Rev	51	27	65	36	581	788	1
Peru	67	27	86	36	581	788	1
Med	88	27	105	36	581	788	1
Exp	107	27	120	36	581	788	1
Salud	123	27	146	36	581	788	1
Publica.	148	27	179	36	581	788	1
2020;37(1):148-54.	183	27	240	37	581	788	1
SIMPOSIO:	174	63	219	76	581	788	1
GÉNERO	222	63	259	76	581	788	1
Y	261	63	266	76	581	788	1
SALUD	269	63	299	76	581	788	1
CONSUMO	174	82	258	100	581	788	1
DE	262	82	284	100	581	788	1
ALCOHOL	288	82	366	100	581	788	1
Y	370	82	379	100	581	788	1
GÉNERO	383	82	450	100	581	788	1
EN	454	82	476	100	581	788	1
LA	481	82	499	100	581	788	1
POBLACIÓN	174	99	267	117	581	788	1
ADOLESCENTE	271	99	385	117	581	788	1
ESCOLARIZADA	389	99	508	117	581	788	1
DEL	174	116	204	134	581	788	1
PERÚ:	208	116	252	134	581	788	1
EVOLUCIÓN	256	116	352	134	581	788	1
Y	356	116	365	134	581	788	1
RETOS	370	116	420	134	581	788	1
DE	424	116	446	134	581	788	1
INTERVENCIÓN	174	133	298	151	581	788	1
William	174	160	203	172	581	788	1
Cabanillas-Rojas	205	160	273	172	581	788	1
1	174	179	175	185	581	788	1
a	174	188	176	194	581	788	1
1,a	283	161	290	168	581	788	1
Observatorio	178	179	218	189	581	788	1
Peruano	219	179	245	189	581	788	1
de	246	179	253	189	581	788	1
Drogas.	255	179	278	189	581	788	1
Comisión	280	179	310	189	581	788	1
Nacional	311	179	338	189	581	788	1
para	340	179	353	189	581	788	1
el	355	179	360	189	581	788	1
Desarrollo	362	179	393	189	581	788	1
y	395	179	399	189	581	788	1
Vida	400	179	415	189	581	788	1
sin	416	179	425	189	581	788	1
Drogas	427	179	448	189	581	788	1
(DEVIDA),	450	179	485	189	581	788	1
Lima,	487	179	504	189	581	788	1
Perú.	505	179	521	189	581	788	1
Licenciado	179	187	212	197	581	788	1
en	213	187	221	197	581	788	1
Psicología.	222	187	254	197	581	788	1
Palabras	174	336	204	347	581	788	1
clave:	206	336	225	347	581	788	1
Alcohol;	227	336	256	347	581	788	1
Género;	258	336	285	347	581	788	1
Adolescente;	287	336	331	347	581	788	1
Perú;	332	336	350	347	581	788	1
Escuela	352	336	378	347	581	788	1
(fuente:	380	336	406	347	581	788	1
DeCS	408	336	428	347	581	788	1
BIREME).	429	336	465	347	581	788	1
ALCOHOL	174	359	237	374	581	788	1
CONSUMPTION	240	359	342	374	581	788	1
AND	345	359	375	374	581	788	1
GENDER	378	359	434	374	581	788	1
IN	437	359	453	374	581	788	1
THE	456	359	483	374	581	788	1
ADOLESCENT	174	372	260	387	581	788	1
SCHOOL	263	372	319	387	581	788	1
POPULATION	321	372	406	387	581	788	1
OF	409	372	427	387	581	788	1
PERU:	430	372	467	387	581	788	1
EVOLUTION	174	385	252	400	581	788	1
AND	254	385	285	400	581	788	1
INTERVENTION	288	385	389	400	581	788	1
CHALLENGES	392	385	477	400	581	788	1
Keywords:	174	522	210	534	581	788	1
Alcohol;	212	522	240	534	581	788	1
Gender;	242	522	269	534	581	788	1
Adolescent;	271	522	310	534	581	788	1
Peru;	311	522	329	534	581	788	1
School	331	522	353	534	581	788	1
(source:	355	522	381	534	581	788	1
MeSH	383	522	404	534	581	788	1
NLM).	406	522	429	534	581	788	1
Citar	48	559	64	570	581	788	1
como:	66	559	85	570	581	788	1
Cabanillas-Rojas	88	560	137	570	581	788	1
W.	139	560	146	570	581	788	1
Consumo	48	568	77	578	581	788	1
de	79	568	86	578	581	788	1
alcohol	87	568	109	578	581	788	1
y	110	568	114	578	581	788	1
género	115	568	135	578	581	788	1
en	137	568	144	578	581	788	1
la	48	577	53	587	581	788	1
población	55	577	84	587	581	788	1
adolescente	86	577	120	587	581	788	1
escolari-	121	577	146	587	581	788	1
zada	48	585	62	595	581	788	1
del	63	585	72	595	581	788	1
Perú:	74	585	89	595	581	788	1
evolución	91	585	119	595	581	788	1
y	121	585	124	595	581	788	1
retos	126	585	140	595	581	788	1
de	142	585	149	595	581	788	1
intervención.	48	594	87	604	581	788	1
Rev	89	594	100	604	581	788	1
Peru	101	594	115	604	581	788	1
Med	117	594	130	604	581	788	1
Exp	132	594	143	604	581	788	1
Salud	48	602	65	612	581	788	1
Publica.	66	602	90	612	581	788	1
2020;37(1):148-54.	91	602	146	612	581	788	1
doi:	48	611	59	621	581	788	1
https://doi.org/10.17843/rp-	61	611	143	621	581	788	1
mesp.2020.371.5151	48	619	107	629	581	788	1
_________________________________	48	630	159	640	581	788	1
Correspondencia:	48	650	102	660	581	788	1
William	103	650	127	660	581	788	1
Cabanillas-Rojas;	48	659	100	669	581	788	1
wcabanillas@devida.gob.pe	48	667	130	677	581	788	1
_________________________________	48	675	159	685	581	788	1
Recibido:	48	692	78	703	581	788	1
23/01/2020	80	693	113	703	581	788	1
Aprobado:	48	701	82	711	581	788	1
26/02/2020	83	701	117	711	581	788	1
En	48	709	57	720	581	788	1
línea:	58	709	76	720	581	788	1
23/03/2020	77	710	111	720	581	788	1
148	48	749	65	762	581	788	1
INTRODUCCIÓN	174	557	287	572	581	788	1
El	174	583	181	596	581	788	1
consumo	184	583	218	596	581	788	1
de	220	583	229	596	581	788	1
alcohol	232	583	259	596	581	788	1
es	261	583	268	596	581	788	1
un	271	583	281	596	581	788	1
importante	283	583	325	596	581	788	1
factor	327	583	349	596	581	788	1
de	351	583	360	596	581	788	1
riesgo	362	583	385	596	581	788	1
para	387	583	403	596	581	788	1
diversas	406	583	435	596	581	788	1
consecuencias	438	583	491	596	581	788	1
adversas	493	583	524	596	581	788	1
durante	174	595	203	608	581	788	1
todo	206	595	223	608	581	788	1
el	226	595	232	608	581	788	1
ciclo	235	595	253	608	581	788	1
vital;	256	595	274	608	581	788	1
sin	277	595	288	608	581	788	1
embargo,	291	595	325	608	581	788	1
en	328	595	338	608	581	788	1
la	341	595	347	608	581	788	1
adolescencia	350	595	397	608	581	788	1
cobra	400	595	421	608	581	788	1
relevancia	424	595	461	608	581	788	1
especial	464	595	493	608	581	788	1
por	496	595	510	608	581	788	1
sus	513	595	524	608	581	788	1
efectos	174	608	199	621	581	788	1
negativos	201	608	236	621	581	788	1
en	238	608	248	621	581	788	1
el	250	608	256	621	581	788	1
desarrollo	258	608	295	621	581	788	1
físico	297	608	317	621	581	788	1
y	319	608	324	621	581	788	1
mental.	326	608	354	621	581	788	1
El	356	608	364	621	581	788	1
involucramiento	366	608	427	621	581	788	1
en	429	608	438	621	581	788	1
el	441	608	447	621	581	788	1
uso	449	608	462	621	581	788	1
de	464	608	473	621	581	788	1
bebidas	475	608	504	621	581	788	1
alco-	506	608	524	621	581	788	1
hólicas	174	620	199	633	581	788	1
por	201	620	214	633	581	788	1
parte	216	620	235	633	581	788	1
de	237	620	246	633	581	788	1
los	248	620	259	633	581	788	1
adolescentes	260	620	307	633	581	788	1
se	309	620	316	633	581	788	1
asocia,	318	620	343	633	581	788	1
entre	345	620	364	633	581	788	1
otros,	366	620	387	633	581	788	1
con	388	620	402	633	581	788	1
efectos	404	620	430	633	581	788	1
negativos	431	620	466	633	581	788	1
en	468	620	477	633	581	788	1
el	479	620	485	633	581	788	1
desarrollo	487	620	524	633	581	788	1
cerebral	174	633	203	646	581	788	1
(1)	205	634	211	641	581	788	1
,	211	633	213	646	581	788	1
menor	215	633	240	646	581	788	1
rendimiento	242	633	288	646	581	788	1
académico	290	633	329	646	581	788	1
(2)	331	634	337	641	581	788	1
,	337	633	340	646	581	788	1
relaciones	341	633	378	646	581	788	1
sexuales	380	633	411	646	581	788	1
de	412	633	421	646	581	788	1
riesgo	423	633	445	646	581	788	1
(3)	447	634	453	641	581	788	1
,	453	633	456	646	581	788	1
conductas	457	633	496	646	581	788	1
delicti-	497	633	524	646	581	788	1
vas	174	645	186	658	581	788	1
(4)	188	646	194	654	581	788	1
,	194	645	196	658	581	788	1
lesiones	199	645	229	658	581	788	1
y	231	645	235	658	581	788	1
accidentes	237	645	276	658	581	788	1
(5)	279	646	285	654	581	788	1
,	285	645	287	658	581	788	1
suicidio	290	645	320	658	581	788	1
(6)	322	646	328	654	581	788	1
,	328	645	330	658	581	788	1
así	333	645	343	658	581	788	1
como	345	645	366	658	581	788	1
con	368	645	382	658	581	788	1
trastornos	385	645	423	658	581	788	1
por	425	645	439	658	581	788	1
abuso	441	645	463	658	581	788	1
de	465	645	474	658	581	788	1
alcohol	477	645	504	658	581	788	1
en	506	645	516	658	581	788	1
la	518	645	524	658	581	788	1
edad	174	658	192	671	581	788	1
adulta	194	658	217	671	581	788	1
(7)	219	659	225	666	581	788	1
.	225	658	228	671	581	788	1
Estos	229	658	249	671	581	788	1
riesgos	251	658	278	671	581	788	1
psicosociales	279	658	328	671	581	788	1
y	330	658	334	671	581	788	1
sanitarios	336	658	373	671	581	788	1
vinculados	375	658	416	671	581	788	1
al	418	658	424	671	581	788	1
uso	426	658	439	671	581	788	1
de	441	658	450	671	581	788	1
alcohol	452	658	480	671	581	788	1
justifican	481	658	516	671	581	788	1
la	518	658	524	671	581	788	1
necesidad	174	670	211	683	581	788	1
de	213	670	222	683	581	788	1
emprender	224	670	266	683	581	788	1
esfuerzos	268	670	303	683	581	788	1
de	305	670	314	683	581	788	1
salud	316	670	336	683	581	788	1
pública	338	670	366	683	581	788	1
para	368	670	385	683	581	788	1
los	387	670	397	683	581	788	1
adolescentes,	399	670	449	683	581	788	1
considerando	451	670	502	683	581	788	1
datos	504	670	524	683	581	788	1
epidemiológicos	174	683	236	696	581	788	1
y	238	683	242	696	581	788	1
la	245	683	251	696	581	788	1
utilización	253	683	293	696	581	788	1
de	296	683	305	696	581	788	1
intervenciones	307	683	362	696	581	788	1
basadas	365	683	394	696	581	788	1
en	396	683	405	696	581	788	1
la	408	683	414	696	581	788	1
evidencia.	416	683	455	696	581	788	1
A	188	695	194	708	581	788	1
nivel	197	695	216	708	581	788	1
mundial,	219	695	253	708	581	788	1
155	256	695	270	708	581	788	1
millones	273	695	306	708	581	788	1
de	309	695	318	708	581	788	1
adolescentes	321	695	368	708	581	788	1
consumen	371	695	411	708	581	788	1
alcohol,	414	695	443	708	581	788	1
siendo	446	695	472	708	581	788	1
el	475	695	481	708	581	788	1
continente	484	695	524	708	581	788	1
americano	174	708	214	721	581	788	1
el	216	708	222	721	581	788	1
segundo	224	708	256	721	581	788	1
en	261	708	270	721	581	788	1
magnitud	272	708	309	721	581	788	1
(8)	309	709	315	716	581	788	1
.	315	708	318	721	581	788	1
En	320	708	330	721	581	788	1
el	332	708	339	721	581	788	1
Perú,	341	708	361	721	581	788	1
el	363	708	369	721	581	788	1
alcohol	371	708	399	721	581	788	1
es	401	708	409	721	581	788	1
la	411	708	417	721	581	788	1
droga	419	708	441	721	581	788	1
más	443	708	459	721	581	788	1
consumida	461	708	503	721	581	788	1
entre	505	708	524	721	581	788	1
https://doi.org/10.17843/rpmesp.2020.371.5151	386	751	524	761	581	788	1
Cabanillas-Rojas	466	28	520	39	581	788	2
W	522	28	530	39	581	788	2
Rev	57	28	71	37	581	788	2
Peru	73	28	91	37	581	788	2
Med	94	28	111	37	581	788	2
Exp	113	28	126	37	581	788	2
Salud	128	28	151	37	581	788	2
Publica.	154	28	185	37	581	788	2
2020;37(1):148-54.	187	28	244	38	581	788	2
los	57	68	67	81	581	788	2
adolescentes.	69	68	119	81	581	788	2
Desde	120	68	144	81	581	788	2
el	146	68	152	81	581	788	2
establecimiento	154	68	213	81	581	788	2
de	215	68	224	81	581	788	2
mediciones	226	68	269	81	581	788	2
na-	271	68	283	81	581	788	2
cionales	57	81	87	94	581	788	2
estandarizadas	89	81	145	94	581	788	2
y	147	81	152	94	581	788	2
comparables	154	81	202	94	581	788	2
en	204	81	213	94	581	788	2
la	215	81	222	94	581	788	2
población	224	81	262	94	581	788	2
esco-	264	81	283	94	581	788	2
lar	57	94	67	107	581	788	2
de	69	94	78	107	581	788	2
nivel	80	94	99	107	581	788	2
secundario,	101	94	145	107	581	788	2
el	147	94	153	107	581	788	2
consumo	155	94	190	107	581	788	2
de	193	94	202	107	581	788	2
alcohol	204	94	231	107	581	788	2
ha	234	94	243	107	581	788	2
registrado	245	94	283	107	581	788	2
las	57	107	67	120	581	788	2
mayores	69	107	100	120	581	788	2
prevalencias.	102	107	151	120	581	788	2
Recientemente,	153	107	211	120	581	788	2
se	213	107	220	120	581	788	2
ha	222	107	231	120	581	788	2
estimado	233	107	268	120	581	788	2
que	270	107	283	120	581	788	2
el	57	120	63	132	581	788	2
29,5%	66	120	89	132	581	788	2
de	92	120	101	132	581	788	2
los	104	120	114	132	581	788	2
escolares	117	120	151	132	581	788	2
de	154	120	163	132	581	788	2
nivel	166	120	184	132	581	788	2
secundario	187	120	229	132	581	788	2
(alrededor	232	120	272	132	581	788	2
de	274	120	283	132	581	788	2
438	57	132	70	145	581	788	2
000	72	132	86	145	581	788	2
adolescentes)	88	132	139	145	581	788	2
refiere	140	132	164	145	581	788	2
haber	166	132	188	145	581	788	2
usado	190	132	212	145	581	788	2
alcohol	214	132	242	145	581	788	2
alguna	244	132	269	145	581	788	2
vez	271	132	283	145	581	788	2
en	57	145	66	158	581	788	2
la	68	145	74	158	581	788	2
vida	76	145	92	158	581	788	2
y	94	145	98	158	581	788	2
el	100	145	107	158	581	788	2
17,5%	108	145	131	158	581	788	2
(aproximadamente	133	145	205	158	581	788	2
259	207	145	221	158	581	788	2
000	222	145	236	158	581	788	2
estudiantes)	238	145	283	158	581	788	2
reporta	57	158	85	171	581	788	2
haber	87	158	108	171	581	788	2
usado	111	158	133	171	581	788	2
alcohol	135	158	163	171	581	788	2
en	165	158	174	171	581	788	2
los	177	158	187	171	581	788	2
últimos	189	158	218	171	581	788	2
doce	221	158	239	171	581	788	2
meses	241	158	264	171	581	788	2
(9)	266	159	272	166	581	788	2
.	272	158	274	171	581	788	2
Esta	71	171	87	184	581	788	2
primera	91	171	122	184	581	788	2
aproximación	126	171	178	184	581	788	2
epidemiológica	182	171	240	184	581	788	2
da	245	171	254	184	581	788	2
cuenta	258	171	283	184	581	788	2
sobre	57	184	77	196	581	788	2
las	80	184	90	196	581	788	2
significativas	93	184	142	196	581	788	2
magnitudes	145	184	190	196	581	788	2
de	193	184	202	196	581	788	2
consumo	205	184	240	196	581	788	2
de	243	184	252	196	581	788	2
bebidas	255	184	283	196	581	788	2
alcohólicas	57	196	99	209	581	788	2
en	100	196	110	209	581	788	2
los	111	196	122	209	581	788	2
escolares	124	196	158	209	581	788	2
de	159	196	168	209	581	788	2
nivel	170	196	189	209	581	788	2
secundario.	190	196	234	209	581	788	2
No	236	196	248	209	581	788	2
obstante,	249	196	283	209	581	788	2
las	57	209	67	222	581	788	2
características	70	209	124	222	581	788	2
del	127	209	138	222	581	788	2
uso	142	209	155	222	581	788	2
de	158	209	167	222	581	788	2
alcohol	171	209	198	222	581	788	2
según	202	209	224	222	581	788	2
género	227	209	253	222	581	788	2
en	257	209	266	222	581	788	2
este	269	209	283	222	581	788	2
grupo	57	222	80	235	581	788	2
de	84	222	93	235	581	788	2
adolescentes	97	222	145	235	581	788	2
y	149	222	153	235	581	788	2
sus	158	222	170	235	581	788	2
alternativas	174	222	218	235	581	788	2
de	222	222	231	235	581	788	2
intervención	235	222	283	235	581	788	2
han	57	235	71	248	581	788	2
sido	74	235	90	248	581	788	2
aspectos	93	235	125	248	581	788	2
poco	128	235	147	248	581	788	2
explorados	150	235	191	248	581	788	2
en	194	235	203	248	581	788	2
nuestro	206	235	235	248	581	788	2
país.	238	235	255	248	581	788	2
En	258	235	269	248	581	788	2
ese	272	235	283	248	581	788	2
sentido,	57	248	87	260	581	788	2
es	89	248	97	260	581	788	2
importante	100	248	142	260	581	788	2
destacar	145	248	176	260	581	788	2
la	179	248	185	260	581	788	2
necesidad	188	248	226	260	581	788	2
de	228	248	237	260	581	788	2
efectuar	240	248	270	260	581	788	2
un	273	248	283	260	581	788	2
análisis	57	260	85	273	581	788	2
en	88	260	97	273	581	788	2
función	101	260	130	273	581	788	2
del	134	260	145	273	581	788	2
género	148	260	174	273	581	788	2
que	178	260	192	273	581	788	2
facilite	195	260	220	273	581	788	2
los	224	260	234	273	581	788	2
procesos	238	260	271	273	581	788	2
de	274	260	283	273	581	788	2
diseño	57	273	82	286	581	788	2
e	85	273	89	286	581	788	2
implementación	93	273	155	286	581	788	2
de	158	273	167	286	581	788	2
políticas	171	273	203	286	581	788	2
y	206	273	210	286	581	788	2
actuaciones,	214	273	260	286	581	788	2
tanto	264	273	283	286	581	788	2
preventivas	57	286	100	299	581	788	2
como	102	286	123	299	581	788	2
terapéuticas.	126	286	173	299	581	788	2
Partiendo	71	299	108	312	581	788	2
de	111	299	120	312	581	788	2
un	122	299	133	312	581	788	2
marco	135	299	159	312	581	788	2
explicativo	162	299	203	312	581	788	2
sobre	205	299	226	312	581	788	2
el	228	299	235	312	581	788	2
consumo	237	299	272	312	581	788	2
de	274	299	283	312	581	788	2
alcohol,	57	312	86	324	581	788	2
se	89	312	97	324	581	788	2
identifican	99	312	140	324	581	788	2
factores	142	312	172	324	581	788	2
de	174	312	183	324	581	788	2
riesgo	186	312	209	324	581	788	2
que	211	312	225	324	581	788	2
ejercen	228	312	255	324	581	788	2
efectos	257	312	283	324	581	788	2
diferenciados	57	324	108	337	581	788	2
en	110	324	119	337	581	788	2
mujeres	121	324	151	337	581	788	2
y	153	324	158	337	581	788	2
hombres	160	324	193	337	581	788	2
adolescentes.	195	324	244	337	581	788	2
Por	246	324	260	337	581	788	2
ejem-	262	324	283	337	581	788	2
plo,	57	337	71	350	581	788	2
los	74	337	84	350	581	788	2
hombres	87	337	120	350	581	788	2
adolescentes	123	337	170	350	581	788	2
presentan	173	337	210	350	581	788	2
menor	213	337	238	350	581	788	2
reactividad	241	337	283	350	581	788	2
al	57	350	63	363	581	788	2
alcohol,	66	350	96	363	581	788	2
requiriendo	99	350	144	363	581	788	2
mayores	147	350	179	363	581	788	2
dosis	182	350	202	363	581	788	2
de	205	350	214	363	581	788	2
esa	217	350	229	363	581	788	2
sustancia	232	350	267	363	581	788	2
que	270	350	283	363	581	788	2
las	57	363	67	376	581	788	2
mujeres	69	363	99	376	581	788	2
adolescentes.	101	363	150	376	581	788	2
Asimismo,	152	363	193	376	581	788	2
los	195	363	206	376	581	788	2
hombres	208	363	241	376	581	788	2
adolescen-	243	363	283	376	581	788	2
tes	57	376	67	388	581	788	2
pueden	69	376	98	388	581	788	2
estar	100	376	118	388	581	788	2
más	120	376	135	388	581	788	2
influenciados	138	376	189	388	581	788	2
por	191	376	204	388	581	788	2
el	206	376	213	388	581	788	2
consumo	215	376	250	388	581	788	2
parental	252	376	283	388	581	788	2
de	57	388	66	401	581	788	2
alcohol	69	388	96	401	581	788	2
y	99	388	103	401	581	788	2
pueden	106	388	134	401	581	788	2
ser	137	388	148	401	581	788	2
más	151	388	167	401	581	788	2
susceptibles	170	388	215	401	581	788	2
a	217	388	222	401	581	788	2
la	224	388	231	401	581	788	2
influencia	234	388	272	401	581	788	2
de	274	388	283	401	581	788	2
pares.	57	401	79	414	581	788	2
Se	82	401	91	414	581	788	2
ha	94	401	103	414	581	788	2
evidenciado	106	401	152	414	581	788	2
también	155	401	186	414	581	788	2
que	189	401	203	414	581	788	2
el	206	401	212	414	581	788	2
monitoreo	215	401	255	414	581	788	2
paren-	258	401	283	414	581	788	2
tal	57	414	66	427	581	788	2
es	69	414	76	427	581	788	2
un	79	414	89	427	581	788	2
factor	92	414	114	427	581	788	2
de	116	414	125	427	581	788	2
protección	128	414	168	427	581	788	2
más	171	414	186	427	581	788	2
influyente	189	414	227	427	581	788	2
en	229	414	238	427	581	788	2
las	241	414	251	427	581	788	2
mujeres	254	414	283	427	581	788	2
adolescentes	57	427	104	440	581	788	2
(10)	106	428	115	435	581	788	2
A	71	440	77	452	581	788	2
este	80	440	94	452	581	788	2
panorama	97	440	135	452	581	788	2
debe	138	440	156	452	581	788	2
agregarse	158	440	194	452	581	788	2
que	196	440	210	452	581	788	2
la	212	440	219	452	581	788	2
población	221	440	259	452	581	788	2
feme-	262	440	283	452	581	788	2
nina	57	452	74	465	581	788	2
presenta	76	452	108	465	581	788	2
una	110	452	124	465	581	788	2
vulnerabilidad	127	452	182	465	581	788	2
específica	184	452	220	465	581	788	2
(11,12)	222	453	238	461	581	788	2
:	238	452	240	465	581	788	2
1)	243	452	250	465	581	788	2
son	252	452	266	465	581	788	2
más	268	452	283	465	581	788	2
susceptibles	57	465	102	478	581	788	2
que	105	465	119	478	581	788	2
los	121	465	132	478	581	788	2
hombres	135	465	168	478	581	788	2
a	171	465	175	478	581	788	2
problemas	178	465	218	478	581	788	2
asociados	221	465	257	478	581	788	2
con	260	465	274	478	581	788	2
el	277	465	283	478	581	788	2
consumo	57	478	92	491	581	788	2
de	95	478	104	491	581	788	2
alcohol;	108	478	137	491	581	788	2
2)	141	478	149	491	581	788	2
progresan	152	478	190	491	581	788	2
más	193	478	209	491	581	788	2
rápidamente	212	478	260	491	581	788	2
hacia	264	478	283	491	581	788	2
el	57	491	63	504	581	788	2
consumo	66	491	101	504	581	788	2
problemático	104	491	155	504	581	788	2
de	158	491	167	504	581	788	2
alcohol	170	491	197	504	581	788	2
en	200	491	210	504	581	788	2
comparación	213	491	262	504	581	788	2
a	266	491	270	504	581	788	2
los	273	491	283	504	581	788	2
hombres;	57	504	92	516	581	788	2
3)	94	504	102	516	581	788	2
tienden	105	504	133	516	581	788	2
a	136	504	140	516	581	788	2
ser	142	504	153	516	581	788	2
más	156	504	171	516	581	788	2
susceptibles	174	504	219	516	581	788	2
que	221	504	235	516	581	788	2
los	237	504	248	516	581	788	2
hombres	250	504	283	516	581	788	2
a	57	516	61	529	581	788	2
los	64	516	75	529	581	788	2
problemas	78	516	118	529	581	788	2
de	121	516	130	529	581	788	2
salud	133	516	153	529	581	788	2
asociados	156	516	193	529	581	788	2
con	196	516	210	529	581	788	2
el	213	516	220	529	581	788	2
consumo	223	516	258	529	581	788	2
de	261	516	270	529	581	788	2
al-	273	516	283	529	581	788	2
cohol;	57	529	80	542	581	788	2
4)	83	529	91	542	581	788	2
tienen	95	529	119	542	581	788	2
una	122	529	137	542	581	788	2
progresión	140	529	181	542	581	788	2
más	185	529	200	542	581	788	2
rápida	204	529	228	542	581	788	2
y	232	529	236	542	581	788	2
grave	240	529	260	542	581	788	2
hacia	264	529	283	542	581	788	2
consumos	57	542	95	555	581	788	2
dependientes;	98	542	150	555	581	788	2
y	153	542	158	555	581	788	2
5)	160	542	168	555	581	788	2
son	171	542	184	555	581	788	2
más	187	542	203	555	581	788	2
vulnerables	205	542	249	555	581	788	2
a	252	542	256	555	581	788	2
recibir	259	542	283	555	581	788	2
agresiones	57	555	96	568	581	788	2
sexuales.	98	555	132	568	581	788	2
Con	71	568	87	580	581	788	2
base	90	568	107	580	581	788	2
en	110	568	119	580	581	788	2
lo	122	568	129	580	581	788	2
expuesto,	132	568	168	580	581	788	2
el	171	568	177	580	581	788	2
objetivo	180	568	211	580	581	788	2
de	214	568	223	580	581	788	2
este	226	568	240	580	581	788	2
artículo	243	568	273	580	581	788	2
es	276	568	283	580	581	788	2
analizar	57	580	87	593	581	788	2
las	89	580	99	593	581	788	2
magnitudes	102	580	146	593	581	788	2
y	148	580	153	593	581	788	2
características	155	580	209	593	581	788	2
del	211	580	222	593	581	788	2
consumo	225	580	260	593	581	788	2
de	262	580	271	593	581	788	2
al-	273	580	283	593	581	788	2
cohol	57	593	78	606	581	788	2
según	79	593	102	606	581	788	2
género	103	593	129	606	581	788	2
en	131	593	140	606	581	788	2
la	142	593	149	606	581	788	2
población	150	593	188	606	581	788	2
escolar	190	593	216	606	581	788	2
de	218	593	227	606	581	788	2
nivel	229	593	247	606	581	788	2
secunda-	249	593	283	606	581	788	2
rio	57	606	68	619	581	788	2
del	70	606	81	619	581	788	2
Perú.	84	606	104	619	581	788	2
Del	106	606	120	619	581	788	2
mismo	122	606	148	619	581	788	2
modo,	151	606	175	619	581	788	2
se	178	606	185	619	581	788	2
exploran	188	606	221	619	581	788	2
las	223	606	234	619	581	788	2
implicancias	236	606	283	619	581	788	2
de	57	619	66	632	581	788	2
la	68	619	75	632	581	788	2
reducción	77	619	115	632	581	788	2
en	117	619	126	632	581	788	2
las	129	619	139	632	581	788	2
diferencias	141	619	182	632	581	788	2
de	184	619	193	632	581	788	2
consumo	196	619	231	632	581	788	2
de	233	619	242	632	581	788	2
alcohol	244	619	272	632	581	788	2
en	274	619	283	632	581	788	2
hombres	57	632	90	644	581	788	2
y	93	632	97	644	581	788	2
mujeres;	100	632	132	644	581	788	2
se	135	632	143	644	581	788	2
proponen	146	632	183	644	581	788	2
además	186	632	214	644	581	788	2
recomendaciones	217	632	283	644	581	788	2
de	57	644	66	657	581	788	2
política	69	644	98	657	581	788	2
e	101	644	105	657	581	788	2
intervención	108	644	157	657	581	788	2
preventiva	160	644	200	657	581	788	2
y	203	644	208	657	581	788	2
terapéutica	211	644	253	657	581	788	2
para	257	644	273	657	581	788	2
la	277	644	283	657	581	788	2
población	57	657	94	670	581	788	2
adolescente.	96	657	142	670	581	788	2
Para	144	657	161	670	581	788	2
este	163	657	177	670	581	788	2
fin,	179	657	191	670	581	788	2
se	193	657	201	670	581	788	2
han	202	657	217	670	581	788	2
revisado	218	657	250	670	581	788	2
publica-	252	657	283	670	581	788	2
