ARTÍCULO	446	27	496	39	595	782	1
ORIGINAL	498	27	547	39	595	782	1
Efecto	57	76	102	96	595	782	1
de	106	76	123	96	595	782	1
un	127	76	145	96	595	782	1
programa	149	76	219	96	595	782	1
de	222	76	240	96	595	782	1
educación	244	76	315	96	595	782	1
diabetológica	319	76	415	96	595	782	1
en	419	76	436	96	595	782	1
pacientes	440	76	507	96	595	782	1
adultos	57	95	109	116	595	782	1
de	113	95	130	116	595	782	1
la	134	95	146	116	595	782	1
consulta	150	95	210	116	595	782	1
ambulatoria	213	95	299	116	595	782	1
en	303	95	320	116	595	782	1
un	324	95	342	116	595	782	1
hospital	346	95	402	116	595	782	1
nacional	406	95	465	116	595	782	1
peruano	469	95	528	116	595	782	1
Effect	57	117	90	134	595	782	1
of	93	117	105	134	595	782	1
a	108	117	115	134	595	782	1
diabetes	117	117	166	134	595	782	1
education	169	117	226	134	595	782	1
program	229	117	279	134	595	782	1
on	282	117	297	134	595	782	1
adult	299	117	329	134	595	782	1
patients	332	117	378	134	595	782	1
in	381	117	392	134	595	782	1
the	394	117	414	134	595	782	1
outpatient	416	117	477	134	595	782	1
clinic	480	117	509	134	595	782	1
of	511	117	524	134	595	782	1
a	527	117	533	134	595	782	1
peruvian	57	134	107	150	595	782	1
national	109	134	156	150	595	782	1
hospital	159	134	204	150	595	782	1
José	57	160	74	182	595	782	1
Paz-Ibarra	76	160	114	182	595	782	1
1,2,a	114	160	124	174	595	782	1
,	124	160	127	182	595	782	1
Regina	129	160	155	182	595	782	1
Benites	156	160	184	182	595	782	1
1,b	183	160	190	174	595	782	1
1	57	180	59	189	595	782	1
2	57	190	59	199	595	782	1
a	57	200	59	209	595	782	1
b	57	210	59	219	595	782	1
Hospital	60	180	81	196	595	782	1
Nacional	82	180	106	196	595	782	1
Edgardo	107	180	130	196	595	782	1
Rebagliati	131	180	158	196	595	782	1
Martins,	159	180	180	196	595	782	1
Seguro	182	180	201	196	595	782	1
Social	202	180	218	196	595	782	1
de	219	180	226	196	595	782	1
Salud,	228	180	245	196	595	782	1
EsSalud.	246	180	269	196	595	782	1
Lima,	271	180	285	196	595	782	1
Perú.	286	180	300	196	595	782	1
Facultad	60	190	82	206	595	782	1
de	84	190	91	206	595	782	1
Medicina,	92	190	118	206	595	782	1
Universidad	119	190	151	206	595	782	1
Nacional	153	190	176	206	595	782	1
Mayor	177	190	194	206	595	782	1
de	195	190	202	206	595	782	1
San	203	190	214	206	595	782	1
Marcos.	215	190	236	206	595	782	1
Lima,	238	190	252	206	595	782	1
Perú.	254	190	267	206	595	782	1
Médico	60	200	79	216	595	782	1
endocrinólogo,	81	200	120	216	595	782	1
ORCID:	121	200	142	216	595	782	1
https://orcid.org/0000-0002-2851-3727	143	200	244	216	595	782	1
Médico	60	210	79	226	595	782	1
residente	81	210	105	226	595	782	1
de	107	210	114	226	595	782	1
endocrinología,	115	210	156	226	595	782	1
ORCID:	158	210	178	226	595	782	1
https://orcid.org/0000-0003-3583-047X	179	210	281	226	595	782	1
An	198	243	208	258	595	782	1
Fac	211	243	224	258	595	782	1
med.	227	243	245	258	595	782	1
2020;81(2)	248	243	285	258	595	782	1
/	288	243	290	258	595	782	1
DOI:	293	243	309	258	595	782	1
https://doi.org/10.15381/anales.v81i2.17673	312	243	463	258	595	782	1
Correspondencia:	57	268	115	282	595	782	1
José	57	279	70	294	595	782	1
Luis	72	279	84	294	595	782	1
Paz	86	279	96	294	595	782	1
Ibarra	98	279	115	294	595	782	1
jose.paz1@unmsm.edu.pe	57	289	132	304	595	782	1
Recibido:	57	310	83	323	595	782	1
6	85	309	88	324	595	782	1
de	90	309	98	324	595	782	1
abril	100	309	112	324	595	782	1
2020	114	309	128	324	595	782	1
Aceptado:	57	320	85	333	595	782	1
14	87	319	94	334	595	782	1
de	96	319	104	334	595	782	1
junio	106	319	119	334	595	782	1
2020	121	319	135	334	595	782	1
Publicación	57	330	87	343	595	782	1
en	88	330	95	343	595	782	1
línea:	96	330	111	343	595	782	1
27	112	329	119	344	595	782	1
de	121	329	128	344	595	782	1
junio	130	329	144	344	595	782	1
2020	146	329	160	344	595	782	1
Conflictos	57	350	84	363	595	782	1
de	86	350	93	363	595	782	1
interés:	95	350	115	363	595	782	1
Los	117	349	127	364	595	782	1
autores	129	349	150	364	595	782	1
declaran	57	359	82	374	595	782	1
no	84	359	91	374	595	782	1
tener	93	359	107	374	595	782	1
conflictos	109	359	136	374	595	782	1
de	138	359	145	374	595	782	1
interés.	147	359	168	374	595	782	1
Fuente	57	380	76	393	595	782	1
de	78	380	85	393	595	782	1
financiamiento:	87	380	129	393	595	782	1
Autofinanciado	57	389	99	404	595	782	1
La	57	409	64	424	595	782	1
presente	66	409	91	424	595	782	1
investigación	93	409	130	424	595	782	1
forma	132	409	148	424	595	782	1
parte	150	409	165	424	595	782	1
de	57	419	64	434	595	782	1
la	66	419	71	434	595	782	1
Tesis	73	419	88	434	595	782	1
de	90	419	97	434	595	782	1
la	99	419	104	434	595	782	1
Maestría	106	419	131	434	595	782	1
en	133	419	140	434	595	782	1
Docencia	142	419	169	434	595	782	1
e	57	429	60	444	595	782	1
Investigación	62	429	100	444	595	782	1
en	102	429	109	444	595	782	1
Salud	111	429	127	444	595	782	1
de	129	429	136	444	595	782	1
José	138	429	152	444	595	782	1
Paz	154	429	164	444	595	782	1
Ibarra.	57	439	75	454	595	782	1
_______________________________	57	453	166	466	595	782	1
Citar	57	470	69	483	595	782	1
como:	70	470	87	483	595	782	1
Paz-Ibarra	88	469	117	484	595	782	1
J,	119	469	124	484	595	782	1
Benites	126	469	147	484	595	782	1
R.	149	469	155	484	595	782	1
Efecto	57	479	75	494	595	782	1
de	77	479	84	494	595	782	1
un	86	479	93	494	595	782	1
programa	95	479	123	494	595	782	1
de	125	479	132	494	595	782	1
educación	134	479	164	494	595	782	1
diabetológica	57	489	95	504	595	782	1
en	97	489	104	504	595	782	1
pacientes	106	489	134	504	595	782	1
adultos	136	489	157	504	595	782	1
de	57	499	64	514	595	782	1
la	66	499	71	514	595	782	1
consulta	73	499	97	514	595	782	1
ambulatoria	99	499	132	514	595	782	1
en	134	499	141	514	595	782	1
un	143	499	150	514	595	782	1
hospital	57	509	79	524	595	782	1
nacional	81	509	105	524	595	782	1
peruano.	107	509	132	524	595	782	1
An	134	509	142	524	595	782	1
Fac	144	509	154	524	595	782	1
med.	57	519	71	534	595	782	1
2020;81(2):161-6.	73	519	123	534	595	782	1
DOI:	125	519	138	534	595	782	1
https://doi.	140	519	170	534	595	782	1
org/10.15381/anales.v81i2.17673	57	529	150	544	595	782	1
Palabras	198	451	225	467	595	782	1
clave:	228	451	246	467	595	782	1
Educación	249	450	281	467	595	782	1
en	284	450	291	467	595	782	1
Salud;	294	450	313	467	595	782	1
Diabetes	316	450	343	467	595	782	1
Mellitus;	346	450	371	467	595	782	1
Educación	374	450	406	467	595	782	1
del	409	450	418	467	595	782	1
Paciente	421	450	447	467	595	782	1
como	450	450	467	467	595	782	1
Asunto;	469	450	492	467	595	782	1
Consultorios	495	450	533	467	595	782	1
Médicos;	198	460	226	477	595	782	1
Perú	229	460	242	477	595	782	1
(Fuente:	245	460	270	477	595	782	1
DeCS	272	460	289	477	595	782	1
BIREME).	291	460	321	477	595	782	1
Keywords:	198	646	230	661	595	782	1
Health	232	645	252	662	595	782	1
Education;	254	645	286	662	595	782	1
Diabetes	288	645	316	662	595	782	1
Mellitus;	317	645	343	662	595	782	1
Patient	344	645	365	662	595	782	1
Education	367	645	398	662	595	782	1
as	400	645	407	662	595	782	1
Topic;	408	645	427	662	595	782	1
Physicians´	429	645	464	662	595	782	1
Offices;	466	645	490	662	595	782	1
Peru	491	645	505	662	595	782	1
(Source:	507	645	533	662	595	782	1
MeSH	198	654	217	672	595	782	1
NLM).	219	654	237	672	595	782	1
An	430	745	439	759	595	782	1
Fac	441	745	452	759	595	782	1
med.	454	745	470	759	595	782	1
2020;81(2):161-6	472	745	524	759	595	782	1
161	536	745	547	758	595	782	1
Efecto	48	30	64	42	595	782	2
de	65	30	71	42	595	782	2
un	72	30	79	42	595	782	2
programa	80	30	104	42	595	782	2
de	105	30	111	42	595	782	2
educación	113	30	138	42	595	782	2
diabetológica	139	30	172	42	595	782	2
en	173	30	180	42	595	782	2
pacientes	181	30	204	42	595	782	2
adultos	206	30	223	42	595	782	2
de	224	30	231	42	595	782	2
la	232	30	236	42	595	782	2
consulta	237	30	258	42	595	782	2
ambulatoria	259	30	287	42	595	782	2
en	288	30	295	42	595	782	2
un	296	30	302	42	595	782	2
hospital	303	30	322	42	595	782	2
nacional	323	30	344	42	595	782	2
peruano	345	30	365	42	595	782	2
INTRODUCCIÓN	48	76	117	93	595	782	2
La	60	99	68	110	595	782	2
Federación	70	99	112	110	595	782	2
Internacional	115	99	165	110	595	782	2
de	167	99	177	110	595	782	2
Diabe-	179	99	204	110	595	782	2
tes	48	110	60	122	595	782	2
estimó	62	110	88	122	595	782	2
en	91	110	100	122	595	782	2
el	103	110	110	122	595	782	2
2011	112	110	132	122	595	782	2
que	134	110	149	122	595	782	2
la	151	110	158	122	595	782	2
prevalencia	161	110	204	122	595	782	2
ajustada	48	121	80	133	595	782	2
de	82	121	92	133	595	782	2
diabetes	94	121	126	133	595	782	2
mellitus	128	121	158	133	595	782	2
(DM)	160	121	179	133	595	782	2
en	181	121	191	133	595	782	2
La-	193	121	204	133	595	782	2
tinoamérica	48	133	94	144	595	782	2
era	97	133	109	144	595	782	2
de	112	133	122	144	595	782	2
9,2%	125	133	144	144	595	782	2
entre	147	133	168	144	595	782	2
los	171	133	182	144	595	782	2
adul-	185	133	204	144	595	782	2
tos	48	144	60	156	595	782	2
de	64	144	73	156	595	782	2
20-79	77	144	99	156	595	782	2
años	103	144	121	156	595	782	2
(1-3)	125	145	135	152	595	782	2
.	135	144	137	156	595	782	2
Nuestro	141	144	172	156	595	782	2
país	175	144	191	156	595	782	2
no	194	144	204	156	595	782	2
es	48	156	57	167	595	782	2
ajeno	60	156	81	167	595	782	2
al	84	156	91	167	595	782	2
incremento	94	156	138	167	595	782	2
de	141	156	151	167	595	782	2
la	154	156	161	167	595	782	2
DM	164	156	178	167	595	782	2
tipo	181	156	196	167	595	782	2
2	199	156	204	167	595	782	2
(DM2)	48	167	72	179	595	782	2
(4)	75	168	81	174	595	782	2
,	81	167	83	179	595	782	2
habiéndose	85	167	129	179	595	782	2
proyectado	132	167	175	179	595	782	2
más	177	167	192	179	595	782	2
de	194	167	204	179	595	782	2
2	48	178	53	190	595	782	2
millones	56	178	88	190	595	782	2
de	91	178	100	190	595	782	2
peruanos	103	178	139	190	595	782	2
con	142	178	156	190	595	782	2
DM	159	178	173	190	595	782	2
al	175	178	182	190	595	782	2
2030	185	178	204	190	595	782	2
(3)	48	190	54	197	595	782	2
.	54	190	57	201	595	782	2
El	60	190	66	201	595	782	2
estudio	69	190	97	201	595	782	2
PeruDIAB	100	190	136	201	595	782	2
reportó	139	190	168	201	595	782	2
una	171	190	186	201	595	782	2
pre-	188	190	204	201	595	782	2
valencia	48	201	79	213	595	782	2
nacional	82	201	114	213	595	782	2
de	118	201	127	213	595	782	2
7%	131	201	142	213	595	782	2
en	146	201	155	213	595	782	2
mayores	159	201	191	213	595	782	2
de	194	201	204	213	595	782	2
25	48	213	58	224	595	782	2
años	61	213	79	224	595	782	2
y	82	213	87	224	595	782	2
una	90	213	104	224	595	782	2
diferencia	108	213	145	224	595	782	2
más	149	213	164	224	595	782	2
del	167	213	179	224	595	782	2
doble	182	213	204	224	595	782	2
entre	48	224	69	236	595	782	2
la	73	224	80	236	595	782	2
población	85	224	122	236	595	782	2
urbana	127	224	154	236	595	782	2
de	159	224	168	236	595	782	2
la	173	224	179	236	595	782	2
costa	184	224	204	236	595	782	2
(8,2%)	48	235	73	247	595	782	2
versus	76	235	100	247	595	782	2
las	103	235	113	247	595	782	2
personas	116	235	151	247	595	782	2
que	154	235	168	247	595	782	2
viven	171	235	191	247	595	782	2
en	194	235	204	247	595	782	2
las	48	247	58	258	595	782	2
áreas	61	247	81	258	595	782	2
sub-urbanas	84	247	131	258	595	782	2
en	133	247	143	258	595	782	2
la	145	247	151	258	595	782	2
altura	154	247	176	258	595	782	2
o	178	247	183	258	595	782	2
en	186	247	195	258	595	782	2
la	198	247	204	258	595	782	2
selva	48	258	67	270	595	782	2
(4,5%	69	258	91	270	595	782	2
y	92	258	97	270	595	782	2
3,5%	98	258	117	270	595	782	2
respectivamente)	119	258	185	270	595	782	2
(5)	187	259	193	266	595	782	2
.	193	258	196	270	595	782	2
El	197	258	204	270	595	782	2
número	48	270	78	281	595	782	2
creciente	81	270	116	281	595	782	2
de	118	270	128	281	595	782	2
casos	130	270	151	281	595	782	2
y	153	270	158	281	595	782	2
la	160	270	166	281	595	782	2
compleji-	169	270	204	281	595	782	2
dad	48	281	63	293	595	782	2
del	65	281	76	293	595	782	2
tratamiento	79	281	124	293	595	782	2
han	126	281	140	293	595	782	2
determinado	143	281	192	293	595	782	2
un	194	281	204	293	595	782	2
mayor	48	292	72	304	595	782	2
número	76	292	106	304	595	782	2
de	110	292	119	304	595	782	2
muertes	123	292	155	304	595	782	2
y	159	292	163	304	595	782	2
discapaci-	167	292	204	304	595	782	2
dades	48	304	71	315	595	782	2
resultantes	74	304	116	315	595	782	2
de	119	304	129	315	595	782	2
la	132	304	139	315	595	782	2
enfermedad	142	304	188	315	595	782	2
(1,2)	191	304	202	311	595	782	2
.	202	304	204	315	595	782	2
Las	48	315	60	327	595	782	2
causas	62	315	87	327	595	782	2
más	89	315	105	327	595	782	2
frecuentes	107	315	147	327	595	782	2
de	149	315	159	327	595	782	2
muerte	161	315	189	327	595	782	2
son	191	315	204	327	595	782	2
la	48	327	55	338	595	782	2
cardiopatía	57	327	99	338	595	782	2
isquémica	102	327	140	338	595	782	2
y	142	327	146	338	595	782	2
los	148	327	159	338	595	782	2
infartos	161	327	190	338	595	782	2
ce-	192	327	204	338	595	782	2
rebrales;	48	338	81	350	595	782	2
además,	84	338	116	350	595	782	2
es	118	338	127	350	595	782	2
la	129	338	136	350	595	782	2
primera	138	338	168	350	595	782	2
causa	171	338	192	350	595	782	2
de	194	338	204	350	595	782	2
ceguera,	48	349	81	361	595	782	2
insuficiencia	85	349	132	361	595	782	2
renal,	135	349	157	361	595	782	2
amputacio-	161	349	204	361	595	782	2
nes	48	361	62	372	595	782	2
no	64	361	74	372	595	782	2
debidas	77	361	107	372	595	782	2
a	110	361	114	372	595	782	2
traumas	117	361	148	372	595	782	2
e	151	361	156	372	595	782	2
incapacidad	159	361	204	372	595	782	2
prematura,	48	372	91	384	595	782	2
y	93	372	98	384	595	782	2
se	100	372	109	384	595	782	2
encuentra	111	372	150	384	595	782	2
entre	153	372	173	384	595	782	2
las	176	372	186	384	595	782	2
diez	189	372	204	384	595	782	2
primeras	48	384	82	395	595	782	2
causas	84	384	109	395	595	782	2
de	111	384	121	395	595	782	2
hospitalización	123	384	179	395	595	782	2
y	181	384	185	395	595	782	2
con-	187	384	204	395	595	782	2
sultas	48	395	70	407	595	782	2
médicas.	74	395	108	407	595	782	2
Las	112	395	124	407	595	782	2
comorbilidades	128	395	187	407	595	782	2
son	191	395	204	407	595	782	2
comunes	48	406	83	418	595	782	2
entre	86	406	106	418	595	782	2
las	109	406	119	418	595	782	2
personas	122	406	156	418	595	782	2
con	159	406	173	418	595	782	2
DM,	175	406	192	418	595	782	2
un	194	406	204	418	595	782	2
alto	48	418	63	429	595	782	2
porcentaje	66	418	107	429	595	782	2
tiene	110	418	129	429	595	782	2
al	132	418	138	429	595	782	2
menos	141	418	167	429	595	782	2
una	170	418	184	429	595	782	2
con-	187	418	204	429	595	782	2
dición	48	429	71	441	595	782	2
reconocida	74	429	116	441	595	782	2
como	119	429	140	441	595	782	2
factor	143	429	166	441	595	782	2
de	169	429	178	441	595	782	2
riesgo	181	429	204	441	595	782	2
cardiovascular	48	441	103	452	595	782	2
(hipercolesterolemia,	108	441	189	452	595	782	2
hi-	194	441	204	452	595	782	2
pertensión	48	452	89	464	595	782	2
arterial	92	452	119	464	595	782	2
y	121	452	125	464	595	782	2
tabaquismo)	127	452	175	464	595	782	2
(1-4)	177	453	188	459	595	782	2
.	188	452	190	464	595	782	2
Un	62	469	73	481	595	782	2
programa	76	469	113	481	595	782	2
de	115	469	125	481	595	782	2
vigilancia	128	469	163	481	595	782	2
epidemio-	165	469	204	481	595	782	2
lógica	48	481	70	492	595	782	2
a	72	481	77	492	595	782	2
cargo	79	481	100	492	595	782	2
del	102	481	114	492	595	782	2
Ministerio	116	481	155	492	595	782	2
de	157	481	167	492	595	782	2
Salud	169	481	190	492	595	782	2
del	192	481	204	492	595	782	2
Perú	48	492	66	504	595	782	2
mostró	68	492	96	504	595	782	2
una	98	492	113	504	595	782	2
alta	116	492	130	504	595	782	2
frecuencia	132	492	172	504	595	782	2
de	175	492	185	504	595	782	2
con-	187	492	204	504	595	782	2
trol	48	504	61	515	595	782	2
glicémico	64	504	100	515	595	782	2
inadecuado	103	504	147	515	595	782	2
y	150	504	154	515	595	782	2
pobre	157	504	179	515	595	782	2
adhe-	182	504	204	515	595	782	2
rencia	48	515	72	527	595	782	2
al	75	515	82	527	595	782	2
tratamiento,	85	515	133	527	595	782	2
la	136	515	143	527	595	782	2
alta	147	515	161	527	595	782	2
frecuencia	164	515	204	527	595	782	2
de	48	526	58	538	595	782	2
complicaciones	61	526	119	538	595	782	2
encontrada	122	526	165	538	595	782	2
evidencia	168	526	204	538	595	782	2
la	48	538	55	549	595	782	2
necesidad	58	538	96	549	595	782	2
de	99	538	108	549	595	782	2
fortalecer	111	538	148	549	595	782	2
el	151	538	158	549	595	782	2
diagnóstico	161	538	204	549	595	782	2
temprano	48	549	86	561	595	782	2
y	88	549	93	561	595	782	2
un	95	549	105	561	595	782	2
óptimo	108	549	135	561	595	782	2
manejo	138	549	166	561	595	782	2
de	169	549	179	561	595	782	2
la	181	549	188	561	595	782	2
DM	190	549	204	561	595	782	2
(6)	48	561	54	568	595	782	2
.	54	561	57	572	595	782	2
Asimismo,	59	561	98	572	595	782	2
Zamora	100	561	129	572	595	782	2
y	132	561	136	572	595	782	2
col.,	138	561	154	572	595	782	2
en	156	561	166	572	595	782	2
un	168	561	178	572	595	782	2
hospi-	181	561	204	572	595	782	2
tal	48	572	58	584	595	782	2
público,	60	572	91	584	595	782	2
encontraron	93	572	140	584	595	782	2
que	143	572	158	584	595	782	2
el	160	572	167	584	595	782	2
grado	170	572	192	584	595	782	2
de	194	572	204	584	595	782	2
conocimiento	48	584	100	595	595	782	2
sobre	104	584	125	595	595	782	2
DM2	129	584	147	595	595	782	2
era	151	584	163	595	595	782	2
adecuado	167	584	204	595	595	782	2
en	48	595	58	607	595	782	2
el	61	595	68	607	595	782	2
78,1%	71	595	94	607	595	782	2
de	97	595	107	607	595	782	2
los	110	595	121	607	595	782	2
pacientes	124	595	160	607	595	782	2
y	163	595	168	607	595	782	2
que	171	595	185	607	595	782	2
sólo	188	595	204	607	595	782	2
el	48	607	55	618	595	782	2
25,7%	59	607	82	618	595	782	2
de	86	607	96	618	595	782	2
ellos	100	607	118	618	595	782	2
estaban	122	607	152	618	595	782	2
adheridos	156	607	194	618	595	782	2
al	198	607	204	618	595	782	2
tratamiento	48	618	93	630	595	782	2
