ARTÍCULO	48	27	98	39	595	782	1
ESPECIAL	101	27	148	39	595	782	1
Estrategias	48	76	118	96	595	782	1
para	120	76	150	96	595	782	1
promover	152	76	216	96	595	782	1
la	218	76	230	96	595	782	1
alfabetización	232	76	320	96	595	782	1
en	322	76	339	96	595	782	1
salud	341	76	375	96	595	782	1
desde	377	76	415	96	595	782	1
la	417	76	429	96	595	782	1
atención	431	76	486	96	595	782	1
primaria:	48	95	106	116	595	782	1
una	108	95	132	116	595	782	1
perspectiva	134	95	208	116	595	782	1
que	210	95	235	116	595	782	1
considera	237	95	299	116	595	782	1
las	301	95	318	116	595	782	1
realidades	320	95	386	116	595	782	1
de	388	95	404	116	595	782	1
los	406	95	425	116	595	782	1
países	427	95	466	116	595	782	1
de	468	95	485	116	595	782	1
ingresos	48	115	102	136	595	782	1
medios	104	115	152	136	595	782	1
y	154	115	162	136	595	782	1
bajos	164	115	198	136	595	782	1
Strategies	48	137	106	154	595	782	1
to	109	137	121	154	595	782	1
promote	124	137	174	154	595	782	1
health	177	137	213	154	595	782	1
literacy	216	137	258	154	595	782	1
from	261	137	289	154	595	782	1
primary	292	137	336	154	595	782	1
care:	338	137	366	154	595	782	1
a	369	137	376	154	595	782	1
perspective	379	137	445	154	595	782	1
that	448	137	472	154	595	782	1
considers	475	137	529	154	595	782	1
the	48	153	67	170	595	782	1
realities	70	153	115	170	595	782	1
of	118	153	130	170	595	782	1
low	133	153	154	170	595	782	1
and	157	153	178	170	595	782	1
middle-income	181	153	265	170	595	782	1
countries	268	153	321	170	595	782	1
German	48	185	85	208	595	782	1
Málaga	87	185	120	208	595	782	1
1	120	186	123	199	595	782	1
,	123	185	126	208	595	782	1
María	128	185	154	208	595	782	1
Sofía	156	185	178	208	595	782	1
Cuba-Fuentes	180	185	243	208	595	782	1
1	243	186	247	199	595	782	1
,	246	185	249	208	595	782	1
Leonardo	251	185	294	208	595	782	1
Rojas-Mezarina	296	185	365	208	595	782	1
2	364	186	368	199	595	782	1
,	367	185	370	208	595	782	1
Zoila	372	185	394	208	595	782	1
Romero-Albino	396	185	462	208	595	782	1
1	462	186	465	199	595	782	1
,	465	185	468	208	595	782	1
Alexandra	48	200	93	223	595	782	1
Hamb	95	200	123	223	595	782	1
3	123	201	126	214	595	782	1
,	126	200	129	223	595	782	1
Valerie	131	200	161	223	595	782	1
A.	163	200	173	223	595	782	1
Paz-Soldán	175	200	226	223	595	782	1
4	225	201	229	214	595	782	1
1	48	215	50	224	595	782	1
2	48	225	50	234	595	782	1
3	48	235	50	244	595	782	1
4	48	245	50	254	595	782	1
Escuela	51	215	73	231	595	782	1
de	74	215	81	231	595	782	1
Medicina,	83	215	109	231	595	782	1
Universidad	111	215	144	231	595	782	1
Peruana	145	215	168	231	595	782	1
Cayetano	169	215	195	231	595	782	1
Heredia.	197	215	220	231	595	782	1
Lima,	222	215	236	231	595	782	1
Perú.	238	215	252	231	595	782	1
Facultad	51	225	74	241	595	782	1
de	76	225	83	241	595	782	1
Medicina,	85	225	111	241	595	782	1
Universidad	113	225	145	241	595	782	1
Nacional	147	225	171	241	595	782	1
Mayor	172	225	189	241	595	782	1
de	191	225	198	241	595	782	1
San	200	225	210	241	595	782	1
Marcos.	212	225	233	241	595	782	1
Lima,	235	225	250	241	595	782	1
Perú.	252	225	266	241	595	782	1
Estudiante	51	235	79	251	595	782	1
de	81	235	88	251	595	782	1
Medicina,	90	235	116	251	595	782	1
Tulane	118	235	136	251	595	782	1
University	138	235	164	251	595	782	1
School	166	235	184	251	595	782	1
of	186	235	191	251	595	782	1
Medicine.	193	235	219	251	595	782	1
Luisiana​,	221	235	245	251	595	782	1
EE.UU.	247	235	266	251	595	782	1
Global	51	245	69	261	595	782	1
Community	70	245	101	261	595	782	1
Health	102	245	120	261	595	782	1
and	122	245	132	261	595	782	1
Behavioral	134	245	162	261	595	782	1
Sciences,	164	245	190	261	595	782	1
Tulane	192	245	210	261	595	782	1
School	212	245	230	261	595	782	1
of	232	245	237	261	595	782	1
Public	239	245	255	261	595	782	1
Health	257	245	274	261	595	782	1
and	276	245	286	261	595	782	1
Tropical	288	245	310	261	595	782	1
Medicine.	312	245	338	261	595	782	1
Luisiana​,	340	245	364	261	595	782	1
EE.UU.	366	245	385	261	595	782	1
An	190	289	200	304	595	782	1
Fac	203	289	216	304	595	782	1
med.	219	289	236	304	595	782	1
2019;80(3):372-8	239	289	299	304	595	782	1
/	302	289	304	304	595	782	1
DOI:	307	289	324	304	595	782	1
https://10.15381/anales.803.16864	326	289	447	304	595	782	1
Correspondencia:	48	312	100	325	595	782	1
Zoila	48	322	61	337	595	782	1
Romero	62	322	84	337	595	782	1
Albino	85	322	102	337	595	782	1
zoilara80@hotmail.com	48	331	109	346	595	782	1
Recibido:	48	349	73	363	595	782	1
25	74	349	81	364	595	782	1
de	82	349	90	364	595	782	1
julio	91	349	102	364	595	782	1
2019	103	349	117	364	595	782	1
Aceptado:	48	358	75	372	595	782	1
23	78	358	85	373	595	782	1
de	86	358	94	373	595	782	1
agosto	95	358	114	373	595	782	1
2019	115	358	129	373	595	782	1
Publicación	48	367	78	381	595	782	1
en	79	367	86	381	595	782	1
línea:	87	367	102	381	595	782	1
30	103	367	110	382	595	782	1
de	112	367	119	382	595	782	1
setiembre	120	367	147	382	595	782	1
2019	48	376	61	391	595	782	1
Conflictos	48	394	74	408	595	782	1
de	75	394	82	408	595	782	1
interés:	83	394	102	408	595	782	1
Los	103	394	113	409	595	782	1
autores	115	394	135	409	595	782	1
declaran	48	403	71	418	595	782	1
no	73	403	80	418	595	782	1
tener	82	403	95	418	595	782	1
conflictos	97	403	122	418	595	782	1
de	123	403	131	418	595	782	1
interés.	132	403	151	418	595	782	1
Fuente	48	421	67	435	595	782	1
de	68	421	75	435	595	782	1
financiamiento:	76	421	115	435	595	782	1
Autofinanciado	117	421	156	436	595	782	1
________________________________	48	432	154	446	595	782	1
Citar	48	448	60	462	595	782	1
como:	62	448	78	462	595	782	1
Málaga	79	448	99	463	595	782	1
G,	101	448	108	463	595	782	1
Cuba-Fuentes	109	448	147	463	595	782	1
M,	48	457	55	472	595	782	1
Rojas-Mezarina	56	457	98	472	595	782	1
L,	99	457	104	472	595	782	1
Romero-Albino	106	457	146	472	595	782	1
Z,	48	466	53	481	595	782	1
Hamb	55	466	72	481	595	782	1
A,	73	466	79	481	595	782	1
Paz-Soldán	81	466	111	481	595	782	1
V.	113	466	118	481	595	782	1
Estrategias	120	466	149	481	595	782	1
para	48	475	60	490	595	782	1
promover	62	475	88	490	595	782	1
la	89	475	94	490	595	782	1
alfabetización	96	475	132	490	595	782	1
en	134	475	141	490	595	782	1
salud	48	484	63	499	595	782	1
desde	64	484	81	499	595	782	1
la	83	484	88	499	595	782	1
atención	89	484	112	499	595	782	1
primaria:	114	484	137	499	595	782	1
una	139	484	149	499	595	782	1
perspectiva	48	493	79	508	595	782	1
que	81	493	91	508	595	782	1
considera	93	493	119	508	595	782	1
las	121	493	129	508	595	782	1
realidades	130	493	158	508	595	782	1
de	48	502	55	517	595	782	1
los	57	502	65	517	595	782	1
países	66	502	84	517	595	782	1
de	86	502	93	517	595	782	1
ingresos	95	502	117	517	595	782	1
medios	119	502	139	517	595	782	1
y	140	502	144	517	595	782	1
bajos.	48	511	64	526	595	782	1
An	66	511	73	526	595	782	1
Fac	75	511	85	526	595	782	1
med.	87	511	101	526	595	782	1
2019;80(3):372-8.	102	511	149	526	595	782	1
DOI:	48	520	60	535	595	782	1
https://10.15381/anales.803.16864	62	520	153	535	595	782	1
372	48	745	59	758	595	782	1
An	71	745	80	759	595	782	1
Fac	81	745	93	759	595	782	1
med.	95	745	111	759	595	782	1
2019;80(3):372-8	112	745	165	759	595	782	1
Resumen	190	312	226	328	595	782	1
Palabras	190	391	217	406	595	782	1
clave:	220	391	238	406	595	782	1
Alfabetización	241	390	284	407	595	782	1
en	287	390	294	407	595	782	1
salud,	297	390	315	407	595	782	1
atención	318	390	344	407	595	782	1
primaria	346	390	372	407	595	782	1
de	374	390	382	407	595	782	1
salud,	384	390	403	407	595	782	1
autocuidado,	406	390	446	407	595	782	1
empoderamiento	448	390	500	407	595	782	1
para	503	390	517	407	595	782	1
la	519	390	524	407	595	782	1
salud	190	399	207	417	595	782	1
(fuente:	209	399	232	417	595	782	1
DeCS	234	399	252	417	595	782	1
BIREME).	254	399	283	417	595	782	1
Abstract	190	425	215	441	595	782	1
Keywords:	190	497	222	513	595	782	1
Health	224	496	244	514	595	782	1
literacy,	246	496	270	514	595	782	1
primary	272	496	295	514	595	782	1
health	297	496	316	514	595	782	1
care,	318	496	334	514	595	782	1
self	336	496	346	514	595	782	1
care,	349	496	364	514	595	782	1
empowerment	366	496	410	514	595	782	1
for	412	496	420	514	595	782	1
health	422	496	440	514	595	782	1
(source:	442	496	468	514	595	782	1
MeSH	470	496	488	514	595	782	1
NLM).	490	496	509	514	595	782	1
Estrategias	57	21	84	34	595	782	2
para	86	21	97	34	595	782	2
promover	99	21	122	34	595	782	2
la	124	21	128	34	595	782	2
alfabetización	129	21	164	34	595	782	2
en	165	21	172	34	595	782	2
salud	173	21	186	34	595	782	2
desde	188	21	204	34	595	782	2
la	205	21	209	34	595	782	2
atención	211	21	232	34	595	782	2
primaria:	233	21	255	34	595	782	2
una	256	21	266	34	595	782	2
perspectiva	267	21	297	34	595	782	2
que	298	21	308	34	595	782	2
considera	309	21	334	34	595	782	2
las	57	29	64	42	595	782	2
realidades	65	29	91	42	595	782	2
de	93	29	99	42	595	782	2
los	101	29	108	42	595	782	2
países	109	29	126	42	595	782	2
de	127	29	134	42	595	782	2
ingresos	135	29	157	42	595	782	2
medios	158	29	176	42	595	782	2
y	178	29	181	42	595	782	2
bajos	182	29	196	42	595	782	2
INTRODUCCIÓN	57	76	126	93	595	782	2
Involucrar	68	99	106	110	595	782	2
a	108	99	113	110	595	782	2
los	115	99	125	110	595	782	2
pacientes	127	99	164	110	595	782	2
en	166	99	175	110	595	782	2
su	177	99	186	110	595	782	2
propia	188	99	213	110	595	782	2
atención	57	110	90	122	595	782	2
de	93	110	102	122	595	782	2
salud	105	110	126	122	595	782	2
mejora	129	110	156	122	595	782	2
su	159	110	167	122	595	782	2
adherencia	170	110	213	122	595	782	2
al	57	121	63	133	595	782	2
tratamiento	66	121	111	133	595	782	2
médico,	114	121	145	133	595	782	2
mejora	148	121	175	133	595	782	2
los	177	121	188	133	595	782	2