ciones	57	670	81	683	581	788	2
especializadas,	83	670	138	683	581	788	2
documentos	140	670	187	683	581	788	2
institucionales	189	670	244	683	581	788	2
y	246	670	251	683	581	788	2
la	253	670	259	683	581	788	2
infor-	262	670	283	683	581	788	2
mación	57	683	85	696	581	788	2
de	88	683	97	696	581	788	2
los	99	683	110	696	581	788	2
reportes	112	683	144	696	581	788	2
2007,	146	683	167	696	581	788	2
2009,	169	683	190	696	581	788	2
2012	192	683	210	696	581	788	2
y	213	683	217	696	581	788	2
2017	220	683	238	696	581	788	2
del	240	683	252	696	581	788	2
Estudio	254	683	283	696	581	788	2
Nacional	57	696	91	708	581	788	2
sobre	94	696	114	708	581	788	2
Prevención	117	696	160	708	581	788	2
y	162	696	167	708	581	788	2
Consumo	169	696	207	708	581	788	2
de	210	696	219	708	581	788	2
Drogas	221	696	249	708	581	788	2
en	251	696	261	708	581	788	2
Estu-	263	696	283	708	581	788	2
diantes	57	708	84	721	581	788	2
de	86	708	95	721	581	788	2
Secundaria	97	708	140	721	581	788	2
elaborados	142	708	183	721	581	788	2
por	185	708	199	721	581	788	2
la	201	708	208	721	581	788	2
Comisión	210	708	247	721	581	788	2
Nacional	249	708	283	721	581	788	2
para	57	721	73	734	581	788	2
el	76	721	82	734	581	788	2
Desarrollo	84	721	124	734	581	788	2
y	127	721	131	734	581	788	2
Vida	133	721	151	734	581	788	2
sin	153	721	164	734	581	788	2
Drogas	167	721	194	734	581	788	2
(DEVIDA).	196	721	240	734	581	788	2
https://doi.org/10.17843/rpmesp.2020.371.5151	57	751	195	761	581	788	2
MAGNITUDES	303	68	396	83	581	788	2
Y	400	68	408	83	581	788	2
CARACTERÍSTICAS	303	81	425	96	581	788	2
DEL	429	81	455	96	581	788	2
CONSUMO	303	94	376	109	581	788	2
DE	379	94	398	109	581	788	2
ALCOHOL	402	94	468	109	581	788	2
SEGÚN	471	94	518	109	581	788	2
GÉNERO	303	107	361	122	581	788	2
EN	364	107	383	122	581	788	2
LA	387	107	403	122	581	788	2
POBLACIÓN	406	107	487	122	581	788	2
ADOLESCENTE	303	120	400	135	581	788	2
Evolución	303	146	349	161	581	788	2
de	352	146	363	161	581	788	2
la	365	146	373	161	581	788	2
prevalencia	376	146	428	161	581	788	2
anual	431	146	456	161	581	788	2
de	459	146	470	161	581	788	2
consumo	472	146	514	161	581	788	2
de	516	146	527	161	581	788	2
alcohol	303	159	337	174	581	788	2
en	339	159	350	174	581	788	2
la	353	159	361	174	581	788	2
población	363	159	409	174	581	788	2
escolar	411	159	444	174	581	788	2
de	446	159	457	174	581	788	2
nivel	459	159	482	174	581	788	2
secunda-	484	159	525	174	581	788	2
rio	303	171	317	186	581	788	2
según	319	171	346	186	581	788	2
género	349	171	380	186	581	788	2
En	303	185	314	198	581	788	2
la	317	185	323	198	581	788	2
última	326	185	351	198	581	788	2
década,	354	185	382	198	581	788	2
el	385	185	392	198	581	788	2
consumo	394	185	429	198	581	788	2
de	432	185	441	198	581	788	2
alcohol	444	185	472	198	581	788	2
entre	474	185	494	198	581	788	2
los	497	185	507	198	581	788	2
esco-	510	185	530	198	581	788	2
lares	303	198	321	211	581	788	2
de	323	198	332	211	581	788	2
nivel	334	198	352	211	581	788	2
secundario	354	198	397	211	581	788	2
ha	399	198	408	211	581	788	2
presentado	410	198	452	211	581	788	2
un	454	198	464	211	581	788	2
comportamiento	466	198	530	211	581	788	2
tendiente	303	210	339	223	581	788	2
a	342	210	346	223	581	788	2
la	348	210	355	223	581	788	2
disminución	358	210	406	223	581	788	2
(Figura	408	210	437	223	581	788	2
1).	439	210	449	223	581	788	2
El	452	210	460	223	581	788	2
análisis	463	210	491	223	581	788	2
según	493	210	516	223	581	788	2
gé-	518	210	530	223	581	788	2
nero,	303	223	323	236	581	788	2
comparando	325	223	373	236	581	788	2
el	376	223	382	236	581	788	2
2007	385	223	403	236	581	788	2
y	406	223	410	236	581	788	2
2017,	413	223	433	236	581	788	2
revela	436	223	458	236	581	788	2
que	461	223	475	236	581	788	2
la	477	223	484	236	581	788	2
prevalencia	487	223	530	236	581	788	2
anual	303	235	324	248	581	788	2
de	327	235	336	248	581	788	2
consumo	339	235	374	248	581	788	2
alcohol	389	235	416	248	581	788	2
ha	419	235	428	248	581	788	2
disminuido	431	235	475	248	581	788	2
50%	478	235	494	248	581	788	2
en	497	235	506	248	581	788	2
hom-	509	235	530	248	581	788	2
bres	303	248	319	261	581	788	2
y	321	248	325	261	581	788	2
32%	327	248	344	261	581	788	2
en	345	248	355	261	581	788	2
mujeres.	357	248	389	261	581	788	2
Sin	391	248	403	261	581	788	2
embargo,	405	248	440	261	581	788	2
a	442	248	446	261	581	788	2
pesar	448	248	468	261	581	788	2
de	470	248	479	261	581	788	2
este	481	248	496	261	581	788	2
aparente	498	248	530	261	581	788	2
panorama	303	260	342	273	581	788	2
alentador,	344	260	382	273	581	788	2
se	385	260	392	273	581	788	2
identifica	395	260	430	273	581	788	2
en	433	260	442	273	581	788	2
el	444	260	451	273	581	788	2
2017	453	260	472	273	581	788	2
magnitudes	474	260	519	273	581	788	2
de	521	260	530	273	581	788	2
uso	303	273	317	286	581	788	2
de	319	273	328	286	581	788	2
alcohol	330	273	358	286	581	788	2
que	360	273	374	286	581	788	2
expresarían	376	273	420	286	581	788	2
la	422	273	428	286	581	788	2
ocurrencia	431	273	472	286	581	788	2
de	474	273	483	286	581	788	2
una	485	273	499	286	581	788	2
conver-	501	273	530	286	581	788	2
gencia	303	285	328	298	581	788	2
de	330	285	339	298	581	788	2
género.	341	285	368	298	581	788	2
Por	370	285	384	298	581	788	2
convergencia	386	285	436	298	581	788	2
de	438	285	447	298	581	788	2
género	449	285	474	298	581	788	2
entenderemos	476	285	530	298	581	788	2
a	303	298	307	311	581	788	2
que	311	298	324	311	581	788	2
las	328	298	338	311	581	788	2
diferencias	341	298	382	311	581	788	2
del	385	298	396	311	581	788	2
consumo	399	298	434	311	581	788	2
de	437	298	447	311	581	788	2
alcohol	450	298	477	311	581	788	2
en	480	298	490	311	581	788	2
mujeres	493	298	523	311	581	788	2
y	526	298	530	311	581	788	2
hombres	303	310	336	323	581	788	2
adolescentes	339	310	386	323	581	788	2
han	388	310	402	323	581	788	2
disminuido	405	310	448	323	581	788	2
a	451	310	455	323	581	788	2
lo	457	310	464	323	581	788	2
largo	466	310	485	323	581	788	2
del	488	310	499	323	581	788	2
tiempo.	501	310	530	323	581	788	2
Al	317	323	326	336	581	788	2
desagregar	329	323	370	336	581	788	2
la	372	323	379	336	581	788	2
prevalencia	381	323	425	336	581	788	2
anual	427	323	448	336	581	788	2
de	451	323	460	336	581	788	2
consumo	462	323	497	336	581	788	2
de	500	323	509	336	581	788	2
alco-	511	323	530	336	581	788	2
hol	303	335	316	348	581	788	2
según	317	335	339	348	581	788	2
género,	341	335	369	348	581	788	2
se	370	335	378	348	581	788	2
observan	380	335	414	348	581	788	2
leves	416	335	434	348	581	788	2
diferencias	436	335	477	348	581	788	2
hasta	479	335	498	348	581	788	2
el	500	335	506	348	581	788	2
2012.	510	335	530	348	581	788	2
Durante	303	348	335	361	581	788	2
el	338	348	344	361	581	788	2
periodo	347	348	377	361	581	788	2
2009-2012	380	348	420	361	581	788	2
el	423	348	429	361	581	788	2
descenso	432	348	466	361	581	788	2
del	469	348	480	361	581	788	2
consumo	483	348	518	361	581	788	2
de	521	348	530	361	581	788	2
alcohol	303	360	331	373	581	788	2
fue	333	360	345	373	581	788	2
menor	348	360	373	373	581	788	2
en	375	360	385	373	581	788	2
el	387	360	393	373	581	788	2
grupo	396	360	419	373	581	788	2
femenino	421	360	457	373	581	788	2
en	460	360	469	373	581	788	2
comparación	471	360	521	373	581	788	2
al	523	360	530	373	581	788	2
grupo	303	373	326	386	581	788	2
masculino.	328	373	370	386	581	788	2
Para	372	373	389	386	581	788	2
el	391	373	398	386	581	788	2
2017	400	373	418	386	581	788	2
se	420	373	428	386	581	788	2
registra	430	373	459	386	581	788	2
un	461	373	471	386	581	788	2
cambio	473	373	501	386	581	788	2
impor-	503	373	530	386	581	788	2
tante	303	386	322	398	581	788	2
en	325	386	334	398	581	788	2
el	336	386	342	398	581	788	2
uso	345	386	358	398	581	788	2
de	360	386	370	398	581	788	2
alcohol	372	386	399	398	581	788	2
entre	402	386	421	398	581	788	2
los	424	386	434	398	581	788	2
escolares	437	386	470	398	581	788	2
de	473	386	482	398	581	788	2
nivel	484	386	502	398	581	788	2
secun-	505	386	530	398	581	788	2
dario	303	398	323	411	581	788	2
(9)	326	399	332	406	581	788	2
,	332	398	334	411	581	788	2
siendo	337	398	362	411	581	788	2
superior	364	398	396	411	581	788	2
la	398	398	405	411	581	788	2
prevalencia	407	398	451	411	581	788	2
anual	453	398	474	411	581	788	2
de	476	398	485	411	581	788	2
las	488	398	498	411	581	788	2
mujeres	500	398	530	411	581	788	2
frente	303	410	326	423	581	788	2
a	328	410	332	423	581	788	2
los	334	410	345	423	581	788	2
hombres	347	410	380	423	581	788	2
(19,5%	382	410	408	423	581	788	2
y	411	410	415	423	581	788	2
15,5%,	417	410	442	423	581	788	2
respectivamente).	445	410	512	423	581	788	2
La	317	423	327	436	581	788	2
identificación	331	423	383	436	581	788	2
de	388	423	397	436	581	788	2
mayores	401	423	433	436	581	788	2
prevalencias	437	423	484	436	581	788	2
anuales	488	423	517	436	581	788	2
de	521	423	530	436	581	788	2
consumo	303	435	338	448	581	788	2
de	340	435	350	448	581	788	2
alcohol	352	435	379	448	581	788	2
en	382	435	391	448	581	788	2
las	393	435	403	448	581	788	2
escolares	405	435	439	448	581	788	2
del	441	435	453	448	581	788	2
Perú	455	435	473	448	581	788	2
guarda	475	435	501	448	581	788	2
corres-	503	435	530	448	581	788	2
pondencia	303	448	343	461	581	788	2
con	345	448	359	461	581	788	2
la	361	448	368	461	581	788	2
evidencia	370	448	406	461	581	788	2
que	408	448	422	461	581	788	2
sugiere	424	448	451	461	581	788	2
una	453	448	467	461	581	788	2
reducción	469	448	507	461	581	788	2
de	509	448	518	461	581	788	2
las	520	448	530	461	581	788	2
diferencias	303	460	344	473	581	788	2
de	348	460	357	473	581	788	2
género	360	460	386	473	581	788	2
en	390	460	399	473	581	788	2
el	402	460	409	473	581	788	2
consumo	412	460	447	473	581	788	2
de	450	460	459	473	581	788	2
alcohol	463	460	491	473	581	788	2
(13)	494	461	503	469	581	788	2
,	503	460	505	473	581	788	2
como	509	460	530	473	581	788	2
también	303	473	335	486	581	788	2
a	337	473	341	486	581	788	2
la	344	473	350	486	581	788	2
información	353	473	400	486	581	788	2
epidemiológica	402	473	460	486	581	788	2
de	463	473	472	486	581	788	2
otros	474	473	494	486	581	788	2
países	496	473	519	486	581	788	2
de	521	473	530	486	581	788	2
la	303	485	310	498	581	788	2
región	312	485	337	498	581	788	2
(14)	339	486	349	494	581	788	2
.	349	485	351	498	581	788	2
Al	353	485	362	498	581	788	2
analizar	365	485	395	498	581	788	2
las	397	485	407	498	581	788	2
magnitudes	410	485	454	498	581	788	2
recientes	457	485	490	498	581	788	2
de	493	485	502	498	581	788	2
consu-	504	485	530	498	581	788	2
mo	303	498	316	511	581	788	2
de	318	498	327	511	581	788	2
alcohol	328	498	356	511	581	788	2
según	358	498	380	511	581	788	2
género	382	498	408	511	581	788	2
en	409	498	419	511	581	788	2
función	420	498	450	511	581	788	2
de	452	498	461	511	581	788	2
variables	462	498	496	511	581	788	2
sociode-	498	498	530	511	581	788	2
mográficas	303	510	345	523	581	788	2
(Tabla	347	510	371	523	581	788	2
1),	373	510	383	523	581	788	2
se	386	510	393	523	581	788	2
observa	396	510	425	523	581	788	2
que	428	510	442	523	581	788	2
el	444	510	451	523	581	788	2
grupo	453	510	476	523	581	788	2
femenino	478	510	515	523	581	788	2
ob-	517	510	530	523	581	788	2
tiene	303	523	322	536	581	788	2
mayores	325	523	356	536	581	788	2
prevalencias	359	523	406	536	581	788	2
anuales	408	523	437	536	581	788	2
de	439	523	448	536	581	788	2
consumo	451	523	486	536	581	788	2
de	489	523	498	536	581	788	2
alcohol,	500	523	530	536	581	788	2
excepto	303	535	332	548	581	788	2
en	335	535	344	548	581	788	2
las	347	535	357	548	581	788	2
estudiantes	359	535	402	548	581	788	2
de	404	535	413	548	581	788	2
17	416	535	425	548	581	788	2
a	427	535	431	548	581	788	2
20	434	535	443	548	581	788	2
años	446	535	463	548	581	788	2
de	466	535	475	548	581	788	2
edad	477	535	496	548	581	788	2
y	498	535	503	548	581	788	2
quinto	505	535	530	548	581	788	2
35%	303	567	316	576	581	788	2
30%	303	579	316	589	581	788	2
31,1%	321	574	339	584	581	788	2
26,9%	352	581	370	590	581	788	2
25%	303	592	316	602	581	788	2
28,7%	321	591	338	601	581	788	2
20%	303	604	316	614	581	788	2
15%	303	617	316	627	581	788	2
10%	303	629	316	639	581	788	2
20,6%	412	596	430	606	581	788	2
22,1%	351	607	369	616	581	788	2
18,7%	411	612	429	622	581	788	2
19,5%	513	599	530	609	581	788	2
15,5%	503	621	521	631	581	788	2
5%	306	642	315	652	581	788	2
0%	306	655	315	664	581	788	2
2007	314	660	327	670	581	788	2
2008	334	660	348	670	581	788	2
2009	354	660	368	670	581	788	2
2010	374	660	388	670	581	788	2
2011	394	660	408	670	581	788	2
2012	414	660	428	670	581	788	2
2013	434	660	448	670	581	788	2
2014	454	660	468	670	581	788	2
2015	474	660	488	670	581	788	2
2016	494	660	508	670	581	788	2
2017	514	660	528	670	581	788	2
Hombres	383	671	411	681	581	788	2
Mujeres	434	671	457	681	581	788	2
Fuente:	303	688	327	699	581	788	2
Estudio	329	688	354	699	581	788	2
Nacional	357	688	385	699	581	788	2
sobre	388	688	405	699	581	788	2
Prevención	408	688	444	699	581	788	2
y	446	688	450	699	581	788	2
Consumo	452	688	484	699	581	788	2
de	487	688	494	699	581	788	2
Drogas	497	688	520	699	581	788	2
en	522	688	530	699	581	788	2
Estudiantes	303	697	340	708	581	788	2
de	342	697	350	708	581	788	2
Secundaria,	351	697	389	708	581	788	2
2007-2017	391	697	424	708	581	788	2
Figura	303	713	326	724	581	788	2
1.	329	713	335	724	581	788	2
Evolución	337	713	371	724	581	788	2
de	373	713	381	724	581	788	2
la	383	713	389	724	581	788	2
prevalencia	391	713	429	724	581	788	2
anual	432	713	450	724	581	788	2
de	452	713	460	724	581	788	2
consumo	462	713	493	724	581	788	2
de	496	713	504	724	581	788	2
alcohol	506	713	530	724	581	788	2
en	303	723	311	734	581	788	2
la	313	723	319	734	581	788	2
población	321	723	354	734	581	788	2
escolar	356	723	379	734	581	788	2
de	381	723	389	734	581	788	2
nivel	390	723	406	734	581	788	2
secundario	408	723	445	734	581	788	2
según	447	723	466	734	581	788	2
género,	468	723	492	734	581	788	2
2007-2017	494	723	529	734	581	788	2
149	513	749	530	762	581	788	2
Consumo	428	28	460	39	581	788	3
de	462	28	469	39	581	788	3
alcohol	471	28	495	39	581	788	3
y	497	28	500	39	581	788	3
género	502	28	524	39	581	788	3
Rev	51	28	65	37	581	788	3
Peru	67	28	86	37	581	788	3
Med	88	28	105	37	581	788	3
Exp	107	28	120	37	581	788	3
Salud	123	28	146	37	581	788	3
Publica.	148	28	179	37	581	788	3
2020;37(1):148-54.	183	28	240	38	581	788	3
Tabla	51	68	70	80	581	788	3
1.	73	68	80	80	581	788	3
Prevalencia	83	69	122	80	581	788	3
anual	125	69	144	80	581	788	3
del	147	69	157	80	581	788	3
consumo	160	69	191	80	581	788	3
de	194	69	202	80	581	788	3
alcohol	205	69	230	80	581	788	3
en	233	69	241	80	581	788	3
mujeres	244	69	271	80	581	788	3
y	274	69	278	80	581	788	3
hombres	51	79	81	90	581	788	3
según	83	79	102	90	581	788	3
variables	104	79	134	90	581	788	3
sociodemográficas	136	79	199	90	581	788	3
Características	54	110	104	121	581	788	3
Total	54	129	70	140	581	788	3
Prevalencia	173	103	212	114	581	788	3
(IC	214	103	225	114	581	788	3
95%)	226	103	243	114	581	788	3
Mujeres	164	116	191	127	581	788	3
19,5	148	129	161	140	581	788	3
(18,0	163	129	179	140	581	788	3
-	181	129	184	140	581	788	3
21,0)	185	129	201	140	581	788	3
Hombres	231	116	262	127	581	788	3
15,5	218	129	231	140	581	788	3
(14,3	233	129	249	140	581	788	3
-	251	129	254	140	581	788	3
16,7)	256	129	272	140	581	788	3
Grupo	56	142	77	153	581	788	3
de	79	142	86	153	581	788	3
edad	88	142	104	153	581	788	3
(años)	105	142	126	153	581	788	3
11	65	155	73	165	581	788	3
a	75	155	78	165	581	788	3
13	80	155	88	165	581	788	3
9,5	152	155	162	165	581	788	3
(8,4	164	155	176	165	581	788	3
-	178	155	181	165	581	788	3
10,8)	182	155	199	165	581	788	3
6,1	226	155	235	165	581	788	3
(5,2	237	155	249	165	581	788	3
-	251	155	254	165	581	788	3
7,1)	256	155	268	165	581	788	3
14	65	167	73	178	581	788	3
a	75	167	78	178	581	788	3
16	80	167	88	178	581	788	3
26,9	148	167	161	178	581	788	3
(24,7	163	167	179	178	581	788	3
-	181	167	184	178	581	788	3
29,3)	185	167	201	178	581	788	3
20,6	219	167	232	178	581	788	3
(18,8	234	167	250	178	581	788	3
-	252	167	255	178	581	788	3
22,5)	257	167	273	178	581	788	3
17	65	180	73	191	581	788	3
a	75	180	78	191	581	788	3
20	80	180	88	191	581	788	3
25,2	148	180	161	191	581	788	3
(19,7	163	180	179	191	581	788	3
-	181	180	184	191	581	788	3
31,6)	185	180	201	191	581	788	3
35,5	219	180	232	191	581	788	3
(30,5	234	180	250	191	581	788	3
-	252	180	255	191	581	788	3
40,8)	257	180	273	191	581	788	3
Año	54	193	68	204	581	788	3
de	70	193	77	204	581	788	3
estudio	79	193	102	204	581	788	3
Primero	65	206	92	216	581	788	3
6,9	156	206	166	216	581	788	3
(5,0	167	206	180	216	581	788	3
-	181	206	184	216	581	788	3
9,4)	186	206	198	216	581	788	3
4,7	226	206	236	216	581	788	3
(3,7	238	206	250	216	581	788	3
-	252	206	255	216	581	788	3
5,8)	257	206	269	216	581	788	3
Segundo	65	218	93	229	581	788	3
13,1	148	218	161	229	581	788	3
(11,1	163	218	179	229	581	788	3
-	181	218	184	229	581	788	3
15,3)	185	218	201	229	581	788	3
8,1	226	218	236	229	581	788	3
(6,6	238	218	250	229	581	788	3
-	252	218	255	229	581	788	3
9,8)	257	218	269	229	581	788	3
Tercero	65	231	89	242	581	788	3
19,8	148	231	161	242	581	788	3
(16,7	163	231	179	242	581	788	3
-	181	231	184	242	581	788	3
23,3)	185	231	201	242	581	788	3
13,7	219	231	232	242	581	788	3
(12,0	234	231	250	242	581	788	3
-	252	231	255	242	581	788	3
15,5)	257	231	273	242	581	788	3
Cuarto	65	244	88	255	581	788	3
25,8	148	244	161	255	581	788	3
(22,2	163	244	179	255	581	788	3
-	181	244	184	255	581	788	3
29,7)	185	244	201	255	581	788	3
20,6	219	244	232	255	581	788	3
(17,0	234	244	250	255	581	788	3
-	252	244	255	255	581	788	3
24,6)	257	244	273	255	581	788	3
Quinto	65	257	88	267	581	788	3
34,4	148	257	161	267	581	788	3
(30,7	163	257	179	267	581	788	3
-	181	257	184	267	581	788	3
38,3)	185	257	201	267	581	788	3
35,3	218	257	231	267	581	788	3
(31,2	233	257	249	267	581	788	3
-	251	257	254	267	581	788	3
39,6)	256	257	272	267	581	788	3
Tipo	54	269	69	280	581	788	3
de	71	269	78	280	581	788	3
colegio	80	269	103	280	581	788	3
Público	65	282	90	293	581	788	3
16,0	148	282	161	293	581	788	3
(14,6	163	282	179	293	581	788	3
-	181	282	184	293	581	788	3
17,6)	185	282	201	293	581	788	3
13,7	218	282	231	293	581	788	3
(12,6	233	282	249	293	581	788	3
-	251	282	254	293	581	788	3
14,9)	256	282	272	293	581	788	3
Privado	65	295	90	306	581	788	3
25,4	148	295	161	306	581	788	3
(22,8	163	295	179	306	581	788	3
-	181	295	184	306	581	788	3
28,1)	185	295	201	306	581	788	3
18,2	218	295	231	306	581	788	3
(16,0	233	295	249	306	581	788	3
-	251	295	254	306	581	788	3
20,6)	256	295	272	306	581	788	3
Ámbito	54	308	78	318	581	788	3
geográfico	80	308	113	318	581	788	3
Lima	65	320	82	331	581	788	3
Metropolitana	84	320	129	331	581	788	3
21,7	148	320	161	331	581	788	3
(18,9	163	320	179	331	581	788	3
-	181	320	184	331	581	788	3
24,7)	185	320	201	331	581	788	3
16,0	218	320	231	331	581	788	3
(13,9	233	320	249	331	581	788	3
-	251	320	254	331	581	788	3
18,3)	256	320	272	331	581	788	3
Resto	65	333	83	344	581	788	3
del	85	333	94	344	581	788	3
país	96	333	109	344	581	788	3
17,9	148	333	161	344	581	788	3
(16,6	163	333	179	344	581	788	3
-	181	333	183	344	581	788	3
19,2)	185	333	201	344	581	788	3
15,0	218	333	231	344	581	788	3
(13,9	233	333	249	344	581	788	3
-	251	333	254	344	581	788	3
16,3)	256	333	272	344	581	788	3
Fuente:	51	350	72	359	581	788	3
DEVIDA	73	350	99	359	581	788	3
-	101	350	103	359	581	788	3
Estudio	105	350	126	359	581	788	3
Nacional	128	350	153	359	581	788	3
sobre	155	350	170	359	581	788	3
Prevención	171	350	203	359	581	788	3
y	204	350	208	359	581	788	3
Consumo	209	350	237	359	581	788	3
de	238	350	245	359	581	788	3
Drogas	247	350	267	359	581	788	3
en	268	350	275	359	581	788	3
Estudiantes	51	358	83	368	581	788	3
de	85	358	92	368	581	788	3
Secundaria	93	358	124	368	581	788	3
2017	128	358	141	368	581	788	3
año	51	384	65	397	581	788	3
de	68	384	77	397	581	788	3
secundaria.	79	384	123	397	581	788	3
Tanto	125	384	147	397	581	788	3
mujeres	149	384	179	397	581	788	3
como	181	384	203	397	581	788	3
hombres	205	384	238	397	581	788	3
presentan	241	384	278	397	581	788	3
un	51	397	61	410	581	788	3
patrón	65	397	90	410	581	788	3
incremental	93	397	139	410	581	788	3
de	142	397	151	410	581	788	3
consumo	155	397	190	410	581	788	3
alcohol	193	397	221	410	581	788	3
a	224	397	228	410	581	788	3
medida	232	397	260	410	581	788	3
que	264	397	278	410	581	788	3
se	51	409	59	422	581	788	3
avanza	61	409	87	422	581	788	3
en	89	409	99	422	581	788	3
los	101	409	112	422	581	788	3
grados	114	409	140	422	581	788	3
de	142	409	151	422	581	788	3
estudio.	154	409	184	422	581	788	3
Se	186	409	195	422	581	788	3
advierte	197	409	228	422	581	788	3
también	230	409	261	422	581	788	3
que	264	409	278	422	581	788	3
ambos	51	422	76	434	581	788	3
sexos	79	422	100	434	581	788	3
comparten	103	422	144	434	581	788	3
prevalencias	147	422	194	434	581	788	3
anuales	197	422	226	434	581	788	3
significativas	229	422	278	434	581	788	3
de	51	434	60	447	581	788	3
consumo	62	434	97	447	581	788	3
de	99	434	108	447	581	788	3
alcohol	110	434	137	447	581	788	3
en	139	434	149	447	581	788	3
el	150	434	157	447	581	788	3
grupo	159	434	182	447	581	788	3
de	184	434	193	447	581	788	3
edad	195	434	213	447	581	788	3
de	215	434	224	447	581	788	3
11	226	434	235	447	581	788	3
a	237	434	241	447	581	788	3
13	243	434	252	447	581	788	3
años	254	434	272	447	581	788	3
y	273	434	278	447	581	788	3
primer	51	447	77	459	581	788	3
año	79	447	93	459	581	788	3
de	95	447	104	459	581	788	3
secundaria;	106	447	149	459	581	788	3
por	151	447	164	459	581	788	3
consiguiente,	166	447	216	459	581	788	3
se	218	447	225	459	581	788	3
identifica	227	447	263	459	581	788	3
uso	264	447	278	459	581	788	3
precoz	51	459	76	472	581	788	3
de	78	459	87	472	581	788	3
alcohol	90	459	117	472	581	788	3
en	119	459	129	472	581	788	3
mujeres	131	459	161	472	581	788	3
y	163	459	167	472	581	788	3
hombres.	169	459	205	472	581	788	3
Además	65	471	95	484	581	788	3
del	98	471	110	484	581	788	3
reporte	113	471	140	484	581	788	3
de	143	471	152	484	581	788	3
uso	155	471	168	484	581	788	3
de	171	471	180	484	581	788	3
alcohol,	183	471	212	484	581	788	3
se	215	471	222	484	581	788	3
identificó	225	471	261	484	581	788	3
una	264	471	278	484	581	788	3
importante	51	484	93	497	581	788	3
proporción	97	484	139	497	581	788	3
de	144	484	153	497	581	788	3
estudiantes	158	484	199	497	581	788	3
que	204	484	217	497	581	788	3
presentan	222	484	259	497	581	788	3
epi-	263	484	278	497	581	788	3
sodios	51	496	75	509	581	788	3
de	79	496	88	509	581	788	3
embriaguez	91	496	135	509	581	788	3
e	138	496	142	509	581	788	3
indicadores	146	496	189	509	581	788	3
de	193	496	202	509	581	788	3
consumo	206	496	240	509	581	788	3
intensivo	244	496	278	509	581	788	3
y	51	509	55	522	581	788	3
consumo	59	509	94	522	581	788	3
problemático.	98	509	149	522	581	788	3
Estos	153	509	173	522	581	788	3
patrones	177	509	209	522	581	788	3
de	213	509	222	522	581	788	3
utilización	226	509	265	522	581	788	3
de	269	509	278	522	581	788	3
bebidas	51	521	79	534	581	788	3
alcohólicas	82	521	123	534	581	788	3
preocupan	126	521	166	534	581	788	3
por	169	521	182	534	581	788	3
sus	185	521	197	534	581	788	3
efectos	200	521	225	534	581	788	3
negativos.	228	521	265	534	581	788	3
La	268	521	278	534	581	788	3
investigación	51	534	100	547	581	788	3
sugiere	103	534	129	547	581	788	3
que	132	534	146	547	581	788	3
los	149	534	160	547	581	788	3
episodios	163	534	198	547	581	788	3
de	201	534	210	547	581	788	3
embriaguez	213	534	256	547	581	788	3
en	259	534	268	547	581	788	3
la	271	534	278	547	581	788	3
adolescencia	51	546	98	559	581	788	3
incrementan	100	546	148	559	581	788	3
el	150	546	157	559	581	788	3
riesgo	159	546	182	559	581	788	3
de	184	546	193	559	581	788	3