farmacológico	97	618	150	630	595	782	2
(7)	154	619	160	625	595	782	2
;	160	618	162	630	595	782	2
por	165	618	178	630	595	782	2
tanto,	182	618	204	630	595	782	2
sabiendo	48	629	83	641	595	782	2
que	87	629	102	641	595	782	2
existen	106	629	133	641	595	782	2
múltiples	137	629	172	641	595	782	2
proble-	176	629	204	641	595	782	2
mas	48	641	64	653	595	782	2
y	66	641	71	653	595	782	2
limitaciones	73	641	119	653	595	782	2
para	121	641	138	653	595	782	2
el	141	641	148	653	595	782	2
control	150	641	177	653	595	782	2
clínico	180	641	204	653	595	782	2
y	48	652	52	664	595	782	2
metabólico	56	652	98	664	595	782	2
de	102	652	111	664	595	782	2
los	115	652	125	664	595	782	2
pacientes	129	652	165	664	595	782	2
con	168	652	182	664	595	782	2
DM2	185	652	204	664	595	782	2
se	48	664	57	675	595	782	2
deben	59	664	83	675	595	782	2
encontrar	86	664	123	675	595	782	2
estrategias	126	664	167	675	595	782	2
que	170	664	184	675	595	782	2
pue-	187	664	204	675	595	782	2
da	48	675	58	687	595	782	2
revertir	60	675	88	687	595	782	2
esta	90	675	106	687	595	782	2
realidad	108	675	139	687	595	782	2
(1-4)	141	676	152	683	595	782	2
.	152	675	154	687	595	782	2
El	60	692	66	704	595	782	2
Hospital	68	692	99	704	595	782	2
Nacional	101	692	133	704	595	782	2
Edgardo	135	692	166	704	595	782	2
Rebagliati	168	692	204	704	595	782	2
Martins	48	704	77	715	595	782	2
(HNERM)	79	704	114	715	595	782	2
pertenece	116	704	154	715	595	782	2
al	156	704	162	715	595	782	2
sistema	164	704	193	715	595	782	2
de	195	704	204	715	595	782	2
la	48	715	55	727	595	782	2
seguridad	57	715	94	727	595	782	2
social	96	715	117	727	595	782	2
del	119	715	131	727	595	782	2
Perú	133	715	151	727	595	782	2
(EsSalud)	153	715	187	727	595	782	2
y	189	715	193	727	595	782	2
es	196	715	204	727	595	782	2
162	48	745	59	758	595	782	2
An	71	745	80	759	595	782	2
Fac	81	745	93	759	595	782	2
med.	95	745	111	759	595	782	2
2020;81(2):161-6	112	745	165	759	595	782	2
un	215	77	225	89	595	782	2
centro	228	77	253	89	595	782	2
de	256	77	265	89	595	782	2
referencia	269	77	306	89	595	782	2
en	309	77	319	89	595	782	2
cuyo	322	77	340	89	595	782	2
servicio	343	77	371	89	595	782	2
de	215	89	225	100	595	782	2
endocrinología	228	89	284	100	595	782	2
se	287	89	295	100	595	782	2
brinda	298	89	322	100	595	782	2
atención	325	89	357	100	595	782	2
es-	360	89	371	100	595	782	2
pecializada	215	100	256	112	595	782	2
a	258	100	263	112	595	782	2
pacientes	265	100	300	112	595	782	2
con	302	100	316	112	595	782	2
DM2	318	100	336	112	595	782	2
referidos	338	100	371	112	595	782	2
desde	215	112	238	123	595	782	2
centros	240	112	268	123	595	782	2
de	270	112	279	123	595	782	2
menor	281	112	306	123	595	782	2
nivel	308	112	326	123	595	782	2
de	327	112	337	123	595	782	2
atención	339	112	371	123	595	782	2
por	215	123	228	135	595	782	2
mal	232	123	245	135	595	782	2
control	249	123	275	135	595	782	2
metabólico	278	123	320	135	595	782	2
y/o	323	123	335	135	595	782	2
portado-	339	123	371	135	595	782	2
res	215	134	227	146	595	782	2
de	230	134	239	146	595	782	2
complicaciones	242	134	299	146	595	782	2
micro	302	134	323	146	595	782	2
y	326	134	330	146	595	782	2
macrovas-	333	134	371	146	595	782	2
culares	215	146	242	157	595	782	2
asociadas;	245	146	283	157	595	782	2
estos	286	146	306	157	595	782	2
pacientes	309	146	344	157	595	782	2
tienen	347	146	371	157	595	782	2
una	215	157	230	169	595	782	2
calidad	233	157	260	169	595	782	2
y	263	157	267	169	595	782	2
expectativa	271	157	313	169	595	782	2
de	317	157	326	169	595	782	2
vida	330	157	345	169	595	782	2
dismi-	349	157	371	169	595	782	2
nuidas	215	169	240	180	595	782	2
y	242	169	246	180	595	782	2
su	248	169	256	180	595	782	2
manejo	258	169	286	180	595	782	2
exige	288	169	307	180	595	782	2
una	309	169	323	180	595	782	2
intervención	325	169	371	180	595	782	2
multidisciplinaria	215	180	279	192	595	782	2
y	282	180	286	192	595	782	2
en	288	180	298	192	595	782	2
muchos	301	180	330	192	595	782	2
de	333	180	342	192	595	782	2
ellos	345	180	362	192	595	782	2
la	365	180	371	192	595	782	2
polifarmacia,	215	191	264	203	595	782	2
lo	266	191	273	203	595	782	2
que	275	191	289	203	595	782	2
genera	291	191	317	203	595	782	2
un	319	191	329	203	595	782	2
mayor	331	191	354	203	595	782	2
gas-	356	191	371	203	595	782	2
to	215	203	223	214	595	782	2
para	227	203	244	214	595	782	2
la	248	203	254	214	595	782	2
institución,	258	203	299	214	595	782	2
siendo	307	203	331	214	595	782	2
necesario	335	203	371	214	595	782	2
realizar	215	214	243	226	595	782	2
intervenciones	246	214	300	226	595	782	2
que	303	214	318	226	595	782	2
nos	321	214	334	226	595	782	2
aseguren	337	214	371	226	595	782	2
el	215	226	222	237	595	782	2
empoderamiento	225	226	291	237	595	782	2
de	294	226	303	237	595	782	2
los	307	226	317	237	595	782	2
pacientes,	320	226	358	237	595	782	2
un	362	226	371	237	595	782	2
adecuado	215	237	252	249	595	782	2
entendimiento	255	237	310	249	595	782	2
de	313	237	323	249	595	782	2
su	325	237	334	249	595	782	2
enferme-	337	237	371	249	595	782	2
dad,	215	248	232	260	595	782	2
la	235	248	241	260	595	782	2
importancia	244	248	289	260	595	782	2
de	292	248	301	260	595	782	2
la	304	248	310	260	595	782	2
adherencia	313	248	355	260	595	782	2
y	358	248	362	260	595	782	2
el	365	248	371	260	595	782	2
cumplimiento	215	260	267	271	595	782	2
de	269	260	279	271	595	782	2
las	281	260	291	271	595	782	2
indicaciones	293	260	339	271	595	782	2
médicas	341	260	371	271	595	782	2
por	215	271	228	283	595	782	2
parte	231	271	251	283	595	782	2
de	254	271	263	283	595	782	2
los	266	271	277	283	595	782	2
pacientes	279	271	315	283	595	782	2
para	318	271	334	283	595	782	2
lograr	337	271	359	283	595	782	2
un	362	271	371	283	595	782	2
mejor	215	283	238	294	595	782	2
control	240	283	266	294	595	782	2
de	268	283	278	294	595	782	2
su	280	283	288	294	595	782	2
enfermedad.	290	283	338	294	595	782	2
Así,	227	300	240	311	595	782	2
el	244	300	251	311	595	782	2
objetivo	255	300	286	311	595	782	2
del	290	300	301	311	595	782	2
presente	305	300	339	311	595	782	2
estudio	343	300	371	311	595	782	2
fue	215	311	228	323	595	782	2
establecer	233	311	273	323	595	782	2
el	278	311	285	323	595	782	2
efecto	290	311	314	323	595	782	2
temprano	319	311	356	323	595	782	2
de	362	311	371	323	595	782	2
un	215	323	225	334	595	782	2
programa	229	323	266	334	595	782	2
de	270	323	279	334	595	782	2
educación	283	323	322	334	595	782	2
diabetológi-	326	323	371	334	595	782	2
ca	215	334	224	346	595	782	2
(PED)	227	334	248	346	595	782	2
grupal	252	334	276	346	595	782	2
en	280	334	289	346	595	782	2
pacientes	293	334	329	346	595	782	2
con	333	334	347	346	595	782	2
DM2,	350	334	371	346	595	782	2
añadido	215	345	246	357	595	782	2
al	251	345	258	357	595	782	2
manejo	262	345	291	357	595	782	2
farmacológico	296	345	350	357	595	782	2
con-	355	345	371	357	595	782	2
vencional,	215	357	254	368	595	782	2
del	256	357	268	368	595	782	2
Servicio	270	357	300	368	595	782	2
de	303	357	312	368	595	782	2
Endocrinología	314	357	371	368	595	782	2
del	215	368	227	380	595	782	2
Hospital	230	368	261	380	595	782	2
Nacional	264	368	297	380	595	782	2
Edgardo	300	368	331	380	595	782	2
Rebagliati	334	368	371	380	595	782	2
Martins	215	380	245	391	595	782	2
EsSalud,	248	380	279	391	595	782	2
con	282	380	295	391	595	782	2
la	298	380	305	391	595	782	2
hipótesis	307	380	341	391	595	782	2
de	344	380	354	391	595	782	2
me-	356	380	371	391	595	782	2
joría	215	391	232	403	595	782	2
de	235	391	244	403	595	782	2
los	246	391	257	403	595	782	2
parámetros	259	391	303	403	595	782	2
de	305	391	315	403	595	782	2
control.	317	391	346	403	595	782	2
MÉTODOS	215	424	260	441	595	782	2
Diseño	227	447	252	459	595	782	2
del	254	447	266	459	595	782	2
estudio	267	447	295	459	595	782	2
Se	227	464	236	476	595	782	2
realizó	240	464	265	476	595	782	2
un	269	464	279	476	595	782	2
estudio	284	464	312	476	595	782	2
observacional,	316	464	371	476	595	782	2
longitudinal,	215	476	263	487	595	782	2
de	267	476	277	487	595	782	2
enero	281	476	304	487	595	782	2
a	308	476	312	487	595	782	2
setiembre	317	476	355	487	595	782	2
del	360	476	371	487	595	782	2
2017,	215	487	237	499	595	782	2
en	240	487	249	499	595	782	2
un	252	487	262	499	595	782	2
grupo	265	487	287	499	595	782	2
de	290	487	300	499	595	782	2
pacientes	303	487	339	499	595	782	2
de	342	487	352	499	595	782	2
18	354	487	364	499	595	782	2
a	367	487	371	499	595	782	2
65	215	499	225	510	595	782	2
años	227	499	245	510	595	782	2
de	248	499	257	510	595	782	2
edad	260	499	279	510	595	782	2
del	281	499	293	510	595	782	2
Servicio	295	499	325	510	595	782	2
de	328	499	337	510	595	782	2
Endocri-	340	499	371	510	595	782	2
nología	215	510	243	522	595	782	2
del	246	510	257	522	595	782	2
HNERM.	259	510	291	522	595	782	2
Población	227	527	263	539	595	782	2
y	265	527	269	539	595	782	2
muestra	271	527	302	539	595	782	2
Participaron	227	544	273	556	595	782	2
del	276	544	288	556	595	782	2
estudio	291	544	319	556	595	782	2
50	322	544	332	556	595	782	2
pacientes	335	544	371	556	595	782	2
con	215	556	229	567	595	782	2
diagnóstico	233	556	276	567	595	782	2
de	280	556	290	567	595	782	2
DM2,	293	556	314	567	595	782	2
seleccionados	318	556	371	567	595	782	2
mediante	215	567	252	579	595	782	2
muestreo	254	567	291	579	595	782	2
no	294	567	304	579	595	782	2
probabilístico.	306	567	360	579	595	782	2
Se	362	567	371	579	595	782	2
consideraron	215	578	265	590	595	782	2
como	267	578	288	590	595	782	2
criterios	290	578	322	590	595	782	2
de	324	578	333	590	595	782	2
inclusión:	335	578	371	590	595	782	2
DM2	215	590	234	601	595	782	2
con	237	590	250	601	595	782	2
menos	253	590	279	601	595	782	2
de	282	590	291	601	595	782	2
10	294	590	303	601	595	782	2
años	306	590	324	601	595	782	2
de	327	590	336	601	595	782	2
diagnós-	339	590	371	601	595	782	2
tico,	215	601	232	613	595	782	2
nivel	237	601	255	613	595	782	2
de	261	601	271	613	595	782	2
hemoglobina	276	601	326	613	595	782	2
glicosilada	332	601	371	613	595	782	2
(HbA1c)	215	613	246	624	595	782	2
≥	249	613	253	624	595	782	2
7,5%,	256	613	277	624	595	782	2
IMC	280	613	295	624	595	782	2
<	298	613	303	624	595	782	2
35Kg/m	305	613	335	624	595	782	2
2	335	613	338	620	595	782	2
.	338	613	340	624	595	782	2
Se	343	613	352	624	595	782	2
con-	355	613	371	624	595	782	2
sideraron	215	624	251	636	595	782	2
como	256	624	278	636	595	782	2
criterios	283	624	314	636	595	782	2
de	319	624	329	636	595	782	2
exclusión:	334	624	371	636	595	782	2
tasa	215	636	231	647	595	782	2
de	236	636	246	647	595	782	2
filtración	251	636	285	647	595	782	2
glomerular	290	636	332	647	595	782	2
<	337	636	342	647	595	782	2
30mL/	347	636	371	647	595	782	2
min/1,73m	215	647	258	659	595	782	2
2	258	648	261	655	595	782	2
,	261	647	263	659	595	782	2
amaurosis	268	647	307	659	595	782	2
o	312	647	317	659	595	782	2
discapacidad	322	647	371	659	595	782	2
auditiva,	215	659	248	670	595	782	2
pie	253	659	265	670	595	782	2
diabético	270	659	305	670	595	782	2
ulcerado	311	659	344	670	595	782	2
o	349	659	354	670	595	782	2
pie	360	659	371	670	595	782	2
de	215	670	225	682	595	782	2
Charcot,	229	670	261	682	595	782	2
infección	264	670	299	682	595	782	2
sistémica	303	670	338	682	595	782	2
durante	341	670	371	682	595	782	2
el	215	681	222	693	595	782	2
periodo	226	681	256	693	595	782	2
de	260	681	269	693	595	782	2
estudio,	273	681	303	693	595	782	2
déficit	307	681	331	693	595	782	2
cognitivo,	335	681	371	693	595	782	2
cambios	215	693	247	705	595	782	2
importantes	249	693	295	705	595	782	2
en	297	693	307	705	595	782	2
la	309	693	315	705	595	782	2
terapia	317	693	344	705	595	782	2
farma-	346	693	371	705	595	782	2
cológica	215	704	246	716	595	782	2
antes	248	704	269	716	595	782	2
de	271	704	280	716	595	782	2
la	282	704	289	716	595	782	2
intervención	290	704	338	716	595	782	2
y	340	704	344	716	595	782	2
duran-	346	704	371	716	595	782	2
te	215	716	223	727	595	782	2
el	225	716	232	727	595	782	2
seguimiento.	234	716	284	727	595	782	2
José	449	30	462	42	595	782	2
Paz-Ibarra	464	30	491	42	595	782	2
y	493	30	496	42	595	782	2
Regina	498	30	517	42	595	782	2
Benites	519	30	539	42	595	782	2
Se	394	77	403	89	595	782	2
mantuvo	407	77	441	89	595	782	2
la	444	77	451	89	595	782	2
terapia	455	77	482	89	595	782	2
farmacológica	485	77	539	89	595	782	2
(antidiabéticos	383	89	439	100	595	782	2
orales:	448	89	474	100	595	782	2
glibenclamida,	483	89	539	100	595	782	2
metformina	383	100	428	112	595	782	2
e	429	100	434	112	595	782	2
insulinas	436	100	469	112	595	782	2
humanas	471	100	506	112	595	782	2
o	508	100	513	112	595	782	2
análo-	515	100	539	112	595	782	2
gos	383	112	396	123	595	782	2
de	398	112	408	123	595	782	2
acción	410	112	435	123	595	782	2
prolongada	437	112	481	123	595	782	2
y	483	112	487	123	595	782	2
rápida)	490	112	517	123	595	782	2
pres-	519	112	539	123	595	782	2
crita	383	123	400	135	595	782	2
tres	402	123	417	135	595	782	2
meses	419	123	444	135	595	782	2
antes	446	123	467	135	595	782	2
de	469	123	479	135	595	782	2
la	482	123	488	135	595	782	2
intervención	491	123	539	135	595	782	2
durante	383	134	413	146	595	782	2
el	415	134	422	146	595	782	2
periodo	425	134	455	146	595	782	2
de	458	134	467	146	595	782	2
estudio	470	134	498	146	595	782	2
aseguran-	501	134	539	146	595	782	2
do	383	146	393	157	595	782	2
la	395	146	401	157	595	782	2
disponibilidad	403	146	457	157	595	782	2
de	459	146	468	157	595	782	2
la	471	146	477	157	595	782	2
misma.	479	146	507	157	595	782	2
Programa	394	162	433	175	595	782	2
De	435	162	445	175	595	782	2
Educación	447	162	488	175	595	782	2
Diabetológi-	490	162	539	175	595	782	2
ca	383	174	391	186	595	782	2
(PED)	394	174	415	186	595	782	2
Las	394	191	406	203	595	782	2
características	411	191	465	203	595	782	2
del	470	191	482	203	595	782	2
PED	487	191	502	203	595	782	2
aplicado	507	191	539	203	595	782	2
en	383	202	392	214	595	782	2
este	397	202	413	214	595	782	2
estudio	418	202	447	214	595	782	2
fueron	452	202	477	214	595	782	2
los	482	202	493	214	595	782	2
siguientes:	498	202	539	214	595	782	2
educación	383	214	422	226	595	782	2
diabetológica	425	214	476	226	595	782	2
grupal	479	214	503	226	595	782	2
(5–8	506	214	523	226	595	782	2
pa-	526	214	539	226	595	782	2
cientes	383	225	410	237	595	782	2
por	412	225	425	237	595	782	2
grupo),	427	225	455	237	595	782	2
se	456	225	465	237	595	782	2
realizaron	467	225	504	237	595	782	2
sesiones	506	225	539	237	595	782	2
interactivas,	383	237	429	249	595	782	2
en	432	237	441	249	595	782	2
forma	445	237	467	249	595	782	2
de	471	237	480	249	595	782	2
charla	484	237	507	249	595	782	2
y	510	237	514	249	595	782	2
taller,	518	237	539	249	595	782	2
de	383	248	392	260	595	782	2
60	395	248	405	260	595	782	2
minutos	407	248	438	260	595	782	2
de	441	248	451	260	595	782	2
duración	453	248	487	260	595	782	2
cada	489	248	507	260	595	782	2
una.	510	248	526	260	595	782	2
En	529	248	539	260	595	782	2
las	383	260	393	272	595	782	2
4	396	260	401	272	595	782	2
charlas	403	260	430	272	595	782	2
(1	433	260	441	272	595	782	2
por	444	260	457	272	595	782	2
semana)	460	260	492	272	595	782	2
se	495	260	504	272	595	782	2
desarro-	507	260	539	272	595	782	2
llaron	383	271	404	283	595	782	2
todos	409	271	430	283	595	782	2
los	434	271	445	283	595	782	2
tópicos,	449	271	479	283	595	782	2
procurando	483	271	528	283	595	782	2
la	532	271	539	283	595	782	2
mayor	383	283	407	295	595	782	2
participación	409	283	458	295	595	782	2
posible.	460	283	490	295	595	782	2
Las	492	283	504	295	595	782	2
sesiones	506	283	539	295	595	782	2
fueron	383	294	408	306	595	782	2
impartidas	412	294	452	306	595	782	2
por	456	294	469	306	595	782	2
una	473	294	487	306	595	782	2
médica	491	294	518	306	595	782	2
resi-	522	294	539	306	595	782	2
dente	383	306	405	318	595	782	2
de	408	306	417	318	595	782	2
endocrinología	420	306	477	318	595	782	2
del	480	306	492	318	595	782	2
último	495	306	519	318	595	782	2
año,	522	306	539	318	595	782	2
certificada	383	318	423	329	595	782	2
como	426	318	447	329	595	782	2
educadora	451	318	491	329	595	782	2
en	495	318	505	329	595	782	2
DM	508	318	522	329	595	782	2
por	525	318	539	329	595	782	2
el	383	329	389	341	595	782	2
Centro	392	329	418	341	595	782	2
de	421	329	430	341	595	782	2
Atención	433	329	467	341	595	782	2
Integral	470	329	499	341	595	782	2
al	501	329	508	341	595	782	2
Pacien-	511	329	539	341	595	782	2
te	383	341	390	352	595	782	2
con	393	341	407	352	595	782	2
Diabetes	409	341	442	352	595	782	2
del	445	341	457	352	595	782	2
Instituto	459	341	491	352	595	782	2
Nacional	493	341	527	352	595	782	2
de	529	341	539	352	595	782	2
Ciencias	383	352	414	364	595	782	2
Médicas	419	352	451	364	595	782	2
y	456	352	460	364	595	782	2
Nutrición	465	352	501	364	595	782	2
Salvador	506	352	539	364	595	782	2
Zubirán	383	364	412	375	595	782	2
(México,	414	364	446	375	595	782	2
DF),	448	364	464	375	595	782	2
quien	466	364	487	375	595	782	2
adaptó	489	364	516	375	595	782	2
dicha	518	364	539	375	595	782	2
estrategia	383	375	420	387	595	782	2
educativa	424	375	460	387	595	782	2
(8)	464	376	470	382	595	782	2
a	474	375	478	387	595	782	2
la	482	375	489	387	595	782	2
realidad	492	375	523	387	595	782	2
del	527	375	539	387	595	782	2
HNERM.	383	386	415	398	595	782	2
Se	417	386	426	398	595	782	2
utilizaron	428	386	463	398	595	782	2
materiales	466	386	505	398	595	782	2
educati-	508	386	539	398	595	782	2
vos	383	398	395	410	595	782	2
para	399	398	416	410	595	782	2
los	419	398	429	410	595	782	2
pacientes	433	398	469	410	595	782	2
del	472	398	484	410	595	782	2
PED.	487	398	505	410	595	782	2
Durante	508	398	539	410	595	782	2
las	383	409	393	421	595	782	2
sesiones	397	409	429	421	595	782	2
educativas	433	409	473	421	595	782	2
se	477	409	486	421	595	782	2
llevó	490	409	508	421	595	782	2
control	512	409	539	421	595	782	2
de	383	421	392	433	595	782	2
asistencia	395	421	432	433	595	782	2
