	842	7
pérdida	391	393	424	405	595	842	7
de	427	393	438	405	595	842	7
su	441	393	450	405	595	842	7
estructura	454	393	497	405	595	842	7
nor-	500	393	519	405	595	842	7
mal	326	406	344	419	595	842	7
(Hasson	351	406	391	419	595	842	7
et	399	406	408	419	595	842	7
al.,	415	406	431	419	595	842	7
2009;	438	406	467	419	595	842	7
Morales-	474	406	519	419	595	842	7
Covarrubias	326	420	380	432	595	842	7
et	383	420	391	432	595	842	7
al.,	393	420	408	432	595	842	7
2018a).	410	420	444	432	595	842	7
U	330	458	339	472	595	842	7
SOS	339	461	357	471	595	842	7
Y	359	461	365	471	595	842	7
L	368	458	376	472	595	842	7
IMITANTES	376	461	428	471	595	842	7
DE	430	461	443	471	595	842	7
LAS	445	461	463	471	595	842	7
T	465	458	474	472	595	842	7
ÉCNICAS	474	461	515	471	595	842	7
La	349	491	360	503	595	842	7
diversidad	362	491	408	503	595	842	7
de	410	491	420	503	595	842	7
agentes	422	491	455	503	595	842	7
infecciosos	457	491	506	503	595	842	7
en	508	491	519	503	595	842	7
los	326	504	339	517	595	842	7
camarones	341	504	387	517	595	842	7
de	389	504	400	517	595	842	7
cultivo,	402	504	435	517	595	842	7
sus	437	504	451	517	595	842	7
mecanismos	453	504	506	517	595	842	7
de	508	504	519	517	595	842	7
acción	326	518	355	530	595	842	7
y	357	518	362	530	595	842	7
sus	364	518	378	530	595	842	7
particularidades	380	518	450	530	595	842	7
biopatológicas,	452	518	519	530	595	842	7
constituye	326	531	371	543	595	842	7
sin	374	531	387	543	595	842	7
duda,	390	531	414	543	595	842	7
un	417	531	428	543	595	842	7
desafío	431	531	463	543	595	842	7
en	466	531	477	543	595	842	7
la	480	531	488	543	595	842	7
obten-	491	531	519	543	595	842	7
ción	326	544	345	556	595	842	7
de	349	544	360	556	595	842	7
diagnósticos	364	544	420	556	595	842	7
rápidos,	424	544	460	556	595	842	7
oportunos	464	544	509	556	595	842	7
y	513	544	519	556	595	842	7
confiables.	326	557	373	569	595	842	7
En	349	584	361	596	595	842	7
el	364	584	372	596	595	842	7
abordaje	375	584	413	596	595	842	7
de	416	584	426	596	595	842	7
la	429	584	437	596	595	842	7
diagnosis,	440	584	485	596	595	842	7
basado	488	584	519	596	595	842	7
en	326	597	336	609	595	842	7
la	339	597	347	609	595	842	7
signología	350	597	395	609	595	842	7
clínica	398	597	428	609	595	842	7
en	430	597	441	609	595	842	7
camarones,	443	597	493	609	595	842	7
no	496	597	507	609	595	842	7
es	509	597	519	609	595	842	7
más	326	610	344	622	595	842	7
que	347	610	363	622	595	842	7
una	366	610	382	622	595	842	7
técnica	386	610	417	622	595	842	7
introductoria	421	610	478	622	595	842	7
que	482	610	497	622	595	842	7
per-	501	610	519	622	595	842	7
mite	326	623	345	635	595	842	7
suponer	350	623	385	635	595	842	7
que	389	623	405	635	595	842	7
«algo	409	623	434	635	595	842	7
no	438	623	449	635	595	842	7
está	453	623	471	635	595	842	7
bien».	475	623	503	635	595	842	7
La	507	623	519	635	595	842	7
falta	326	636	346	649	595	842	7
de	348	636	359	649	595	842	7
especificidad	361	636	420	649	595	842	7
y	422	636	427	649	595	842	7
las	430	636	442	649	595	842	7
similitudes	444	636	493	649	595	842	7
clíni-	495	636	519	649	595	842	7
cas	326	650	340	662	595	842	7
entre	343	650	365	662	595	842	7
las	368	650	380	662	595	842	7
diferentes	382	650	426	662	595	842	7
enfermedades	429	650	490	662	595	842	7
hacen	493	650	519	662	595	842	7
que	326	663	342	675	595	842	7
su	344	663	353	675	595	842	7
utilidad	355	663	389	675	595	842	7
sea	391	663	405	675	595	842	7
nula	407	663	426	675	595	842	7
para	428	663	447	675	595	842	7
la	449	663	456	675	595	842	7
identificación	458	663	519	675	595	842	7
concluyente	326	676	379	688	595	842	7
de	380	676	391	688	595	842	7
algún	393	676	417	688	595	842	7
agente	419	676	447	688	595	842	7
causal.	449	676	479	688	595	842	7
Lightner	481	676	519	688	595	842	7
(1996),	326	689	359	701	595	842	7
por	363	689	378	701	595	842	7
ejemplo,	383	689	423	701	595	842	7
cita	427	689	443	701	595	842	7
la	448	689	456	701	595	842	7
presencia	460	689	503	701	595	842	7
de	508	689	519	701	595	842	7
hepatopáncreas	326	702	394	715	595	842	7
pálidos	396	702	429	715	595	842	7
o	431	702	436	715	595	842	7
con	438	702	454	715	595	842	7
volúmenes	457	702	504	715	595	842	7
re-	507	702	519	715	595	842	7
ducidos,	326	716	362	728	595	842	7
anorexia	364	716	402	728	595	842	7
y	404	716	409	728	595	842	7
tractos	411	716	440	728	595	842	7
vacíos	442	716	469	728	595	842	7
durante	471	716	504	728	595	842	7
los	506	716	519	728	595	842	7
brotes	326	729	353	741	595	842	7
de	356	729	366	741	595	842	7
vibriosis	369	729	407	741	595	842	7
sistémicas;	410	729	459	741	595	842	7
sin	462	729	475	741	595	842	7
embargo,	477	729	519	741	595	842	7
7	513	779	518	790	595	842	7
A.	248	48	256	58	595	842	8
Varela	259	48	282	58	595	842	8
y	284	48	288	58	595	842	8
L.	290	48	298	58	595	842	8
Choc	300	48	319	58	595	842	8
estos	76	90	99	102	595	842	8
signos	101	90	129	102	595	842	8
también	131	90	167	102	595	842	8
han	169	90	185	102	595	842	8
sido	188	90	206	102	595	842	8
descritos	208	90	248	102	595	842	8
para	250	90	269	102	595	842	8
otras	76	103	97	115	595	842	8
patologías	99	103	142	115	595	842	8
como	144	103	168	115	595	842	8
el	169	103	177	115	595	842	8
NHP	179	103	200	115	595	842	8
(Vincent	202	103	238	115	595	842	8
y	240	103	246	115	595	842	8
Lotz,	247	103	269	115	595	842	8
2005)	76	116	102	128	595	842	8
y	105	116	111	128	595	842	8
el	113	116	121	128	595	842	8
AHPND	124	116	162	128	595	842	8
(Tran	164	116	189	128	595	842	8
et	192	116	200	128	595	842	8
al.,	203	116	217	128	595	842	8
2013).	220	116	248	128	595	842	8
El	99	142	109	155	595	842	8
análisis	113	142	146	155	595	842	8
en	150	142	160	155	595	842	8
fresco	164	142	191	155	595	842	8
presenta	195	142	232	155	595	842	8
algunas	236	142	269	155	595	842	8
características	76	156	139	168	595	842	8
que	141	156	157	168	595	842	8
han	159	156	175	168	595	842	8
facilitado	177	156	219	168	595	842	8
su	221	156	231	168	595	842	8
difusión	233	156	269	168	595	842	8
y	76	169	82	181	595	842	8
aplicación.	84	169	133	181	595	842	8
Se	136	169	147	181	595	842	8
requiere	149	169	186	181	595	842	8
de	188	169	199	181	595	842	8
poco	201	169	223	181	595	842	8
equipo,	226	169	259	181	595	842	8
la	261	169	269	181	595	842	8
inversión	76	182	118	194	595	842	8
de	120	182	131	194	595	842	8
recursos	133	182	170	194	595	842	8
es	172	182	182	194	595	842	8
mínima	184	182	218	194	595	842	8
y	220	182	226	194	595	842	8
el	228	182	236	194	595	842	8
tiempo	239	182	269	194	595	842	8
de	76	195	87	207	595	842	8
entrenamiento	90	195	153	207	595	842	8
para	157	195	176	207	595	842	8
el	179	195	187	207	595	842	8
personal	190	195	228	207	595	842	8
es	231	195	240	207	595	842	8
corto.	244	195	269	207	595	842	8
Este	76	208	95	221	595	842	8
análisis	98	208	131	221	595	842	8
puede	134	208	160	221	595	842	8
ser	163	208	175	221	595	842	8
realizado	178	208	218	221	595	842	8
en	221	208	231	221	595	842	8
granja	234	208	261	221	595	842	8
y	264	208	269	221	595	842	8
brinda	76	222	105	234	595	842	8
información	108	222	162	234	595	842	8
sobre	166	222	190	234	595	842	8
el	193	222	201	234	595	842	8
estado	205	222	233	234	595	842	8
general	237	222	269	234	595	842	8
de	76	235	87	247	595	842	8
los	90	235	103	247	595	842	8
camarones,	106	235	156	247	595	842	8
principalmente	159	235	226	247	595	842	8
sobre	229	235	253	247	595	842	8
los	256	235	269	247	595	842	8
parámetros	76	248	124	260	595	842	8
relacionados	126	248	180	260	595	842	8
a	182	248	187	260	595	842	8
las	189	248	201	260	595	842	8
condiciones	203	248	254	260	595	842	8
del	256	248	269	260	595	842	8
hepatopáncreas,	76	261	147	273	595	842	8
así	152	261	164	273	595	842	8
como	168	261	192	273	595	842	8
a	197	261	202	273	595	842	8
las	206	261	218	273	595	842	8
parasitosis	222	261	269	273	595	842	8
internas	76	274	109	287	595	842	8
o	111	274	116	287	595	842	8
infestaciones	118	274	172	287	595	842	8
por	174	274	188	287	595	842	8
epibiontes.	189	274	235	287	595	842	8
El	236	274	246	287	595	842	8
tiem-	247	274	269	287	595	842	8
po	76	288	87	300	595	842	8
de	91	288	102	300	595	842	8
respuesta	105	288	146	300	595	842	8
es	150	288	159	300	595	842	8
mínimo,	163	288	200	300	595	842	8
lo	203	288	212	300	595	842	8
que	216	288	232	300	595	842	8
permite	235	288	269	300	595	842	8
procesar	76	301	118	313	595	842	8
un	124	301	135	313	595	842	8
gran	140	301	162	313	595	842	8
número	167	301	204	313	595	842	8
de	209	301	220	313	595	842	8
animales	226	301	269	313	595	842	8
(Lightner,	76	314	119	326	595	842	8
1996;	121	314	145	326	595	842	8
Morales-Covarrubias,	147	314	240	326	595	842	8
2010).	242	314	269	326	595	842	8
Su	76	327	88	339	595	842	8
principal	89	327	127	339	595	842	8
limitante	129	327	166	339	595	842	8
lo	168	327	176	339	595	842	8
constituye	178	327	221	339	595	842	8
la	223	327	230	339	595	842	8
baja	232	327	250	339	595	842	8
sen-	252	327	269	339	595	842	8
sibilidad	76	340	114	353	595	842	8
y	116	340	121	353	595	842	8
especificidad	123	340	181	353	595	842	8
del	183	340	196	353	595	842	8
método.	198	340	233	353	595	842	8
No	235	340	249	353	595	842	8
obs-	251	340	269	353	595	842	8
tante,	76	354	101	366	595	842	8
en	106	354	116	366	595	842	8
el	121	354	129	366	595	842	8
caso	133	354	153	366	595	842	8
específico	157	354	203	366	595	842	8
de	208	354	218	366	595	842	8
patologías	223	354	269	366	595	842	8
bacterianas,	76	367	128	379	595	842	8
es	129	367	138	379	595	842	8
posible	140	367	171	379	595	842	8
brindar	173	367	205	379	595	842	8
resultados	206	367	250	379	595	842	8
pre-	252	367	269	379	595	842	8
liminares,	76	380	120	392	595	842	8
con	124	380	140	392	595	842	8
los	144	380	157	392	595	842	8
cuales	161	380	188	392	595	842	8
se	192	380	201	392	595	842	8
pueden	205	380	237	392	595	842	8
iniciar	241	380	269	392	595	842	8
acciones	76	393	115	405	595	842	8
correctivas	117	393	166	405	595	842	8
en	169	393	179	405	595	842	8
granja,	182	393	213	405	595	842	8
pero	215	393	235	405	595	842	8
requie-	238	393	269	405	595	842	8
re	76	406	85	419	595	842	8
de	89	406	99	419	595	842	8
otras	103	406	125	419	595	842	8
técnicas	128	406	164	419	595	842	8
más	168	406	185	419	595	842	8
confiables	189	406	235	419	595	842	8
para	238	406	257	419	595	842	8
la	261	406	269	419	595	842	8
obtención	76	420	120	432	595	842	8
de	123	420	134	432	595	842	8
resultados	136	420	181	432	595	842	8
concluyentes.	184	420	245	432	595	842	8
Ade-	247	420	269	432	595	842	8
más,	76	433	97	445	595	842	8
se	100	433	109	445	595	842	8
corre	112	433	135	445	595	842	8
el	138	433	146	445	595	842	8
riesgo	149	433	176	445	595	842	8
de	179	433	189	445	595	842	8
no	192	433	204	445	595	842	8
detectar	206	433	242	445	595	842	8
lesio-	245	433	269	445	595	842	8
nes	76	446	91	458	595	842	8
que	95	446	111	458	595	842	8
se	115	446	124	458	595	842	8
encuentren	129	446	177	458	595	842	8
fuera	181	446	204	458	595	842	8
de	208	446	218	458	595	842	8
los	222	446	235	458	595	842	8
tejidos	239	446	269	458	595	842	8
procesados.	76	459	129	471	595	842	8
Las	99	486	115	498	595	842	8
técnicas	117	486	152	498	595	842	8
bacteriológicas	154	486	220	498	595	842	8
tradiciona-	222	486	269	498	595	842	8
les,	76	499	92	511	595	842	8
basadas	94	499	128	511	595	842	8
en	130	499	140	511	595	842	8
el	142	499	150	511	595	842	8
uso	152	499	168	511	595	842	8
de	170	499	180	511	595	842	8
medios	182	499	214	511	595	842	8
de	216	499	226	511	595	842	8
cultivo,	228	499	262	511	595	842	8
y	264	499	269	511	595	842	8
las	76	512	89	524	595	842	8
pruebas	90	512	124	524	595	842	8
de	126	512	136	524	595	842	8
perfil	138	512	162	524	595	842	8
bioquímico,	163	512	215	524	595	842	8
han	217	512	233	524	595	842	8
permiti-	235	512	269	524	595	842	8
do	76	525	87	537	595	842	8
desarrollar	91	525	138	537	595	842	8
conocimientos	142	525	206	537	595	842	8
de	210	525	220	537	595	842	8
gran	224	525	243	537	595	842	8
valor	246	525	269	537	595	842	8
en	76	538	87	551	595	842	8
lo	93	538	102	551	595	842	8
referente	108	538	152	551	595	842	8
a	157	538	162	551	595	842	8
brotes	168	538	198	551	595	842	8
por	203	538	219	551	595	842	8
bacterias	225	538	269	551	595	842	8
extracelulares.	76	552	141	564	595	842	8
Prieto	146	552	172	564	595	842	8
y	177	552	182	564	595	842	8
Rodríguez	186	552	232	564	595	842	8
(1993),	237	552	269	564	595	842	8
Lightner	76	565	115	577	595	842	8
(1996),	119	565	151	577	595	842	8
Gómez-Gil	155	565	205	577	595	842	8
et	209	565	217	577	595	842	8
al.	221	565	232	577	595	842	8
(2015),	237	565	269	577	595	842	8
entre	76	578	99	590	595	842	8
otros,	102	578	127	590	595	842	8
presentaron	130	578	182	590	595	842	8
modelos	185	578	222	590	595	842	8
diagnósti-	225	578	269	590	595	842	8
cos	76	591	91	603	595	842	8
que	93	591	108	603	595	842	8
actualmente	110	591	162	603	595	842	8
continúan	164	591	206	603	595	842	8
siendo	208	591	236	603	595	842	8
de	238	591	248	603	595	842	8
gran	250	591	269	603	595	842	8
utilidad.	76	604	113	617	595	842	8
La	116	604	127	617	595	842	8
aplicación	130	604	176	617	595	842	8
de	178	604	188	617	595	842	8
medios	191	604	223	617	595	842	8
de	225	604	236	617	595	842	8
cultivo	238	604	269	617	595	842	8
se	76	618	86	630	595	842	8
utiliza	89	618	117	630	595	842	8
en	120	618	131	630	595	842	8
forma	134	618	161	630	595	842	8
rutinaria,	164	618	205	630	595	842	8
no	208	618	219	630	595	842	8
solo	223	618	241	630	595	842	8
como	245	618	269	630	595	842	8
técnica	76	631	108	643	595	842	8
diagnóstica,	111	631	164	643	595	842	8
sino	168	631	186	643	595	842	8
además,	189	631	225	643	595	842	8
como	228	631	253	643	595	842	8
so-	256	631	269	643	595	842	8
porte	76	644	102	656	595	842	8
para	107	644	128	656	595	842	8
enriquecimientos	134	644	220	656	595	842	8
de	225	644	236	656	595	842	8
cepas	242	644	269	656	595	842	8
bacterianas,	76	657	129	669	595	842	8
para	132	657	151	669	595	842	8
su	154	657	164	669	595	842	8
utilización	167	657	213	669	595	842	8
posterior	216	657	256	669	595	842	8
en	259	657	269	669	595	842	8
otras	76	670	98	683	595	842	8
técnicas;	100	670	138	683	595	842	8
así	140	670	152	683	595	842	8
Hasson	154	670	186	683	595	842	8
et	188	670	196	683	595	842	8
al.	198	670	209	683	595	842	8
(2009)	211	670	240	683	595	842	8
y	242	670	247	683	595	842	8
Tran	249	670	269	683	595	842	8
et	76	684	84	696	595	842	8
al.	88	684	99	696	595	842	8
(2013)	102	684	132	696	595	842	8
usaron	135	684	164	696	595	842	8
medios	167	684	199	696	595	842	8
de	203	684	213	696	595	842	8
cultivo	216	684	247	696	595	842	8
para	250	684	269	696	595	842	8
aislamientos	76	697	132	709	595	842	8
iniciales,	135	697	175	709	595	842	8
previo	179	697	207	709	595	842	8
a	210	697	215	709	595	842	8
las	219	697	231	709	595	842	8
pruebas	235	697	269	709	595	842	8
moleculares	76	710	131	722	595	842	8
aplicadas	135	710	177	722	595	842	8
a	181	710	186	722	595	842	8
los	190	710	203	722	595	842	8
estreptococos	208	710	269	722	595	842	8
bioensayos.	76	723	127	735	595	842	8
8	76	779	81	790	595	842	8
Las	320	90	336	102	595	842	8
técnicas	339	90	375	102	595	842	8
de	378	90	389	102	595	842	8
bacteriología	392	90	450	102	595	842	8
tradicio-	453	90	490	102	595	842	8
nal	298	103	311	115	595	842	8
ofrecen	313	103	347	115	595	842	8
también	349	103	385	115	595	842	8
herramientas	387	103	444	115	595	842	8
que	446	103	462	115	595	842	8
conti-	465	103	491	115	595	842	8
núan	298	116	319	128	595	842	8
siendo	322	116	351	128	595	842	8
de	354	116	365	128	595	842	8
gran	368	116	388	128	595	842	8
aplicabilidad,	391	116	451	128	595	842	8
como	454	116	478	128	595	842	8
lo	482	116	490	128	595	842	8
son	298	129	313	141	595	842	8
la	315	129	323	141	595	842	8
determinación	325	129	389	141	595	842	8
in	391	129	400	141	595	842	8
vitro	402	129	422	141	595	842	8
de	425	129	435	141	595	842	8
sensibilidad	437	129	490	141	595	842	8
o	298	142	303	155	595	842	8
resistencia	305	142	352	155	595	842	8
a	355	142	359	155	595	842	8
antimicrobianos	362	142	433	155	595	842	8
y	435	142	441	155	595	842	8
en	443	142	453	155	595	842	8
ensayos	455	142	490	155	595	842	8
de	298	156	308	168	595	842	8
mínimas	309	156	346	168	595	842	8
concentraciones	347	156	415	168	595	842	8
inhibitorias	417	156	465	168	595	842	8
(Prie-	466	156	491	168	595	842	8
to	298	169	306	181	595	842	8
y	308	169	313	181	595	842	8
Rodríguez,	315	169	362	181	595	842	8
1993;	363	169	388	181	595	842	8
Lightner,	389	169	428	181	595	842	8
1996;	430	169	454	181	595	842	8
Gómez-	456	169	491	181	595	842	8
Gil	298	182	312	194	595	842	8
et	314	182	322	194	595	842	8
al.,	324	182	339	194	595	842	8
2015).	341	182	369	194	595	842	8
Pese	372	182	392	194	595	842	8
a	394	182	399	194	595	842	8
ello,	401	182	421	194	595	842	8
algunas	423	182	457	194	595	842	8
patolo-	459	182	491	194	595	842	8
gías	298	195	315	207	595	842	8
bacterianas	318	195	367	207	595	842	8
se	370	195	379	207	595	842	8
salen	381	195	404	207	595	842	8
del	406	195	419	207	595	842	8
rango	422	195	447	207	595	842	8
de	449	195	459	207	595	842	8
acción	461	195	490	207	595	842	8
y	298	208	303	221	595	842	8
la	305	208	313	221	595	842	8
capacidad	316	208	360	221	595	842	8
diferencial	363	208	410	221	595	842	8
de	413	208	423	221	595	842	8
estos	425	208	448	221	595	842	8
sistemas.	450	208	490	221	595	842	8
La	298	222	309	234	595	842	8
bacteria	314	222	349	234	595	842	8
causante	354	222	393	234	595	842	8
del	397	222	411	234	595	842	8
NHP	415	222	438	234	595	842	8
(Vincent	442	222	480	234	595	842	8
y	485	222	490	234	595	842	8
Lotz,	298	235	320	247	595	842	8
2005;	322	235	346	247	595	842	8
Morales-Covarrubias,	348	235	442	247	595	842	8
2014;	444	235	468	247	595	842	8
OIE,	470	235	490	247	595	842	8
2018)	298	248	323	260	595	842	8
y	325	248	330	260	595	842	8
la	332	248	340	260	595	842	8
Spiroplasma	342	248	396	260	595	842	8
penaei	398	248	427	260	595	842	8
(Nunan,	429	248	464	260	595	842	8
2004;	466	248	490	260	595	842	8
2005),	298	261	326	273	595	842	8
no	328	261	339	273	595	842	8
permiten	342	261	381	273	595	842	8
ser	383	261	396	273	595	842	8
cultivadas	399	261	444	273	595	842	8
en	446	261	456	273	595	842	8