resul-	191	121	213	133	595	782	2
tados	57	133	78	144	595	782	2
de	82	133	91	144	595	782	2
salud	95	133	115	144	595	782	2
(1)	119	133	125	140	595	782	2
,	125	133	128	144	595	782	2
disminuye	132	133	171	144	595	782	2
el	175	133	181	144	595	782	2
uso	185	133	199	144	595	782	2
de	203	133	213	144	595	782	2
los	57	144	67	156	595	782	2
servicios	71	144	104	156	595	782	2
de	108	144	118	156	595	782	2
emergencia	122	144	166	156	595	782	2
y	170	144	175	156	595	782	2
aumenta	179	144	213	156	595	782	2
la	57	155	63	167	595	782	2
sensación	66	155	104	167	595	782	2
de	107	155	117	167	595	782	2
empoderamiento	120	155	186	167	595	782	2
de	189	155	199	167	595	782	2
los	202	155	213	167	595	782	2
pacientes	57	167	93	178	595	782	2
(2,	96	167	102	174	595	782	2
3,	103	167	107	174	595	782	2
4,	109	167	113	174	595	782	2
5)	115	167	119	174	595	782	2
.	119	167	122	178	595	782	2
Además,	127	167	160	178	595	782	2
en	163	167	172	178	595	782	2
el	175	167	182	178	595	782	2
contex-	185	167	213	178	595	782	2
to	57	178	65	190	595	782	2
del	67	178	78	190	595	782	2
aumento	81	178	115	190	595	782	2
de	117	178	127	190	595	782	2
los	129	178	140	190	595	782	2
costos	142	178	166	190	595	782	2
de	168	178	177	190	595	782	2
atención	180	178	213	190	595	782	2
médica,	57	189	87	201	595	782	2
“el	91	189	101	201	595	782	2
potencial	106	189	141	201	595	782	2
para	146	189	163	201	595	782	2
mejorar	167	189	197	201	595	782	2
los	202	189	213	201	595	782	2
resultados	57	201	96	212	595	782	2
de	100	201	110	212	595	782	2
salud	113	201	133	212	595	782	2
a	137	201	141	212	595	782	2
través	145	201	168	212	595	782	2
de	172	201	181	212	595	782	2
la	185	201	191	212	595	782	2
edu-	195	201	213	212	595	782	2
cación	57	212	81	224	595	782	2
del	85	212	96	224	595	782	2
paciente	100	212	133	224	595	782	2
y	137	212	141	224	595	782	2
los	144	212	155	224	595	782	2
programas	159	212	199	224	595	782	2
de	203	212	213	224	595	782	2
autocuidado	57	223	104	235	595	782	2
es	107	223	115	235	595	782	2
amplio”	118	223	148	235	595	782	2
(6)	151	224	157	231	595	782	2
.	157	223	159	235	595	782	2
Hay	162	223	176	235	595	782	2
un	179	223	188	235	595	782	2
movi-	191	223	213	235	595	782	2
miento	57	235	84	246	595	782	2
creciente	87	235	122	246	595	782	2
entre	125	235	145	246	595	782	2
los	148	235	159	246	595	782	2
profesionales	162	235	213	246	595	782	2
de	57	246	66	258	595	782	2
salud	69	246	89	258	595	782	2
para	92	246	109	258	595	782	2
involucrar	112	246	150	258	595	782	2
a	153	246	158	258	595	782	2
sus	161	246	173	258	595	782	2
pacientes	176	246	213	258	595	782	2
en	57	257	66	269	595	782	2
su	69	257	78	269	595	782	2
propio	81	257	106	269	595	782	2
cuidado,	108	257	141	269	595	782	2
y	144	257	148	269	595	782	2
un	151	257	161	269	595	782	2
mayor	163	257	188	269	595	782	2
finan-	190	257	213	269	595	782	2
ciamiento	57	269	94	280	595	782	2
para	98	269	115	280	595	782	2
explorar	118	269	150	280	595	782	2
las	153	269	163	280	595	782	2
mejores	167	269	198	280	595	782	2
es-	201	269	213	280	595	782	2
trategias	57	280	90	292	595	782	2
para	93	280	110	292	595	782	2
garantizar	113	280	151	292	595	782	2
este	154	280	170	292	595	782	2
proceso	173	280	204	292	595	782	2
(3,	207	281	213	288	595	782	2
4,	57	292	61	299	595	782	2
5)	62	292	67	299	595	782	2
.	67	292	69	303	595	782	2
Debido	71	292	99	303	595	782	2
a	101	292	105	303	595	782	2
barreras	107	292	139	303	595	782	2
como	141	292	163	303	595	782	2
la	165	292	172	303	595	782	2
formación	174	292	213	303	595	782	2
médica	57	303	84	314	595	782	2
conservadora	86	303	138	314	595	782	2
y	140	303	144	314	595	782	2
tradicional,	146	303	189	314	595	782	2
las	191	303	201	314	595	782	2
je-	203	303	213	314	595	782	2
rarquías	57	314	88	326	595	782	2
establecidas	91	314	137	326	595	782	2
dentro	140	314	166	326	595	782	2
del	169	314	181	326	595	782	2
sistema	184	314	213	326	595	782	2
médico,	57	326	87	337	595	782	2
entre	90	326	110	337	595	782	2
otras,	113	326	134	337	595	782	2
muchos	137	326	167	337	595	782	2
profesiona-	169	326	213	337	595	782	2
les	57	337	67	349	595	782	2
médicos	70	337	102	349	595	782	2
conservan	104	337	143	349	595	782	2
el	146	337	153	349	595	782	2
papel	156	337	177	349	595	782	2
de	179	337	189	349	595	782	2
único	192	337	213	349	595	782	2
responsable	57	348	103	360	595	782	2
de	105	348	115	360	595	782	2
la	117	348	124	360	595	782	2
toma	126	348	146	360	595	782	2
de	149	348	158	360	595	782	2
decisiones	161	348	201	360	595	782	2
en	203	348	213	360	595	782	2
la	57	360	63	371	595	782	2
atención	66	360	99	371	595	782	2
de	103	360	112	371	595	782	2
sus	115	360	128	371	595	782	2
pacientes	131	360	167	371	595	782	2
(3,	171	360	176	367	595	782	2
4,	178	360	182	367	595	782	2
7)	184	360	189	367	595	782	2
;	189	360	191	371	595	782	2
sien-	194	360	213	371	595	782	2
do	57	371	67	383	595	782	2
imperativo	69	371	110	383	595	782	2
señalar	112	371	140	383	595	782	2
que,	142	371	159	383	595	782	2
a	162	371	166	383	595	782	2
través	169	371	192	383	595	782	2
de	194	371	204	383	595	782	2
la	206	371	213	383	595	782	2
alfabetización	57	382	109	394	595	782	2
en	112	382	122	394	595	782	2
salud,	125	382	147	394	595	782	2
el	150	382	157	394	595	782	2
paciente	159	382	192	394	595	782	2
pue-	195	382	213	394	595	782	2
de	57	394	66	405	595	782	2
lograr	70	394	92	405	595	782	2
el	96	394	102	405	595	782	2
empoderamiento	106	394	172	405	595	782	2
necesario	176	394	213	405	595	782	2
para	57	405	74	417	595	782	2
su	76	405	84	417	595	782	2
autocuidado.	87	405	137	417	595	782	2
En	68	422	78	433	595	782	2
ese	80	422	93	433	595	782	2
sentido,	95	422	125	433	595	782	2
el	128	422	134	433	595	782	2
objetivo	137	422	168	433	595	782	2
del	170	422	181	433	595	782	2
presen-	184	422	213	433	595	782	2
te	57	433	64	444	595	782	2
artículo	66	433	95	444	595	782	2
es	97	433	105	444	595	782	2
proponer	107	433	143	444	595	782	2
cuatro	145	433	169	444	595	782	2
estrategias	171	433	213	444	595	782	2
para	57	444	74	455	595	782	2
mejorar	75	444	106	455	595	782	2
la	107	444	114	455	595	782	2
alfabetización	116	444	168	455	595	782	2
en	170	444	179	455	595	782	2
salud	181	444	201	455	595	782	2
en	203	444	213	455	595	782	2
atención	57	455	90	466	595	782	2
primaria,	92	455	127	466	595	782	2
basadas	129	455	160	466	595	782	2
en	162	455	172	466	595	782	2
la	174	455	181	466	595	782	2
revisión	183	455	213	466	595	782	2
de	57	466	66	477	595	782	2
la	69	466	76	477	595	782	2
literatura	78	466	113	477	595	782	2
y	116	466	120	477	595	782	2
las	123	466	133	477	595	782	2
experiencias	136	466	183	477	595	782	2
de	186	466	196	477	595	782	2
paí-	198	466	213	477	595	782	2
ses	57	477	69	489	595	782	2
de	71	477	81	489	595	782	2
ingreso	83	477	111	489	595	782	2
medios	113	477	141	489	595	782	2
y	143	477	147	489	595	782	2
bajos.	149	477	172	489	595	782	2
DESARROLLO	57	511	117	528	595	782	2
DEL	120	511	137	528	595	782	2
TEMA	141	511	165	528	595	782	2
Un	68	534	79	546	595	782	2
elemento	82	534	118	546	595	782	2
crítico	121	534	145	546	595	782	2
para	148	534	165	546	595	782	2
involucrar	167	534	205	546	595	782	2
a	208	534	213	546	595	782	2
los	57	545	67	557	595	782	2
pacientes	69	545	106	557	595	782	2
en	108	545	117	557	595	782	2
la	119	545	126	557	595	782	2
toma	128	545	148	557	595	782	2
de	150	545	159	557	595	782	2
decisiones	161	545	201	557	595	782	2
de	203	545	213	557	595	782	2
atención	57	557	90	568	595	782	2
médica	92	557	120	568	595	782	2
es	122	557	130	568	595	782	2
el	132	557	139	568	595	782	2
nivel	141	557	159	568	595	782	2
de	161	557	171	568	595	782	2
alfabetiza-	173	557	213	568	595	782	2
ción	57	568	73	580	595	782	2
en	75	568	85	580	595	782	2
salud	88	568	108	580	595	782	2
del	110	568	122	580	595	782	2
paciente.	125	568	160	580	595	782	2
La	162	568	171	580	595	782	2
alfabetiza-	173	568	213	580	595	782	2
ción	57	580	73	591	595	782	2
en	75	580	85	591	595	782	2
salud	88	580	108	591	595	782	2
se	111	580	119	591	595	782	2
define	122	580	146	591	595	782	2
como	149	580	170	591	595	782	2
la	173	580	180	591	595	782	2
“capaci-	182	580	213	591	595	782	2
dad	57	591	71	603	595	782	2
del	74	591	86	603	595	782	2
paciente	89	591	122	603	595	782	2
para	125	591	142	603	595	782	2
obtener,	145	591	176	603	595	782	2
procesar	179	591	213	603	595	782	2
y	57	602	61	614	595	782	2
comprender	66	602	113	614	595	782	2
información	119	602	165	614	595	782	2
y	170	602	174	614	595	782	2
servicios	180	602	213	614	595	782	2
de	57	614	66	625	595	782	2
salud	70	614	90	625	595	782	2
básicos	94	614	121	625	595	782	2
necesarios	125	614	165	625	595	782	2
para	169	614	186	625	595	782	2
tomar	189	614	213	625	595	782	2
decisiones	57	625	96	637	595	782	2
de	100	625	110	637	595	782	2
salud	113	625	133	637	595	782	2
apropiadas”	137	625	183	637	595	782	2
(8)	186	626	192	633	595	782	2
.	192	625	195	637	595	782	2
Hay	198	625	213	637	595	782	2
muchos	57	637	87	648	595	782	2
ejemplos	91	637	126	648	595	782	2
de	130	637	139	648	595	782	2
lo	143	637	150	648	595	782	2
que	155	637	169	648	595	782	2
constituye	173	637	213	648	595	782	2
la	57	648	63	660	595	782	2
alfabetización	67	648	119	660	595	782	2
de	123	648	132	660	595	782	2
la	136	648	142	660	595	782	2
salud:	146	648	168	660	595	782	2
poder	172	648	194	660	595	782	2
leer	198	648	213	660	595	782	2
las	57	659	67	671	595	782	2
instrucciones	71	659	121	671	595	782	2
de	125	659	135	671	595	782	2
los	139	659	150	671	595	782	2
medicamentos,	154	659	213	671	595	782	2
entender	57	671	92	682	595	782	2
los	96	671	107	682	595	782	2
artículos	111	671	143	682	595	782	2
de	148	671	157	682	595	782	2
salud	161	671	181	682	595	782	2
que	186	671	200	682	595	782	2
se	204	671	213	682	595	782	2
encuentran	57	682	100	694	595	782	2