para	435	421	452	433	595	782	2
detectar	455	421	487	433	595	782	2
abandonos	489	421	532	433	595	782	2
y	534	421	539	433	595	782	2
se	383	432	391	444	595	782	2
recordó	393	432	423	444	595	782	2
la	425	432	432	444	595	782	2
fecha	434	432	454	444	595	782	2
y	457	432	461	444	595	782	2
horario	463	432	491	444	595	782	2
de	493	432	502	444	595	782	2
las	504	432	515	444	595	782	2
próxi-	517	432	539	444	595	782	2
mas	383	444	398	456	595	782	2
sesiones,	402	444	437	456	595	782	2
vía	441	444	452	456	595	782	2
telefónica	456	444	493	456	595	782	2
y/o	497	444	510	456	595	782	2
correo	514	444	539	456	595	782	2
electrónico	383	456	425	467	595	782	2
3	427	456	432	467	595	782	2
días	434	456	450	467	595	782	2
antes	452	456	472	467	595	782	2
de	475	456	484	467	595	782	2
cada	486	456	504	467	595	782	2
sesión.	506	456	533	467	595	782	2
El	394	473	401	484	595	782	2
PED	403	473	419	484	595	782	2
se	421	473	429	484	595	782	2
basó	432	473	450	484	595	782	2
en	453	473	462	484	595	782	2
los	465	473	475	484	595	782	2
siete	478	473	496	484	595	782	2
comporta-	499	473	539	484	595	782	2
mientos	383	484	413	496	595	782	2
de	416	484	426	496	595	782	2
autocuidado	428	484	476	496	595	782	2
del	478	484	490	496	595	782	2
paciente	493	484	525	496	595	782	2
re-	528	484	539	496	595	782	2
comendados	383	496	432	507	595	782	2
por	435	496	448	507	595	782	2
la	451	496	458	507	595	782	2
Asociación	461	496	501	507	595	782	2
America-	504	496	539	507	595	782	2
na	383	507	392	519	595	782	2
de	394	507	404	519	595	782	2
Educadores	406	507	451	519	595	782	2
en	453	507	463	519	595	782	2
Diabetes	465	507	498	519	595	782	2
(AADE)	501	507	528	519	595	782	2
(9)	530	508	536	515	595	782	2
:	536	507	539	519	595	782	2
estando	383	519	413	530	595	782	2
activo,	415	519	440	530	595	782	2
comiendo	442	519	480	530	595	782	2
sano,	482	519	502	530	595	782	2
tomando	504	519	539	530	595	782	2
los	383	530	393	542	595	782	2
medicamentos,	397	530	456	542	595	782	2
monitoreando	459	530	514	542	595	782	2
resul-	517	530	539	542	595	782	2
tados,	383	542	406	553	595	782	2
resolviendo	409	542	453	553	595	782	2
problemas,	456	542	499	553	595	782	2
reducien-	502	542	539	553	595	782	2
do	383	553	393	565	595	782	2
riesgos,	397	553	426	565	595	782	2
afrontando	431	553	473	565	595	782	2
saludablemente	478	553	539	565	595	782	2
su	383	565	391	576	595	782	2
enfermedad.	396	565	445	576	595	782	2
Los	449	565	462	576	595	782	2
tópicos	466	565	494	576	595	782	2
desarrolla-	498	565	539	576	595	782	2
dos	383	576	396	588	595	782	2
y	398	576	403	588	595	782	2
discutidos	405	576	443	588	595	782	2
en	445	576	455	588	595	782	2
las	457	576	467	588	595	782	2
4	469	576	474	588	595	782	2
sesiones	476	576	509	588	595	782	2
fueron:	511	576	539	588	595	782	2
información	383	588	429	599	595	782	2
sobre	430	588	452	599	595	782	2
la	454	588	460	599	595	782	2
enfermedad	462	588	509	599	595	782	2
(qué	511	588	528	599	595	782	2
es	530	588	539	599	595	782	2
la	383	599	389	611	595	782	2
DM,	392	599	408	611	595	782	2
tipos	411	599	430	611	595	782	2
de	433	599	442	611	595	782	2
DM,	445	599	461	611	595	782	2
factores	464	599	495	611	595	782	2
de	498	599	507	611	595	782	2
riesgo),	510	599	539	611	595	782	2
alimentación	383	611	432	622	595	782	2
saludable,	437	611	475	622	595	782	2
ejercicio	480	611	512	622	595	782	2
físico,	517	611	539	622	595	782	2
complicaciones	383	622	441	634	595	782	2
agudas	445	622	472	634	595	782	2
y	476	622	480	634	595	782	2
crónicas	484	622	515	634	595	782	2
de	519	622	528	634	595	782	2
la	532	622	539	634	595	782	2
DM,	383	634	399	645	595	782	2
hábitos	402	634	430	645	595	782	2
nocivos	434	634	463	645	595	782	2
(consumo	466	634	504	645	595	782	2
de	507	634	517	645	595	782	2
alco-	520	634	539	645	595	782	2
hol	383	645	395	657	595	782	2
y	397	645	401	657	595	782	2
tabaco),	404	645	435	657	595	782	2
cuidados	438	645	472	657	595	782	2
del	474	645	486	657	595	782	2
pie	489	645	500	657	595	782	2
y	503	645	507	657	595	782	2
manejo	510	645	539	657	595	782	2
del	383	657	394	668	595	782	2
pie	398	657	410	668	595	782	2
diabético,	414	657	451	668	595	782	2
medicamentos	455	657	512	668	595	782	2
orales	516	657	539	668	595	782	2
(cumplimiento	383	668	438	680	595	782	2
y	442	668	446	680	595	782	2
adherencia,	449	668	494	680	595	782	2
manejo	497	668	526	680	595	782	2
de	529	668	539	680	595	782	2
efectos	383	680	410	691	595	782	2
adversos),	414	680	452	691	595	782	2
aspectos	456	680	489	691	595	782	2
de	493	680	502	691	595	782	2
la	506	680	512	691	595	782	2
insuli-	516	680	539	691	595	782	2
noterapia	383	691	419	703	595	782	2
(indicaciones,	423	691	475	703	595	782	2
técnicas,	479	691	512	703	595	782	2
ajuste	516	691	539	703	595	782	2
de	383	703	392	714	595	782	2
la	394	703	401	714	595	782	2
dosis,	403	703	424	714	595	782	2
manejo	426	703	455	714	595	782	2
de	457	703	466	714	595	782	2
hipoglucemia),	468	703	524	714	595	782	2
au-	526	703	539	714	595	782	2
tomonitoreo	383	714	431	726	595	782	2
(pacientes	436	714	475	726	595	782	2
seleccionados),	480	714	539	726	595	782	2
Efecto	57	30	72	42	595	782	3
de	73	30	80	42	595	782	3
un	81	30	87	42	595	782	3
programa	88	30	112	42	595	782	3
de	113	30	120	42	595	782	3
educación	121	30	147	42	595	782	3
diabetológica	148	30	181	42	595	782	3
en	182	30	188	42	595	782	3
pacientes	189	30	213	42	595	782	3
adultos	214	30	232	42	595	782	3
de	233	30	239	42	595	782	3
la	241	30	245	42	595	782	3
consulta	246	30	266	42	595	782	3
ambulatoria	267	30	296	42	595	782	3
en	297	30	303	42	595	782	3
un	304	30	311	42	595	782	3
hospital	312	30	331	42	595	782	3
nacional	332	30	352	42	595	782	3
peruano	353	30	373	42	595	782	3
situaciones	57	77	99	89	595	782	3
especiales:	105	77	147	89	595	782	3
viajes,	153	77	177	89	595	782	3
intercu-	183	77	213	89	595	782	3
rrencias	57	89	87	100	595	782	3
(4,8-10)	89	89	107	96	595	782	3
.	107	89	109	100	595	782	3
Variables	68	106	102	118	595	782	3
del	104	106	115	118	595	782	3
estudio	117	106	144	118	595	782	3
Se	68	123	77	135	595	782	3
registraron	81	123	122	135	595	782	3
las	126	123	136	135	595	782	3
características	140	123	194	135	595	782	3
epi-	198	123	213	135	595	782	3
demiológicas	57	134	107	146	595	782	3
y	110	134	115	146	595	782	3
la	119	134	125	146	595	782	3
antropometría	129	134	184	146	595	782	3
de	188	134	198	146	595	782	3
los	202	134	213	146	595	782	3
participantes	57	146	106	157	595	782	3
del	109	146	121	157	595	782	3
estudio.	124	146	155	157	595	782	3
Se	158	146	167	157	595	782	3
determina-	170	146	213	157	595	782	3
ron	57	157	70	169	595	782	3
los	72	157	83	169	595	782	3
cambios	85	157	117	169	595	782	3
en	119	157	129	169	595	782	3
los	131	157	142	169	595	782	3
niveles	144	157	171	169	595	782	3
de	173	157	183	169	595	782	3
HbA1c,	185	157	213	169	595	782	3
glicemia	57	169	88	180	595	782	3
en	91	169	100	180	595	782	3
ayunas	103	169	129	180	595	782	3
y	131	169	136	180	595	782	3
perfil	138	169	158	180	595	782	3
lipídico,	160	169	190	180	595	782	3
antes	192	169	213	180	595	782	3
y	57	180	61	192	595	782	3
3	63	180	68	192	595	782	3
meses	70	180	94	192	595	782	3
después	96	180	128	192	595	782	3
de	130	180	140	192	595	782	3
la	142	180	148	192	595	782	3
intervención	151	180	198	192	595	782	3
Análisis	68	197	96	209	595	782	3
estadístico	98	197	137	209	595	782	3
Para	68	214	85	225	595	782	3
el	86	214	93	225	595	782	3
análisis	95	214	123	225	595	782	3
de	124	214	134	225	595	782	3
los	136	214	147	225	595	782	3
datos	148	214	169	225	595	782	3
se	171	214	179	225	595	782	3
utilizó	181	214	204	225	595	782	3
el	206	214	213	225	595	782	3
software	57	225	90	237	595	782	3
STATA	92	225	114	237	595	782	3
v16.	116	225	132	237	595	782	3
Se	135	225	144	237	595	782	3
determinó	146	225	186	237	595	782	3
la	188	225	195	237	595	782	3
nor-	197	225	213	237	595	782	3
malidad	57	237	87	248	595	782	3
de	89	237	99	248	595	782	3
cada	101	237	118	248	595	782	3
variable	120	237	150	248	595	782	3
según	152	237	175	248	595	782	3
la	177	237	183	248	595	782	3
prueba	185	237	213	248	595	782	3
de	57	248	66	260	595	782	3
Shapiro-Wilk.	68	248	119	260	595	782	3
Se	121	248	130	260	595	782	3
usó	132	248	146	260	595	782	3
la	147	248	154	260	595	782	3
media	156	248	180	260	595	782	3
y	182	248	186	260	595	782	3
la	188	248	194	260	595	782	3
des-	196	248	213	260	595	782	3
viación	57	259	83	271	595	782	3
estándar	87	259	120	271	595	782	3
en	123	259	133	271	595	782	3
caso	136	259	153	271	595	782	3
de	156	259	166	271	595	782	3
normalidad	169	259	213	271	595	782	3
o	57	271	62	282	595	782	3
la	66	271	73	282	595	782	3
mediana	77	271	110	282	595	782	3
con	115	271	129	282	595	782	3
rango	133	271	155	282	595	782	3
intercuartílico	160	271	213	282	595	782	3
en	57	282	66	294	595	782	3
caso	71	282	88	294	595	782	3
contrario.	92	282	129	294	595	782	3
Para	133	282	150	294	595	782	3
variables	154	282	188	294	595	782	3
cuali-	192	282	213	294	595	782	3
tativas	57	294	81	305	595	782	3
se	84	294	92	305	595	782	3
usó	95	294	109	305	595	782	3
la	111	294	118	305	595	782	3
distribución	120	294	165	305	595	782	3
de	168	294	178	305	595	782	3
frecuen-	180	294	213	305	595	782	3
cias.	57	305	73	317	595	782	3
Para	75	305	92	317	595	782	3
el	94	305	101	317	595	782	3
análisis	103	305	131	317	595	782	3
bivariado	133	305	168	317	595	782	3
se	171	305	179	317	595	782	3
utilizó	181	305	204	317	595	782	3
la	206	305	213	317	595	782	3
prueba	57	316	84	328	595	782	3
de	86	316	96	328	595	782	3
U	98	316	104	328	595	782	3
Mann-Whitnney	106	316	169	328	595	782	3
si	171	316	177	328	595	782	3
las	179	316	189	328	595	782	3
varia-	191	316	213	328	595	782	3
bles	57	328	72	339	595	782	3
no	75	328	85	339	595	782	3
presentaban	87	328	135	339	595	782	3
distribución	138	328	183	339	595	782	3
normal	185	328	213	339	595	782	3
para	57	339	74	351	595	782	3
comparar	76	339	113	351	595	782	3
los	115	339	126	351	595	782	3
resultados	128	339	168	351	595	782	3
primarios	170	339	206	351	595	782	3
y	208	339	213	351	595	782	3
secundarios	57	351	102	362	595	782	3
mediante	104	351	141	362	595	782	3
la	142	351	149	362	595	782	3
diferencia	151	351	189	362	595	782	3
de	190	351	200	362	595	782	3
los	202	351	213	362	595	782	3
valores	57	362	84	374	595	782	3
finales	87	362	112	374	595	782	3
con	115	362	129	374	595	782	3
respecto	132	362	166	374	595	782	3
al	169	362	176	374	595	782	3
basal,	179	362	201	374	595	782	3
se	204	362	213	374	595	782	3
estableció	57	373	95	385	595	782	3
también	99	373	131	385	595	782	3
la	135	373	142	385	595	782	3
diferencia	146	373	184	385	595	782	3
(delta)	188	373	213	385	595	782	3
en	57	385	66	396	595	782	3
cada	70	385	88	396	595	782	3
parámetro.	91	385	134	396	595	782	3
Se	137	385	146	396	595	782	3
utilizó	149	385	172	396	595	782	3
la	175	385	182	396	595	782	3
prueba	185	385	213	396	595	782	3
de	57	396	66	408	595	782	3
Chi	70	396	83	408	595	782	3
cuadrado	87	396	123	408	595	782	3
para	127	396	144	408	595	782	3
asociar	148	396	175	408	595	782	3
variables	179	396	213	408	595	782	3
categóricas.	57	408	102	419	595	782	3
El	105	408	112	419	595	782	3
análisis	115	408	143	419	595	782	3
se	146	408	154	419	595	782	3
desarrolló	157	408	196	419	595	782	3
con	199	408	213	419	595	782	3
un	57	419	67	431	595	782	3
nivel	70	419	88	431	595	782	3
de	91	419	101	431	595	782	3
confianza	104	419	140	431	595	782	3
del	144	419	155	431	595	782	3
95%,	159	419	177	431	595	782	3
un	181	419	190	431	595	782	3
valor	194	419	213	431	595	782	3
de	57	430	66	442	595	782	3
p	69	430	74	442	595	782	3
<	77	430	81	442	595	782	3
0,05	84	430	101	442	595	782	3
fue	104	430	116	442	595	782	3
considerado	119	430	166	442	595	782	3
como	168	430	190	442	595	782	3
signi-	192	430	213	442	595	782	3
ficativo.	57	442	86	453	595	782	3
Aspectos	68	458	102	471	595	782	3
éticos	103	458	125	471	595	782	3
El	68	476	75	487	595	782	3
estudio	78	476	106	487	595	782	3
tuvo	109	476	126	487	595	782	3
la	129	476	136	487	595	782	3
aprobación	139	476	182	487	595	782	3
del	185	476	197	487	595	782	3
Co-	200	476	213	487	595	782	3
mité	57	487	74	499	595	782	3
de	76	487	86	499	595	782	3
Investigación	88	487	138	499	595	782	3
y	140	487	144	499	595	782	3
Ética	146	487	164	499	595	782	3
del	167	487	178	499	595	782	3
HNERM.	181	487	213	499	595	782	3
Los	57	499	69	510	595	782	3
participantes	72	499	122	510	595	782	3
del	124	499	136	510	595	782	3
estudio	139	499	167	510	595	782	3
firmaron	170	499	203	510	595	782	3
el	206	499	213	510	595	782	3
correspondiente	57	510	119	522	595	782	3
consentimiento	126	510	185	522	595	782	3
infor-	192	510	213	522	595	782	3
mado	57	521	79	533	595	782	3
previo	81	521	105	533	595	782	3
a	107	521	111	533	595	782	3
la	113	521	120	533	595	782	3
realización	122	521	163	533	595	782	3
del	165	521	177	533	595	782	3
mismo.	179	521	207	533	595	782	3
RESULTADOS	57	556	117	573	595	782	3
Cincuenta	68	579	106	591	595	782	3
pacientes	110	579	146	591	595	782	3
aceptaron	150	579	188	591	595	782	3
parti-	192	579	213	591	595	782	3
cipar	57	591	76	602	595	782	3
en	78	591	88	602	595	782	3
el	91	591	98	602	595	782	3
estudio,	101	591	131	602	595	782	3
de	134	591	143	602	595	782	3
ellos,	146	591	166	602	595	782	3
41	169	591	179	602	595	782	3
comple-	182	591	213	602	595	782	3
taron	57	602	77	614	595	782	3
el	79	602	86	614	595	782	3
PED.	87	602	105	614	595	782	3
La	106	602	115	614	595	782	3
cuarta	117	602	141	614	595	782	3
parte	143	602	163	614	595	782	3
de	165	602	174	614	595	782	3
ellos	176	602	194	614	595	782	3
eran	195	602	213	614	595	782	3
varones,	57	613	89	625	595	782	3
la	92	613	99	625	595	782	3
media	102	613	126	625	595	782	3
de	130	613	139	625	595	782	3
edad	143	613	162	625	595	782	3
fue	165	613	178	625	595	782	3
54+10,4	181	613	213	625	595	782	3
años,	57	625	77	636	595	782	3
más	80	625	96	636	595	782	3
del	99	625	111	636	595	782	3
80%	114	625	131	636	595	782	3
eran	134	625	151	636	595	782	3
mayores	154	625	187	636	595	782	3
de	190	625	200	636	595	782	3
45	203	625	213	636	595	782	3
años.	57	636	77	648	595	782	3
El	80	636	87	648	595	782	3
tiempo	91	636	118	648	595	782	3
de	121	636	131	648	595	782	3
diagnóstico	134	636	178	648	595	782	3
de	181	636	191	648	595	782	3
DM2	194	636	213	648	595	782	3
promedio	57	648	94	659	595	782	3
fue	96	648	108	659	595	782	3
7,7+3,5	110	648	138	659	595	782	3
años	140	648	158	659	595	782	3
y	160	648	164	659	595	782	3
más	166	648	181	659	595	782	3
del	183	648	195	659	595	782	3
70%	196	648	213	659	595	782	3
tenían	57	659	81	671	595	782	3
más	84	659	99	671	595	782	3
de	102	659	111	671	595	782	3
5	114	659	119	671	595	782	3
años	122	659	140	671	595	782	3
de	142	659	152	671	595	782	3
diagnóstico.	155	659	200	671	595	782	3
En	203	659	213	671	595	782	3
cuanto	57	670	83	682	595	782	3
al	87	670	93	682	595	782	3
control	97	670	124	682	595	782	3
metabólico,	128	670	173	682	595	782	3
todos	177	670	198	682	595	782	3
los	202	670	213	682	595	782	3
pacientes	57	682	93	693	595	782	3
tuvieron	96	682	128	693	595	782	3
Hba1c	130	682	155	693	595	782	3
>	157	682	162	693	595	782	3
7%	165	682	176	693	595	782	3
y	179	682	183	693	595	782	3
alrede-	186	682	213	693	595	782	3
dor	57	693	70	705	595	782	3
del	73	693	84	705	595	782	3
70%	87	693	104	705	595	782	3
tenían	107	693	131	705	595	782	3
niveles	134	693	160	705	595	782	3
de	163	693	173	705	595	782	3
colesterol	175	693	213	705	595	782	3
LDL	57	705	70	716	595	782	3
(LDLc)	74	705	97	716	595	782	3
y	100	705	104	716	595	782	3
triglicéridos	108	705	152	716	595	782	3
por	156	705	169	716	595	782	3
encima	172	705	200	716	595	782	3
de	203	705	213	716	595	782	3
las	57	716	67	728	595	782	3
metas	69	716	92	728	595	782	3
recomendadas	95	716	151	728	595	782	3
(Tabla	153	716	176	728	595	782	3
1).	178	716	188	728	595	782	3
José	458	30	470	42	595	782	3
Paz-Ibarra	472	30	500	42	595	782	3
y	502	30	505	42	595	782	3
Regina	507	30	525	42	595	782	3
Benites	527	30	547	42	595	782	3
Tabla	239	78	256	88	595	782	3
1.	258	78	264	88	595	782	3
Características	266	78	313	88	595	782	3
de	314	78	323	88	595	782	3
la	324	78	330	88	595	782	3
población	332	78	363	88	595	782	3
del	365	78	375	88	595	782	3
estudio	377	78	400	88	595	782	3
(n=41),	402	78	425	88	595	782	3
previo	427	78	447	88	595	782	3
al	449	78	455	88	595	782	3
programa	456	78	488	88	595	782	3
de	489	78	497	88	595	782	3
educación	499	78	532	88	595	782	3
diabetológica	258	88	301	98	595	782	3
en	303	88	311	98	595	782	3
el	313	88	319	98	595	782	3
Hospital	321	88	347	98	595	782	3
Nacional	349	88	377	98	595	782	3
Edgardo	378	88	405	98	595	782	3
Rebagliati	406	88	438	98	595	782	3
Martins	440	88	464	98	595	782	3
EsSalud,	466	88	493	98	595	782	3
2017.	494	88	513	98	595	782	3
Características	227	110	275	121	595	782	3
n	420	110	424	121	595	782	3
Características	338	122	386	132	595	782	3
demográficas	388	122	432	132	595	782	3
%	506	110	511	121	595	782	3
Edad	227	134	243	144	595	782	3
(años)	244	134	264	144	595	782	3
18	238	145	246	155	595	782	3
–	248	145	252	155	595	782	3
45	254	145	262	155	595	782	3
7	420	145	424	155	595	782	3
46	238	157	246	167	595	782	3
–	248	157	252	167	595	782	3
65	254	157	262	167	595	782	3
34	418	157	426	167	595	782	3
Sexo	227	169	242	179	595	782	3
Femenino	238	181	270	190	595	782	3
31	418	181	426	190	595	782	3
Masculino	238	192	271	202	595	782	3
10	418	192	426	202	595	782	3
Tiempo	227	204	251	214	595	782	3
diagnóstico	253	204	289	214	595	782	3
de	291	204	299	214	595	782	3
diabetes	301	204	328	214	595	782	3
(años)	330	204	350	214	595	782	3
<	242	216	246	225	595	782	3
5	248	216	252	225	595	782	3
11	418	216	426	225	595	782	3
>	242	227	246	237	595	782	3
5	248	227	252	237	595	782	3
30	418	227	426	237	595	782	3
Características	340	239	388	249	595	782	3
metabólicas	390	239	430	249	595	782	3
HbA1c	227	251	248	260	595	782	3
(%)	250	251	260	260	595	782	3
≤	238	262	242	272	595	782	3
7	244	262	248	272	595	782	3
0	420	262	424	272	595	782	3