medios	459	261	490	273	595	842	8
artificiales	298	274	345	287	595	842	8
generales	350	274	392	287	595	842	8
o	396	274	402	287	595	842	8
diferenciales,	406	274	466	287	595	842	8
o	471	274	476	287	595	842	8
su	480	274	490	287	595	842	8
cultivo	298	288	328	300	595	842	8
es	329	288	339	300	595	842	8
muy	340	288	360	300	595	842	8
difícil.	361	288	390	300	595	842	8
Otra	320	314	342	326	595	842	8
limitante	348	314	393	326	595	842	8
sobre	398	314	425	326	595	842	8
las	430	314	444	326	595	842	8
técnicas	450	314	490	326	595	842	8
bacteriológicas	298	327	365	339	595	842	8
surge	368	327	392	339	595	842	8
con	396	327	412	339	595	842	8
las	415	327	427	339	595	842	8
especies	431	327	468	339	595	842	8
cau-	471	327	491	339	595	842	8
santes	298	340	325	353	595	842	8
del	327	340	341	353	595	842	8
AHPND,	342	340	383	353	595	842	8
pese	385	340	405	353	595	842	8
a	407	340	412	353	595	842	8
ser	414	340	427	353	595	842	8
cultivables	430	340	478	353	595	842	8
en	480	340	490	353	595	842	8
medios	298	354	329	366	595	842	8
artificiales	331	354	378	366	595	842	8
(Gómez-Gil	381	354	434	366	595	842	8
et	436	354	444	366	595	842	8
al.,	446	354	460	366	595	842	8
2015).	462	354	490	366	595	842	8
Nos	298	367	315	379	595	842	8
enfrenta	320	367	356	379	595	842	8
al	360	367	368	379	595	842	8
dilema	373	367	403	379	595	842	8
de	407	367	418	379	595	842	8
no	422	367	433	379	595	842	8
disponer	437	367	476	379	595	842	8
de	480	367	490	379	595	842	8
medios	298	380	329	392	595	842	8
que	332	380	348	392	595	842	8
permitan	350	380	389	392	595	842	8
establecer	391	380	436	392	595	842	8
la	438	380	446	392	595	842	8
presencia	448	380	490	392	595	842	8
del	298	393	311	405	595	842	8
plásmido	313	393	354	405	595	842	8
toxigénico,	356	393	406	405	595	842	8
y	408	393	414	405	595	842	8
menos	416	393	444	405	595	842	8
aún,	447	393	466	405	595	842	8
si	468	393	475	405	595	842	8
es-	478	393	491	405	595	842	8
tán	298	406	311	419	595	842	8
o	313	406	319	419	595	842	8
no	321	406	332	419	595	842	8
presentes	335	406	376	419	595	842	8
las	378	406	391	419	595	842	8
secuencias	393	406	440	419	595	842	8
que	443	406	459	419	595	842	8
codifi-	461	406	490	419	595	842	8
can	298	420	313	432	595	842	8
para	316	420	336	432	595	842	8
las	339	420	351	432	595	842	8
toxinas	355	420	387	432	595	842	8
PirA	390	420	411	432	595	842	8
y	415	420	420	432	595	842	8
PirB.	423	420	447	432	595	842	8
No	451	420	464	432	595	842	8
basta	468	420	490	432	595	842	8
identificar	298	433	343	445	595	842	8
la	347	433	355	445	595	842	8
especie,	359	433	395	445	595	842	8
sino	399	433	417	445	595	842	8
que	421	433	437	445	595	842	8
se	441	433	450	445	595	842	8
requiere	454	433	490	445	595	842	8
conocer	298	446	333	458	595	842	8
su	338	446	348	458	595	842	8
contenido	352	446	397	458	595	842	8
genético	401	446	440	458	595	842	8
específico	444	446	490	458	595	842	8
(OIE,	298	459	322	471	595	842	8
2018).	324	459	352	471	595	842	8
Para	354	459	374	471	595	842	8
el	376	459	384	471	595	842	8
diagnóstico	386	459	436	471	595	842	8
del	438	459	451	471	595	842	8
AHPND	453	459	490	471	595	842	8
se	298	472	307	485	595	842	8
han	310	472	325	485	595	842	8
propuesto	328	472	372	485	595	842	8
diferentes	374	472	418	485	595	842	8
estrategias,	421	472	470	485	595	842	8
mu-	473	472	491	485	595	842	8
chas	298	486	317	498	595	842	8
de	320	486	330	498	595	842	8
ellas	333	486	354	498	595	842	8
basadas	356	486	391	498	595	842	8
en	394	486	404	498	595	842	8
el	407	486	415	498	595	842	8
uso	417	486	433	498	595	842	8
del	436	486	449	498	595	842	8
PCR,	452	486	475	498	595	842	8
di-	478	486	490	498	595	842	8
señadas	298	499	332	511	595	842	8
para	335	499	355	511	595	842	8
detectar	358	499	393	511	595	842	8
los	397	499	410	511	595	842	8
genes	413	499	438	511	595	842	8
que	442	499	457	511	595	842	8
codifi-	461	499	490	511	595	842	8
can	298	512	313	524	595	842	8
para	315	512	334	524	595	842	8
las	337	512	349	524	595	842	8
toxinas	352	512	384	524	595	842	8
(Tran	386	512	410	524	595	842	8
et	413	512	421	524	595	842	8
al.,	423	512	437	524	595	842	8
2013;	440	512	465	524	595	842	8
Joshi	467	512	490	524	595	842	8
et	298	525	306	537	595	842	8
al.,	309	525	323	537	595	842	8
2014;	326	525	351	537	595	842	8
Nunan	354	525	384	537	595	842	8
et	387	525	395	537	595	842	8
al.,	398	525	412	537	595	842	8
2014),	415	525	444	537	595	842	8
las	447	525	459	537	595	842	8
cuales	463	525	490	537	595	842	8
han	298	538	314	551	595	842	8
demostrado	317	538	368	551	595	842	8
ser	372	538	385	551	595	842	8
sumamente	388	538	438	551	595	842	8
sensibles	442	538	482	551	595	842	8
y	485	538	490	551	595	842	8
específicas.	298	552	349	564	595	842	8
Asimismo,	353	552	400	564	595	842	8
el	405	552	413	564	595	842	8
PCR	417	552	437	564	595	842	8
también	441	552	477	564	595	842	8
es	481	552	490	564	595	842	8
útil	298	565	312	577	595	842	8
para	315	565	334	577	595	842	8
diagnosticar	337	565	391	577	595	842	8
otras	394	565	415	577	595	842	8
patologías	418	565	463	577	595	842	8
como	466	565	490	577	595	842	8
el	298	578	305	590	595	842	8
NHP	307	578	329	590	595	842	8
(Lightner,	330	578	372	590	595	842	8
1996;	374	578	398	590	595	842	8
Vincent	400	578	433	590	595	842	8
y	435	578	440	590	595	842	8
Lotz,	442	578	464	590	595	842	8
2005;	466	578	490	590	595	842	8
Morales-Covarrubias,	298	591	394	603	595	842	8
2014;	396	591	421	603	595	842	8
OIE,	423	591	444	603	595	842	8
2018).	446	591	475	603	595	842	8
La	320	616	332	629	595	842	8
sensibilidad	334	616	386	629	595	842	8
del	388	616	402	629	595	842	8
análisis	404	616	437	629	595	842	8
por	439	616	453	629	595	842	8
las	456	616	468	629	595	842	8
dife-	470	616	491	629	595	842	8
rentes	298	630	324	642	595	842	8
técnicas	328	630	364	642	595	842	8
de	367	630	378	642	595	842	8
PCR	381	630	402	642	595	842	8
depende	406	630	443	642	595	842	8
mucho	446	630	476	642	595	842	8
de	480	630	490	642	595	842	8
variables	298	643	338	655	595	842	8
relacionadas	340	643	395	655	595	842	8
con	397	643	413	655	595	842	8
la	415	643	423	655	595	842	8
ejecución	425	643	468	655	595	842	8
de	470	643	480	655	595	842	8
la	482	643	490	655	595	842	8
técnica,	298	656	332	668	595	842	8
por	336	656	350	668	595	842	8
lo	354	656	363	668	595	842	8
que	367	656	383	668	595	842	8
requiere	386	656	423	668	595	842	8
de	427	656	437	668	595	842	8
un	441	656	452	668	595	842	8
proceso	456	656	490	668	595	842	8
cuidadoso	298	669	341	681	595	842	8
de	343	669	353	681	595	842	8
estandarización	355	669	422	681	595	842	8
y	423	669	429	681	595	842	8
validación	431	669	475	681	595	842	8
del	477	669	490	681	595	842	8
procedimiento	298	682	361	695	595	842	8
antes	363	682	386	695	595	842	8
de	388	682	398	695	595	842	8
ser	401	682	414	695	595	842	8
implementada	416	682	478	695	595	842	8
en	480	682	490	695	595	842	8
un	298	696	309	708	595	842	8
laboratorio.	312	696	363	708	595	842	8
Esto	367	696	386	708	595	842	8
hace	390	696	410	708	595	842	8
que	414	696	429	708	595	842	8
la	433	696	441	708	595	842	8
interpreta-	444	696	491	708	595	842	8
ción	298	709	317	721	595	842	8
de	319	709	329	721	595	842	8
los	332	709	345	721	595	842	8
resultados	347	709	392	721	595	842	8
deba	394	709	415	721	595	842	8
ser	417	709	430	721	595	842	8
realizada	432	709	472	721	595	842	8
con	474	709	490	721	595	842	8
cautela	298	722	329	734	595	842	8
y	331	722	337	734	595	842	8
por	339	722	354	734	595	842	8
personal	356	722	393	734	595	842	8
calificado.	396	722	442	734	595	842	8
Rev	334	778	350	789	595	842	8
Inv	352	778	367	789	595	842	8
Vet	368	778	382	789	595	842	8
Perú	384	778	404	789	595	842	8
2020;	406	778	430	789	595	842	8
31(3):	431	778	456	789	595	842	8
e18165	458	778	488	789	595	842	8
Técnicas	192	49	224	59	595	842	9
diagnósticas	225	49	270	59	595	842	9
para	271	49	287	59	595	842	9
enfermedades	288	49	338	59	595	842	9
bacterianas	340	49	380	59	595	842	9
en	382	49	390	59	595	842	9
camarones	392	49	430	59	595	842	9
Cuadro	105	91	140	104	595	842	9
1.	144	91	153	104	595	842	9
Resumen	159	91	204	104	595	842	9
de	207	91	219	104	595	842	9
variables	222	91	266	104	595	842	9
a	269	91	274	104	595	842	9
considerar	277	91	328	104	595	842	9
para	331	91	352	104	595	842	9
la	355	91	364	104	595	842	9
implementación	367	91	445	104	595	842	9
y	448	91	454	104	595	842	9
selección	457	91	502	104	595	842	9
de	505	91	516	104	595	842	9
técnicas	159	105	198	118	595	842	9
de	201	105	213	118	595	842	9
diagnóstico	215	105	271	118	595	842	9
para	274	105	295	118	595	842	9
enfermedades	298	105	365	118	595	842	9
bacterianas	368	105	422	118	595	842	9
en	425	105	436	118	595	842	9
camarones	439	105	491	118	595	842	9
Clínica	192	136	223	148	595	842	9
Fresco	238	136	267	148	595	842	9
Bacteriología	283	136	342	148	595	842	9
PCR	350	136	370	148	595	842	9
Histopatología	397	136	461	148	595	842	9
ISH/IHC	468	136	507	148	595	842	9
1	507	136	511	143	595	842	9
Tiempo	106	154	140	166	595	842	9
de	143	154	153	166	595	842	9
respuesta	106	166	147	178	595	842	9
Corto	192	160	217	172	595	842	9
Corto	238	160	263	172	595	842	9
Medio	283	160	312	172	595	842	9
Medio	350	160	378	172	595	842	9
Extenso	397	160	432	172	595	842	9
Extenso	468	160	503	172	595	842	9
Entrenamiento	106	184	171	196	595	842	9
Corto	192	184	216	196	595	842	9
Corto	238	184	263	196	595	842	9
Medio	283	184	312	196	595	842	9
Intenso	350	184	382	196	595	842	9
Intenso	397	184	429	196	595	842	9
Intenso	468	184	500	196	595	842	9
Costo	106	201	132	213	595	842	9
Bajo	192	201	212	213	595	842	9
Bajo	238	201	259	213	595	842	9
Medio	283	201	312	213	595	842	9
Alto	350	201	369	213	595	842	9
Alto	397	201	416	213	595	842	9
Alto	468	201	487	213	595	842	9
Especificidad	106	218	166	230	595	842	9
Baja	192	218	212	230	595	842	9
Baja	238	218	259	230	595	842	9
Media	283	218	311	230	595	842	9
Alta	350	218	368	230	595	842	9
Media-alta	397	218	444	230	595	842	9
Alta	468	218	487	230	595	842	9
Sensibilidad	106	235	160	247	595	842	9
Baja	192	235	212	247	595	842	9
Media	238	235	266	247	595	842	9
Media	283	235	311	247	595	842	9
Alta	350	235	368	247	595	842	9
Media-alta	397	235	444	247	595	842	9
Media-alta	468	235	515	247	595	842	9
1	105	254	108	263	595	842	9
Hibridación	111	254	162	268	595	842	9
in	165	254	173	268	595	842	9
situ	175	254	191	268	595	842	9
/	194	254	198	268	595	842	9
Inmunohistoquímica	200	254	292	268	595	842	9
Figura	105	621	134	633	595	842	9
2.	136	621	144	633	595	842	9
Flujograma	153	621	204	633	595	842	9
general	208	621	240	633	595	842	9
de	244	621	254	633	595	842	9
análisis	258	621	291	633	595	842	9
de	295	621	305	633	595	842	9
enfermedades	309	621	370	633	595	842	9
bacterianas	374	621	424	633	595	842	9
en	427	621	438	633	595	842	9
camarones.	441	621	491	633	595	842	9
TSA:	495	621	519	633	595	842	9
Agar	153	634	176	646	595	842	9
tripticasa-soya;	182	634	257	646	595	842	9
TCBS:	262	634	295	646	595	842	9
Agar	299	634	323	646	595	842	9
tiosulfato-citrato-bilis-sacarosa;	328	634	486	646	595	842	9
H&E:	491	634	519	646	595	842	9
Hematoxilina-eosina;	153	647	248	660	595	842	9
PCR:	250	647	274	660	595	842	9
Reacción	276	647	318	660	595	842	9
en	320	647	331	660	595	842	9
cadena	333	647	363	660	595	842	9
de	366	647	376	660	595	842	9
la	378	647	387	660	595	842	9
polimerasa;	389	647	440	660	595	842	9
ISH:	443	647	463	660	595	842	9
Hibridación	466	647	519	660	595	842	9
in	153	661	162	673	595	842	9
situ;	164	661	183	673	595	842	9
IHC:	185	661	207	673	595	842	9
Inmunohistoquímica	209	661	299	673	595	842	9
Rev	103	779	120	790	595	842	9
Inv	122	779	136	790	595	842	9
Vet	138	779	152	790	595	842	9
Perú	154	779	174	790	595	842	9
2020;	176	779	199	790	595	842	9
31(3):	201	779	226	790	595	842	9
e18165	228	779	257	790	595	842	9
9	513	779	518	790	595	842	9
A.	248	48	256	58	595	842	10
Varela	259	48	282	58	595	842	10
y	284	48	288	58	595	842	10
L.	290	48	298	58	595	842	10
Choc	300	48	319	58	595	842	10
En	99	90	111	102	595	842	10
la	113	90	121	102	595	842	10
actualidad,	123	90	169	102	595	842	10
el	170	90	178	102	595	842	10
rápido	180	90	207	102	595	842	10
desarrollo	209	90	252	102	595	842	10
tec-	253	90	270	102	595	842	10
nológico	76	103	115	115	595	842	10
en	117	103	127	115	595	842	10
el	129	103	137	115	595	842	10
campo	139	103	168	115	595	842	10
diagnóstico	170	103	220	115	595	842	10
ha	222	103	232	115	595	842	10
permiti-	234	103	269	115	595	842	10
do	76	116	87	128	595	842	10
la	89	116	97	128	595	842	10
aparición	99	116	140	128	595	842	10
de	142	116	152	128	595	842	10
diferentes	154	116	197	128	595	842	10
variantes	199	116	238	128	595	842	10
de	240	116	250	128	595	842	10
esta	252	116	269	128	595	842	10
técnica	76	129	108	141	595	842	10
que	111	129	127	141	595	842	10
se	130	129	139	141	595	842	10
fundamentan	142	129	199	141	595	842	10
en	202	129	213	141	595	842	10
la	216	129	224	141	595	842	10
detección	227	129	269	141	595	842	10
de	76	142	87	155	595	842	10
ácidos	91	142	119	155	595	842	10
nucleicos,	123	142	168	155	595	842	10
ya	172	142	182	155	595	842	10
sean	186	142	206	155	595	842	10
ADN	209	142	233	155	595	842	10
o	237	142	243	155	595	842	10
ARN	246	142	269	155	595	842	10
haciéndose	76	156	126	168	595	842	10
cada	128	156	148	168	595	842	10
vez	151	156	166	168	595	842	10
más	169	156	186	168	595	842	10
accesible	189	156	230	168	595	842	10
y	232	156	238	168	595	842	10
permi-	240	156	269	168	595	842	10
tiendo	76	169	104	181	595	842	10
la	107	169	115	181	595	842	10
obtención	117	169	161	181	595	842	10
de	163	169	173	181	595	842	10
resultados	176	169	221	181	595	842	10
prelimina-	223	169	269	181	595	842	10
res	76	182	89	194	595	842	10
incluso	94	182	126	194	595	842	10
a	130	182	135	194	595	842	10
nivel	139	182	162	194	595	842	10
de	166	182	176	194	595	842	10
campo	181	182	210	194	595	842	10
con	214	182	230	194	595	842	10
pruebas	235	182	269	194	595	842	10
amigables	76	195	122	207	595	842	10
fáciles	127	195	157	207	595	842	10
de	161	195	172	207	595	842	10
aplicar	176	195	207	207	595	842	10
e	212	195	217	207	595	842	10
interpretar	221	195	269	207	595	842	10
(Minardi	76	208	116	221	595	842	10
et	119	208	127	221	595	842	10
al.	129	208	141	221	595	842	10
2019),	143	208	172	221	595	842	10
por	175	208	189	221	595	842	10
lo	192	208	201	221	595	842	10
que	203	208	219	221	595	842	10
en	222	208	232	221	595	842	10
los	235	208	248	221	595	842	10
últi-	251	208	269	221	595	842	10
mos	76	222	95	234	595	842	10
años	97	222	118	234	595	842	10
se	120	222	130	234	595	842	10
ha	132	222	143	234	595	842	10
vuelto	145	222	173	234	595	842	10
muy	176	222	195	234	595	842	10
flexible	198	222	232	234	595	842	10
para	234	222	253	234	595	842	10
ser	256	222	269	234	595	842	10
aplicada	76	235	113	247	595	842	10
a	116	235	121	247	595	842	10
diferentes	123	235	167	247	595	842	10
condiciones,	169	235	225	247	595	842	10
según	227	235	253	247	595	842	10
sea	255	235	269	247	595	842	10
el	76	248	84	260	595	842	10
tipo	86	248	104	260	595	842	10
de	106	248	116	260	595	842	10
patógeno	118	248	158	260	595	842	10
que	160	248	176	260	595	842	10
se	178	248	187	260	595	842	10
desee	189	248	214	260	595	842	10
diagnosticar	216	248	269	260	595	842	10
o	76	261	82	273	595	842	10
si	85	261	92	273	595	842	10
únicamente	95	261	146	273	595	842	10
se	149	261	158	273	595	842	10
busca	161	261	186	273	595	842	10
una	189	261	205	273	595	842	10
interpretación	208	261	269	273	595	842	10
cualitativa	76	274	122	287	595	842	10
o	124	274	130	287	595	842	10
cuantitativa	132	274	183	287	595	842	10
(Méndez-Álvarez	185	274	262	287	595	842	10
y	264	274	269	287	595	842	10
Pérez-Roth,	76	288	129	300	595	842	10
2004;	131	288	156	300	595	842	10
Minardi	159	288	194	300	595	842	10
et	197	288	205	300	595	842	10
al.	207	288	219	300	595	842	10
2018).	221	288	250	300	595	842	10
Existen	99	314	132	326	595	842	10
otras	135	314	156	326	595	842	10
herramientas	159	314	216	326	595	842	10
de	219	314	229	326	595	842	10
diagnós-	231	314	269	326	595	842	10
tico	76	327	93	339	595	842	10
molecular	95	327	139	339	595	842	10
que	142	327	158	339	595	842	10
complementan	160	327	225	339	595	842	10
a	227	327	232	339	595	842	10
la	234	327	242	339	595	842	10
técni-	244	327	269	339	595	842	10
ca	76	340	86	353	595	842	10
de	88	340	99	353	595	842	10
PCR,	101	340	124	353	595	842	10
como	126	340	151	353	595	842	10
lo	153	340	161	353	595	842	10
son	163	340	179	353	595	842	10
el	181	340	189	353	595	842	10
uso	191	340	206	353	595	842	10
de	208	340	219	353	595	842	10
enzimas	221	340	257	353	595	842	10
de	259	340	269	353	595	842	10
restricción,	76	354	126	366	595	842	10
el	131	354	139	366	595	842	10
uso	143	354	158	366	595	842	10
de	162	354	173	366	595	842	10
fragmentos	177	354	227	366	595	842	10
de	231	354	242	366	595	842	10
ADN	245	354	269	366	595	842	10
polimórficos	76	367	133	379	595	842	10
aleatorios	136	367	180	379	595	842	10
(RAPD,	183	367	219	379	595	842	10
por	222	367	237	379	595	842	10
sus	241	367	255	379	595	842	10
si-	258	367	269	379	595	842	10
glas	76	380	95	392	595	842	10
en	100	380	110	392	595	842	10
inglés),	115	380	150	392	595	842	10
útiles	154	380	180	392	595	842	10
en	185	380	195	392	595	842	10
diagnóstico	200	380	254	392	595	842	10
de	258	380	269	392	595	842	10
patógenos	76	393	121	405	595	842	10
y	125	393	131	405	595	842	10
en	135	393	145	405	595	842	10
el	149	393	157	405	595	842	10
desarrollo	162	393	206	405	595	842	10
de	210	393	221	405	595	842	10
cebadores	225	393	269	405	595	842	10
(primers);	76	406	121	419	595	842	10
otras	125	406	147	419	595	842	10
técnicas	151	406	187	419	595	842	10
como	190	406	215	419	595	842	10
LAMP	219	406	249	419	595	842	10
que	253	406	269	419	595	842	10
amplifica	76	420	118	432	595	842	10
ácidos	123	420	151	432	595	842	10
nucleicos	155	420	197	432	595	842	10
por	202	420	216	432	595	842	10
un	221	420	232	432	595	842	10
método	236	420	269	432	595	842	10
isotérmico	76	433	122	445	595	842	10
sin	123	433	136	445	595	842	10
utilizar	137	433	167	445	595	842	10
el	169	433	177	445	595	842	10
clásico	179	433	208	445	595	842	10
termociclador	210	433	269	445	595	842	10