en	104	682	113	694	595	782	2
una	116	682	131	694	595	782	2
revista	134	682	159	694	595	782	2
o	162	682	167	694	595	782	2
un	170	682	180	694	595	782	2
periódi-	183	682	213	694	595	782	2
co,	57	694	68	705	595	782	2
saber	70	694	91	705	595	782	2
cómo	94	694	115	705	595	782	2
encontrar	118	694	155	705	595	782	2
a	158	694	162	705	595	782	2
un	165	694	174	705	595	782	2
médico	177	694	205	705	595	782	2
o	208	694	213	705	595	782	2
inscribirse	57	705	95	717	595	782	2
en	99	705	109	717	595	782	2
un	112	705	122	717	595	782	2
seguro	126	705	151	717	595	782	2
de	155	705	165	717	595	782	2
salud	168	705	188	717	595	782	2
entre	192	705	213	717	595	782	2
otros	57	716	76	728	595	782	2
(9)	78	717	84	724	595	782	2
.	84	716	87	728	595	782	2
La	89	716	97	728	595	782	2
alfabetización	99	716	151	728	595	782	2
en	153	716	163	728	595	782	2
salud	164	716	185	728	595	782	2
se	186	716	195	728	595	782	2
eva-	197	716	213	728	595	782	2
luó	224	77	236	89	595	782	2
en	239	77	248	89	595	782	2
Estados	251	77	280	89	595	782	2
Unidos	283	77	309	89	595	782	2
en	312	77	321	89	595	782	2
la	324	77	331	89	595	782	2
National	333	77	365	89	595	782	2
As-	368	77	380	89	595	782	2
sessment	224	89	260	101	595	782	2
of	263	89	270	101	595	782	2
Adult	273	89	294	101	595	782	2
Literacy	296	89	326	101	595	782	2
del	329	89	341	101	595	782	2
año	343	89	358	101	595	782	2
2003	361	89	380	101	595	782	2
realizada	224	101	258	112	595	782	2
entre	261	101	281	112	595	782	2
más	284	101	300	112	595	782	2
de	303	101	312	112	595	782	2
19	315	101	325	112	595	782	2
000	328	101	342	112	595	782	2
personas	345	101	380	112	595	782	2
entre	224	112	244	124	595	782	2
16	247	112	257	124	595	782	2
años	259	112	278	124	595	782	2
de	280	112	290	124	595	782	2
edad	293	112	312	124	595	782	2
y	314	112	318	124	595	782	2
más	321	112	337	124	595	782	2
(10)	340	113	348	120	595	782	2
.	348	112	351	124	595	782	2
Encon-	354	112	380	124	595	782	2
traron	224	124	248	136	595	782	2
que	251	124	265	136	595	782	2
la	268	124	275	136	595	782	2
mayoría	278	124	309	136	595	782	2
de	312	124	321	136	595	782	2
los	324	124	335	136	595	782	2
adultos	338	124	366	136	595	782	2
te-	369	124	380	136	595	782	2
nían	224	136	240	147	595	782	2
una	242	136	257	147	595	782	2
alfabetización	259	136	311	147	595	782	2
de	313	136	323	147	595	782	2
salud	325	136	345	147	595	782	2
interme-	347	136	380	147	595	782	2
dia	224	147	235	159	595	782	2
(53%),	238	147	262	159	595	782	2
22%	265	147	281	159	595	782	2
tenían	284	147	308	159	595	782	2
una	311	147	325	159	595	782	2
alfabetización	327	147	380	159	595	782	2
básica	224	159	248	170	595	782	2
de	250	159	260	170	595	782	2
salud	263	159	283	170	595	782	2
y	286	159	290	170	595	782	2
el	293	159	300	170	595	782	2
14%	303	159	319	170	595	782	2
tenían	322	159	346	170	595	782	2
un	349	159	359	170	595	782	2
nivel	362	159	380	170	595	782	2
inferior	224	170	252	182	595	782	2
al	255	170	262	182	595	782	2
nivel	265	170	283	182	595	782	2
básico	287	170	311	182	595	782	2
en	314	170	324	182	595	782	2
alfabetización	327	170	380	182	595	782	2
de	224	182	234	194	595	782	2
salud.	237	182	259	194	595	782	2
Solo	262	182	278	194	595	782	2
el	281	182	288	194	595	782	2
12%	291	182	308	194	595	782	2
tenía	311	182	330	194	595	782	2
conocimien-	333	182	380	194	595	782	2
tos	224	194	236	205	595	782	2
competentes	240	194	290	205	595	782	2
en	295	194	304	205	595	782	2
salud.	309	194	332	205	595	782	2
El	336	194	343	205	595	782	2
nivel	348	194	366	205	595	782	2
de	370	194	380	205	595	782	2
alfabetización	224	205	276	217	595	782	2
en	279	205	289	217	595	782	2
salud	292	205	312	217	595	782	2
fue	315	205	328	217	595	782	2
menor	331	205	356	217	595	782	2
entre	359	205	380	217	595	782	2
los	224	217	235	228	595	782	2
hombres,	237	217	273	228	595	782	2
minorías	276	217	309	228	595	782	2
étnicas,	311	217	340	228	595	782	2
hablantes	343	217	380	228	595	782	2
no	224	228	234	240	595	782	2
nativos	237	228	264	240	595	782	2
de	267	228	276	240	595	782	2
inglés	279	228	301	240	595	782	2
y	304	228	308	240	595	782	2
para	311	228	328	240	595	782	2
aquellos	331	228	363	240	595	782	2
con	366	228	380	240	595	782	2
menor	224	240	249	252	595	782	2
educación	252	240	291	252	595	782	2
comparados	293	240	340	252	595	782	2
con	342	240	356	252	595	782	2
la	358	240	365	252	595	782	2
po-	367	240	380	252	595	782	2
blación	224	252	251	263	595	782	2
general.	254	252	285	263	595	782	2
Además,	288	252	321	263	595	782	2
las	323	252	333	263	595	782	2
desigualda-	336	252	380	263	595	782	2
des	224	263	237	275	595	782	2
en	241	263	250	275	595	782	2
el	254	263	260	275	595	782	2
acceso	264	263	290	275	595	782	2
y	293	263	297	275	595	782	2
uso	300	263	314	275	595	782	2
de	317	263	327	275	595	782	2
la	330	263	337	275	595	782	2
tecnología	340	263	380	275	595	782	2
en	224	275	234	287	595	782	2
relación	236	275	266	287	595	782	2
con	268	275	282	287	595	782	2
la	284	275	291	287	595	782	2
alfabetización	293	275	346	287	595	782	2
en	348	275	358	287	595	782	2
salud	360	275	380	287	595	782	2
son	224	287	238	298	595	782	2
comunes	240	287	274	298	595	782	2
(11)	276	287	285	294	595	782	2
.	285	287	288	298	595	782	2
En	235	304	245	316	595	782	2
los	247	304	258	316	595	782	2
Estados	260	304	289	316	595	782	2
Unidos,	291	304	320	316	595	782	2
el	322	304	329	316	595	782	2
bajo	331	304	348	316	595	782	2
nivel	350	304	368	316	595	782	2
de	370	304	380	316	595	782	2
alfabetización	224	316	276	327	595	782	2
en	279	316	288	327	595	782	2
salud	291	316	311	327	595	782	2
afecta	313	316	336	327	595	782	2
de	339	316	348	327	595	782	2
manera	351	316	380	327	595	782	2
desproporcionada	224	327	293	339	595	782	2
a	296	327	301	339	595	782	2
grupos	304	327	330	339	595	782	2
marginados,	333	327	380	339	595	782	2
incluyendo	224	339	266	350	595	782	2
los	271	339	281	350	595	782	2
inmigrantes,	286	339	333	350	595	782	2
a	338	339	343	350	595	782	2
menudo	348	339	380	350	595	782	2
debido	224	350	250	362	595	782	2
a	253	350	258	362	595	782	2
diferencias	261	350	302	362	595	782	2
culturales	305	350	342	362	595	782	2
y	345	350	350	362	595	782	2
lingüís-	353	350	380	362	595	782	2
ticas	224	362	241	374	595	782	2
(11)	244	363	253	369	595	782	2
.	253	362	256	374	595	782	2
En	259	362	268	374	595	782	2
los	271	362	282	374	595	782	2
países	285	362	309	374	595	782	2
de	312	362	322	374	595	782	2
ingresos	325	362	356	374	595	782	2
bajos	360	362	380	374	595	782	2
y	224	374	228	385	595	782	2
medios	231	374	259	385	595	782	2
(LMIC),	262	374	289	385	595	782	2
la	292	374	298	385	595	782	2
alfabetización	301	374	354	385	595	782	2
en	356	374	366	385	595	782	2
sa-	369	374	380	385	595	782	2
lud	224	385	236	397	595	782	2
es	238	385	247	397	595	782	2
inferior	249	385	277	397	595	782	2
a	279	385	284	397	595	782	2
la	286	385	292	397	595	782	2
medida	295	385	323	397	595	782	2
en	326	385	335	397	595	782	2
los	338	385	348	397	595	782	2
Estados	351	385	380	397	595	782	2
Unidos,	224	397	253	408	595	782	2
probablemente	256	397	315	408	595	782	2
porque	318	397	345	408	595	782	2
el	348	397	355	408	595	782	2
ingre-	358	397	380	408	595	782	2
so	224	408	233	420	595	782	2
general	235	408	263	420	595	782	2
y	265	408	269	420	595	782	2
la	271	408	278	420	595	782	2
educación	280	408	319	420	595	782	2
de	321	408	331	420	595	782	2
las	333	408	343	420	595	782	2
personas	345	408	380	420	595	782	2
de	224	420	234	432	595	782	2
los	235	420	246	432	595	782	2
LMIC	248	420	268	432	595	782	2
es	269	420	278	432	595	782	2
menor,	280	420	307	432	595	782	2
en	308	420	318	432	595	782	2
general,	320	420	351	432	595	782	2
que	353	420	367	432	595	782	2
los	369	420	380	432	595	782	2
de	224	432	234	443	595	782	2
países	236	432	259	443	595	782	2
de	261	432	271	443	595	782	2
ingresos	273	432	305	443	595	782	2
altos	307	432	325	443	595	782	2
como	327	432	348	443	595	782	2
Estados	351	432	380	443	595	782	2
Unidos	224	443	251	455	595	782	2
(12,	253	444	261	451	595	782	2
13,	263	444	270	451	595	782	2
14)	271	444	278	451	595	782	2
.	278	443	280	455	595	782	2
Determinar	235	461	279	472	595	782	2
el	283	461	289	472	595	782	2
nivel	293	461	311	472	595	782	2
de	314	461	324	472	595	782	2
alfabetización	327	461	380	472	595	782	2
en	224	472	234	484	595	782	2
salud	237	472	257	484	595	782	2
de	260	472	270	484	595	782	2
un	273	472	283	484	595	782	2
paciente	287	472	320	484	595	782	2
no	323	472	333	484	595	782	2
es	336	472	345	484	595	782	2
fácil;	348	472	366	484	595	782	2
los	369	472	380	484	595	782	2
médicos	224	484	256	495	595	782	2
a	259	484	263	495	595	782	2
menudo	266	484	298	495	595	782	2
sobreestiman	301	484	353	495	595	782	2
los	356	484	367	495	595	782	2
ni-	370	484	380	495	595	782	2
veles	224	495	243	507	595	782	2
de	246	495	256	507	595	782	2
alfabetización	258	495	311	507	595	782	2
de	314	495	323	507	595	782	2
sus	326	495	338	507	595	782	2
pacientes,	341	495	380	507	595	782	2
y	224	507	228	519	595	782	2
esto	232	507	248	519	595	782	2
puede	252	507	276	519	595	782	2
contribuir	280	507	317	519	595	782	2
a	321	507	325	519	595	782	2
una	329	507	343	519	595	782	2
atención	347	507	380	519	595	782	2
deficiente	224	519	262	530	595	782	2
y,	267	519	273	530	595	782	2
en	278	519	287	530	595	782	2
consecuencia,	292	519	346	530	595	782	2
resulta-	351	519	380	530	595	782	2
dos	224	530	238	542	595	782	2
de	240	530	249	542	595	782	2
salud	251	530	271	542	595	782	2
deficientes	273	530	315	542	595	782	2
(15)	317	531	326	538	595	782	2
.	326	530	328	542	595	782	2
En	330	530	340	542	595	782	2
particular,	342	530	380	542	595	782	2
esto	224	542	240	554	595	782	2
afecta	242	542	265	554	595	782	2
de	268	542	277	554	595	782	2
manera	279	542	309	554	595	782	2