>	238	274	242	284	595	782	3
7	244	274	248	284	595	782	3
41	418	274	426	284	595	782	3
Glicemia	227	286	255	295	595	782	3
en	256	286	264	295	595	782	3
ayunas	266	286	289	295	595	782	3
(mg/dL)	290	286	316	295	595	782	3
<	238	297	242	307	595	782	3
130	244	297	256	307	595	782	3
8	420	297	424	307	595	782	3
≥	238	309	242	319	595	782	3
130	244	309	256	319	595	782	3
33	418	309	426	319	595	782	3
Triglicéridos	227	321	265	330	595	782	3
(mg/dL)	267	321	293	330	595	782	3
<	238	332	242	342	595	782	3
150	244	332	256	342	595	782	3
12	418	332	426	342	595	782	3
>	238	344	242	354	595	782	3
150	244	344	256	354	595	782	3
29	418	344	426	354	595	782	3
LDLc	227	356	242	365	595	782	3
(mg/dL)	244	356	269	365	595	782	3
<	238	367	242	377	595	782	3
100	244	367	256	377	595	782	3
13	418	367	426	377	595	782	3
>	238	379	242	389	595	782	3
100	244	379	256	389	595	782	3
28	418	379	426	389	595	782	3
HDLc	227	391	243	400	595	782	3
(mg/dL)	245	391	271	400	595	782	3
>	240	402	244	412	595	782	3
45	246	402	254	412	595	782	3
14	418	402	426	412	595	782	3
≤	240	414	244	424	595	782	3
45	246	414	254	424	595	782	3
27	418	414	426	424	595	782	3
Luego	235	443	258	454	595	782	3
de	261	443	271	454	595	782	3
3	274	443	279	454	595	782	3
meses	282	443	306	454	595	782	3
del	309	443	321	454	595	782	3
PED	324	443	339	454	595	782	3
se	342	443	350	454	595	782	3
encon-	353	443	380	454	595	782	3
traron	224	453	248	465	595	782	3
disminuciones	255	453	309	465	595	782	3
importantes	317	453	363	465	595	782	3
de	370	453	380	465	595	782	3
casi	224	464	238	476	595	782	3
todos	242	464	264	476	595	782	3
los	268	464	279	476	595	782	3
parámetros	283	464	327	476	595	782	3
metabólicos,	331	464	380	476	595	782	3
la	224	475	231	486	595	782	3
HbA1c	233	475	258	486	595	782	3
disminuyó	261	475	300	486	595	782	3
en	302	475	312	486	595	782	3
-1,7%,	313	475	337	486	595	782	3
la	339	475	346	486	595	782	3
glicemia	348	475	380	486	595	782	3
-59mg/dL	224	485	261	497	595	782	3
y	265	485	270	497	595	782	3
el	274	485	281	497	595	782	3
colesterol	285	485	322	497	595	782	3
LDL	326	485	340	497	595	782	3
-23mg/dL	343	485	380	497	595	782	3
(Tabla	224	496	247	508	595	782	3
2).	249	496	259	508	595	782	3
Considerando	235	513	288	524	595	782	3
rangos	292	513	318	524	595	782	3
etarios	322	513	348	524	595	782	3
(menor	352	513	380	524	595	782	3
o	224	523	229	535	595	782	3
mayor	233	523	257	535	595	782	3
de	261	523	271	535	595	782	3
45	275	523	285	535	595	782	3
años),	289	523	312	535	595	782	3
no	316	523	326	535	595	782	3
se	330	523	339	535	595	782	3
encontra-	343	523	380	535	595	782	3
ron	224	535	237	546	595	782	3
cambios	240	535	272	546	595	782	3
significativos	275	535	323	546	595	782	3
en	326	535	336	546	595	782	3
el	339	535	346	546	595	782	3
peso	349	535	367	546	595	782	3
en	370	535	380	546	595	782	3
17,1	501	145	516	155	595	782	3
82,9	501	157	516	167	595	782	3
75,6	501	181	516	190	595	782	3
24,4	501	192	516	202	595	782	3
26,8	501	216	516	225	595	782	3
73,2	501	227	516	237	595	782	3
0	506	262	511	272	595	782	3
100	502	274	515	284	595	782	3
19,5	501	297	516	307	595	782	3
80,5	501	309	516	319	595	782	3
29,3	501	332	516	342	595	782	3
70,7	501	344	516	354	595	782	3
31,7	501	367	516	377	595	782	3
68,3	501	379	516	389	595	782	3
34,2	501	402	516	412	595	782	3
65,9	501	414	516	424	595	782	3
ambos	391	443	417	454	595	782	3
grupos;	421	443	450	454	595	782	3
sin	454	443	464	454	595	782	3
embargo,	469	443	505	454	595	782	3
hubo	509	443	529	454	595	782	3
una	533	443	547	454	595	782	3
tendencia	391	454	429	466	595	782	3
a	432	454	437	466	595	782	3
la	440	454	446	466	595	782	3
disminución	450	454	496	466	595	782	3
en	499	454	509	466	595	782	3
todos	512	454	533	466	595	782	3
los	536	454	547	466	595	782	3
parámetros	391	465	435	477	595	782	3
bioquímicos.	438	465	487	477	595	782	3
En	490	465	499	477	595	782	3
el	502	465	509	477	595	782	3
grupo	512	465	534	477	595	782	3
de	537	465	547	477	595	782	3
18	391	477	401	488	595	782	3
a	405	477	409	488	595	782	3
45	413	477	423	488	595	782	3
años	427	477	445	488	595	782	3
los	449	477	459	488	595	782	3
cambios	463	477	495	488	595	782	3
significativos	499	477	547	488	595	782	3
se	391	488	400	500	595	782	3
presentaron	402	488	449	500	595	782	3
en	452	488	461	500	595	782	3
la	464	488	471	500	595	782	3
glicemia	474	488	505	500	595	782	3
en	508	488	518	500	595	782	3
ayunas	521	488	547	500	595	782	3
(-150mg/dL),	391	500	441	511	595	782	3
LDLc	444	500	462	511	595	782	3
(-38mg/dL).	465	500	510	511	595	782	3
Mientras	513	500	547	511	595	782	3
que	391	511	406	523	595	782	3
en	408	511	418	523	595	782	3
el	420	511	426	523	595	782	3
grupo	429	511	451	523	595	782	3
de	453	511	463	523	595	782	3
46	465	511	475	523	595	782	3
a	477	511	481	523	595	782	3
65	483	511	493	523	595	782	3
años	495	511	513	523	595	782	3
también	515	511	547	523	595	782	3
presentaron	391	522	438	534	595	782	3
cambios	441	522	473	534	595	782	3
significativos	476	522	524	534	595	782	3
en	528	522	537	534	595	782	3
la	541	522	547	534	595	782	3
HbA1c	391	534	416	545	595	782	3
(-1,9%	418	534	443	545	595	782	3
p<0,00).	445	534	477	545	595	782	3
Tabla	225	561	242	571	595	782	3
2.	243	561	249	571	595	782	3
Peso	251	561	265	571	595	782	3
y	267	561	270	571	595	782	3
parámetros	272	561	308	571	595	782	3
bioquímicos	309	561	346	571	595	782	3
de	348	561	356	571	595	782	3
la	357	561	363	571	595	782	3
población	364	561	394	571	595	782	3
del	396	561	405	571	595	782	3
estudio	407	561	430	571	595	782	3
(n=41),	431	561	453	571	595	782	3
antes	455	561	472	571	595	782	3
y	473	561	477	571	595	782	3
después	478	561	504	571	595	782	3
del	505	561	515	571	595	782	3
programa	516	561	546	571	595	782	3
de	243	571	251	581	595	782	3
educación	253	571	284	581	595	782	3
diabetológica	286	571	327	581	595	782	3
en	328	571	336	581	595	782	3
el	338	571	343	581	595	782	3
Hospital	345	571	370	581	595	782	3
Nacional	371	571	398	581	595	782	3
Edgardo	400	571	425	581	595	782	3
Rebagliati	426	571	456	581	595	782	3
Martins	458	571	482	581	595	782	3
EsSalud,	484	571	509	581	595	782	3
2017.	510	571	528	581	595	782	3
Características	227	598	275	608	595	782	3
Peso	227	615	242	625	595	782	3
(Kg)	244	615	256	625	595	782	3
HbA1c	227	627	248	637	595	782	3
(%)	250	627	260	637	595	782	3
Glicemia	227	639	255	648	595	782	3
en	256	639	264	648	595	782	3
ayunas	266	639	289	648	595	782	3
(mg/dL)	290	639	316	648	595	782	3
Colesterol	227	650	259	660	595	782	3
total	261	650	276	660	595	782	3
(mg/dL)	277	650	303	660	595	782	3
Triglicéridos	227	662	265	672	595	782	3
(mg/dL)	267	662	293	672	595	782	3
LDLc	227	674	242	683	595	782	3
(mg/dL)	244	674	269	683	595	782	3
HDLc	227	685	243	695	595	782	3
(mg/dL)	245	685	271	695	595	782	3
Basal	371	592	388	602	595	782	3
p50	352	603	364	614	595	782	3
75	354	615	362	625	595	782	3
10	354	627	362	637	595	782	3
185	352	639	364	648	595	782	3
211	352	650	364	660	595	782	3
199	352	662	364	672	595	782	3
115	352	674	364	683	595	782	3
41,9	351	685	365	695	595	782	3
3	451	592	455	602	595	782	3
meses	457	592	478	602	595	782	3
RIC	395	603	406	614	595	782	3
16,45	392	615	410	625	595	782	3
2,7	396	627	406	637	595	782	3
114,5	392	639	410	648	595	782	3
67,5	394	650	408	660	595	782	3
164	395	662	407	672	595	782	3
51,5	394	674	408	683	595	782	3
8,5	396	685	406	695	595	782	3
p50	437	603	449	614	595	782	3
74	439	615	447	625	595	782	3
8.3	438	627	448	637	595	782	3
126	437	639	449	648	595	782	3
179	437	650	449	660	595	782	3
158	437	662	449	672	595	782	3
92	439	674	447	683	595	782	3
41	439	685	447	695	595	782	3
RIC	480	603	491	614	595	782	3
17,75	477	615	495	625	595	782	3
2,2	481	627	491	637	595	782	3
77,5	479	639	493	648	595	782	3
59	482	650	490	660	595	782	3
127,5	477	662	495	672	595	782	3
39	482	674	490	683	595	782	3
14	482	685	490	695	595	782	3
Δ	525	598	529	608	595	782	3
-1	524	615	530	625	595	782	3
-1,7	521	627	533	637	595	782	3
-59	522	639	532	648	595	782	3
-32	522	650	532	660	595	782	3
-41	522	662	532	672	595	782	3
-23	522	674	532	683	595	782	3
-0,9	521	685	533	695	595	782	3
P50:	224	701	236	709	595	782	3
mediana	238	701	262	709	595	782	3
RIC:	224	710	235	718	595	782	3
rango	237	710	253	718	595	782	3
intercuartílico	254	710	293	718	595	782	3
Δ:	224	719	230	727	595	782	3
Diferencia	231	719	260	727	595	782	3
basal	261	719	276	727	595	782	3
–	277	719	281	727	595	782	3
3	282	719	286	727	595	782	3
meses.	287	719	307	727	595	782	3
An	430	745	439	759	595	782	3
Fac	441	745	452	759	595	782	3
med.	454	745	470	759	595	782	3
2020;81(2):161-6	472	745	524	759	595	782	3
163	536	745	547	758	595	782	3
Efecto	48	30	64	42	595	782	4
de	65	30	71	42	595	782	4
un	72	30	79	42	595	782	4
programa	80	30	104	42	595	782	4
de	105	30	111	42	595	782	4
educación	113	30	138	42	595	782	4
diabetológica	139	30	172	42	595	782	4
en	173	30	180	42	595	782	4
pacientes	181	30	204	42	595	782	4
adultos	206	30	223	42	595	782	4
de	224	30	231	42	595	782	4
la	232	30	236	42	595	782	4
consulta	237	30	258	42	595	782	4
ambulatoria	259	30	287	42	595	782	4
en	288	30	295	42	595	782	4
un	296	30	302	42	595	782	4
hospital	303	30	322	42	595	782	4
nacional	323	30	344	42	595	782	4
peruano	345	30	365	42	595	782	4
En	63	77	72	89	595	782	4
relación	76	77	106	89	595	782	4
al	110	77	116	89	595	782	4
logro	120	77	139	89	595	782	4
de	142	77	152	89	595	782	4
metas,	155	77	181	89	595	782	4
hubo	184	77	204	89	595	782	4
una	48	88	63	100	595	782	4
tendencia	65	88	103	100	595	782	4
de	105	88	115	100	595	782	4
pacientes	117	88	154	100	595	782	4
que	156	88	171	100	595	782	4
alcanza-	173	88	204	100	595	782	4
ron	48	100	61	111	595	782	4
metas	63	100	86	111	595	782	4
en	88	100	98	111	595	782	4
los	100	100	110	111	595	782	4
parámetros	112	100	156	111	595	782	4
bioquímicos	158	100	204	111	595	782	4
luego	48	111	69	122	595	782	4
de	72	111	82	122	595	782	4
3	85	111	89	122	595	782	4
meses	92	111	117	122	595	782	4
de	119	111	129	122	595	782	4
intervención.	132	111	182	122	595	782	4
En	185	111	194	122	595	782	4
el	197	111	204	122	595	782	4
grupo	48	122	71	133	595	782	4
de	74	122	83	133	595	782	4
18	86	122	96	133	595	782	4
a	99	122	103	133	595	782	4
45	106	122	116	133	595	782	4
años	119	122	137	133	595	782	4
esto	140	122	156	133	595	782	4
casi	159	122	173	133	595	782	4
alcanza	176	122	204	133	595	782	4
significancia	48	133	94	144	595	782	4
en	99	133	108	144	595	782	4
los	113	133	123	144	595	782	4
niveles	128	133	154	144	595	782	4
de	159	133	168	144	595	782	4
glicemia	173	133	204	144	595	782	4
mientras	48	144	82	155	595	782	4
que	84	144	98	155	595	782	4
en	100	144	110	155	595	782	4
el	112	144	119	155	595	782	4
grupo	120	144	143	155	595	782	4
de	145	144	155	155	595	782	4
46	157	144	166	155	595	782	4
a	168	144	173	155	595	782	4
65	174	144	184	155	595	782	4
años	186	144	204	155	595	782	4
fue	48	155	61	166	595	782	4
significativo	65	155	110	166	595	782	4
en	114	155	124	166	595	782	4
la	128	155	135	166	595	782	4
glicemia	139	155	171	166	595	782	4
y	175	155	180	166	595	782	4
LDLc.	184	155	204	166	595	782	4
Ocho	48	166	68	177	595	782	4
pacientes	71	166	107	177	595	782	4
(19,5%)	110	166	139	177	595	782	4
alcanzaron	142	166	183	177	595	782	4
nive-	185	166	204	177	595	782	4
les	48	177	59	188	595	782	4
<	61	177	66	188	595	782	4
7%	68	177	79	188	595	782	4
(Tabla	81	177	104	188	595	782	4
3).	106	177	116	188	595	782	4
Considerando	60	194	112	205	595	782	4
el	115	194	122	205	595	782	4
tiempo	124	194	152	205	595	782	4
de	154	194	164	205	595	782	4
diagnósti-	167	194	204	205	595	782	4
co	48	205	57	216	595	782	4
de	59	205	68	216	595	782	4
DM2	70	205	89	216	595	782	4
(menor	91	205	119	216	595	782	4
o	120	205	125	216	595	782	4
mayor	127	205	151	216	595	782	4
de	153	205	163	216	595	782	4
5	164	205	169	216	595	782	4
años),	171	205	194	216	595	782	4
se	196	205	204	216	595	782	4
encontró	48	216	83	227	595	782	4
una	85	216	99	227	595	782	4
tendencia	102	216	140	227	595	782	4
a	142	216	147	227	595	782	4
la	149	216	156	227	595	782	4
disminución	158	216	204	227	595	782	4
de	48	227	58	238	595	782	4
casi	61	227	75	238	595	782	4
todos	79	227	100	238	595	782	4
los	104	227	115	238	595	782	4
parámetros	118	227	162	238	595	782	4
en	165	227	175	238	595	782	4
ambos	179	227	204	238	595	782	4
grupos,	48	238	77	249	595	782	4
alcanzando	82	238	124	249	595	782	4
mayor	129	238	153	249	595	782	4
significancia	158	238	204	249	595	782	4
en	48	249	58	260	595	782	4
los	62	249	73	260	595	782	4
que	77	249	91	260	595	782	4
tenían	95	249	119	260	595	782	4
de	123	249	133	260	595	782	4
5	137	249	142	260	595	782	4
a	146	249	150	260	595	782	4
10	155	249	164	260	595	782	4
años	168	249	186	260	595	782	4
con	190	249	204	260	595	782	4
DM2.	48	260	69	271	595	782	4
En	72	260	82	271	595	782	4
relación	85	260	115	271	595	782	4
al	118	260	125	271	595	782	4
logro	128	260	147	271	595	782	4
de	150	260	160	271	595	782	4
metas,	163	260	189	271	595	782	4
en-	192	260	204	271	595	782	4
contramos	48	271	89	283	595	782	4
una	92	271	106	283	595	782	4
tendencia	109	271	147	283	595	782	4
al	150	271	157	283	595	782	4
incremento	160	271	204	283	595	782	4
del	48	282	60	294	595	782	4
número	63	282	93	294	595	782	4
de	96	282	105	294	595	782	4
pacientes	108	282	145	294	595	782	4
en	148	282	157	294	595	782	4
ambos	160	282	186	294	595	782	4
gru-	189	282	204	294	595	782	4
pos,	48	293	64	305	595	782	4
siendo	67	293	92	305	595	782	4
significativo	95	293	140	305	595	782	4
en	143	293	153	305	595	782	4
la	156	293	162	305	595	782	4
glicemia	165	293	197	305	595	782	4
y	200	293	204	305	595	782	4
LDLc	48	304	66	316	595	782	4
en	68	304	78	316	595	782	4
el	80	304	87	316	595	782	4
grupo	90	304	112	316	595	782	4
de	115	304	124	316	595	782	4
5	127	304	131	316	595	782	4
a	134	304	138	316	595	782	4
10	141	304	150	316	595	782	4
años	153	304	171	316	595	782	4
de	173	304	183	316	595	782	4
diag-	185	304	204	316	595	782	4
nóstico	48	315	76	327	595	782	4
(Tabla	78	315	101	327	595	782	4
4).	103	315	113	327	595	782	4
DISCUSIÓN	48	350	97	367	595	782	4
Para	60	373	76	385	595	782	4
considerar	78	373	118	385	595	782	4
que	121	373	135	385	595	782	4
un	137	373	147	385	595	782	4
paciente	150	373	182	385	595	782	4
tiene	185	373	204	385	595	782	4
un	48	385	58	396	595	782	4
adecuado	61	385	98	396	595	782	4
control	101	385	128	396	595	782	4
de	130	385	140	396	595	782	4
la	142	385	149	396	595	782	4
DM2	152	385	170	396	595	782	4
debe	173	385	192	396	595	782	4
al-	195	385	204	396	595	782	4
canzar	48	396	73	408	595	782	4
metas	75	396	98	408	595	782	4
establecidas	101	396	147	408	595	782	4
para	150	396	167	408	595	782	4
cada	169	396	187	408	595	782	4
uno	189	396	204	408	595	782	4
de	215	77	225	89	595	782	4
los	227	77	238	89	595	782	4
parámetros	241	77	284	89	595	782	4
que	287	77	301	89	595	782	4
contribuyen	304	77	350	89	595	782	4
a	352	77	356	89	595	782	4
de-	359	77	371	89	595	782	4
sarrollar	215	89	247	100	595	782	4
complicaciones	251	89	310	100	595	782	4
crónicas	314	89	345	100	595	782	4
como	350	89	371	100	595	782	4
glicemia,	215	100	249	112	595	782	4
HbA1c,	251	100	279	112	595	782	4
lipemia,	281	100	311	112	595	782	4
presión	313	100	342	112	595	782	4
arterial	344	100	371	112	595	782	4
y	215	112	220	123	595	782	4
las	222	112	232	123	595	782	4
medidas	234	112	266	123	595	782	4
antropométricas	268	112	331	123	595	782	4
relaciona-	334	112	371	123	595	782	4
das	215	123	229	135	595	782	4
con	232	123	246	135	595	782	4
la	250	123	256	135	595	782	4
adiposidad.	260	123	304	135	595	782	4
Para	308	123	325	135	595	782	4
efectos	328	123	356	135	595	782	4
del	360	123	371	135	595	782	4
presente	215	134	249	146	595	782	4
estudio,	256	134	286	146	595	782	4
hemos	292	134	318	146	595	782	4
considerado	325	134	371	146	595	782	4
los	215	146	226	157	595	782	4
parámetros	230	146	274	157	595	782	4
de	277	146	287	157	595	782	4
control	290	146	317	157	595	782	4
clínico	321	146	345	157	595	782	4
y	349	146	353	157	595	782	4
me-	356	146	371	157	595	782	4
tabólico	215	157	246	169	595	782	4
recomendados	248	157	305	169	595	782	4
por	308	157	321	169	595	782	4
ALAD	324	157	344	169	595	782	4
en	347	157	356	169	595	782	4
sus	359	157	371	169	595	782	4
guías	215	169	235	180	595	782	4
del	239	169	251	180	595	782	4
2013	255	169	274	180	595	782	4
(2)	278	169	284	176	595	782	4
y	288	169	292	180	595	782	4
2019	296	169	315	180	595	782	4
(1)	319	169	325	176	595	782	4
:	325	169	328	180	595	782	4
IMC	332	169	347	180	595	782	4
entre	351	169	371	180	595	782	4
18,5–25	215	180	247	192	595	782	4
Kg/m	251	180	271	192	595	782	4
2	271	181	274	187	595	782	4
,	274	180	276	192	595	782	4
o	280	180	285	192	595	782	4
reducciones	289	180	335	192	595	782	4
del	339	180	351	192	595	782	4
10%	355	180	371	192	595	782	4
del	215	191	227	203	595	782	4
peso	229	191	247	203	595	782	4
basal	249	191	269	203	595	782	4
en	271	191	280	203	595	782	4
personas	282	191	317	203	595	782	4
con	318	191	332	203	595	782	4
obesidad;	334	191	371	203	595	782	4
la	215	203	222	214	595	782	4
circunferencia	225	203	279	214	595	782	4
abdominal	282	203	323	214	595	782	4
<	326	203	331	214	595	782	4
94	334	203	344	214	595	782	4
cm	347	203	358	214	595	782	4
en	362	203	371	214	595	782	4
varones	215	214	245	226	595	782	4
y	247	214	251	226	595	782	4
<	253	214	258	226	595	782	4
90	260	214	270	226	595	782	4
cm	272	214	283	226	595	782	4
en	285	214	295	226	595	782	4
mujeres;	297	214	330	226	595	782	4
los	332	214	343	226	595	782	4
niveles	345	214	371	226	595	782	4
de	215	226	225	237	595	782	4
HbA1c	228	226	253	237	595	782	4
generalmente	257	226	310	237	595	782	4
<	313	226	318	237	595	782	4
7%,	321	226	335	237	595	782	4
pero	338	226	356	237	595	782	4
de-	359	226	371	237	595	782	4
pendiendo	215	237	257	249	595	782	4
de	259	237	269	249	595	782	4
las	272	237	282	249	595	782	4
características	285	237	338	249	595	782	4
de	341	237	351	249	595	782	4
cada	354	237	371	249	595	782	4
paciente	215	248	248	260	595	782	4