de	76	446	87	458	595	842	10
PCR	91	446	112	458	595	842	10
(Kongrueng	117	446	171	458	595	842	10
et	175	446	183	458	595	842	10
al.,	188	446	202	458	595	842	10
2015;	207	446	232	458	595	842	10
Varela-	237	446	269	458	595	842	10
Mejías	76	459	106	471	595	842	10
et	108	459	116	471	595	842	10
al.,	118	459	132	471	595	842	10
2017;	133	459	158	471	595	842	10
Chakraborty	160	459	214	471	595	842	10
et	216	459	223	471	595	842	10
al.,	225	459	239	471	595	842	10
2019);	241	459	269	471	595	842	10
FISH	76	472	100	485	595	842	10
o	103	472	108	485	595	842	10
Hibridación	111	472	164	485	595	842	10
fluorescente	166	472	221	485	595	842	10
in	223	472	232	485	595	842	10
situ	235	472	251	485	595	842	10
que	253	472	269	485	595	842	10
detecta	76	486	108	498	595	842	10
ARN	111	486	134	498	595	842	10
o	138	486	143	498	595	842	10
ADN	146	486	170	498	595	842	10
de	174	486	184	498	595	842	10
patógenos	188	486	233	498	595	842	10
a	236	486	241	498	595	842	10
partir	245	486	269	498	595	842	10
de	76	499	87	511	595	842	10
hibridación	90	499	140	511	595	842	10
del	143	499	156	511	595	842	10
ácido	159	499	183	511	595	842	10
nucleico	186	499	224	511	595	842	10
diana	226	499	250	511	595	842	10
con	253	499	269	511	595	842	10
sondas	76	512	107	524	595	842	10
fluorescentes	111	512	169	524	595	842	10
en	173	512	184	524	595	842	10
diferentes	188	512	232	524	595	842	10
tejidos;	236	512	269	524	595	842	10
MPP	76	525	99	537	595	842	10
o	100	525	106	537	595	842	10
Sondas	108	525	140	537	595	842	10
de	142	525	152	537	595	842	10
candado	154	525	191	537	595	842	10
molecular,	193	525	240	537	595	842	10
que	242	525	258	537	595	842	10
se	260	525	269	537	595	842	10
conforman	76	538	127	551	595	842	10
por	132	538	147	551	595	842	10
dos	152	538	168	551	595	842	10
cadenas	172	538	209	551	595	842	10
de	214	538	225	551	595	842	10
oligonu-	230	538	269	551	595	842	10
cleótidos	76	552	116	564	595	842	10
que	118	552	134	564	595	842	10
se	136	552	146	564	595	842	10
fijan	148	552	168	564	595	842	10
a	170	552	175	564	595	842	10
una	177	552	193	564	595	842	10
secuencia	195	552	238	564	595	842	10
de	240	552	251	564	595	842	10
áci-	253	552	269	564	595	842	10
dos	76	565	92	577	595	842	10
nucleicos	94	565	136	577	595	842	10
diana,	138	565	165	577	595	842	10
a	167	565	172	577	595	842	10
la	174	565	182	577	595	842	10
que	184	565	200	577	595	842	10
una	202	565	218	577	595	842	10
vez	220	565	235	577	595	842	10
unidas,	237	565	269	577	595	842	10
se	76	578	86	590	595	842	10
cierran	89	578	120	590	595	842	10
en	123	578	133	590	595	842	10
forma	136	578	162	590	595	842	10
circular	165	578	199	590	595	842	10
para	202	578	221	590	595	842	10
el	225	578	233	590	595	842	10
recono-	236	578	269	590	595	842	10
cimiento	76	591	115	603	595	842	10
específico	118	591	163	603	595	842	10
de	166	591	176	603	595	842	10
fragmentos	179	591	228	603	595	842	10
que	231	591	247	603	595	842	10
pue-	250	591	269	603	595	842	10
den	76	604	93	617	595	842	10
contener	98	604	139	617	595	842	10
polimorfismos	144	604	212	617	595	842	10
de	218	604	228	617	595	842	10
un	233	604	245	617	595	842	10
solo	250	604	269	617	595	842	10
nucleótido	76	618	124	630	595	842	10
(SNP's)	128	618	164	630	595	842	10
o	168	618	173	630	595	842	10
bien,	178	618	200	630	595	842	10
fragmentos	204	618	254	630	595	842	10
de	259	618	269	630	595	842	10
ADN	76	631	100	643	595	842	10
de	102	631	112	643	595	842	10
diferentes	114	631	157	643	595	842	10
patógenos	159	631	203	643	595	842	10
mediante	205	631	244	643	595	842	10
prue-	246	631	269	643	595	842	10
bas	76	644	91	656	595	842	10
multiplex.	93	644	138	656	595	842	10
Otra	140	644	160	656	595	842	10
técnica	162	644	193	656	595	842	10
muy	195	644	215	656	595	842	10
útil	217	644	231	656	595	842	10
en	233	644	244	656	595	842	10
la	246	644	254	656	595	842	10
ac-	256	644	269	656	595	842	10
tualidad	76	657	112	669	595	842	10
es	115	657	124	669	595	842	10
el	127	657	135	669	595	842	10
uso	138	657	153	669	595	842	10
de	156	657	166	669	595	842	10
microarrays,	169	657	226	669	595	842	10
que	229	657	245	669	595	842	10
tiene	248	657	269	669	595	842	10
como	76	670	102	683	595	842	10
ventaja	107	670	141	683	595	842	10
la	146	670	154	683	595	842	10
detección	159	670	205	683	595	842	10
de	209	670	220	683	595	842	10
múltiples	225	670	269	683	595	842	10
patógenos	76	684	122	696	595	842	10
de	126	684	137	696	595	842	10
forma	141	684	168	696	595	842	10
más	172	684	190	696	595	842	10
eficiente	194	684	233	696	595	842	10
que	237	684	254	696	595	842	10
un	258	684	269	696	595	842	10
PCR	76	697	97	709	595	842	10
multiplex	100	697	142	709	595	842	10
por	145	697	160	709	595	842	10
medio	162	697	190	709	595	842	10
de	193	697	203	709	595	842	10
sondas	206	697	236	709	595	842	10
marca-	239	697	269	709	595	842	10
das	76	710	91	722	595	842	10
con	93	710	109	722	595	842	10
fluorescencia.	111	710	173	722	595	842	10
Una	175	710	193	722	595	842	10
ventaja	195	710	227	722	595	842	10
adicional	229	710	269	722	595	842	10
de	76	723	87	735	595	842	10
esta	91	723	109	735	595	842	10
técnica	113	723	145	735	595	842	10
es	149	723	159	735	595	842	10
el	163	723	171	735	595	842	10
uso	175	723	191	735	595	842	10
de	195	723	206	735	595	842	10
pequeñas	210	723	252	735	595	842	10
se-	256	723	269	735	595	842	10
cuencias	76	736	115	749	595	842	10
de	118	736	129	749	595	842	10
ácidos	132	736	160	749	595	842	10
nucleicos	164	736	206	749	595	842	10
por	210	736	225	749	595	842	10
lo	228	736	237	749	595	842	10
que	240	736	256	749	595	842	10
es	260	736	269	749	595	842	10
10	76	779	87	790	595	842	10
posible	298	90	330	102	595	842	10
obtener	335	90	369	102	595	842	10
resultados,	373	90	422	102	595	842	10
aún	426	90	442	102	595	842	10
con	446	90	463	102	595	842	10
ADN	466	90	490	102	595	842	10
degradado	298	103	344	115	595	842	10
(Chakraborty	346	103	405	115	595	842	10
et	408	103	416	115	595	842	10
al.	419	103	430	115	595	842	10
2019).	433	103	462	115	595	842	10
En	320	129	333	141	595	842	10
el	334	129	342	141	595	842	10
diagnóstico	344	129	395	141	595	842	10
molecular,	397	129	443	141	595	842	10
un	445	129	456	141	595	842	10
resulta-	458	129	491	141	595	842	10
do	298	142	309	155	595	842	10
positivo	310	142	345	155	595	842	10
indica	347	142	374	155	595	842	10
que	376	142	392	155	595	842	10
el	394	142	401	155	595	842	10
patógeno	403	142	443	155	595	842	10
se	445	142	454	155	595	842	10
encuen-	456	142	490	155	595	842	10
tra	298	156	309	168	595	842	10
presente;	312	156	352	168	595	842	10
es	354	156	363	168	595	842	10
decir,	366	156	390	168	595	842	10
se	393	156	402	168	595	842	10
detecta	404	156	436	168	595	842	10
la	438	156	446	168	595	842	10
presencia	448	156	490	168	595	842	10
de	298	169	308	181	595	842	10
ácidos	314	169	345	181	595	842	10
nucleicos	350	169	395	181	595	842	10
(un	401	169	416	181	595	842	10
fragmento	421	169	471	181	595	842	10
del	476	169	490	181	595	842	10
genoma)	298	182	336	194	595	842	10
del	341	182	354	194	595	842	10
agente	359	182	388	194	595	842	10
infeccioso	392	182	438	194	595	842	10
de	443	182	453	194	595	842	10
interés,	457	182	490	194	595	842	10
pero	298	195	319	207	595	842	10
como	326	195	353	207	595	842	10
en	359	195	370	207	595	842	10
cualquier	377	195	424	207	595	842	10
otra	431	195	450	207	595	842	10
prueba	457	195	490	207	595	842	10
diagnóstica,	298	208	351	221	595	842	10
no	353	208	364	221	595	842	10
se	367	208	376	221	595	842	10
garantiza	379	208	420	221	595	842	10
necesariamente	422	208	490	221	595	842	10
que	298	222	314	234	595	842	10
exista	316	222	342	234	595	842	10
evidencia	345	222	387	234	595	842	10
clínica	390	222	420	234	595	842	10
de	422	222	433	234	595	842	10
enfermedad.	435	222	490	234	595	842	10
Esto	298	235	317	247	595	842	10
es	320	235	330	247	595	842	10
muy	333	235	352	247	595	842	10
importante	355	235	403	247	595	842	10
para	406	235	425	247	595	842	10
el	428	235	436	247	595	842	10
diagnóstico	439	235	490	247	595	842	10
precoz	298	248	327	260	595	842	10
de	330	248	340	260	595	842	10
enfermedades,	343	248	407	260	595	842	10
ya	409	248	420	260	595	842	10
que	422	248	438	260	595	842	10
permite	441	248	474	260	595	842	10
ac-	477	248	491	260	595	842	10
ciones	298	261	325	273	595	842	10
encaminadas	327	261	383	273	595	842	10
a	385	261	390	273	595	842	10
la	392	261	400	273	595	842	10
mitigación	402	261	448	273	595	842	10
de	450	261	461	273	595	842	10
signos	463	261	490	273	595	842	10
clínicos,	298	274	335	287	595	842	10
antes	337	274	360	287	595	842	10
que	363	274	379	287	595	842	10
el	381	274	389	287	595	842	10
agente	392	274	421	287	595	842	10
infeccioso	423	274	469	287	595	842	10
esti-	471	274	491	287	595	842	10
mule	298	288	319	300	595	842	10
la	323	288	331	300	595	842	10
respuesta	334	288	375	300	595	842	10
inmune	379	288	412	300	595	842	10
que	415	288	431	300	595	842	10
desencadena	434	288	490	300	595	842	10
los	298	301	311	313	595	842	10
procesos	316	301	358	313	595	842	10
patológicos	363	301	418	313	595	842	10
(Pérez-Roth	423	301	480	313	595	842	10
y	485	301	490	313	595	842	10
Méndez-Álvarez,	298	314	374	326	595	842	10
2004).	376	314	404	326	595	842	10
Es	320	340	331	353	595	842	10
en	336	340	346	353	595	842	10
estos	350	340	373	353	595	842	10
casos	377	340	401	353	595	842	10
donde	406	340	433	353	595	842	10
las	437	340	450	353	595	842	10
técnicas	454	340	490	353	595	842	10
histopatológicas	298	354	368	366	595	842	10
presentan	369	354	411	366	595	842	10
gran	413	354	432	366	595	842	10
valor.	434	354	458	366	595	842	10
La	460	354	471	366	595	842	10
pre-	473	354	490	366	595	842	10
sencia	298	367	325	379	595	842	10
de	329	367	339	379	595	842	10
lesiones	342	367	378	379	595	842	10
permite	382	367	415	379	595	842	10
establecer	419	367	463	379	595	842	10
el	466	367	474	379	595	842	10
es-	478	367	491	379	595	842	10
tado	298	380	317	392	595	842	10
de	319	380	330	392	595	842	10
infección	332	380	374	392	595	842	10
y	376	380	382	392	595	842	10
el	384	380	392	392	595	842	10
grado	395	380	420	392	595	842	10
de	422	380	433	392	595	842	10
compromiso	435	380	490	392	595	842	10
tisular.	298	393	328	405	595	842	10
Asimismo,	330	393	378	405	595	842	10
las	380	393	393	405	595	842	10
lesiones	395	393	431	405	595	842	10
causadas	434	393	473	405	595	842	10
por	476	393	490	405	595	842	10
algunas	298	406	331	419	595	842	10
patologías	335	406	380	419	595	842	10
han	384	406	400	419	595	842	10
sido	403	406	422	419	595	842	10
claramente	425	406	473	419	595	842	10
ca-	477	406	491	419	595	842	10
racterizadas	298	420	355	432	595	842	10
(Lightner,	360	420	408	432	595	842	10
1996;	412	420	439	432	595	842	10
Pantoja	444	420	480	432	595	842	10
y	485	420	490	432	595	842	10
Lightner,	298	433	337	445	595	842	10
2014).	339	433	367	445	595	842	10
Además,	369	433	407	445	595	842	10
mediante	409	433	449	445	595	842	10
estas	451	433	472	445	595	842	10
téc-	474	433	491	445	595	842	10
nicas	298	446	320	458	595	842	10
es	324	446	333	458	595	842	10
factible	337	446	370	458	595	842	10
realizar	374	446	407	458	595	842	10
diagnósticos	411	446	466	458	595	842	10
dife-	470	446	491	458	595	842	10
renciales	298	459	337	471	595	842	10
(Pantoja	340	459	377	471	595	842	10
y	380	459	385	471	595	842	10
Lightner,	388	459	428	471	595	842	10
2014;	431	459	456	471	595	842	10
Varela-	458	459	491	471	595	842	10
Mejías	298	472	327	485	595	842	10
y	329	472	335	485	595	842	10
Peña-Navarro,	336	472	399	485	595	842	10
2016;	401	472	425	485	595	842	10
Varela-Mejías,	427	472	490	485	595	842	10
2018).	298	486	325	498	595	842	10
Entre	320	512	344	524	595	842	10
las	348	512	360	524	595	842	10
ventajas	363	512	399	524	595	842	10
de	403	512	413	524	595	842	10
la	416	512	424	524	595	842	10
histopatología	428	512	490	524	595	842	10
se	298	525	307	537	595	842	10
encuentra	310	525	353	537	595	842	10
la	357	525	365	537	595	842	10
posibilidad	368	525	417	537	595	842	10
de	421	525	431	537	595	842	10
establecer	434	525	479	537	595	842	10
la	482	525	490	537	595	842	10
identidad	298	538	340	551	595	842	10
de	345	538	355	551	595	842	10
los	360	538	373	551	595	842	10
patógenos	377	538	423	551	595	842	10
presentes,	428	538	473	551	595	842	10
las	478	538	490	551	595	842	10
coinfecciones	298	552	359	564	595	842	10
y	362	552	368	564	595	842	10
el	372	552	380	564	595	842	10
estado	383	552	412	564	595	842	10
sanitario	416	552	454	564	595	842	10
general	458	552	490	564	595	842	10
de	298	565	308	577	595	842	10
los	310	565	323	577	595	842	10
animales.	325	565	366	577	595	842	10
Desafortunadamente,	369	565	462	577	595	842	10
la	464	565	472	577	595	842	10
téc-	474	565	491	577	595	842	10
nica	298	578	316	590	595	842	10
no	319	578	330	590	595	842	10
es	332	578	342	590	595	842	10
infalible,	344	578	384	590	595	842	10
pues	387	578	407	590	595	842	10
puede	410	578	436	590	595	842	10
darse	439	578	462	590	595	842	10
infec-	465	578	491	590	595	842	10
ciones	298	591	326	603	595	842	10
latentes	330	591	364	603	595	842	10
o	367	591	373	603	595	842	10
iniciales,	377	591	417	603	595	842	10
en	420	591	431	603	595	842	10
las	435	591	447	603	595	842	10
cuales	451	591	478	603	595	842	10
el	482	591	490	603	595	842	10
daño	298	604	319	617	595	842	10
celular	322	604	352	617	595	842	10
aun	355	604	371	617	595	842	10
no	374	604	385	617	595	842	10
es	388	604	397	617	595	842	10
evidente,	400	604	441	617	595	842	10
o	443	604	449	617	595	842	10
en	452	604	462	617	595	842	10
el	465	604	473	617	595	842	10
ex-	476	604	491	617	595	842	10
tremo	298	618	323	630	595	842	10
contrario,	327	618	370	630	595	842	10
infecciones	375	618	425	630	595	842	10
terminales	429	618	476	630	595	842	10
de	480	618	490	630	595	842	10
AHPND,	298	631	338	643	595	842	10
las	339	631	352	643	595	842	10
cuales	354	631	381	643	595	842	10
son	383	631	398	643	595	842	10
difíciles	400	631	435	643	595	842	10
de	437	631	447	643	595	842	10
distinguir	449	631	490	643	595	842	10
de	298	644	308	656	595	842	10
infecciones	311	644	361	656	595	842	10
por	364	644	379	656	595	842	10
otras	382	644	404	656	595	842	10
cepas	406	644	431	656	595	842	10
no	434	644	445	656	595	842	10
causantes	448	644	490	656	595	842	10
de	298	657	308	669	595	842	10
AHPND.	313	657	355	669	595	842	10
Las	360	657	376	669	595	842	10
observaciones	381	657	448	669	595	842	10
histopa-	452	657	491	669	595	842	10
tológicas	298	670	337	683	595	842	10
brindan	339	670	373	683	595	842	10
especificidad,	375	670	436	683	595	842	10
pero	439	670	458	683	595	842	10
su	460	670	470	683	595	842	10
sen-	472	670	491	683	595	842	10
sibilidad	298	684	336	696	595	842	10
es	340	684	349	696	595	842	10
limitada.	353	684	392	696	595	842	10
Requiere,	396	684	439	696	595	842	10
además	443	684	476	696	595	842	10
de	480	684	490	696	595	842	10
tiempo	298	697	330	709	595	842	10
y	335	697	341	709	595	842	10
personal	346	697	386	709	595	842	10
altamente	391	697	438	709	595	842	10
calificado	443	697	490	709	595	842	10
(Pantoja	298	710	335	722	595	842	10
y	337	710	342	722	595	842	10
Lightner,	344	710	385	722	595	842	10
2014).	387	710	415	722	595	842	10
Por	417	710	433	722	595	842	10
otro	435	710	453	722	595	842	10
lado,	455	710	477	722	595	842	10
al-	479	710	490	722	595	842	10
gunas	298	723	323	735	595	842	10
patologías	327	723	372	735	595	842	10
son	376	723	391	735	595	842	10
difíciles	395	723	430	735	595	842	10
de	434	723	444	735	595	842	10
distinguir	448	723	490	735	595	842	10
entre	298	736	320	749	595	842	10
ellas;	322	736	346	749	595	842	10
así,	348	736	363	749	595	842	10
la	366	736	374	749	595	842	10
estreptococosis,	376	736	447	749	595	842	10
la	449	736	457	749	595	842	10
espiro-	460	736	491	749	595	842	10
Rev	334	778	350	789	595	842	10
Inv	352	778	367	789	595	842	10
Vet	368	778	382	789	595	842	10
Perú	384	778	404	789	595	842	10
2020;	406	778	430	789	595	842	10
31(3):	431	778	456	789	595	842	10
e18165	458	778	488	789	595	842	10
Técnicas	192	49	224	59	595	842	11
diagnósticas	225	49	270	59	595	842	11
para	271	49	287	59	595	842	11
enfermedades	288	49	338	59	595	842	11
bacterianas	340	49	380	59	595	842	11
en	382	49	390	59	595	842	11
camarones	392	49	430	59	595	842	11
Cuadro	105	91	140	104	595	842	11
2.	143	91	152	104	595	842	11
Grado	155	91	184	104	595	842	11
de	187	91	198	104	595	842	11
confianza	201	91	247	104	595	842	11
de	250	91	262	104	595	842	11
las	265	91	278	104	595	842	11
diferentes	281	91	328	104	595	842	11
técnicas	331	91	369	104	595	842	11
diagnósticas.	372	91	434	104	595	842	11
Clínica	188	121	223	134	595	842	11
Fresco	234	121	266	134	595	842	11
Bacteriología	277	121	341	134	595	842	11
Histopatología	353	121	422	134	595	842	11
ISH/IHC	434	121	476	134	595	842	11
1	476	121	480	129	595	842	11
PCR	492	121	514	134	595	842	11
Vibriosis	111	137	154	151	595	842	11
x	203	137	209	151	595	842	11
xx	244	137	256	151	595	842	11
xxx	300	137	318	151	595	842	11
xxx	378	137	396	151	595	842	11
AHPND	111	153	151	166	595	842	11
x	203	153	209	166	595	842	11
xx	244	153	256	166	595	842	11
xx	303	153	315	166	595	842	11
xxx	378	153	396	166	595	842	11
xxx	494	153	512	166	595	842	11
NHP	111	169	134	182	595	842	11
x	203	169	209	182	595	842	11
xx	244	169	256	182	595	842	11
xxx	378	169	396	182	595	842	11
xxx	448	169	466	182	595	842	11
xxx	494	169	512	182	595	842	11
Espiroplasma	111	185	175	198	595	842	11
x	203	185	209	198	595	842	11
x	306	185	312	198	595	842	11
xx	381	185	393	198	595	842	11
xxx	448	185	466	198	595	842	11
xxx	494	185	512	198	595	842	11
Estreptococos	111	201	177	214	595	842	11
x	203	201	208	214	595	842	11
x	306	201	312	214	595	842	11
xx	381	201	393	214	595	842	11
xxx	448	201	466	214	595	842	11
xxx	494	201	512	214	595	842	11
x:	105	220	112	233	595	842	11
aplicabilidad	115	220	170	233	595	842	11
limitada;	172	220	210	233	595	842	11
xx;	213	220	225	233	595	842	11
aplicabilidad	227	220	282	233	595	842	11
moderada;	285	220	333	233	595	842	11
xxx;	335	220	352	233	595	842	11
aplicabilidad	354	220	409	233	595	842	11
elevada	411	220	445	233	595	842	11
ISH:	105	233	122	246	595	842	11