desproporcionada	311	542	380	554	595	782	2
a	224	554	228	565	595	782	2
los	231	554	242	565	595	782	2
pacientes	244	554	280	565	595	782	2
más	283	554	298	565	595	782	2
vulnerables	301	554	345	565	595	782	2
–pacien-	347	554	380	565	595	782	2
tes	224	565	235	577	595	782	2
de	237	565	247	577	595	782	2
menor	249	565	274	577	595	782	2
ingreso	276	565	304	577	595	782	2
económico,	306	565	350	577	595	782	2
pacien-	352	565	380	577	595	782	2
tes	224	577	235	588	595	782	2
que	237	577	252	588	595	782	2
han	254	577	268	588	595	782	2
sido	270	577	286	588	595	782	2
marginados	288	577	332	588	595	782	2
por	334	577	347	588	595	782	2
diversas	349	577	380	588	595	782	2
razones–,	224	588	260	600	595	782	2
y	262	588	267	600	595	782	2
es	269	588	277	600	595	782	2
un	279	588	289	600	595	782	2
factor	291	588	314	600	595	782	2
potencial	316	588	351	600	595	782	2
que	353	588	368	600	595	782	2
in-	370	588	380	600	595	782	2
fluye	224	600	243	612	595	782	2
en	245	600	255	612	595	782	2
las	258	600	268	612	595	782	2
disparidades	271	600	319	612	595	782	2
de	322	600	331	612	595	782	2
salud	334	600	354	612	595	782	2
(15)	357	601	366	607	595	782	2
.	366	600	368	612	595	782	2
Se	371	600	380	612	595	782	2
han	224	612	238	623	595	782	2
desarrollado	242	612	289	623	595	782	2
estrategias	293	612	334	623	595	782	2
universales	337	612	380	623	595	782	2
de	224	623	234	635	595	782	2
alfabetización	237	623	289	635	595	782	2
en	293	623	302	635	595	782	2
salud	306	623	326	635	595	782	2
para	329	623	346	635	595	782	2
abordar	350	623	380	635	595	782	2
este	224	635	240	647	595	782	2
problema;	243	635	282	647	595	782	2
estas	285	635	304	647	595	782	2
estrategias	307	635	348	647	595	782	2
pueden	351	635	380	647	595	782	2
beneficiar	224	647	262	658	595	782	2
a	264	647	268	658	595	782	2
los	270	647	281	658	595	782	2
pacientes	283	647	320	658	595	782	2
en	322	647	331	658	595	782	2
todos	334	647	355	658	595	782	2
los	357	647	368	658	595	782	2
ni-	370	647	380	658	595	782	2
veles	224	658	243	670	595	782	2
de	246	658	256	670	595	782	2
alfabetización.	259	658	313	670	595	782	2
Estas	316	658	336	670	595	782	2
estrategias	339	658	380	670	595	782	2
incluyen	224	670	256	681	595	782	2
simplificar	261	670	300	681	595	782	2
la	306	670	312	681	595	782	2
comunicación	317	670	370	681	595	782	2
y	376	670	380	681	595	782	2
confirmar	224	681	261	693	595	782	2
la	263	681	270	693	595	782	2
comprensión,	272	681	324	693	595	782	2
adaptar	327	681	356	693	595	782	2
el	358	681	365	693	595	782	2
en-	367	681	380	693	595	782	2
torno	224	693	245	705	595	782	2
clínico	247	693	271	705	595	782	2
y	273	693	277	705	595	782	2
el	279	693	286	705	595	782	2
sistema	288	693	317	705	595	782	2
de	318	693	328	705	595	782	2
atención	330	693	363	705	595	782	2
mé-	365	693	380	705	595	782	2
dica	224	705	239	716	595	782	2
centrado	242	705	277	716	595	782	2
en	280	705	289	716	595	782	2
el	292	705	299	716	595	782	2
paciente	302	705	335	716	595	782	2
y	338	705	342	716	595	782	2
capacitar	345	705	380	716	595	782	2
a	224	716	228	728	595	782	2
los	231	716	241	728	595	782	2
pacientes	243	716	280	728	595	782	2
para	282	716	299	728	595	782	2
mejorar	301	716	331	728	595	782	2
su	334	716	342	728	595	782	2
salud	344	716	364	728	595	782	2
(2)	367	717	373	724	595	782	2
.	373	716	375	728	595	782	2
German	488	30	509	42	595	782	2
Málaga	511	30	531	42	595	782	2
y	533	30	536	42	595	782	2
col.	538	30	547	42	595	782	2
Dado	403	77	423	89	595	782	2
que	426	77	441	89	595	782	2
la	445	77	451	89	595	782	2
atención	455	77	488	89	595	782	2
primaria	492	77	524	89	595	782	2
es	528	77	536	89	595	782	2
el	540	77	547	89	595	782	2
escenario	391	89	428	100	595	782	2
de	430	89	440	100	595	782	2
primer	442	89	468	100	595	782	2
contacto	470	89	504	100	595	782	2
y	506	89	510	100	595	782	2
acceso	512	89	538	100	595	782	2
al	541	89	547	100	595	782	2
sistema	391	100	420	112	595	782	2
de	423	100	433	112	595	782	2
salud;	436	100	459	112	595	782	2
la	462	100	469	112	595	782	2
capacidad	472	100	510	112	595	782	2
de	514	100	523	112	595	782	2
obte-	527	100	547	112	595	782	2
ner,	391	112	406	123	595	782	2
procesar	408	112	442	123	595	782	2
y	444	112	449	123	595	782	2
comprender	451	112	498	123	595	782	2
información	501	112	547	123	595	782	2
básica	391	123	415	135	595	782	2
de	417	123	427	135	595	782	2
salud	429	123	449	135	595	782	2
podría	452	123	476	135	595	782	2
mejorarse	479	123	517	135	595	782	2
con	520	123	533	135	595	782	2
es-	536	123	547	135	595	782	2
trategias	391	134	424	146	595	782	2
que	426	134	441	146	595	782	2
podrían	443	134	473	146	595	782	2
realizarse	475	134	511	146	595	782	2
en	513	134	523	146	595	782	2
el	525	134	532	146	595	782	2
pri-	534	134	547	146	595	782	2
mer	391	146	407	157	595	782	2
nivel	409	146	427	157	595	782	2
o	430	146	435	157	595	782	2
en	438	146	447	157	595	782	2
la	450	146	457	157	595	782	2
comunidad	459	146	502	157	595	782	2
a	505	146	509	157	595	782	2
través	512	146	535	157	595	782	2
de	537	146	547	157	595	782	2
campañas	391	157	430	169	595	782	2
de	432	157	441	169	595	782	2
salud.	444	157	466	169	595	782	2
En	403	174	412	186	595	782	2
este	416	174	432	186	595	782	2
artículo,	436	174	467	186	595	782	2
usamos	472	174	501	186	595	782	2
el	505	174	512	186	595	782	2
ejemplo	516	174	547	186	595	782	2
de	391	186	401	197	595	782	2
Perú	403	186	421	197	595	782	2
(población	423	186	464	197	595	782	2
aproximada	466	186	511	197	595	782	2
30	513	186	523	197	595	782	2
millo-	525	186	547	197	595	782	2
nes),	391	197	410	209	595	782	2
caracterizada	413	197	463	209	595	782	2
por	466	197	480	209	595	782	2
tres	483	197	497	209	595	782	2
regiones.	501	197	535	209	595	782	2
La	539	197	547	209	595	782	2
mayoría	391	209	422	220	595	782	2
de	424	209	434	220	595	782	2
la	437	209	443	220	595	782	2
población	446	209	483	220	595	782	2
(56%)	486	209	508	220	595	782	2
vive	511	209	526	220	595	782	2
en	528	209	538	220	595	782	2
la	541	209	547	220	595	782	2
costa	391	220	411	232	595	782	2
con	414	220	428	232	595	782	2
acceso	430	220	456	232	595	782	2
más	459	220	474	232	595	782	2
fácil	477	220	492	232	595	782	2
a	495	220	499	232	595	782	2
carreteras	502	220	540	232	595	782	2
y	543	220	547	232	595	782	2
puertos	391	231	421	243	595	782	2
(aunque	423	231	455	243	595	782	2
algunas	457	231	487	243	595	782	2
casas,	489	231	512	243	595	782	2
en	514	231	524	243	595	782	2
parti-	526	231	547	243	595	782	2
cular	391	243	410	254	595	782	2
en	413	243	422	254	595	782	2
barrios	425	243	452	254	595	782	2
marginales,	454	243	498	254	595	782	2
solo	501	243	517	254	595	782	2
son	519	243	533	254	595	782	2
ac-	536	243	547	254	595	782	2
cesibles	391	254	421	266	595	782	2
a	423	254	428	266	595	782	2
pie),	430	254	447	266	595	782	2
aproximadamente	450	254	519	266	595	782	2
el	522	254	528	266	595	782	2
30%	531	254	547	266	595	782	2
de	391	266	401	277	595	782	2
la	403	266	410	277	595	782	2
población	412	266	450	277	595	782	2
vive	452	266	467	277	595	782	2
en	470	266	479	277	595	782	2
la	482	266	489	277	595	782	2
sierra	491	266	512	277	595	782	2
y	515	266	519	277	595	782	2
el	521	266	528	277	595	782	2
14%	531	266	547	277	595	782	2
en	391	277	401	289	595	782	2
la	403	277	410	289	595	782	2
selva,	412	277	433	289	595	782	2
donde	435	277	460	289	595	782	2
el	462	277	469	289	595	782	2
acceso	471	277	497	289	595	782	2
a	499	277	503	289	595	782	2
la	505	277	512	289	595	782	2
atención	514	277	547	289	595	782	2
de	391	288	401	300	595	782	2
salud	403	288	423	300	595	782	2
es	425	288	433	300	595	782	2
más	435	288	451	300	595	782	2
difícil	453	288	473	300	595	782	2
(16)	474	289	483	296	595	782	2
.	483	288	485	300	595	782	2
El	487	288	494	300	595	782	2
español,	496	288	528	300	595	782	2
que-	530	288	547	300	595	782	2
chua	391	300	410	311	595	782	2
y	411	300	416	311	595	782	2
aymara	418	300	446	311	595	782	2
son	447	300	461	311	595	782	2
los	463	300	474	311	595	782	2
tres	476	300	490	311	595	782	2
idiomas	492	300	522	311	595	782	2
oficia-	524	300	547	311	595	782	2
les	391	311	402	323	595	782	2
del	405	311	416	323	595	782	2
Perú,	419	311	439	323	595	782	2
existiendo	442	311	481	323	595	782	2
muchos	484	311	514	323	595	782	2
idiomas	517	311	547	323	595	782	2
nativos.	391	323	421	334	595	782	2
Casi	423	323	438	334	595	782	2
la	440	323	446	334	595	782	2
mitad	448	323	470	334	595	782	2
(43,8%)	472	323	501	334	595	782	2
de	503	323	513	334	595	782	2
la	514	323	521	334	595	782	2
pobla-	523	323	547	334	595	782	2
ción	391	334	407	346	595	782	2
total	410	334	427	346	595	782	2
ha	429	334	439	346	595	782	2
completado	441	334	487	346	595	782	2
parte	489	334	509	346	595	782	2
o	512	334	516	346	595	782	2
toda	519	334	536	346	595	782	2
su	538	334	547	346	595	782	2
educación	391	345	430	357	595	782	2
secundaria,	433	345	477	357	595	782	2
pero	481	345	498	357	595	782	2
el	502	345	508	357	595	782	2
22%	512	345	528	357	595	782	2
sólo	531	345	547	357	595	782	2
ha	391	357	401	368	595	782	2
completado	403	357	449	368	595	782	2
parte	451	357	472	368	595	782	2
o	475	357	480	368	595	782	2
la	482	357	489	368	595	782	2
totalidad	491	357	525	368	595	782	2
de	528	357	538	368	595	782	2
la	541	357	547	368	595	782	2
primaria,	391	368	426	380	595	782	2
y	429	368	433	380	595	782	2
el	437	368	444	380	595	782	2
6%	447	368	459	380	595	782	2
es	462	368	471	380	595	782	2
analfabeto	474	368	515	380	595	782	2
(16)	517	369	526	375	595	782	2
.	526	368	528	380	595	782	2
Casi	532	368	547	380	595	782	2
la	391	380	398	391	595	782	2
mitad	401	380	423	391	595	782	2
(44,4%)	426	380	455	391	595	782	2
de	458	380	467	391	595	782	2
la	470	380	477	391	595	782	2
población	480	380	517	391	595	782	2
depen-	520	380	547	391	595	782	2