puede	252	248	277	260	595	782	4
estar	281	248	300	260	595	782	4
dentro	304	248	329	260	595	782	4
del	334	248	345	260	595	782	4
rango	349	248	371	260	595	782	4
de	215	260	225	271	595	782	4
6,5–8%;	234	260	265	271	595	782	4
la	274	260	281	271	595	782	4
presión	286	260	314	271	595	782	4
arterial	319	260	346	271	595	782	4
entre	351	260	371	271	595	782	4
130–140mmHg	215	271	274	283	595	782	4
la	277	271	284	283	595	782	4
sistólica,	287	271	319	283	595	782	4
y	322	271	326	283	595	782	4
≤	329	271	334	283	595	782	4
80mmHg	336	271	371	283	595	782	4
la	215	283	222	294	595	782	4
diastólica;	224	283	262	294	595	782	4
en	264	283	274	294	595	782	4
cuanto	276	283	303	294	595	782	4
a	305	283	309	294	595	782	4
la	311	283	318	294	595	782	4
lipemia	320	283	348	294	595	782	4
se	350	283	358	294	595	782	4
re-	361	283	371	294	595	782	4
comienda	215	294	253	306	595	782	4
LDLc	255	294	273	306	595	782	4
para	274	294	291	306	595	782	4
personas	293	294	328	306	595	782	4
con	329	294	343	306	595	782	4
DM	345	294	359	306	595	782	4
sin	361	294	371	306	595	782	4
enfermedad	215	305	262	317	595	782	4
cardiovascular	265	305	319	317	595	782	4
<	322	305	327	317	595	782	4
100mg/dL,	330	305	371	317	595	782	4
<	215	317	220	328	595	782	4
70mg/dL	223	317	257	328	595	782	4
para	260	317	277	328	595	782	4
los	280	317	290	328	595	782	4
casos	293	317	314	328	595	782	4
en	317	317	326	328	595	782	4
prevención	329	317	371	328	595	782	4
secundaria	215	328	257	340	595	782	4
y	260	328	264	340	595	782	4
<	268	328	272	340	595	782	4
55mg/dL	276	328	310	340	595	782	4
para	313	328	330	340	595	782	4
casos	334	328	354	340	595	782	4
con	358	328	371	340	595	782	4
muy	215	340	232	351	595	782	4
alto	234	340	248	351	595	782	4
riesgo;	250	340	276	351	595	782	4
triglicéridos	277	340	322	351	595	782	4
<	324	340	329	351	595	782	4
150	330	340	345	351	595	782	4
mg/dL	347	340	371	351	595	782	4
y	215	351	220	363	595	782	4
HDLc	222	351	242	363	595	782	4
>	244	351	249	363	595	782	4
40	251	351	261	363	595	782	4
mg/dL.	263	351	290	363	595	782	4
Cabe	292	351	311	363	595	782	4
mencionar	314	351	355	363	595	782	4
que	357	351	371	363	595	782	4
para	215	362	232	374	595	782	4
la	235	362	242	374	595	782	4
mayoría	245	362	276	374	595	782	4
de	279	362	288	374	595	782	4
estos	291	362	311	374	595	782	4
parámetros	314	362	358	374	595	782	4
no	361	362	371	374	595	782	4
existe	215	374	237	385	595	782	4
un	241	374	250	385	595	782	4
umbral	254	374	281	385	595	782	4
por	284	374	297	385	595	782	4
debajo	300	374	326	385	595	782	4
del	329	374	341	385	595	782	4
cual	344	374	360	385	595	782	4
se	363	374	371	385	595	782	4
pueda	215	385	239	397	595	782	4
asegurar	241	385	274	397	595	782	4
que	276	385	291	397	595	782	4
la	293	385	300	397	595	782	4
persona	302	385	332	397	595	782	4
nunca	334	385	358	397	595	782	4
lle-	360	385	371	397	595	782	4
gará	215	397	232	408	595	782	4
a	234	397	239	408	595	782	4
desarrollar	241	397	282	408	595	782	4
complicaciones;	285	397	345	408	595	782	4
así,	348	397	361	408	595	782	4
se	363	397	371	408	595	782	4
Tabla	48	423	65	433	595	782	4
3.	67	423	73	433	595	782	4
Parámetros	75	423	111	433	595	782	4
bioquímicos	113	423	152	433	595	782	4
de	154	423	162	433	595	782	4
acuerdo	164	423	190	433	595	782	4
al	192	423	197	433	595	782	4
grupo	199	423	218	433	595	782	4
etario	220	423	239	433	595	782	4
(n=41),	241	423	264	433	595	782	4
antes	265	423	283	433	595	782	4
y	285	423	288	433	595	782	4
después	290	423	317	433	595	782	4
del	318	423	328	433	595	782	4
programa	330	423	361	433	595	782	4
de	363	423	371	433	595	782	4
educación	65	433	98	443	595	782	4
diabetológica	100	433	143	443	595	782	4
en	145	433	153	443	595	782	4
el	155	433	160	443	595	782	4
Hospital	162	433	188	443	595	782	4
Nacional	190	433	218	443	595	782	4
Edgardo	220	433	246	443	595	782	4
Rebagliati	248	433	279	443	595	782	4
Martins	281	433	306	443	595	782	4
EsSalud,	308	433	334	443	595	782	4
2017.	336	433	354	443	595	782	4
De	118	456	128	466	595	782	4
18	129	456	137	466	595	782	4
-	139	456	142	466	595	782	4
45	143	456	152	466	595	782	4
años	153	456	169	466	595	782	4
(n=7)	171	456	188	466	595	782	4
Variables	52	467	83	478	595	782	4
Basal	123	470	141	480	595	782	4
n	124	479	128	489	595	782	4
(%)	130	479	141	489	595	782	4
3	161	470	165	480	595	782	4
meses	167	470	188	480	595	782	4
n	166	479	170	489	595	782	4
(%)	172	479	183	489	595	782	4
≤	57	507	61	517	595	782	4
7	63	507	67	517	595	782	4
0	125	507	129	517	595	782	4
(0)	131	507	139	517	595	782	4
2	162	507	166	517	595	782	4
(28,6)	168	507	187	517	595	782	4
<	57	521	61	530	595	782	4
7	63	521	67	530	595	782	4
7	121	521	125	530	595	782	4
(100)	127	521	144	530	595	782	4
5	162	521	166	530	595	782	4
(71,4)	168	521	187	530	595	782	4
Valor	210	463	227	473	595	782	4
p	216	472	221	482	595	782	4
De	252	456	261	466	595	782	4
46	262	456	271	466	595	782	4
-	272	456	275	466	595	782	4
65	277	456	285	466	595	782	4
años	286	456	302	466	595	782	4
(n=34)	304	456	325	466	595	782	4
Basal	256	470	274	480	595	782	4
n	256	479	261	489	595	782	4
(%)	262	479	273	489	595	782	4
3	299	470	303	480	595	782	4
meses	305	470	326	480	595	782	4
n	304	479	308	489	595	782	4
(%)	310	479	321	489	595	782	4
0	258	507	262	517	595	782	4
(0)	263	507	272	517	595	782	4
6	300	507	304	517	595	782	4
(17,7)	306	507	325	517	595	782	4
34	251	521	260	530	595	782	4
(100)	261	521	278	530	595	782	4
28	298	521	306	530	595	782	4
(82,3)	308	521	327	530	595	782	4
7	252	548	257	558	595	782	4
(20,6)	258	548	277	558	595	782	4
17	301	548	309	558	595	782	4
(50)	311	548	324	558	595	782	4
27	250	562	259	571	595	782	4
(79,4)	260	562	279	571	595	782	4
17	301	562	309	571	595	782	4
(50)	311	562	324	571	595	782	4
12	250	589	259	599	595	782	4
(35,3)	260	589	279	599	595	782	4
18	298	589	306	599	595	782	4
(52,9)	308	589	327	599	595	782	4
22	250	602	259	612	595	782	4
(64,7)	260	602	279	612	595	782	4
16	298	602	306	612	595	782	4
(47,1)	308	602	327	612	595	782	4
13	250	630	259	640	595	782	4
(38,2)	260	630	279	640	595	782	4
22	298	630	306	640	595	782	4
(64,7)	308	630	327	640	595	782	4
21	250	643	259	653	595	782	4
(61,8)	260	643	279	653	595	782	4
12	298	643	306	653	595	782	4
(35,3)	308	643	327	653	595	782	4
12	250	671	259	681	595	782	4
(35,3)	260	671	279	681	595	782	4
16	298	671	306	681	595	782	4
(47,1)	308	671	327	681	595	782	4
22	250	684	259	694	595	782	4
(64,7)	260	684	279	694	595	782	4
18	298	684	306	694	595	782	4
(52,9)	308	684	327	694	595	782	4
Valor	345	463	362	473	595	782	4
p	351	472	356	482	595	782	4
HbA1c	52	493	73	503	595	782	4
(%)	75	493	86	503	595	782	4
---	215	507	222	517	595	782	4
----	349	507	359	517	595	782	4
Glicemia	52	534	80	544	595	782	4
en	82	534	90	544	595	782	4
ayunas	92	534	114	544	595	782	4
(mg/dL)	116	534	141	544	595	782	4
<	59	548	63	558	595	782	4
130	65	548	77	558	595	782	4
1	120	548	124	558	595	782	4
(14,3)	126	548	145	558	595	782	4
4	162	548	166	558	595	782	4
(57,1)	168	548	187	558	595	782	4
≥	57	562	61	571	595	782	4
130	63	562	75	571	595	782	4
6	120	562	124	571	595	782	4
(85,7)	126	562	144	571	595	782	4
3	162	562	166	571	595	782	4
(42,9)	168	562	187	571	595	782	4
<	57	589	61	599	595	782	4
150	63	589	75	599	595	782	4
0	125	589	129	599	595	782	4
(0)	131	589	139	599	595	782	4
1	162	589	166	599	595	782	4
(14,3)	168	589	187	599	595	782	4
>	57	602	61	612	595	782	4
150)	63	602	78	612	595	782	4
7	121	602	125	612	595	782	4
(100)	127	602	144	612	595	782	4
6	162	602	166	612	595	782	4
(85,7)	168	602	187	612	595	782	4
<	61	630	65	640	595	782	4
100	67	630	79	640	595	782	4
0	125	630	129	640	595	782	4
(0)	131	630	139	640	595	782	4
3	162	630	166	640	595	782	4
(42,9)	168	630	187	640	595	782	4
≥	61	643	65	653	595	782	4
100	67	643	79	653	595	782	4
7	121	643	125	653	595	782	4
(100)	127	643	144	653	595	782	4
4	162	643	166	653	595	782	4
(57,1)	168	643	187	653	595	782	4
>	61	671	65	681	595	782	4
45	67	671	75	681	595	782	4
2	120	671	124	681	595	782	4
(28,6)	126	671	144	681	595	782	4
0	167	671	171	681	595	782	4
(0)	173	671	182	681	595	782	4
≤	61	684	65	694	595	782	4
45	67	684	75	694	595	782	4
5	120	684	124	694	595	782	4
(71,4)	126	684	144	694	595	782	4
7	163	684	167	694	595	782	4
(100)	169	684	186	694	595	782	4
0.27*	209	548	228	558	595	782	4
+	360	543	362	549	595	782	4
0,01	345	548	360	558	595	782	4
Triglicéridos	52	575	90	585	595	782	4
(mg/dL)	92	575	118	585	595	782	4
---	215	589	222	599	595	782	4
+	360	584	362	590	595	782	4
0,14	345	589	360	599	595	782	4
LDLc	52	616	67	626	595	782	4
(mg/dL)	69	616	94	626	595	782	4
---	215	630	222	640	595	782	4
+	360	625	362	631	595	782	4
0,03	345	630	360	640	595	782	4
HDLc	52	657	69	667	595	782	4
(mg/dL)	70	657	96	667	595	782	4
---	215	671	222	681	595	782	4
+Valor	48	699	66	707	595	782	4
p	68	699	71	707	595	782	4
obtenido	73	699	98	707	595	782	4
con	100	699	110	707	595	782	4
el	112	699	117	707	595	782	4
test	118	699	129	707	595	782	4
de	130	699	138	707	595	782	4
Chi	139	699	148	707	595	782	4
cuadrado	150	699	176	707	595	782	4
*Valor	48	708	66	716	595	782	4
p	68	708	71	716	595	782	4
obtenido	73	708	98	716	595	782	4
con	100	708	110	716	595	782	4
el	112	708	117	716	595	782	4
test	118	708	129	716	595	782	4
Fisher	130	708	147	716	595	782	4
exact	149	708	164	716	595	782	4
La	48	717	54	725	595	782	4
variables	56	717	81	725	595	782	4
con	82	717	93	725	595	782	4
tablas	94	717	111	725	595	782	4
2x2	113	717	123	725	595	782	4
que	124	717	135	725	595	782	4
incluyeran	136	717	165	725	595	782	4
algún	167	717	182	725	595	782	4
casillero	184	717	207	725	595	782	4
con	208	717	219	725	595	782	4
el	220	717	225	725	595	782	4
valor	227	717	241	725	595	782	4
de	242	717	249	725	595	782	4
0	251	717	255	725	595	782	4
no	256	717	263	725	595	782	4
fueron	265	717	284	725	595	782	4
incluidas	285	717	310	725	595	782	4
en	311	717	319	725	595	782	4
el	320	717	325	725	595	782	4
análisis	327	717	347	725	595	782	4
164	48	745	59	758	595	782	4
An	71	745	80	759	595	782	4
Fac	81	745	93	759	595	782	4
med.	95	745	111	759	595	782	4
2020;81(2):161-6	112	745	165	759	595	782	4
+	360	666	362	672	595	782	4
0,32	345	671	360	681	595	782	4
José	449	30	462	42	595	782	4
Paz-Ibarra	464	30	491	42	595	782	4
y	493	30	496	42	595	782	4
Regina	498	30	517	42	595	782	4
Benites	519	30	539	42	595	782	4
han	383	77	397	89	595	782	4
determinado	401	77	450	89	595	782	4
como	453	77	475	89	595	782	4
niveles	478	77	505	89	595	782	4
adecua-	508	77	539	89	595	782	4
dos	383	89	396	101	595	782	4
aquéllos	398	89	430	101	595	782	4
con	432	89	446	101	595	782	4
los	448	89	459	101	595	782	4
cuales	461	89	485	101	595	782	4
se	487	89	496	101	595	782	4
ha	498	89	507	101	595	782	4
logrado	510	89	539	101	595	782	4
demostrar	383	100	422	112	595	782	4
una	424	100	439	112	595	782	4
significativa	441	100	485	112	595	782	4
reducción	487	100	525	112	595	782	4
del	527	100	539	112	595	782	4
riesgo	383	112	406	124	595	782	4
de	409	112	419	124	595	782	4
complicaciones	422	112	480	124	595	782	4
crónicas	483	112	515	124	595	782	4
y	518	112	522	124	595	782	4
son	525	112	539	124	595	782	4
recomendados	383	124	440	135	595	782	4
por	443	124	456	135	595	782	4
muchas	460	124	489	135	595	782	4
organizacio-	493	124	539	135	595	782	4
nes	383	135	396	147	595	782	4
científicas	398	135	436	147	595	782	4
(1,2,4,10)	438	136	460	142	595	782	4
.	460	135	462	147	595	782	4
El	398	152	405	164	595	782	4
PED	409	152	424	164	595	782	4
utilizado	428	152	460	164	595	782	4
en	464	152	474	164	595	782	4
este	478	152	494	164	595	782	4
estudio	498	152	526	164	595	782	4
se	530	152	539	164	595	782	4
ofreció	383	164	409	175	595	782	4
a	412	164	416	175	595	782	4
todos	418	164	440	175	595	782	4
los	442	164	453	175	595	782	4
pacientes	455	164	491	175	595	782	4
que	493	164	508	175	595	782	4
reciben	510	164	539	175	595	782	4
atención	383	175	416	187	595	782	4
por	420	175	434	187	595	782	4
médicos	438	175	470	187	595	782	4
especialistas	475	175	522	187	595	782	4
del	527	175	539	187	595	782	4
Servicio	383	187	412	198	595	782	4
de	416	187	426	198	595	782	4
Endocrinología	430	187	487	198	595	782	4
del	491	187	503	198	595	782	4
HNERM,	507	187	539	198	595	782	4
quienes	383	198	413	210	595	782	4
cuentan	416	198	447	210	595	782	4
con	451	198	464	210	595	782	4
conocimientos	468	198	524	210	595	782	4
ac-	527	198	539	210	595	782	4
tualizados	383	210	421	221	595	782	4
y	423	210	428	221	595	782	4
experiencia	430	210	474	221	595	782	4
en	476	210	486	221	595	782	4
el	488	210	495	221	595	782	4
manejo	498	210	526	221	595	782	4
de	529	210	539	221	595	782	4
pacientes	383	221	419	233	595	782	4
con	423	221	436	233	595	782	4
DM2;	440	221	461	233	595	782	4
a	464	221	469	233	595	782	4
pesar	472	221	493	233	595	782	4
de	496	221	506	233	595	782	4
ello,	509	221	525	233	595	782	4
no	529	221	539	233	595	782	4
estarían	383	233	413	245	595	782	4
logrando	417	233	451	245	595	782	4
un	456	233	466	245	595	782	4
adecuado	470	233	507	245	595	782	4
control	512	233	539	245	595	782	4
en	383	244	392	256	595	782	4
muchos	394	244	425	256	595	782	4
de	427	244	436	256	595	782	4
ellos.	438	244	458	256	595	782	4
Este	394	262	410	273	595	782	4
estudio	412	262	440	273	595	782	4
presenta	442	262	476	273	595	782	4
el	477	262	484	273	595	782	4
efecto	486	262	510	273	595	782	4
a	512	262	516	273	595	782	4
corto	518	262	539	273	595	782	4
plazo	383	273	403	285	595	782	4
(3	405	273	412	285	595	782	4
meses)	414	273	441	285	595	782	4
en	443	273	453	285	595	782	4
un	454	273	464	285	595	782	4
grupo	466	273	489	285	595	782	4
de	491	273	500	285	595	782	4
pacientes	502	273	539	285	595	782	4
sometidos	383	285	422	296	595	782	4
a	426	285	430	296	595	782	4
un	434	285	444	296	595	782	4
PED	448	285	463	296	595	782	4
grupal,	467	285	493	296	595	782	4
mostrando	497	285	539	296	595	782	4
cambios	383	296	414	308	595	782	4
importantes	418	296	464	308	595	782	4
en	467	296	477	308	595	782	4
los	481	296	491	308	595	782	4
parámetros	495	296	539	308	595	782	4
metabólicos	383	308	429	319	595	782	4
en	432	308	441	319	595	782	4
relación	444	308	474	319	595	782	4
al	477	308	483	319	595	782	4
basal	486	308	506	319	595	782	4
(HbA1c:	508	308	539	319	595	782	4
-1,7%	383	319	404	331	595	782	4
y	407	319	411	331	595	782	4
glicemia:	414	319	448	331	595	782	4
-59	449	319	462	331	595	782	4
mg/dL)	464	319	492	331	595	782	4
sin	495	319	505	331	595	782	4
haberse	508	319	539	331	595	782	4
modificado	383	331	425	342	595	782	4
sustancialmente	431	331	493	342	595	782	4
la	499	331	506	342	595	782	4
terapia	512	331	539	342	595	782	4
farmacológica.	383	342	438	354	595	782	4
Al	441	342	449	354	595	782	4
respecto,	451	342	487	354	595	782	4
el	490	342	496	354	595	782	4
meta-aná-	499	342	539	354	595	782	4
lisis	383	354	396	365	595	782	4
de	399	354	408	365	595	782	4
Steinsbekk	411	354	452	365	595	782	4
comparó	454	354	488	365	595	782	4
la	491	354	497	365	595	782	4
educación	500	354	539	365	595	782	4
grupal	383	365	407	377	595	782	4
para	408	365	425	377	595	782	4
adultos	427	365	455	377	595	782	4
con	456	365	470	377	595	782	4
DM2	472	365	490	377	595	782	4
versus	492	365	516	377	595	782	4
trata-	518	365	539	377	595	782	4
miento	383	377	410	388	595	782	4
rutinario.	412	377	448	388	595	782	4
La	451	377	459	388	595	782	4
intervención	462	377	510	388	595	782	4
tuvo	512	377	529	388	595	782	4
al	532	377	539	388	595	782	4
menos	383	388	408	400	595	782	4
una	410	388	425	400	595	782	4
sesión	427	388	451	400	595	782	4
y	453	388	457	400	595	782	4
seguimiento	459	388	506	400	595	782	4
mayor	508	388	532	400	595	782	4
a	534	388	539	400	595	782	4
6	383	400	387	411	595	782	4
meses,	390	400	417	411	595	782	4
e	420	400	424	411	595	782	4
incluyó	427	400	454	411	595	782	4
21	457	400	467	411	595	782	4
estudios	469	400	501	411	595	782	4
(n=2833)	504	400	539	411	595	782	4
donde	383	411	407	423	595	782	4
cuatro	409	411	434	423	595	782	4
de	436	411	445	423	595	782	4
cada	447	411	465	423	595	782	4
10	467	411	477	423	595	782	4
eran	479	411	496	423	595	782	4
varones,	498	411	530	423	595	782	4
la	532	411	539	423	595	782	4
edad	383	423	402	435	595	782	4
basal	404	423	423	435	595	782	4
promedio	426	423	463	435	595	782	4
era	465	423	477	435	595	782	4
de	479	423	489	435	595	782	4
60años,	491	423	521	435	595	782	4
IMC	523	423	539	435	595	782	4
promedio:	383	434	422	446	595	782	4
31,6	427	434	444	446	595	782	4
Kg/m2,	449	434	476	446	595	782	4
HbA1c	481	434	506	446	595	782	4
prome-	510	434	539	446	595	782	4
dio:	383	446	397	458	595	782	4
8,23%,	400	446	426	458	595	782	4
DM	429	446	443	458	595	782	4
de	446	446	456	458	595	782	4
8	459	446	464	458	595	782	4
años	467	446	485	458	595	782	4
en	489	446	498	458	595	782	4
promedio	501	446	539	458	595	782	4
y	383	458	387	469	595	782	4
82%	390	458	406	469	595	782	4
usaban	410	458	437	469	595	782	4
medicamentos.	440	458	499	469	595	782	4
La	502	458	510	469	595	782	4
HbA1c	514	458	539	469	595	782	4
se	383	469	391	481	595	782	4
redujo	393	469	418	481	595	782	4
a	421	469	425	481	595	782	4
los	428	469	438	481	595	782	4
6	441	469	446	481	595	782	4
meses	448	469	472	481	595	782	4
(-0,44%),	475	469	509	481	595	782	4
12	511	469	521	481	595	782	4
me-	523	469	539	481	595	782	4
ses	383	481	395	492	595	782	4
(-0,46%)	397	481	429	492	595	782	4
y	431	481	435	492	595	782	4
2	437	481	442	492	595	782	4
años	444	481	462	492	595	782	4
(-0,87%);	464	481	498	492	595	782	4
asimismo,	500	481	539	492	595	782	4
la	383	492	389	504	595	782	4
glicemia	392	492	424	504	595	782	4
en	426	492	436	504	595	782	4
ayunas	439	492	465	504	595	782	4
también	468	492	500	504	595	782	4
se	503	492	511	504	595	782	4
redujo	514	492	539	504	595	782	4
significativamente	383	504	452	515	595	782	4
a	455	504	459	515	595	782	4
los	462	504	473	515	595	782	4
12	476	504	486	515	595	782	4
meses	489	504	513	515	595	782	4
(-22,6	516	504	539	515	595	782	4
mg/dL),	383	515	413	527	595	782	4
pero	417	515	434	527	595	782	4