Hibridación	124	233	174	246	595	842	11
in	177	233	185	246	595	842	11
situ;	188	233	206	246	595	842	11
IHC:	209	233	227	246	595	842	11
Inmunohistoquímica;	229	233	322	246	595	842	11
PCR:	324	233	344	246	595	842	11
Reacción	347	233	386	246	595	842	11
en	388	233	399	246	595	842	11
cadena	402	233	433	246	595	842	11
de	436	233	446	246	595	842	11
la	449	233	456	246	595	842	11
polimerasa	459	233	507	246	595	842	11
AHPND:	105	246	140	259	595	842	11
Necrosis	142	246	179	259	595	842	11
aguda	182	246	208	259	595	842	11
del	211	246	224	259	595	842	11
hepatopáncreas;	226	246	300	259	595	842	11
NHP:	302	246	324	259	595	842	11
Hepatopancreatitis	327	246	410	259	595	842	11
necrotizante	413	246	468	259	595	842	11
plasmosis	105	335	147	347	595	842	11
y	148	335	154	347	595	842	11
la	156	335	163	347	595	842	11
vibriosis	165	335	201	347	595	842	11
sistémica	203	335	242	347	595	842	11
poseen	244	335	274	347	595	842	11
gran-	275	335	298	347	595	842	11
des	105	349	121	361	595	842	11
similitudes	126	349	181	361	595	842	11
anatomopatológicos	187	349	287	361	595	842	11
y	292	349	298	361	595	842	11
tropismos	105	362	147	374	595	842	11
celulares	149	362	187	374	595	842	11
comunes	189	362	227	374	595	842	11
(Lightner,	229	362	271	374	595	842	11
1996;	273	362	298	374	595	842	11
Vincent	105	376	139	388	595	842	11
y	143	376	148	388	595	842	11
Lotz,	152	376	175	388	595	842	11
2005;	178	376	203	388	595	842	11
Hasson	207	376	239	388	595	842	11
et	243	376	251	388	595	842	11
al.,	255	376	269	388	595	842	11
2009;	272	376	298	388	595	842	11
Heres	105	389	131	402	595	842	11
et	133	389	141	402	595	842	11
al.,	144	389	158	402	595	842	11
2011;	160	389	185	402	595	842	11
OIE,	187	389	208	402	595	842	11
2018),	210	389	239	402	595	842	11
de	241	389	252	402	595	842	11
modo	254	389	279	402	595	842	11
que	282	389	298	402	595	842	11
se	105	403	114	415	595	842	11
requiere	117	403	153	415	595	842	11
combinar	155	403	197	415	595	842	11
técnicas	199	403	235	415	595	842	11
adicionales.	238	403	290	415	595	842	11
Algunas	128	430	164	442	595	842	11
de	168	430	179	442	595	842	11
las	183	430	195	442	595	842	11
limitantes	199	430	242	442	595	842	11
de	246	430	257	442	595	842	11
la	261	430	269	442	595	842	11
histo-	272	430	298	442	595	842	11
patología	105	444	146	456	595	842	11
son	149	444	165	456	595	842	11
compartidos	168	444	223	456	595	842	11
con	227	444	243	456	595	842	11
las	246	444	258	456	595	842	11
técnicas	262	444	298	456	595	842	11
de	105	457	115	470	595	842	11
hibridación	117	457	166	470	595	842	11
in	168	457	177	470	595	842	11
situ	179	457	194	470	595	842	11
o	196	457	201	470	595	842	11
inmunohis-toquímica.	203	457	298	470	595	842	11
En	105	471	117	483	595	842	11
ellos,	119	471	143	483	595	842	11
si	145	471	152	483	595	842	11
la	154	471	162	483	595	842	11
presencia	164	471	205	483	595	842	11
del	207	471	221	483	595	842	11
patógeno	223	471	263	483	595	842	11
no	265	471	276	483	595	842	11
es	278	471	287	483	595	842	11
lo	289	471	298	483	595	842	11
suficientemente	105	485	175	497	595	842	11
alta,	179	485	197	497	595	842	11
es	201	485	210	497	595	842	11
posible	214	485	246	497	595	842	11
que	249	485	265	497	595	842	11
no	269	485	280	497	595	842	11
sea	283	485	298	497	595	842	11
posible	105	498	137	510	595	842	11
observar	140	498	178	510	595	842	11
su	181	498	190	510	595	842	11
reacción	193	498	231	510	595	842	11
con	233	498	250	510	595	842	11
las	252	498	265	510	595	842	11
sondas	267	498	298	510	595	842	11
usadas,	105	512	137	524	595	842	11
pese	139	512	159	524	595	842	11
a	161	512	166	524	595	842	11
estar	168	512	189	524	595	842	11
presente.	191	512	231	524	595	842	11
Su	233	512	244	524	595	842	11
costo,	246	512	273	524	595	842	11
tiem-	275	512	298	524	595	842	11
po	105	525	116	538	595	842	11
de	118	525	128	538	595	842	11
obtención	130	525	174	538	595	842	11
de	176	525	186	538	595	842	11
resultados	188	525	232	538	595	842	11
y	234	525	240	538	595	842	11
necesidad	242	525	285	538	595	842	11
de	287	525	298	538	595	842	11
personal	105	539	141	551	595	842	11
calificado	142	539	184	551	595	842	11
son	185	539	200	551	595	842	11
también	202	539	236	551	595	842	11
considerables.	238	539	298	551	595	842	11
Presenta	105	553	142	565	595	842	11
sin	146	553	159	565	595	842	11
embargo,	162	553	204	565	595	842	11
una	207	553	223	565	595	842	11
ventaja	227	553	259	565	595	842	11
sobre	262	553	286	565	595	842	11
la	290	553	298	565	595	842	11
histopatología	105	566	168	578	595	842	11
en	170	566	180	578	595	842	11
lo	182	566	191	578	595	842	11
referente	193	566	232	578	595	842	11
a	234	566	239	578	595	842	11
la	241	566	249	578	595	842	11
especifici-	251	566	298	578	595	842	11
dad	105	580	121	592	595	842	11
de	124	580	134	592	595	842	11
los	138	580	151	592	595	842	11
resultados	154	580	199	592	595	842	11
(Cuéllar-Anjel,	202	580	269	592	595	842	11
2008;	272	580	298	592	595	842	11
Lightner,	105	593	144	606	595	842	11
1996).	146	593	174	606	595	842	11
Con	128	621	146	633	595	842	11
esta	149	621	166	633	595	842	11
panorámica	170	621	221	633	595	842	11
general,	224	621	260	633	595	842	11
es	263	621	272	633	595	842	11
claro	275	621	298	633	595	842	11
que	105	634	121	646	595	842	11
todos	123	634	147	646	595	842	11
los	149	634	161	646	595	842	11
métodos	163	634	200	646	595	842	11
de	202	634	213	646	595	842	11
diagnóstico	215	634	265	646	595	842	11
poseen	267	634	298	646	595	842	11
limitantes,	105	648	149	660	595	842	11
su	152	648	162	660	595	842	11
aplicabilidad	164	648	219	660	595	842	11
está	222	648	239	660	595	842	11
en	241	648	252	660	595	842	11
función	254	648	287	660	595	842	11
al	290	648	298	660	595	842	11
patógeno,	105	661	146	674	595	842	11
a	148	661	153	674	595	842	11
sus	154	661	168	674	595	842	11
características	169	661	229	674	595	842	11
y	231	661	236	674	595	842	11
al	238	661	245	674	595	842	11
tipo	247	661	263	674	595	842	11
de	265	661	275	674	595	842	11
daño	277	661	298	674	595	842	11
que	105	675	120	687	595	842	11
causan	122	675	151	687	595	842	11
en	153	675	163	687	595	842	11
los	164	675	177	687	595	842	11
camarones.	178	675	226	687	595	842	11
El	228	675	237	687	595	842	11
Cuadro	239	675	271	687	595	842	11
1	273	675	278	687	595	842	11
pre-	280	675	298	687	595	842	11
senta	105	689	127	701	595	842	11
un	129	689	140	701	595	842	11
resumen	142	689	179	701	595	842	11
de	181	689	192	701	595	842	11
las	194	689	206	701	595	842	11
principales	208	689	256	701	595	842	11
variables	258	689	298	701	595	842	11
a	105	702	110	714	595	842	11
considerar	113	702	159	714	595	842	11
para	163	702	182	714	595	842	11
la	185	702	193	714	595	842	11
implementación	197	702	268	714	595	842	11
de	271	702	282	714	595	842	11
las	285	702	298	714	595	842	11
diferentes	105	716	148	728	595	842	11
técnicas	150	716	186	728	595	842	11
en	188	716	198	728	595	842	11
un	200	716	211	728	595	842	11
laboratorio	213	716	261	728	595	842	11
de	263	716	273	728	595	842	11
diag-	275	716	298	728	595	842	11
nóstico.	105	729	139	742	595	842	11
Rev	103	779	120	790	595	842	11
Inv	122	779	136	790	595	842	11
Vet	138	779	152	790	595	842	11
Perú	154	779	174	790	595	842	11
2020;	176	779	199	790	595	842	11
31(3):	201	779	226	790	595	842	11
e18165	228	779	257	790	595	842	11
No	349	335	362	347	595	842	11
es	365	335	374	347	595	842	11
posible	377	335	409	347	595	842	11
seleccionar	412	335	462	347	595	842	11
una	465	335	481	347	595	842	11
de	484	335	494	347	595	842	11
estas	497	335	519	347	595	842	11
técnicas	326	348	362	360	595	842	11
excluyendo	364	348	415	360	595	842	11
a	418	348	423	360	595	842	11
las	426	348	438	360	595	842	11
demás.	441	348	472	360	595	842	11
Las	475	348	491	360	595	842	11
técni-	494	348	519	360	595	842	11
cas	326	361	340	373	595	842	11
desarrolladas	344	361	403	373	595	842	11
incrementan	406	361	461	373	595	842	11
su	465	361	475	373	595	842	11
confiabi-	479	361	519	373	595	842	11
lidad	326	374	348	387	595	842	11
si	350	374	357	387	595	842	11
se	359	374	368	387	595	842	11
utilizan	370	374	403	387	595	842	11
en	405	374	416	387	595	842	11
forma	418	374	444	387	595	842	11
complementaria,	446	374	519	387	595	842	11
de	326	387	336	400	595	842	11
allí	340	387	355	400	595	842	11
que	359	387	375	400	595	842	11
conviene	379	387	419	400	595	842	11
combinarlas	423	387	477	400	595	842	11
según	481	387	507	400	595	842	11
el	511	387	519	400	595	842	11
caso	326	401	346	413	595	842	11
particular.	349	401	394	413	595	842	11
La	398	401	409	413	595	842	11
experiencia	413	401	464	413	595	842	11
del	467	401	481	413	595	842	11
analista	485	401	519	413	595	842	11
es	326	414	335	426	595	842	11
fundamental	338	414	393	426	595	842	11
para	395	414	414	426	595	842	11
seleccionar	417	414	466	426	595	842	11
la	469	414	477	426	595	842	11
técnica	479	414	511	426	595	842	11
o	513	414	519	426	595	842	11
técnicas	326	427	362	439	595	842	11
adecuadas	366	427	411	439	595	842	11
para	415	427	434	439	595	842	11
cada	439	427	459	439	595	842	11
caso.	463	427	485	439	595	842	11
Pese	489	427	510	439	595	842	11
a	514	427	519	439	595	842	11
no	326	440	337	453	595	842	11
existir	340	440	368	453	595	842	11
rutas	371	440	393	453	595	842	11
rígidas	396	440	426	453	595	842	11
o	429	440	435	453	595	842	11
infalibles	438	440	479	453	595	842	11
de	483	440	493	453	595	842	11
diag-	496	440	519	453	595	842	11
nóstico,	326	453	359	466	595	842	11
es	361	453	370	466	595	842	11
posible	371	453	402	466	595	842	11
desarrollar,	404	453	451	466	595	842	11
a	452	453	457	466	595	842	11
modo	459	453	483	466	595	842	11
de	485	453	495	466	595	842	11
abor-	497	453	519	466	595	842	11
daje	326	467	345	479	595	842	11
general,	347	467	382	479	595	842	11
pasos	385	467	409	479	595	842	11
secuenciales	412	467	467	479	595	842	11
de	470	467	480	479	595	842	11
análisis,	483	467	519	479	595	842	11
tal	326	480	337	492	595	842	11
como	340	480	365	492	595	842	11
se	368	480	377	492	595	842	11
presentada	380	480	428	492	595	842	11
en	431	480	441	492	595	842	11
la	445	480	453	492	595	842	11
Figura	456	480	485	492	595	842	11
2.	488	480	496	492	595	842	11
Este	500	480	519	492	595	842	11
flujograma	326	493	374	505	595	842	11
es	377	493	386	505	595	842	11
orientativo	389	493	437	505	595	842	11
y	439	493	445	505	595	842	11
pretende	447	493	485	505	595	842	11
sugerir	488	493	519	505	595	842	11
rutas	326	506	348	519	595	842	11
sobre	351	506	374	519	595	842	11
las	378	506	390	519	595	842	11
técnicas	393	506	429	519	595	842	11
a	431	506	436	519	595	842	11
seguir	439	506	466	519	595	842	11
durante	469	506	503	519	595	842	11
los	506	506	519	519	595	842	11
análisis;	326	519	362	532	595	842	11
no	366	519	377	532	595	842	11
obstante,	380	519	420	532	595	842	11
puede	423	519	449	532	595	842	11
ser	453	519	466	532	595	842	11
modificada	469	519	519	532	595	842	11
en	326	533	336	545	595	842	11
función	340	533	374	545	595	842	11
a	377	533	382	545	595	842	11
la	386	533	394	545	595	842	11
información	398	533	452	545	595	842	11
disponible	455	533	501	545	595	842	11
del	505	533	519	545	595	842	11
caso	326	546	346	558	595	842	11
y	348	546	354	558	595	842	11
a	356	546	361	558	595	842	11
la	364	546	372	558	595	842	11
experiencia	375	546	426	558	595	842	11
del	428	546	442	558	595	842	11
analista.	444	546	481	558	595	842	11
En	349	572	361	585	595	842	11
el	364	572	371	585	595	842	11
Cuadro	374	572	407	585	595	842	11
2	409	572	415	585	595	842	11
se	417	572	427	585	595	842	11
presentan	429	572	472	585	595	842	11
las	474	572	487	585	595	842	11
princi-	489	572	519	585	595	842	11
pales	326	585	349	598	595	842	11
técnicas	352	585	388	598	595	842	11
recomendadas	391	585	454	598	595	842	11
para	458	585	477	598	595	842	11
las	480	585	493	598	595	842	11
pato-	496	585	519	598	595	842	11
logías	326	599	352	611	595	842	11
descritas	355	599	394	611	595	842	11
en	397	599	407	611	595	842	11
este	410	599	427	611	595	842	11
documento.	430	599	481	611	595	842	11
Se	484	599	495	611	595	842	11
debe	498	599	519	611	595	842	11
considerar	326	612	372	624	595	842	11
que	374	612	390	624	595	842	11
la	392	612	401	624	595	842	11
obtención	403	612	446	624	595	842	11
de	449	612	459	624	595	842	11
un	461	612	472	624	595	842	11
diagnósti-	475	612	519	624	595	842	11
co	326	625	336	637	595	842	11
confiable	339	625	380	637	595	842	11
supone	382	625	413	637	595	842	11
del	416	625	429	637	595	842	11
uso	432	625	447	637	595	842	11
de	449	625	460	637	595	842	11
al	462	625	470	637	595	842	11
menos	472	625	501	637	595	842	11
dos	503	625	519	637	595	842	11
de	326	638	336	651	595	842	11
estas	341	638	363	651	595	842	11
técnicas	367	638	404	651	595	842	11
correctamente	408	638	472	651	595	842	11
aplicadas	477	638	519	651	595	842	11
con	326	651	342	664	595	842	11
resultados	344	651	389	664	595	842	11
concordantes.	391	651	452	664	595	842	11
Finalmente,	455	651	507	664	595	842	11
se	509	651	519	664	595	842	11
debe	326	665	347	677	595	842	11
tener	350	665	372	677	595	842	11
claro	375	665	397	677	595	842	11
que	400	665	416	677	595	842	11
estas	419	665	440	677	595	842	11
enfermedades	443	665	505	677	595	842	11
no	508	665	519	677	595	842	11
son	326	678	341	690	595	842	11
excluyentes	343	678	395	690	595	842	11
entre	398	678	420	690	595	842	11
ellas,	422	678	445	690	595	842	11
y	447	678	452	690	595	842	11
la	454	678	462	690	595	842	11
presencia	464	678	506	690	595	842	11
de	508	678	519	690	595	842	11
una	326	691	342	703	595	842	11
de	346	691	356	703	595	842	11
ellas,	360	691	383	703	595	842	11
no	387	691	398	703	595	842	11
implica	402	691	435	703	595	842	11
la	438	691	446	703	595	842	11
ausencia	450	691	488	703	595	842	11
de	492	691	503	703	595	842	11
las	506	691	519	703	595	842	11
demás.	326	704	357	717	595	842	11
Es	359	704	370	717	595	842	11
posible	372	704	404	717	595	842	11
por	407	704	422	717	595	842	11
tanto	424	704	446	717	595	842	11
la	449	704	457	717	595	842	11
ocurrencia	459	704	506	717	595	842	11
de	508	704	519	717	595	842	11
coinfecciones,	326	717	391	730	595	842	11
tanto	395	717	418	730	595	842	11
entre	422	717	444	730	595	842	11
ellas	449	717	469	730	595	842	11
como	473	717	498	730	595	842	11
con	503	717	519	730	595	842	11
otras	326	731	347	743	595	842	11
patologías.	349	731	397	743	595	842	11
11	508	779	519	790	595	842	11
A.	248	48	256	58	595	842	12
Varela	259	48	282	58	595	842	12
y	284	48	288	58	595	842	12
L.	290	48	298	58	595	842	12
Choc	300	48	319	58	595	842	12
C	135	93	144	107	595	842	12
ONCLUSIONES	144	96	211	106	595	842	12
	76	125	82	139	595	842	12
	76	192	82	207	595	842	12
	76	246	82	261	595	842	12
	76	314	82	328	595	842	12
	76	408	82	423	595	842	12
Las	96	127	112	139	595	842	12
enfermedades	117	127	179	139	595	842	12
bacterianas	183	127	234	139	595	842	12
poseen	238	127	269	139	595	842	12
una	96	140	113	153	595	842	12
gran	118	140	138	153	595	842	12
importancia	143	140	198	153	595	842	12
en	203	140	214	153	595	842	12
la	219	140	227	153	595	842	12
camaro-	232	140	269	153	595	842	12
nicultura,	96	154	139	166	595	842	12
tanto	143	154	166	166	595	842	12
por	170	154	185	166	595	842	12
la	189	154	197	166	595	842	12
variabilidad	201	154	255	166	595	842	12
de	259	154	269	166	595	842	12
agentes	96	167	129	180	595	842	12
causales,	133	167	173	180	595	842	12
como	176	167	201	180	595	842	12
por	204	167	219	180	595	842	12
el	222	167	230	180	595	842	12
impacto	234	167	269	180	595	842	12
que	96	181	112	193	595	842	12
generan	115	181	150	193	595	842	12
sobre	152	181	176	193	595	842	12
los	178	181	191	193	595	842	12
cultivos.	194	181	231	193	595	842	12
Se	96	194	107	207	595	842	12
dispone	110	194	145	207	595	842	12
de	147	194	158	207	595	842	12
una	161	194	177	207	595	842	12
variedad	179	194	217	207	595	842	12
de	220	194	231	207	595	842	12
técnicas	234	194	269	207	595	842	12
diagnósticas,	96	208	155	220	595	842	12
cada	159	208	179	220	595	842	12
una	184	208	200	220	595	842	12
con	204	208	220	220	595	842	12
diferentes	225	208	269	220	595	842	12
grados	96	221	126	234	595	842	12
y	128	221	134	234	595	842	12
rangos	136	221	165	234	595	842	12
de	167	221	178	234	595	842	12
aplicabilidad	180	221	237	234	595	842	12
y	240	221	245	234	595	842	12
efec-	247	221	270	234	595	842	12
tividad.	96	235	128	247	595	842	12
La	96	248	108	261	595	842	12
sensibilidad	110	248	161	261	595	842	12
y	162	248	168	261	595	842	12
especificidad	169	248	226	261	595	842	12
de	228	248	238	261	595	842	12
las	240	248	252	261	595	842	12
téc-	253	248	270	261	595	842	12
nicas	96	262	119	274	595	842	12
diagnósticas	123	262	177	274	595	842	12
es	181	262	190	274	595	842	12
variable;	194	262	232	274	595	842	12
sin	236	262	249	274	595	842	12
em-	252	262	269	274	595	842	12
bargo,	96	275	124	288	595	842	12
la	127	275	135	288	595	842	12
combinación	138	275	195	288	595	842	12
de	198	275	209	288	595	842	12
dos	211	275	227	288	595	842	12
o	230	275	235	288	595	842	12
más	238	275	256	288	595	842	12
de	259	275	269	288	595	842	12
ellas	96	289	116	301	595	842	12
mejora	118	289	149	301	595	842	12
las	151	289	163	301	595	842	12
posibilidades	165	289	222	301	595	842	12
de	224	289	235	301	595	842	12
obtener	236	289	269	301	595	842	12
un	96	302	107	315	595	842	12
diagnóstico	109	302	160	315	595	842	12
certero.	163	302	196	315	595	842	12
Cada	96	316	119	328	595	842	12
una	122	316	138	328	595	842	12
de	140	316	151	328	595	842	12
las	153	316	165	328	595	842	12
técnicas	168	316	204	328	595	842	12
requiere	206	316	243	328	595	842	12
de	245	316	256	328	595	842	12
un	258	316	269	328	595	842	12
entrenamiento	96	329	160	342	595	842	12
adecuado	164	329	206	342	595	842	12
y	210	329	216	342	595	842	12
de	220	329	230	342	595	842	12
equipos	235	329	269	342	595	842	12
apropiados.	96	343	148	355	595	842	12
La	150	343	161	355	595	842	12
selección	163	343	205	355	595	842	12
de	207	343	217	355	595	842	12
las	219	343	231	355	595	842	12
técnicas	233	343	269	355	595	842	12
a	96	356	101	369	595	842	12
usar	104	356	122	369	595	842	12
dependerá	125	356	170	369	595	842	12
del	173	356	186	369	595	842	12