de	391	391	401	403	595	782	2
de	404	391	414	403	595	782	2
la	418	391	424	403	595	782	2
obtención	428	391	466	403	595	782	2
de	470	391	479	403	595	782	2
atención	483	391	516	403	595	782	2
médica	519	391	547	403	595	782	2
pública	391	402	419	414	595	782	2
(instituciones	423	402	474	414	595	782	2
del	478	402	490	414	595	782	2
Ministerio	494	402	533	414	595	782	2
de	537	402	547	414	595	782	2
Salud	391	414	412	425	595	782	2
o	416	414	421	425	595	782	2
MINSA)	425	414	454	425	595	782	2
y	458	414	462	425	595	782	2
aproximadamente	467	414	536	425	595	782	2
el	540	414	547	425	595	782	2
24,8%	391	425	415	437	595	782	2
obtiene	419	425	448	437	595	782	2
atención	452	425	485	437	595	782	2
a	489	425	493	437	595	782	2
través	497	425	520	437	595	782	2
de	524	425	533	437	595	782	2
un	537	425	547	437	595	782	2
sistema	391	437	420	448	595	782	2
basado	423	437	450	448	595	782	2
en	453	437	462	448	595	782	2
el	465	437	471	448	595	782	2
empleador	474	437	515	448	595	782	2
(Seguro	518	437	547	448	595	782	2
Social	391	448	413	460	595	782	2
de	415	448	425	460	595	782	2
Salud	427	448	448	460	595	782	2
o	450	448	455	460	595	782	2
EsSalud)	458	448	489	460	595	782	2
(16)	492	449	501	455	595	782	2
.	501	448	503	460	595	782	2
La	505	448	514	460	595	782	2
policía	516	448	541	460	595	782	2
y	543	448	547	460	595	782	2
el	391	459	398	471	595	782	2
ejército,	401	459	432	471	595	782	2
y	438	459	442	471	595	782	2
sus	445	459	457	471	595	782	2
familias,	460	459	492	471	595	782	2
pueden	495	459	524	471	595	782	2
acce-	527	459	547	471	595	782	2
der	391	471	404	482	595	782	2
a	406	471	411	482	595	782	2
la	413	471	419	482	595	782	2
atención	421	471	454	482	595	782	2
médica	457	471	484	482	595	782	2
en	486	471	496	482	595	782	2
instalaciones	498	471	547	482	595	782	2
solo	391	482	407	494	595	782	2
para	411	482	428	494	595	782	2
la	432	482	439	494	595	782	2
policía	443	482	468	494	595	782	2
y	472	482	476	494	595	782	2
el	480	482	487	494	595	782	2
ejército.	491	482	522	494	595	782	2
Final-	526	482	547	494	595	782	2
mente,	391	494	418	505	595	782	2
un	421	494	431	505	595	782	2
pequeño	433	494	467	505	595	782	2
porcentaje	470	494	511	505	595	782	2
de	513	494	523	505	595	782	2
la	525	494	532	505	595	782	2
po-	534	494	547	505	595	782	2
blación	391	505	419	517	595	782	2
busca	422	505	444	517	595	782	2
atención	448	505	481	517	595	782	2
en	485	505	494	517	595	782	2
instalaciones	498	505	547	517	595	782	2
privadas	391	516	423	528	595	782	2
(16)	427	517	436	524	595	782	2
.	436	516	438	528	595	782	2
Existe	443	516	465	528	595	782	2
una	469	516	483	528	595	782	2
gran	487	516	504	528	595	782	2
diversidad	508	516	547	528	595	782	2
de	391	528	401	539	595	782	2
idiomas,	404	528	436	539	595	782	2
niveles	438	528	465	539	595	782	2
educativos	468	528	508	539	595	782	2
y	511	528	515	539	595	782	2
cultura,	518	528	547	539	595	782	2
así	391	539	401	551	595	782	2
como	405	539	426	551	595	782	2
diferencias	430	539	472	551	595	782	2
en	475	539	485	551	595	782	2
las	489	539	499	551	595	782	2
enfermeda-	502	539	547	551	595	782	2
des	391	551	404	562	595	782	2
comunes	408	551	443	562	595	782	2
por	447	551	460	562	595	782	2
región	464	551	488	562	595	782	2
y	492	551	496	562	595	782	2
los	500	551	511	562	595	782	2
tipos	515	551	534	562	595	782	2
de	537	551	547	562	595	782	2
servicios	391	562	424	574	595	782	2
ofrecidos	428	562	463	574	595	782	2
por	467	562	481	574	595	782	2
las	485	562	495	574	595	782	2
instituciones	499	562	547	574	595	782	2
de	391	573	401	585	595	782	2
salud,	404	573	426	585	595	782	2
lo	430	573	437	585	595	782	2
cual	440	573	455	585	595	782	2
afecta	459	573	482	585	595	782	2
la	485	573	491	585	595	782	2
alfabetización	495	573	547	585	595	782	2
en	391	585	401	596	595	782	2
salud	403	585	423	596	595	782	2
de	425	585	434	596	595	782	2
los	436	585	447	596	595	782	2
peruanos,	448	585	487	596	595	782	2
aunque	488	585	517	596	595	782	2
esto	519	585	535	596	595	782	2
no	537	585	547	596	595	782	2
ha	391	596	401	608	595	782	2
sido	403	596	418	608	595	782	2
medido.	421	596	452	608	595	782	2
En	403	613	412	625	595	782	2
ese	414	613	427	625	595	782	2
sentido,	429	613	459	625	595	782	2
a	461	613	466	625	595	782	2
continuación,	468	613	519	625	595	782	2
se	521	613	529	625	595	782	2
pro-	531	613	547	625	595	782	2
ponen	391	625	416	636	595	782	2
cuatro	418	625	443	636	595	782	2
estrategias	445	625	486	636	595	782	2
para	489	625	506	636	595	782	2
mejorar	508	625	538	636	595	782	2
la	541	625	547	636	595	782	2
alfabetización	391	636	444	648	595	782	2
en	447	636	457	648	595	782	2
salud	460	636	481	648	595	782	2
en	484	636	494	648	595	782	2
atención	497	636	530	648	595	782	2
pri-	534	636	547	648	595	782	2
maria	391	647	413	659	595	782	2
(Tabla	415	647	438	659	595	782	2
1):	440	647	450	659	595	782	2
1.	403	665	410	677	595	782	2
Mejorar	414	665	446	677	595	782	2
las	450	665	461	677	595	782	2
habilidades	465	665	510	677	595	782	2
y	514	665	519	677	595	782	2
herra-	523	665	547	677	595	782	2
mientas	391	676	423	688	595	782	2
de	429	676	439	688	595	782	2
comunicación	445	676	500	688	595	782	2
clínico-pa-	506	676	547	688	595	782	2
ciente	391	688	415	700	595	782	2
Algunos	403	705	433	717	595	782	2
estudios	435	705	467	717	595	782	2
sugieren	470	705	502	717	595	782	2
que	505	705	519	717	595	782	2
los	522	705	532	717	595	782	2
pa-	535	705	547	717	595	782	2
cientes	391	716	418	728	595	782	2
entienden	421	716	460	728	595	782	2
solo	463	716	478	728	595	782	2
el	481	716	488	728	595	782	2
50%	491	716	507	728	595	782	2
de	510	716	520	728	595	782	2
lo	523	716	530	728	595	782	2
que	533	716	547	728	595	782	2
An	430	745	439	759	595	782	2
Fac	441	745	452	759	595	782	2
med.	454	745	470	759	595	782	2
2019;80(3):372-8	472	745	524	759	595	782	2
373	536	745	547	758	595	782	2
Estrategias	48	22	76	34	595	782	3
para	77	22	89	34	595	782	3
promover	90	22	114	34	595	782	3
la	115	22	120	34	595	782	3
alfabetización	121	22	155	34	595	782	3
en	157	22	163	34	595	782	3
salud	164	22	178	34	595	782	3
desde	179	22	195	34	595	782	3
la	197	22	201	34	595	782	3
atención	202	22	224	34	595	782	3
primaria:	225	22	247	34	595	782	3
una	248	22	257	34	595	782	3
perspectiva	259	22	288	34	595	782	3
que	289	22	299	34	595	782	3
considera	300	22	325	34	595	782	3
las	48	30	55	42	595	782	3
realidades	57	30	83	42	595	782	3
de	84	30	91	42	595	782	3
los	92	30	99	42	595	782	3
países	101	30	117	42	595	782	3
de	119	30	125	42	595	782	3
ingresos	127	30	148	42	595	782	3
medios	149	30	168	42	595	782	3
y	169	30	172	42	595	782	3
bajos	173	30	187	42	595	782	3
se	48	77	57	89	595	782	3
discute	61	77	88	89	595	782	3
en	93	77	102	89	595	782	3
un	107	77	116	89	595	782	3
encuentro	121	77	160	89	595	782	3
clínico	164	77	189	89	595	782	3
(17)	193	78	202	85	595	782	3
.	202	77	204	89	595	782	3
Mejorar	48	89	79	100	595	782	3
las	81	89	91	100	595	782	3
habilidades	94	89	137	100	595	782	3
de	139	89	149	100	595	782	3
comunicación	151	89	204	100	595	782	3
del	48	100	60	112	595	782	3
profesional	63	100	106	112	595	782	3
de	109	100	118	112	595	782	3
salud	122	100	142	112	595	782	3
lleva	145	100	162	112	595	782	3
a	166	100	170	112	595	782	3
mejores	173	100	204	112	595	782	3
resultados	48	112	88	123	595	782	3
para	90	112	107	123	595	782	3
los	109	112	120	123	595	782	3
pacientes	122	112	158	123	595	782	3
(17)	161	112	169	119	595	782	3
.	169	112	172	123	595	782	3
Aunque	60	129	89	140	595	782	3
la	92	129	99	140	595	782	3
comunicación	101	129	154	140	595	782	3
es	157	129	165	140	595	782	3
una	168	129	182	140	595	782	3
com-	185	129	204	140	595	782	3
petencia	48	140	81	152	595	782	3
esencial	87	140	118	152	595	782	3
para	124	140	141	152	595	782	3
cualquier	147	140	182	152	595	782	3
pro-	188	140	204	152	595	782	3
fesional	48	152	78	163	595	782	3
de	82	152	92	163	595	782	3
salud	96	152	116	163	595	782	3
que	120	152	135	163	595	782	3
interactúe	139	152	178	163	595	782	3
direc-	182	152	204	163	595	782	3
tamente	48	163	80	175	595	782	3
con	85	163	99	175	595	782	3
pacientes,	103	163	142	175	595	782	3
la	146	163	152	175	595	782	3
capacitación	157	163	204	175	595	782	3
para	48	174	65	186	595	782	3
estas	68	174	87	186	595	782	3
habilidades	90	174	133	186	595	782	3
en	136	174	145	186	595	782	3
muchos	148	174	178	186	595	782	3
países	181	174	204	186	595	782	3
no	48	186	58	197	595	782	3
se	60	186	69	197	595	782	3
encuentra	71	186	110	197	595	782	3
estandarizada	112	186	164	197	595	782	3
(18,	167	186	175	193	595	782	3
19)	176	186	184	193	595	782	3
.	184	186	186	197	595	782	3
Este	188	186	204	197	595	782	3
es	48	197	57	209	595	782	3
el	59	197	66	209	595	782	3
caso	69	197	86	209	595	782	3
en	89	197	99	209	595	782	3
el	102	197	108	209	595	782	3
Perú,	111	197	131	209	595	782	3
por	134	197	147	209	595	782	3
ejemplo,	150	197	183	209	595	782	3
don-	186	197	204	209	595	782	3
de	48	209	58	220	595	782	3
estudiantes	62	209	106	220	595	782	3
de	110	209	119	220	595	782	3
medicina	123	209	158	220	595	782	3
no	162	209	172	220	595	782	3
reciben	176	209	204	220	595	782	3
cursos	48	220	73	232	595	782	3
estandarizados	76	220	133	232	595	782	3
y	137	220	142	232	595	782	3
formales	145	220	179	232	595	782	3
sobre	183	220	204	232	595	782	3
comunicación	48	231	101	243	595	782	3
efectiva	108	231	138	243	595	782	3
con	144	231	158	243	595	782	3
pacientes,	165	231	204	243	595	782	3
sensibilidad	48	243	93	255	595	782	3
cultural	98	243	126	255	595	782	3
o	131	243	136	255	595	782	3
estrategias	141	243	182	255	595	782	3
para	187	243	204	255	595	782	3
tratar	48	255	70	266	595	782	3
a	72	255	76	266	595	782	3
pacientes	78	255	115	266	595	782	3
con	117	255	130	266	595	782	3
bajos	132	255	153	266	595	782	3