mortalidad	196	546	237	559	581	788	3
(15)	240	547	249	554	581	788	3
e	251	546	256	559	581	788	3
invo-	258	546	278	559	581	788	3
lucramiento	51	559	96	571	581	788	3
en	98	559	107	571	581	788	3
comportamientos	109	559	175	571	581	788	3
riesgosos	177	559	211	571	581	788	3
como	212	559	234	571	581	788	3
el	235	559	242	571	581	788	3
consumo	243	559	278	571	581	788	3
de	51	571	60	584	581	788	3
drogas	64	571	88	584	581	788	3
ilegales,	92	571	121	584	581	788	3
accidentes,	124	571	165	584	581	788	3
participación	168	571	218	584	581	788	3
en	221	571	230	584	581	788	3
acciones	234	571	265	584	581	788	3
de	269	571	278	584	581	788	3
violencia	51	584	84	596	581	788	3
y	86	584	91	596	581	788	3
bajo	93	584	109	596	581	788	3
desempeño	111	584	153	596	581	788	3
académico	155	584	195	596	581	788	3
(16)	197	584	206	592	581	788	3
.	206	583	208	596	581	788	3
Lo	65	596	75	609	581	788	3
mismo	78	596	104	609	581	788	3
ocurre	106	596	132	609	581	788	3
con	134	596	148	609	581	788	3
el	150	596	157	609	581	788	3
beber	159	596	180	609	581	788	3
excesivo	183	596	215	609	581	788	3
o	217	596	222	609	581	788	3
binge	224	596	244	609	581	788	3
drinking	246	596	278	609	581	788	3
(patrón	51	608	80	621	581	788	3
de	82	608	91	621	581	788	3
consumo	94	608	129	621	581	788	3
de	131	608	140	621	581	788	3
alcohol	143	608	170	621	581	788	3
caracterizado	173	608	224	621	581	788	3
por	226	608	240	621	581	788	3
la	242	608	249	621	581	788	3
ingesta	251	608	278	621	581	788	3
de	51	621	60	634	581	788	3
cinco	62	621	83	634	581	788	3
o	85	621	90	634	581	788	3
más	92	621	108	634	581	788	3
bebidas	110	621	139	634	581	788	3
alcohólicas	141	621	183	634	581	788	3
en	186	621	195	634	581	788	3
una	197	621	212	634	581	788	3
única	214	621	235	634	581	788	3
ocasión	237	621	266	634	581	788	3
en	269	621	278	634	581	788	3
las	51	633	61	646	581	788	3
dos	63	633	77	646	581	788	3
últimas	79	633	107	646	581	788	3
semanas).	110	633	148	646	581	788	3
La	150	633	159	646	581	788	3
investigación	162	633	212	646	581	788	3
con	214	633	228	646	581	788	3
adolescentes	230	633	278	646	581	788	3
muestra	51	646	82	659	581	788	3
de	85	646	94	659	581	788	3
forma	97	646	120	659	581	788	3
consistente	124	646	166	659	581	788	3
que	169	646	183	659	581	788	3
el	186	646	192	659	581	788	3
beber	196	646	217	659	581	788	3
excesivo	220	646	252	659	581	788	3
incre-	255	646	278	659	581	788	3
menta	51	658	75	671	581	788	3
la	78	658	84	671	581	788	3
posibilidad	87	658	129	671	581	788	3
de	132	658	141	671	581	788	3
ocurrencia	143	658	184	671	581	788	3
de	187	658	196	671	581	788	3
violencia	199	658	233	671	581	788	3
interperso-	235	658	278	671	581	788	3
nal,	51	671	65	683	581	788	3
lesiones	67	671	97	683	581	788	3
intencionales	99	671	149	683	581	788	3
y	151	671	155	683	581	788	3
no	157	671	167	683	581	788	3
intencionales,	169	671	221	683	581	788	3
menor	223	671	248	683	581	788	3
desem-	250	671	278	683	581	788	3
peño	51	683	70	696	581	788	3
académico,	72	683	115	696	581	788	3
comportamientos	117	683	184	696	581	788	3
sexuales	187	683	218	696	581	788	3
de	220	683	229	696	581	788	3
riesgo,	231	683	256	696	581	788	3
entre	258	683	278	696	581	788	3
otros	51	696	70	709	581	788	3
(17)	73	697	82	704	581	788	3
.	82	696	84	709	581	788	3
También	87	696	120	709	581	788	3
existe	123	696	144	709	581	788	3
evidencia	147	696	183	709	581	788	3
de	185	696	194	709	581	788	3
que	197	696	211	709	581	788	3
el	213	696	220	709	581	788	3
beber	222	696	244	709	581	788	3
excesivo	246	696	278	709	581	788	3
en	51	709	60	722	581	788	3
la	63	709	70	722	581	788	3
adolescencia	72	709	120	722	581	788	3
se	123	709	131	722	581	788	3
relaciona	133	709	168	722	581	788	3
con	171	709	185	722	581	788	3
el	188	709	194	722	581	788	3
desarrollo	197	709	235	722	581	788	3
de	238	709	247	722	581	788	3
trastor-	249	709	278	722	581	788	3
nos	51	722	65	735	581	788	3
por	67	722	80	735	581	788	3
consumo	82	722	117	735	581	788	3
de	119	722	128	735	581	788	3
alcohol	130	722	158	735	581	788	3
en	160	722	169	735	581	788	3
la	172	722	178	735	581	788	3
adultez	180	722	208	735	581	788	3
(18)	210	723	219	730	581	788	3
.	219	722	221	735	581	788	3
150	51	749	68	762	581	788	3
La	312	68	321	81	581	788	3
Tabla	325	68	345	81	581	788	3
2	349	68	353	81	581	788	3
muestra	357	68	388	81	581	788	3
que	392	68	405	81	581	788	3
mujeres	409	68	439	81	581	788	3
y	443	68	447	81	581	788	3
hombres	451	68	484	81	581	788	3
presentan	487	68	524	81	581	788	3
porcentajes	298	81	341	94	581	788	3
similares	344	81	378	94	581	788	3
de	381	81	391	94	581	788	3
reporte	394	81	422	94	581	788	3
embriaguez	425	81	469	94	581	788	3
de	473	81	482	94	581	788	3
uno	485	81	500	94	581	788	3
a	504	81	508	94	581	788	3
dos	511	81	524	94	581	788	3
días.	298	94	315	107	581	788	3
En	318	94	329	107	581	788	3
contraste,	332	94	369	107	581	788	3
el	372	94	378	107	581	788	3
reporte	382	94	409	107	581	788	3
de	413	94	422	107	581	788	3
embriaguez	425	94	469	107	581	788	3
de	472	94	481	107	581	788	3
tres	485	94	498	107	581	788	3
a	502	94	506	107	581	788	3
más	509	94	524	107	581	788	3
días	298	107	313	120	581	788	3
es	317	107	324	120	581	788	3
superior	328	107	360	120	581	788	3
en	364	107	373	120	581	788	3
el	377	107	384	120	581	788	3
grupo	387	107	410	120	581	788	3
masculino.	414	107	456	120	581	788	3
De	460	107	471	120	581	788	3
otro	475	107	491	120	581	788	3
lado,	495	107	513	120	581	788	3
se	517	107	524	120	581	788	3
observa	298	120	327	133	581	788	3
una	330	120	345	133	581	788	3
leve	348	120	363	133	581	788	3
diferencia	366	120	403	133	581	788	3
entre	407	120	426	133	581	788	3
hombres	429	120	462	133	581	788	3
y	465	120	470	133	581	788	3
mujeres	473	120	503	133	581	788	3
en	506	120	515	133	581	788	3
el	518	120	524	133	581	788	3
consumo	298	133	333	146	581	788	3
intensivo	335	133	370	146	581	788	3
de	373	133	382	146	581	788	3
alcohol	384	133	412	146	581	788	3
reportado	415	133	453	146	581	788	3
al	455	133	462	146	581	788	3
menos	465	133	490	146	581	788	3
una	493	133	507	146	581	788	3
vez.	510	133	524	146	581	788	3
No	298	146	309	159	581	788	3
obstante,	312	146	346	159	581	788	3
el	348	146	355	159	581	788	3
grupo	357	146	380	159	581	788	3
masculino	382	146	422	159	581	788	3
reporta	425	146	452	159	581	788	3
un	455	146	465	159	581	788	3
mayor	468	146	492	159	581	788	3
número	494	146	524	159	581	788	3
de	298	159	307	172	581	788	3
episodios.	310	159	348	172	581	788	3
En	351	159	361	172	581	788	3
cuanto	364	159	390	172	581	788	3
al	393	159	400	172	581	788	3
consumo	402	159	437	172	581	788	3
problemático	440	159	491	172	581	788	3
de	494	159	503	172	581	788	3
alco-	506	159	524	172	581	788	3
hol,	298	172	312	185	581	788	3
que	314	172	328	185	581	788	3
hace	331	172	348	185	581	788	3
referencia	351	172	388	185	581	788	3
a	391	172	395	185	581	788	3
un	397	172	408	185	581	788	3
patrón	410	172	436	185	581	788	3
de	438	172	447	185	581	788	3
consumo	450	172	485	185	581	788	3
que	487	172	501	185	581	788	3
gene-	503	172	524	185	581	788	3
ra	298	185	305	198	581	788	3
daños	309	185	331	198	581	788	3
a	335	185	339	198	581	788	3
la	342	185	349	198	581	788	3
salud	352	185	372	198	581	788	3
y	376	185	380	198	581	788	3
afectación	383	185	422	198	581	788	3
psicosocial,	425	185	469	198	581	788	3
se	472	185	480	198	581	788	3
evidencian	483	185	524	198	581	788	3
proporciones	298	198	348	211	581	788	3
similares	350	198	384	211	581	788	3
en	385	198	395	211	581	788	3
ambos	396	198	421	211	581	788	3
géneros.	423	198	455	211	581	788	3
Estos	457	198	477	211	581	788	3
datos	478	198	499	211	581	788	3
tienen	501	198	524	211	581	788	3
especial	298	211	327	224	581	788	3
relevancia	329	211	368	224	581	788	3
para	370	211	386	224	581	788	3
reconocer	388	211	426	224	581	788	3
la	428	211	435	224	581	788	3
existencia	437	211	474	224	581	788	3
de	476	211	485	224	581	788	3
un	487	211	497	224	581	788	3
patrón	499	211	524	224	581	788	3
desadaptativo	298	224	350	237	581	788	3
de	352	224	361	237	581	788	3
consumo	363	224	398	237	581	788	3
de	400	224	409	237	581	788	3
alcohol	411	224	439	237	581	788	3
en	441	224	450	237	581	788	3
un	452	224	462	237	581	788	3
grupo	464	224	487	237	581	788	3
significa-	489	224	524	237	581	788	3
tivo	298	237	312	250	581	788	3
de	315	237	324	250	581	788	3
escolares,	327	237	363	250	581	788	3
involucrando	366	237	417	250	581	788	3
de	420	237	429	250	581	788	3
forma	432	237	455	250	581	788	3
similar	458	237	484	250	581	788	3
a	487	237	491	250	581	788	3
mujeres	494	237	524	250	581	788	3
y	298	250	302	263	581	788	3
hombres.	304	250	339	263	581	788	3
En	312	263	322	276	581	788	3
general,	325	263	355	276	581	788	3
estos	357	263	376	276	581	788	3
hallazgos	378	263	413	276	581	788	3
nos	415	263	429	276	581	788	3
permiten	431	263	466	276	581	788	3
redefinir	468	263	501	276	581	788	3
nues-	503	263	524	276	581	788	3
tra	298	276	308	289	581	788	3
comprensión	311	276	361	289	581	788	3
sobre	364	276	385	289	581	788	3
el	388	276	394	289	581	788	3
consumo	397	276	432	289	581	788	3
de	435	276	444	289	581	788	3
alcohol	447	276	475	289	581	788	3
en	478	276	487	289	581	788	3
la	490	276	497	289	581	788	3
pobla-	500	276	524	289	581	788	3
ción	298	289	314	302	581	788	3
adolescente,	317	289	363	302	581	788	3
cuestionando	366	289	418	302	581	788	3
la	421	289	427	302	581	788	3
visión	430	289	453	302	581	788	3
androcéntrica	457	289	509	302	581	788	3
so-	513	289	524	302	581	788	3
bre	298	302	310	315	581	788	3
esta	312	302	327	315	581	788	3
problemática,	330	302	381	315	581	788	3
así	384	302	394	315	581	788	3
como	397	302	418	315	581	788	3
a	421	302	425	315	581	788	3
los	427	302	438	315	581	788	3
modelos	441	302	473	315	581	788	3
tradicionales	476	302	524	315	581	788	3
de	298	315	307	328	581	788	3
masculinidad	309	315	361	328	581	788	3
y	363	315	368	328	581	788	3
feminidad.	370	315	411	328	581	788	3
Como	414	315	438	328	581	788	3
se	440	315	448	328	581	788	3
ha	451	315	460	328	581	788	3
podido	462	315	490	328	581	788	3
apreciar,	492	315	524	328	581	788	3
las	298	328	308	341	581	788	3
cercanías	309	328	344	341	581	788	3
en	346	328	355	341	581	788	3
las	357	328	367	341	581	788	3
magnitudes	369	328	413	341	581	788	3
de	415	328	424	341	581	788	3
uso	426	328	439	341	581	788	3
de	441	328	450	341	581	788	3
bebidas	452	328	481	341	581	788	3
alcohólicas	483	328	524	341	581	788	3
en	298	341	307	354	581	788	3
hombres	310	341	343	354	581	788	3
y	346	341	350	354	581	788	3
mujeres	353	341	383	354	581	788	3
también	386	341	418	354	581	788	3
comprenden	421	341	469	354	581	788	3
patrones	472	341	504	354	581	788	3
ries-	507	341	524	354	581	788	3
gosos	298	354	319	367	581	788	3
de	321	354	330	367	581	788	3
consumo.	332	354	369	367	581	788	3
Tabla	298	388	317	400	581	788	3
2.	319	388	326	400	581	788	3
Reporte	328	388	355	400	581	788	3
de	358	388	366	400	581	788	3
embriaguez,	368	388	410	400	581	788	3
beber	412	388	432	400	581	788	3
excesivo	434	388	462	400	581	788	3
de	465	388	473	400	581	788	3
alcohol	475	388	500	400	581	788	3
(usua-	503	388	524	400	581	788	3
rios	298	399	311	411	581	788	3
de	313	399	321	411	581	788	3
último	323	399	346	411	581	788	3
mes)	349	399	365	411	581	788	3
y	368	399	372	411	581	788	3
consumo	374	399	405	411	581	788	3
problemático	408	399	453	411	581	788	3
de	455	399	463	411	581	788	3
alcohol	466	399	490	411	581	788	3
(usuarios	493	399	524	411	581	788	3
de	298	410	306	422	581	788	3
último	308	410	330	422	581	788	3
año)	332	410	348	422	581	788	3
en	350	410	358	422	581	788	3
escolares	360	410	390	422	581	788	3
de	392	410	400	422	581	788	3
nivel	402	410	419	422	581	788	3
secundario	421	410	458	422	581	788	3
según	460	410	480	422	581	788	3
género	482	410	505	422	581	788	3
Tipo	302	440	318	451	581	788	3
de	319	440	327	451	581	788	3
consumo	329	440	359	451	581	788	3
Mujer	428	440	449	451	581	788	3
(%)	450	440	462	451	581	788	3
Hombre	477	440	505	451	581	788	3
(%)	506	440	518	451	581	788	3
3	313	472	317	483	581	788	3
a	319	472	322	483	581	788	3
más	324	472	337	483	581	788	3
días	339	472	352	483	581	788	3
7,1	440	472	450	483	581	788	3
14,7	491	472	504	483	581	788	3
1	313	488	317	499	581	788	3
a	319	488	322	499	581	788	3
2	324	488	328	499	581	788	3
días	330	488	342	499	581	788	3
48,8	439	488	452	499	581	788	3
45,1	491	488	504	499	581	788	3
Ningún	313	504	338	515	581	788	3
día	339	504	349	515	581	788	3
35,1	439	504	452	515	581	788	3
31,8	491	504	504	515	581	788	3
No	313	521	323	531	581	788	3
indica	325	521	344	531	581	788	3
9,0	440	521	450	531	581	788	3
8,4	493	521	502	531	581	788	3
Al	313	553	321	564	581	788	3
menos	322	553	344	564	581	788	3
una	345	553	358	564	581	788	3
vez	359	553	370	564	581	788	3
54,0	439	553	452	564	581	788	3
60,2	491	553	504	564	581	788	3
Solo	313	569	327	580	581	788	3
una	329	569	341	580	581	788	3
vez	343	569	353	580	581	788	3
35,4	439	569	453	580	581	788	3
31,3	491	569	504	580	581	788	3
Entre	313	585	330	596	581	788	3
dos	332	585	344	596	581	788	3
y	345	585	349	596	581	788	3
tres	351	585	363	596	581	788	3
veces	364	585	381	596	581	788	3
14,0	439	585	452	596	581	788	3
20,5	491	585	504	596	581	788	3
Entre	313	601	330	612	581	788	3
cuatro	332	601	353	612	581	788	3
y	355	601	358	612	581	788	3
cinco	360	601	377	612	581	788	3
veces	379	601	396	612	581	788	3
3,3	441	601	451	612	581	788	3
3,1	493	601	502	612	581	788	3
Más	313	618	326	628	581	788	3
de	328	618	336	628	581	788	3
cinco	338	618	355	628	581	788	3
veces	357	618	374	628	581	788	3
1,3	440	618	450	628	581	788	3
5,3	493	618	502	628	581	788	3
Ninguna	313	634	341	645	581	788	3
vez	343	634	353	645	581	788	3
1,4	440	634	450	645	581	788	3
34,1	491	634	504	645	581	788	3
No	313	650	323	661	581	788	3
indica	325	650	344	661	581	788	3
4,6	440	650	450	661	581	788	3
5,7	493	650	502	661	581	788	3
Problemático	313	682	356	693	581	788	3
46,2	439	682	452	693	581	788	3
48,0	491	682	504	693	581	788	3
No	313	698	323	709	581	788	3
problemático	325	698	367	709	581	788	3
53,8	439	698	452	709	581	788	3
52,0	491	698	504	709	581	788	3
Embriaguez	302	456	340	467	581	788	3
Beber	302	537	320	548	581	788	3
excesivo	322	537	349	548	581	788	3
Consumo	302	666	333	677	581	788	3
problemático	335	666	377	677	581	788	3
de	379	666	387	677	581	788	3
alcohol	389	666	412	677	581	788	3
Fuente:	298	716	318	725	581	788	3
DEVIDA	320	716	346	725	581	788	3
-	347	716	350	725	581	788	3
Estudio	352	716	373	725	581	788	3
Nacional	375	716	400	725	581	788	3
sobre	401	716	416	725	581	788	3
Prevención	418	716	449	725	581	788	3
y	451	716	454	725	581	788	3
Consumo	456	716	483	725	581	788	3
de	485	716	492	725	581	788	3
Drogas	493	716	513	725	581	788	3
en	515	716	522	725	581	788	3
Estudiantes	298	724	330	734	581	788	3
de	331	724	338	734	581	788	3
Secundaria	340	724	371	734	581	788	3
2017	373	724	386	734	581	788	3
https://doi.org/10.17843/rpmesp.2020.371.5151	386	751	524	761	581	788	3
Rev	57	28	71	37	581	788	4
Peru	73	28	91	37	581	788	4
Med	94	28	111	37	581	788	4
Exp	113	28	126	37	581	788	4
Salud	128	28	151	37	581	788	4
Publica.	154	28	185	37	581	788	4
2020;37(1):148-54.	187	28	244	38	581	788	4
Explicaciones	57	68	120	83	581	788	4
a	122	68	127	83	581	788	4
la	130	68	138	83	581	788	4
convergencia	140	68	200	83	581	788	4
Tradicionalmente,	57	82	126	95	581	788	4
los	128	82	139	95	581	788	4
hombres	141	82	174	95	581	788	4
han	177	82	191	95	581	788	4
consumido	193	82	236	95	581	788	4
más	238	82	254	95	581	788	4
alcohol	256	82	283	95	581	788	4
que	57	94	71	107	581	788	4
las	74	94	84	107	581	788	4
mujeres,	87	94	119	107	581	788	4
debiéndose	122	94	165	107	581	788	4
en	168	94	177	107	581	788	4
parte	180	94	200	107	581	788	4
a	203	94	207	107	581	788	4
roles	210	94	228	107	581	788	4
específicos	231	94	271	107	581	788	4
de	274	94	283	107	581	788	4
género	57	107	83	120	581	788	4
definidos	86	107	121	120	581	788	4
culturalmente.	124	107	179	120	581	788	4
Asimismo,	183	107	223	120	581	788	4
el	227	107	233	120	581	788	4
consumo	236	107	271	120	581	788	4
de	274	107	283	120	581	788	4
alcohol	57	119	84	132	581	788	4
se	87	119	95	132	581	788	4
asocia	98	119	121	132	581	788	4
con	124	119	138	132	581	788	4
una	141	119	156	132	581	788	4
menor	159	119	184	132	581	788	4
sanción	187	119	216	132	581	788	4
social	219	119	241	132	581	788	4
y	244	119	248	132	581	788	4
permisi-	251	119	283	132	581	788	4
vidad	57	132	78	145	581	788	4
en	81	132	90	145	581	788	4
los	93	132	104	145	581	788	4
hombres	107	132	140	145	581	788	4
en	144	132	153	145	581	788	4
comparación	156	132	206	145	581	788	4
que	209	132	223	145	581	788	4
en	226	132	235	145	581	788	4
las	238	132	248	145	581	788	4
mujeres.	251	132	283	145	581	788	4
Sin	57	144	69	157	581	788	4
embargo,	71	144	106	157	581	788	4
la	108	144	115	157	581	788	4
información	117	144	164	157	581	788	4
epidemiológica	166	144	225	157	581	788	4
ofrece	227	144	250	157	581	788	4
alcances	252	144	283	157	581	788	4
sobre	57	157	77	170	581	788	4
un	80	157	90	170	581	788	4
cambio	92	157	120	170	581	788	4
significativo	123	157	169	170	581	788	4
en	171	157	181	170	581	788	4
el	183	157	190	170	581	788	4
comportamiento	192	157	256	170	581	788	4
de	258	157	268	170	581	788	4
uso	270	157	283	170	581	788	4
y	57	169	61	182	581	788	4
concepciones	64	169	115	182	581	788	4
sobre	117	169	138	182	581	788	4
el	140	169	147	182	581	788	4
alcohol	149	169	177	182	581	788	4
en	179	169	189	182	581	788	4
hombres	191	169	224	182	581	788	4
y	227	169	231	182	581	788	4
mujeres	234	169	264	182	581	788	4
ado-	266	169	283	182	581	788	4
lescentes	57	182	90	194	581	788	4
del	92	182	104	194	581	788	4
Perú.	106	182	126	194	581	788	4
Contrariamente	71	194	132	207	581	788	4
a	135	194	139	207	581	788	4
la	142	194	149	207	581	788	4
idea	152	194	168	207	581	788	4
de	171	194	180	207	581	788	4
que	183	194	197	207	581	788	4
una	200	194	214	207	581	788	4
menor	218	194	243	207	581	788	4
brecha	246	194	271	207	581	788	4
de	274	194	283	207	581	788	4
consumo	57	207	92	219	581	788	4
de	94	207	103	219	581	788	4
alcohol	105	207	133	219	581	788	4
en	135	207	145	219	581	788	4
mujeres	147	207	177	219	581	788	4
y	179	207	184	219	581	788	4
hombres	186	207	219	219	581	788	4
ocurre	222	207	247	219	581	788	4
en	249	207	258	219	581	788	4
países	261	207	283	219	581	788	4
desarrollados	57	219	108	232	581	788	4
con	111	219	125	232	581	788	4
mayor	128	219	152	232	581	788	4
igualdad	155	219	188	232	581	788	4
de	191	219	200	232	581	788	4
género	203	219	229	232	581	788	4
(19)	232	220	241	227	581	788	4
,	241	219	243	232	581	788	4
las	246	219	256	232	581	788	4
preva-	259	219	283	232	581	788	4
lencias	57	231	83	244	581	788	4
y	87	231	91	244	581	788	4
patrones	95	231	128	244	581	788	4
desadaptados	132	231	183	244	581	788	4
identificados	187	231	236	244	581	788	4
dejan	240	231	261	244	581	788	4
clara	265	231	283	244	581	788	4
constancia	57	244	97	257	581	788	4
sobre	99	244	120	257	581	788	4
la	122	244	129	257	581	788	4
reducción	131	244	169	257	581	788	4
de	171	244	180	257	581	788	4
las	183	244	193	257	581	788	4
diferencias	195	244	236	257	581	788	4
en	238	244	248	257	581	788	4
el	250	244	256	257	581	788	4
uso	259	244	272	257	581	788	4
de	274	244	283	257	581	788	4
bebidas	57	256	86	269	581	788	4
alcohólicas	87	256	129	269	581	788	4
en	131	256	140	269	581	788	4
la	142	256	148	269	581	788	4
población	150	256	188	269	581	788	4
adolescente	189	256	233	269	581	788	4
a	235	256	239	269	581	788	4
pesar	241	256	261	269	581	788	4
de	263	256	272	269	581	788	4
las	273	256	283	269	581	788	4
desigualdades	57	269	110	282	581	788	4
de	112	269	121	282	581	788	4
género	123	269	149	282	581	788	4
existentes	152	269	188	282	581	788	4
en	191	269	200	282	581	788	4
nuestro	202	269	231	282	581	788	4
país.	233	269	251	282	581	788	4
Es	253	269	262	282	581	788	4
posi-	264	269	283	282	581	788	4
ble	57	281	68	294	581	788	4
que	70	281	84	294	581	788	4
ciertas	86	281	111	294	581	788	4
condiciones	113	281	158	294	581	788	4
culturales	160	281	197	294	581	788	4
asociadas	199	281	235	294	581	788	4
a	237	281	241	294	581	788	4
un	243	281	254	294	581	788	4
cambio	256	281	283	294	581	788	4
en	57	294	66	307	581	788	4
los	68	294	78	307	581	788	4
estereotipos	80	294	126	307	581	788	4
y	127	294	132	307	581	788	4
roles	134	294	152	307	581	788	4
de	153	294	162	307	581	788	4
género	164	294	190	307	581	788	4
hayan	192	294	215	307	581	788	4
contribuido	216	294	261	307	581	788	4
a	263	294	267	307	581	788	4
este	269	294	283	307	581	788	4
fenómeno.	57	306	97	319	581	788	4
Del	100	306	114	319	581	788	4
mismo	117	306	143	319	581	788	4
modo,	146	306	171	319	581	788	4
la	174	306	180	319	581	788	4
mayor	183	306	208	319	581	788	4
exposición	211	306	252	319	581	788	4
al	255	306	261	319	581	788	4
alco-	265	306	283	319	581	788	4
hol	57	319	69	332	581	788	4
en	71	319	81	332	581	788	4
las	83	319	93	332	581	788	4
adolescentes	96	319	143	332	581	788	4
a	146	319	150	332	581	788	4
través	153	319	175	332	581	788	4
de	177	319	186	332	581	788	4
las	189	319	199	332	581	788	4
interacciones	202	319	252	332	581	788	4
sociales	254	319	283	332	581	788	4
con	57	331	71	344	581	788	4
adolescentes	73	331	121	344	581	788	4
varones	123	331	153	344	581	788	4
ha	155	331	165	344	581	788	4
generado	167	331	203	344	581	788	4
un	205	331	215	344	581	788	4
entorno	218	331	248	344	581	788	4
de	251	331	260	344	581	788	4
acep-	263	331	283	344	581	788	4
tabilidad	57	344	90	356	581	788	4
social	93	344	115	356	581	788	4
para	118	344	135	356	581	788	4
el	138	344	144	356	581	788	4
consumo	147	344	182	356	581	788	4
femenino.	185	344	224	356	581	788	4
De	227	344	238	356	581	788	4
esta	241	344	255	356	581	788	4
forma,	258	344	283	356	581	788	4
al	57	356	63	369	581	788	4
parecer,	66	356	95	369	581	788	4
ha	98	356	107	369	581	788	4
disminuido	109	356	153	369	581	788	4
la	155	356	162	369	581	788	4
percepción	164	356	206	369	581	788	4
negativa	208	356	240	369	581	788	4
asociada	242	356	275	369	581	788	4
al	277	356	283	369	581	788	4
consumo	57	369	92	381	581	788	4
de	94	369	103	381	581	788	4
alcohol	105	369	133	381	581	788	4
en	135	369	144	381	581	788	4
las	146	369	156	381	581	788	4
mujeres	158	369	188	381	581	788	4
adolescentes	191	369	238	381	581	788	4
Otro	71	381	89	394	581	788	4
aspecto	93	381	122	394	581	788	4
importante	125	381	168	394	581	788	4
a	172	381	176	394	581	788	4
considerar	180	381	220	394	581	788	4
es	224	381	231	394	581	788	4
la	235	381	242	394	581	788	4
influencia	246	381	283	394	581	788	4
de	57	393	66	406	581	788	4
la	69	393	76	406	581	788	4
publicidad	79	393	119	406	581	788	4
y	122	393	127	406	581	788	4
la	130	393	137	406	581	788	4
comercialización	140	393	204	406	581	788	4
en	207	393	217	406	581	788	4
el	220	393	226	406	581	788	4
cambio	229	393	257	406	581	788	4
de	260	393	270	406	581	788	4
los	273	393	283	406	581	788	4
estereotipos	57	406	102	419	581	788	4
de	105	406	114	419	581	788	4
género	117	406	142	419	581	788	4
asociados	145	406	182	419	581	788	4
al	185	406	191	419	581	788	4
alcohol.	194	406	224	419	581	788	4
A	226	406	233	419	581	788	4
través	236	406	258	419	581	788	4
de	261	406	270	419	581	788	4
di-	273	406	283	419	581	788	4
versas	57	418	80	431	581	788	4
estrategias	82	418	121	431	581	788	4
de	123	418	132	431	581	788	4
marketing,	134	418	176	431	581	788	4
la	178	418	184	431	581	788	4
industria	186	418	221	431	581	788	4
del	223	418	234	431	581	788	4
alcohol	236	418	264	431	581	788	4
llega	266	418	283	431	581	788	4
al	57	431	63	444	581	788	4
mercado	66	431	99	444	581	788	4
femenino	101	431	138	444	581	788	4
en	140	431	149	444	581	788	4
un	152	431	162	444	581	788	4
contexto	164	431	197	444	581	788	4
de	199	431	208	444	581	788	4
escasa	211	431	234	444	581	788	4
regulación	237	431	277	444	581	788	4
y	279	431	283	444	581	788	4
en	57	443	66	456	581	788	4
pleno	68	443	89	456	581	788	4