caso	189	356	209	369	595	842	12
particular,	211	356	256	369	595	842	12
de	259	356	269	369	595	842	12
las	96	370	109	382	595	842	12
posibilidades	110	370	168	382	595	842	12
y	170	370	175	382	595	842	12
recursos	177	370	213	382	595	842	12
del	215	370	228	382	595	842	12
laborato-	230	370	269	382	595	842	12
rio	96	383	109	396	595	842	12
y	111	383	117	396	595	842	12
del	119	383	133	396	595	842	12
tiempo	135	383	166	396	595	842	12
disponible	168	383	215	396	595	842	12
para	217	383	236	396	595	842	12
su	239	383	249	396	595	842	12
pro-	251	383	269	396	595	842	12
cesamiento.	96	397	149	409	595	842	12
Las	96	410	113	423	595	842	12
enfermedades	117	410	180	423	595	842	12
infecciosas	185	410	236	423	595	842	12
en	241	410	251	423	595	842	12
los	256	410	269	423	595	842	12
camarones	96	424	146	436	595	842	12
no	150	424	161	436	595	842	12
son	166	424	182	436	595	842	12
excluyentes	187	424	241	436	595	842	12
entre	246	424	269	436	595	842	12
ellas.	96	437	119	450	595	842	12
La	122	437	134	450	595	842	12
detección	137	437	179	450	595	842	12
de	182	437	192	450	595	842	12
un	195	437	206	450	595	842	12
agente	209	437	238	450	595	842	12
no	240	437	252	450	595	842	12
im-	254	437	270	450	595	842	12
plica	96	451	118	463	595	842	12
ausencia	121	451	159	463	595	842	12
de	161	451	172	463	595	842	12
los	174	451	187	463	595	842	12
demás.	190	451	221	463	595	842	12
L	125	489	134	504	595	842	12
ITERATURA	133	493	184	503	595	842	12
C	185	489	194	504	595	842	12
ITADA	194	493	221	503	595	842	12
1.	76	524	85	536	595	842	12
Aguirre-Guzmán	96	524	183	536	595	842	12
G,	190	524	200	536	595	842	12
Ascencio	207	524	253	536	595	842	12
F,	260	524	269	536	595	842	12
Saulnier	96	537	138	549	595	842	12
D.	143	537	154	549	595	842	12
2005.	159	537	185	549	595	842	12
Pathogenicity	190	537	255	549	595	842	12
of	260	537	269	549	595	842	12
Vibrio	96	551	126	563	595	842	12
penaeicida	130	551	182	563	595	842	12
for	187	551	201	563	595	842	12
white	206	551	232	563	595	842	12
shrimp	237	551	269	563	595	842	12
Litopenaeus	96	564	157	576	595	842	12
vannamei:	162	564	213	576	595	842	12
a	218	564	223	576	595	842	12
cysteine	229	564	269	576	595	842	12
protease-like	96	577	152	590	595	842	12
exotoxin	154	577	191	590	595	842	12
as	193	577	202	590	595	842	12
a	204	577	209	590	595	842	12
virulence	211	577	251	590	595	842	12
fac-	253	577	270	590	595	842	12
tor.	96	591	111	603	595	842	12
Dis	116	591	131	603	595	842	12
Aquat	135	591	162	603	595	842	12
Org	167	591	184	603	595	842	12
67:	188	591	203	603	595	842	12
201-207.	207	591	247	603	595	842	12
doi:	252	591	269	603	595	842	12
10.3354/dao067201	96	604	181	616	595	842	12
2.	76	618	85	630	595	842	12
Ahn	96	618	116	630	595	842	12
YS,	119	618	135	630	595	842	12
Piamsomboon	139	618	204	630	595	842	12
P,	208	618	216	630	595	842	12
Tang	220	618	243	630	595	842	12
KFJ,	246	618	269	630	595	842	12
Han	96	631	118	643	595	842	12
JE,	122	631	139	643	595	842	12
Kim	144	631	164	643	595	842	12
JH.	169	631	187	643	595	842	12
2017.	192	631	218	643	595	842	12
Complete	223	631	269	643	595	842	12
genome	96	645	131	657	595	842	12
sequence	135	645	176	657	595	842	12
of	180	645	189	657	595	842	12
acute	193	645	216	657	595	842	12
hepatopan-	220	645	269	657	595	842	12
creatic	96	658	126	670	595	842	12
necrosis	129	658	166	670	595	842	12
disease-causing	169	658	239	670	595	842	12
Vibrio	242	658	269	670	595	842	12
campbellii	96	672	146	684	595	842	12
LA16-V1,	151	672	200	684	595	842	12
isolated	205	672	242	684	595	842	12
from	247	672	270	684	595	842	12
Penaeus	96	685	134	697	595	842	12
vannamei	138	685	181	697	595	842	12
cultured	184	685	221	697	595	842	12
in	225	685	233	697	595	842	12
a	237	685	242	697	595	842	12
Latin	246	685	269	697	595	842	12
American	96	699	140	711	595	842	12
country.	142	699	177	711	595	842	12
Genome	180	699	217	711	595	842	12
Announc	218	699	259	711	595	842	12
5:	261	699	269	711	595	842	12
e01011-17.	96	712	149	724	595	842	12
doi:	153	712	172	724	595	842	12
10.1128/genomeA.-	177	712	270	724	595	842	12
01011-17	96	726	136	738	595	842	12
12	76	779	87	790	595	842	12
3.	298	90	307	102	595	842	12
Altamiranda	317	90	375	102	595	842	12
J,	379	90	387	102	595	842	12
Salazar	391	90	426	102	595	842	12
M,	430	90	442	102	595	842	12
Briñez	446	90	476	102	595	842	12
B.	480	90	490	102	595	842	12
2011.	317	103	342	115	595	842	12
Presencia	344	103	387	115	595	842	12
de	390	103	400	115	595	842	12
Spiroplasma	403	103	458	115	595	842	12
penaei	461	103	490	115	595	842	12
en	317	116	328	128	595	842	12
plancton,	330	116	370	128	595	842	12
bentos	372	116	401	128	595	842	12
y	403	116	409	128	595	842	12
fauna	411	116	435	128	595	842	12
acompañan-	437	116	490	128	595	842	12
te	317	129	325	141	595	842	12
en	329	129	339	141	595	842	12
fincas	342	129	369	141	595	842	12
camaroneras	372	129	427	141	595	842	12
de	431	129	441	141	595	842	12
Colombia.	444	129	490	141	595	842	12
Rev	317	142	335	155	595	842	12
MVZ	337	142	362	155	595	842	12
Córdoba	364	142	402	155	595	842	12
16:	404	142	418	155	595	842	12
2576-2583.	421	142	471	155	595	842	12
doi:	473	142	490	155	595	842	12
10.21897/rmvz.1030	317	156	406	168	595	842	12
4.	298	169	307	181	595	842	12
Bell	317	169	338	181	595	842	12
TA,	345	169	363	181	595	842	12
Lightner	370	169	415	181	595	842	12
DV.	422	169	440	181	595	842	12
1988.	447	169	475	181	595	842	12
A	482	169	490	181	595	842	12
handbook	317	182	362	194	595	842	12
of	367	182	376	194	595	842	12
normal	381	182	413	194	595	842	12
Penaeid	418	182	454	194	595	842	12
shrimp	459	182	490	194	595	842	12
histology.	317	195	361	207	595	842	12
Baton	366	195	392	207	595	842	12
Rouge,	397	195	429	207	595	842	12
USA:	433	195	458	207	595	842	12
World	462	195	490	207	595	842	12
Aquaculture	317	208	372	221	595	842	12
Society.	374	208	409	221	595	842	12
114	411	208	428	221	595	842	12
p.	430	208	438	221	595	842	12
5.	298	222	307	234	595	842	12
Bondad-Reantaso	317	222	400	234	595	842	12
MG,	405	222	424	234	595	842	12
Mc	429	222	443	234	595	842	12
Gladdery	448	222	490	234	595	842	12
SE,	317	235	334	247	595	842	12
East	336	235	356	247	595	842	12
I,	359	235	366	247	595	842	12
Subasinghe	369	235	422	247	595	842	12
RP.	425	235	440	247	595	842	12
2001.	443	235	467	247	595	842	12
Asia	470	235	490	247	595	842	12
diagnostic	317	248	367	260	595	842	12
guide	372	248	399	260	595	842	12
to	404	248	413	260	595	842	12
aquatic	418	248	453	260	595	842	12
animal	458	248	490	260	595	842	12
diseases.	317	261	356	273	595	842	12
FAO	358	261	379	273	595	842	12
Fisheries	380	261	420	273	595	842	12
Technical	421	261	464	273	595	842	12
Paper	466	261	490	273	595	842	12
No.	317	274	334	287	595	842	12
402/2.	336	274	364	287	595	842	12
Rome:	367	274	396	287	595	842	12
FAO.	399	274	423	287	595	842	12
2001.	425	274	450	287	595	842	12
240	453	274	469	287	595	842	12
p.	472	274	480	287	595	842	12
6.	298	288	307	300	595	842	12
Chakraborty	317	288	377	300	595	842	12
T,	382	288	390	300	595	842	12
Mohapatra	395	288	447	300	595	842	12
S,	452	288	461	300	595	842	12
Wan-	465	288	490	300	595	842	12
glar	317	301	336	313	595	842	12
C,	338	301	348	313	595	842	12
Pandey	351	301	384	313	595	842	12
D.	387	301	398	313	595	842	12
2019.	400	301	425	313	595	842	12
Applied	427	301	463	313	595	842	12
mole-	465	301	491	313	595	842	12
cular	317	314	340	326	595	842	12
cloning:	345	314	382	326	595	842	12
present	387	314	420	326	595	842	12
and	424	314	441	326	595	842	12
future	445	314	472	326	595	842	12
for	477	314	490	326	595	842	12
aquaculture.	317	327	372	339	595	842	12
In:	375	327	387	339	595	842	12
Nagpal	390	327	422	339	595	842	12
M,	425	327	438	339	595	842	12
Boldura	441	327	476	339	595	842	12
O,	480	327	490	339	595	842	12
Balta	317	340	341	353	595	842	12
C	345	340	352	353	595	842	12
(eds).	356	340	381	353	595	842	12
Synthetic	385	340	427	353	595	842	12
biology:	431	340	468	353	595	842	12
new	472	340	490	353	595	842	12
interdisciplinary	317	354	388	366	595	842	12
science.	390	354	424	366	595	842	12
Intech	426	354	453	366	595	842	12
Open.	454	354	481	366	595	842	12
p.	482	354	490	366	595	842	12
312-325.	317	367	356	379	595	842	12
7.	298	380	307	392	595	842	12
Cuellar-Anjel	317	380	383	392	595	842	12
J.	387	380	396	392	595	842	12
2013.	400	380	426	392	595	842	12
Síndrome	431	380	475	392	595	842	12
de	480	380	490	392	595	842	12
mortalidad	317	393	366	405	595	842	12
temprana	371	393	412	405	595	842	12
(EMS/AHPNS).	417	393	490	405	595	842	12
USA:	317	406	342	419	595	842	12
Iowa	345	406	367	419	595	842	12
State	370	406	392	419	595	842	12
University.	395	406	443	419	595	842	12
7	446	406	452	419	595	842	12
p.	455	406	463	419	595	842	12
8.	298	420	307	432	595	842	12
Cuéllar-Anjel	317	420	380	432	595	842	12
J,	383	420	391	432	595	842	12
Lightner	393	420	433	432	595	842	12
DV,	436	420	452	432	595	842	12
Pantoja	455	420	490	432	595	842	12
CR.	317	433	335	445	595	842	12
2012.	337	433	362	445	595	842	12
Síndrome	364	433	406	445	595	842	12
de	408	433	419	445	595	842	12
mortalidad	421	433	469	445	595	842	12
tem-	470	433	491	445	595	842	12
prana	317	446	342	458	595	842	12
o	346	446	352	458	595	842	12
síndrome	356	446	397	458	595	842	12
de	402	446	412	458	595	842	12
necrosis	416	446	453	458	595	842	12
hepato-	457	446	491	458	595	842	12
pancreática	317	459	368	471	595	842	12
aguda.	371	459	400	471	595	842	12
Panorama	404	459	448	471	595	842	12
Acuícola	450	459	490	471	595	842	12
18:	317	472	331	485	595	842	12
44-46.	333	472	361	485	595	842	12
9.	298	486	307	498	595	842	12
Cuéllar-Anjel	317	486	387	498	595	842	12
J,	392	486	401	498	595	842	12
Brock	406	486	436	498	595	842	12
JA.	441	486	458	498	595	842	12
2018.	463	486	490	498	595	842	12
Clinical	317	499	355	511	595	842	12
case	361	499	381	511	595	842	12
report:	386	499	418	511	595	842	12
EMS/AHPND	423	499	490	511	595	842	12
outbreak	317	512	355	524	595	842	12
in	357	512	365	524	595	842	12
Latin	367	512	390	524	595	842	12
America.	391	512	431	524	595	842	12
Global	433	512	462	524	595	842	12
Aqua-	463	512	490	524	595	842	12
culture	317	525	348	537	595	842	12
Alliance.	349	525	389	537	595	842	12
[Internet].	390	525	434	537	595	842	12
Available	436	525	477	537	595	842	12
in:	479	525	490	537	595	842	12
https://www.aqua	317	538	397	551	595	842	12
culturealliance.org/	402	538	490	551	595	842	12
advocate/clinical-case-report-ems-	317	552	491	564	595	842	12
ahpnd-outbreak-in-latin-america/	317	565	461	577	595	842	12
10.	298	578	313	590	595	842	12
de	317	578	328	590	595	842	12
la	331	578	339	590	595	842	12
Peña	342	578	365	590	595	842	12
LD,	368	578	385	590	595	842	12
Cabillon	388	578	427	590	595	842	12
NA,	430	578	448	590	595	842	12
Catedral	451	578	490	590	595	842	12
DD,	317	591	336	603	595	842	12
Amar	340	591	366	603	595	842	12
EC,	370	591	388	603	595	842	12
Usero	392	591	419	603	595	842	12
RC,	423	591	441	603	595	842	12
Monotilla	445	591	490	603	595	842	12
WD,	317	604	339	617	595	842	12
Calpe	344	604	372	617	595	842	12
AT,	377	604	393	617	595	842	12
et	399	604	407	617	595	842	12
al.	412	604	425	617	595	842	12
2015.	430	604	457	617	595	842	12
Acute	462	604	490	617	595	842	12
hepatopancreatic	317	618	402	630	595	842	12
necrosis	408	618	449	630	595	842	12
disease	454	618	490	630	595	842	12
(AHPND)	317	631	367	643	595	842	12
outbreaks	375	631	423	643	595	842	12
in	431	631	441	643	595	842	12
Penaeus	449	631	490	643	595	842	12
vannamei	317	644	360	656	595	842	12
and	364	644	380	656	595	842	12
P.	384	644	392	656	595	842	12
monodon	396	644	437	656	595	842	12
cultured	441	644	478	656	595	842	12
in	482	644	490	656	595	842	12
the	317	657	331	669	595	842	12
Phillipines.	333	657	383	669	595	842	12
Dis	385	657	400	669	595	842	12
Aquat	402	657	428	669	595	842	12
Org	430	657	447	669	595	842	12
116:	449	657	468	669	595	842	12
251-	470	657	491	669	595	842	12
254.	317	670	336	683	595	842	12
doi:	338	670	355	683	595	842	12
10.3354/dao02919	356	670	437	683	595	842	12
11.	298	684	312	696	595	842	12
[FAO]	317	684	349	696	595	842	12
Food	362	684	388	696	595	842	12
and	400	684	418	696	595	842	12
Agriculture	430	684	490	696	595	842	12
Organization	317	697	379	709	595	842	12
of	383	697	392	709	595	842	12
the	397	697	411	709	595	842	12
United	416	697	447	709	595	842	12
Nations.	451	697	490	709	595	842	12
2013.	317	710	345	722	595	842	12
Report	351	710	385	722	595	842	12
of	391	710	401	722	595	842	12
the	407	710	422	722	595	842	12
FAO/MARD	428	710	490	722	595	842	12
Technical	317	723	360	735	595	842	12
Workshop	362	723	407	735	595	842	12
on	409	723	420	735	595	842	12
Early	423	723	447	735	595	842	12
Mortality	448	723	490	735	595	842	12
Rev	334	778	350	789	595	842	12
Inv	352	778	367	789	595	842	12
Vet	368	778	382	789	595	842	12
Perú	384	778	404	789	595	842	12
2020;	406	778	430	789	595	842	12
31(3):	431	778	456	789	595	842	12
e18165	458	778	488	789	595	842	12
Técnicas	192	49	224	59	595	842	13
diagnósticas	225	49	270	59	595	842	13
para	271	49	287	59	595	842	13
enfermedades	288	49	338	59	595	842	13
bacterianas	340	49	380	59	595	842	13
en	382	49	390	59	595	842	13
camarones	392	49	430	59	595	842	13
12.	105	154	120	166	595	842	13
13.	105	244	120	256	595	842	13
14.	105	322	120	334	595	842	13
15.	105	413	120	425	595	842	13
16.	105	504	120	516	595	842	13
17.	105	582	120	594	595	842	13
18.	105	634	120	646	595	842	13
Syndrome	125	89	170	102	595	842	13
(EMS)	173	89	203	102	595	842	13
or	206	89	215	102	595	842	13
Acute	217	89	243	102	595	842	13
Hepatopan-	246	89	298	102	595	842	13
creatic	125	102	154	114	595	842	13
Necrosis	156	102	194	114	595	842	13
Syndrome	196	102	241	114	595	842	13
(AHPNS)	243	102	286	114	595	842	13
of	288	102	298	114	595	842	13
Cultured	125	115	162	127	595	842	13
Shrimp	164	115	195	127	595	842	13
(under	197	115	225	127	595	842	13
TCP/VIE/3304).	227	115	298	127	595	842	13
[Internet].	125	128	171	140	595	842	13
Available	175	128	218	140	595	842	13
in:	223	128	235	140	595	842	13
http://www.-	240	128	298	140	595	842	13
fao.org/3/i3422e/i3422e00.htm	125	141	258	153	595	842	13
[FAO]	125	154	156	166	595	842	13
Food	169	154	195	166	595	842	13
and	207	154	226	166	595	842	13
Agriculture	238	154	298	166	595	842	13
Organization	125	167	186	179	595	842	13
of	190	167	200	179	595	842	13
the	204	167	219	179	595	842	13
United	223	167	254	179	595	842	13
Nations.	259	167	298	179	595	842	13
2018.	125	180	150	192	595	842	13
El	152	180	161	192	595	842	13
estado	164	180	192	192	595	842	13
mundial	194	180	230	192	595	842	13
de	232	180	243	192	595	842	13
la	245	180	253	192	595	842	13
pesca	255	180	280	192	595	842	13
y	282	180	287	192	595	842	13
la	290	180	298	192	595	842	13
acuicultura	125	193	174	205	595	842	13
2018.	176	193	201	205	595	842	13
Cumplir	203	193	240	205	595	842	13
los	242	193	255	205	595	842	13
objetivos	257	193	298	205	595	842	13
de	125	205	135	218	595	842	13
desarrollo	139	205	183	218	595	842	13
sostenible.	186	205	234	218	595	842	13
Roma.	237	205	266	218	595	842	13
[Inter-	270	205	298	218	595	842	13
net].	125	218	145	231	595	842	13
Available	148	218	191	231	595	842	13
in:	195	218	206	231	595	842	13
http://www.fao.org/	211	218	298	231	595	842	13
publications/sofia/es/	125	231	215	243	595	842	13
Gómez-Gil	125	244	179	256	595	842	13
B,	189	244	200	256	595	842	13
Roque	209	244	241	256	595	842	13
A,	251	244	261	256	595	842	13
Soto-	271	244	298	256	595	842	13
Rodríguez	125	257	171	269	595	842	13
S.	174	257	183	269	595	842	13
2015.	186	257	211	269	595	842	13
Vibriosis	214	257	254	269	595	842	13
en	257	257	268	269	595	842	13
cama-	271	257	298	269	595	842	13
rones	125	270	149	282	595	842	13
y	152	270	158	282	595	842	13
su	161	270	171	282	595	842	13
diagnóstico.	174	270	228	282	595	842	13
En:	232	270	247	282	595	842	13
Ruiz-Luna	251	270	298	282	595	842	13
A,	125	283	135	295	595	842	13
Berlanga-Robles	139	283	213	295	595	842	13
C,	216	283	226	295	595	842	13
Betancourt-Lo-	230	283	298	295	595	842	13
zano	125	296	145	308	595	842	13
M	148	296	158	308	595	842	13
(eds).	161	296	186	308	595	842	13
Avances	187	296	225	308	595	842	13
en	227	296	238	308	595	842	13
acuicultura	240	296	290	308	595	842	13
y	292	296	298	308	595	842	13
manejo	125	309	157	321	595	842	13
ambiental.	159	309	205	321	595	842	13
México.	207	309	243	321	595	842	13
Han	125	322	145	334	595	842	13
JE,	148	322	164	334	595	842	13
Tang	166	322	189	334	595	842	13
KF,	192	322	208	334	595	842	13
Tran	211	322	234	334	595	842	13
LH,	237	322	255	334	595	842	13
Lightner	258	322	298	334	595	842	13
DV.	125	335	141	347	595	842	13
2015.	145	335	170	347	595	842	13
Photorhabdus	173	335	234	347	595	842	13
insect	238	335	264	347	595	842	13
related	267	335	298	347	595	842	13
(Pir)	125	348	145	360	595	842	13
toxin-like	150	348	193	360	595	842	13
genes	197	348	222	360	595	842	13
in	227	348	235	360	595	842	13
a	240	348	245	360	595	842	13
plasmid	249	348	284	360	595	842	13
of	288	348	298	360	595	842	13
Vibrio	125	361	152	373	595	842	13
parahaemolyticus,	155	361	237	373	595	842	13
the	240	361	254	373	595	842	13
causative	256	361	298	373	595	842	13
agent	125	374	148	386	595	842	13
of	150	374	159	386	595	842	13
acute	161	374	184	386	595	842	13
hepatopancreatic	186	374	260	386	595	842	13
necrosis	262	374	298	386	595	842	13
disease	125	387	157	399	595	842	13
(AHPND)	159	387	204	399	595	842	13
of	207	387	216	399	595	842	13
shrimp.	218	387	251	399	595	842	13
Dis	254	387	269	399	595	842	13
Aquat	271	387	298	399	595	842	13
Org	125	400	141	412	595	842	13
113:	143	400	162	412	595	842	13
33-40.	164	400	192	412	595	842	13
doi:	194	400	211	412	595	842	13
10.3354/dao02830	212	400	293	412	595	842	13
Hasson	125	413	163	425	595	842	13
KW,	170	413	191	425	595	842	13
Wyld	199	413	223	425	595	842	13
EM,	231	413	252	425	595	842	13
Fan	260	413	281	425	595	842	13
Y,	288	413	298	425	595	842	13
Lingsweiller	125	426	183	438	595	842	13
SW,	187	426	205	438	595	842	13
Weaver	209	426	244	438	595	842	13
SJ,	248	426	263	438	595	842	13
Cheng	267	426	298	438	595	842	13