niveles	155	255	181	266	595	782	3
de	183	255	193	266	595	782	3
al-	195	255	204	266	595	782	3
fabetización.	48	266	96	278	595	782	3
Las	98	266	110	278	595	782	3
pocas	112	266	134	278	595	782	3
veces	136	266	157	278	595	782	3
que	159	266	174	278	595	782	3
reciben	176	266	204	278	595	782	3
instrucción	48	278	90	289	595	782	3
sobre	93	278	114	289	595	782	3
estos	117	278	137	289	595	782	3
temas	140	278	163	289	595	782	3
son	166	278	179	289	595	782	3
en	182	278	192	289	595	782	3
al-	195	278	204	289	595	782	3
gún	48	289	63	301	595	782	3
taller	64	289	84	301	595	782	3
que	86	289	101	301	595	782	3
se	103	289	111	301	595	782	3
ofrece	113	289	137	301	595	782	3
fuera	139	289	159	301	595	782	3
de	161	289	171	301	595	782	3
su	173	289	182	301	595	782	3
curri-	184	289	204	301	595	782	3
culum.	48	301	74	312	595	782	3
Las	77	301	89	312	595	782	3
habilidades	92	301	136	312	595	782	3
de	139	301	148	312	595	782	3
comunicación	151	301	204	312	595	782	3
deben	48	312	72	324	595	782	3
enseñarse	77	312	116	324	595	782	3
y	121	312	125	324	595	782	3
aprenderse	130	312	174	324	595	782	3
con	179	312	192	324	595	782	3
el	197	312	204	324	595	782	3
mismo	48	324	74	335	595	782	3
rigor	77	324	95	335	595	782	3
que	99	324	113	335	595	782	3
otras	117	324	136	335	595	782	3
habilidades	139	324	183	335	595	782	3
bási-	186	324	204	335	595	782	3
cas.	48	335	63	347	595	782	3
Esta	66	335	81	347	595	782	3
capacitación	84	335	132	347	595	782	3
requiere	135	335	167	347	595	782	3
métodos	170	335	204	347	595	782	3
de	48	347	58	359	595	782	3
aprendizaje	60	347	104	359	595	782	3
experiencial	107	347	153	359	595	782	3
que	155	347	170	359	595	782	3
incorpo-	172	347	204	359	595	782	3
re	48	359	56	370	595	782	3
la	59	359	66	370	595	782	3
observación	69	359	115	370	595	782	3
y	119	359	123	370	595	782	3
la	126	359	133	370	595	782	3
retroalimentación	136	359	204	370	595	782	3
y	48	370	52	382	595	782	3
ensayo	56	370	83	382	595	782	3
(20)	87	371	96	377	595	782	3
.	96	370	98	382	595	782	3
Los	102	370	115	382	595	782	3
estudiantes	119	370	163	382	595	782	3
de	167	370	177	382	595	782	3
profe-	181	370	204	382	595	782	3
siones	48	382	72	393	595	782	3
de	76	382	86	393	595	782	3
salud	90	382	110	393	595	782	3
deben	114	382	138	393	595	782	3
desarrollar	142	382	183	393	595	782	3
cier-	187	382	204	393	595	782	3
tas	48	393	59	405	595	782	3
habilidades	63	393	106	405	595	782	3
estratégicas,	109	393	157	405	595	782	3
tan	160	393	172	405	595	782	3
simples	175	393	204	405	595	782	3
como	48	405	70	416	595	782	3
dar	72	405	85	416	595	782	3
la	88	405	95	416	595	782	3
bienvenida	97	405	139	416	595	782	3
al	142	405	149	416	595	782	3
paciente	151	405	184	416	595	782	3
para	187	405	204	416	595	782	3
que	48	416	63	428	595	782	3
se	65	416	73	428	595	782	3
sienta	76	416	99	428	595	782	3
cómodo,	101	416	134	428	595	782	3
aplicar	137	416	162	428	595	782	3
la	164	416	171	428	595	782	3
escucha	173	416	204	428	595	782	3
activa	48	428	70	439	595	782	3
utilizando	72	428	109	439	595	782	3
lenguaje	111	428	144	439	595	782	3
no	146	428	155	439	595	782	3
verbal,	157	428	183	439	595	782	3
mos-	185	428	204	439	595	782	3
trar	48	439	62	451	595	782	3
empatía,	66	439	100	451	595	782	3
recopilar	104	439	137	451	595	782	3
e	141	439	146	451	595	782	3
integrar	150	439	180	451	595	782	3
infor-	184	439	204	451	595	782	3
mación	48	451	76	463	595	782	3
de	78	451	88	463	595	782	3
manera	90	451	119	463	595	782	3
adecuada	121	451	158	463	595	782	3
y	160	451	164	463	595	782	3
compartir	167	451	204	463	595	782	3
la	48	462	55	474	595	782	3
toma	57	462	77	474	595	782	3
de	79	462	89	474	595	782	3
decisiones	91	462	131	474	595	782	3
con	133	462	147	474	595	782	3
pacientes	149	462	185	474	595	782	3
(21)	187	463	196	470	595	782	3
.	196	462	199	474	595	782	3
rro;	215	77	229	89	595	782	3
para	232	77	248	89	595	782	3
estar	251	77	270	89	595	782	3
seguro	273	77	298	89	595	782	3
de	301	77	310	89	595	782	3
que	313	77	327	89	595	782	3
lo	330	77	337	89	595	782	3
expliqué	340	77	371	89	595	782	3
correctamente,	215	89	273	101	595	782	3
¿puede	276	89	304	101	595	782	3
decirme	307	89	338	101	595	782	3
cómo	341	89	362	101	595	782	3
le	365	89	371	101	595	782	3
va	215	101	224	113	595	782	3
a	226	101	231	113	595	782	3
dar	233	101	246	113	595	782	3
el	248	101	255	113	595	782	3
hierro	258	101	280	113	595	782	3
a	283	101	287	113	595	782	3
su	290	101	298	113	595	782	3
hijo	301	101	315	113	595	782	3
en	317	101	327	113	595	782	3
sus	329	101	341	113	595	782	3
propias	344	101	371	113	595	782	3
palabras?”	215	113	255	124	595	782	3
A	258	113	264	124	595	782	3
través	267	113	289	124	595	782	3
del	292	113	304	124	595	782	3
Teach-back,	307	113	351	124	595	782	3
tam-	354	113	371	124	595	782	3
bién	215	124	232	136	595	782	3
se	234	124	243	136	595	782	3
prioriza	245	124	273	136	595	782	3
el	276	124	283	136	595	782	3
contenido,	286	124	325	136	595	782	3
limitándose	328	124	371	136	595	782	3
a	215	136	220	148	595	782	3
tres	222	136	236	148	595	782	3
puntos	239	136	264	148	595	782	3
clave,	267	136	288	148	595	782	3
estos	290	136	309	148	595	782	3
mensajes	312	136	347	148	595	782	3
claves	349	136	371	148	595	782	3
se	215	148	224	159	595	782	3
repiten,	225	148	255	159	595	782	3
haciendo	256	148	291	159	595	782	3
este	292	148	308	159	595	782	3
método	310	148	339	159	595	782	3
muy	341	148	358	159	595	782	3
útil	359	148	371	159	595	782	3
para	215	160	232	171	595	782	3
ser	235	160	246	171	595	782	3
usado	248	160	271	171	595	782	3
en	273	160	283	171	595	782	3
el	285	160	292	171	595	782	3
entorno	294	160	325	171	595	782	3
de	327	160	337	171	595	782	3
atención	339	160	371	171	595	782	3
primaria	215	171	247	183	595	782	3
(2,	252	172	258	179	595	782	3
17)	261	172	268	179	595	782	3
,	268	171	270	183	595	782	3
independientemente	276	171	354	183	595	782	3
del	360	171	371	183	595	782	3
país	215	183	230	195	595	782	3
donde	232	183	256	195	595	782	3
se	258	183	267	195	595	782	3
utilice.	269	183	293	195	595	782	3
Una	60	480	75	491	595	782	3
estrategia	76	480	113	491	595	782	3
importante	115	480	157	491	595	782	3
es	158	480	166	491	595	782	3
utilizar	168	480	193	491	595	782	3
un	194	480	204	491	595	782	3
idioma	48	491	74	503	595	782	3
simple	76	491	101	503	595	782	3
y	104	491	108	503	595	782	3
no	110	491	120	503	595	782	3
médico	123	491	150	503	595	782	3
(evitando	153	491	188	503	595	782	3
tér-	191	491	204	503	595	782	3
minos	48	503	71	514	595	782	3
médicos)	73	503	107	514	595	782	3
(22)	109	503	117	510	595	782	3
.	117	503	120	514	595	782	3
El	121	503	128	514	595	782	3
profesional	130	503	171	514	595	782	3
de	173	503	183	514	595	782	3
salud	184	503	204	514	595	782	3
debe	48	514	67	526	595	782	3
hablar	69	514	92	526	595	782	3
pausadamente	94	514	150	526	595	782	3
y	151	514	155	526	595	782	3
con	157	514	171	526	595	782	3
claridad,	172	514	204	526	595	782	3
dividiendo	48	526	87	537	595	782	3
información	89	526	134	537	595	782	3
específica	136	526	172	537	595	782	3
o	174	526	179	537	595	782	3
tareas	181	526	204	537	595	782	3
en	48	537	58	549	595	782	3
pasos	60	537	82	549	595	782	3
más	84	537	100	549	595	782	3
pequeños.	102	537	142	549	595	782	3
Por	144	537	157	549	595	782	3
ejemplo,	159	537	192	549	595	782	3
en	195	537	204	549	595	782	3
lugar	48	549	67	561	595	782	3
de	70	549	79	561	595	782	3
pedirle	82	549	108	561	595	782	3
a	111	549	115	561	595	782	3
un	118	549	128	561	595	782	3
paciente	130	549	163	561	595	782	3
que	165	549	180	561	595	782	3
“haga	182	549	204	561	595	782	3
más	48	561	64	572	595	782	3
ejercicio”,	68	561	104	572	595	782	3
se	108	561	116	572	595	782	3
le	120	561	127	572	595	782	3
puede	131	561	154	572	595	782	3
recomendar	158	561	204	572	595	782	3
que	48	572	63	584	595	782	3
“comience	65	572	104	584	595	782	3
a	106	572	111	584	595	782	3
caminar	112	572	143	584	595	782	3
rápido	145	572	169	584	595	782	3
30	171	572	180	584	595	782	3
minu-	182	572	204	584	595	782	3
tos	48	584	60	595	595	782	3
al	62	584	68	595	595	782	3
día,	70	584	84	595	595	782	3
5	86	584	90	595	595	782	3
días	92	584	107	595	595	782	3
a	109	584	114	595	595	782	3
la	116	584	122	595	595	782	3
semana”.	124	584	158	595	595	782	3
Los	227	200	239	212	595	782	3
materiales	244	200	284	212	595	782	3
impresos	288	200	323	212	595	782	3
son	328	200	341	212	595	782	3
un	346	200	356	212	595	782	3
ex-	360	200	371	212	595	782	3
celente	215	212	244	224	595	782	3
complemento	247	212	300	224	595	782	3
para	303	212	320	224	595	782	3
la	323	212	329	224	595	782	3
educación	332	212	371	224	595	782	3
de	215	224	225	236	595	782	3
salud.	229	224	251	236	595	782	3
Existen	255	224	282	236	595	782	3
excelentes	286	224	326	236	595	782	3
referencias	329	224	371	236	595	782	3
sobre	215	236	237	248	595	782	3
el	240	236	247	248	595	782	3
desarrollo	249	236	288	248	595	782	3
de	291	236	300	248	595	782	3
materiales	303	236	343	248	595	782	3
impre-	346	236	371	248	595	782	3
sos	215	248	228	259	595	782	3
para	232	248	249	259	595	782	3
poblaciones	252	248	298	259	595	782	3
con	302	248	316	259	595	782	3
bajo	320	248	336	259	595	782	3
nivel	340	248	358	259	595	782	3
de	362	248	371	259	595	782	3
alfabetización	215	260	268	271	595	782	3
(23)	271	260	280	267	595	782	3
.	280	260	282	271	595	782	3
Estas	286	260	305	271	595	782	3
referencias	308	260	350	271	595	782	3
pun-	354	260	371	271	595	782	3
tualizan	215	271	245	283	595	782	3
que	250	271	264	283	595	782	3
el	269	271	276	283	595	782	3
material	280	271	312	283	595	782	3
impreso	316	271	347	283	595	782	3
debe	352	271	371	283	595	782	3
estar	215	283	234	295	595	782	3
desarrollado	239	283	286	295	595	782	3
como	290	283	312	295	595	782	3
para	316	283	333	295	595	782	3