proceso	91	443	121	456	581	788	4
de	123	443	132	456	581	788	4
cambio	134	443	161	456	581	788	4
en	163	443	173	456	581	788	4
los	174	443	185	456	581	788	4
roles	187	443	205	456	581	788	4
de	207	443	216	456	581	788	4
género,	218	443	246	456	581	788	4
donde	248	443	272	456	581	788	4
las	273	443	283	456	581	788	4
mujeres	57	456	87	469	581	788	4
peruanas	88	456	123	469	581	788	4
van	125	456	139	469	581	788	4
asumiendo	140	456	182	469	581	788	4
un	184	456	194	469	581	788	4
mayor	196	456	220	469	581	788	4
empoderamien-	222	456	283	469	581	788	4
to.	57	468	66	481	581	788	4
Aunque	69	468	99	481	581	788	4
estas	101	468	119	481	581	788	4
estrategias	121	468	161	481	581	788	4
se	163	468	171	481	581	788	4
dirigen	173	468	200	481	581	788	4
a	202	468	207	481	581	788	4
la	209	468	215	481	581	788	4
población	218	468	255	481	581	788	4
juvenil	258	468	283	481	581	788	4
y	57	481	61	494	581	788	4
adulta,	64	481	90	494	581	788	4
existe	94	481	115	494	581	788	4
evidencia	118	481	154	494	581	788	4
de	158	481	167	494	581	788	4
que	170	481	184	494	581	788	4
la	187	481	194	494	581	788	4
publicidad	197	481	238	494	581	788	4
del	241	481	252	494	581	788	4
alcohol	256	481	283	494	581	788	4
y	57	493	61	506	581	788	4
su	65	493	73	506	581	788	4
presencia	77	493	113	506	581	788	4
en	116	493	125	506	581	788	4
medios	129	493	157	506	581	788	4
de	160	493	169	506	581	788	4
comunicación	173	493	227	506	581	788	4
incrementa	230	493	273	506	581	788	4
la	277	493	283	506	581	788	4
probabilidad	57	506	105	518	581	788	4
de	107	506	116	518	581	788	4
que	119	506	132	518	581	788	4
los	135	506	145	518	581	788	4
adolescentes	148	506	195	518	581	788	4
comiencen	197	506	239	518	581	788	4
a	241	506	245	518	581	788	4
consumir	247	506	283	518	581	788	4
esta	57	518	71	531	581	788	4
droga	74	518	95	531	581	788	4
(20)	98	519	107	526	581	788	4
.	107	518	109	531	581	788	4
De	111	518	122	531	581	788	4
acuerdo	124	518	155	531	581	788	4
a	157	518	161	531	581	788	4
esto,	164	518	181	531	581	788	4
se	183	518	191	531	581	788	4
estaría	193	518	218	531	581	788	4
configurando	220	518	271	531	581	788	4
un	273	518	283	531	581	788	4
escenario	57	530	93	543	581	788	4
propicio	95	530	127	543	581	788	4
de	130	530	139	543	581	788	4
acceso	142	530	167	543	581	788	4
y	169	530	174	543	581	788	4
normalización	176	530	232	543	581	788	4
del	234	530	246	543	581	788	4
consumo	249	530	283	543	581	788	4
de	57	543	66	556	581	788	4
alcohol	68	543	96	556	581	788	4
desde	98	543	119	556	581	788	4
la	121	543	128	556	581	788	4
adolescencia	130	543	178	556	581	788	4
para	180	543	197	556	581	788	4
ambos	199	543	224	556	581	788	4
géneros.	226	543	258	556	581	788	4
Se	260	543	269	556	581	788	4
ne-	271	543	284	556	581	788	4
cesita	57	555	78	568	581	788	4
de	80	555	89	568	581	788	4
mayor	91	555	115	568	581	788	4
investigación	117	555	167	568	581	788	4
(cuantitativa	169	555	217	568	581	788	4
y	219	555	223	568	581	788	4
cualitativa)	225	555	268	568	581	788	4
que	270	555	283	568	581	788	4
explore	57	568	85	581	581	788	4
estas	87	568	105	581	581	788	4
y	107	568	112	581	581	788	4
otras	114	568	133	581	581	788	4
posibles	135	568	166	581	581	788	4
explicaciones	168	568	218	581	581	788	4
detrás	221	568	244	581	581	788	4
de	246	568	255	581	581	788	4
la	257	568	264	581	581	788	4
con-	266	568	283	581	581	788	4
vergencia	57	580	93	593	581	788	4
género	95	580	121	593	581	788	4
en	123	580	132	593	581	788	4
el	134	580	141	593	581	788	4
consumo	143	580	178	593	581	788	4
de	180	580	189	593	581	788	4
alcohol.	191	580	221	593	581	788	4
RETOS	57	604	100	619	581	788	4
PARA	103	604	137	619	581	788	4
EL	140	604	155	619	581	788	4
ESTABLECIMIENTO	57	617	182	632	581	788	4
DE	186	617	204	632	581	788	4
POLÍTICAS	208	617	278	632	581	788	4
E	57	630	64	645	581	788	4
INTERVENCIONES	68	630	189	645	581	788	4
ASOCIADAS	192	630	269	645	581	788	4
AL	57	643	72	658	581	788	4
CONSUMO	76	643	149	658	581	788	4
DE	152	643	171	658	581	788	4
ALCOHOL	174	643	240	658	581	788	4
EN	244	643	263	658	581	788	4
LA	267	643	282	658	581	788	4
POBLACIÓN	57	656	137	671	581	788	4
ADOLESCENTE	141	656	238	671	581	788	4
Mejorar	57	682	94	697	581	788	4
la	96	682	105	697	581	788	4
cobertura	107	682	152	697	581	788	4
y	154	682	159	697	581	788	4
calidad	162	682	195	697	581	788	4
de	198	682	209	697	581	788	4
los	211	682	224	697	581	788	4
programas	227	682	276	697	581	788	4
preventivos	57	694	110	710	581	788	4
en	112	694	123	710	581	788	4
el	126	694	133	710	581	788	4
ámbito	136	694	168	710	581	788	4
escolar	171	694	203	710	581	788	4
En	57	709	67	722	581	788	4
la	71	709	78	722	581	788	4
actualidad,	81	709	123	722	581	788	4
los	127	709	138	722	581	788	4
programas	141	709	182	722	581	788	4
preventivos	186	709	230	722	581	788	4
del	233	709	245	722	581	788	4
consumo	249	709	283	722	581	788	4
de	57	721	66	734	581	788	4
drogas	69	721	94	734	581	788	4
llegan	98	721	120	734	581	788	4
a	124	721	128	734	581	788	4
un	131	721	141	734	581	788	4
porcentaje	145	721	185	734	581	788	4
limitado	188	721	220	734	581	788	4
de	223	721	232	734	581	788	4
la	236	721	242	734	581	788	4
población	246	721	283	734	581	788	4
https://doi.org/10.17843/rpmesp.2020.371.5151	57	751	195	761	581	788	4
Cabanillas-Rojas	466	28	520	39	581	788	4
W	522	28	530	39	581	788	4
escolar	303	68	330	81	581	788	4
de	332	68	341	81	581	788	4
nivel	344	68	362	81	581	788	4
secundario.	365	68	409	81	581	788	4
En	411	68	422	81	581	788	4
el	425	68	431	81	581	788	4
ámbito	434	68	460	81	581	788	4
público,	463	68	493	81	581	788	4
tomando	496	68	530	81	581	788	4
en	303	81	313	94	581	788	4
consideración	315	81	369	94	581	788	4
la	371	81	378	94	581	788	4
cifra	381	81	398	94	581	788	4
2018	401	81	419	94	581	788	4
de	422	81	431	94	581	788	4
implementación	434	81	496	94	581	788	4
del	499	81	510	94	581	788	4
Pro-	513	81	530	94	581	788	4
grama	303	93	327	106	581	788	4
Presupuestal	330	93	378	106	581	788	4
de	382	93	391	106	581	788	4
Prevención	394	93	437	106	581	788	4
y	440	93	444	106	581	788	4
Tratamiento	447	93	494	106	581	788	4
(PTCD),	497	93	530	106	581	788	4
la	303	106	310	119	581	788	4
cobertura	312	106	349	119	581	788	4
asciende	351	106	383	119	581	788	4
a	385	106	389	119	581	788	4
27%.	391	106	410	119	581	788	4
Es	412	106	421	119	581	788	4
decir,	423	106	444	119	581	788	4
aproximadamente	445	106	514	119	581	788	4
tres	516	106	530	119	581	788	4
de	303	118	312	131	581	788	4
cada	316	118	334	131	581	788	4
diez	337	118	353	131	581	788	4
escolares	357	118	391	131	581	788	4
de	394	118	403	131	581	788	4
nivel	407	118	425	131	581	788	4
secundario	429	118	471	131	581	788	4
procedente	475	118	517	131	581	788	4
de	521	118	530	131	581	788	4
escuelas	303	131	334	144	581	788	4
públicas	337	131	369	144	581	788	4
accede	372	131	397	144	581	788	4
a	400	131	404	144	581	788	4
programas	407	131	448	144	581	788	4
preventivos	451	131	495	144	581	788	4
del	498	131	510	144	581	788	4
con-	513	131	530	144	581	788	4
sumo	303	143	324	156	581	788	4
de	327	143	336	156	581	788	4
drogas	339	143	365	156	581	788	4
(21)	368	144	377	152	581	788	4
.	377	143	379	156	581	788	4
Para	382	143	399	156	581	788	4
las	402	143	412	156	581	788	4
escuelas	415	143	446	156	581	788	4
privadas	449	143	481	156	581	788	4
no	484	143	494	156	581	788	4
hay	497	143	511	156	581	788	4
esti-	514	143	530	156	581	788	4
maciones	303	156	339	169	581	788	4
de	341	156	350	169	581	788	4
cobertura,	352	156	392	169	581	788	4
pero	394	156	411	169	581	788	4
es	413	156	421	169	581	788	4
necesaria	423	156	458	169	581	788	4
la	460	156	467	169	581	788	4
implantación	469	156	519	169	581	788	4
de	521	156	530	169	581	788	4
programas	303	168	344	181	581	788	4
o	347	168	352	181	581	788	4
actividades	355	168	397	181	581	788	4
preventivas	400	168	444	181	581	788	4
considerando	447	168	498	181	581	788	4
que	501	168	515	181	581	788	4
sus	518	168	530	181	581	788	4
estudiantes	303	181	346	194	581	788	4
presentan	348	181	385	194	581	788	4
mayores	388	181	420	194	581	788	4
prevalencias	422	181	469	194	581	788	4
de	472	181	481	194	581	788	4
consumo	483	181	518	194	581	788	4
de	521	181	530	194	581	788	4
alcohol	303	193	331	206	581	788	4
respecto	333	193	365	206	581	788	4
a	367	193	371	206	581	788	4
los	373	193	384	206	581	788	4
estudiantes	386	193	429	206	581	788	4
de	431	193	440	206	581	788	4
colegios	442	193	473	206	581	788	4
públicos	475	193	507	206	581	788	4
(9)	509	194	515	202	581	788	4
.	515	193	518	206	581	788	4
Es	317	206	326	219	581	788	4
importante	329	206	371	219	581	788	4
destacar	374	206	405	219	581	788	4
que	408	206	422	219	581	788	4
la	424	206	431	219	581	788	4
ampliación	433	206	476	219	581	788	4
de	478	206	487	219	581	788	4
coberturas	490	206	530	219	581	788	4
es	303	218	311	231	581	788	4
insuficiente	313	218	357	231	581	788	4
de	360	218	369	231	581	788	4
no	372	218	382	231	581	788	4
considerar	384	218	424	231	581	788	4
mecanismos	427	218	474	231	581	788	4
institucionali-	477	218	530	231	581	788	4
zados	303	231	325	244	581	788	4
de	327	231	336	244	581	788	4
mejora	337	231	364	244	581	788	4
de	366	231	375	244	581	788	4
la	377	231	383	244	581	788	4
calidad.	385	231	415	244	581	788	4
Ello	417	231	432	244	581	788	4
implica	434	231	462	244	581	788	4
emprender	464	231	505	244	581	788	4
accio-	507	231	530	244	581	788	4
nes	303	243	316	256	581	788	4
orientadas	319	243	359	256	581	788	4
a	362	243	366	256	581	788	4
obtener	370	243	399	256	581	788	4
resultados	402	243	441	256	581	788	4
periódicos	444	243	484	256	581	788	4
de	487	243	497	256	581	788	4
eficacia,	500	243	530	256	581	788	4
efectividad	303	256	345	269	581	788	4
y	347	256	351	269	581	788	4
eficiencia	354	256	389	269	581	788	4
en	391	256	401	269	581	788	4
los	403	256	413	269	581	788	4
programas.	416	256	458	269	581	788	4
De	460	256	472	269	581	788	4
esta	474	256	488	269	581	788	4
manera,	490	256	521	269	581	788	4
la	523	256	530	269	581	788	4
prevención	303	268	346	281	581	788	4
no	348	268	358	281	581	788	4
solo	361	268	377	281	581	788	4
debe	379	268	397	281	581	788	4
estar	400	268	418	281	581	788	4
disponible,	421	268	462	281	581	788	4
sino	465	268	481	281	581	788	4
también	484	268	515	281	581	788	4
de-	518	268	530	281	581	788	4
ben	303	281	317	294	581	788	4
generar	320	281	349	294	581	788	4
resultados	352	281	390	294	581	788	4
e	393	281	397	294	581	788	4
impactos	400	281	435	294	581	788	4
preventivos	437	281	481	294	581	788	4
medibles	484	281	518	294	581	788	4
en	521	281	530	294	581	788	4
los	303	293	314	306	581	788	4
escolares	316	293	350	306	581	788	4
sobre	352	293	372	306	581	788	4
la	374	293	381	306	581	788	4
base	383	293	399	306	581	788	4
de	401	293	410	306	581	788	4
programas	412	293	453	306	581	788	4
que	455	293	468	306	581	788	4
funcionen.	470	293	511	306	581	788	4
Bajo	513	293	530	306	581	788	4
este	303	306	318	319	581	788	4
marco,	320	306	346	319	581	788	4
la	348	306	355	319	581	788	4
adopción	357	306	392	319	581	788	4
de	395	306	404	319	581	788	4
estándares	406	306	445	319	581	788	4
de	448	306	457	319	581	788	4
calidad	459	306	486	319	581	788	4
basados	489	306	519	319	581	788	4
en	521	306	530	319	581	788	4
evidencia	303	318	339	331	581	788	4
para	343	318	360	331	581	788	4
el	364	318	370	331	581	788	4
diseño	374	318	399	331	581	788	4
e	403	318	407	331	581	788	4
implementación	411	318	473	331	581	788	4
de	477	318	486	331	581	788	4
programas	490	318	530	331	581	788	4
preventivos	303	331	347	344	581	788	4
en	349	331	358	344	581	788	4
el	360	331	367	344	581	788	4
ámbito	368	331	395	344	581	788	4
escolar	397	331	423	344	581	788	4
es	425	331	433	344	581	788	4
una	435	331	449	344	581	788	4
medida	451	331	480	344	581	788	4
oportuna	482	331	517	344	581	788	4
(22)	519	332	528	339	581	788	4
.	528	331	530	344	581	788	4
Asimismo,	303	343	344	356	581	788	4
será	347	343	363	356	581	788	4
necesaria	366	343	401	356	581	788	4
la	404	343	411	356	581	788	4
inclusión	414	343	449	356	581	788	4
de	452	343	461	356	581	788	4
un	465	343	475	356	581	788	4
grupo	478	343	501	356	581	788	4
de	504	343	513	356	581	788	4
cri-	517	343	530	356	581	788	4
terios	303	356	325	369	581	788	4
específicos	328	356	369	369	581	788	4
de	372	356	381	369	581	788	4
calidad	384	356	412	369	581	788	4
que	415	356	429	369	581	788	4
promuevan	432	356	476	369	581	788	4
la	479	356	486	369	581	788	4
incorpora-	489	356	530	369	581	788	4
ción	303	368	320	381	581	788	4
de	323	368	332	381	581	788	4
contenidos	335	368	377	381	581	788	4
y	380	368	384	381	581	788	4
estrategias	387	368	427	381	581	788	4
sensibles	430	368	463	381	581	788	4
al	466	368	473	381	581	788	4
género.	476	368	503	381	581	788	4
Llegar	506	368	530	381	581	788	4
progresivamente	303	381	366	394	581	788	4
a	370	381	374	394	581	788	4
un	377	381	387	394	581	788	4
mayor	390	381	414	394	581	788	4
número	417	381	448	394	581	788	4
de	451	381	460	394	581	788	4
escuelas	463	381	494	394	581	788	4
con	497	381	511	394	581	788	4
pro-	514	381	530	394	581	788	4
gramas	303	393	331	406	581	788	4
preventivos	334	393	378	406	581	788	4
de	381	393	390	406	581	788	4
calidad	394	393	421	406	581	788	4
representa	424	393	464	406	581	788	4
una	467	393	481	406	581	788	4
política	485	393	513	406	581	788	4
im-	516	393	530	406	581	788	4
prescindible	303	406	350	419	581	788	4
para	352	406	369	419	581	788	4
afianzar	372	406	402	419	581	788	4
los	405	406	416	419	581	788	4
esfuerzos	418	406	454	419	581	788	4
en	457	406	466	419	581	788	4
la	469	406	475	419	581	788	4
reducción	478	406	516	419	581	788	4
del	519	406	530	419	581	788	4
consumo	303	418	338	431	581	788	4
de	340	418	349	431	581	788	4
alcohol	352	418	379	431	581	788	4
y	381	418	386	431	581	788	4
otras	388	418	407	431	581	788	4
drogas	409	418	434	431	581	788	4
en	436	418	446	431	581	788	4
los	448	418	459	431	581	788	4
escolares.	461	418	497	431	581	788	4
Adaptación	303	442	356	457	581	788	4
de	359	442	370	457	581	788	4
contenidos	372	442	423	457	581	788	4
y	425	442	430	457	581	788	4
estrategias	432	442	481	457	581	788	4
preventi-	484	442	525	457	581	788	4
vas	303	454	318	469	581	788	4
sensibles	320	454	361	469	581	788	4
al	363	454	371	469	581	788	4
género	374	454	405	469	581	788	4
La	303	468	313	481	581	788	4
adolescencia	316	468	363	481	581	788	4
es	366	468	374	481	581	788	4
un	377	468	387	481	581	788	4
momento	390	468	427	481	581	788	4
crítico	429	468	454	481	581	788	4
para	457	468	473	481	581	788	4
la	476	468	483	481	581	788	4
prevención.	486	468	530	481	581	788	4
Aunque	303	481	334	494	581	788	4
a	337	481	341	494	581	788	4
nivel	344	481	362	494	581	788	4
de	365	481	374	494	581	788	4
estudios	377	481	409	494	581	788	4
específicos	412	481	452	494	581	788	4
diversos	455	481	486	494	581	788	4
programas	489	481	530	494	581	788	4
han	303	494	318	507	581	788	4
mostrado	319	494	356	507	581	788	4
efectos	358	494	384	507	581	788	4
positivos,	386	494	422	507	581	788	4
los	424	494	434	507	581	788	4
metaanálisis	436	494	483	507	581	788	4
reportan	485	494	518	507	581	788	4
un	520	494	530	507	581	788	4
modesto	303	506	336	519	581	788	4
impacto	338	506	369	519	581	788	4
de	371	506	380	519	581	788	4
los	382	506	392	519	581	788	4
programas	394	506	435	519	581	788	4
preventivos	436	506	480	519	581	788	4
del	482	506	493	519	581	788	4
consumo	495	506	530	519	581	788	4
de	303	519	312	532	581	788	4
drogas	316	519	341	532	581	788	4
en	344	519	354	532	581	788	4
el	357	519	363	532	581	788	4
ámbito	367	519	393	532	581	788	4
escolar	397	519	423	532	581	788	4
(23)	426	520	436	527	581	788	4
.	436	519	438	532	581	788	4
Esto	441	519	458	532	581	788	4
no	461	519	471	532	581	788	4
debe	474	519	492	532	581	788	4
hacernos	496	519	530	532	581	788	4
suponer	303	532	334	544	581	788	4
que	337	532	351	544	581	788	4
la	354	532	361	544	581	788	4
prevención	364	532	407	544	581	788	4
es	410	532	417	544	581	788	4
inefectiva	420	532	457	544	581	788	4
o	460	532	465	544	581	788	4
una	468	532	483	544	581	788	4
mala	486	532	504	544	581	788	4
inver-	508	532	530	544	581	788	4
sión	303	544	319	557	581	788	4
pública.	322	544	352	557	581	788	4
Al	355	544	364	557	581	788	4
contrario,	367	544	404	557	581	788	4
debe	407	544	425	557	581	788	4
hacernos	428	544	463	557	581	788	4
reflexionar	466	544	507	557	581	788	4
sobre	510	544	530	557	581	788	4
la	303	557	310	570	581	788	4
complejidad	313	557	360	570	581	788	4
(multifactorialidad)	364	557	439	570	581	788	4
de	443	557	452	570	581	788	4
la	455	557	462	570	581	788	4
problemática	465	557	515	570	581	788	4
del	519	557	530	570	581	788	4
consumo	303	569	338	582	581	788	4
de	341	569	350	582	581	788	4
drogas	353	569	378	582	581	788	4
y	381	569	386	582	581	788	4
la	389	569	395	582	581	788	4
pertinencia	398	569	441	582	581	788	4
de	444	569	453	582	581	788	4
contar	456	569	480	582	581	788	4
con	483	569	497	582	581	788	4
mejores	500	569	530	582	581	788	4
programas	303	582	344	595	581	788	4
preventivos.	346	582	392	595	581	788	4
Ello	394	582	409	595	581	788	4
implica	411	582	439	595	581	788	4
la	441	582	448	595	581	788	4
adopción	449	582	485	595	581	788	4
de	487	582	496	595	581	788	4
procedi-	498	582	530	595	581	788	4
mientos	303	595	334	607	581	788	4
basados	336	595	366	607	581	788	4
en	369	595	378	607	581	788	4
la	380	595	387	607	581	788	4
evidencia	389	595	425	607	581	788	4
que	427	595	441	607	581	788	4
influyan	443	595	475	607	581	788	4
desde	477	595	499	607	581	788	4
la	501	595	508	607	581	788	4
etapa	510	595	530	607	581	788	4
de	303	607	312	620	581	788	4
diseño	314	607	339	620	581	788	4
o	341	607	346	620	581	788	4
adaptación	348	607	390	620	581	788	4
cultural	392	607	421	620	581	788	4
hasta	423	607	443	620	581	788	4
la	445	607	451	620	581	788	4
diseminación	453	607	505	620	581	788	4
a	507	607	511	620	581	788	4
gran	513	607	530	620	581	788	4
escala	303	620	326	633	581	788	4
sustentada	328	620	368	633	581	788	4
en	370	620	379	633	581	788	4
estudios	382	620	413	633	581	788	4
de	415	620	424	633	581	788	4
eficacia	426	620	454	633	581	788	4
y	456	620	461	633	581	788	4
efectividad.	463	620	507	633	581	788	4
La	317	633	327	645	581	788	4
información	329	633	376	645	581	788	4
epidemiológica	378	633	437	645	581	788	4
respalda	439	633	470	645	581	788	4
la	473	633	479	645	581	788	4
necesidad	481	633	519	645	581	788	4
de	521	633	530	645	581	788	4
adoptar	303	645	333	658	581	788	4
un	335	645	345	658	581	788	4
enfoque	348	645	379	658	581	788	4
específico	381	645	418	658	581	788	4
de	421	645	430	658	581	788	4
género	433	645	458	658	581	788	4
en	461	645	470	658	581	788	4
la	473	645	479	658	581	788	4
intervención	482	645	530	658	581	788	4
preventiva.	303	658	345	671	581	788	4
Los	348	658	361	671	581	788	4
programas	364	658	405	671	581	788	4
preventivos	407	658	451	671	581	788	4
son	454	658	468	671	581	788	4
más	470	658	486	671	581	788	4
efectivos	488	658	521	671	581	788	4
si	524	658	530	671	581	788	4
su	303	670	312	683	581	788	4
contenido	315	670	353	683	581	788	4
tiene	356	670	375	683	581	788	4
en	378	670	387	683	581	788	4
cuenta	390	670	415	683	581	788	4
aspectos	418	670	450	683	581	788	4
asociados	453	670	490	683	581	788	4
al	493	670	499	683	581	788	4
género.	502	670	530	683	581	788	4
Para	303	683	320	696	581	788	4
el	323	683	329	696	581	788	4
caso	331	683	348	696	581	788	4
de	350	683	359	696	581	788	4
los	362	683	372	696	581	788	4
hombres	375	683	408	696	581	788	4
adolescentes,	410	683	460	696	581	788	4
las	462	683	472	696	581	788	4
intervenciones	474	683	530	696	581	788	4
son	303	696	317	708	581	788	4
más	319	696	334	708	581	788	4
efectivas	336	696	368	708	581	788	4
si	370	696	376	708	581	788	4
se	378	696	386	708	581	788	4
incluyen	388	696	420	708	581	788	4
sesiones	422	696	453	708	581	788	4
o	455	696	460	708	581	788	4
actividades	462	696	505	708	581	788	4
orien-	507	696	530	708	581	788	4
tadas	303	708	323	721	581	788	4
a	325	708	329	721	581	788	4
la	331	708	338	721	581	788	4
mejora	339	708	366	721	581	788	4
de	368	708	377	721	581	788	4
habilidades	379	708	422	721	581	788	4
sociales	424	708	453	721	581	788	4
y	455	708	459	721	581	788	4
asertividad,	461	708	505	721	581	788	4
mien-	507	708	530	721	581	788	4
tras	303	721	317	734	581	788	4
que	320	721	334	734	581	788	4
la	337	721	343	734	581	788	4
facilitación	346	721	388	734	581	788	4
de	391	721	400	734	581	788	4
la	403	721	409	734	581	788	4
expresión,	412	721	451	734	581	788	4
reducción	454	721	492	734	581	788	4
del	495	721	506	734	581	788	4
estrés	509	721	530	734	581	788	4
151	513	749	530	762	581	788	4
Rev	51	28	65	37	581	788	5
Peru	67	28	86	37	581	788	5
Med	88	28	105	37	581	788	5
Exp	107	28	120	37	581	788	5
Salud	123	28	146	37	581	788	5
Publica.	148	28	179	37	581	788	5
2020;37(1):148-54.	183	28	240	38	581	788	5
y	51	68	55	81	581	788	5
técnicas	59	68	89	81	581	788	5
de	92	68	101	81	581	788	5
autocontrol	104	68	148	81	581	788	5
emocional	151	68	191	81	581	788	5
se	194	68	202	81	581	788	5
han	205	68	220	81	581	788	5
mostrado	223	68	259	81	581	788	5
más	262	68	278	81	581	788	5
útiles	51	81	71	94	581	788	5
en	74	81	83	94	581	788	5
las	85	81	95	94	581	788	5
mujeres	97	81	127	94	581	788	5
adolescentes	129	81	177	94	581	788	5
(24)	179	82	188	89	581	788	5
.	188	81	190	94	581	788	5
Otro	65	93	84	106	581	788	5
tema	86	93	105	106	581	788	5
a	108	93	112	106	581	788	5
considerar	115	93	155	106	581	788	5
es	158	93	165	106	581	788	5
que	168	93	182	106	581	788	5
los	184	93	195	106	581	788	5
programas	198	93	239	106	581	788	5
de	241	93	250	106	581	788	5
habili-	253	93	278	106	581	788	5
dades	51	106	73	119	581	788	5
para	75	106	91	119	581	788	5
la	93	106	100	119	581	788	5
vida,	102	106	120	119	581	788	5
que	122	106	136	119	581	788	5
se	137	106	145	119	581	788	5
enfocan	147	106	177	119	581	788	5
en	179	106	188	119	581	788	5
el	190	106	196	119	581	788	5
uso	198	106	211	119	581	788	5
de	213	106	222	119	581	788	5
sustancias	224	106	262	119	581	788	5
y	264	106	268	119	581	788	5
se	270	106	278	119	581	788	5
enseñan	51	118	82	131	581	788	5
en	85	118	94	131	581	788	5
aulas	97	118	116	131	581	788	5
mixtas,	118	118	146	131	581	788	5
parecen	148	118	178	131	581	788	5
ser	181	118	192	131	581	788	5
una	194	118	209	131	581	788	5
adecuada	211	118	247	131	581	788	5
estrate-	250	118	278	131	581	788	5
gia	51	131	62	144	581	788	5
de	64	131	73	144	581	788	5
intervención	75	131	123	144	581	788	5
contra	125	131	149	144	581	788	5
el	151	131	158	144	581	788	5
consumo	160	131	195	144	581	788	5
de	196	131	205	144	581	788	5
alcohol	207	131	235	144	581	788	5
en	237	131	246	144	581	788	5
mujeres	248	131	278	144	581	788	5
y	51	143	55	156	581	788	5
hombres	58	143	91	156	581	788	5
en	94	143	103	156	581	788	5
la	106	143	113	156	581	788	5
adolescencia	115	143	163	156	581	788	5
temprana.	166	143	204	156	581	788	5
En	207	143	218	156	581	788	5
la	221	143	227	156	581	788	5
adolescencia	230	143	278	156	581	788	5
media	51	156	75	169	581	788	5
y	77	156	82	169	581	788	5
tardía,	84	156	109	169	581	788	5
sin	112	156	123	169	581	788	5
embargo,	125	156	161	169	581	788	5
las	163	156	173	169	581	788	5
diferencias	176	156	217	169	581	788	5
de	220	156	229	169	581	788	5
género	232	156	258	169	581	788	5
pue-	260	156	278	169	581	788	5
den	51	168	65	181	581	788	5
ser	68	168	79	181	581	788	5
más	81	168	97	181	581	788	5
pronunciadas,	99	168	153	181	581	788	5
requiriéndose	156	168	208	181	581	788	5
con	211	168	225	181	581	788	5
mayor	227	168	252	181	581	788	5
fuerza	254	168	278	181	581	788	5
componentes	51	181	102	194	581	788	5
específicos	104	181	145	194	581	788	5
al	147	181	153	194	581	788	5
género	155	181	181	194	581	788	5
(25)	183	182	193	189	581	788	5
.	193	181	195	194	581	788	5
Además,	65	193	98	206	581	788	5
existe	101	193	122	206	581	788	5
evidencia	125	193	161	206	581	788	5
sobre	164	193	185	206	581	788	5
los	188	193	198	206	581	788	5
efectos	201	193	227	206	581	788	5