J,	125	439	133	451	595	842	13
Varner	137	439	169	451	595	842	13
PW.	174	439	192	451	595	842	13
2009.	197	439	222	451	595	842	13
Streptococcosis	227	439	298	451	595	842	13
in	125	452	134	464	595	842	13
farmed	138	452	171	464	595	842	13
Litopenaeus	176	452	234	464	595	842	13
vannamei:	239	452	288	464	595	842	13
a	293	452	298	464	595	842	13
new	125	465	144	477	595	842	13
emerging	149	465	195	477	595	842	13
bacterial	200	465	242	477	595	842	13
disease	247	465	283	477	595	842	13
of	288	465	298	477	595	842	13
penaeid	125	478	159	490	595	842	13
shrimp.	162	478	196	490	595	842	13
Dis	198	478	214	490	595	842	13
Aquat	216	478	243	490	595	842	13
Org	246	478	263	490	595	842	13
86:	266	478	280	490	595	842	13
93-	283	478	298	490	595	842	13
106.	125	491	144	503	595	842	13
doi:	145	491	162	503	595	842	13
10.3354/dao02132	164	491	244	503	595	842	13
Heres	125	504	153	516	595	842	13
A,	158	504	168	516	595	842	13
Redman	173	504	213	516	595	842	13
R,	218	504	228	516	595	842	13
Lightner	233	504	275	516	595	842	13
DV.	280	504	298	516	595	842	13
2011.	125	517	149	529	595	842	13
Histopathology	154	517	223	529	595	842	13
of	227	517	237	529	595	842	13
Spiroplasma	241	517	298	529	595	842	13
penaei	125	530	155	542	595	842	13
systemic	160	530	200	542	595	842	13
infection	205	530	247	542	595	842	13
in	251	530	260	542	595	842	13
experi-	265	530	298	542	595	842	13
mentally	125	543	163	555	595	842	13
infected	166	543	202	555	595	842	13
pacific	204	543	234	555	595	842	13
white	237	543	262	555	595	842	13
shrimp,	264	543	298	555	595	842	13
Penaeus	125	556	164	568	595	842	13
vannamei.	169	556	217	568	595	842	13
Isr	222	556	234	568	595	842	13
J	239	556	243	568	595	842	13
Aquac	248	556	278	568	595	842	13
63:	283	556	298	568	595	842	13
2011.589	125	569	164	581	595	842	13
Johnson	125	582	163	594	595	842	13
SK.	165	582	181	594	595	842	13
1995.	183	582	208	594	595	842	13
Handbook	210	582	255	594	595	842	13
of	257	582	266	594	595	842	13
shrimp	268	582	298	594	595	842	13
diseases.	125	595	164	607	595	842	13
Sea	168	595	183	607	595	842	13
Grant	187	595	212	607	595	842	13
Publ.	216	595	239	607	595	842	13
No.	243	595	259	607	595	842	13
TAMU-	262	595	298	607	595	842	13
SG-75-603,	125	608	178	620	595	842	13
Texas	182	608	209	620	595	842	13
A&M	213	608	239	620	595	842	13
Univer-sity,	244	608	298	620	595	842	13
College	125	621	159	633	595	842	13
Station	161	621	192	633	595	842	13
TX.	194	621	212	633	595	842	13
27	214	621	225	633	595	842	13
pp.	227	621	241	633	595	842	13
Joshi	125	634	149	646	595	842	13
J,	153	634	161	646	595	842	13
Srisala	165	634	197	646	595	842	13
J,	201	634	209	646	595	842	13
Truong	213	634	247	646	595	842	13
VH,	251	634	269	646	595	842	13
Chen	273	634	298	646	595	842	13
IT,	125	647	137	659	595	842	13
Nuangsaeng	141	647	199	659	595	842	13
B,	203	647	213	659	595	842	13
Suthienkul	217	647	267	659	595	842	13
O,	271	647	282	659	595	842	13
Lo	285	647	298	659	595	842	13
CF,	125	660	141	672	595	842	13
et	146	660	154	672	595	842	13
al.	159	660	171	672	595	842	13
2014.	176	660	202	672	595	842	13
Variation	207	660	250	672	595	842	13
in	255	660	264	672	595	842	13
Vibrio	268	660	298	672	595	842	13
parahaemolyticus	125	673	205	685	595	842	13
isolates	209	673	242	685	595	842	13
from	247	673	268	685	595	842	13
a	272	673	277	685	595	842	13
sin-	281	673	298	685	595	842	13
gle	125	686	138	698	595	842	13
Thai	142	686	163	698	595	842	13
shrimp	167	686	197	698	595	842	13
farm	201	686	222	698	595	842	13
experiencing	226	686	283	698	595	842	13
an	287	686	298	698	595	842	13
outbreak	125	699	166	711	595	842	13
of	171	699	181	711	595	842	13
acute	186	699	211	711	595	842	13
hepatopancreatic	216	699	298	711	595	842	13
necrosis	125	712	160	724	595	842	13
disease	162	712	194	724	595	842	13
(AHPND).	195	712	243	724	595	842	13
Aquaculture	244	712	298	724	595	842	13
428:	125	725	144	737	595	842	13
297-302.	149	725	188	737	595	842	13
doi:	192	725	210	737	595	842	13
10.1016/j.aquacul-	214	725	298	737	595	842	13
ture.2014.03.030	125	738	198	750	595	842	13
Rev	103	779	120	790	595	842	13
Inv	122	779	136	790	595	842	13
Vet	138	779	152	790	595	842	13
Perú	154	779	174	790	595	842	13
2020;	176	779	199	790	595	842	13
31(3):	201	779	226	790	595	842	13
e18165	228	779	257	790	595	842	13
19.	326	90	341	102	595	842	13
Kondo	346	90	376	102	595	842	13
H,	380	90	391	102	595	842	13
Van	396	90	413	102	595	842	13
PT,	417	90	433	102	595	842	13
Dang	437	90	462	102	595	842	13
LT,	466	90	481	102	595	842	13
Hirono	485	90	519	102	595	842	13
I.	346	103	353	115	595	842	13
2015.	355	103	380	115	595	842	13
Draft	382	103	406	115	595	842	13
genome	408	103	442	115	595	842	13
sequence	445	103	485	115	595	842	13
of	487	103	497	115	595	842	13
non-	499	103	519	115	595	842	13
Vibrio	346	116	373	128	595	842	13
parahaemolyticus	377	116	456	128	595	842	13
acute	459	116	482	128	595	842	13
hepato-	486	116	519	128	595	842	13
pancreatic	346	129	397	141	595	842	13
necrosis	403	129	444	141	595	842	13
disease	449	129	485	141	595	842	13
strain	491	129	519	141	595	842	13
KC13.17.5,	346	142	401	155	595	842	13
isolated	407	142	445	155	595	842	13
from	450	142	473	155	595	842	13
diseased	478	142	519	155	595	842	13
shrimp	346	156	376	168	595	842	13
in	378	156	387	168	595	842	13
Vietnam.	388	156	428	168	595	842	13
Genome	430	156	467	168	595	842	13
Announc	468	156	508	168	595	842	13
3:	510	156	519	168	595	842	13
e000978-15.	346	169	403	181	595	842	13
doi:	407	169	424	181	595	842	13
10.1128/genomeA.-	429	169	519	181	595	842	13
00978-15	346	182	386	194	595	842	13
20.	326	195	341	207	595	842	13
Kongrueng	346	195	398	207	595	842	13
J,	402	195	410	207	595	842	13
Tansila	415	195	448	207	595	842	13
N,	453	195	463	207	595	842	13
Mitraparp-	468	195	519	207	595	842	13
Arthorn	346	208	384	221	595	842	13
P,	389	208	397	221	595	842	13
Nishibuchi	401	208	454	221	595	842	13
M,	458	208	471	221	595	842	13
Vora	476	208	497	221	595	842	13
GJ,	502	208	519	221	595	842	13
Vuddhakul	346	222	396	234	595	842	13
AV.	400	222	415	234	595	842	13
2015.	419	222	444	234	595	842	13
LAMP	448	222	478	234	595	842	13
assay	482	222	506	234	595	842	13
to	510	222	519	234	595	842	13
detect	346	235	372	247	595	842	13
Vibrio	374	235	402	247	595	842	13
parahaemolyticus	404	235	483	247	595	842	13
causing	485	235	519	247	595	842	13
acute	346	248	371	260	595	842	13
hepatopancreatic	377	248	459	260	595	842	13
necrosis	464	248	504	260	595	842	13
in	510	248	519	260	595	842	13
shrimp.	346	261	380	273	595	842	13
Aquacult	383	261	424	273	595	842	13
Inter	429	261	450	273	595	842	13
23:1179-1188.	454	261	519	273	595	842	13
doi:10.1007/	346	274	400	287	595	842	13
s10499-014-9874-3	402	274	485	287	595	842	13
21.	326	288	341	300	595	842	13
Lee	346	288	363	300	595	842	13
CT,	368	288	384	300	595	842	13
Chen	389	288	414	300	595	842	13
IT,	419	288	432	300	595	842	13
Yang	437	288	460	300	595	842	13
YT,	465	288	481	300	595	842	13
Ko	486	288	499	300	595	842	13
TP,	503	288	519	300	595	842	13
Huang	346	301	378	313	595	842	13
YT,	381	301	397	313	595	842	13
Huang	400	301	432	313	595	842	13
JY,	435	301	450	313	595	842	13
Huang	453	301	485	313	595	842	13
MF,	489	301	507	313	595	842	13
et	511	301	519	313	595	842	13
al.	346	314	358	326	595	842	13
2015.	363	314	389	326	595	842	13
The	394	314	413	326	595	842	13
opportunistic	418	314	481	326	595	842	13
marine	486	314	519	326	595	842	13
pathogen	346	327	390	339	595	842	13
Vibrio	395	327	426	339	595	842	13
parahaemolyticus	431	327	519	339	595	842	13
becomes	346	340	384	353	595	842	13
virulent	386	340	420	353	595	842	13
by	422	340	433	353	595	842	13
acquiring	434	340	476	353	595	842	13
a	477	340	482	353	595	842	13
plasmid	484	340	519	353	595	842	13
that	346	354	362	366	595	842	13
expresses	365	354	407	366	595	842	13
a	410	354	415	366	595	842	13
deadly	417	354	447	366	595	842	13
toxin.	449	354	475	366	595	842	13
Proc	477	354	497	366	595	842	13
Natl	500	354	519	366	595	842	13
Acad	346	367	369	379	595	842	13
Sci	372	367	387	379	595	842	13
USA	390	367	412	379	595	842	13
112:	414	367	434	379	595	842	13
10798-10803.	437	367	498	379	595	842	13
doi:	501	367	519	379	595	842	13
10.1073/pnas.1503129112	346	380	458	392	595	842	13
22.	326	393	341	405	595	842	13
Leyva-Ordaz	346	393	407	405	595	842	13
GA,	412	393	431	405	595	842	13
Sáenz-Gaxiola	436	393	505	405	595	842	13
L,	509	393	519	405	595	842	13
Guevara-Escamilla	346	406	432	419	595	842	13
S.	436	406	445	419	595	842	13
2010.	449	406	473	419	595	842	13
Protocolo	477	406	519	419	595	842	13
de	346	420	356	432	595	842	13
prevención	358	420	405	432	595	842	13
y	406	420	412	432	595	842	13
contingencias	413	420	471	432	595	842	13
para	473	420	491	432	595	842	13
el	493	420	501	432	595	842	13
cul-	502	420	519	432	595	842	13
tivo	346	433	362	445	595	842	13
de	365	433	376	445	595	842	13
camarón	379	433	415	445	595	842	13
en	418	433	428	445	595	842	13
Baja	431	433	451	445	595	842	13
California.	454	433	500	445	595	842	13
Co-	503	433	519	445	595	842	13
mité	346	446	365	458	595	842	13
Estatal	368	446	397	458	595	842	13
de	400	446	411	458	595	842	13
Sanidad	414	446	449	458	595	842	13
Acuícola	451	446	490	458	595	842	13
e	493	446	498	458	595	842	13
Ino-	501	446	519	458	595	842	13
cuidad	346	459	374	471	595	842	13
de	376	459	386	471	595	842	13
Baja	388	459	408	471	595	842	13
California.	410	459	455	471	595	842	13
México.	457	459	493	471	595	842	13
38	495	459	505	471	595	842	13
p.	507	459	515	471	595	842	13
23.	326	472	341	485	595	842	13
Lightner	346	472	386	485	595	842	13
DV.	390	472	407	485	595	842	13
1988.	411	472	436	485	595	842	13
Vibrio	440	472	469	485	595	842	13
disease	473	472	505	485	595	842	13
of	510	472	519	485	595	842	13
penaeid	346	486	379	498	595	842	13
shrimp.	381	486	413	498	595	842	13
In:	415	486	426	498	595	842	13
Sindermann	428	486	479	498	595	842	13
C,	481	486	491	498	595	842	13
Light-	492	486	519	498	595	842	13
ner	346	499	360	511	595	842	13
DV	361	499	377	511	595	842	13
(eds).	379	499	403	511	595	842	13
Disease	405	499	438	511	595	842	13
diagnosis	440	499	480	511	595	842	13
and	482	499	498	511	595	842	13
con-	500	499	519	511	595	842	13
trol	346	512	362	524	595	842	13
in	366	512	375	524	595	842	13
North	379	512	406	524	595	842	13
American	409	512	454	524	595	842	13
marine	458	512	489	524	595	842	13
aqua-	494	512	519	524	595	842	13
culture.	346	525	377	537	595	842	13
Developments	379	525	439	537	595	842	13
in	441	525	449	537	595	842	13
Aquaculture	450	525	502	537	595	842	13
and	503	525	519	537	595	842	13
Fisheries	346	538	384	551	595	842	13
Science	386	538	419	551	595	842	13
17.	421	538	435	551	595	842	13
Elsevier.	437	538	473	551	595	842	13
p	475	538	481	551	595	842	13
42-47.	483	538	510	551	595	842	13
24.	326	552	341	564	595	842	13
Lightner	346	552	388	564	595	842	13
DV.	393	552	410	564	595	842	13
1996.	415	552	441	564	595	842	13
A	446	552	454	564	595	842	13
handbook	458	552	504	564	595	842	13
of	509	552	519	564	595	842	13
shrimp	346	565	376	577	595	842	13
pathology	379	565	423	577	595	842	13
and	425	565	441	577	595	842	13
diagnostic	443	565	488	577	595	842	13
proce-	491	565	519	577	595	842	13
dures	346	578	370	590	595	842	13
for	374	578	387	590	595	842	13
diseases	391	578	427	590	595	842	13
of	431	578	440	590	595	842	13
cultured	444	578	480	590	595	842	13
penaeid	484	578	519	590	595	842	13
shrimp.	346	591	379	603	595	842	13
Baton	382	591	408	603	595	842	13
Rouge,	410	591	442	603	595	842	13
LA,	444	591	462	603	595	842	13
USA:	464	591	489	603	595	842	13
World	491	591	519	603	595	842	13
Aquaculture	346	604	401	617	595	842	13
Society.	404	604	439	617	595	842	13
CD-ROM.	442	604	488	617	595	842	13
25.	326	618	341	630	595	842	13
Lightner	346	618	387	630	595	842	13
DV,	392	618	409	630	595	842	13
Redman	413	618	452	630	595	842	13
RM,	457	618	477	630	595	842	13
Pantoja	482	618	519	630	595	842	13
CR,	346	631	363	643	595	842	13
Noble	368	631	395	643	595	842	13
BL,	400	631	417	643	595	842	13
Nunan	421	631	454	643	595	842	13
LM,	458	631	478	643	595	842	13
Tran	482	631	505	643	595	842	13
L.	509	631	519	643	595	842	13
2013.	346	644	371	656	595	842	13
Documentation	375	644	444	656	595	842	13
of	448	644	458	656	595	842	13
an	462	644	473	656	595	842	13
emerging	477	644	519	656	595	842	13
disease	346	657	377	669	595	842	13
(early	379	657	404	669	595	842	13
mortality	406	657	446	669	595	842	13
syndrome)	448	657	494	669	595	842	13
in	496	657	504	669	595	842	13
SE	506	657	519	669	595	842	13
Asia	346	670	366	683	595	842	13
&	370	670	378	683	595	842	13
Mexico.	382	670	418	683	595	842	13
In:	422	670	434	683	595	842	13
6	438	670	443	683	595	842	13
th	443	671	448	678	595	842	13
Meeting	452	670	489	683	595	842	13
of	492	670	502	683	595	842	13
the	505	670	519	683	595	842	13
InterAmerican	346	684	411	696	595	842	13
Committee	415	684	464	696	595	842	13
on	469	684	480	696	595	842	13
Aquatic	483	684	519	696	595	842	13
Animal	346	697	382	709	595	842	13
Health.	388	697	424	709	595	842	13
WHO.	430	697	461	709	595	842	13
[Internet]/	467	697	519	709	595	842	13
Available	346	710	388	722	595	842	13
in:	390	710	401	722	595	842	13
http://www.cesaibc.org/si-	403	710	519	722	595	842	13
tio/archivos/Donald%20	346	723	463	735	595	842	13
Lightner_-	468	723	519	735	595	842	13
131014133831.pdf	346	736	426	749	595	842	13
13	508	779	519	790	595	842	13
A.	248	48	256	58	595	842	14
Varela	259	48	282	58	595	842	14
y	284	48	288	58	595	842	14
L.	290	48	298	58	595	842	14
Choc	300	48	319	58	595	842	14
26.	76	90	91	102	595	842	14
Liu	96	90	112	102	595	842	14
L,	116	90	125	102	595	842	14
Xiao	129	90	150	102	595	842	14
J,	154	90	162	102	595	842	14
Zhang	166	90	196	102	595	842	14
M,	199	90	212	102	595	842	14
Zhu	216	90	235	102	595	842	14
W,	238	90	250	102	595	842	14
Xia	253	90	269	102	595	842	14
X,	96	103	106	115	595	842	14
Dai	109	103	126	115	595	842	14
X,	128	103	138	115	595	842	14
Pan	141	103	159	115	595	842	14
Y,	162	103	171	115	595	842	14
Yan	173	103	190	115	595	842	14
S,	193	103	202	115	595	842	14
Wang	204	103	231	115	595	842	14
Y.	233	103	242	115	595	842	14
2018.	244	103	269	115	595	842	14
A	96	116	104	128	595	842	14
Vibrio	106	116	134	128	595	842	14
owensii	136	116	170	128	595	842	14
strain	173	116	197	128	595	842	14
as	200	116	209	128	595	842	14
the	212	116	225	128	595	842	14
causative	228	116	269	128	595	842	14
agent	96	129	121	141	595	842	14
of	125	129	134	141	595	842	14
AHPND	138	129	176	141	595	842	14
in	181	129	190	141	595	842	14
cultured	194	129	231	141	595	842	14
shrimp,	235	129	269	141	595	842	14
Litopenaeus	96	142	155	155	595	842	14
vannamei.	160	142	210	155	595	842	14
J	215	142	220	155	595	842	14
Invertebr	225	142	269	155	595	842	14
Pathol	96	156	127	168	595	842	14
153:	131	156	152	168	595	842	14
156-164.	157	156	199	168	595	842	14
doi:	204	156	223	168	595	842	14
10.1016/	228	156	269	168	595	842	14
j.jip.2018.02.005	96	169	168	181	595	842	14
27.	76	182	91	194	595	842	14
Martin	96	182	131	194	595	842	14
GG,	136	182	154	194	595	842	14
Rubin	159	182	189	194	595	842	14
N,	194	182	205	194	595	842	14
Swanson	210	182	254	194	595	842	14
E.	259	182	269	194	595	842	14
2004.	96	195	121	207	595	842	14
Vibrio	125	195	153	207	595	842	14
parahaemolyticus	157	195	237	207	595	842	14
and	241	195	257	207	595	842	14
V.	261	195	269	207	595	842	14
harveyi	96	208	134	221	595	842	14
cause	140	208	168	221	595	842	14
detachment	174	208	231	221	595	842	14
of	238	208	248	221	595	842	14
the	254	208	269	221	595	842	14
epithelium	96	222	144	234	595	842	14
from	146	222	167	234	595	842	14
the	170	222	183	234	595	842	14
midgut	185	222	216	234	595	842	14
trunk	219	222	242	234	595	842	14
of	244	222	253	234	595	842	14
the	256	222	269	234	595	842	14
penaeid	96	235	131	247	595	842	14
shrimp	133	235	164	247	595	842	14
Sicyonia	166	235	204	247	595	842	14
ingentis.	207	235	245	247	595	842	14
J	247	235	251	247	595	842	14
Dis	254	235	269	247	595	842	14
Aqua	96	248	120	260	595	842	14
Organ	125	248	152	260	595	842	14
60:	157	248	171	260	595	842	14
21-29.	175	248	204	260	595	842	14
doi:	208	248	225	260	595	842	14
10.3354/	230	248	269	260	595	842	14
dao060021	96	261	144	273	595	842	14
28.	76	274	91	287	595	842	14
Méndez-Álvarez	96	274	177	287	595	842	14
S,	183	274	192	287	595	842	14
Pérez-Roth	197	274	253	287	595	842	14
E.	259	274	269	287	595	842	14
2004.	96	288	121	300	595	842	14
La	124	288	136	300	595	842	14
PCR	139	288	160	300	595	842	14
múltiple	163	288	200	300	595	842	14
en	204	288	214	300	595	842	14
microbiolo-	217	288	269	300	595	842	14
gía	96	301	110	313	595	842	14
clínica.	112	301	144	313	595	842	14
Enf	146	301	162	313	595	842	14
Infec	164	301	186	313	595	842	14
Microbiol	188	301	232	313	595	842	14
Clín	234	301	253	313	595	842	14
22:	255	301	269	313	595	842	14
183-192.	96	314	135	326	595	842	14
doi:	136	314	153	326	595	842	14
10.1016/S0213-005X(04)-	155	314	270	326	595	842	14
73059-1	96	327	132	339	595	842	14
29.	76	340	91	353	595	842	14
Minardi	96	340	135	353	595	842	14
D,	140	340	151	353	595	842	14
Bateman	155	340	198	353	595	842	14
K,	202	340	213	353	595	842	14
Kuzdzal	217	340	255	353	595	842	14
A,	259	340	269	353	595	842	14
Stone	96	354	124	366	595	842	14
M,	131	354	145	366	595	842	14
Avant	151	354	180	366	595	842	14
J,	187	354	196	366	595	842	14
Condliffe	203	354	252	366	595	842	14
R,	258	354	269	366	595	842	14
Brotherton	96	367	147	379	595	842	14
P,	150	367	158	379	595	842	14
et	162	367	170	379	595	842	14
al.	173	367	184	379	595	842	14
2019.	188	367	213	379	595	842	14
Testing	216	367	249	379	595	842	14
of	252	367	261	379	595	842	14
a	264	367	269	379	595	842	14
pond-side	96	380	140	392	595	842	14
molecular	142	380	186	392	595	842	14
diagnostic	189	380	234	392	595	842	14
tool	237	380	254	392	595	842	14
for	256	380	269	392	595	842	14
the	96	393	110	405	595	842	14
detection	114	393	154	405	595	842	14
of	158	393	167	405	595	842	14
white	171	393	196	405	595	842	14
sport	200	393	222	405	595	842	14
syndrome	226	393	269	405	595	842	14