no	438	515	448	527	595	782	4
a	452	515	457	527	595	782	4
los	461	515	472	527	595	782	4
6	476	515	481	527	595	782	4
meses.	485	515	511	527	595	782	4
Según	515	515	539	527	595	782	4
este	383	527	399	538	595	782	4
estudio,	401	527	432	538	595	782	4
existe	435	527	457	538	595	782	4
evidencia	460	527	496	538	595	782	4
de	498	527	508	538	595	782	4
que	511	527	526	538	595	782	4
las	528	527	539	538	595	782	4
intervenciones	383	538	439	550	595	782	4
realizadas	445	538	482	550	595	782	4
por	488	538	501	550	595	782	4
un	507	538	517	550	595	782	4
solo	523	538	539	550	595	782	4
educador,	383	550	420	561	595	782	4
entregadas	425	550	467	561	595	782	4
en	471	550	481	561	595	782	4
menos	485	550	511	561	595	782	4
de	515	550	525	561	595	782	4
10	529	550	539	561	595	782	4
meses,	383	561	409	573	595	782	4
con	411	561	425	573	595	782	4
más	427	561	443	573	595	782	4
de	445	561	455	573	595	782	4
12	457	561	467	573	595	782	4
horas	469	561	490	573	595	782	4
y	492	561	496	573	595	782	4
entre	499	561	519	573	595	782	4
6-10	521	561	539	573	595	782	4
sesiones	383	573	415	584	595	782	4
dan	417	573	432	584	595	782	4
los	434	573	444	584	595	782	4
mejores	447	573	477	584	595	782	4
resultados	480	573	519	584	595	782	4
(11)	521	573	530	580	595	782	4
.	530	573	533	584	595	782	4
En	394	590	404	601	595	782	4
el	406	590	413	601	595	782	4
HNERM	415	590	445	601	595	782	4
se	447	590	455	601	595	782	4
emplea	457	590	486	601	595	782	4
hace	488	590	506	601	595	782	4
muchos	509	590	539	601	595	782	4
años	383	601	401	613	595	782	4
intervenciones	405	601	461	613	595	782	4
grupales	465	601	497	613	595	782	4
no	501	601	511	613	595	782	4
estan-	515	601	539	613	595	782	4
darizadas	383	613	419	624	595	782	4
con	426	613	440	624	595	782	4
resultados	448	613	487	624	595	782	4
observados	495	613	539	624	595	782	4
discrepantes,	383	624	433	636	595	782	4
los	436	624	446	636	595	782	4
cuales	449	624	473	636	595	782	4
no	475	624	485	636	595	782	4
han	487	624	501	636	595	782	4
sido	504	624	519	636	595	782	4
ana-	522	624	539	636	595	782	4
lizados	383	636	408	648	595	782	4
ni	411	636	418	648	595	782	4
publicados.	421	636	464	648	595	782	4
En	466	636	476	648	595	782	4
nuestro	478	636	508	648	595	782	4
estudio	510	636	539	648	595	782	4
se	383	647	391	659	595	782	4
encontró	394	647	429	659	595	782	4
una	432	647	446	659	595	782	4
disminución	450	647	496	659	595	782	4
de	499	647	509	659	595	782	4
media-	512	647	539	659	595	782	4
nas	383	659	396	671	595	782	4
de	398	659	408	671	595	782	4
HbA1c	410	659	435	671	595	782	4
de	437	659	447	671	595	782	4
10%	449	659	466	671	595	782	4
a	468	659	473	671	595	782	4
8,3%,	475	659	496	671	595	782	4
la	498	659	505	671	595	782	4
glicemia	507	659	539	671	595	782	4
en	383	670	392	682	595	782	4
ayunas	395	670	422	682	595	782	4
en	425	670	435	682	595	782	4
-59	436	670	449	682	595	782	4
mg/dL	452	670	476	682	595	782	4
y	479	670	484	682	595	782	4
el	487	670	493	682	595	782	4
peso	497	670	515	682	595	782	4
-1	516	670	524	682	595	782	4
Kg;	527	670	539	682	595	782	4
al	383	682	389	694	595	782	4
respecto,	392	682	427	694	595	782	4
Deakin	430	682	456	694	595	782	4
realizó	459	682	484	694	595	782	4
un	487	682	497	694	595	782	4
meta-aná-	499	682	539	694	595	782	4
lisis	383	694	396	705	595	782	4
de	399	694	409	705	595	782	4
11	411	694	421	705	595	782	4
estudios	423	694	455	705	595	782	4
(n=1532)	458	694	493	705	595	782	4
reportando	495	694	539	705	595	782	4
resultados	383	705	422	717	595	782	4
a	426	705	430	717	595	782	4
favor	434	705	453	717	595	782	4
de	457	705	467	717	595	782	4
los	470	705	481	717	595	782	4
programas	485	705	525	717	595	782	4
de	529	705	539	717	595	782	4
educación	383	717	422	728	595	782	4
grupales	426	717	459	728	595	782	4
con	463	717	477	728	595	782	4
una	482	717	496	728	595	782	4
reducción	501	717	539	728	595	782	4
Efecto	57	30	72	42	595	782	5
de	73	30	80	42	595	782	5
un	81	30	87	42	595	782	5
programa	88	30	112	42	595	782	5
de	113	30	120	42	595	782	5
educación	121	30	147	42	595	782	5
diabetológica	148	30	181	42	595	782	5
en	182	30	188	42	595	782	5
pacientes	189	30	213	42	595	782	5
adultos	214	30	232	42	595	782	5
de	233	30	239	42	595	782	5
la	241	30	245	42	595	782	5
consulta	246	30	266	42	595	782	5
ambulatoria	267	30	296	42	595	782	5
en	297	30	303	42	595	782	5
un	304	30	311	42	595	782	5
hospital	312	30	331	42	595	782	5
nacional	332	30	352	42	595	782	5
peruano	353	30	373	42	595	782	5
Tabla	68	78	86	88	595	782	5
4.	88	78	94	88	595	782	5
Parámetros	96	78	132	88	595	782	5
bioquímicos	134	78	173	88	595	782	5
de	175	78	183	88	595	782	5
acuerdo	185	78	211	88	595	782	5
al	213	78	218	88	595	782	5
tiempo	220	78	243	88	595	782	5
de	245	78	253	88	595	782	5
diagnóstico	255	78	291	88	595	782	5
de	293	78	301	88	595	782	5
DM2	303	78	319	88	595	782	5
(n=41),	321	78	344	88	595	782	5
antes	345	78	363	88	595	782	5
y	365	78	368	88	595	782	5
después	70	88	96	98	595	782	5
del	98	88	108	98	595	782	5
programa	110	88	141	98	595	782	5
de	143	88	151	98	595	782	5
educación	153	88	186	98	595	782	5
diabetológica	187	88	230	98	595	782	5
en	232	88	240	98	595	782	5
el	242	88	248	98	595	782	5
Hospital	250	88	276	98	595	782	5
Nacional	278	88	306	98	595	782	5
Edgardo	307	88	334	98	595	782	5
Rebagliati	335	88	367	98	595	782	5
Martins	182	98	207	108	595	782	5
EsSalud,	208	98	235	108	595	782	5
2017.	237	98	255	108	595	782	5
De	151	122	160	132	595	782	5
1	162	122	166	132	595	782	5
–	168	122	172	132	595	782	5
5	174	122	178	132	595	782	5
años	180	122	195	132	595	782	5
(n=11)	162	131	183	141	595	782	5
Basal	138	143	156	153	595	782	5
3	185	143	189	153	595	782	5
meses	190	143	211	153	595	782	5
n	138	152	143	162	595	782	5
(%)	145	152	155	162	595	782	5
n	189	152	194	162	595	782	5
(%)	196	152	206	162	595	782	5
Variables	60	137	90	147	595	782	5
Valor	233	141	251	152	595	782	5
p	240	151	244	161	595	782	5
De	279	122	288	132	595	782	5
5	290	122	294	132	595	782	5
–	295	122	299	132	595	782	5
10	301	122	309	132	595	782	5
años	311	122	327	132	595	782	5
(n=30)	292	131	314	141	595	782	5
Basal	273	143	290	153	595	782	5
3	311	143	315	153	595	782	5
meses	317	143	337	153	595	782	5
n	273	152	277	162	595	782	5
(%)	279	152	290	162	595	782	5
n	316	152	320	162	595	782	5
(%)	322	152	333	162	595	782	5
Valor	354	141	371	152	595	782	5
p	360	151	365	161	595	782	5
HbA1c	60	165	81	175	595	782	5
(%)	83	165	94	175	595	782	5
<	66	179	70	189	595	782	5
7	72	179	76	189	595	782	5
0(0)	140	179	153	189	595	782	5
4(36,4)	186	179	209	189	595	782	5
>	66	193	70	203	595	782	5
7	72	193	76	203	595	782	5
11(100)	134	193	159	203	595	782	5
7(63,6)	186	193	209	203	595	782	5
<	66	222	70	231	595	782	5
130	72	222	84	231	595	782	5
2(18,2)	135	222	158	231	595	782	5
6(54,6)	186	222	209	231	595	782	5
≥	66	236	70	245	595	782	5
130	72	236	84	245	595	782	5
9(81,8)	135	236	158	245	595	782	5
5(45,4)	186	236	209	245	595	782	5
<	66	264	70	274	595	782	5
150	72	264	84	274	595	782	5
2(18,2)	135	264	158	274	595	782	5
3(27,3)	186	264	209	274	595	782	5
>	66	278	70	288	595	782	5
150	72	278	84	288	595	782	5
9(81,8)	135	278	158	288	595	782	5
872,7)	188	278	208	288	595	782	5
<	66	307	70	316	595	782	5
100	72	307	84	316	595	782	5
1(9,1)	137	307	156	316	595	782	5
5(42,5)	186	307	209	316	595	782	5
≥	66	321	70	331	595	782	5
100	72	321	84	331	595	782	5
10(90,9)	133	321	160	331	595	782	5
6(54,5)	186	321	209	331	595	782	5
>	66	349	70	359	595	782	5
45	72	349	80	359	595	782	5
3(27,3)	135	349	158	359	595	782	5
2(18,2)	186	349	209	359	595	782	5
≤	66	363	70	373	595	782	5
45	72	363	80	373	595	782	5
8(72,7)	135	363	158	373	595	782	5
9(81,8)	186	363	209	373	595	782	5
---	238	179	246	189	595	782	5
0(0)	275	179	288	189	595	782	5
4(13,3)	313	179	336	189	595	782	5
30(100)	269	193	294	203	595	782	5
26(86,7)	311	193	338	203	595	782	5
6(20)	273	222	290	231	595	782	5
15(50)	314	222	335	231	595	782	5
24(80)	271	236	292	245	595	782	5
15(50)	314	236	335	245	595	782	5
10(33,3)	268	264	295	274	595	782	5
16(53,3)	311	264	338	274	595	782	5
20(66,7)	268	278	295	288	595	782	5
14(46,7)	311	278	338	288	595	782	5
12(40)	271	307	292	316	595	782	5
20(66,7)	311	307	338	316	595	782	5
18(60)	271	321	292	331	595	782	5
10(33,3)	311	321	338	331	595	782	5
11(36,7)	268	349	295	359	595	782	5
14(46,7)	311	349	338	359	595	782	5
19(63,3)	268	363	295	373	595	782	5
16(53,3)	311	363	338	373	595	782	5
----	358	179	367	189	595	782	5
Glicemia	60	207	88	217	595	782	5
basal	90	207	107	217	595	782	5
(mg/dL)	108	207	134	217	595	782	5
0,09*	233	222	251	231	595	782	5
+	368	217	371	223	595	782	5
0,02	354	222	368	231	595	782	5
Triglicéridos	60	250	99	260	595	782	5
(mg/dL)	101	250	126	260	595	782	5
0,50*	233	264	251	274	595	782	5
+	368	260	371	265	595	782	5
0,12	354	264	368	274	595	782	5
LDLc	60	292	75	302	595	782	5
(mg/dL)	77	292	103	302	595	782	5
0,07*	233	307	251	316	595	782	5
+	368	302	371	308	595	782	5
0,04	354	307	368	316	595	782	5
HDLc	60	335	77	345	595	782	5
(mg/dL)	79	335	104	345	595	782	5
0,50*	233	349	251	359	595	782	5
0,43	354	349	368	359	595	782	5
+	368	345	371	350	595	782	5
+	57	381	60	389	595	782	5
Valor	62	381	76	389	595	782	5
p	78	381	81	389	595	782	5
obtenido	83	381	108	389	595	782	5
con	110	381	120	389	595	782	5
el	122	381	127	389	595	782	5
test	128	381	139	389	595	782	5
de	141	381	148	389	595	782	5
Chi	149	381	158	389	595	782	5
cuadrado	160	381	186	389	595	782	5
*	57	390	60	398	595	782	5
Valor	62	390	76	398	595	782	5
p	78	390	81	398	595	782	5
obtenido	83	390	108	398	595	782	5
con	110	390	120	398	595	782	5
el	122	390	127	398	595	782	5
test	128	390	139	398	595	782	5
Fisher	141	390	157	398	595	782	5
exact	159	390	174	398	595	782	5
La	57	399	63	407	595	782	5
variables	65	399	89	407	595	782	5
con	91	399	101	407	595	782	5
tablas	103	399	119	407	595	782	5
2x2	121	399	131	407	595	782	5
que	133	399	143	407	595	782	5
incluyeran	145	399	174	407	595	782	5
algún	176	399	191	407	595	782	5
casillero	193	399	215	407	595	782	5
con	217	399	227	407	595	782	5
el	229	399	234	407	595	782	5
valor	235	399	249	407	595	782	5
de	251	399	258	407	595	782	5
0	260	399	263	407	595	782	5
no	265	399	272	407	595	782	5
fueron	274	399	292	407	595	782	5
incluidas	294	399	318	407	595	782	5
en	320	399	327	407	595	782	5
el	329	399	334	407	595	782	5
análisis	335	399	356	407	595	782	5
de	57	425	66	437	595	782	5
HbA1c	69	425	94	437	595	782	5
a	97	425	101	437	595	782	5
los	104	425	115	437	595	782	5
4–6	118	425	132	437	595	782	5
meses	135	425	159	437	595	782	5
(-1,4%),	162	425	192	437	595	782	5
a	195	425	199	437	595	782	5
los	202	425	213	437	595	782	5
12-14	57	437	79	448	595	782	5
meses	81	437	105	448	595	782	5
(-0,8%)	107	437	134	448	595	782	5
y	136	437	140	448	595	782	5
24	142	437	152	448	595	782	5
meses	154	437	178	448	595	782	5
(-1%)	180	437	200	448	595	782	5
así	202	437	213	448	595	782	5
como	57	448	78	460	595	782	5
reducción	82	448	120	460	595	782	5
de	124	448	133	460	595	782	5
glicemia	137	448	169	460	595	782	5
en	173	448	182	460	595	782	5
ayunas	186	448	213	460	595	782	5
a	57	460	61	471	595	782	5
los	64	460	75	471	595	782	5
12	78	460	87	471	595	782	5
meses	90	460	114	471	595	782	5
(-21,6	117	460	140	471	595	782	5
mg/dL)	142	460	170	471	595	782	5
y	173	460	177	471	595	782	5
del	180	460	192	471	595	782	5
peso	194	460	213	471	595	782	5
corporal	57	471	88	483	595	782	5
a	91	471	95	483	595	782	5
los	97	471	108	483	595	782	5
12-14meses	110	471	156	483	595	782	5
(-1,6	159	471	176	483	595	782	5
Kg)	178	471	190	483	595	782	5
(12)	192	472	201	478	595	782	5
.	201	471	204	483	595	782	5
Los	68	488	81	500	595	782	5
pacientes	84	488	121	500	595	782	5
que	125	488	139	500	595	782	5
se	143	488	151	500	595	782	5
atienden	155	488	189	500	595	782	5
en	192	488	202	500	595	782	5
el	206	488	213	500	595	782	5
HNERM	57	499	86	511	595	782	5
son	90	499	103	511	595	782	5
generalmente	106	499	159	511	595	782	5
obreros,	163	499	194	511	595	782	5
em-	197	499	213	511	595	782	5
pleados	57	511	86	522	595	782	5
y	88	511	93	522	595	782	5
sus	95	511	107	522	595	782	5
derecho-habientes;	109	511	183	522	595	782	5
en	185	511	195	522	595	782	5
este	197	511	213	522	595	782	5
estudio,	57	522	87	534	595	782	5
el	90	522	97	534	595	782	5
grado	100	522	122	534	595	782	5
de	125	522	134	534	595	782	5
instrucción,	137	522	182	534	595	782	5
hábitos	184	522	213	534	595	782	5
culturales,	57	534	96	545	595	782	5
y	99	534	103	545	595	782	5
grado	106	534	128	545	595	782	5
de	131	534	141	545	595	782	5
conocimientos	144	534	200	545	595	782	5
no	203	534	213	545	595	782	5
han	57	545	71	557	595	782	5
sido	74	545	89	557	595	782	5
evaluados	92	545	130	557	595	782	5
lo	133	545	140	557	595	782	5
cual	143	545	158	557	595	782	5
podría	161	545	185	557	595	782	5
limitar	188	545	213	557	595	782	5
los	57	556	67	568	595	782	5
efectos	69	556	97	568	595	782	5
de	99	556	108	568	595	782	5
cualquier	110	556	146	568	595	782	5
programa	148	556	185	568	595	782	5
educa-	187	556	213	568	595	782	5
tivo	57	568	71	579	595	782	5
no	73	568	83	579	595	782	5
adaptado	85	568	121	579	595	782	5
a	123	568	128	579	595	782	5
las	130	568	140	579	595	782	5
características	143	568	196	579	595	782	5
cul-	199	568	213	579	595	782	5
turales	57	579	83	591	595	782	5
de	86	579	96	591	595	782	5
la	99	579	106	591	595	782	5
población	109	579	147	591	595	782	5
intervenida.	150	579	196	591	595	782	5
Así,	199	579	213	591	595	782	5
Hawthorne	57	591	100	602	595	782	5
realizó	101	591	126	602	595	782	5
un	128	591	138	602	595	782	5
meta-análisis	139	591	190	602	595	782	5
sobre	191	591	213	602	595	782	5
educación	57	602	96	614	595	782	5
culturalmente	98	602	152	614	595	782	5
apropiada	155	602	193	614	595	782	5
para	196	602	213	614	595	782	5
personas	57	613	91	625	595	782	5
mayores	94	613	127	625	595	782	5
de	130	613	140	625	595	782	5
16	143	613	152	625	595	782	5
años	156	613	174	625	595	782	5
con	177	613	191	625	595	782	5
DM2	194	613	213	625	595	782	5
de	57	625	66	636	595	782	5
grupos	68	625	94	636	595	782	5
étnicos	96	625	123	636	595	782	5
minoritarios	125	625	171	636	595	782	5
residentes	173	625	213	636	595	782	5
en	57	636	66	648	595	782	5
países	69	636	93	648	595	782	5
de	96	636	106	648	595	782	5
ingresos	109	636	140	648	595	782	5
medios-altos	143	636	192	648	595	782	5
o	195	636	200	648	595	782	5
al-	203	636	213	648	595	782	5
tos.	57	648	71	659	595	782	5
Se	74	648	83	659	595	782	5
incluyeron	86	648	126	659	595	782	5
11	129	648	139	659	595	782	5
ensayos	142	648	172	659	595	782	5
(n=1603),	176	648	213	659	595	782	5
la	57	659	63	671	595	782	5
HbA1c	65	659	90	671	595	782	5
mostró	92	659	120	671	595	782	5
una	122	659	136	671	595	782	5
mejoría	138	659	167	671	595	782	5
después	169	659	201	671	595	782	5
de	203	659	213	671	595	782	5
una	57	670	71	682	595	782	5
educación	75	670	114	682	595	782	5
culturalmente	117	670	171	682	595	782	5
apropiada	174	670	213	682	595	782	5
a	57	682	61	693	595	782	5
los	63	682	74	693	595	782	5
3	76	682	81	693	595	782	5
meses	83	682	107	693	595	782	5
(diferencia	110	682	150	693	595	782	5
de	152	682	162	693	595	782	5
peso	164	682	182	693	595	782	5
prome-	184	682	213	693	595	782	5
dio	57	693	69	705	595	782	5
(DMP)	71	693	96	705	595	782	5
-0,3%),	97	693	124	705	595	782	5
y	126	693	131	705	595	782	5
a	133	693	138	705	595	782	5
los	141	693	151	705	595	782	5
6	154	693	159	705	595	782	5
meses	162	693	186	705	595	782	5
(DMP:	189	693	213	705	595	782	5
-0,6%),	57	705	83	716	595	782	5
en	87	705	97	716	595	782	5
comparación	101	705	150	716	595	782	5
con	154	705	168	716	595	782	5
los	172	705	182	716	595	782	5
grupos	186	705	213	716	595	782	5
de	57	716	66	728	595	782	5
control	70	716	97	728	595	782	5
que	102	716	116	728	595	782	5
recibieron	120	716	159	728	595	782	5
atención	163	716	196	728	595	782	5
ha-	200	716	213	728	595	782	5
bitual.	224	425	248	437	595	782	5
Este	251	425	267	437	595	782	5
efecto	271	425	295	437	595	782	5
no	298	425	308	437	595	782	5
fue	311	425	324	437	595	782	5
significativo	327	425	372	437	595	782	5
a	375	425	380	437	595	782	5
los	224	437	235	449	595	782	5
12	237	437	247	449	595	782	5
meses	250	437	274	449	595	782	5
después	276	437	308	449	595	782	5
de	311	437	320	449	595	782	5
la	323	437	329	449	595	782	5
intervención	332	437	380	449	595	782	5
(DMP	224	449	245	461	595	782	5
-0,1%).	247	449	273	461	595	782	5
La	276	449	285	461	595	782	5
lipemia,	288	449	318	461	595	782	5
la	321	449	327	461	595	782	5
presión	330	449	359	461	595	782	5
arte-	361	449	380	461	595	782	5
rial,	224	461	238	473	595	782	5
medidas	240	461	273	473	595	782	5
de	275	461	284	473	595	782	5
calidad	286	461	313	473	595	782	5
de	315	461	325	473	595	782	5
vida,	327	461	345	473	595	782	5
puntajes	347	461	380	473	595	782	5
de	224	473	234	484	595	782	5
actitud	236	473	263	484	595	782	5
y	265	473	269	484	595	782	5
medidas	272	473	304	484	595	782	5
de	306	473	316	484	595	782	5
empoderamien-	318	473	380	484	595	782	5
to	224	485	232	496	595	782	5
del	234	485	246	496	595	782	5
paciente,	249	485	284	496	595	782	5
no	286	485	296	496	595	782	5
mostraron	299	485	338	496	595	782	5
una	341	485	355	496	595	782	5
mejo-	358	485	380	496	595	782	5
ra	224	496	232	508	595	782	5
significativa	236	496	280	508	595	782	5
en	284	496	294	508	595	782	5
comparación	298	496	347	508	595	782	5
con	351	496	365	508	595	782	5
los	369	496	380	508	595	782	5
grupos	224	508	250	520	595	782	5
control	252	508	279	520	595	782	5
(13)	281	509	290	516	595	782	5
.	290	508	293	520	595	782	5
El	235	526	242	537	595	782	5
PED	245	526	260	537	595	782	5
del	263	526	275	537	595	782	5
presente	277	526	311	537	595	782	5
estudio	314	526	342	537	595	782	5
contribu-	345	526	380	537	595	782	5
yó	224	538	233	549	595	782	5
a	237	538	241	549	595	782	5
mejorar	245	538	275	549	595	782	5
parámetros	278	538	322	549	595	782	5
bioquímicos	326	538	372	549	595	782	5
y	376	538	380	549	595	782	5
se	224	550	232	561	595	782	5