diferenciales	230	193	278	206	581	788	5
de	51	206	60	219	581	788	5
programas	63	206	103	219	581	788	5
preventivos	106	206	150	219	581	788	5
en	153	206	162	219	581	788	5
el	164	206	171	219	581	788	5
ámbito	174	206	200	219	581	788	5
escolar	203	206	229	219	581	788	5
según	232	206	254	219	581	788	5
el	257	206	263	219	581	788	5
gé-	266	206	278	219	581	788	5
nero.	51	218	70	231	581	788	5
Así,	74	218	88	231	581	788	5
por	91	218	105	231	581	788	5
ejemplo,	108	218	140	231	581	788	5
los	143	218	154	231	581	788	5
programas	157	218	198	231	581	788	5
preventivos	201	218	245	231	581	788	5
basados	248	218	278	231	581	788	5
en	51	231	60	244	581	788	5
la	63	231	70	244	581	788	5
mejora	72	231	99	244	581	788	5
de	102	231	111	244	581	788	5
habilidades	114	231	157	244	581	788	5
psicosociales	160	231	209	244	581	788	5
obtienen	212	231	245	244	581	788	5
mejores	248	231	278	244	581	788	5
resultados	51	243	90	256	581	788	5
en	94	243	103	256	581	788	5
las	107	243	117	256	581	788	5
mujeres	121	243	151	256	581	788	5
principalmente	155	243	213	256	581	788	5
cuando	217	243	245	256	581	788	5
se	249	243	257	256	581	788	5
apli-	261	243	278	256	581	788	5
can	51	256	64	269	581	788	5
a	67	256	71	269	581	788	5
edades	74	256	100	269	581	788	5
tempranas.	102	256	144	269	581	788	5
Por	147	256	160	269	581	788	5
otra	163	256	178	269	581	788	5
parte,	181	256	202	269	581	788	5
hombres	205	256	238	269	581	788	5
y	241	256	245	269	581	788	5
mujeres	248	256	278	269	581	788	5
adolescentes	51	268	98	281	581	788	5
pueden	101	268	129	281	581	788	5
diferir	131	268	155	281	581	788	5
en	157	268	167	281	581	788	5
los	169	268	180	281	581	788	5
efectos	182	268	208	281	581	788	5
preventivos	210	268	254	281	581	788	5
de	256	268	265	281	581	788	5
las	268	268	278	281	581	788	5
variables	51	281	84	294	581	788	5
psicosociales	87	281	136	294	581	788	5
de	139	281	148	294	581	788	5
intervención	150	281	199	294	581	788	5
del	201	281	213	294	581	788	5
programa.	215	281	255	294	581	788	5
Se	257	281	266	294	581	788	5
ha	269	281	278	294	581	788	5
observado	51	293	90	306	581	788	5
que	93	293	107	306	581	788	5
las	110	293	120	306	581	788	5
adolescentes	123	293	171	306	581	788	5
que	174	293	187	306	581	788	5
presentaban	190	293	236	306	581	788	5
baja	239	293	255	306	581	788	5
auto-	258	293	278	306	581	788	5
estima	51	306	76	319	581	788	5
tuvieron	78	306	110	319	581	788	5
un	112	306	122	319	581	788	5
menor	124	306	150	319	581	788	5
beneficio.	152	306	188	319	581	788	5
Además,	190	306	223	319	581	788	5
se	225	306	233	319	581	788	5
sugiere	235	306	262	319	581	788	5
que	264	306	278	319	581	788	5
las	51	318	61	331	581	788	5
mujeres	65	318	95	331	581	788	5
se	99	318	106	331	581	788	5
encuentran	110	318	154	331	581	788	5
más	157	318	173	331	581	788	5
influenciadas	177	318	227	331	581	788	5
por	231	318	244	331	581	788	5
factores	248	318	278	331	581	788	5
protectores	51	331	94	344	581	788	5
familiares,	97	331	136	344	581	788	5
mientras	139	331	173	344	581	788	5
que	176	331	190	344	581	788	5
los	193	331	204	344	581	788	5
niños	207	331	228	344	581	788	5
son	231	331	245	344	581	788	5
más	248	331	263	344	581	788	5
in-	267	331	278	344	581	788	5
fluenciados	51	343	94	356	581	788	5
por	96	343	110	356	581	788	5
el	112	343	118	356	581	788	5
entorno	121	343	151	356	581	788	5
comunitario	153	343	200	356	581	788	5
y	202	343	206	356	581	788	5
escolar	209	343	235	356	581	788	5
(26)	237	344	246	352	581	788	5
.	246	343	248	356	581	788	5
Detección	51	367	97	382	581	788	5
temprana,	100	367	147	382	581	788	5
derivación	149	367	198	382	581	788	5
e	200	367	205	382	581	788	5
intervención	207	367	266	382	581	788	5
breve	51	379	76	394	581	788	5
en	78	379	89	394	581	788	5
adolescentes	92	379	149	394	581	788	5
con	152	379	168	394	581	788	5
uso	170	379	187	394	581	788	5
problemático	189	379	250	394	581	788	5
de	253	379	264	394	581	788	5
alcohol	51	392	85	407	581	788	5
Aproximadamente	51	406	121	419	581	788	5
500	123	406	137	419	581	788	5
000	139	406	153	419	581	788	5
escolares	155	406	189	419	581	788	5
de	191	406	200	419	581	788	5
nivel	203	406	221	419	581	788	5
secundario	223	406	265	419	581	788	5
re-	267	406	278	419	581	788	5
fieren	51	419	73	431	581	788	5
necesitar	76	419	110	431	581	788	5
orientación	113	419	157	431	581	788	5
sobre	161	419	181	431	581	788	5
el	184	419	191	431	581	788	5
consumo	194	419	229	431	581	788	5
de	232	419	242	431	581	788	5
drogas	245	419	270	431	581	788	5
y	273	419	278	431	581	788	5
130	51	431	65	444	581	788	5
000	67	431	81	444	581	788	5
señalan	83	431	112	444	581	788	5
requerir	114	431	144	444	581	788	5
tratamiento.	146	431	191	444	581	788	5
La	193	431	203	444	581	788	5
necesidad	205	431	242	444	581	788	5
de	244	431	253	444	581	788	5
orien-	255	431	278	444	581	788	5
tación	51	444	74	457	581	788	5
se	76	444	84	457	581	788	5
registra	85	444	113	457	581	788	5
en	115	444	124	457	581	788	5
mayor	126	444	150	457	581	788	5
medida	152	444	180	457	581	788	5
en	182	444	191	457	581	788	5
el	193	444	199	457	581	788	5
grupo	201	444	224	457	581	788	5
femenino,	226	444	263	457	581	788	5
y	265	444	269	457	581	788	5
la	271	444	278	457	581	788	5
necesidad	51	456	88	469	581	788	5
de	91	456	99	469	581	788	5
tratamiento	102	456	146	469	581	788	5
se	148	456	156	469	581	788	5
reporta	159	456	186	469	581	788	5
en	189	456	198	469	581	788	5
mayor	201	456	224	469	581	788	5
porcentaje	227	456	266	469	581	788	5
en	269	456	278	469	581	788	5
el	51	469	57	482	581	788	5
grupo	60	469	82	482	581	788	5
masculino.	85	469	125	482	581	788	5
A	128	469	134	482	581	788	5
esto	136	469	151	482	581	788	5
debe	154	469	171	482	581	788	5
sumarse	174	469	205	482	581	788	5
la	207	469	213	482	581	788	5
identificación	216	469	267	482	581	788	5
de	269	469	278	482	581	788	5
alrededor	51	481	87	494	581	788	5
67	89	481	98	494	581	788	5
000	101	481	114	494	581	788	5
estudiantes	117	481	158	494	581	788	5
que	161	481	175	494	581	788	5
presentan	177	481	214	494	581	788	5
beber	216	481	237	494	581	788	5
excesivo	240	481	271	494	581	788	5
y	273	481	278	494	581	788	5
aproximadamente	51	494	118	507	581	788	5
118	120	494	134	507	581	788	5
000	135	494	149	507	581	788	5
estudiantes	151	494	192	507	581	788	5
que	194	494	207	507	581	788	5
reportan	209	494	242	507	581	788	5
consumo	243	494	278	507	581	788	5
problemático	51	507	100	519	581	788	5
de	102	507	111	519	581	788	5
alcohol	113	507	140	519	581	788	5
(9)	142	507	148	515	581	788	5
.	148	507	150	520	581	788	5
Estos	152	507	172	520	581	788	5
datos	174	507	194	520	581	788	5
sustentan	196	507	231	520	581	788	5
la	233	507	239	520	581	788	5
necesidad	241	507	278	520	581	788	5
de	51	519	60	532	581	788	5
reducir	62	519	89	532	581	788	5
la	92	519	98	532	581	788	5
brecha	101	519	125	532	581	788	5
de	128	519	137	532	581	788	5
cobertura	139	519	175	532	581	788	5
de	178	519	187	532	581	788	5
servicios	189	519	222	532	581	788	5
de	224	519	233	532	581	788	5
orientación	235	519	278	532	581	788	5
y	51	532	55	545	581	788	5
tratamiento	59	532	103	545	581	788	5
asociado	106	532	139	545	581	788	5
al	142	532	149	545	581	788	5
consumo	153	532	187	545	581	788	5
de	190	532	199	545	581	788	5
drogas,	203	532	230	545	581	788	5
así	234	532	244	545	581	788	5
también	247	532	278	545	581	788	5
como	51	544	72	557	581	788	5
la	74	544	81	557	581	788	5
puesta	83	544	107	557	581	788	5
en	109	544	118	557	581	788	5
marcha	121	544	149	557	581	788	5
de	151	544	160	557	581	788	5
mecanismos	162	544	208	557	581	788	5
articulados	211	544	252	557	581	788	5
de	254	544	263	557	581	788	5
de-	266	544	278	557	581	788	5
tección	51	557	78	570	581	788	5
temprana,	80	557	118	570	581	788	5
derivación	120	557	159	570	581	788	5
e	162	557	166	570	581	788	5
intervención	168	557	215	570	581	788	5
breve.	217	557	240	570	581	788	5
La	242	557	251	570	581	788	5
imple-	253	557	278	570	581	788	5
mentación	51	570	91	582	581	788	5
de	93	570	102	582	581	788	5
estas	105	570	123	582	581	788	5
intervenciones	125	570	180	582	581	788	5
tendrá	183	570	207	582	581	788	5
que	210	570	223	582	581	788	5
considerar	226	570	265	582	581	788	5
las	268	570	278	582	581	788	5
características	51	582	103	595	581	788	5
de	105	582	114	595	581	788	5
los	116	582	127	595	581	788	5
adolescentes,	129	582	177	595	581	788	5
prescindiéndose	179	582	240	595	581	788	5
de	242	582	251	595	581	788	5
mode-	253	582	278	595	581	788	5
los	51	595	62	608	581	788	5
tradicionales	64	595	111	608	581	788	5
de	113	595	122	608	581	788	5
prestación	124	595	163	608	581	788	5
de	165	595	174	608	581	788	5
servicios.	175	595	210	608	581	788	5
En	65	607	76	620	581	788	5
nuestro	79	607	107	620	581	788	5
país	110	607	125	620	581	788	5
ya	128	607	136	620	581	788	5
existe	139	607	160	620	581	788	5
una	163	607	177	620	581	788	5
respuesta	180	607	216	620	581	788	5
pública	218	607	246	620	581	788	5
que	249	607	263	620	581	788	5
de-	265	607	278	620	581	788	5
manda	51	620	77	633	581	788	5
ser	79	620	90	633	581	788	5
fortalecida.	93	620	135	633	581	788	5
Los	137	620	151	633	581	788	5
servicios	153	620	186	633	581	788	5
municipales	188	620	234	633	581	788	5
de	236	620	245	633	581	788	5
orienta-	247	620	278	633	581	788	5
ción	51	633	68	645	581	788	5
sobre	69	633	90	645	581	788	5
drogas	92	633	117	645	581	788	5
implementados	119	633	178	645	581	788	5
a	180	633	184	645	581	788	5
través	186	633	208	645	581	788	5
del	210	633	221	645	581	788	5
PTCD,	223	633	249	645	581	788	5
«Habla	251	633	278	645	581	788	5
Franco»	51	645	82	658	581	788	5
de	84	645	93	658	581	788	5
DEVIDA,	96	645	133	658	581	788	5
«Lugar	135	645	162	658	581	788	5
de	164	645	173	658	581	788	5
Escucha»	175	645	211	658	581	788	5
de	213	645	222	658	581	788	5
CEDRO,	225	645	258	658	581	788	5
y	260	645	265	658	581	788	5
los	267	645	278	658	581	788	5
Centros	51	658	81	671	581	788	5
de	84	658	93	671	581	788	5
Salud	95	658	116	671	581	788	5
Mental	119	658	146	671	581	788	5
Comunitarios	148	658	201	671	581	788	5
(CSMC)	204	658	236	671	581	788	5
del	238	658	250	671	581	788	5
Minis-	252	658	278	671	581	788	5
terio	51	670	69	683	581	788	5
de	71	670	80	683	581	788	5
Salud,	82	670	105	683	581	788	5
tienen	107	670	131	683	581	788	5
un	133	670	143	683	581	788	5
rol	145	670	156	683	581	788	5
fundamental	158	670	206	683	581	788	5
en	208	670	218	683	581	788	5
estos	220	670	238	683	581	788	5
esfuerzos.	240	670	278	683	581	788	5
Cabe	51	683	70	696	581	788	5
destacar	73	683	105	696	581	788	5
que	107	683	121	696	581	788	5
las	124	683	134	696	581	788	5
instituciones	137	683	185	696	581	788	5
educativas	188	683	228	696	581	788	5
también	230	683	262	696	581	788	5
po-	265	683	278	696	581	788	5
seen	51	695	68	708	581	788	5
un	70	695	81	708	581	788	5
potencial	83	695	118	708	581	788	5
importante	121	695	163	708	581	788	5
de	166	695	175	708	581	788	5
participación	178	695	228	708	581	788	5
en	230	695	240	708	581	788	5
las	242	695	252	708	581	788	5
accio-	255	695	278	708	581	788	5
nes	51	708	64	721	581	788	5
de	66	708	75	721	581	788	5
detección	78	708	114	721	581	788	5
temprana	116	708	153	721	581	788	5
y	155	708	160	721	581	788	5
derivación.	162	708	204	721	581	788	5
Para	207	708	224	721	581	788	5
ello	226	708	240	721	581	788	5
se	242	708	250	721	581	788	5
deberá	252	708	278	721	581	788	5
impartir	51	721	83	733	581	788	5
el	87	721	93	733	581	788	5
entrenamiento	97	721	153	733	581	788	5
correspondiente	156	721	218	733	581	788	5
a	222	721	226	733	581	788	5
los	230	721	241	733	581	788	5
docentes	244	721	278	733	581	788	5
152	51	749	68	762	581	788	5
Consumo	428	28	460	39	581	788	5
de	462	28	469	39	581	788	5
alcohol	471	28	495	39	581	788	5
y	497	28	500	39	581	788	5
género	502	28	524	39	581	788	5
tutores	298	68	324	81	581	788	5
y	326	68	331	81	581	788	5
psicólogos.	333	68	375	81	581	788	5
Este	377	68	393	81	581	788	5
enfoque	395	68	426	81	581	788	5
ha	428	68	438	81	581	788	5
mostrado	440	68	477	81	581	788	5
ser	479	68	490	81	581	788	5
útil	492	68	505	81	581	788	5
para	508	68	524	81	581	788	5
casos	298	81	318	94	581	788	5
que	320	81	334	94	581	788	5
de	337	81	346	94	581	788	5
otra	348	81	364	94	581	788	5
forma	366	81	389	94	581	788	5
podrían	392	81	422	94	581	788	5
pasar	425	81	445	94	581	788	5
desapercibidos,	448	81	506	94	581	788	5
per-	509	81	524	94	581	788	5
mitiendo	298	93	332	106	581	788	5
la	334	93	341	106	581	788	5
identificación	343	93	395	106	581	788	5
de	397	93	406	106	581	788	5
adolescentes	407	93	455	106	581	788	5
en	457	93	466	106	581	788	5
etapas	468	93	492	106	581	788	5
iniciales	493	93	524	106	581	788	5
de	298	106	307	119	581	788	5
uso	309	106	322	119	581	788	5
problemático	325	106	375	119	581	788	5
de	377	106	386	119	581	788	5
alcohol	388	106	416	119	581	788	5
y	418	106	422	119	581	788	5
contribuyendo	425	106	481	119	581	788	5
al	483	106	489	119	581	788	5
cierre	492	106	513	119	581	788	5
de	515	106	524	119	581	788	5
brechas	298	118	326	131	581	788	5
entre	328	118	348	131	581	788	5
la	349	118	356	131	581	788	5
necesidad	358	118	395	131	581	788	5
de	397	118	406	131	581	788	5
tratamiento	408	118	452	131	581	788	5
y	454	118	459	131	581	788	5
el	460	118	467	131	581	788	5
acceso	468	118	493	131	581	788	5
efectivo	495	118	524	131	581	788	5
al	298	131	304	144	581	788	5
tratamiento	306	131	351	144	581	788	5
(27,28)	353	132	369	139	581	788	5
.	369	131	371	144	581	788	5
Elaboración	298	154	353	169	581	788	5
de	356	154	367	169	581	788	5
guías	369	154	393	169	581	788	5
y	396	154	401	169	581	788	5
protocolos	403	154	452	169	581	788	5
específicos	455	154	504	169	581	788	5
de	506	154	517	169	581	788	5
tratamiento	298	167	352	182	581	788	5
para	355	167	376	182	581	788	5
adolescentes	378	167	435	182	581	788	5
Aunque	298	181	327	194	581	788	5
no	330	181	340	194	581	788	5
hay	343	181	356	194	581	788	5
disponibilidad	359	181	412	194	581	788	5
de	415	181	424	194	581	788	5
información	427	181	473	194	581	788	5
sobre	476	181	496	194	581	788	5
la	499	181	505	194	581	788	5
can-	508	181	524	194	581	788	5
tidad	298	193	317	206	581	788	5
de	319	193	328	206	581	788	5
adolescentes	331	193	377	206	581	788	5
que	379	193	393	206	581	788	5
presentan	396	193	432	206	581	788	5
trastornos	434	193	472	206	581	788	5
por	475	193	488	206	581	788	5
consumo	490	193	524	206	581	788	5
de	298	206	307	219	581	788	5
alcohol,	309	206	338	219	581	788	5
los	340	206	351	219	581	788	5
datos	353	206	373	219	581	788	5
disponibles	375	206	417	219	581	788	5
en	420	206	429	219	581	788	5
el	431	206	437	219	581	788	5
Perú	440	206	457	219	581	788	5
sobre	459	206	480	219	581	788	5
uso	482	206	495	219	581	788	5
proble-	497	206	524	219	581	788	5
mático	298	219	323	231	581	788	5
e	325	219	329	231	581	788	5
intensivo	331	219	365	231	581	788	5
de	366	219	375	231	581	788	5
alcohol	377	219	404	231	581	788	5
justifican	406	219	440	231	581	788	5
la	441	219	448	231	581	788	5
elaboración	449	219	493	231	581	788	5
de	494	219	503	231	581	788	5
guías	505	219	524	231	581	788	5
y	298	231	302	244	581	788	5
protocolos	305	231	344	244	581	788	5
de	347	231	356	244	581	788	5
tratamiento	359	231	402	244	581	788	5
específicos	405	231	445	244	581	788	5
y	447	231	452	244	581	788	5
sensibles	454	231	487	244	581	788	5
al	490	231	496	244	581	788	5
género	499	231	524	244	581	788	5
para	298	244	314	257	581	788	5
adolescentes.	316	244	365	257	581	788	5
Los	367	244	381	257	581	788	5
estudios	383	244	413	257	581	788	5
han	416	244	430	257	581	788	5
demostrado	432	244	477	257	581	788	5
que	479	244	493	257	581	788	5
el	495	244	502	257	581	788	5
trata-	504	244	524	257	581	788	5
miento	298	256	324	269	581	788	5
de	327	256	336	269	581	788	5
estos	338	256	356	269	581	788	5
problemas	358	256	397	269	581	788	5
es	400	256	407	269	581	788	5
eficaz	409	256	430	269	581	788	5
para	433	256	449	269	581	788	5
mejorar	452	256	481	269	581	788	5
los	483	256	494	269	581	788	5
resulta-	496	256	524	269	581	788	5
dos	298	269	311	282	581	788	5
de	313	269	322	282	581	788	5
salud	324	269	344	282	581	788	5
en	347	269	356	282	581	788	5
los	358	269	369	282	581	788	5
adolescentes.	371	269	419	282	581	788	5
La	422	269	431	282	581	788	5
investigación	433	269	482	282	581	788	5
metaanalí-	485	269	524	282	581	788	5
tica	298	282	311	294	581	788	5
encuentra	314	282	351	294	581	788	5
que	354	282	368	294	581	788	5
la	371	282	377	294	581	788	5
terapia	380	282	406	294	581	788	5
familiar	409	282	438	294	581	788	5
es	441	282	448	294	581	788	5
la	451	282	458	294	581	788	5
intervención	461	282	508	294	581	788	5
con	511	282	524	294	581	788	5
mayor	298	294	322	307	581	788	5
evidencia	324	294	359	307	581	788	5
de	361	294	370	307	581	788	5
efectividad	373	294	413	307	581	788	5
en	416	294	425	307	581	788	5
comparación	427	294	476	307	581	788	5
a	478	294	482	307	581	788	5
otros	485	294	504	307	581	788	5
tipos	506	294	524	307	581	788	5
de	298	307	307	320	581	788	5
tratamiento	308	307	352	320	581	788	5
ambulatorio.	353	307	401	320	581	788	5
Sin	403	307	415	320	581	788	5
embargo,	416	307	451	320	581	788	5
la	452	307	459	320	581	788	5
terapia	461	307	486	320	581	788	5
de	488	307	497	320	581	788	5
mejora	498	307	524	320	581	788	5
motivacional,	298	319	348	332	581	788	5
terapia	351	319	376	332	581	788	5
cognitivo-conductual	378	319	458	332	581	788	5
y	460	319	465	332	581	788	5
la	467	319	473	332	581	788	5
combinación	476	319	524	332	581	788	5
de	298	332	307	345	581	788	5
ambas	309	332	333	345	581	788	5
también	335	332	366	345	581	788	5
ofrecen	368	332	396	345	581	788	5
efectos	398	332	424	345	581	788	5
de	426	332	435	345	581	788	5
reducción	437	332	474	345	581	788	5
del	477	332	488	345	581	788	5
consumo	490	332	524	345	581	788	5
de	298	345	307	357	581	788	5
drogas	309	345	333	357	581	788	5
(29)	335	345	344	353	581	788	5
.	344	345	346	357	581	788	5
El	312	357	320	370	581	788	5
desarrollo	324	357	362	370	581	788	5
de	366	357	375	370	581	788	5
guías	379	357	398	370	581	788	5
y	402	357	407	370	581	788	5
protocolos	411	357	451	370	581	788	5
deberá	455	357	480	370	581	788	5
considerar	484	357	524	370	581	788	5
también	298	370	329	383	581	788	5
las	331	370	341	383	581	788	5
barreras	344	370	375	383	581	788	5
de	377	370	386	383	581	788	5
tratamiento	389	370	433	383	581	788	5
propias	436	370	464	383	581	788	5
de	466	370	475	383	581	788	5
la	478	370	484	383	581	788	5
población	487	370	524	383	581	788	5
adolescente.	298	382	344	395	581	788	5
Por	346	382	359	395	581	788	5
ejemplo,	361	382	394	395	581	788	5
la	396	382	402	395	581	788	5
investigación	404	382	454	395	581	788	5
sobre	457	382	477	395	581	788	5
la	479	382	486	395	581	788	5
búsqueda	488	382	524	395	581	788	5
de	298	395	307	408	581	788	5
ayuda	310	395	332	408	581	788	5
terapéutica	336	395	378	408	581	788	5
entre	381	395	400	408	581	788	5
los	403	395	414	408	581	788	5
adolescentes	417	395	465	408	581	788	5
con	468	395	482	408	581	788	5
problemas	485	395	524	408	581	788	5
de	298	407	307	420	581	788	5
salud	309	407	329	420	581	788	5
mental	331	407	357	420	581	788	5
muestra	360	407	390	420	581	788	5
la	393	407	399	420	581	788	5
existencia	401	407	439	420	581	788	5
de	441	407	450	420	581	788	5
barreras	452	407	483	420	581	788	5
que	485	407	499	420	581	788	5
deben	501	407	524	420	581	788	5
ser	298	420	309	433	581	788	5
gestionadas	311	420	355	433	581	788	5
por	358	420	371	433	581	788	5
los	374	420	384	433	581	788	5
operadores	387	420	429	433	581	788	5
de	432	420	441	433	581	788	5
servicios.	443	420	479	433	581	788	5
Los	481	420	495	433	581	788	5
adoles-	497	420	524	433	581	788	5
centes	298	433	321	445	581	788	5
suelen	324	433	348	445	581	788	5
mantener	350	433	387	445	581	788	5
sus	389	433	401	445	581	788	5
problemas	404	433	443	445	581	788	5
para	446	433	463	445	581	788	5
sí	465	433	471	445	581	788	5
mismos	474	433	504	445	581	788	5
o	506	433	511	445	581	788	5
re-	514	433	524	445	581	788	5
curren	298	445	323	458	581	788	5
a	325	445	330	458	581	788	5
sus	332	445	344	458	581	788	5
compañeros,	346	445	395	458	581	788	5
perciben	397	445	430	458	581	788	5
estigmatización,	433	445	494	458	581	788	5
falta	497	445	513	458	581	788	5
de	515	445	524	458	581	788	5
confidencialidad,	298	458	363	471	581	788	5
confianza	365	458	402	471	581	788	5
limitada	404	458	436	471	581	788	5
en	438	458	448	471	581	788	5
los	450	458	461	471	581	788	5
profesionales	463	458	513	471	581	788	5
de	515	458	524	471	581	788	5
la	298	470	304	483	581	788	5
salud	307	470	327	483	581	788	5
y	330	470	334	483	581	788	5
falta	337	470	353	483	581	788	5
de	356	470	365	483	581	788	5
reconocimiento	368	470	427	483	581	788	5
del	430	470	442	483	581	788	5
problema	444	470	480	483	581	788	5
(30)	483	471	492	479	581	788	5
.	492	470	494	483	581	788	5
La	497	470	506	483	581	788	5
ges-	509	470	524	483	581	788	5
tión	298	483	313	496	581	788	5
para	316	483	333	496	581	788	5
reducir	336	483	364	496	581	788	5
estas	367	483	385	496	581	788	5
barreras	388	483	420	496	581	788	5
percibidas	423	483	462	496	581	788	5
es	465	483	473	496	581	788	5
fundamental	476	483	524	496	581	788	5
para	298	496	314	508	581	788	5
el	317	496	323	508	581	788	5
logro	325	496	345	508	581	788	5
de	347	496	356	508	581	788	5
adherencia.	359	496	402	508	581	788	5
Vinculado	312	508	351	521	581	788	5
a	354	508	358	521	581	788	5
lo	361	508	368	521	581	788	5
anterior,	371	508	403	521	581	788	5
las	406	508	416	521	581	788	5
guías	419	508	439	521	581	788	5
y	442	508	446	521	581	788	5
protocolos	449	508	489	521	581	788	5
tendrían	492	508	524	521	581	788	5
que	298	521	311	534	581	788	5
ofrecer	316	521	342	534	581	788	5
estrategias	347	521	386	534	581	788	5
que	390	521	404	534	581	788	5
disminuyan	409	521	454	534	581	788	5
la	458	521	464	534	581	788	5
posibilidad	469	521	511	534	581	788	5
de	515	521	524	534	581	788	5
abandono	298	533	336	546	581	788	5
terapéutico	338	533	381	546	581	788	5
en	384	533	393	546	581	788	5
los	396	533	407	546	581	788	5
adolescentes.	410	533	459	546	581	788	5
La	462	533	472	546	581	788	5
investigación	474	533	524	546	581	788	5
ha	298	546	307	559	581	788	5
identificado	310	546	355	559	581	788	5
diversos	358	546	389	559	581	788	5
factores	392	546	422	559	581	788	5
que	425	546	439	559	581	788	5
influyen	441	546	473	559	581	788	5
en	476	546	485	559	581	788	5
el	488	546	494	559	581	788	5
adoles-	497	546	524	559	581	788	5
cente	298	559	318	571	581	788	5
para	320	559	337	571	581	788	5
participar	340	559	377	571	581	788	5
(o	380	559	388	571	581	788	5
no)	391	559	404	571	581	788	5
en	407	559	416	571	581	788	5
el	419	559	425	571	581	788	5
tratamiento:	428	559	475	571	581	788	5
relación	477	559	508	571	581	788	5
con	510	559	524	571	581	788	5
los	298	571	308	584	581	788	5
padres,	311	571	338	584	581	788	5
percepción	341	571	383	584	581	788	5
sobre	385	571	406	584	581	788	5
el	409	571	415	584	581	788	5
proceso	418	571	447	584	581	788	5
terapéutico,	450	571	494	584	581	788	5
calidad	497	571	524	584	581	788	5
de	298	584	307	597	581	788	5
la	309	584	315	597	581	788	5
relación	317	584	348	597	581	788	5
con	350	584	363	597	581	788	5
el	365	584	372	597	581	788	5
terapeuta,	374	584	411	597	581	788	5
y	413	584	418	597	581	788	5
expectativas	420	584	466	597	581	788	5
sobre	468	584	488	597	581	788	5
los	490	584	501	597	581	788	5
resul-	503	584	524	597	581	788	5
tados	298	596	318	609	581	788	5
terapéuticos	320	596	367	609	581	788	5
(31,32)	369	597	385	605	581	788	5
.	385	596	387	609	581	788	5
Lo	389	596	399	609	581	788	5
expuesto	401	596	435	609	581	788	5
tiene	437	596	456	609	581	788	5
implicancias	458	596	505	609	581	788	5
para	508	596	524	609	581	788	5
el	298	609	304	622	581	788	5
establecimiento	307	609	366	622	581	788	5
de	369	609	378	622	581	788	5
espacios	381	609	413	622	581	788	5
sostenidos	415	609	455	622	581	788	5
de	458	609	467	622	581	788	5