virus	96	406	119	419	595	842	14
in	124	406	132	419	595	842	14
shrimp	137	406	168	419	595	842	14
aquaculture.	172	406	228	419	595	842	14
J	233	406	237	419	595	842	14
World	241	406	269	419	595	842	14
Aquacult	96	420	137	432	595	842	14
Soc	142	420	159	432	595	842	14
50:	163	420	177	432	595	842	14
1-16.	182	420	205	432	595	842	14
doi:	209	420	226	432	595	842	14
10.1111/	231	420	269	432	595	842	14
jwas.12558	96	433	146	445	595	842	14
30.	76	446	91	458	595	842	14
Morales	96	446	134	458	595	842	14
V,	136	446	144	458	595	842	14
Cuéllar-Anjel	146	446	209	458	595	842	14
J.	211	446	219	458	595	842	14
2014.	221	446	246	458	595	842	14
Guía	248	446	269	458	595	842	14
técnica	96	459	128	471	595	842	14
–	133	459	138	471	595	842	14
Patología	142	459	184	471	595	842	14
e	189	459	194	471	595	842	14
inmunología	198	459	254	471	595	842	14
de	259	459	269	471	595	842	14
camarones	96	472	143	485	595	842	14
Penaeidos.	145	472	192	485	595	842	14
Panamá:	194	472	232	485	595	842	14
OIRSA.	234	472	269	485	595	842	14
382	96	486	113	498	595	842	14
p.	115	486	123	498	595	842	14
31.	76	499	91	511	595	842	14
Morales-Covarrubias	96	499	196	511	595	842	14
MS.	200	499	219	511	595	842	14
2004.	224	499	249	511	595	842	14
En-	253	499	269	511	595	842	14
fermedades	96	512	147	524	595	842	14
del	149	512	163	524	595	842	14
camarón:	165	512	206	524	595	842	14
detección	208	512	250	524	595	842	14
me-	252	512	270	524	595	842	14
diante	96	525	123	537	595	842	14
análisis	125	525	157	537	595	842	14
en	159	525	169	537	595	842	14
fresco	171	525	197	537	595	842	14
e	199	525	204	537	595	842	14
histopatología.	206	525	269	537	595	842	14
México:	96	538	133	551	595	842	14
Ed	135	538	147	551	595	842	14
Trillas.	149	538	180	551	595	842	14
122	182	538	199	551	595	842	14
p.	201	538	209	551	595	842	14
32.	76	552	91	564	595	842	14
Morales-Covarrubias	96	552	196	564	595	842	14
MS.	200	552	219	564	595	842	14
2008.	224	552	249	564	595	842	14
En-	253	552	269	564	595	842	14
fermedades	96	565	147	577	595	842	14
bacterianas.	149	565	202	577	595	842	14
En:	204	565	219	577	595	842	14
Morales	222	565	258	577	595	842	14
V,	260	565	269	577	595	842	14
Cuéllar-Ánjel	96	578	157	590	595	842	14
J	160	578	165	590	595	842	14
(eds).	168	578	193	590	595	842	14
Guía	196	578	217	590	595	842	14
técnica	221	578	252	590	595	842	14
pa-	255	578	269	590	595	842	14
tología	96	591	128	603	595	842	14
e	133	591	138	603	595	842	14
inmunología	143	591	201	603	595	842	14
de	205	591	216	603	595	842	14
camarones	220	591	269	603	595	842	14
peneidos.	96	604	138	617	595	842	14
Panamá:	142	604	180	617	595	842	14
Programa	183	604	226	617	595	842	14
CYTED.	230	604	269	617	595	842	14
p	96	618	102	630	595	842	14
167-192.	104	618	143	630	595	842	14
33.	76	631	91	643	595	842	14
Morales-Covarrubias	96	631	196	643	595	842	14
MS.	200	631	219	643	595	842	14
2010.	224	631	249	643	595	842	14
En-	253	631	269	643	595	842	14
fermedades	96	644	147	656	595	842	14
del	149	644	163	656	595	842	14
camarón:	165	644	206	656	595	842	14
detección	208	644	250	656	595	842	14
me-	252	644	270	656	595	842	14
diante	96	657	123	669	595	842	14
análisis	125	657	157	669	595	842	14
en	159	657	169	669	595	842	14
fresco	171	657	197	669	595	842	14
e	199	657	204	669	595	842	14
histopatología.	206	657	269	669	595	842	14
México	96	670	130	683	595	842	14
DF:	132	670	149	683	595	842	14
Ed	151	670	164	683	595	842	14
Trillas.	166	670	197	683	595	842	14
122	199	670	216	683	595	842	14
p.	218	670	226	683	595	842	14
14	76	779	87	790	595	842	14
34.	298	90	313	102	595	842	14
Morales-Covarrubias	317	90	418	102	595	842	14
MS.	422	90	441	102	595	842	14
2013.	446	90	471	102	595	842	14
Ca-	475	90	491	102	595	842	14
marón	317	103	345	115	595	842	14
análisis	347	103	379	115	595	842	14
en	382	103	392	115	595	842	14
fresco,	395	103	424	115	595	842	14
herramienta	427	103	477	115	595	842	14
de	480	103	490	115	595	842	14
diagnóstico.	317	116	368	128	595	842	14
México::	370	116	408	128	595	842	14
CIAD-OIRSA.	410	116	470	128	595	842	14
86	471	116	481	128	595	842	14
p.	483	116	490	128	595	842	14
35.	298	129	313	141	595	842	14
Morales-Covarrubias	317	129	415	141	595	842	14
MS,	419	129	437	141	595	842	14
Gomez-Gil	441	129	490	141	595	842	14
B.	317	142	327	155	595	842	14
2014.	331	142	356	155	595	842	14
Enfermedades	360	142	423	155	595	842	14
bacterianas	426	142	476	155	595	842	14
de	480	142	490	155	595	842	14
camarones.	317	156	366	168	595	842	14
En:	367	156	382	168	595	842	14
Morales	384	156	419	168	595	842	14
V,	421	156	430	168	595	842	14
Cuéllar-Anjel	432	156	490	168	595	842	14
J	317	169	322	181	595	842	14
(eds).	327	169	354	181	595	842	14
Guía	359	169	381	181	595	842	14
técnica	386	169	420	181	595	842	14
–	425	169	431	181	595	842	14
Patología	436	169	480	181	595	842	14
e	485	169	490	181	595	842	14
inmunología	317	182	373	194	595	842	14
de	377	182	387	194	595	842	14
camarones	392	182	439	194	595	842	14
Penaeidos.	443	182	490	194	595	842	14
Panamá:	317	195	355	207	595	842	14
OIRSA.	358	195	394	207	595	842	14
p	397	195	403	207	595	842	14
167-196.	406	195	445	207	595	842	14
36.	298	208	313	221	595	842	14
Morales-Covarrubias	317	208	419	221	595	842	14
MS,	424	208	443	221	595	842	14
Del	448	208	464	221	595	842	14
Car-	469	208	490	221	595	842	14
men	317	222	337	234	595	842	14
Bolan-Mejía	341	222	398	234	595	842	14
M,	402	222	415	234	595	842	14
Vela	418	222	438	234	595	842	14
Alonso	441	222	473	234	595	842	14
AI,	476	222	490	234	595	842	14
Fernandez-Garayzabal	317	235	429	247	595	842	14
JF,	434	235	449	247	595	842	14
Gomez-	454	235	490	247	595	842	14
Gil	317	248	332	260	595	842	14
B.	336	248	347	260	595	842	14
2018a.	351	248	383	260	595	842	14
Streptococcus	387	248	451	260	595	842	14
penaei-	456	248	490	260	595	842	14
cida	317	261	336	273	595	842	14
sp.	339	261	352	273	595	842	14
nov.,	356	261	377	273	595	842	14
isolated	381	261	415	273	595	842	14
from	419	261	440	273	595	842	14
a	444	261	449	273	595	842	14
diseased	453	261	490	273	595	842	14
farmed	317	274	349	287	595	842	14
Pacific	352	274	383	287	595	842	14
white	387	274	411	287	595	842	14
shrimp	415	274	446	287	595	842	14
(Penaeus	449	274	490	287	595	842	14
vannamei).	317	288	366	300	595	842	14
Int	368	288	380	300	595	842	14
J	382	288	386	300	595	842	14
Syst	388	288	407	300	595	842	14
Evol	409	288	429	300	595	842	14
Microbiol	431	288	474	300	595	842	14
68:	476	288	490	300	595	842	14
1490-1495.	317	301	366	313	595	842	14
doi:10.1099/ijsem.0.002693	368	301	487	313	595	842	14
37.	298	314	313	326	595	842	14
Morales-Covarrubias	317	314	421	326	595	842	14
MS,	426	314	445	326	595	842	14
Cuellar-	450	314	490	326	595	842	14
Anjel	317	327	343	339	595	842	14
J,	347	327	355	339	595	842	14
Varela-Mejías	360	327	426	339	595	842	14
A,	430	327	440	339	595	842	14
Elizondo-	445	327	490	339	595	842	14
Ovares	317	340	351	353	595	842	14
C.	356	340	367	353	595	842	14
2018b.	372	340	404	353	595	842	14
Shrimp	409	340	444	353	595	842	14
bacterial	449	340	490	353	595	842	14
infections	317	354	360	366	595	842	14
in	362	354	370	366	595	842	14
Latin	372	354	395	366	595	842	14
America:	396	354	437	366	595	842	14
a	438	354	443	366	595	842	14
review.	445	354	477	366	595	842	14
In:	478	354	490	366	595	842	14
FAO	317	367	339	379	595	842	14
technical	341	367	381	379	595	842	14
assistance	383	367	428	379	595	842	14
efforts	430	367	459	379	595	842	14
to	461	367	470	379	595	842	14
deal	472	367	490	379	595	842	14
with	317	380	338	392	595	842	14
acute	342	380	366	392	595	842	14
hepatopancreatic	371	380	448	392	595	842	14
necrosis	453	380	490	392	595	842	14
disease	317	393	349	405	595	842	14
(AHPND)	352	393	397	405	595	842	14
of	399	393	408	405	595	842	14
cultured	411	393	447	405	595	842	14
shrimp.	449	393	483	405	595	842	14
p	485	393	490	405	595	842	14
76-87.	317	406	345	419	595	842	14
38.	298	420	313	432	595	842	14
[NACA]	317	420	358	432	595	842	14
Network	364	420	406	432	595	842	14
of	411	420	421	432	595	842	14
Aquaculture	427	420	490	432	595	842	14
Centers	317	433	352	445	595	842	14
in	356	433	365	445	595	842	14
Asia-	368	433	392	445	595	842	14
Pacific.	395	433	429	445	595	842	14
2012.	433	433	457	445	595	842	14
Regio-	461	433	490	445	595	842	14
nal	317	446	331	458	595	842	14
Consultation	332	446	387	458	595	842	14
on	388	446	399	458	595	842	14
the	401	446	414	458	595	842	14
Emerging	416	446	457	458	595	842	14
Shrimp	459	446	490	458	595	842	14
Disease:	317	459	358	471	595	842	14
Early	363	459	388	471	595	842	14
Mortality	393	459	438	471	595	842	14
Syndrome	443	459	490	471	595	842	14
(EMS)	317	472	347	485	595	842	14
/	349	472	352	485	595	842	14
Acute	354	472	380	485	595	842	14
Hepatopancreatic	382	472	458	485	595	842	14
Necro-	460	472	491	485	595	842	14
sis	317	486	330	498	595	842	14
Syndrome	335	486	383	498	595	842	14
(AHPNS).	388	486	437	498	595	842	14
[Internet].	442	486	490	498	595	842	14
Available	317	499	359	511	595	842	14
in:	361	499	372	511	595	842	14
enaca.org/?id=719	374	499	455	511	595	842	14
39.	298	512	313	524	595	842	14
Nunan	317	512	349	524	595	842	14
LM,	354	512	373	524	595	842	14
Pantoja	377	512	413	524	595	842	14
CR,	417	512	435	524	595	842	14
Salazar	439	512	473	524	595	842	14
M,	478	512	490	524	595	842	14
Aranguren	317	525	372	537	595	842	14
F,	377	525	386	537	595	842	14
Lightner	392	525	435	537	595	842	14
DV.	441	525	458	537	595	842	14
2004.	463	525	490	537	595	842	14
Characterization	317	538	389	551	595	842	14
and	391	538	407	551	595	842	14
molecular	409	538	452	551	595	842	14
methods	454	538	490	551	595	842	14
for	317	552	331	564	595	842	14
detection	335	552	378	564	595	842	14
of	382	552	391	564	595	842	14
a	396	552	401	564	595	842	14
novel	405	552	430	564	595	842	14
spiroplasma	435	552	490	564	595	842	14
pathogenic	317	565	366	577	595	842	14
to	371	565	379	577	595	842	14
Penaeus	382	565	420	577	595	842	14
vannamei.	424	565	471	577	595	842	14
Dis	475	565	490	577	595	842	14
Aquat	317	578	344	590	595	842	14
Org	348	578	365	590	595	842	14
62:	369	578	383	590	595	842	14
255-264.	387	578	426	590	595	842	14
doi:	430	578	447	590	595	842	14
10.3354/	451	578	490	590	595	842	14
dao062255	317	591	365	603	595	842	14
40.	298	604	313	617	595	842	14
Nunan	317	604	349	617	595	842	14
LM,	352	604	371	617	595	842	14
Lightner	374	604	414	617	595	842	14
DV,	416	604	433	617	595	842	14
Oduori	435	604	468	617	595	842	14
MA,	470	604	490	617	595	842	14
Gasparich	317	618	369	630	595	842	14
GE.	374	618	393	630	595	842	14
2005.	398	618	425	630	595	842	14
Spiroplasma	430	618	490	630	595	842	14
penaei	317	631	347	643	595	842	14
sp.	350	631	362	643	595	842	14
nov.,	366	631	387	643	595	842	14
associated	390	631	435	643	595	842	14
with	438	631	458	643	595	842	14
morta-	461	631	490	643	595	842	14
lities	317	644	339	656	595	842	14
in	341	644	349	656	595	842	14
Penaeus	351	644	388	656	595	842	14
vannamei,	390	644	435	656	595	842	14
paciûc	437	644	465	656	595	842	14
white	467	644	490	656	595	842	14
shrimp.	317	657	349	669	595	842	14
Int	350	657	361	669	595	842	14
J	363	657	367	669	595	842	14
Syst	368	657	386	669	595	842	14
Evol	388	657	407	669	595	842	14
Microbiol	409	657	450	669	595	842	14
55:	451	657	465	669	595	842	14
2317-	466	657	491	669	595	842	14
2322.	317	670	341	683	595	842	14
doi:	342	670	358	683	595	842	14
10.1099/ijs.0.63555-0	360	670	449	683	595	842	14
Rev	334	778	350	789	595	842	14
Inv	352	778	367	789	595	842	14
Vet	368	778	382	789	595	842	14
Perú	384	778	404	789	595	842	14
2020;	406	778	430	789	595	842	14
31(3):	431	778	456	789	595	842	14
e18165	458	778	488	789	595	842	14
Técnicas	192	49	224	59	595	842	15
diagnósticas	225	49	270	59	595	842	15
para	271	49	287	59	595	842	15
enfermedades	288	49	338	59	595	842	15
bacterianas	340	49	380	59	595	842	15
en	382	49	390	59	595	842	15
camarones	392	49	430	59	595	842	15
41.	105	90	120	102	595	842	15
Nunan	125	90	158	102	595	842	15
L,	164	90	174	102	595	842	15
Lightner	179	90	222	102	595	842	15
D,	227	90	238	102	595	842	15
Pantoja	243	90	282	102	595	842	15
C,	287	90	298	102	595	842	15
Gomez-Jimenez	125	104	198	116	595	842	15
S.	201	104	210	116	595	842	15
2014.	213	104	238	116	595	842	15
Detection	242	104	285	116	595	842	15
of	288	104	298	116	595	842	15
acute	125	118	148	130	595	842	15
hepatopancreatic	150	118	225	130	595	842	15
necrosis	227	118	263	130	595	842	15
disease	266	118	298	130	595	842	15
(AHPND)	125	131	171	144	595	842	15
in	175	131	184	144	595	842	15
Mexico.	188	131	225	144	595	842	15
Dis	230	131	245	144	595	842	15
Aquat	249	131	276	144	595	842	15
Org	281	131	298	144	595	842	15
111:	125	145	143	157	595	842	15
81-86.	145	145	172	157	595	842	15
doi:	174	145	191	157	595	842	15
10.3354/dao02776	192	145	272	157	595	842	15
42.	105	159	120	171	595	842	15
Nunan	125	159	156	171	595	842	15
L,	160	159	169	171	595	842	15
Pantoja	172	159	208	171	595	842	15
C,	211	159	221	171	595	842	15
Gómez-Jiménez	225	159	298	171	595	842	15
S,	125	173	134	185	595	842	15
Lightner	139	173	183	185	595	842	15
D.	188	173	199	185	595	842	15
2013.	204	173	231	185	595	842	15
«Candidatus	236	173	298	185	595	842	15
Hepatobacter	125	187	193	199	595	842	15
penaei''	199	187	241	199	595	842	15
an	246	187	257	199	595	842	15
shrimp	264	187	298	199	595	842	15
Penaeus	125	200	163	213	595	842	15
vannamei	167	200	211	213	595	842	15
in	216	200	224	213	595	842	15
the	229	200	243	213	595	842	15
hepatopan-	247	200	298	213	595	842	15
creas	125	214	147	226	595	842	15
of	150	214	160	226	595	842	15
the	163	214	176	226	595	842	15
marine	179	214	210	226	595	842	15
intracellular	213	214	267	226	595	842	15
patho-	269	214	298	226	595	842	15
genic	125	228	150	240	595	842	15
enteric	155	228	187	240	595	842	15
bacterium	192	228	239	240	595	842	15
(Crustacea:	244	228	298	240	595	842	15
Decapoda).	125	242	175	254	595	842	15
Appl	176	242	198	254	595	842	15
Environ	200	242	235	254	595	842	15
Microbiol	237	242	281	254	595	842	15
79:	284	242	298	254	595	842	15
1407-1409.	125	256	173	268	595	842	15
doi:	175	256	192	268	595	842	15
10.1128/AEM.02425-12	193	256	298	268	595	842	15
43.	105	269	120	282	595	842	15
[OIE]	125	269	152	282	595	842	15
Organización	156	269	219	282	595	842	15
Mundial	223	269	263	282	595	842	15
de	267	269	278	282	595	842	15
Sa-	282	269	298	282	595	842	15
nidad	125	283	151	295	595	842	15
Animal.	154	283	191	295	595	842	15
2018.	195	283	219	295	595	842	15
Manual	223	283	257	295	595	842	15
de	261	283	271	295	595	842	15
diag-	275	283	298	295	595	842	15
nóstico	125	297	158	309	595	842	15
en	162	297	173	309	595	842	15
animales	177	297	217	309	595	842	15
acuáticos.	222	297	267	309	595	842	15
Paris,	272	297	298	309	595	842	15
Francia.	125	311	164	323	595	842	15
[Internet].	169	311	219	323	595	842	15
Disponible	224	311	278	323	595	842	15
en:	283	311	298	323	595	842	15
https://www.oie.int/es/normas/manual-	125	325	298	337	595	842	15
acuatico/	125	338	164	351	595	842	15
44.	105	352	120	364	595	842	15
Pantoja	125	352	160	364	595	842	15
CR,	163	352	180	364	595	842	15
Lightner	183	352	223	364	595	842	15
DV.	225	352	242	364	595	842	15
2014.	244	352	269	364	595	842	15
EMS/	272	352	297	364	595	842	15
AHPND	125	366	163	378	595	842	15
descripción	166	366	217	378	595	842	15
de	220	366	231	378	595	842	15
la	234	366	242	378	595	842	15
enfermedad	246	366	298	378	595	842	15
en	125	380	135	392	595	842	15
Asia	140	380	161	392	595	842	15
y	166	380	171	392	595	842	15
América.	176	380	219	392	595	842	15
En:	224	380	240	392	595	842	15
Morales	245	380	283	392	595	842	15
V,	288	380	298	392	595	842	15
Cuéllar-Anjel	125	394	185	406	595	842	15
J	187	394	192	406	595	842	15
(eds).	194	394	219	406	595	842	15
Patología	221	394	263	406	595	842	15
e	265	394	269	406	595	842	15
inmu-	272	394	298	406	595	842	15
nología	125	407	158	420	595	842	15
de	161	407	172	420	595	842	15
camarones	175	407	222	420	595	842	15
penaeidos.	226	407	273	420	595	842	15
Guía	276	407	298	420	595	842	15
técnica.	125	421	159	433	595	842	15
Panamá:	162	421	200	433	595	842	15
OIRSA.	203	421	239	433	595	842	15
p	242	421	247	433	595	842	15
172-177.	250	421	290	433	595	842	15
45.	105	435	120	447	595	842	15
Pantoja	125	435	164	447	595	842	15
CR,	171	435	189	447	595	842	15
Lightner	195	435	240	447	595	842	15
DV.	246	435	264	447	595	842	15
2014.	270	435	298	447	595	842	15
Spiroplasma	125	449	183	461	595	842	15
penaei.	187	449	221	461	595	842	15
En:	225	449	241	461	595	842	15
Morales	246	449	283	461	595	842	15
V,	288	449	298	461	595	842	15
Cuéllar-Anjel	125	463	185	475	595	842	15
J	188	463	192	475	595	842	15
(eds).	195	463	220	475	595	842	15
p	222	463	228	475	595	842	15
382.	230	463	249	475	595	842	15
46.	105	476	120	489	595	842	15
Peña-Navarro	125	476	194	489	595	842	15
N,	199	476	210	489	595	842	15
Varela-Mejías	214	476	283	489	595	842	15
A.	287	476	298	489	595	842	15
2014.	125	490	152	502	595	842	15
Análisis	157	490	198	502	595	842	15
histopatológico	204	490	281	502	595	842	15
en	287	490	298	502	595	842	15
Litopenaeus	125	504	181	516	595	842	15
vannamei	185	504	229	516	595	842	15
infectado	234	504	277	516	595	842	15
con	281	504	298	516	595	842	15
Vibrio	125	518	156	530	595	842	15
parahaemolyticus.	165	518	258	530	595	842	15
Agron	267	518	298	530	595	842	15
Mesoam	125	532	163	544	595	842	15
26:	165	532	179	544	595	842	15
43-53.	181	532	209	544	595	842	15
47.	105	545	120	558	595	842	15
Peña-Navarro	125	545	194	558	595	842	15
N,	199	545	210	558	595	842	15
Varela-Mejías	214	545	283	558	595	842	15
A.	287	545	298	558	595	842	15
2016.	125	559	150	571	595	842	15
Prevalencia	152	559	203	571	595	842	15
de	206	559	216	571	595	842	15
las	218	559	231	571	595	842	15
principales	233	559	282	571	595	842	15
en-	284	559	298	571	595	842	15
fermedades	125	573	176	585	595	842	15
infecciosas	178	573	228	585	595	842	15
en	230	573	241	585	595	842	15
Litopenaeus	243	573	298	585	595	842	15
vannamei	125	587	170	599	595	842	15
cultivado	175	587	220	599	595	842	15
en	225	587	236	599	595	842	15
el	241	587	249	599	595	842	15