conoce	235	550	263	561	595	782	5
que	266	550	281	561	595	782	5
la	284	550	290	561	595	782	5
disminución	293	550	340	561	595	782	5
de	343	550	352	561	595	782	5
1%	356	550	367	561	595	782	5
de	370	550	380	561	595	782	5
HbA1c	224	561	249	573	595	782	5
ocasiona	252	561	286	573	595	782	5
una	289	561	304	573	595	782	5
reducción	307	561	345	573	595	782	5
del	348	561	360	573	595	782	5
35%	363	561	380	573	595	782	5
en	224	573	234	585	595	782	5
el	236	573	243	585	595	782	5
riesgo	245	573	268	585	595	782	5
de	270	573	280	585	595	782	5
las	282	573	292	585	595	782	5
complicaciones	295	573	353	585	595	782	5
micro-	355	573	380	585	595	782	5
vasculares,	224	585	265	597	595	782	5
25%	268	585	284	597	595	782	5
en	287	585	296	597	595	782	5
todas	299	585	320	597	595	782	5
las	322	585	332	597	595	782	5
muertes	335	585	367	597	595	782	5
re-	369	585	380	597	595	782	5
lacionadas	224	597	264	609	595	782	5
con	267	597	281	609	595	782	5
DM2,	284	597	305	609	595	782	5
7%	308	597	319	609	595	782	5
de	322	597	332	609	595	782	5
las	335	597	345	609	595	782	5
muertes	348	597	380	609	595	782	5
debidas	224	609	254	620	595	782	5
a	256	609	260	620	595	782	5
cualquier	263	609	298	620	595	782	5
causa	300	609	322	620	595	782	5
y	324	609	328	620	595	782	5
18%	331	609	347	620	595	782	5
en	349	609	359	620	595	782	5
la	361	609	368	620	595	782	5
in-	370	609	380	620	595	782	5
cidencia	224	621	255	632	595	782	5
de	258	621	267	632	595	782	5
infartos	270	621	299	632	595	782	5
de	301	621	311	632	595	782	5
miocardio	313	621	351	632	595	782	5
morta-	354	621	380	632	595	782	5
les	224	632	234	644	595	782	5
o	237	632	242	644	595	782	5
no	244	632	254	644	595	782	5
mortales	257	632	290	644	595	782	5
(14)	293	633	302	640	595	782	5
;	302	632	304	644	595	782	5
de	307	632	316	644	595	782	5
igual	319	632	337	644	595	782	5
manera,	339	632	371	644	595	782	5
la	373	632	380	644	595	782	5
disminución	224	644	270	656	595	782	5
de	272	644	282	656	595	782	5
39	284	644	293	656	595	782	5
mg/dL	295	644	320	656	595	782	5
de	322	644	332	656	595	782	5
LDLc	334	644	351	656	595	782	5
reduce	353	644	380	656	595	782	5
en	224	656	234	668	595	782	5
19%	236	656	252	668	595	782	5
la	254	656	261	668	595	782	5
muerte	263	656	291	668	595	782	5
cardiovascular,	293	656	349	668	595	782	5
23%	351	656	367	668	595	782	5
los	369	656	380	668	595	782	5
infartos	224	668	253	680	595	782	5
de	256	668	266	680	595	782	5
miocardio	269	668	307	680	595	782	5
y	310	668	314	680	595	782	5
21%	317	668	333	680	595	782	5
los	336	668	347	680	595	782	5
eventos	350	668	380	680	595	782	5
cardiovasculares	224	680	287	691	595	782	5
mayores	289	680	321	691	595	782	5
(15)	324	680	332	687	595	782	5
;	332	680	335	691	595	782	5
lo	337	680	344	691	595	782	5
cual	346	680	362	691	595	782	5
ten-	364	680	380	691	595	782	5
dría	224	692	239	703	595	782	5
impacto	241	692	272	703	595	782	5
en	274	692	283	703	595	782	5
la	285	692	292	703	595	782	5
calidad	294	692	321	703	595	782	5
de	322	692	332	703	595	782	5
vida	334	692	350	703	595	782	5
y	352	692	356	703	595	782	5
en	358	692	367	703	595	782	5
los	369	692	380	703	595	782	5
gastos	224	704	248	715	595	782	5
de	250	704	260	715	595	782	5
salud	262	704	282	715	595	782	5
que	285	704	299	715	595	782	5
irroga	301	704	324	715	595	782	5
la	326	704	333	715	595	782	5
atención	335	704	368	715	595	782	5
de	370	704	380	715	595	782	5
estos	224	715	244	727	595	782	5
pacientes.	246	715	285	727	595	782	5
José	458	30	470	42	595	782	5
Paz-Ibarra	472	30	500	42	595	782	5
y	502	30	505	42	595	782	5
Regina	507	30	525	42	595	782	5
Benites	527	30	547	42	595	782	5
En	403	77	412	89	595	782	5
nuestro	417	77	446	89	595	782	5
medio,	451	77	478	89	595	782	5
Calderón	483	77	517	89	595	782	5
y	522	77	526	89	595	782	5
col.,	531	77	547	89	595	782	5
en	391	89	401	101	595	782	5
un	406	89	416	101	595	782	5
hospital	420	89	451	101	595	782	5
público,	455	89	485	101	595	782	5
evaluaron	490	89	528	101	595	782	5
una	533	89	547	101	595	782	5
intervención	391	101	439	112	595	782	5
educativa	444	101	480	112	595	782	5
(3	485	101	493	112	595	782	5
sesiones)	497	101	533	112	595	782	5
en	537	101	547	112	595	782	5
107	391	113	406	124	595	782	5
pacientes	408	113	445	124	595	782	5
versus	448	113	472	124	595	782	5
121controles,	475	113	527	124	595	782	5
cuya	530	113	547	124	595	782	5
selección	391	124	426	136	595	782	5
no	431	124	441	136	595	782	5
fue	446	124	458	136	595	782	5
aleatoria	463	124	496	136	595	782	5
y	501	124	505	136	595	782	5
un	510	124	520	136	595	782	5
segui-	524	124	547	136	595	782	5
miento	391	136	418	148	595	782	5
de	423	136	433	148	595	782	5
9	437	136	442	148	595	782	5
meses.	447	136	473	148	595	782	5
La	478	136	486	148	595	782	5
proporción	491	136	533	148	595	782	5
de	537	136	547	148	595	782	5
pacientes	391	148	428	159	595	782	5
con	431	148	444	159	595	782	5
glicemia	447	148	479	159	595	782	5
<110	482	148	501	159	595	782	5
mg%	504	148	523	159	595	782	5
al	526	148	532	159	595	782	5
ini-	535	148	547	159	595	782	5
cio	391	160	402	171	595	782	5
del	406	160	418	171	595	782	5
estudio	422	160	450	171	595	782	5
fue	455	160	467	171	595	782	5
similar	471	160	496	171	595	782	5
para	500	160	517	171	595	782	5
ambos	522	160	547	171	595	782	5
grupos	391	171	417	183	595	782	5
(5,7%	420	171	442	183	595	782	5
vs.	444	171	454	183	595	782	5
3,5%),	457	171	481	183	595	782	5
a	484	171	488	183	595	782	5
los	491	171	502	183	595	782	5
6	504	171	509	183	595	782	5
meses	512	171	536	183	595	782	5
se	539	171	547	183	595	782	5
incrementó	391	183	435	195	595	782	5
hasta	438	183	459	195	595	782	5
48,7%	462	183	486	195	595	782	5
en	489	183	498	195	595	782	5
el	502	183	508	195	595	782	5
grupo	512	183	534	195	595	782	5
de	537	183	547	195	595	782	5
intervención	391	195	439	206	595	782	5
y	441	195	445	206	595	782	5
33,8%	447	195	471	206	595	782	5
en	473	195	482	206	595	782	5
el	484	195	491	206	595	782	5
grupo	493	195	516	206	595	782	5
control.	518	195	547	206	595	782	5
Los	391	206	404	218	595	782	5
promedios	408	206	449	218	595	782	5
de	453	206	462	218	595	782	5
HbA1c	466	206	491	218	595	782	5
disminuyeron	495	206	547	218	595	782	5
significativamente	391	218	460	230	595	782	5
en	463	218	473	230	595	782	5
ambos	476	218	502	230	595	782	5
grupos	505	218	531	230	595	782	5
du-	534	218	547	230	595	782	5
rante	391	230	411	241	595	782	5
todo	415	230	433	241	595	782	5
el	436	230	443	241	595	782	5
estudio,	446	230	477	241	595	782	5
pero	480	230	498	241	595	782	5
sólo	501	230	517	241	595	782	5
a	520	230	525	241	595	782	5
los	528	230	539	241	595	782	5
6	542	230	547	241	595	782	5
meses	391	242	415	253	595	782	5
el	418	242	424	253	595	782	5
grupo	427	242	449	253	595	782	5
de	451	242	461	253	595	782	5
intervención	463	242	511	253	595	782	5
presentó	513	242	547	253	595	782	5
concentraciones	391	253	454	265	595	782	5
de	458	253	468	265	595	782	5
HbA1c	473	253	498	265	595	782	5
menores	502	253	536	265	595	782	5
al	541	253	547	265	595	782	5
grupo	391	265	414	277	595	782	5
control	416	265	443	277	595	782	5
(7,5%	445	265	467	277	595	782	5
+	469	265	474	277	595	782	5
1,5	476	265	488	277	595	782	5
vs.	490	265	500	277	595	782	5
8,8%	502	265	521	277	595	782	5
+	523	265	528	277	595	782	5
1,4).	530	265	547	277	595	782	5
No	391	277	402	288	595	782	5
se	405	277	414	288	595	782	5
encontró	417	277	451	288	595	782	5
diferencia	455	277	492	288	595	782	5
significativa	495	277	539	288	595	782	5
a	543	277	547	288	595	782	5
los	391	288	402	300	595	782	5
3,	405	288	412	300	595	782	5
6	415	288	420	300	595	782	5
y	423	288	427	300	595	782	5
9	431	288	435	300	595	782	5
meses	438	288	463	300	595	782	5
luego	466	288	487	300	595	782	5
de	490	288	500	300	595	782	5
la	503	288	509	300	595	782	5
interven-	512	288	547	300	595	782	5
ción	391	300	407	312	595	782	5
en	410	300	420	312	595	782	5
el	423	300	430	312	595	782	5
peso,	433	300	453	312	595	782	5
IMC,	456	300	474	312	595	782	5
PA,	477	300	489	312	595	782	5
lipemia	492	300	520	312	595	782	5
(16)	523	301	532	308	595	782	5
.	532	300	534	312	595	782	5
En	538	300	547	312	595	782	5
nuestro	391	312	420	323	595	782	5
estudio	423	312	452	323	595	782	5
se	455	312	463	323	595	782	5
presentaron	466	312	513	323	595	782	5
cambios	515	312	547	323	595	782	5
importantes	391	324	438	335	595	782	5
en	440	324	449	335	595	782	5
el	451	324	458	335	595	782	5
control	460	324	487	335	595	782	5
glicémico	489	324	525	335	595	782	5
y	527	324	531	335	595	782	5
lipí-	533	324	547	335	595	782	5
dico	391	335	407	347	595	782	5
3	409	335	414	347	595	782	5
meses	416	335	440	347	595	782	5
después	443	335	474	347	595	782	5
del	476	335	488	347	595	782	5
PED.	490	335	508	347	595	782	5
No	403	353	414	364	595	782	5
se	417	353	426	364	595	782	5
encontraron	430	353	477	364	595	782	5
estudios	480	353	512	364	595	782	5
sobre	516	353	538	364	595	782	5
si	541	353	547	364	595	782	5
la	391	364	398	376	595	782	5
edad	400	364	419	376	595	782	5
y	422	364	426	376	595	782	5
tiempo	429	364	456	376	595	782	5
de	458	364	468	376	595	782	5
diagnóstico	471	364	514	376	595	782	5
influyen	517	364	547	376	595	782	5
en	391	376	401	388	595	782	5
los	403	376	414	388	595	782	5
efectos	416	376	444	388	595	782	5
de	446	376	456	388	595	782	5
la	458	376	464	388	595	782	5
educación;	467	376	508	388	595	782	5
en	510	376	520	388	595	782	5
el	522	376	529	388	595	782	5
pre-	531	376	547	388	595	782	5
sente	391	388	412	399	595	782	5
estudio	416	388	445	399	595	782	5
se	449	388	457	399	595	782	5
estableció	461	388	500	399	595	782	5
de	504	388	514	399	595	782	5
manera	518	388	547	399	595	782	5
arbitraria	391	400	426	411	595	782	5
estos	431	400	451	411	595	782	5
grupos,	456	400	485	411	595	782	5
encontrándose	490	400	547	411	595	782	5
diferencias	391	411	433	423	595	782	5
significativas.	435	411	485	423	595	782	5
Debido	488	411	516	423	595	782	5
a	518	411	523	423	595	782	5
la	525	411	532	423	595	782	5
na-	535	411	547	423	595	782	5
turaleza	391	423	422	435	595	782	5
del	424	423	435	435	595	782	5
estudio	438	423	466	435	595	782	5
no	468	423	478	435	595	782	5
se	480	423	489	435	595	782	5
realizó	491	423	516	435	595	782	5
un	518	423	528	435	595	782	5
aná-	530	423	547	435	595	782	5
lisis	391	435	405	446	595	782	5
multivariado.	407	435	457	446	595	782	5
No	403	452	414	464	595	782	5
está	418	452	434	464	595	782	5
fehacientemente	438	452	503	464	595	782	5
demostra-	508	452	547	464	595	782	5
da	391	464	401	475	595	782	5
la	404	464	411	475	595	782	5
relación	415	464	445	475	595	782	5
causa-efecto	449	464	497	475	595	782	5
del	501	464	512	475	595	782	5
impacto	516	464	547	475	595	782	5
del	391	476	403	487	595	782	5
PED	406	476	421	487	595	782	5
en	424	476	433	487	595	782	5
los	436	476	447	487	595	782	5
desenlaces	450	476	492	487	595	782	5
clínicos	494	476	522	487	595	782	5
y	525	476	529	487	595	782	5
me-	532	476	547	487	595	782	5
tabólicos	391	487	425	499	595	782	5
en	428	487	438	499	595	782	5
pacientes	441	487	477	499	595	782	5
con	480	487	494	499	595	782	5
DM2.	497	487	518	499	595	782	5
Si	521	487	527	499	595	782	5
bien	530	487	547	499	595	782	5
nuestros	391	499	424	511	595	782	5
hallazgos	429	499	464	511	595	782	5
demuestran	469	499	515	511	595	782	5
efectos	520	499	547	511	595	782	5
beneficiosos,	391	511	441	522	595	782	5
reconocemos	444	511	495	522	595	782	5
algunas	498	511	527	522	595	782	5
limi-	530	511	547	522	595	782	5
taciones	391	522	423	534	595	782	5
como	426	522	447	534	595	782	5
la	449	522	456	534	595	782	5
ausencia	458	522	492	534	595	782	5
de	494	522	504	534	595	782	5
evaluación	506	522	547	534	595	782	5
del	391	534	403	546	595	782	5
nivel	406	534	424	546	595	782	5
de	427	534	437	546	595	782	5
conocimientos	440	534	496	546	595	782	5
antes	499	534	520	546	595	782	5
y	523	534	528	546	595	782	5
des-	531	534	547	546	595	782	5
pués	391	546	409	558	595	782	5
del	412	546	423	558	595	782	5
PED	426	546	441	558	595	782	5
y	443	546	448	558	595	782	5
la	450	546	456	558	595	782	5
ausencia	459	546	492	558	595	782	5
de	494	546	504	558	595	782	5
evaluación	506	546	547	558	595	782	5
de	391	558	401	569	595	782	5
la	403	558	410	569	595	782	5
adherencia	412	558	455	569	595	782	5
al	457	558	463	569	595	782	5
tratamiento.	466	558	513	569	595	782	5
Para	516	558	532	569	595	782	5
au-	535	558	547	569	595	782	5
mentar	391	569	419	581	595	782	5
la	422	569	428	581	595	782	5
potencia	431	569	465	581	595	782	5
de	467	569	477	581	595	782	5
los	480	569	491	581	595	782	5
hallazgos	494	569	528	581	595	782	5
y	531	569	536	581	595	782	5
su	538	569	547	581	595	782	5
extrapolación	391	581	443	593	595	782	5
a	446	581	451	593	595	782	5
la	454	581	461	593	595	782	5
población	464	581	501	593	595	782	5
general,	505	581	535	593	595	782	5
se	539	581	547	593	595	782	5
deben	391	593	415	604	595	782	5
realizar	419	593	447	604	595	782	5
más	451	593	466	604	595	782	5
estudios	470	593	502	604	595	782	5
con	505	593	519	604	595	782	5
mayor	523	593	547	604	595	782	5
número	391	605	421	616	595	782	5
de	424	605	433	616	595	782	5
pacientes	436	605	472	616	595	782	5
y	474	605	478	616	595	782	5
un	481	605	491	616	595	782	5
grupo	493	605	515	616	595	782	5
control,	518	605	547	616	595	782	5
así	391	616	401	628	595	782	5
como	404	616	426	628	595	782	5
asegurar	429	616	462	628	595	782	5
un	465	616	475	628	595	782	5
mayor	478	616	502	628	595	782	5
periodo	505	616	534	628	595	782	5
de	537	616	547	628	595	782	5
seguimiento	391	628	438	640	595	782	5
para	441	628	458	640	595	782	5
evaluar	460	628	488	640	595	782	5
la	491	628	498	640	595	782	5
real	500	628	515	640	595	782	5
sosteni-	517	628	547	640	595	782	5
bilidad	391	640	417	651	595	782	5
a	419	640	423	651	595	782	5
largo	425	640	444	651	595	782	5
plazo	446	640	466	651	595	782	5
de	467	640	477	651	595	782	5
los	479	640	490	651	595	782	5
efectos	491	640	519	651	595	782	5
encon-	521	640	547	651	595	782	5
trados.	391	651	418	663	595	782	5
Concluimos	403	669	447	680	595	782	5
que	451	669	466	680	595	782	5
un	471	669	481	680	595	782	5
PED	485	669	500	680	595	782	5
añadido	505	669	536	680	595	782	5
al	541	669	547	680	595	782	5
cuidado	391	681	422	692	595	782	5
habitual	424	681	455	692	595	782	5
tiene	457	681	477	692	595	782	5
efectos	479	681	507	692	595	782	5
beneficio-	509	681	547	692	595	782	5
sos	391	692	403	704	595	782	5
a	405	692	410	704	595	782	5
corto	412	692	432	704	595	782	5
plazo	434	692	454	704	595	782	5
en	455	692	465	704	595	782	5
el	467	692	474	704	595	782	5
control	476	692	503	704	595	782	5
metabólico	504	692	547	704	595	782	5
de	391	704	401	716	595	782	5
los	404	704	415	716	595	782	5
pacientes	418	704	454	716	595	782	5
con	458	704	472	716	595	782	5
DM2	475	704	493	716	595	782	5
atendidos	497	704	534	716	595	782	5
en	537	704	547	716	595	782	5
el	391	716	398	727	595	782	5
HNERM.	400	716	432	727	595	782	5
An	430	745	439	759	595	782	5
Fac	441	745	452	759	595	782	5
med.	454	745	470	759	595	782	5
2020;81(2):161-6	472	745	524	759	595	782	5
165	536	745	547	758	595	782	5
Efecto	48	30	64	42	595	782	6
de	65	30	71	42	595	782	6
un	72	30	79	42	595	782	6
programa	80	30	104	42	595	782	6
de	105	30	111	42	595	782	6
educación	113	30	138	42	595	782	6
diabetológica	139	30	172	42	595	782	6
en	173	30	180	42	595	782	6
pacientes	181	30	204	42	595	782	6
adultos	206	30	223	42	595	782	6
de	224	30	231	42	595	782	6
la	232	30	236	42	595	782	6
consulta	237	30	258	42	595	782	6
ambulatoria	259	30	287	42	595	782	6
en	288	30	295	42	595	782	6
un	296	30	302	42	595	782	6
hospital	303	30	322	42	595	782	6
nacional	323	30	344	42	595	782	6
peruano	345	30	365	42	595	782	6
REFERENCIAS	48	76	111	93	595	782	6
BIBLIOGRÁFICAS	114	76	188	93	595	782	6
1.	48	96	54	110	595	782	6
Asociación	62	96	94	110	595	782	6
Latinoamericana	97	96	145	110	595	782	6
de	148	96	156	110	595	782	6
Diabetes	158	96	184	110	595	782	6
[Inter-	187	96	204	110	595	782	6
net].	62	105	75	119	595	782	6
Guías	78	105	95	119	595	782	6
ALAD	98	105	115	119	595	782	6
sobre	117	105	134	119	595	782	6
el	137	105	142	119	595	782	6
Diagnóstico,	144	105	181	119	595	782	6
Control	183	105	204	119	595	782	6
y	62	114	66	128	595	782	6
Tratamiento	68	114	102	128	595	782	6
de	104	114	111	128	595	782	6
la	114	114	119	128	595	782	6
Diabetes	121	114	147	128	595	782	6
Mellitus	149	114	171	128	595	782	6
Tipo	173	114	185	128	595	782	6
2	188	114	191	128	595	782	6
con	193	114	204	128	595	782	6
Medicina	62	123	88	137	595	782	6
Basada	90	123	112	137	595	782	6
en	113	123	120	137	595	782	6
Evidencia	121	123	149	137	595	782	6
Edición.	150	123	173	137	595	782	6
Revista	175	123	195	137	595	782	6
de	197	123	204	137	595	782	6
la	62	132	67	146	595	782	6
Asociación	69	132	100	146	595	782	6
Latinoamericana	102	132	150	146	595	782	6
de	151	132	158	146	595	782	6
Diabetes,	160	132	187	146	595	782	6
2019	190	132	204	146	595	782	6
[Fecha	62	141	82	155	595	782	6
de	84	141	91	155	595	782	6
acceso:	93	141	116	155	595	782	6
12	117	141	124	155	595	782	6
de	126	141	133	155	595	782	6
marzo	135	141	152	155	595	782	6
2020].	154	141	172	155	595	782	6
Disponible	173	141	204	155	595	782	6
en:	62	150	72	164	595	782	6
http://revistaalad.com/guias/5600AX191_	78	150	204	164	595	782	6
guias_alad_2019.pdf.	62	159	124	173	595	782	6
2.	48	168	54	182	595	782	6
Asociación	62	168	94	182	595	782	6
Latinoamericana	97	168	145	182	595	782	6
de	148	168	156	182	595	782	6
Diabetes	158	168	184	182	595	782	6
[Inter-	187	168	204	182	595	782	6
net].	62	177	75	191	595	782	6
Guías	78	177	95	191	595	782	6
ALAD	98	177	115	191	595	782	6
sobre	117	177	134	191	595	782	6
el	137	177	142	191	595	782	6
Diagnóstico,	144	177	181	191	595	782	6
Control	183	177	204	191	595	782	6
y	62	186	66	200	595	782	6
Tratamiento	68	186	102	200	595	782	6
de	104	186	111	200	595	782	6
la	114	186	119	200	595	782	6
Diabetes	121	186	147	200	595	782	6
Mellitus	149	186	171	200	595	782	6
Tipo	173	186	185	200	595	782	6