capacitación	470	609	517	622	581	788	5
y	520	609	524	622	581	788	5
entrenamiento	298	622	353	634	581	788	5
en	356	622	365	634	581	788	5
los	367	622	378	634	581	788	5
operadores	380	622	422	634	581	788	5
de	424	622	433	634	581	788	5
servicios	435	622	469	634	581	788	5
terapéuticos.	471	622	519	634	581	788	5
Estrategias	298	645	348	660	581	788	5
preventivas	350	645	403	660	581	788	5
ambientales	405	645	461	660	581	788	5
que	463	645	480	660	581	788	5
articulen	482	645	524	660	581	788	5
respuestas	298	657	345	672	581	788	5
multisectoriales	348	657	421	672	581	788	5
y	423	657	429	672	581	788	5
multinivel	431	657	479	672	581	788	5
Una	298	672	314	684	581	788	5
respuesta	316	672	352	684	581	788	5
promisoria	355	672	397	684	581	788	5
a	400	672	404	684	581	788	5
la	407	672	413	684	581	788	5
complejidad	416	672	463	684	581	788	5
de	466	672	475	684	581	788	5
los	478	672	489	684	581	788	5
distintos	492	672	524	684	581	788	5
factores	298	684	327	697	581	788	5
de	329	684	338	697	581	788	5
riesgo	341	684	364	697	581	788	5
implicados	366	684	407	697	581	788	5
en	410	684	419	697	581	788	5
el	421	684	427	697	581	788	5
consumo	430	684	465	697	581	788	5
de	467	684	476	697	581	788	5
alcohol	478	684	506	697	581	788	5
es	508	684	516	697	581	788	5
la	518	684	524	697	581	788	5
implementación	298	697	360	709	581	788	5
de	362	697	371	709	581	788	5
estrategias	373	697	413	709	581	788	5
de	415	697	424	709	581	788	5
prevención	426	697	468	709	581	788	5
ambiental	471	697	508	709	581	788	5
que	511	697	524	709	581	788	5
se	298	709	305	722	581	788	5
orientan	308	709	340	722	581	788	5
a	342	709	347	722	581	788	5
modificar	349	709	386	722	581	788	5
entornos	389	709	422	722	581	788	5
sociales,	425	709	456	722	581	788	5
culturales,	459	709	498	722	581	788	5
físicos	501	709	524	722	581	788	5
y	298	722	302	734	581	788	5
económicos.	304	722	351	734	581	788	5
Dado	353	722	374	734	581	788	5
su	376	722	384	734	581	788	5
carácter	386	722	417	734	581	788	5
normalizado,	418	722	469	734	581	788	5
el	470	722	477	734	581	788	5
consumo	479	722	514	734	581	788	5
de	515	722	524	734	581	788	5
https://doi.org/10.17843/rpmesp.2020.371.5151	386	751	524	761	581	788	5
Cabanillas-Rojas	466	28	520	39	581	788	6
W	522	28	530	39	581	788	6
Rev	57	28	71	37	581	788	6
Peru	73	28	91	37	581	788	6
Med	94	28	111	37	581	788	6
Exp	113	28	126	37	581	788	6
Salud	128	28	151	37	581	788	6
Publica.	154	28	185	37	581	788	6
2020;37(1):148-54.	187	28	244	38	581	788	6
alcohol	57	68	84	81	581	788	6
tiene	87	68	106	81	581	788	6
un	109	68	120	81	581	788	6
importante	123	68	165	81	581	788	6
arraigo	168	68	195	81	581	788	6
en	199	68	208	81	581	788	6
estos	211	68	230	81	581	788	6
aspectos.	233	68	267	81	581	788	6
Por	270	68	283	81	581	788	6
ello,	57	81	72	93	581	788	6
una	74	81	88	93	581	788	6
política	90	81	119	93	581	788	6
e	120	81	124	93	581	788	6
intervención	126	81	175	93	581	788	6
integral	176	81	205	93	581	788	6
sobre	207	81	228	93	581	788	6
el	229	81	236	93	581	788	6
consumo	238	81	273	93	581	788	6
de	274	81	283	93	581	788	6
alcohol	57	93	84	106	581	788	6
en	86	93	96	106	581	788	6
los	97	93	108	106	581	788	6
adolescentes	110	93	158	106	581	788	6
tendría	160	93	187	106	581	788	6
que	189	93	203	106	581	788	6
priorizar	205	93	238	106	581	788	6
acciones	240	93	272	106	581	788	6
en	274	93	283	106	581	788	6
las	57	105	67	118	581	788	6
comunidades,	69	105	122	118	581	788	6
publicidad,	124	105	167	118	581	788	6
normatividad	169	105	221	118	581	788	6
y	223	105	227	118	581	788	6
regulaciones.	229	105	279	118	581	788	6
Modificar	71	117	108	130	581	788	6
entornos	110	117	144	130	581	788	6
sociales	146	117	175	130	581	788	6
y	177	117	182	130	581	788	6
culturales	184	117	220	130	581	788	6
que	222	117	236	130	581	788	6
favorecen	238	117	275	130	581	788	6
la	277	117	283	130	581	788	6
involucración	57	129	109	142	581	788	6
de	111	129	120	142	581	788	6
los	123	129	134	142	581	788	6
adolescentes	136	129	184	142	581	788	6
en	186	129	195	142	581	788	6
el	198	129	204	142	581	788	6
consumo	207	129	242	142	581	788	6
de	244	129	253	142	581	788	6
alcohol	256	129	283	142	581	788	6
requiere	57	142	88	154	581	788	6
de	90	142	99	154	581	788	6
políticas	101	142	133	154	581	788	6
que	135	142	149	154	581	788	6
articulen	151	142	185	154	581	788	6
el	187	142	193	154	581	788	6
trabajo	195	142	222	154	581	788	6
de	224	142	233	154	581	788	6
instituciones	235	142	283	154	581	788	6
públicas	57	154	88	167	581	788	6
(Ministerio	90	154	133	167	581	788	6
de	135	154	144	167	581	788	6
Salud,	146	154	169	167	581	788	6
Ministerio	171	154	211	167	581	788	6
de	213	154	222	167	581	788	6
Educación,	224	154	266	167	581	788	6
DE-	268	154	283	167	581	788	6
VIDA,	57	166	82	179	581	788	6
Gobiernos	85	166	125	179	581	788	6
Regionales,	128	166	171	179	581	788	6
Municipalidades)	174	166	241	179	581	788	6
y	244	166	248	179	581	788	6
privadas	251	166	283	179	581	788	6
(organizaciones	57	178	117	191	581	788	6
no	119	178	129	191	581	788	6
gubernamentales,	130	178	198	191	581	788	6
universidades,	200	178	254	191	581	788	6
empre-	256	178	283	191	581	788	6
sas).	57	190	73	203	581	788	6
La	76	190	86	203	581	788	6
evidencia	88	190	125	203	581	788	6
científica	127	190	162	203	581	788	6
puede	165	190	188	203	581	788	6
ofrecer	191	190	217	203	581	788	6
orientación	220	190	264	203	581	788	6
para	267	190	283	203	581	788	6
una	57	202	71	215	581	788	6
gestión	74	202	101	215	581	788	6
multisectorial	104	202	157	215	581	788	6
y	160	202	164	215	581	788	6
multinivel	168	202	206	215	581	788	6
(nacional,	209	202	247	215	581	788	6
regional,	250	202	283	215	581	788	6
local)	57	215	78	227	581	788	6
efectiva.	80	215	111	227	581	788	6
Existe	71	227	93	240	581	788	6
evidencia	96	227	131	240	581	788	6
que	133	227	147	240	581	788	6
sugiere	149	227	176	240	581	788	6
que	178	227	192	240	581	788	6
la	194	227	201	240	581	788	6
exposición	203	227	243	240	581	788	6
a	246	227	250	240	581	788	6
mayores	252	227	283	240	581	788	6
densidades	57	239	98	252	581	788	6
de	100	239	109	252	581	788	6
puntos	111	239	137	252	581	788	6
de	139	239	148	252	581	788	6
venta	151	239	171	252	581	788	6
de	173	239	182	252	581	788	6
alcohol	184	239	211	252	581	788	6
incrementa	214	239	256	252	581	788	6
el	258	239	264	252	581	788	6
ries-	267	239	283	252	581	788	6
go	57	251	66	264	581	788	6
de	68	251	77	264	581	788	6
uso	79	251	93	264	581	788	6
y	95	251	99	264	581	788	6
el	102	251	108	264	581	788	6
uso	110	251	123	264	581	788	6
excesivo	126	251	157	264	581	788	6
de	159	251	168	264	581	788	6
alcohol	170	251	197	264	581	788	6
en	200	251	209	264	581	788	6
los	211	251	221	264	581	788	6
adolescentes	224	251	270	264	581	788	6
(33)	272	252	281	259	581	788	6
.	281	251	283	264	581	788	6
Asimismo,	57	263	97	276	581	788	6
la	99	263	105	276	581	788	6
evidencia	107	263	143	276	581	788	6
nacional	145	263	177	276	581	788	6
muestra	179	263	209	276	581	788	6
que	211	263	225	276	581	788	6
los	227	263	237	276	581	788	6
escolares	239	263	272	276	581	788	6
de	275	263	283	276	581	788	6
nivel	57	276	75	288	581	788	6
secundario	78	276	119	288	581	788	6
acceden	122	276	152	288	581	788	6
al	155	276	162	288	581	788	6
alcohol	165	276	192	288	581	788	6
principalmente	195	276	251	288	581	788	6
a	254	276	259	288	581	788	6
través	262	276	283	288	581	788	6
de	57	288	66	301	581	788	6
bodegas,	68	288	101	301	581	788	6
licorerías	103	288	137	301	581	788	6
y	140	288	144	301	581	788	6
supermercados	147	288	203	301	581	788	6
(9)	206	289	212	296	581	788	6
.	212	288	214	301	581	788	6
La	217	288	226	301	581	788	6
repuesta	229	288	260	301	581	788	6
a	262	288	267	301	581	788	6
esta	269	288	283	301	581	788	6
coyuntura	57	300	95	313	581	788	6
involucra	97	300	132	313	581	788	6
acciones	135	300	166	313	581	788	6
que	169	300	182	313	581	788	6
pueden	185	300	213	313	581	788	6
verse	215	300	234	313	581	788	6
reflejadas	237	300	272	313	581	788	6
en	274	300	283	313	581	788	6
políticas	57	312	88	325	581	788	6
locales	90	312	115	325	581	788	6
que	117	312	130	325	581	788	6
sean	132	312	149	325	581	788	6
más	151	312	166	325	581	788	6
estrictas	168	312	198	325	581	788	6
para	200	312	217	325	581	788	6
otorgar	219	312	246	325	581	788	6
o	248	312	253	325	581	788	6
renovar	255	312	283	325	581	788	6
permisos	57	324	91	337	581	788	6
de	95	324	104	337	581	788	6
funcionamiento	107	324	167	337	581	788	6
para	170	324	187	337	581	788	6
los	190	324	201	337	581	788	6
establecimientos	205	324	266	337	581	788	6
que	270	324	283	337	581	788	6
venden	57	337	84	349	581	788	6
o	86	337	91	349	581	788	6
sirven	93	337	116	349	581	788	6
bebidas	117	337	146	349	581	788	6
alcohólicas,	148	337	191	349	581	788	6
restringir	192	337	227	349	581	788	6
la	229	337	236	349	581	788	6
presencia	238	337	273	349	581	788	6
de	274	337	283	349	581	788	6
publicidad	57	349	96	362	581	788	6
exterior	99	349	128	362	581	788	6
o	130	349	135	362	581	788	6
vallas	137	349	158	362	581	788	6
publicitarias	160	349	206	362	581	788	6
de	209	349	218	362	581	788	6
bebidas	220	349	248	362	581	788	6
alcohóli-	251	349	283	362	581	788	6
cas,	57	361	70	374	581	788	6
prohibir	73	361	104	374	581	788	6
el	106	361	112	374	581	788	6
consumo	115	361	149	374	581	788	6
público,	152	361	182	374	581	788	6
impartir	184	361	216	374	581	788	6
capacitación	218	361	264	374	581	788	6
para	267	361	283	374	581	788	6
el	57	373	63	386	581	788	6
personal	66	373	98	386	581	788	6
de	101	373	110	386	581	788	6
establecimientos	112	373	174	386	581	788	6
que	177	373	190	386	581	788	6
venden	193	373	220	386	581	788	6
o	223	373	228	386	581	788	6
sirven	231	373	254	386	581	788	6
alcohol	256	373	283	386	581	788	6
(bodegueros,	57	385	105	398	581	788	6
personal	107	385	139	398	581	788	6
que	141	385	155	398	581	788	6
atiende	157	385	184	398	581	788	6
en	186	385	196	398	581	788	6
bares	198	385	217	398	581	788	6
o	219	385	224	398	581	788	6
discotecas),	226	385	269	398	581	788	6
en-	271	385	283	398	581	788	6
tre	57	397	67	410	581	788	6
otros.	70	397	91	410	581	788	6
La	93	397	103	410	581	788	6
adopción	105	397	140	410	581	788	6
de	143	397	152	410	581	788	6
estas	155	397	172	410	581	788	6
medidas	175	397	206	410	581	788	6
de	209	397	218	410	581	788	6
forma	221	397	243	410	581	788	6
articulada	246	397	283	410	581	788	6
podría	57	410	82	422	581	788	6
ejercer	83	410	108	422	581	788	6
efectos	110	410	135	422	581	788	6
positivos	137	410	170	422	581	788	6
para	171	410	188	422	581	788	6
la	190	410	196	422	581	788	6
reducción	198	410	235	422	581	788	6
del	236	410	248	422	581	788	6
consumo	249	410	283	422	581	788	6
de	57	422	66	435	581	788	6
alcohol	68	422	95	435	581	788	6
en	97	422	106	435	581	788	6
los	108	422	118	435	581	788	6
adolescentes	120	422	167	435	581	788	6
(34,35)	169	423	184	430	581	788	6
.	184	422	186	435	581	788	6
En	73	434	83	447	581	788	6
general,	86	434	115	447	581	788	6
se	117	434	125	447	581	788	6
ha	127	434	136	447	581	788	6
observado	138	434	178	447	581	788	6
que	180	434	194	447	581	788	6
la	196	434	202	447	581	788	6
asunción	204	434	238	447	581	788	6
de	241	434	250	447	581	788	6
políticas	252	434	283	447	581	788	6
que	57	446	71	459	581	788	6
desarrollan	73	446	115	459	581	788	6
mayores	117	446	149	459	581	788	6
acciones	151	446	183	459	581	788	6
de	185	446	194	459	581	788	6
regulación	196	446	236	459	581	788	6
obtiene	238	446	266	459	581	788	6
me-	268	446	283	459	581	788	6
jores	57	458	75	471	581	788	6
resultados	77	458	116	471	581	788	6
en	119	458	128	471	581	788	6
la	131	458	137	471	581	788	6
reducción	140	458	178	471	581	788	6
del	181	458	192	471	581	788	6
consumo	195	458	230	471	581	788	6
de	232	458	241	471	581	788	6
alcohol	244	458	272	471	581	788	6
en	274	458	283	471	581	788	6
adolescentes.	57	471	106	483	581	788	6
Por	108	471	122	483	581	788	6
ejemplo,	124	471	156	483	581	788	6
se	158	471	166	483	581	788	6
ha	168	471	177	483	581	788	6
observado	179	471	219	483	581	788	6
que	221	471	235	483	581	788	6
la	237	471	244	483	581	788	6
probabili-	246	471	283	483	581	788	6
dad	57	483	71	496	581	788	6
de	73	483	82	496	581	788	6
que	85	483	99	496	581	788	6
los	101	483	112	496	581	788	6
estudiantes	114	483	156	496	581	788	6
beban	159	483	182	496	581	788	6
en	184	483	193	496	581	788	6
el	196	483	202	496	581	788	6
recinto	204	483	231	496	581	788	6
escolar	234	483	260	496	581	788	6
se	262	483	270	496	581	788	6
in-	272	483	283	496	581	788	6
crementa	57	495	92	508	581	788	6
cuando	94	495	123	508	581	788	6
los	125	495	136	508	581	788	6
estudiantes	138	495	181	508	581	788	6
perciben	183	495	216	508	581	788	6
una	219	495	233	508	581	788	6
política	235	495	264	508	581	788	6
edu-	266	495	283	508	581	788	6
cativa	57	507	79	520	581	788	6
laxa	82	507	97	520	581	788	6
o	100	507	105	520	581	788	6
débil	108	507	126	520	581	788	6
sobre	129	507	150	520	581	788	6
el	153	507	159	520	581	788	6
alcohol	162	507	190	520	581	788	6
(35)	193	508	202	515	581	788	6
.	202	507	204	520	581	788	6
En	207	507	217	520	581	788	6
correspondencia	220	507	283	520	581	788	6
con	57	519	71	532	581	788	6
lo	73	519	80	532	581	788	6
anterior,	83	519	115	532	581	788	6
existe	117	519	139	532	581	788	6
evidencia	141	519	177	532	581	788	6
que	180	519	194	532	581	788	6
señala	196	519	220	532	581	788	6
que	222	519	236	532	581	788	6
las	239	519	249	532	581	788	6
acciones	251	519	283	532	581	788	6
de	57	532	66	544	581	788	6
políticas	69	532	101	544	581	788	6
más	104	532	119	544	581	788	6
estrictas	122	532	153	544	581	788	6
hacia	157	532	177	544	581	788	6
el	180	532	186	544	581	788	6
alcohol	189	532	217	544	581	788	6
(tolerancia	220	532	261	544	581	788	6
cero)	264	532	283	544	581	788	6
presentan	57	544	94	557	581	788	6
mejores	97	544	127	557	581	788	6
resultados	130	544	169	557	581	788	6
que	172	544	186	557	581	788	6
políticas	189	544	221	557	581	788	6
más	224	544	239	557	581	788	6
permisivas	242	544	283	557	581	788	6
o	57	556	62	569	581	788	6
tolerantes	64	556	101	569	581	788	6
(36,	103	557	111	564	581	788	6
37)	113	557	120	564	581	788	6
.	120	556	122	569	581	788	6
A	71	568	77	581	581	788	6
nivel	81	568	99	581	581	788	6
de	103	568	112	581	581	788	6
intervenciones	115	568	171	581	581	788	6
de	175	568	184	581	581	788	6
carácter	187	568	217	581	581	788	6
nacional	221	568	253	581	581	788	6
para	257	568	274	581	581	788	6
el	277	568	283	581	581	788	6
consumo	57	580	92	593	581	788	6
de	94	580	103	593	581	788	6
alcohol,	105	580	135	593	581	788	6
es	137	580	145	593	581	788	6
necesario	147	580	183	593	581	788	6
analizar	185	580	215	593	581	788	6
los	217	580	228	593	581	788	6
efectos	230	580	257	593	581	788	6
de	259	580	268	593	581	788	6
dos	270	580	283	593	581	788	6
políticas:	57	593	91	605	581	788	6
la	94	593	100	605	581	788	6
primera	103	593	133	605	581	788	6
es	136	593	144	605	581	788	6
el	147	593	153	605	581	788	6
incremento	156	593	200	605	581	788	6
de	202	593	211	605	581	788	6
precios/impuestos	214	593	283	605	581	788	6
e	57	605	61	618	581	788	6
incremento	64	605	108	618	581	788	6
de	112	605	121	618	581	788	6
la	124	605	131	618	581	788	6
edad	135	605	153	618	581	788	6
legal	157	605	174	618	581	788	6
de	178	605	187	618	581	788	6
consumo.	191	605	227	618	581	788	6
Respecto	231	605	265	618	581	788	6
a	269	605	273	618	581	788	6
la	277	605	283	618	581	788	6
primera,	57	617	89	630	581	788	6
existe	92	617	114	630	581	788	6
un	117	617	127	630	581	788	6
cuerpo	130	617	156	630	581	788	6
de	159	617	168	630	581	788	6
investigación	171	617	221	630	581	788	6
importante	224	617	267	630	581	788	6
que	270	617	283	630	581	788	6
indica	303	68	327	81	581	788	6
que	330	68	344	81	581	788	6
el	348	68	354	81	581	788	6
aumento	357	68	391	81	581	788	6
de	394	68	403	81	581	788	6
precio	407	68	431	81	581	788	6
e	434	68	438	81	581	788	6
impuesto	441	68	477	81	581	788	6
a	480	68	484	81	581	788	6
las	487	68	498	81	581	788	6
bebidas	501	68	530	81	581	788	6
alcohólicas	303	80	346	93	581	788	6
reduce	350	80	376	93	581	788	6
el	379	80	385	93	581	788	6
consumo	389	80	424	93	581	788	6
e	428	80	432	93	581	788	6
impactos	435	80	471	93	581	788	6
negativos	474	80	510	93	581	788	6
aso-	514	80	530	93	581	788	6
ciados	303	92	328	105	581	788	6
(38,39)	331	93	347	101	581	788	6
.	347	92	349	105	581	788	6
Si	352	92	359	105	581	788	6
bien	362	92	379	105	581	788	6
es	382	92	390	105	581	788	6
cierto	393	92	415	105	581	788	6
el	418	92	424	105	581	788	6
Ministerio	427	92	468	105	581	788	6
de	471	92	480	105	581	788	6
Economía	483	92	523	105	581	788	6
y	526	92	530	105	581	788	6
Finanzas	303	104	338	117	581	788	6
ha	340	104	350	117	581	788	6
realizado	352	104	388	117	581	788	6
incrementos	390	104	438	117	581	788	6
periódicos	441	104	482	117	581	788	6
al	485	104	492	117	581	788	6
impuesto	494	104	530	117	581	788	6
selectivo	303	116	337	129	581	788	6
al	339	116	346	129	581	788	6
consumo	348	116	383	129	581	788	6
para	386	116	403	129	581	788	6
las	405	116	415	129	581	788	6
bebidas	417	116	447	129	581	788	6
alcohólicas,	449	116	494	129	581	788	6
no	496	116	506	129	581	788	6
existe	508	116	530	129	581	788	6
información	303	128	351	141	581	788	6
sistemática	354	128	397	141	581	788	6
sobre	399	128	420	141	581	788	6
los	422	128	433	141	581	788	6
efectos	436	128	462	141	581	788	6
de	465	128	474	141	581	788	6
estas	477	128	495	141	581	788	6
medidas	497	128	530	141	581	788	6
en	303	140	313	153	581	788	6
el	315	140	322	153	581	788	6
consumo	325	140	360	153	581	788	6
de	363	140	372	153	581	788	6
alcohol	375	140	403	153	581	788	6
en	406	140	415	153	581	788	6
la	418	140	424	153	581	788	6
población	427	140	466	153	581	788	6
adulta	468	140	492	153	581	788	6
y	495	140	500	153	581	788	6
adoles-	502	140	530	153	581	788	6
cente.	303	152	326	165	581	788	6
Generar	329	152	361	165	581	788	6
información	364	152	412	165	581	788	6
en	416	152	425	165	581	788	6
esta	428	152	443	165	581	788	6
materia	447	152	476	165	581	788	6
es	480	152	487	165	581	788	6
clave	491	152	510	165	581	788	6
para	513	152	530	165	581	788	6
ajustar	303	164	329	177	581	788	6
o	332	164	336	177	581	788	6
mejorar	339	164	369	177	581	788	6
esta	372	164	387	177	581	788	6
política.	389	164	420	177	581	788	6
En	317	176	328	189	581	788	6
cuanto	331	176	357	189	581	788	6
a	361	176	365	189	581	788	6
la	368	176	375	189	581	788	6
segunda,	378	176	412	189	581	788	6
se	415	176	423	189	581	788	6
dispone	426	176	456	189	581	788	6
también	459	176	491	189	581	788	6
evidencia	494	176	530	189	581	788	6
sobre	303	188	324	201	581	788	6
sus	328	188	340	201	581	788	6
resultados	344	188	383	201	581	788	6
positivos	387	188	421	201	581	788	6
en	425	188	434	201	581	788	6
la	438	188	445	201	581	788	6
disminución	449	188	497	201	581	788	6
del	501	188	513	201	581	788	6
uso	517	188	530	201	581	788	6
de	303	200	312	213	581	788	6
alcohol	315	200	343	213	581	788	6
en	346	200	355	213	581	788	6
adolescentes	358	200	405	213	581	788	6
(40,41)	408	201	424	209	581	788	6
.	424	200	426	213	581	788	6
El	429	200	437	213	581	788	6
Perú	440	200	457	213	581	788	6
se	460	200	468	213	581	788	6
encuentra	471	200	509	213	581	788	6
en	512	200	521	213	581	788	6
el	524	200	530	213	581	788	6
mayoritario	303	212	348	225	581	788	6
grupo	351	212	374	225	581	788	6
de	376	212	385	225	581	788	6
países	387	212	410	225	581	788	6
que	413	212	427	225	581	788	6
cuenta	429	212	454	225	581	788	6
con	457	212	471	225	581	788	6
una	473	212	488	225	581	788	6
regulación	490	212	530	225	581	788	6
que	303	224	317	237	581	788	6
permite	320	224	350	237	581	788	6
el	353	224	359	237	581	788	6
acceso	362	224	386	237	581	788	6
de	389	224	398	237	581	788	6
alcohol	401	224	429	237	581	788	6
a	432	224	436	237	581	788	6
los	439	224	449	237	581	788	6
mayores	452	224	484	237	581	788	6
de	487	224	496	237	581	788	6
18	498	224	508	237	581	788	6
años.	510	224	530	237	581	788	6
No	303	236	315	249	581	788	6
obstante,	317	236	351	249	581	788	6
más	353	236	369	249	581	788	6
allá	371	236	384	249	581	788	6
de	386	236	395	249	581	788	6
razonamientos	397	236	453	249	581	788	6
legales,	455	236	483	249	581	788	6
es	485	236	492	249	581	788	6
necesario	494	236	530	249	581	788	6
evaluar	303	248	331	261	581	788	6
la	334	248	340	261	581	788	6
pertinencia	343	248	386	261	581	788	6
de	389	248	398	261	581	788	6
incrementar	401	248	447	261	581	788	6
la	450	248	456	261	581	788	6
edad	459	248	477	261	581	788	6
mínima	480	248	510	261	581	788	6
legal	513	248	530	261	581	788	6
a	303	260	307	273	581	788	6
21	311	260	320	273	581	788	6
años	323	260	341	273	581	788	6
bajo	344	260	360	273	581	788	6
consideraciones	364	260	424	273	581	788	6
evolutivas.	428	260	468	273	581	788	6
Por	471	260	485	273	581	788	6
ejemplo,	488	260	520	273	581	788	6
la	523	260	530	273	581	788	6
investigación	303	272	353	285	581	788	6
establece	357	272	391	285	581	788	6
que	395	272	408	285	581	788	6
los	412	272	423	285	581	788	6
cambios	427	272	458	285	581	788	6
cerebrales	462	272	500	285	581	788	6
estruc-	504	272	530	285	581	788	6
turales	303	284	329	297	581	788	6
continúan	332	284	370	297	581	788	6
hasta	374	284	393	297	581	788	6
los	396	284	407	297	581	788	6
20	410	284	419	297	581	788	6
años	422	284	440	297	581	788	6
aproximadamente.	443	284	514	297	581	788	6
Del	517	284	530	297	581	788	6
mismo	303	296	330	309	581	788	6
modo,	333	296	357	309	581	788	6
la	360	296	367	309	581	788	6
capacidad	370	296	408	309	581	788	6
de	411	296	420	309	581	788	6
toma	423	296	442	309	581	788	6
de	445	296	454	309	581	788	6
decisiones	457	296	496	309	581	788	6
se	499	296	507	309	581	788	6
desa-	510	296	530	309	581	788	6
rrolla	303	308	324	321	581	788	6
incluso	327	308	354	321	581	788	6
luego	357	308	378	321	581	788	6
de	380	308	389	321	581	788	6
los	392	308	403	321	581	788	6
21	406	308	415	321	581	788	6
años	417	308	435	321	581	788	6
de	438	308	447	321	581	788	6
edad.	450	308	470	321	581	788	6
El	473	308	481	321	581	788	6
consumo	483	308	518	321	581	788	6
de	521	308	530	321	581	788	6
alcohol	303	320	331	333	581	788	6
previo	333	320	358	333	581	788	6
a	360	320	364	333	581	788	6
esta	366	320	381	333	581	788	6
edad	383	320	402	333	581	788	6
pone	404	320	423	333	581	788	6
en	425	320	435	333	581	788	6
serio	437	320	456	333	581	788	6
riesgo	458	320	481	333	581	788	6
el	483	320	490	333	581	788	6
desarrollo	492	320	530	333	581	788	6
cerebral	303	332	334	345	581	788	6
de	335	332	344	345	581	788	6
los	346	332	357	345	581	788	6
adolescentes	359	332	406	345	581	788	6
(42)	408	333	417	341	581	788	6
.	417	332	419	345	581	788	6
En	421	332	432	345	581	788	6
suma,	434	332	456	345	581	788	6
la	458	332	465	345	581	788	6
evidencia	466	332	502	345	581	788	6
neuro-	504	332	530	345	581	788	6
biológica	303	344	338	357	581	788	6
y	340	344	345	357	581	788	6
cognitiva	347	344	382	357	581	788	6
ofrece	385	344	408	357	581	788	6
argumentos	410	344	455	357	581	788	6
para	458	344	475	357	581	788	6
considerar	477	344	517	357	581	788	6
un	520	344	530	357	581	788	6
incremento	303	356	347	369	581	788	6
de	349	356	358	369	581	788	6
la	360	356	367	369	581	788	6
edad	369	356	387	369	581	788	6
mínima	390	356	420	369	581	788	6
legal.	422	356	441	369	581	788	6
CONCLUSIÓN	303	382	397	397	581	788	6
La	303	411	313	423	581	788	6
información	316	411	363	423	581	788	6
epidemiológica	367	411	425	423	581	788	6
reciente	428	411	458	423	581	788	6
sobre	461	411	482	423	581	788	6
el	485	411	492	423	581	788	6
consumo	495	411	530	423	581	788	6
de	303	423	312	436	581	788	6
alcohol	314	423	342	436	581	788	6
en	344	423	353	436	581	788	6
la	355	423	362	436	581	788	6
población	364	423	401	436	581	788	6
escolar	403	423	430	436	581	788	6
de	432	423	441	436	581	788	6
nivel	443	423	461	436	581	788	6
secundario	463	423	505	436	581	788	6
sugie-	507	423	530	436	581	788	6
re	303	436	311	449	581	788	6
la	314	436	320	449	581	788	6
presencia	323	436	359	449	581	788	6