Golfo	254	587	282	599	595	842	15
de	287	587	298	599	595	842	15
Nicoya,	125	601	159	613	595	842	15
Costa	164	601	189	613	595	842	15
Rica.	193	601	216	613	595	842	15
Rev	220	601	238	613	595	842	15
Cienc	242	601	268	613	595	842	15
Mari-	272	601	298	613	595	842	15
nas	125	614	139	627	595	842	15
Oceanografía	142	614	201	627	595	842	15
51:	204	614	218	627	595	842	15
553-564	220	614	257	627	595	842	15
48.	105	628	120	640	595	842	15
Prieto,	125	628	155	640	595	842	15
A;	157	628	168	640	595	842	15
Rodríguez,	171	628	220	640	595	842	15
MC.	223	628	243	640	595	842	15
1993.	245	628	270	640	595	842	15
Diag-	273	628	298	640	595	842	15
nóstico	125	642	156	654	595	842	15
y	158	642	163	654	595	842	15
control	165	642	195	654	595	842	15
de	197	642	208	654	595	842	15
enfermedades	210	642	269	654	595	842	15
bacte-	271	642	298	654	595	842	15
rianas	125	656	151	668	595	842	15
en	154	656	164	668	595	842	15
camarón	166	656	204	668	595	842	15
de	206	656	217	668	595	842	15
cultivo.	219	656	253	668	595	842	15
Programa	255	656	298	668	595	842	15
cooperativo	125	670	178	682	595	842	15
gubernamental.	183	670	253	682	595	842	15
Proyecto	257	670	298	682	595	842	15
Aquila	125	683	154	696	595	842	15
II:	156	683	166	696	595	842	15
Apoyo	168	683	198	696	595	842	15
a	199	683	204	696	595	842	15
las	206	683	219	696	595	842	15
actividades	221	683	270	696	595	842	15
regio-	272	683	298	696	595	842	15
nales	125	697	147	709	595	842	15
de	149	697	159	709	595	842	15
acuicultura.	161	697	211	709	595	842	15
Documento	213	697	263	709	595	842	15
de	264	697	275	709	595	842	15
cam-	276	697	298	709	595	842	15
po	125	711	136	723	595	842	15
No.	138	711	155	723	595	842	15
14.	157	711	171	723	595	842	15
Rev	103	779	120	790	595	842	15
Inv	122	779	136	790	595	842	15
Vet	138	779	152	790	595	842	15
Perú	154	779	174	790	595	842	15
2020;	176	779	199	790	595	842	15
31(3):	201	779	226	790	595	842	15
e18165	228	779	257	790	595	842	15
49.	326	90	341	102	595	842	15
Restrepo	346	90	388	102	595	842	15
L,	392	90	402	102	595	842	15
Bayot	407	90	434	102	595	842	15
B,	439	90	449	102	595	842	15
Betancourt	453	90	507	102	595	842	15
I,	511	90	519	102	595	842	15
Pinzón	346	103	378	115	595	842	15
A.	380	103	390	115	595	842	15
2016.	393	103	418	115	595	842	15
Draft	421	103	444	115	595	842	15
genome	447	103	482	115	595	842	15
sequen-	485	103	519	115	595	842	15
ce	346	116	356	128	595	842	15
of	359	116	368	128	595	842	15
pathogenic	372	116	421	128	595	842	15
bacteria	424	116	459	128	595	842	15
Vibrio	463	116	490	128	595	842	15
para-	494	116	519	128	595	842	15
haemolyticus	346	129	404	141	595	842	15
strain	406	129	431	141	595	842	15
Ba94C2,	433	129	471	141	595	842	15
associated	473	129	519	141	595	842	15
with	346	142	366	155	595	842	15
acute	371	142	395	155	595	842	15
hepatopancreatic	399	142	477	155	595	842	15
necrosis	481	142	519	155	595	842	15
disease	346	156	379	168	595	842	15
isolate	384	156	414	168	595	842	15
from	419	156	441	168	595	842	15
South	446	156	472	168	595	842	15
America.	476	156	519	168	595	842	15
Genom	346	169	378	181	595	842	15
Data	381	169	402	181	595	842	15
9:	405	169	414	181	595	842	15
143-144.	417	169	456	181	595	842	15
doi:	459	169	477	181	595	842	15
10.1016/	480	169	519	181	595	842	15
j.gdata.2016.08.008	346	182	431	194	595	842	15
50.	326	195	341	207	595	842	15
Saavedra-Olivos	346	195	421	207	595	842	15
KY,	426	195	442	207	595	842	15
Peralta-Ortiz	446	195	506	207	595	842	15
T,	510	195	519	207	595	842	15
Ordinola-Zapata	346	208	432	221	595	842	15
A,	444	208	455	221	595	842	15
Sandoval-	467	208	519	221	595	842	15
Ramayoni	346	222	394	234	595	842	15
JE,	398	222	414	234	595	842	15
Vieyra-Peña	419	222	477	234	595	842	15
EG,	481	222	498	234	595	842	15
Za-	502	222	519	234	595	842	15
pata-Cruz	346	235	391	247	595	842	15
MA,	396	235	415	247	595	842	15
Hidalgo-Mogollón	420	235	505	247	595	842	15
A,	509	235	519	247	595	842	15
et	346	248	354	260	595	842	15
al.	357	248	369	260	595	842	15
2018.	372	248	397	260	595	842	15
Detección	401	248	445	260	595	842	15
de	449	248	459	260	595	842	15
una	463	248	479	260	595	842	15
proteína	482	248	519	260	595	842	15
asociada	346	261	384	273	595	842	15
a	386	261	391	273	595	842	15
la	394	261	402	273	595	842	15
enfermedad	404	261	456	273	595	842	15
de	459	261	469	273	595	842	15
la	472	261	480	273	595	842	15
necrosis	482	261	519	273	595	842	15
hepatopancreática	346	274	426	287	595	842	15
aguda	429	274	456	287	595	842	15
(AHPND)	459	274	505	287	595	842	15
en	508	274	519	287	595	842	15
Litopenaeus	346	288	404	300	595	842	15
vannamei	409	288	455	300	595	842	15
bajo	460	288	480	300	595	842	15
cultivo	486	288	519	300	595	842	15
semiintensivo	346	301	407	313	595	842	15
en	410	301	421	313	595	842	15
Ecuador.	424	301	463	313	595	842	15
Rev	466	301	484	313	595	842	15
Inv	487	301	501	313	595	842	15
Vet	504	301	519	313	595	842	15
Perú	346	314	368	326	595	842	15
29:	374	314	389	326	595	842	15
328-338.	395	314	439	326	595	842	15
doi:	444	314	463	326	595	842	15
10.15381/	469	314	519	326	595	842	15
rivep.v29i1.14194	346	327	423	339	595	842	15
51.	326	340	341	353	595	842	15
Soto-Rodriguez	346	340	417	353	595	842	15
SA,	419	340	435	353	595	842	15
Gomez-Gil	438	340	487	353	595	842	15
B,	490	340	500	353	595	842	15
Lo-	503	340	519	353	595	842	15
zano	346	354	367	366	595	842	15
R.	370	354	380	366	595	842	15
2010.	382	354	407	366	595	842	15
‘Bright-red'	409	354	462	366	595	842	15
syndrome	464	354	508	366	595	842	15
in	510	354	519	366	595	842	15
Pacific	346	367	381	379	595	842	15
white	386	367	413	379	595	842	15
shrimp	419	367	452	379	595	842	15
Litopenaeus	458	367	519	379	595	842	15
vannamei	346	380	389	392	595	842	15
is	392	380	400	392	595	842	15
caused	403	380	434	392	595	842	15
by	437	380	448	392	595	842	15
Vibrio	452	380	479	392	595	842	15
harveyi.	483	380	519	392	595	842	15
Dis	346	393	361	405	595	842	15
Aquat	363	393	390	405	595	842	15
Org	393	393	410	405	595	842	15
92:	412	393	426	405	595	842	15
11-19.	429	393	457	405	595	842	15
doi:	460	393	477	405	595	842	15
10.3354/	480	393	519	405	595	842	15
dao02274	346	406	388	419	595	842	15
52.	326	420	341	432	595	842	15
Stewart	346	420	380	432	595	842	15
JE,	382	420	398	432	595	842	15
Cornick	400	420	437	432	595	842	15
JW,	440	420	457	432	595	842	15
Zwicker	459	420	496	432	595	842	15
BM,	499	420	519	432	595	842	15
Arie	346	433	366	445	595	842	15
B.	369	433	379	445	595	842	15
2004.	382	433	407	445	595	842	15
Studies	410	433	443	445	595	842	15
on	446	433	457	445	595	842	15
the	461	433	474	445	595	842	15
virulence	478	433	519	445	595	842	15
of	346	446	355	458	595	842	15
Aerococcus	359	446	411	458	595	842	15
viridans	415	446	452	458	595	842	15
(var.)	456	446	479	458	595	842	15
homari,	484	446	519	458	595	842	15
the	346	459	359	471	595	842	15
causative	362	459	403	471	595	842	15
agent	405	459	429	471	595	842	15
of	431	459	440	471	595	842	15
gaffkemia,	442	459	490	471	595	842	15
a	492	459	497	471	595	842	15
fatal	499	459	519	471	595	842	15
disease	346	472	378	485	595	842	15
of	381	472	390	485	595	842	15
homarid	393	472	430	485	595	842	15
lobsters.	433	472	471	485	595	842	15
Dis	474	472	489	485	595	842	15
Aquat	492	472	519	485	595	842	15
Org	346	486	362	498	595	842	15
60:	364	486	377	498	595	842	15
149-155.	379	486	416	498	595	842	15
doi:	418	486	434	498	595	842	15
10.3354/dao060149	435	486	519	498	595	842	15
53.	326	499	341	511	595	842	15
Tran	346	499	370	511	595	842	15
L,	376	499	387	511	595	842	15
Nunan	393	499	427	511	595	842	15
L,	433	499	444	511	595	842	15
Redman	450	499	491	511	595	842	15
RM,	497	499	519	511	595	842	15
Mohney	346	512	383	524	595	842	15
LL,	385	512	401	524	595	842	15
Pantoja	403	512	439	524	595	842	15
CR,	441	512	458	524	595	842	15
Fitzsimmons	460	512	519	524	595	842	15
K,	346	525	356	537	595	842	15
Lightner	360	525	400	537	595	842	15
DV.	404	525	421	537	595	842	15
2013.	425	525	450	537	595	842	15
Determination	454	525	519	537	595	842	15
of	346	538	355	551	595	842	15
the	358	538	372	551	595	842	15
infectious	375	538	419	551	595	842	15
nature	422	538	450	551	595	842	15
of	453	538	462	551	595	842	15
the	466	538	479	551	595	842	15
agent	482	538	506	551	595	842	15
of	510	538	519	551	595	842	15
acute	346	552	369	564	595	842	15
hepatopancreatic	371	552	445	564	595	842	15
necrosis	448	552	484	564	595	842	15
syndro-	486	552	519	564	595	842	15
me	346	565	359	577	595	842	15
affecting	361	565	401	577	595	842	15
penaeid	403	565	437	577	595	842	15
shrimp.	439	565	473	577	595	842	15
Dis	475	565	490	577	595	842	15
Aquat	492	565	519	577	595	842	15
Org	346	578	363	590	595	842	15
105:	365	578	384	590	595	842	15
45-55.	386	578	414	590	595	842	15
doi:	416	578	432	590	595	842	15
10.3354/dao02621	434	578	515	590	595	842	15
54.	326	591	341	603	595	842	15
Varela-Mejías	346	591	410	603	595	842	15
A.	413	591	423	603	595	842	15
2018.	427	591	452	603	595	842	15
Patologías	455	591	501	603	595	842	15
del	505	591	519	603	595	842	15
hepatopáncreas	346	604	414	617	595	842	15
en	418	604	428	617	595	842	15
camarones	432	604	479	617	595	842	15
marinos	483	604	519	617	595	842	15
cultivados	346	618	391	630	595	842	15
en	394	618	404	630	595	842	15
América	407	618	444	630	595	842	15
y	447	618	453	630	595	842	15
su	455	618	465	630	595	842	15
diagnóstico	468	618	519	630	595	842	15
diferencial	346	631	397	643	595	842	15
mediante	401	631	444	643	595	842	15
histopatología.	449	631	519	643	595	842	15
AquaTIC	346	644	387	656	595	842	15
50:	390	644	404	656	595	842	15
13-30.	406	644	434	656	595	842	15
55.	326	657	341	669	595	842	15
Varela-Mejías	346	657	414	669	595	842	15
A,	419	657	429	669	595	842	15
Peña-Navarro	434	657	503	669	595	842	15
N.	508	657	519	669	595	842	15
2014.	346	670	371	683	595	842	15
Síndrome	375	670	417	683	595	842	15
de	421	670	431	683	595	842	15
la	435	670	443	683	595	842	15
mortalidad	447	670	495	683	595	842	15
tem-	499	670	519	683	595	842	15
prana	346	684	372	696	595	842	15
(EMS/AHPNS)	377	684	449	696	595	842	15
en	454	684	464	696	595	842	15
camarones	469	684	519	696	595	842	15
cultivados:	346	697	392	709	595	842	15
una	394	697	409	709	595	842	15
revisión.	411	697	447	709	595	842	15
Repertorio	449	697	494	709	595	842	15
Cien-	495	697	519	709	595	842	15
tífico	346	710	369	722	595	842	15
17:	371	710	384	722	595	842	15
25-30.	386	710	414	722	595	842	15
15	508	779	519	790	595	842	15
A.	248	48	256	58	595	842	16
Varela	259	48	282	58	595	842	16
y	284	48	288	58	595	842	16
L.	290	48	298	58	595	842	16
Choc	300	48	319	58	595	842	16
56.	76	90	91	102	595	842	16
Varela-Mejías	96	90	165	102	595	842	16
A,	169	90	180	102	595	842	16
Peña-Navarro	184	90	253	102	595	842	16
N.	258	90	269	102	595	842	16
2016.	96	103	121	115	595	842	16
Histopatología	123	103	189	115	595	842	16
diferencial	191	103	238	115	595	842	16
de	240	103	251	115	595	842	16
tres	253	103	269	115	595	842	16
enfermedades	96	116	158	128	595	842	16
bacterianas	162	116	213	128	595	842	16
que	217	116	233	128	595	842	16
afectan	237	116	269	128	595	842	16
el	96	129	104	141	595	842	16
hepatopáncreas	107	129	176	141	595	842	16
de	178	129	189	141	595	842	16
camarones	192	129	239	141	595	842	16
penei-	242	129	269	141	595	842	16
dos.	96	142	114	155	595	842	16
Agron	116	142	144	155	595	842	16
Mesoam	147	142	185	155	595	842	16
27:	187	142	201	155	595	842	16
73-80	204	142	229	155	595	842	16
57.	76	156	91	168	595	842	16
Varela-Mejías	96	156	165	168	595	842	16
A,	169	156	180	168	595	842	16
Peña-Navarro	184	156	253	168	595	842	16
N,	258	156	269	168	595	842	16
Aranguren-Caro	96	169	175	181	595	842	16
LF.	179	169	195	181	595	842	16
2017.	200	169	225	181	595	842	16
Necrosis	229	169	269	181	595	842	16
aguda	96	182	123	194	595	842	16
del	125	182	139	194	595	842	16
hepatopáncreas:	141	182	213	194	595	842	16
una	215	182	231	194	595	842	16
revisión	234	182	269	194	595	842	16
de	96	195	107	207	595	842	16
la	111	195	119	207	595	842	16
enfermedad	124	195	177	207	595	842	16
en	181	195	191	207	595	842	16
Penaeus	196	195	234	207	595	842	16
vanna-	238	195	269	207	595	842	16
mei.	96	208	115	221	595	842	16
Agron	117	208	145	221	595	842	16
Mesoam	147	208	185	221	595	842	16
28:	187	208	202	221	595	842	16
735-745.	204	208	243	221	595	842	16
58.	76	222	91	234	595	842	16
Varela-Mejías	96	222	164	234	595	842	16
A,	168	222	179	234	595	842	16
Valverde-Moya	184	222	256	234	595	842	16
J.	261	222	269	234	595	842	16
2018.	96	235	122	247	595	842	16
Determinación	127	235	195	247	595	842	16
de	200	235	211	247	595	842	16
la	215	235	224	247	595	842	16
causa	228	235	254	247	595	842	16
de	259	235	269	247	595	842	16
mortalidad	96	248	142	260	595	842	16
en	144	248	154	260	595	842	16
un	156	248	167	260	595	842	16
vivero	168	248	195	260	595	842	16
del	197	248	210	260	595	842	16
langostino	212	248	256	260	595	842	16
gi-	258	248	270	260	595	842	16
gante	96	261	121	273	595	842	16
de	125	261	136	273	595	842	16
agua	141	261	162	273	595	842	16
dulce	166	261	191	273	595	842	16
Macrobrachium	196	261	269	273	595	842	16
rosen-bergii	96	274	150	287	595	842	16
en	153	274	163	287	595	842	16
Costa	167	274	192	287	595	842	16
Rica:	195	274	219	287	595	842	16
análisis	222	274	255	287	595	842	16
de	259	274	269	287	595	842	16
caso.	96	288	119	300	595	842	16
Rev	121	288	138	300	595	842	16
Inv	140	288	155	300	595	842	16
Vet	156	288	171	300	595	842	16
Perú	173	288	193	300	595	842	16
29:	195	288	209	300	595	842	16
666-675.	211	288	250	300	595	842	16
doi:	252	288	269	300	595	842	16
10.15381/rivep.v20i2.14522	96	301	216	313	595	842	16
59.	76	314	91	326	595	842	16
Vincent	96	314	134	326	595	842	16
AG,	139	314	157	326	595	842	16
Lotz	162	314	183	326	595	842	16
JM.	188	314	208	326	595	842	16
2005.	213	314	240	326	595	842	16
Time	245	314	269	326	595	842	16
course	96	327	125	339	595	842	16
of	127	327	136	339	595	842	16
necrotizing	138	327	188	339	595	842	16
hepatopancreatitis	189	327	269	339	595	842	16
(NHP)	96	340	128	353	595	842	16
in	134	340	143	353	595	842	16
experimentally	149	340	224	353	595	842	16
infected	229	340	269	353	595	842	16
16	76	779	87	790	595	842	16
Litopenaeus	317	90	374	102	595	842	16
vannamei	379	90	424	102	595	842	16
and	429	90	445	102	595	842	16
quantifi-	450	90	490	102	595	842	16
cation	317	103	344	115	595	842	16
of	346	103	355	115	595	842	16
NHP	357	103	379	115	595	842	16
bacterium	381	103	424	115	595	842	16
using	426	103	450	115	595	842	16
real-time	451	103	490	115	595	842	16
PCR.	317	116	341	128	595	842	16
Dis	344	116	360	128	595	842	16
Aquat	362	116	389	128	595	842	16
Org	393	116	410	128	595	842	16
67:	413	116	427	128	595	842	16
163-169.	430	116	470	128	595	842	16
doi:	473	116	490	128	595	842	16
10.3354/dao067163	317	129	402	141	595	842	16
60.	298	142	313	155	595	842	16
Vincent	317	142	353	155	595	842	16
A,	357	142	367	155	595	842	16
Lotz	372	142	392	155	595	842	16
JM.	396	142	415	155	595	842	16
2007.	419	142	444	155	595	842	16
Effect	449	142	476	155	595	842	16
of	481	142	490	155	595	842	16
salinity	317	156	350	168	595	842	16
on	354	156	365	168	595	842	16
transmission	368	156	424	168	595	842	16
of	428	156	437	168	595	842	16
necrotizing	441	156	490	168	595	842	16
hepatopancreatitis	317	169	396	181	595	842	16
bacterium	398	169	442	181	595	842	16
(NHPB)	444	169	480	181	595	842	16
to	482	169	490	181	595	842	16
Kona	317	182	341	194	595	842	16
stock	344	182	367	194	595	842	16
Litopenaeus	370	182	424	194	595	842	16
vannamei.	427	182	472	194	595	842	16
Dis	475	182	490	194	595	842	16
Aquat	317	195	344	207	595	842	16
Org	348	195	365	207	595	842	16
75:	369	195	383	207	595	842	16
265-268.	387	195	426	207	595	842	16
doi:	430	195	447	207	595	842	16
10.3354/	451	195	490	207	595	842	16
dao075265	317	208	365	221	595	842	16
61.	298	222	313	234	595	842	16
Yang	317	222	340	234	595	842	16
YT,	344	222	359	234	595	842	16
Chen	363	222	387	234	595	842	16
IT,	391	222	403	234	595	842	16
Lee	407	222	423	234	595	842	16
CT,	427	222	443	234	595	842	16
Chen	447	222	471	234	595	842	16
CY,	475	222	490	234	595	842	16
Lin	317	235	333	247	595	842	16
SS,	336	235	351	247	595	842	16
Hor	354	235	372	247	595	842	16
LI,	376	235	389	247	595	842	16
Tseng	392	235	418	247	595	842	16
TC,	421	235	438	247	595	842	16
Huang	441	235	472	247	595	842	16
YT,	475	235	490	247	595	842	16
Sritunyalucksana	317	248	401	260	595	842	16
K,	406	248	416	260	595	842	16
Thitamadee	420	248	477	260	595	842	16
S,	481	248	490	260	595	842	16
Wang	317	261	343	273	595	842	16
HC,	346	261	365	273	595	842	16
Lo	368	261	380	273	595	842	16
CF.	384	261	399	273	595	842	16
2014.	403	261	427	273	595	842	16
Draft	430	261	453	273	595	842	16
genome	457	261	490	273	595	842	16
sequences	317	274	361	287	595	842	16
of	363	274	372	287	595	842	16
four	375	274	393	287	595	842	16
strains	395	274	423	287	595	842	16
of	426	274	435	287	595	842	16
Vibrio	437	274	464	287	595	842	16
para-	467	274	490	287	595	842	16
haemolyticus,	317	288	376	300	595	842	16
three	379	288	400	300	595	842	16
of	403	288	412	300	595	842	16
which	414	288	440	300	595	842	16
cause	443	288	467	300	595	842	16
early	469	288	490	300	595	842	16
mortality	317	301	359	313	595	842	16
syndrome/acute	363	301	435	313	595	842	16
hepatopan-	440	301	491	313	595	842	16
creatic	317	314	346	326	595	842	16
necrosis	348	314	383	326	595	842	16
disease	385	314	416	326	595	842	16
in	418	314	427	326	595	842	16
shrimp	429	314	458	326	595	842	16
in	461	314	469	326	595	842	16
Chi-	472	314	491	326	595	842	16
na	317	327	328	339	595	842	16
and	332	327	348	339	595	842	16
Thailand.	352	327	393	339	595	842	16
Genome	397	327	434	339	595	842	16
Announc	437	327	478	339	595	842	16
2:	482	327	490	339	595	842	16
e00816-14.	317	340	361	353	595	842	16
doi:	362	340	377	353	595	842	16
10.1128/genomeA.-00816-14	378	340	490	353	595	842	16
Rev	334	778	350	789	595	842	16
Inv	352	778	367	789	595	842	16
Vet	368	778	382	789	595	842	16
Perú	384	778	404	789	595	842	16
2020;	406	778	430	789	595	842	16
31(3):	431	778	456	789	595	842	16
e18165	458	778	488	789	595	842	16