personas	337	283	371	295	595	782	3
en	215	295	225	307	595	782	3
nivel	228	295	246	307	595	782	3
de	248	295	258	307	595	782	3
lectura	260	295	287	307	595	782	3
de	289	295	299	307	595	782	3
5to	302	295	314	307	595	782	3
grado	317	295	339	307	595	782	3
(que	341	295	359	307	595	782	3
in-	361	295	371	307	595	782	3
cluye	215	307	235	318	595	782	3
palabras	238	307	270	318	595	782	3
y	272	307	276	318	595	782	3
oraciones	278	307	315	318	595	782	3
cortas,	318	307	343	318	595	782	3
y	345	307	350	318	595	782	3
estas	352	307	371	318	595	782	3
referencias	215	319	257	330	595	782	3
explican	260	319	291	330	595	782	3
cómo	294	319	316	330	595	782	3
medir	318	319	341	330	595	782	3
el	344	319	351	330	595	782	3
nivel	353	319	371	330	595	782	3
de	215	331	225	342	595	782	3
lectura).	228	331	259	342	595	782	3
Materiales	262	331	302	342	595	782	3
impresos,	305	331	342	342	595	782	3
al	344	331	351	342	595	782	3
igual	353	331	371	342	595	782	3
que	215	342	230	354	595	782	3
la	234	342	241	354	595	782	3
comunicación	245	342	297	354	595	782	3
verbal,	302	342	327	354	595	782	3
debe	331	342	351	354	595	782	3
cen-	355	342	371	354	595	782	3
trarse	215	354	238	366	595	782	3
en	240	354	250	366	595	782	3
un	252	354	262	366	595	782	3
número	264	354	294	366	595	782	3
de	297	354	306	366	595	782	3
mensajes	309	354	345	366	595	782	3
limita-	347	354	371	366	595	782	3
dos	215	366	229	378	595	782	3
a	232	366	237	378	595	782	3
los	240	366	251	378	595	782	3
más	254	366	269	378	595	782	3
relevantes	273	366	312	378	595	782	3
(17,	315	367	324	373	595	782	3
23)	326	367	333	373	595	782	3
.	333	366	335	378	595	782	3
A	338	366	344	378	595	782	3
la	347	366	353	378	595	782	3
vez,	357	366	371	378	595	782	3
es	215	378	224	389	595	782	3
más	226	378	242	389	595	782	3
fácil	244	378	260	389	595	782	3
leer	262	378	277	389	595	782	3
contenido	279	378	318	389	595	782	3
con	320	378	334	389	595	782	3
texto	336	378	356	389	595	782	3
por	358	378	371	389	595	782	3
puntos	215	390	242	401	595	782	3
versus	245	390	269	401	595	782	3
bloques	272	390	302	401	595	782	3
de	305	390	314	401	595	782	3
texto	317	390	337	401	595	782	3
(17,	339	390	348	397	595	782	3
23)	350	390	357	397	595	782	3
.	357	390	359	401	595	782	3
Fi-	362	390	371	401	595	782	3
nalmente,	215	402	254	413	595	782	3
en	257	402	266	413	595	782	3
vez	269	402	281	413	595	782	3
de	284	402	293	413	595	782	3
simplemente	296	402	345	413	595	782	3
entre-	348	402	371	413	595	782	3
gar	215	413	227	425	595	782	3
materiales	230	413	270	425	595	782	3
a	272	413	277	425	595	782	3
un	279	413	289	425	595	782	3
paciente,	292	413	327	425	595	782	3
el	329	413	336	425	595	782	3
paciente	339	413	371	425	595	782	3
se	215	425	224	437	595	782	3
beneficia	228	425	263	437	595	782	3
aún	268	425	282	437	595	782	3
más	287	425	302	437	595	782	3
si	307	425	313	437	595	782	3
el	317	425	324	437	595	782	3
profesional	329	425	371	437	595	782	3
de	215	437	225	449	595	782	3
salud	228	437	249	449	595	782	3
los	252	437	263	449	595	782	3
revisa	266	437	288	449	595	782	3
con	292	437	305	449	595	782	3
él/ella,	309	437	335	449	595	782	3
resaltan-	338	437	371	449	595	782	3
do	215	449	225	460	595	782	3
puntos	228	449	255	460	595	782	3
clave	258	449	277	460	595	782	3
(2,	280	449	286	456	595	782	3
24)	288	449	295	456	595	782	3
.	295	449	297	460	595	782	3
Hay	300	449	315	460	595	782	3
que	318	449	332	460	595	782	3
tomar	335	449	359	460	595	782	3
en	362	449	371	460	595	782	3
cuenta	215	461	241	472	595	782	3
que	243	461	258	472	595	782	3
en	260	461	270	472	595	782	3
países	272	461	295	472	595	782	3
como	297	461	319	472	595	782	3
el	321	461	328	472	595	782	3
Perú	330	461	347	472	595	782	3
existe	349	461	371	472	595	782	3
gran	215	473	232	484	595	782	3
heterogeneidad	236	473	297	484	595	782	3
de	300	473	310	484	595	782	3
idiomas,	314	473	346	484	595	782	3
cultu-	349	473	371	484	595	782	3
ras,	215	484	229	496	595	782	3
nivel	232	484	250	496	595	782	3
de	254	484	263	496	595	782	3
alfabetización	267	484	319	496	595	782	3
y	322	484	327	496	595	782	3
educación,	330	484	371	496	595	782	3
y	215	496	220	508	595	782	3
de	223	496	233	508	595	782	3
recursos	236	496	269	508	595	782	3
disponibles;	272	496	318	508	595	782	3
por	321	496	335	508	595	782	3
lo	338	496	345	508	595	782	3
tanto,	349	496	371	508	595	782	3
es	215	508	224	520	595	782	3
necesario	227	508	264	520	595	782	3
tener	268	508	288	520	595	782	3
materiales	292	508	332	520	595	782	3
que	335	508	350	520	595	782	3
sean	354	508	371	520	595	782	3
apropiados	215	520	258	531	595	782	3
y	261	520	265	531	595	782	3
relevantes	268	520	307	531	595	782	3
para	310	520	327	531	595	782	3
su	329	520	338	531	595	782	3
entorno	341	520	371	531	595	782	3
local.	215	532	235	543	595	782	3
Sin	237	532	249	543	595	782	3
embargo,	251	532	287	543	595	782	3
en	289	532	299	543	595	782	3
los	301	532	312	543	595	782	3
LMIC,	314	532	336	543	595	782	3
donde	338	532	362	543	595	782	3
el	365	532	371	543	595	782	3
acceso	215	543	241	555	595	782	3
a	245	543	249	555	595	782	3
los	252	543	263	555	595	782	3
materiales	266	543	306	555	595	782	3
impresos	309	543	344	555	595	782	3
puede	347	543	371	555	595	782	3
no	215	555	225	567	595	782	3
ser	227	555	239	567	595	782	3
factible	241	555	269	567	595	782	3
por	271	555	285	567	595	782	3
razones	287	555	316	567	595	782	3
de	318	555	328	567	595	782	3
costos,	330	555	356	567	595	782	3
nú-	359	555	371	567	595	782	3
mero	215	567	236	579	595	782	3
de	239	567	249	579	595	782	3
idiomas	252	567	282	579	595	782	3
de	285	567	295	579	595	782	3
la	298	567	304	579	595	782	3
población,	308	567	348	579	595	782	3
entre	351	567	371	579	595	782	3
otros,	215	579	238	591	595	782	3
esto	240	579	256	591	595	782	3
puede	258	579	282	591	595	782	3
ser	284	579	296	591	595	782	3
una	298	579	313	591	595	782	3
limitante.	315	579	351	591	595	782	3
La	60	601	68	612	595	782	3
información	70	601	115	612	595	782	3
de	116	601	126	612	595	782	3
salud	128	601	148	612	595	782	3
proporcionada	149	601	204	612	595	782	3
al	48	612	55	624	595	782	3
paciente	57	612	89	624	595	782	3
debe	91	612	110	624	595	782	3
tener	112	612	133	624	595	782	3
un	135	612	145	624	595	782	3
limitado	147	612	177	624	595	782	3
núme-	180	612	204	624	595	782	3
ro	48	624	56	636	595	782	3
de	60	624	70	636	595	782	3
mensajes	73	624	109	636	595	782	3
claves,	112	624	137	636	595	782	3
seguidos	141	624	174	636	595	782	3
por	178	624	190	636	595	782	3
un	194	624	204	636	595	782	3
proceso	48	636	78	647	595	782	3
en	80	636	90	647	595	782	3
el	92	636	99	647	595	782	3
cual	102	636	117	647	595	782	3
el	119	636	126	647	595	782	3
profesional	128	636	170	647	595	782	3
de	172	636	182	647	595	782	3
salud	184	636	204	647	595	782	3
verifica	48	647	75	659	595	782	3
la	77	647	83	659	595	782	3
comprensión	85	647	134	659	595	782	3
del	135	647	147	659	595	782	3
paciente	148	647	180	659	595	782	3
de	182	647	191	659	595	782	3
es-	193	647	204	659	595	782	3
tos	48	659	60	670	595	782	3
mensajes;	62	659	100	670	595	782	3
se	102	659	110	670	595	782	3
puede	113	659	137	670	595	782	3
aplicar	139	659	164	670	595	782	3
el	166	659	173	670	595	782	3
“Teach-	176	659	204	670	595	782	3
back”,	48	670	71	682	595	782	3
un	72	670	82	682	595	782	3
método	84	670	113	682	595	782	3
en	115	670	124	682	595	782	3
el	126	670	133	682	595	782	3
cual	134	670	150	682	595	782	3
se	151	670	159	682	595	782	3
le	161	670	168	682	595	782	3
pide	169	670	186	682	595	782	3
a	187	670	192	682	595	782	3
los	194	670	204	682	595	782	3
pacientes	48	682	84	693	595	782	3
que	87	682	101	693	595	782	3
expliquen	104	682	141	693	595	782	3
lo	144	682	150	693	595	782	3
discutido	153	682	187	693	595	782	3
con	190	682	204	693	595	782	3
sus	48	693	60	705	595	782	3
propias	63	693	90	705	595	782	3
palabras	93	693	124	705	595	782	3
(2,	126	694	132	701	595	782	3
17)	134	694	141	701	595	782	3
.	141	693	143	705	595	782	3
Un	145	693	156	705	595	782	3
ejemplo	159	693	189	705	595	782	3
po-	191	693	204	705	595	782	3
dría	48	705	63	716	595	782	3
ser:	65	705	79	716	595	782	3
“hoy	81	705	99	716	595	782	3
hemos	101	705	127	716	595	782	3
revisado	129	705	161	716	595	782	3
cómo	163	705	184	716	595	782	3
le	187	705	193	716	595	782	3
va	196	705	204	716	595	782	3
a	48	716	53	728	595	782	3
dar	55	716	67	728	595	782	3
a	70	716	74	728	595	782	3
su	76	716	85	728	595	782	3
hijo	87	716	101	728	595	782	3
la	103	716	110	728	595	782	3
suplementación	112	716	172	728	595	782	3
con	174	716	187	728	595	782	3
hie-	190	716	204	728	595	782	3
Otro	227	597	244	608	595	782	3
punto	246	597	269	608	595	782	3
importante	271	597	314	608	595	782	3
es	317	597	325	608	595	782	3
que	327	597	342	608	595	782	3
en	344	597	354	608	595	782	3
mu-	356	597	371	608	595	782	3
chos	215	609	233	620	595	782	3
países,	236	609	262	620	595	782	3
incluyendo	266	609	308	620	595	782	3
el	311	609	318	620	595	782	3
Perú,	321	609	341	620	595	782	3
existen	344	609	371	620	595	782	3
costumbres	215	620	260	632	595	782	3
relacionadas	264	620	312	632	595	782	3
a	317	620	321	632	595	782	3
la	326	620	333	632	595	782	3
salud	337	620	357	632	595	782	3
de	362	620	371	632	595	782	3
las	215	632	226	644	595	782	3
comunidades	229	632	280	644	595	782	3
locales	283	632	309	644	595	782	3
o	312	632	317	644	595	782	3
étnicas	319	632	346	644	595	782	3
que	349	632	364	644	595	782	3
a	367	632	371	644	595	782	3
menudo	215	644	247	656	595	782	3
son	252	644	266	656	595	782	3
menospreciadas,	271	644	335	656	595	782	3
ya	340	644	349	656	595	782	3
sean	354	644	371	656	595	782	3
las	215	656	226	668	595	782	3
prácticas	230	656	264	668	595	782	3
tradicionales	269	656	318	668	595	782	3
de	323	656	332	668	595	782	3