de	362	436	371	449	581	788	6
un	374	436	384	449	581	788	6
cambio	387	436	415	449	581	788	6
en	418	436	427	449	581	788	6
el	430	436	436	449	581	788	6
patrón	439	436	464	449	581	788	6
de	467	436	476	449	581	788	6
uso	479	436	492	449	581	788	6
que	495	436	509	449	581	788	6
debe	512	436	530	449	581	788	6
tomarse	303	449	334	462	581	788	6
como	336	449	357	462	581	788	6
un	359	449	369	462	581	788	6
tema	371	449	390	462	581	788	6
de	392	449	401	462	581	788	6
preocupación	403	449	455	462	581	788	6
para	457	449	474	462	581	788	6
la	476	449	483	462	581	788	6
salud	485	449	505	462	581	788	6
públi-	507	449	530	462	581	788	6
ca,	303	462	314	474	581	788	6
pero	316	462	334	474	581	788	6
también	336	462	368	474	581	788	6
como	370	462	392	474	581	788	6
oportunidad	394	462	442	474	581	788	6
para	445	462	462	474	581	788	6
poner	465	462	487	474	581	788	6
en	490	462	499	474	581	788	6
marcha	502	462	530	474	581	788	6
programas	303	474	344	487	581	788	6
preventivos	346	474	390	487	581	788	6
y	392	474	396	487	581	788	6
terapéuticos	399	474	445	487	581	788	6
sensibles	447	474	480	487	581	788	6
al	483	474	489	487	581	788	6
género	491	474	517	487	581	788	6
y	519	474	524	487	581	788	6
a	526	474	530	487	581	788	6
la	303	487	310	500	581	788	6
etapa	312	487	332	500	581	788	6
de	334	487	343	500	581	788	6
vida	345	487	361	500	581	788	6
adolescente.	363	487	409	500	581	788	6
En	411	487	421	500	581	788	6
definitiva,	423	487	461	500	581	788	6
la	463	487	469	500	581	788	6
disminución	471	487	519	500	581	788	6
de	521	487	530	500	581	788	6
la	303	500	310	513	581	788	6
brecha	313	500	338	513	581	788	6
de	341	500	350	513	581	788	6
consumo	353	500	388	513	581	788	6
de	391	500	400	513	581	788	6
alcohol	403	500	431	513	581	788	6
entre	434	500	454	513	581	788	6
mujeres	457	500	487	513	581	788	6
y	490	500	494	513	581	788	6
hombres	497	500	530	513	581	788	6
adolescentes	303	513	351	525	581	788	6
en	354	513	363	525	581	788	6
el	366	513	372	525	581	788	6
Perú	375	513	393	525	581	788	6
es	396	513	403	525	581	788	6
expresión	406	513	443	525	581	788	6
de	446	513	455	525	581	788	6
la	458	513	465	525	581	788	6
naturaleza	467	513	507	525	581	788	6
diná-	510	513	530	525	581	788	6
mica	303	525	322	538	581	788	6
del	325	525	336	538	581	788	6
consumo	339	525	374	538	581	788	6
de	377	525	386	538	581	788	6
drogas	388	525	414	538	581	788	6
y	416	525	421	538	581	788	6
conforma	424	525	460	538	581	788	6
una	463	525	478	538	581	788	6
problemática	480	525	530	538	581	788	6
que	303	538	317	551	581	788	6
demanda	319	538	354	551	581	788	6
adaptabilidad	356	538	408	551	581	788	6
y	410	538	414	551	581	788	6
pronta	416	538	442	551	581	788	6
respuesta	444	538	479	551	581	788	6
desde	481	538	503	551	581	788	6
las	505	538	515	551	581	788	6
po-	517	538	530	551	581	788	6
líticas	303	551	325	564	581	788	6
e	327	551	332	564	581	788	6
intervenciones.	334	551	392	564	581	788	6
Contribuciones	303	577	358	589	581	788	6
de	359	577	367	589	581	788	6
los	368	577	378	589	581	788	6
autores:	379	577	406	589	581	788	6
WCR	407	577	426	589	581	788	6
ha	427	577	435	589	581	788	6
participado	436	577	475	589	581	788	6
en	476	577	484	589	581	788	6
la	485	577	491	589	581	788	6
concepción	492	577	530	589	581	788	6
del	303	587	313	599	581	788	6
artículo	315	587	341	599	581	788	6
y	343	587	347	599	581	788	6
su	348	587	356	599	581	788	6
redacción.	358	587	392	599	581	788	6
Fuente	303	603	328	615	581	788	6
de	329	603	338	615	581	788	6
financiamiento:	340	603	396	615	581	788	6
Autofinanciado.	398	603	452	615	581	788	6
Conflicto	303	618	337	630	581	788	6
de	338	618	347	630	581	788	6
interés:	349	618	375	630	581	788	6
El	376	619	383	630	581	788	6
autor	385	619	403	630	581	788	6
declara	405	619	429	630	581	788	6
no	431	619	440	630	581	788	6
tener	442	619	459	630	581	788	6
conflictos	461	619	494	630	581	788	6
de	496	619	504	630	581	788	6
interés.	505	619	530	630	581	788	6
REFERENCIAS	57	643	147	658	581	788	6
BIBLIOGRÁFICAS	150	643	262	658	581	788	6
1.	57	673	62	684	581	788	6
2.	57	703	62	714	581	788	6
Squeglia	71	673	97	684	581	788	6
LM,	100	673	113	684	581	788	6
Jacobus	115	673	139	684	581	788	6
J,	142	673	146	684	581	788	6
Tapert	148	673	168	684	581	788	6
SF.	171	673	179	684	581	788	6
The	182	673	194	684	581	788	6
effect	196	673	213	684	581	788	6
of	215	673	221	684	581	788	6
alcohol	224	673	247	684	581	788	6
use	249	673	259	684	581	788	6
on	262	673	270	684	581	788	6
hu-	273	673	283	684	581	788	6
man	71	683	85	694	581	788	6
adolescent	88	683	121	694	581	788	6
brain	123	683	140	694	581	788	6
structures	142	683	174	694	581	788	6
and	176	683	188	694	581	788	6
systems.	191	683	217	694	581	788	6
Handb	219	683	241	694	581	788	6
Clin	244	683	257	694	581	788	6
Neurol.	260	683	283	694	581	788	6
2014;125:501–510.	71	693	129	704	581	788	6
doi:10.1016/B978-0-444-62619-6.00028-8.	131	693	264	704	581	788	6
Hayatbakhsh	71	703	110	714	581	788	6
M,	112	703	121	714	581	788	6
Najman	122	703	146	714	581	788	6
J,	148	703	152	714	581	788	6
Bor	153	703	165	714	581	788	6
W,	166	703	174	714	581	788	6
Clavarino	176	703	206	714	581	788	6
A,	207	703	214	714	581	788	6
Alati	216	703	230	714	581	788	6
R.	232	703	239	714	581	788	6
School	240	703	261	714	581	788	6
perfor-	262	703	283	714	581	788	6
mance	71	713	91	724	581	788	6
and	92	713	103	724	581	788	6
alcohol	104	713	126	724	581	788	6
use	127	713	137	724	581	788	6
problems	138	713	166	724	581	788	6
in	168	713	174	724	581	788	6
early	175	713	189	724	581	788	6
adulthood:	190	713	223	724	581	788	6
a	224	713	228	724	581	788	6
longitudinal	229	713	265	724	581	788	6
study.	266	713	284	724	581	788	6
Alcohol.	71	723	96	734	581	788	6
2011	98	723	112	734	581	788	6
Nov;45(7):701-9.	114	723	165	734	581	788	6
doi:	166	723	178	734	581	788	6
10.1016/j.alcohol.2010.10.009.	179	723	269	734	581	788	6
https://doi.org/10.17843/rpmesp.2020.371.5151	57	751	195	761	581	788	6
3.	303	673	309	684	581	788	6
4.	303	713	309	724	581	788	6
Ritchwood	317	673	352	684	581	788	6
TD,	354	673	366	684	581	788	6
Ford	369	673	383	684	581	788	6
H,	386	673	394	684	581	788	6
DeCoster	396	673	426	684	581	788	6
J,	429	673	433	684	581	788	6
Sutton	435	673	456	684	581	788	6
M,	458	673	467	684	581	788	6
Lochman	469	673	499	684	581	788	6
JE.	502	673	510	684	581	788	6
Risky	513	673	530	684	581	788	6
sexual	317	683	337	694	581	788	6
behavior	338	683	366	694	581	788	6
and	367	683	379	694	581	788	6
substance	380	683	411	694	581	788	6
use	412	683	422	694	581	788	6
among	424	683	445	694	581	788	6
adolescents:	447	683	484	694	581	788	6
A	486	683	491	694	581	788	6
meta-analy-	492	683	530	694	581	788	6
sis.	317	693	327	704	581	788	6
Child	330	693	348	704	581	788	6
Youth	351	693	370	704	581	788	6
Serv	372	693	387	704	581	788	6
Rev.	389	693	403	704	581	788	6
2015;52:74–88.	405	693	453	704	581	788	6
doi:10.1016/j.childyou-	456	693	530	704	581	788	6
th.2015.03.005	317	703	363	714	581	788	6
Mason	317	713	338	724	581	788	6
WA,	340	713	353	724	581	788	6
Hitch	354	713	371	724	581	788	6
JE,	373	713	381	724	581	788	6
Kosterman	383	713	416	724	581	788	6
R,	417	713	424	724	581	788	6
McCarty	425	713	452	724	581	788	6
CA,	453	713	465	724	581	788	6
Herrenkohl	467	713	502	724	581	788	6
TI,	503	713	512	724	581	788	6
Haw-	513	713	530	724	581	788	6
kins	317	723	330	734	581	788	6
JD.	331	723	341	734	581	788	6
Growth	342	723	366	734	581	788	6
in	367	723	373	734	581	788	6
adolescent	374	723	406	734	581	788	6
delinquency	407	723	444	734	581	788	6
and	445	723	457	734	581	788	6
alcohol	458	723	480	734	581	788	6
use	481	723	491	734	581	788	6
in	492	723	498	734	581	788	6
relation	500	723	523	734	581	788	6
to	524	723	530	734	581	788	6
153	513	749	530	762	581	788	6
Rev	51	28	65	37	581	788	7
Peru	67	28	86	37	581	788	7
Med	88	28	105	37	581	788	7
Exp	107	28	120	37	581	788	7
Salud	123	28	146	37	581	788	7
Publica.	148	28	179	37	581	788	7
2020;37(1):148-54.	183	28	240	38	581	788	7
5.	51	98	57	109	581	788	7
6.	51	128	56	139	581	788	7
7.	51	158	57	169	581	788	7
8.	51	188	57	198	581	788	7
9.	51	207	57	218	581	788	7
10.	51	237	60	248	581	788	7
11.	51	267	60	278	581	788	7
12.	51	306	60	317	581	788	7
13.	51	346	60	357	581	788	7
14.	51	386	60	396	581	788	7
15.	51	415	60	426	581	788	7
16.	51	455	60	466	581	788	7
17.	51	494	60	505	581	788	7
18.	51	524	60	535	581	788	7
19.	51	564	60	575	581	788	7
20.	51	593	60	604	581	788	7
21.	51	633	60	644	581	788	7
22.	51	663	60	674	581	788	7
23.	51	702	60	713	581	788	7
young	65	69	84	80	581	788	7
adult	85	69	101	80	581	788	7
crime,	102	69	121	80	581	788	7
alcohol	123	69	144	80	581	788	7
use	146	69	156	80	581	788	7
disorders,	157	69	187	80	581	788	7
and	188	69	200	80	581	788	7
risky	201	69	216	80	581	788	7
sex:	217	69	228	80	581	788	7
a	230	69	233	80	581	788	7
comparison	235	69	270	80	581	788	7
of	272	69	278	80	581	788	7
youth	65	79	82	89	581	788	7
from	83	79	98	89	581	788	7
low-	99	79	113	89	581	788	7
versus	113	79	132	89	581	788	7
middle-income	133	79	178	89	581	788	7
backgrounds.	179	79	219	89	581	788	7
J	220	79	223	89	581	788	7
Child	224	79	240	89	581	788	7
Psychol	241	79	264	89	581	788	7
Psy-	265	79	278	89	581	788	7
chiatry.	65	89	87	99	581	788	7
2010;51(12):1377–1385.	89	89	161	99	581	788	7
doi:10.1111/j.1469-7610.2010.02292.x.	162	89	277	99	581	788	7
Lester	65	98	85	109	581	788	7
L,	89	98	95	109	581	788	7
Baker	98	98	117	109	581	788	7
R,	120	98	127	109	581	788	7
Coupland	131	98	163	109	581	788	7
C,	166	98	174	109	581	788	7
Orton	177	98	197	109	581	788	7
E.	200	98	207	109	581	788	7
Alcohol	210	98	236	109	581	788	7
misuse	239	98	262	109	581	788	7
and	266	98	278	109	581	788	7
injury	65	108	85	119	581	788	7
outcomes	88	108	119	119	581	788	7
in	122	108	128	119	581	788	7
young	131	108	151	119	581	788	7
people	154	108	176	119	581	788	7
aged	179	108	194	119	581	788	7
10-24.	197	108	217	119	581	788	7
J	220	108	222	119	581	788	7
Adolesc	225	108	251	119	581	788	7
Health.	254	108	278	119	581	788	7
2018;62(4):450–456.	65	118	129	129	581	788	7
doi:10.1016/j.jadohealth.2017.10.003.	131	118	247	129	581	788	7
Bossarte	65	128	90	139	581	788	7
R,	91	128	98	139	581	788	7
Swahn	99	128	119	139	581	788	7
M.	120	128	129	139	581	788	7
The	130	128	142	139	581	788	7
associations	143	128	178	139	581	788	7
between	179	128	204	139	581	788	7
early	205	128	219	139	581	788	7
alcohol	220	128	242	139	581	788	7
use	243	128	253	139	581	788	7
and	254	128	265	139	581	788	7
sui-	267	128	278	139	581	788	7
cide	65	138	77	149	581	788	7
attempts	78	138	103	149	581	788	7
among	104	138	124	149	581	788	7
adolescents	125	138	159	149	581	788	7
with	159	138	173	149	581	788	7
a	173	138	177	149	581	788	7
history	178	138	198	149	581	788	7
of	199	138	205	149	581	788	7
major	206	138	223	149	581	788	7
depression.	224	138	257	149	581	788	7
Addict	258	138	278	149	581	788	7
Behav.	65	148	84	159	581	788	7
2011;36(5):532-5.	86	148	137	159	581	788	7
doi:	138	148	149	159	581	788	7
10.1016/j.addbeh.2010.12.031.	151	148	239	159	581	788	7
Hingson	65	158	92	169	581	788	7
R,	94	158	101	169	581	788	7
Heeren	103	158	126	169	581	788	7
T,	128	158	134	169	581	788	7
Winter	136	158	158	169	581	788	7
M.	160	158	169	169	581	788	7
Age	171	158	183	169	581	788	7
at	185	158	191	169	581	788	7
drinking	193	158	220	169	581	788	7
onset	222	158	239	169	581	788	7
and	241	158	253	169	581	788	7
alcohol	255	158	278	169	581	788	7
dependence:	65	168	104	179	581	788	7
Age	105	168	117	179	581	788	7
at	118	168	124	179	581	788	7
onset,	125	168	143	179	581	788	7
duration,	144	168	173	179	581	788	7
and	174	168	185	179	581	788	7
severity.	186	168	211	179	581	788	7
Archives	212	168	239	179	581	788	7
of	240	168	247	179	581	788	7
Pediatrics	248	168	278	179	581	788	7
&	65	178	71	188	581	788	7
Adolescent	73	178	107	188	581	788	7
Medicine.	109	178	140	188	581	788	7
2006;	142	178	159	188	581	788	7
160(7),	161	178	183	188	581	788	7
739–746	185	178	211	188	581	788	7
World	65	188	85	198	581	788	7
Health	86	188	107	198	581	788	7
Organization.	108	188	150	198	581	788	7
Global	152	188	172	198	581	788	7
status	174	188	191	198	581	788	7
report	192	188	212	198	581	788	7
on	213	188	221	198	581	788	7
alcohol	222	188	245	198	581	788	7
and	246	188	257	198	581	788	7
health	259	188	278	198	581	788	7
2018.	65	197	82	208	581	788	7
World	84	197	104	208	581	788	7
Health	105	197	127	208	581	788	7
Organization,	128	197	172	208	581	788	7
2018.	173	197	190	208	581	788	7
Comisión	65	207	96	218	581	788	7
Nacional	99	207	127	218	581	788	7
para	130	207	144	218	581	788	7
el	146	207	152	218	581	788	7
Desarrollo	155	207	188	218	581	788	7
y	191	207	194	218	581	788	7
Vida	197	207	212	218	581	788	7
sin	214	207	224	218	581	788	7
Drogas.	226	207	251	218	581	788	7
Estudio	254	207	278	218	581	788	7
nacional	65	217	92	228	581	788	7
sobre	95	217	111	228	581	788	7
prevención	114	217	149	228	581	788	7
y	152	217	155	228	581	788	7
consumo	158	217	187	228	581	788	7
de	189	217	197	228	581	788	7
drogas	199	217	220	228	581	788	7
en	223	217	230	228	581	788	7
estudiantes	233	217	268	228	581	788	7
de	270	217	278	228	581	788	7
secundaria	65	227	99	238	581	788	7
2017.	101	227	118	238	581	788	7
Lima:	120	227	138	238	581	788	7
DEVIDA;	140	227	170	238	581	788	7
2019.	172	227	189	238	581	788	7
Shulte	65	237	85	248	581	788	7
M,	86	237	95	248	581	788	7
Ramo	96	237	114	248	581	788	7
D,	116	237	123	248	581	788	7
Brown	124	237	145	248	581	788	7
S.	146	237	152	248	581	788	7
Gender	153	237	177	248	581	788	7
differences	178	237	211	248	581	788	7
in	213	237	219	248	581	788	7
factors	220	237	241	248	581	788	7
influencing	242	237	278	248	581	788	7
alcohol	65	247	88	258	581	788	7
use	89	247	99	258	581	788	7
drinking	100	247	127	258	581	788	7
progression	128	247	164	258	581	788	7
among	165	247	187	258	581	788	7
adolescents.	188	247	224	258	581	788	7
Clin	226	247	239	258	581	788	7
Psychol	240	247	264	258	581	788	7
Rev.	265	247	278	258	581	788	7
2009;	65	257	82	268	581	788	7
29:	84	257	93	268	581	788	7
535-547.	95	257	122	268	581	788	7
Erol	65	267	78	278	581	788	7
A,	80	267	87	278	581	788	7
Karpyak	89	267	116	278	581	788	7
V.	117	267	124	278	581	788	7
Sex	125	267	136	278	581	788	7
and	138	267	150	278	581	788	7
gender-related	152	267	197	278	581	788	7
differences	199	267	233	278	581	788	7
in	235	267	241	278	581	788	7
alcohol	243	267	266	278	581	788	7
use	267	267	278	278	581	788	7
and	65	277	77	287	581	788	7
its	79	277	86	287	581	788	7
consequences:	88	277	132	287	581	788	7
Contemporary	134	277	180	287	581	788	7
knowledge	182	277	216	287	581	788	7
and	218	277	229	287	581	788	7
future	231	277	250	287	581	788	7
research	252	277	278	287	581	788	7
considerations.	65	287	113	297	581	788	7
Drug	116	287	133	297	581	788	7
Alcohol	136	287	161	297	581	788	7
Depend.	164	287	191	297	581	788	7
2015	194	287	209	297	581	788	7
Nov	212	287	225	297	581	788	7
1;156:1-13.	228	287	263	297	581	788	7
doi:	266	287	278	297	581	788	7
10.1016/j.drugalcdep.2015.08.023.	65	296	172	307	581	788	7
Devries	65	306	89	317	581	788	7
K,	92	306	99	317	581	788	7
Child	102	306	119	317	581	788	7
J,	122	306	126	317	581	788	7
Bacchus	129	306	154	317	581	788	7
L,	157	306	163	317	581	788	7
Mak	166	306	180	317	581	788	7
J,	183	306	187	317	581	788	7
Falder	189	306	209	317	581	788	7
G,	212	306	219	317	581	788	7
Graham	222	306	248	317	581	788	7
K,	250	306	257	317	581	788	7
Watts	260	306	278	317	581	788	7
C,	65	316	72	327	581	788	7
Heise	74	316	91	327	581	788	7
L.	93	316	99	327	581	788	7
Intimate	101	316	128	327	581	788	7
partner	129	316	153	327	581	788	7
violence	154	316	180	327	581	788	7
victimization	182	316	224	327	581	788	7
and	225	316	237	327	581	788	7
alcohol	239	316	262	327	581	788	7
con-	263	316	278	327	581	788	7
sumption	65	326	95	337	581	788	7
in	97	326	104	337	581	788	7
women:	106	326	131	337	581	788	7
a	133	326	136	337	581	788	7
systematic	138	326	171	337	581	788	7
review	173	326	194	337	581	788	7
and	196	326	207	337	581	788	7
meta-analysis.	209	326	254	337	581	788	7
Addic-	256	326	278	337	581	788	7
tion.	65	336	80	347	581	788	7
2014;109(3):379-91.	81	336	144	347	581	788	7
doi:	146	336	158	347	581	788	7
10.1111/add.12393.	159	336	221	347	581	788	7
Slade	65	346	82	357	581	788	7
T,	84	346	90	357	581	788	7
Chapman	93	346	124	357	581	788	7
C,	126	346	133	357	581	788	7
Swift	136	346	151	357	581	788	7
W,	154	346	162	357	581	788	7
Keyes	165	346	183	357	581	788	7
K,	185	346	193	357	581	788	7
Tonks	195	346	214	357	581	788	7
Z,	217	346	223	357	581	788	7
Teeson	226	346	248	357	581	788	7
M.	250	346	259	357	581	788	7
Birth	262	346	278	357	581	788	7
cohort	65	356	86	367	581	788	7
trends	87	356	106	367	581	788	7
in	107	356	114	367	581	788	7
the	115	356	125	367	581	788	7
global	126	356	145	367	581	788	7
epidemiology	146	356	188	367	581	788	7
of	189	356	195	367	581	788	7
alcohol	196	356	219	367	581	788	7
use	220	356	230	367	581	788	7
and	231	356	243	367	581	788	7
alcohol-re-	244	356	278	367	581	788	7
lated	65	366	80	377	581	788	7
harms	81	366	100	377	581	788	7
in	102	366	108	377	581	788	7
men	109	366	123	377	581	788	7
and	124	366	135	377	581	788	7
women:	137	366	161	377	581	788	7
Systematic	162	366	195	377	581	788	7
review	196	366	216	377	581	788	7
and	217	366	229	377	581	788	7
metaregression.	230	366	278	377	581	788	7
BMJ	65	376	79	386	581	788	7
Open.	81	376	101	386	581	788	7
2016;	102	376	119	386	581	788	7
6:	121	376	127	386	581	788	7
e011827.	128	376	156	386	581	788	7
doi:	158	376	170	386	581	788	7
10.1136/bmjopen-2016-011827.	172	376	271	386	581	788	7
Comisión	65	386	95	396	581	788	7
Interamericana	96	386	141	396	581	788	7
para	142	386	155	396	581	788	7
el	156	386	161	396	581	788	7
Control	162	386	186	396	581	788	7
del	187	386	196	396	581	788	7
Abuso	197	386	216	396	581	788	7
de	217	386	224	396	581	788	7
Drogas	225	386	247	396	581	788	7
(CICAD),	248	386	278	396	581	788	7
Organización	65	395	106	406	581	788	7
de	108	395	115	406	581	788	7
los	116	395	125	406	581	788	7
Estados	126	395	150	406	581	788	7
Americanos	151	395	188	406	581	788	7
(OEA).	189	395	212	406	581	788	7
Informe	213	395	238	406	581	788	7
sobre	239	395	256	406	581	788	7
el	257	395	262	406	581	788	7
con-	264	395	278	406	581	788	7
sumo	65	405	82	416	581	788	7
de	84	405	91	416	581	788	7
drogas	92	405	112	416	581	788	7
en	114	405	121	416	581	788	7
las	123	405	131	416	581	788	7
américas	132	405	159	416	581	788	7
2019,	160	405	177	416	581	788	7
Washington,	178	405	216	416	581	788	7
D.C.:	218	405	233	416	581	788	7
CICAD;	235	405	260	416	581	788	7
2019.	261	405	277	416	581	788	7
Hu	65	415	75	426	581	788	7
H,	78	415	86	426	581	788	7
Eaton	88	415	107	426	581	788	7
W,	109	415	117	426	581	788	7
Anthony	120	415	148	426	581	788	7
J,	151	415	155	426	581	788	7
Wu	157	415	168	426	581	788	7
LT,	171	415	181	426	581	788	7
Cottler	183	415	205	426	581	788	7
L.	208	415	214	426	581	788	7
Age	217	415	229	426	581	788	7
of	232	415	238	426	581	788	7
first	241	415	253	426	581	788	7
drunk-	255	415	278	426	581	788	7
enness	65	425	86	436	581	788	7
and	89	425	100	436	581	788	7
risks	103	425	118	436	581	788	7
for	120	425	129	436	581	788	7
all-cause	132	425	159	436	581	788	7
mortality:	162	425	193	436	581	788	7
A	195	425	201	436	581	788	7
27-year	203	425	227	436	581	788	7
follow-up	229	425	260	436	581	788	7
from	262	425	278	436	581	788	7
the	65	435	75	446	581	788	7
epidemiologic	78	435	124	446	581	788	7
catchment	127	435	161	446	581	788	7
area	164	435	177	446	581	788	7
study.	180	435	199	446	581	788	7
Drug	202	435	219	446	581	788	7
Alcohol	222	435	247	446	581	788	7
Depend.	250	435	278	446	581	788	7
2017;176:148–153.	65	445	124	456	581	788	7
doi:10.1016/j.drugalcdep.2017.03.015.	125	445	244	456	581	788	7
Kuntsche	65	455	92	466	581	788	7
E,	93	455	99	466	581	788	7
Rossow	100	455	122	466	581	788	7
I,	123	455	127	466	581	788	7
Simons-Morton	128	455	174	466	581	788	7
B,	175	455	181	466	581	788	7
Bogt	182	455	195	466	581	788	7
T,	197	455	202	466	581	788	7
Kokkevi	203	455	227	466	581	788	7
A,	228	455	235	466	581	788	7
Godeau	236	455	259	466	581	788	7
E.	260	455	266	466	581	788	7
Not	267	455	278	466	581	788	7
early	65	465	79	476	581	788	7
drinking	81	465	105	476	581	788	7
but	107	465	117	476	581	788	7
early	119	465	132	476	581	788	7
drunkenness	134	465	170	476	581	788	7
is	172	465	177	476	581	788	7
a	179	465	182	476	581	788	7
risk	184	465	195	476	581	788	7
factor	196	465	213	476	581	788	7
for	215	465	223	476	581	788	7
problem	225	465	249	476	581	788	7
behaviors	251	465	278	476	581	788	7
among	65	475	85	485	581	788	7
adolescents	86	475	118	485	581	788	7
from	118	475	132	485	581	788	7
38	133	475	140	485	581	788	7
European	141	475	168	485	581	788	7
and	169	475	180	485	581	788	7
North	180	475	198	485	581	788	7
American	198	475	227	485	581	788	7
countries.	227	475	255	485	581	788	7
Alcohol	255	475	278	485	581	788	7
Clin	65	485	78	495	581	788	7
Exp	79	485	90	495	581	788	7
Res.	91	485	103	495	581	788	7
2013;37(2):308–314.	104	485	161	495	581	788	7
doi:10.1111/j.1530-0277.2012.01895.x.	162	485	268	495	581	788	7
Kuntsche	65	494	99	505	581	788	7
E,	103	494	110	505	581	788	7
Kuntsche	114	494	147	505	581	788	7
S,	151	494	157	505	581	788	7
Thrul	162	494	182	505	581	788	7
J,	186	494	191	505	581	788	7
Gmel	195	494	214	505	581	788	7
G.	218	494	226	505	581	788	7
Binge	230	494	250	505	581	788	7
drink-	255	494	278	505	581	788	7
ing:	65	504	77	515	581	788	7
Health	80	504	101	515	581	788	7
impact,	104	504	128	515	581	788	7
prevalence,	131	504	167	515	581	788	7
correlates	169	504	200	515	581	788	7
and	203	504	215	515	581	788	7
interventions.	217	504	261	515	581	788	7
Psy-	264	504	278	515	581	788	7
chol	65	514	78	525	581	788	7
Health.	79	514	101	525	581	788	7
2017;32(8):976-1017.	102	514	165	525	581	788	7
doi:	166	514	177	525	581	788	7
10.1080/08870446.2017.1325889.	178	514	278	525	581	788	7
Addolorato	65	524	101	535	581	788	7
G,	103	524	110	535	581	788	7
Vassallo	111	524	137	535	581	788	7
GA,	138	524	151	535	581	788	7
Antonelli	152	524	182	535	581	788	7
G,	183	524	191	535	581	788	7
et	192	524	198	535	581	788	7
al.	199	524	207	535	581	788	7
Binge	208	524	226	535	581	788	7
drinking	227	524	255	535	581	788	7
among	256	524	278	535	581	788	7
adolescents	65	534	101	545	581	788	7
is	104	534	109	545	581	788	7
related	111	534	132	545	581	788	7
to	135	534	141	545	581	788	7
the	144	534	154	545	581	788	7
development	157	534	197	545	581	788	7
of	200	534	206	545	581	788	7
alcohol	209	534	231	545	581	788	7
use	234	534	244	545	581	788	7
disorders:	247	534	278	545	581	788	7
results	65	544	87	555	581	788	7
from	90	544	106	555	581	788	7
a	109	544	113	555	581	788	7
cross-sectional	116	544	166	555	581	788	7
study.	169	544	188	555	581	788	7
Sci	191	544	201	555	581	788	7
Rep.	204	544	219	555	581	788	7
2018;8(1):12624.	222	544	278	555	581	788	7
doi:10.1038/s41598-018-29311-y.	65	554	169	565	581	788	7
Bloomfield	65	564	100	575	581	788	7
K,	103	564	110	575	581	788	7
Gmel	113	564	131	575	581	788	7
G,	133	564	141	575	581	788	7
Wilsnack	144	564	173	575	581	788	7
S.	176	564	182	575	581	788	7
Introduction	184	564	226	575	581	788	7
to	228	564	235	575	581	788	7
special	238	564	259	575	581	788	7
issue	262	564	278	575	581	788	7
gender,	65	574	88	584	581	788	7
culture	89	574	111	584	581	788	7
and	113	574	124	584	581	788	7
alcohol	126	574	148	584	581	788	7
Problems:	150	574	181	584	581	788	7
a	182	574	186	584	581	788	7
Multi-national	187	574	232	584	581	788	7
study.	234	574	252	584	581	788	7
Alcohol	253	574	278	584	581	788	7
Alcohol	65	584	90	594	581	788	7
Suppl.	92	584	111	594	581	788	7
2006;41(1):i3–i7.	113	584	166	594	581	788	7
doi:	168	584	180	594	581	788	7
10.1093/alcalc/agl070.	181	584	251	594	581	788	7
Anderson	65	593	96	604	581	788	7
P,	99	593	104	604	581	788	7
de	106	593	114	604	581	788	7