2	188	186	191	200	595	782	6
con	193	186	204	200	595	782	6
Medicina	62	195	89	209	595	782	6
Basada	90	195	112	209	595	782	6
en	114	195	121	209	595	782	6
Evidencia.	122	195	152	209	595	782	6
Revista	153	195	174	209	595	782	6
de	176	195	183	209	595	782	6
la	185	195	190	209	595	782	6
Aso-	191	195	204	209	595	782	6
ciación	62	204	83	218	595	782	6
Latinoamericana	84	204	131	218	595	782	6
de	132	204	140	218	595	782	6
Diabetes,	141	204	168	218	595	782	6
2013	169	204	183	218	595	782	6
[Fecha	184	204	204	218	595	782	6
de	62	213	70	227	595	782	6
acceso:	73	213	96	227	595	782	6
12	99	213	106	227	595	782	6
de	109	213	116	227	595	782	6
marzo	119	213	137	227	595	782	6
2020].	140	213	158	227	595	782	6
Disponible	161	213	192	227	595	782	6
en:	195	213	204	227	595	782	6
http://www.bvs.hn/Honduras/UICFCM/Diabetes/	62	222	204	236	595	782	6
GUIAS_ALAD_2013.pdf	62	231	131	245	595	782	6
3.	48	240	54	254	595	782	6
Whiting	62	240	84	254	595	782	6
DR,	87	240	98	254	595	782	6
Guariguata	100	240	133	254	595	782	6
L,	136	240	141	254	595	782	6
Weil	144	240	156	254	595	782	6
C,	159	240	165	254	595	782	6
Shaw	168	240	184	254	595	782	6
J.	186	240	191	254	595	782	6
IDF	194	240	204	254	595	782	6
diabetes	62	249	87	263	595	782	6
atlas:	89	249	104	263	595	782	6
global	106	249	124	263	595	782	6
estimates	125	249	153	263	595	782	6
of	154	249	160	263	595	782	6
the	161	249	170	263	595	782	6
prevalence	172	249	204	263	595	782	6
of	62	258	68	272	595	782	6
diabetes	71	258	97	272	595	782	6
for	100	258	108	272	595	782	6
2011	111	258	126	272	595	782	6
and	129	258	140	272	595	782	6
2030.	144	258	160	272	595	782	6
Diabetes	163	258	190	272	595	782	6
Res	193	258	204	272	595	782	6
Clin	62	267	74	281	595	782	6
Pract.	76	267	93	281	595	782	6
2011;	95	267	112	281	595	782	6
94(3):311-321.	114	267	157	281	595	782	6
DOI:	160	267	173	281	595	782	6
10.1016/j.	175	267	204	281	595	782	6
diabres.2011.10.029	62	276	123	290	595	782	6
4.	48	285	54	299	595	782	6
Sociedad	62	285	90	299	595	782	6
Peruana	93	285	117	299	595	782	6
de	119	285	127	299	595	782	6
Endocrinología	130	285	173	299	595	782	6
[Internet].	176	285	204	299	595	782	6
Guía	62	294	77	308	595	782	6
Peruana	79	294	104	308	595	782	6
de	107	294	114	308	595	782	6
Diagnóstico,	117	294	154	308	595	782	6
Control	157	294	178	308	595	782	6
y	181	294	184	308	595	782	6
Trata-	187	294	204	308	595	782	6
miento	62	303	82	317	595	782	6
de	83	303	91	317	595	782	6
la	92	303	97	317	595	782	6
Diabetes	99	303	124	317	595	782	6
Mellitus	126	303	148	317	595	782	6
tipo	149	303	160	317	595	782	6
2,	161	303	167	317	595	782	6
2008	168	303	183	317	595	782	6
[Fecha	184	303	204	317	595	782	6
de	62	312	70	326	595	782	6
acceso:	73	312	96	326	595	782	6
4	98	312	102	326	595	782	6
de	105	312	112	326	595	782	6
octubre	115	312	137	326	595	782	6
2019].	140	312	159	326	595	782	6
Disponible	161	312	192	326	595	782	6
en:	195	312	204	326	595	782	6
http://www.endocrinoperu.org/pdf/Guia%20	62	321	204	335	595	782	6
Peruana%20de%20Diagnostico%20Control%20	62	330	204	344	595	782	6
y%20Tratamiento%20de%20la%20Diabetes%20	62	339	204	353	595	782	6
Mellitus%202008.pdf	62	348	123	362	595	782	6
5.	48	357	54	371	595	782	6
Seclen	62	357	84	371	595	782	6
SN,	87	357	98	371	595	782	6
Rosas	102	357	121	371	595	782	6
ME,	124	357	136	371	595	782	6
Arias	140	357	156	371	595	782	6
AJ,	159	357	169	371	595	782	6
Huayta	172	357	195	371	595	782	6
E,	198	357	204	371	595	782	6
Medina	62	366	86	380	595	782	6
C.	89	366	96	380	595	782	6
Prevalence	99	366	135	380	595	782	6
of	139	366	144	380	595	782	6
diabetes	148	366	176	380	595	782	6
and	179	366	191	380	595	782	6
im-	194	366	204	380	595	782	6
paired	62	375	83	389	595	782	6
fasting	86	375	108	389	595	782	6
glucose	111	375	136	389	595	782	6
in	139	375	145	389	595	782	6
Peru:	148	375	165	389	595	782	6
report	168	375	187	389	595	782	6
from	190	375	204	389	595	782	6
PERUDIAB,	62	384	97	398	595	782	6
a	100	384	103	398	595	782	6
national	106	384	129	398	595	782	6
urban	132	384	149	398	595	782	6
population-based	152	384	204	398	595	782	6
166	48	745	59	758	595	782	6
An	71	745	80	759	595	782	6
Fac	81	745	93	759	595	782	6
med.	95	745	111	759	595	782	6
2020;81(2):161-6	112	745	165	759	595	782	6
6.	215	106	221	120	595	782	6
7.	215	151	221	165	595	782	6
8.	215	214	221	228	595	782	6
9.	215	277	221	291	595	782	6
10.	215	322	224	336	595	782	6
11.	215	358	224	372	595	782	6
longitudinal	230	79	263	93	595	782	6
study.	265	79	282	93	595	782	6
BMJ	284	79	297	93	595	782	6
Open	299	79	315	93	595	782	6
Diabetes	316	79	342	93	595	782	6
Research	344	79	371	93	595	782	6
and	230	88	241	102	595	782	6
Care.	244	88	260	102	595	782	6
2015;3:e000110.	263	88	313	102	595	782	6
DOI:	316	88	329	102	595	782	6
10.1136/bmj-	332	88	371	102	595	782	6
drc-2015-000110	230	97	279	111	595	782	6
Ramos	230	106	250	120	595	782	6
W,	252	106	259	120	595	782	6
López,	261	106	281	120	595	782	6
Revilla	283	106	302	120	595	782	6
L,	304	106	310	120	595	782	6
More	312	106	326	120	595	782	6
L,	328	106	334	120	595	782	6
Huamaní	336	106	362	120	595	782	6
M,	364	106	371	120	595	782	6
Pozo	230	115	244	129	595	782	6
M.	245	115	252	129	595	782	6
Resultados	253	115	285	129	595	782	6
de	286	115	293	129	595	782	6
la	294	115	299	129	595	782	6
vigilancia	300	115	327	129	595	782	6
epidemiológica	328	115	371	129	595	782	6
de	230	124	237	138	595	782	6
diabetes	240	124	266	138	595	782	6
mellitus	269	124	291	138	595	782	6
en	294	124	301	138	595	782	6
hospitales	304	124	334	138	595	782	6
notificantes	337	124	371	138	595	782	6
del	230	133	239	147	595	782	6
Perú,	241	133	256	147	595	782	6
2012.Rev	258	133	285	147	595	782	6
Perú	287	133	300	147	595	782	6
Med	302	133	315	147	595	782	6
Exp	317	133	328	147	595	782	6
Salud	330	133	346	147	595	782	6
Pública.	348	133	371	147	595	782	6
2014;	230	142	246	156	595	782	6
31(1):9-15.	247	142	279	156	595	782	6
Zamora-Niño	230	151	267	165	595	782	6
CF,	269	151	279	165	595	782	6
Guibert-Patiño	281	151	323	165	595	782	6
AL,	325	151	334	165	595	782	6
De	336	151	344	165	595	782	6
La	346	151	354	165	595	782	6
Cruz-	356	151	371	165	595	782	6
Saldaña	230	160	253	174	595	782	6
T,	255	160	260	174	595	782	6
Ticse-Aguirre	261	160	300	174	595	782	6
R,	301	160	307	174	595	782	6
Málaga	309	160	330	174	595	782	6
G.	332	160	338	174	595	782	6
Evaluación	340	160	371	174	595	782	6
de	230	169	237	183	595	782	6
conocimientos	238	169	279	183	595	782	6
sobre	281	169	297	183	595	782	6
su	298	169	305	183	595	782	6
enfermedad	306	169	340	183	595	782	6
en	342	169	349	183	595	782	6
pacien-	350	169	371	183	595	782	6
tes	230	178	238	192	595	782	6
con	239	178	250	192	595	782	6
diabetes	251	178	275	192	595	782	6
tipo	277	178	287	192	595	782	6
2	288	178	292	192	595	782	6
de	293	178	301	192	595	782	6
un	302	178	309	192	595	782	6
hospital	310	178	332	192	595	782	6
de	333	178	341	192	595	782	6
Lima,	342	178	357	192	595	782	6
Perú	358	178	371	192	595	782	6
y	230	187	233	201	595	782	6
su	235	187	242	201	595	782	6
asociación	243	187	275	201	595	782	6
con	276	187	287	201	595	782	6
la	289	187	294	201	595	782	6
adherencia	296	187	329	201	595	782	6
al	331	187	336	201	595	782	6
tratamiento.	337	187	371	201	595	782	6
Acta	230	196	243	210	595	782	6
Med	245	196	258	210	595	782	6
Peru.	260	196	275	210	595	782	6
2019;	277	196	293	210	595	782	6
36(2):96-103.	296	196	334	210	595	782	6
DOI:	336	196	349	210	595	782	6
https://	352	196	371	210	595	782	6
doi.org/10.35663/amp.2019.362.809	230	205	334	219	595	782	6
Hernandez-Jimenez	230	214	287	228	595	782	6
S,	290	214	296	228	595	782	6
Garcia-Ulloa	298	214	334	228	595	782	6
C,	336	214	343	228	595	782	6
Mehta	345	214	363	228	595	782	6
R,	365	214	371	228	595	782	6
Aguilar-Salinas	230	223	273	237	595	782	6
CA,	275	223	285	237	595	782	6
Kershenobich-Stalnikowitz	287	223	363	237	595	782	6
D.	365	223	371	237	595	782	6
Innovative	230	232	258	246	595	782	6
models	260	232	281	246	595	782	6
for	282	232	289	246	595	782	6
the	290	232	299	246	595	782	6
empowerment	301	232	341	246	595	782	6
of	342	232	348	246	595	782	6
patients	349	232	371	246	595	782	6
with	230	241	241	255	595	782	6
type	242	241	255	255	595	782	6
2	256	241	259	255	595	782	6
diabetes:	261	241	287	255	595	782	6
the	288	241	297	255	595	782	6
CAIPaDi	299	241	323	255	595	782	6
program.	324	241	350	255	595	782	6
Recent	351	241	371	255	595	782	6
Pat	230	250	239	264	595	782	6
Endocr	242	250	263	264	595	782	6
Metab	266	250	284	264	595	782	6
Immune	287	250	310	264	595	782	6
Drug	313	250	328	264	595	782	6
Discov.	330	250	352	264	595	782	6
2014;	355	250	371	264	595	782	6
8(3):202-209.	230	259	269	273	595	782	6
DOI:	272	259	285	273	595	782	6
10.2174/1872214808999141	288	259	371	273	595	782	6
110155515	230	268	262	282	595	782	6
American	230	277	258	291	595	782	6
Association	262	277	297	291	595	782	6
of	300	277	305	291	595	782	6
Diabetes	308	277	335	291	595	782	6
Educators.	339	277	371	291	595	782	6
AADE	230	286	247	300	595	782	6
guidelines	249	286	278	300	595	782	6
for	280	286	287	300	595	782	6
the	289	286	298	300	595	782	6
practice	300	286	324	300	595	782	6
of	325	286	331	300	595	782	6
diabetes	332	286	357	300	595	782	6
self-	359	286	371	300	595	782	6
management	230	295	268	309	595	782	6
education	271	295	300	309	595	782	6
and	303	295	314	309	595	782	6
training	317	295	339	309	595	782	6
(DSME/T).	342	295	371	309	595	782	6
Diabetes	230	304	256	318	595	782	6
Educat.	259	304	282	318	595	782	6
2009;35(3-suppl):	284	304	337	318	595	782	6
85S–107S.	340	304	371	318	595	782	6
DOI:	230	313	243	327	595	782	6
10.1177/0145721709352436	245	313	327	327	595	782	6
American	230	322	259	336	595	782	6
Diabetes	262	322	289	336	595	782	6
Association.	292	322	330	336	595	782	6
Introduction:	333	322	371	336	595	782	6
Standards	230	331	259	345	595	782	6
of	261	331	267	345	595	782	6
Medical	269	331	291	345	595	782	6
Care	293	331	307	345	595	782	6
in	309	331	314	345	595	782	6
Diabetes.	316	331	344	345	595	782	6
Diabetes	346	331	371	345	595	782	6
Care.	230	340	245	354	595	782	6
2019;42(Supplement	247	340	307	354	595	782	6
1):	308	340	316	354	595	782	6
S1-S2.	317	340	336	354	595	782	6
DOI:	337	340	351	354	595	782	6
https://	352	340	371	354	595	782	6
doi.org/10.2337/dc19-Sint01	230	349	311	363	595	782	6
Steinsbekk	230	358	261	372	595	782	6
A,	263	358	269	372	595	782	6
Rygg	271	358	286	372	595	782	6
L,	288	358	293	372	595	782	6
Lisulo	295	358	312	372	595	782	6
M,	314	358	321	372	595	782	6
Rise	323	358	335	372	595	782	6
M,	337	358	344	372	595	782	6
Fretheim	346	358	371	372	595	782	6
A.	230	367	236	381	595	782	6
Group	238	367	256	381	595	782	6
based	258	367	277	381	595	782	6
diabetes	279	367	304	381	595	782	6
self-management	306	367	356	381	595	782	6
edu-	358	367	371	381	595	782	6
cation	230	376	247	390	595	782	6
compared	250	376	279	390	595	782	6
to	282	376	287	390	595	782	6
routine	290	376	309	390	595	782	6
treatment	312	376	339	390	595	782	6
for	341	376	349	390	595	782	6
people	351	376	371	390	595	782	6
with	230	385	241	399	595	782	6
type	243	385	255	399	595	782	6
2	257	385	261	399	595	782	6
diabetes	262	385	287	399	595	782	6
mellitus.	289	385	313	399	595	782	6
A	314	385	319	399	595	782	6
systematic	320	385	351	399	595	782	6
review	353	385	371	399	595	782	6
José	449	30	462	42	595	782	6
Paz-Ibarra	464	30	491	42	595	782	6
y	493	30	496	42	595	782	6
Regina	498	30	517	42	595	782	6
Benites	519	30	539	42	595	782	6
12.	383	108	392	122	595	782	6
13.	383	165	392	179	595	782	6
14.	383	223	392	236	595	782	6
15.	383	280	392	294	595	782	6
16.	383	337	392	351	595	782	6
with	397	79	408	93	595	782	6
meta-analysis.	409	79	451	93	595	782	6
BMC	452	79	466	93	595	782	6
Health	467	79	486	93	595	782	6
Service	487	79	508	93	595	782	6
Research.	510	79	539	93	595	782	6
2012;12:213.	397	89	435	103	595	782	6
DOI:	438	89	451	103	595	782	6
https://doi.org/10.1186/1472-	454	89	539	103	595	782	6
6963-12-213	397	98	433	112	595	782	6
Deakin	397	108	418	122	595	782	6
TA,	421	108	432	122	595	782	6
McShane	435	108	464	122	595	782	6
CE,	467	108	478	122	595	782	6
Cade	481	108	497	122	595	782	6
JE,	500	108	510	122	595	782	6
Williams	513	108	539	122	595	782	6
R.	397	118	403	131	595	782	6
Group	407	118	427	131	595	782	6
based	431	118	451	131	595	782	6
training	455	118	480	131	595	782	6
for	483	118	492	131	595	782	6
self-manage-	495	118	539	131	595	782	6
ment	397	127	412	141	595	782	6
strategies	416	127	448	141	595	782	6
in	451	127	457	141	595	782	6
people	460	127	482	141	595	782	6
with	486	127	498	141	595	782	6
type	502	127	516	141	595	782	6
2	519	127	523	141	595	782	6
dia-	526	127	539	141	595	782	6
betes	397	137	414	150	595	782	6
mellitus.	418	137	444	150	595	782	6
Cochrane	448	137	478	150	595	782	6
Database	482	137	512	150	595	782	6
System	516	137	539	150	595	782	6
Reviews	397	146	422	160	595	782	6
2005.	425	146	442	160	595	782	6
2:CD003417.	445	146	486	160	595	782	6
DOI:	489	146	503	160	595	782	6
https://doi.	506	146	539	160	595	782	6
org/10.1002/14651858.CD003417.pub2	397	156	511	170	595	782	6
Hawthorne	397	165	431	179	595	782	6
K,	435	165	441	179	595	782	6
Robles	445	165	467	179	595	782	6
Y,	470	165	477	179	595	782	6
Cannings-John	480	165	529	179	595	782	6
R,	532	165	539	179	595	782	6
Edwards	397	175	423	189	595	782	6
A.	426	175	432	189	595	782	6
Culturally	435	175	463	189	595	782	6
appropriate	466	175	501	189	595	782	6
health	504	175	522	189	595	782	6
edu-	525	175	539	189	595	782	6
cation	397	184	416	198	595	782	6
for	419	184	427	198	595	782	6
type	430	184	444	198	595	782	6
2	447	184	451	198	595	782	6
diabetes	454	184	481	198	595	782	6
mellitus	484	184	508	198	595	782	6
in	511	184	516	198	595	782	6
ethnic	520	184	539	198	595	782	6
minority	397	194	421	208	595	782	6
groups.	424	194	448	208	595	782	6
Cochrane	451	194	481	208	595	782	6
Database	484	194	513	208	595	782	6
System	516	194	539	208	595	782	6
Reviews	397	203	422	217	595	782	6
2008.	425	203	441	217	595	782	6
3:CD006424.	444	203	484	217	595	782	6
DOI:	487	203	501	217	595	782	6
https://doi.	507	203	539	217	595	782	6
org/10.1002/14651858.CD006424.pub2	397	213	511	227	595	782	6
UK	397	223	406	236	595	782	6
Prospective	408	223	442	236	595	782	6
Diabetes	444	223	470	236	595	782	6
Study	472	223	488	236	595	782	6
Group.	491	223	511	236	595	782	6
Intensive	513	223	539	236	595	782	6
blood-glucose	397	232	438	246	595	782	6
control	439	232	459	246	595	782	6
with	460	232	472	246	595	782	6
sulphonylureas	473	232	516	246	595	782	6
or	518	232	523	246	595	782	6
insu-	525	232	539	246	595	782	6
lin	397	242	403	256	595	782	6
compared	405	242	434	256	595	782	6
with	436	242	448	256	595	782	6
conventional	449	242	486	256	595	782	6
treatment	487	242	514	256	595	782	6
and	516	242	527	256	595	782	6
risk	529	242	539	256	595	782	6
of	397	251	402	265	595	782	6
complications	405	251	444	265	595	782	6
in	447	251	452	265	595	782	6
patients	454	251	477	265	595	782	6
with	479	251	491	265	595	782	6
type	493	251	505	265	595	782	6
2	508	251	511	265	595	782	6
diabetes	514	251	539	265	595	782	6
(UKPDS	397	261	420	275	595	782	6
33).	422	261	433	275	595	782	6
The	434	261	445	275	595	782	6
Lancet.	446	261	468	275	595	782	6
1998;352:837–853.	469	261	524	275	595	782	6
DOI:	525	261	539	275	595	782	6
https://doi.org/10.1016/S0140-6736(98)07019-6	397	270	533	284	595	782	6
Cholesterol	397	280	429	294	595	782	6
Treatment	432	280	461	294	595	782	6
Trialists'	464	280	487	294	595	782	6
(CTT)	490	280	506	294	595	782	6
Collabora-	509	280	539	294	595	782	6
tors.	397	289	409	303	595	782	6
Efficacy	412	289	435	303	595	782	6
and	438	289	449	303	595	782	6
safety	452	289	469	303	595	782	6
of	472	289	477	303	595	782	6
cholesterol-lowering	480	289	539	303	595	782	6
treatment:	397	299	426	313	595	782	6
prospective	427	299	461	313	595	782	6
meta-analysis	463	299	503	313	595	782	6
of	504	299	510	313	595	782	6
data	511	299	524	313	595	782	6
from	526	299	539	313	595	782	6
90	397	309	404	322	595	782	6
056	406	309	416	322	595	782	6
participants	418	309	452	322	595	782	6
in	453	309	458	322	595	782	6
14	460	309	467	322	595	782	6
randomised	468	309	503	322	595	782	6
trials	504	309	518	322	595	782	6
of	519	309	525	322	595	782	6
stat-	526	309	539	322	595	782	6
ins.	397	318	407	332	595	782	6
The	408	318	419	332	595	782	6
Lancet.	420	318	441	332	595	782	6
2005;366(9493):	443	318	489	332	595	782	6
1267–1278.	491	318	524	332	595	782	6
DOI:	525	318	539	332	595	782	6
10.1016/s0140-6736(05)67394-1	397	328	491	341	595	782	6
Calderón	397	337	423	351	595	782	6
J,	424	337	429	351	595	782	6
Solís	431	337	445	351	595	782	6
J,	446	337	451	351	595	782	6
Castillo	452	337	473	351	595	782	6
O,	475	337	481	351	595	782	6
Cornejo	483	337	505	351	595	782	6
P,	506	337	512	351	595	782	6
Figueroa	513	337	539	351	595	782	6
V,	397	347	403	361	595	782	6
Paredes	404	347	428	361	595	782	6
J.	430	347	435	361	595	782	6
Efecto	436	347	454	361	595	782	6
de	456	347	464	361	595	782	6
la	465	347	470	361	595	782	6
educación	472	347	502	361	595	782	6
en	504	347	511	361	595	782	6
el	512	347	517	361	595	782	6
control	519	347	539	361	595	782	6
metabólico	397	356	428	370	595	782	6
de	430	356	437	370	595	782	6
pacientes	438	356	466	370	595	782	6
con	467	356	478	370	595	782	6
diabetes	479	356	504	370	595	782	6
mellitus	505	356	527	370	595	782	6
tipo	528	356	539	370	595	782	6
2	397	366	400	380	595	782	6
del	402	366	411	380	595	782	6
Hospital	412	366	435	380	595	782	6
Nacional	437	366	462	380	595	782	6
Arzobispo	463	366	493	380	595	782	6
Loayza.	494	366	516	380	595	782	6
Revista	518	366	539	380	595	782	6
de	397	375	404	389	595	782	6
la	407	375	413	389	595	782	6
Sociedad	416	375	444	389	595	782	6
Peruana	447	375	472	389	595	782	6
de	475	375	482	389	595	782	6
Medicina	485	375	513	389	595	782	6
Interna.	516	375	539	389	595	782	6
2003;16(1):17–25.	397	385	449	399	595	782	6