Bruijn	116	593	136	604	581	788	7
A,	138	593	146	604	581	788	7
Angus	148	593	168	604	581	788	7
K,	171	593	178	604	581	788	7
Gordon	180	593	205	604	581	788	7
R,	207	593	214	604	581	788	7
Hastings	216	593	243	604	581	788	7
G.	246	593	253	604	581	788	7
Impact	256	593	278	604	581	788	7
of	65	603	71	614	581	788	7
alcohol	74	603	97	614	581	788	7
advertising	100	603	136	614	581	788	7
and	138	603	150	614	581	788	7
media	153	603	173	614	581	788	7
exposure	176	603	204	614	581	788	7
on	207	603	216	614	581	788	7
adolescent	218	603	252	614	581	788	7
alcohol	255	603	278	614	581	788	7
use:	65	613	78	624	581	788	7
a	81	613	84	624	581	788	7
systematic	87	613	120	624	581	788	7
review	123	613	144	624	581	788	7
of	147	613	154	624	581	788	7
longitudinal	156	613	196	624	581	788	7
studies.	199	613	223	624	581	788	7
Alcohol	226	613	249	624	581	788	7
Alcohol.	252	613	278	624	581	788	7
2009;44(3):229–243.	65	623	129	634	581	788	7
doi:10.1093/alcalc/agn115.	131	623	214	634	581	788	7
Comisión	65	633	96	644	581	788	7
Nacional	98	633	126	644	581	788	7
para	128	633	141	644	581	788	7
el	143	633	148	644	581	788	7
Desarrollo	150	633	183	644	581	788	7
y	185	633	189	644	581	788	7
Vida	190	633	205	644	581	788	7
sin	207	633	216	644	581	788	7
Drogas.	218	633	242	644	581	788	7
Reporte	244	633	269	644	581	788	7
de	270	633	278	644	581	788	7
ejecución	65	643	95	654	581	788	7
del	98	643	107	654	581	788	7
programa	110	643	140	654	581	788	7
presupuestal	143	643	182	654	581	788	7
de	185	643	192	654	581	788	7
prevención	195	643	230	654	581	788	7
y	233	643	236	654	581	788	7
consumo	239	643	268	654	581	788	7
de	270	643	278	654	581	788	7
drogas	65	653	86	664	581	788	7
–	88	653	92	664	581	788	7
PTCD	94	653	114	664	581	788	7
2018.	116	653	133	664	581	788	7
Lima:	134	653	152	664	581	788	7
DEVIDA;	154	653	185	664	581	788	7
2019.	187	653	204	664	581	788	7
Programa	65	663	96	674	581	788	7
de	98	663	105	674	581	788	7
Cooperación	107	663	148	674	581	788	7
entre	150	663	166	674	581	788	7
América	167	663	194	674	581	788	7
Latina	196	663	216	674	581	788	7
y	217	663	221	674	581	788	7
la	223	663	228	674	581	788	7
Unión	230	663	250	674	581	788	7
Europea	252	663	278	674	581	788	7
en	65	673	73	683	581	788	7
Políticas	76	673	102	683	581	788	7
sobre	105	673	122	683	581	788	7
Drogas.	124	673	149	683	581	788	7
Calidad	151	673	176	683	581	788	7
y	179	673	182	683	581	788	7
evidencia	185	673	215	683	581	788	7
en	218	673	225	683	581	788	7
reducción	228	673	259	683	581	788	7
de	262	673	270	683	581	788	7
la	272	673	278	683	581	788	7
demanda	65	683	95	693	581	788	7
de	98	683	105	693	581	788	7
drogas.	108	683	131	693	581	788	7
Marco	134	683	155	693	581	788	7
de	158	683	165	693	581	788	7
referencia	168	683	200	693	581	788	7
para	203	683	217	693	581	788	7
la	220	683	225	693	581	788	7
acreditación	228	683	267	693	581	788	7
de	270	683	278	693	581	788	7
programas.	65	692	100	703	581	788	7
Madrid:	102	692	128	703	581	788	7
COPOLAD;	129	692	168	703	581	788	7
2014.	170	692	187	703	581	788	7
Foxcroft	65	702	91	713	581	788	7
D,	93	702	101	713	581	788	7
Tsertsvadze,	103	702	141	713	581	788	7
A.	143	702	150	713	581	788	7
Universal	153	702	183	713	581	788	7
school-based	185	702	226	713	581	788	7
prevention	228	702	262	713	581	788	7
pro-	264	702	278	713	581	788	7
grams	65	712	84	723	581	788	7
for	87	712	96	723	581	788	7
alcohol	98	712	121	723	581	788	7
misuse	123	712	145	723	581	788	7
in	147	712	153	723	581	788	7
young	155	712	175	723	581	788	7
people.	177	712	200	723	581	788	7
Cochrane	202	712	232	723	581	788	7
Database	235	712	263	723	581	788	7
Syst	265	712	278	723	581	788	7
Rev.	65	722	78	733	581	788	7
2011;11(5):CD009113.	80	722	151	733	581	788	7
doi:	153	722	165	733	581	788	7
10.1002/14651858.CD009113	166	722	259	733	581	788	7
154	51	749	68	762	581	788	7
Consumo	428	28	460	39	581	788	7
de	462	28	469	39	581	788	7
alcohol	471	28	495	39	581	788	7
y	497	28	500	39	581	788	7
género	502	28	524	39	581	788	7
24.	298	69	307	80	581	788	7
Schinke	312	69	337	80	581	788	7
S.	339	69	344	80	581	788	7
Prevention	347	69	381	80	581	788	7
science	383	69	406	80	581	788	7
and	408	69	420	80	581	788	7
practice:	422	69	449	80	581	788	7
An	451	69	460	80	581	788	7
agenda	463	69	485	80	581	788	7
for	487	69	496	80	581	788	7
action.	498	69	520	80	581	788	7
J	522	69	524	80	581	788	7
Prim	312	79	328	90	581	788	7
Prev.	329	79	345	90	581	788	7
1994;15(1):45-57.	347	79	402	90	581	788	7
doi:	403	79	415	90	581	788	7
10.1007/BF02196346.	417	79	485	90	581	788	7
25.	298	89	307	100	581	788	7
Weichold	312	89	343	100	581	788	7
K,	346	89	353	100	581	788	7
Brambosch	356	89	392	100	581	788	7
A,	395	89	403	100	581	788	7
Silbereisen	406	89	441	100	581	788	7
R.	444	89	451	100	581	788	7
Do	454	89	464	100	581	788	7
girls	467	89	481	100	581	788	7
profit	484	89	501	100	581	788	7
more?	504	89	524	100	581	788	7
Gender-specific	312	99	361	110	581	788	7
effectiveness	363	99	403	110	581	788	7
of	405	99	411	110	581	788	7
a	413	99	416	110	581	788	7
life	419	99	428	110	581	788	7
skills	430	99	446	110	581	788	7
program	448	99	475	110	581	788	7
against	477	99	499	110	581	788	7
alcohol	502	99	524	110	581	788	7
consumption	312	109	354	120	581	788	7
in	357	109	363	120	581	788	7
early	366	109	382	120	581	788	7
adolescence.	385	109	425	120	581	788	7
J	428	109	430	120	581	788	7
Early	433	109	450	120	581	788	7
Adolesc.	453	109	480	120	581	788	7
2012;	483	109	500	120	581	788	7
32	503	109	510	120	581	788	7
(2):	513	109	524	120	581	788	7
200–225.	312	119	340	130	581	788	7
doi:10.1177/0272431610384489.	342	119	443	130	581	788	7
26.	298	129	307	140	581	788	7
Kumpfer	312	129	342	140	581	788	7
K,	346	129	353	140	581	788	7
Smith	357	129	377	140	581	788	7
P,	380	129	386	140	581	788	7
Summerhays	389	129	434	140	581	788	7
JF.	437	129	446	140	581	788	7
A	449	129	455	140	581	788	7
wakeup	458	129	484	140	581	788	7
call	488	129	500	140	581	788	7
to	503	129	510	140	581	788	7
the	514	129	524	140	581	788	7
prevention	312	139	347	150	581	788	7
field:	350	139	366	150	581	788	7
Are	369	139	381	150	581	788	7
prevention	383	139	419	150	581	788	7
programs	422	139	452	150	581	788	7
for	455	139	465	150	581	788	7
substance	468	139	499	150	581	788	7
use	502	139	513	150	581	788	7
ef-	516	139	524	150	581	788	7
fective	312	149	333	160	581	788	7
for	336	149	346	160	581	788	7
girls?	349	149	366	160	581	788	7
Subst	369	149	387	160	581	788	7
Use	390	149	402	160	581	788	7
Misuse.	405	149	430	160	581	788	7
2008;43(8-9):978-1001.	433	149	509	160	581	788	7
doi:	512	149	524	160	581	788	7
10.1080/10826080801914261.	312	159	405	170	581	788	7
27.	298	169	307	180	581	788	7
Mitchell	312	169	338	180	581	788	7
S,	339	169	344	180	581	788	7
Gryczynski	345	169	381	180	581	788	7
J,	382	169	386	180	581	788	7
O'Grady	387	169	413	180	581	788	7
K,	415	169	422	180	581	788	7
Schwartz	423	169	451	180	581	788	7
R.	452	169	459	180	581	788	7
SBIRT	460	169	480	180	581	788	7
for	482	169	491	180	581	788	7
adolescent	492	169	524	180	581	788	7
drug	312	179	327	190	581	788	7
and	329	179	341	190	581	788	7
alcohol	344	179	367	190	581	788	7
use:	369	179	381	190	581	788	7
current	384	179	407	190	581	788	7
status	410	179	428	190	581	788	7
and	430	179	442	190	581	788	7
future	445	179	464	190	581	788	7
directions.	466	179	500	190	581	788	7
J	502	179	505	190	581	788	7
Subst	507	179	524	190	581	788	7
Abuse	312	189	331	200	581	788	7
Treat.	333	189	351	200	581	788	7
2013;	353	189	370	200	581	788	7
44(5):463–472.	371	189	418	200	581	788	7
doi:10.1016/j.jsat.2012.11.005.	420	189	514	200	581	788	7
28.	298	199	307	210	581	788	7
Mitchell	312	199	338	210	581	788	7
S,	341	199	346	210	581	788	7
Gryczynski	349	199	385	210	581	788	7
J,	387	199	391	210	581	788	7
Gonzales	394	199	423	210	581	788	7
A,	426	199	433	210	581	788	7
et	436	199	441	210	581	788	7
al.	444	199	451	210	581	788	7
Screening,	454	199	487	210	581	788	7
brief	490	199	504	210	581	788	7
inter-	507	199	524	210	581	788	7
vention,	312	209	338	220	581	788	7
and	340	209	352	220	581	788	7
referral	355	209	378	220	581	788	7
to	381	209	388	220	581	788	7
treatment	390	209	421	220	581	788	7
(SBIRT)	424	209	450	220	581	788	7
for	453	209	462	220	581	788	7
substance	465	209	496	220	581	788	7
use	499	209	509	220	581	788	7
in	512	209	518	220	581	788	7
a	521	209	524	220	581	788	7
school-based	312	220	353	230	581	788	7
program:	354	220	383	230	581	788	7
Services	385	220	410	230	581	788	7
and	412	220	423	230	581	788	7
outcomes.	425	220	457	230	581	788	7
Am	458	220	470	230	581	788	7
J	471	220	474	230	581	788	7
Addict.	475	220	499	230	581	788	7
2012;21	500	220	524	230	581	788	7
Suppl	312	230	330	240	581	788	7
1(0	331	230	342	240	581	788	7
1):S5–S13.	343	230	376	240	581	788	7
doi:10.1111/j.1521-0391.2012.00299.x.	378	230	498	240	581	788	7
29.	298	240	307	250	581	788	7
Tanner-Smith	312	240	355	250	581	788	7
E,	356	240	363	250	581	788	7
Wilson	364	240	386	250	581	788	7
S,	387	240	393	250	581	788	7
Lipsey	394	240	414	250	581	788	7
M.	416	240	424	250	581	788	7
The	426	240	437	250	581	788	7
comparative	439	240	477	250	581	788	7
effectiveness	478	240	517	250	581	788	7
of	518	240	524	250	581	788	7
outpatient	312	250	343	260	581	788	7
treatment	344	250	374	260	581	788	7
for	376	250	384	260	581	788	7
adolescent	386	250	418	260	581	788	7
substance	419	250	449	260	581	788	7
abuse:	450	250	469	260	581	788	7
A	470	250	476	260	581	788	7
meta-analysis.	477	250	521	260	581	788	7
J	522	250	524	260	581	788	7
Subst	312	260	328	271	581	788	7
Abuse	330	260	349	271	581	788	7
Treat.	350	260	368	271	581	788	7
2013;44(2):145–158.	369	260	431	271	581	788	7
doi:10.1016/j.jsat.2012.05.006.	432	260	525	271	581	788	7
30.	298	270	307	281	581	788	7
Gulliver	312	270	337	281	581	788	7
A,	340	270	347	281	581	788	7
Griffiths	349	270	375	281	581	788	7
K,	378	270	385	281	581	788	7
Christensen	387	270	425	281	581	788	7
H.	427	270	435	281	581	788	7
Perceived	437	270	467	281	581	788	7
barriers	470	270	494	281	581	788	7
and	496	270	508	281	581	788	7
faci-	510	270	524	281	581	788	7
litators	312	280	334	291	581	788	7
to	336	280	342	291	581	788	7
mental	344	280	366	291	581	788	7
health	368	280	387	291	581	788	7
help-seeking	390	280	429	291	581	788	7
in	431	280	438	291	581	788	7
young	440	280	459	291	581	788	7
people:	462	280	484	291	581	788	7
a	486	280	490	291	581	788	7
systematic	492	280	524	291	581	788	7
review.	312	290	333	301	581	788	7
BMC	335	290	351	301	581	788	7
Psychiatry.	352	290	386	301	581	788	7
2010;10:113.	387	290	425	301	581	788	7
doi:10.1186/1471-244X-10-113.	427	290	524	301	581	788	7
31.	298	300	306	311	581	788	7
Dakof	312	300	330	311	581	788	7
G,	331	300	338	311	581	788	7
Tejeda	339	300	358	311	581	788	7
M,	359	300	368	311	581	788	7
Liddle	369	300	388	311	581	788	7
H.	388	300	396	311	581	788	7
Predictors	397	300	427	311	581	788	7
of	428	300	434	311	581	788	7
engagement	435	300	470	311	581	788	7
in	471	300	477	311	581	788	7
adolescent	478	300	509	311	581	788	7
drug	510	300	524	311	581	788	7
abuse	312	310	328	321	581	788	7
treatment.	329	310	359	321	581	788	7
J	360	310	362	321	581	788	7
Am	363	310	375	321	581	788	7
Acad	376	310	391	321	581	788	7
Child	392	310	408	321	581	788	7
Adolesc	409	310	432	321	581	788	7
Psychiatry.	433	310	464	321	581	788	7
2001;	465	310	481	321	581	788	7
40(3):	481	310	498	321	581	788	7
274-281.	499	310	525	321	581	788	7
32.	298	320	306	331	581	788	7
de	312	320	319	331	581	788	7
Haan	320	320	336	331	581	788	7
A,	337	320	344	331	581	788	7
Boon	345	320	362	331	581	788	7
A,	363	320	370	331	581	788	7
de	371	320	378	331	581	788	7
Jong	379	320	393	331	581	788	7
J,	394	320	397	331	581	788	7
Hoeve	398	320	418	331	581	788	7
M,	419	320	427	331	581	788	7
Vermeiren	428	320	460	331	581	788	7
R.	461	320	467	331	581	788	7
A	468	320	474	331	581	788	7
meta-analytic	475	320	515	331	581	788	7
re-	516	320	524	331	581	788	7
view	312	330	326	341	581	788	7
on	326	330	334	341	581	788	7
treatment	335	330	363	341	581	788	7
dropout	364	330	388	341	581	788	7
in	389	330	395	341	581	788	7
child	396	330	410	341	581	788	7
and	411	330	422	341	581	788	7
adolescent	423	330	454	341	581	788	7
outpatient	455	330	484	341	581	788	7
mental	485	330	505	341	581	788	7
health	506	330	524	341	581	788	7
care.	312	340	325	351	581	788	7
Clin	326	340	339	351	581	788	7
Psychol	340	340	362	351	581	788	7
Rev.	363	340	376	351	581	788	7
2013;	376	340	392	351	581	788	7
33(5):	393	340	410	351	581	788	7
698-711.	411	340	436	351	581	788	7
doi:	437	340	448	351	581	788	7
10.1016/j.cpr.2013.04.005.	449	340	525	351	581	788	7
33.	298	350	307	361	581	788	7
Shih	312	350	327	361	581	788	7
RA,	330	350	342	361	581	788	7
Mullins	345	350	371	361	581	788	7
L,	374	350	380	361	581	788	7
Ewing	383	350	403	361	581	788	7
B,	406	350	413	361	581	788	7
Miyashiro	416	350	449	361	581	788	7
L,	452	350	459	361	581	788	7
Tucker	462	350	484	361	581	788	7
J,	487	350	492	361	581	788	7
Pedersen	495	350	524	361	581	788	7
E,	312	360	318	371	581	788	7
Miles	320	360	338	371	581	788	7
J,	340	360	344	371	581	788	7
D'Amico	346	360	374	371	581	788	7
E.	376	360	382	371	581	788	7
Associations	384	360	424	371	581	788	7
between	426	360	452	371	581	788	7
neighborhood	455	360	499	371	581	788	7
alcohol	502	360	524	371	581	788	7
availability	312	370	346	381	581	788	7
and	349	370	361	381	581	788	7
young	363	370	383	381	581	788	7
adolescent	386	370	419	381	581	788	7
alcohol	422	370	445	381	581	788	7
use.	447	370	460	381	581	788	7
Psychol	462	370	487	381	581	788	7
Addict	489	370	511	381	581	788	7
Be-	513	370	524	381	581	788	7
hav.	312	380	324	391	581	788	7
2015;29(4):950-9.	326	380	381	391	581	788	7
doi:	383	380	395	391	581	788	7
10.1037/adb0000081.	396	380	463	391	581	788	7
34.	298	390	307	401	581	788	7
Probst	312	390	334	401	581	788	7
C,	337	390	345	401	581	788	7
Monteiro	348	390	380	401	581	788	7
M,	383	390	392	401	581	788	7
Smith	396	390	416	401	581	788	7
B,	419	390	426	401	581	788	7
Caixeta	429	390	455	401	581	788	7
R,	458	390	466	401	581	788	7
Merey	469	390	490	401	581	788	7
A,	494	390	501	401	581	788	7
Rehm	505	390	524	401	581	788	7
J.	312	400	316	411	581	788	7
Alcohol	320	400	346	411	581	788	7
policy	350	400	371	411	581	788	7
relevant	374	400	402	411	581	788	7
indicators	405	400	439	411	581	788	7
and	443	400	455	411	581	788	7
alcohol	459	400	484	411	581	788	7
use	487	400	498	411	581	788	7
among	501	400	524	411	581	788	7
adolescents	312	410	350	421	581	788	7
in	353	410	359	421	581	788	7
Latin	363	410	380	421	581	788	7
America	383	410	411	421	581	788	7
and	414	410	426	421	581	788	7
the	430	410	440	421	581	788	7
Caribbean.	443	410	479	421	581	788	7
J	482	410	485	421	581	788	7
Stud	488	410	503	421	581	788	7
Alco-	506	410	524	421	581	788	7
hol	312	421	322	431	581	788	7
Drugs.	324	421	345	431	581	788	7
2018;79(1):49-57.	347	421	402	431	581	788	7
35.	298	431	307	441	581	788	7
Paschall	312	431	337	441	581	788	7
MJ,	338	431	349	441	581	788	7
Grube	350	431	370	441	581	788	7
JW,	371	431	382	441	581	788	7
Thomas	383	431	408	441	581	788	7
S,	409	431	415	441	581	788	7
Cannon	416	431	441	441	581	788	7
C,	442	431	449	441	581	788	7
Treffers	450	431	474	441	581	788	7
R.	475	431	482	441	581	788	7
Relationships	483	431	524	441	581	788	7
between	312	441	338	451	581	788	7
local	340	441	354	451	581	788	7
enforcement,	356	441	397	451	581	788	7
alcohol	399	441	422	451	581	788	7
availability,	423	441	458	451	581	788	7
drinking	460	441	487	451	581	788	7
norms,	489	441	511	451	581	788	7
and	513	441	524	451	581	788	7
adolescent	312	451	345	461	581	788	7
alcohol	347	451	370	461	581	788	7
use	372	451	382	461	581	788	7
in	384	451	390	461	581	788	7
50	392	451	400	461	581	788	7
California	402	451	434	461	581	788	7
cities.	436	451	454	461	581	788	7
J	456	451	458	461	581	788	7
Stud	460	451	474	461	581	788	7
Alcohol	476	451	501	461	581	788	7
Drugs.	503	451	524	461	581	788	7
2012;73(4):657–665.	312	461	376	472	581	788	7
doi:10.15288/jsad.2012.73.657.	377	461	474	472	581	788	7
36.	298	471	307	482	581	788	7
Evans-Whipp	312	471	355	482	581	788	7
T,	357	471	362	482	581	788	7
Plenty	364	471	384	482	581	788	7
S,	386	471	391	482	581	788	7
Catalano	393	471	421	482	581	788	7
R,	423	471	430	482	581	788	7
Herrenkohl	431	471	468	482	581	788	7
T,	470	471	475	482	581	788	7
Toumbourou	477	471	519	482	581	788	7
J.	520	471	524	482	581	788	7
The	312	481	324	492	581	788	7
impact	325	481	347	492	581	788	7
of	348	481	354	492	581	788	7
school	356	481	376	492	581	788	7
alcohol	377	481	400	492	581	788	7
policy	402	481	421	492	581	788	7
on	422	481	430	492	581	788	7
student	432	481	455	492	581	788	7
drinking.	456	481	486	492	581	788	7
Health	487	481	508	492	581	788	7
Educ	509	481	524	492	581	788	7
Res.	312	491	324	502	581	788	7
2013;28(4):651–662.	326	491	390	502	581	788	7
doi:10.1093/her/cyt068.	391	491	466	502	581	788	7
37.	298	501	307	512	581	788	7
Epstein	312	501	335	512	581	788	7
M,	337	501	345	512	581	788	7
Bailey	347	501	366	512	581	788	7
J,	368	501	372	512	581	788	7
Furlong	373	501	398	512	581	788	7
M,	400	501	408	512	581	788	7
Catalano	410	501	438	512	581	788	7
R,	440	501	446	512	581	788	7
Toumbourou	448	501	489	512	581	788	7
J.	491	501	495	512	581	788	7
Does	496	501	512	512	581	788	7
ad-	514	501	524	512	581	788	7
olescent	312	511	337	522	581	788	7
alcohol	339	511	361	522	581	788	7
harm	363	511	380	522	581	788	7
minimization	381	511	424	522	581	788	7
policy	426	511	445	522	581	788	7
exposure	446	511	475	522	581	788	7
reduce	476	511	497	522	581	788	7
adult	499	511	515	522	581	788	7
al-	516	511	524	522	581	788	7
cohol	312	521	329	532	581	788	7
problems?	330	521	362	532	581	788	7
A	363	521	369	532	581	788	7
cross-national	370	521	413	532	581	788	7
comparison.	415	521	453	532	581	788	7
J	454	521	457	532	581	788	7
Adolesc	458	521	483	532	581	788	7
Health.	484	521	507	532	581	788	7
2019;	508	521	524	532	581	788	7
S1054-139X(19)30430-6.	312	531	390	542	581	788	7
doi:	392	531	404	542	581	788	7
10.1016/j.jadohealth.2019.08.019.	405	531	510	542	581	788	7
38.	298	541	307	552	581	788	7
Wagenaar	312	541	343	552	581	788	7
A,	346	541	353	552	581	788	7
Tobler	356	541	376	552	581	788	7
A,	379	541	386	552	581	788	7
Komro	389	541	411	552	581	788	7
K.	414	541	421	552	581	788	7
Effects	424	541	444	552	581	788	7
of	447	541	453	552	581	788	7
alcohol	456	541	479	552	581	788	7
tax	482	541	491	552	581	788	7
and	494	541	506	552	581	788	7
price	509	541	524	552	581	788	7
policies	312	551	336	562	581	788	7
on	337	551	345	562	581	788	7
morbidity	347	551	378	562	581	788	7
and	379	551	391	562	581	788	7
mortality:	393	551	424	562	581	788	7
a	425	551	429	562	581	788	7
systematic	430	551	463	562	581	788	7
review.	464	551	486	562	581	788	7
Am	487	551	499	562	581	788	7
J	501	551	503	562	581	788	7
Public	505	551	524	562	581	788	7
Health.	312	561	335	572	581	788	7
2010;100(11):2270–2278.	337	561	415	572	581	788	7
doi:10.2105/AJPH.2009.186007.	417	561	517	572	581	788	7
39.	298	571	307	582	581	788	7
Sornpaisarn	312	571	350	582	581	788	7
B,	352	571	358	582	581	788	7
Shield	360	571	380	582	581	788	7
K,	382	571	389	582	581	788	7
Cohen	391	571	412	582	581	788	7
J,	414	571	418	582	581	788	7
Schwartz	420	571	449	582	581	788	7
R,	451	571	458	582	581	788	7
Rehm	460	571	479	582	581	788	7
J.	481	571	485	582	581	788	7
Can	487	571	500	582	581	788	7
pricing	502	571	524	582	581	788	7
deter	312	581	328	592	581	788	7
adolescents	329	581	365	592	581	788	7
and	366	581	378	592	581	788	7
young	379	581	398	592	581	788	7
adults	399	581	418	592	581	788	7
from	419	581	435	592	581	788	7
starting	436	581	460	592	581	788	7
to	461	581	468	592	581	788	7
drink:	469	581	488	592	581	788	7
An	489	581	499	592	581	788	7
analysis	500	581	524	592	581	788	7
of	312	591	318	602	581	788	7
the	321	591	330	602	581	788	7
effect	333	591	350	602	581	788	7
of	352	591	358	602	581	788	7
alcohol	361	591	384	602	581	788	7
taxation	386	591	412	602	581	788	7
on	414	591	423	602	581	788	7
drinking	425	591	453	602	581	788	7
initiation	455	591	484	602	581	788	7
among	486	591	508	602	581	788	7
Thai	511	591	524	602	581	788	7
adolescents	312	601	348	612	581	788	7
and	351	601	363	612	581	788	7
young	366	601	385	612	581	788	7
adults.	388	601	409	612	581	788	7
J	412	601	414	612	581	788	7
Epidemiol	417	601	450	612	581	788	7
Glob	453	601	468	612	581	788	7
Health.	471	601	494	612	581	788	7
2015;5(4	497	601	524	612	581	788	7
Suppl	312	611	330	622	581	788	7
1):S45-57.	331	611	363	622	581	788	7
doi:	365	611	377	622	581	788	7
10.1016/j.jegh.2015.05.004.	378	611	463	622	581	788	7
40.	298	621	307	632	581	788	7
Wechsler	312	621	340	632	581	788	7
H,	341	621	349	632	581	788	7
Nelson	350	621	372	632	581	788	7
TF.	373	621	383	632	581	788	7
Will	384	621	397	632	581	788	7
increasing	398	621	430	632	581	788	7
alcohol	431	621	453	632	581	788	7
availability	455	621	488	632	581	788	7
by	489	621	496	632	581	788	7
lowering	497	621	524	632	581	788	7
the	312	632	322	642	581	788	7
minimum	324	632	355	642	581	788	7
legal	357	632	372	642	581	788	7
drinking	374	632	401	642	581	788	7
age	403	632	413	642	581	788	7
decrease	415	632	442	642	581	788	7
drinking	444	632	471	642	581	788	7
and	473	632	485	642	581	788	7
related	487	632	508	642	581	788	7
con-	510	632	524	642	581	788	7
sequences	312	642	343	652	581	788	7
among	345	642	366	652	581	788	7
youths?.	367	642	393	652	581	788	7
Am	394	642	406	652	581	788	7
J	408	642	410	652	581	788	7
Public	411	642	431	652	581	788	7
Health.	433	642	456	652	581	788	7
2010;100(6):986–992.	457	642	524	652	581	788	7
doi:10.2105/AJPH.2009.178004.	312	652	412	662	581	788	7
41.	298	662	307	673	581	788	7
DeJong	312	662	335	673	581	788	7
W,	336	662	345	673	581	788	7
Blanchette	346	662	378	673	581	788	7
J.	380	662	384	673	581	788	7
Case	385	662	400	673	581	788	7
closed:	401	662	423	673	581	788	7
research	424	662	450	673	581	788	7
evidence	451	662	478	673	581	788	7
on	480	662	488	673	581	788	7
the	489	662	499	673	581	788	7
positive	500	662	524	673	581	788	7
public	312	672	331	683	581	788	7
health	333	672	352	683	581	788	7
impact	354	672	375	683	581	788	7
of	377	672	383	683	581	788	7
the	385	672	395	683	581	788	7
age	396	672	406	683	581	788	7
21	408	672	415	683	581	788	7
minimum	417	672	449	683	581	788	7
legal	450	672	464	683	581	788	7
drinking	466	672	493	683	581	788	7
age	495	672	505	683	581	788	7
in	507	672	513	683	581	788	7
the	514	672	524	683	581	788	7
United	312	682	333	693	581	788	7
States.	335	682	355	693	581	788	7
J	357	682	359	693	581	788	7
Stud	361	682	375	693	581	788	7
Alcohol	377	682	402	693	581	788	7
Drugs.	404	682	425	693	581	788	7
2014;75	427	682	451	693	581	788	7
Suppl	453	682	470	693	581	788	7
17:108-15.	472	682	505	693	581	788	7
42.	298	692	307	703	581	788	7
Silveri	312	692	331	703	581	788	7
MM.	333	692	349	703	581	788	7
Adolescent	350	692	385	703	581	788	7
brain	386	692	403	703	581	788	7
development	404	692	444	703	581	788	7
and	446	692	458	703	581	788	7
underage	459	692	488	703	581	788	7
drinking	489	692	517	703	581	788	7
in	518	692	524	703	581	788	7
the	312	702	322	713	581	788	7
United	324	702	345	713	581	788	7
States:	347	702	367	713	581	788	7
identifying	369	702	403	713	581	788	7
risks	406	702	420	713	581	788	7
of	422	702	428	713	581	788	7
alcohol	431	702	453	713	581	788	7
use	455	702	466	713	581	788	7
in	468	702	474	713	581	788	7
college	476	702	498	713	581	788	7
popula-	500	702	524	713	581	788	7
tions.	312	712	329	723	581	788	7
Harv	331	712	347	723	581	788	7
Rev	348	712	360	723	581	788	7
Psychiatry.	362	712	396	723	581	788	7
2012;20(4):189–200.	397	712	461	723	581	788	7
doi:10.3109/106732	463	712	524	723	581	788	7
29.2012.714642.	312	722	362	733	581	788	7
https://doi.org/10.17843/rpmesp.2020.371.5151	386	751	524	761	581	788	7