parto,	337	656	360	668	595	782	3
el	365	656	371	668	595	782	3
uso	215	668	229	680	595	782	3
de	231	668	241	680	595	782	3
hierbas	243	668	271	680	595	782	3
medicinales	274	668	319	680	595	782	3
o	321	668	326	680	595	782	3
curanderos	329	668	371	680	595	782	3
locales.	215	680	244	692	595	782	3
Las	249	680	262	692	595	782	3
formas	264	680	291	692	595	782	3
de	294	680	303	692	595	782	3
pensamiento	306	680	356	692	595	782	3
pa-	359	680	371	692	595	782	3
triarcal	215	692	242	704	595	782	3
se	244	692	253	704	595	782	3
interponen	255	692	297	704	595	782	3
al	300	692	306	704	595	782	3
tratar	308	692	330	704	595	782	3
de	332	692	341	704	595	782	3
ofrecer	344	692	371	704	595	782	3
servicios	215	704	248	716	595	782	3
de	251	704	261	716	595	782	3
salud	264	704	285	716	595	782	3
que	288	704	302	716	595	782	3
respetan	306	704	339	716	595	782	3
e	342	704	347	716	595	782	3
inclu-	350	704	371	716	595	782	3
yen	215	716	229	728	595	782	3
las	231	716	242	728	595	782	3
prácticas	244	716	277	728	595	782	3
locales	280	716	306	728	595	782	3
de	308	716	317	728	595	782	3
salud.	319	716	342	728	595	782	3
374	48	745	59	758	595	782	3
An	71	745	80	759	595	782	3
Fac	81	745	93	759	595	782	3
med.	95	745	111	759	595	782	3
2019;80(3):372-8	112	745	165	759	595	782	3
German	479	30	501	42	595	782	3
Málaga	503	30	522	42	595	782	3
y	524	30	527	42	595	782	3
col.	529	30	539	42	595	782	3
2.	394	77	401	89	595	782	3
Uso	403	77	418	89	595	782	3
de	420	77	430	89	595	782	3
tecnologías	432	77	477	89	595	782	3
de	479	77	489	89	595	782	3
información	491	77	539	89	595	782	3
y	383	89	387	101	595	782	3
comunicación	389	89	444	101	595	782	3
Las	394	106	406	118	595	782	3
tecnologías	410	106	453	118	595	782	3
de	457	106	466	118	595	782	3
información	470	106	516	118	595	782	3
y	519	106	523	118	595	782	3
co-	527	106	539	118	595	782	3
municación	383	117	427	129	595	782	3
(TIC)	430	117	448	129	595	782	3
abarcan	452	117	482	129	595	782	3
todas	486	117	507	129	595	782	3
las	510	117	521	129	595	782	3
vías	524	117	539	129	595	782	3
de	383	129	392	140	595	782	3
comunicación	398	129	450	140	595	782	3
relacionadas	456	129	504	140	595	782	3
con	509	129	523	140	595	782	3
las	528	129	539	140	595	782	3
tecnologías	383	140	426	152	595	782	3
informáticas	430	140	477	152	595	782	3
y	481	140	485	152	595	782	3
digitales;	489	140	523	152	595	782	3
es-	527	140	539	152	595	782	3
tas	383	152	394	163	595	782	3
ofrecen	396	152	425	163	595	782	3
muchas	428	152	457	163	595	782	3
herramientas	460	152	510	163	595	782	3
para	513	152	530	163	595	782	3
la	532	152	539	163	595	782	3
alfabetización	383	163	435	175	595	782	3
en	439	163	449	175	595	782	3
salud,	452	163	475	175	595	782	3
para	479	163	495	175	595	782	3
el	499	163	506	175	595	782	3
manejo	510	163	539	175	595	782	3
de	383	174	392	186	595	782	3
información	396	174	442	186	595	782	3
del	445	174	457	186	595	782	3
paciente,	461	174	496	186	595	782	3
para	499	174	516	186	595	782	3
diag-	520	174	539	186	595	782	3
nosticar	383	186	413	197	595	782	3
a	416	186	420	197	595	782	3
pacientes	423	186	460	197	595	782	3
a	463	186	467	197	595	782	3
través	470	186	493	197	595	782	3
de	496	186	506	197	595	782	3
teleme-	509	186	539	197	595	782	3
dicina,	383	197	408	209	595	782	3
para	412	197	429	209	595	782	3
manejar	433	197	464	209	595	782	3
el	469	197	475	209	595	782	3
tratamiento	480	197	525	209	595	782	3
de	529	197	539	209	595	782	3
un	383	209	393	220	595	782	3
paciente,	396	209	431	220	595	782	3
entre	435	209	455	220	595	782	3
otros.	458	209	481	220	595	782	3
La	487	209	496	220	595	782	3
alfabetiza-	499	209	539	220	595	782	3
ción	383	220	399	232	595	782	3
electrónica	401	220	443	232	595	782	3
en	446	220	455	232	595	782	3
salud	458	220	478	232	595	782	3
se	480	220	488	232	595	782	3
define	491	220	515	232	595	782	3
como	517	220	539	232	595	782	3
la	383	231	389	243	595	782	3
capacidad	393	231	431	243	595	782	3
de	434	231	444	243	595	782	3
buscar,	447	231	474	243	595	782	3
encontrar,	477	231	516	243	595	782	3
com-	519	231	539	243	595	782	3
prender	383	243	413	254	595	782	3
y	417	243	421	254	595	782	3
evaluar	424	243	452	254	595	782	3
información	456	243	502	254	595	782	3
de	505	243	515	254	595	782	3
salud	518	243	539	254	595	782	3
de	383	254	392	266	595	782	3
fuentes	398	254	426	266	595	782	3
electrónicas	432	254	477	266	595	782	3
y	483	254	487	266	595	782	3
aplicar	492	254	517	266	595	782	3
este	523	254	539	266	595	782	3
conocimiento	383	266	435	277	595	782	3
para	440	266	457	277	595	782	3
abordar	462	266	492	277	595	782	3
o	498	266	503	277	595	782	3
resolver	508	266	539	277	595	782	3
problemas	383	277	423	289	595	782	3
de	427	277	436	289	595	782	3
salud.	440	277	462	289	595	782	3
Esta	470	277	485	289	595	782	3
definición	489	277	527	289	595	782	3
es	530	277	539	289	595	782	3
una	383	288	397	300	595	782	3
síntesis	400	288	428	300	595	782	3
de	431	288	441	300	595	782	3
seis	444	288	459	300	595	782	3
habilidades	462	288	505	300	595	782	3
diferen-	509	288	539	300	595	782	3
tes	383	300	394	311	595	782	3
(o	400	300	408	311	595	782	3
alfabetizaciones):	414	300	480	311	595	782	3
alfabetización	486	300	539	311	595	782	3
tradicional,	383	311	425	323	595	782	3
alfabetización	428	311	481	323	595	782	3
en	484	311	493	323	595	782	3
salud,	497	311	519	323	595	782	3
alfa-	522	311	539	323	595	782	3
betización	383	323	421	334	595	782	3
en	424	323	433	334	595	782	3
información,	436	323	484	334	595	782	3
alfabetización	486	323	539	334	595	782	3
científica,	383	334	419	346	595	782	3
alfabetización	421	334	474	346	595	782	3
mediática	476	334	513	346	595	782	3
y	516	334	520	346	595	782	3
alfa-	522	334	539	346	595	782	3
betización	383	345	421	357	595	782	3
informática	424	345	467	357	595	782	3
(25)	469	346	478	353	595	782	3
.	478	345	480	357	595	782	3
En	394	362	404	374	595	782	3
nuestro	407	362	436	374	595	782	3
entorno	439	362	469	374	595	782	3
actual	472	362	496	374	595	782	3
basado	499	362	526	374	595	782	3
en	529	362	539	374	595	782	3
la	383	374	389	385	595	782	3
tecnología,	393	374	435	385	595	782	3
las	439	374	449	385	595	782	3
TIC	452	374	464	385	595	782	3
son	468	374	482	385	595	782	3
cada	485	374	503	385	595	782	3
vez	507	374	519	385	595	782	3
más	523	374	539	385	595	782	3
utilizadas	383	385	418	396	595	782	3
y	422	385	426	396	595	782	3
aceptadas	430	385	469	396	595	782	3
por	473	385	486	396	595	782	3
la	490	385	497	396	595	782	3
población	501	385	539	396	595	782	3
como	383	396	404	408	595	782	3
una	406	396	420	408	595	782	3
fuente	422	396	447	408	595	782	3
importante	449	396	492	408	595	782	3
de	494	396	504	408	595	782	3
informa-	506	396	539	408	595	782	3
ción	383	407	399	419	595	782	3
de	401	407	411	419	595	782	3
salud.	413	407	436	419	595	782	3
El	441	407	448	419	595	782	3
uso	450	407	464	419	595	782	3
de	466	407	476	419	595	782	3
las	479	407	489	419	595	782	3
TIC	491	407	503	419	595	782	3
es	506	407	514	419	595	782	3
diver-	517	407	539	419	595	782	3
so:	383	419	394	430	595	782	3
hay	396	419	410	430	595	782	3
usuarios	412	419	444	430	595	782	3
que	447	419	462	430	595	782	3
acceden	464	419	496	430	595	782	3
a	499	419	503	430	595	782	3
servicios	506	419	539	430	595	782	3
de	383	430	392	442	595	782	3
salud	395	430	415	442	595	782	3
para	418	430	435	442	595	782	3
su	438	430	446	442	595	782	3
autocuidado,	449	430	499	442	595	782	3
otros	501	430	521	442	595	782	3
que	524	430	539	442	595	782	3
lo	383	441	390	453	595	782	3
usan	395	441	413	453	595	782	3
para	417	441	434	453	595	782	3
informarse	439	441	481	453	595	782	3
para	485	441	502	453	595	782	3
la	507	441	514	453	595	782	3
toma	519	441	539	453	595	782	3
de	383	453	392	464	595	782	3
decisiones	395	453	435	464	595	782	3
compartidas,	438	453	488	464	595	782	3
y	491	453	495	464	595	782	3
otros	499	453	518	464	595	782	3
para	522	453	539	464	595	782	3
interactuar	383	464	425	476	595	782	3
con	429	464	443	476	595	782	3
otras	447	464	467	476	595	782	3
personas	471	464	505	476	595	782	3
con	510	464	524	476	595	782	3
los	528	464	539	476	595	782	3
mismos	383	475	412	487	595	782	3
problemas	416	475	456	487	595	782	3
de	459	475	469	487	595	782	3
salud,	472	475	495	487	595	782	3
como	498	475	520	487	595	782	3
gru-	523	475	539	487	595	782	3
pos	383	487	396	498	595	782	3
de	398	487	408	498	595	782	3
apoyo	410	487	434	498	595	782	3
(26)	436	487	445	494	595	782	3
.	445	487	447	498	595	782	3
Específicamente	452	487	514	498	595	782	3
en	516	487	526	498	595	782	3
los	528	487	539	498	595	782	3
LMIC,	383	498	404	509	595	782	3
las	407	498	418	509	595	782	3
TIC	421	498	433	509	595	782	3
se	436	498	444	509	595	782	3
están	447	498	468	509	595	782	3
utilizando	471	498	508	509	595	782	3
en	511	498	521	509	595	782	3
tres	524	498	539	509	595	782	3
aspectos	383	509	416	521	595	782	3
principales:	420	509	464	521	595	782	3
1)	468	509	476	521	595	782	3
extendiendo	480	509	528	521	595	782	3
el	532	509	539	521	595	782	3
acceso	383	520	409	532	595	782	3
geográfico	411	520	451	532	595	782	3
a	453	520	457	532	595	782	3
la	460	520	466	532	595	782	3
atención	469	520	502	532	595	782	3
médica	504	520	532	532	595	782	3
a	534	520	539	532	595	782	3
través	383	532	406	543	595	782	3
de	408	532	418	543	595	782	3
“salud	420	532	444	543	595	782	3
móvil”	447	532	471	543	595	782	3
(mHealth	474	532	509	543	595	782	3
o	512	532	517	543	595	782	3
mSa-	519	532	539	543	595	782	3
lud),	383	543	400	555	595	782	3
2)	404	543	411	555	595	782	3
mejorando	415	543	457	555	595	782	3
la	460	543	467	555	595	782	3
gestión	471	543	498	555	595	782	3
y	502	543	506	555	595	782	3
manejo	510	543	539	555	595	782	3
de	383	554	392	566	595	782	3
datos,	394	554	418	566	595	782	3
y	420	554	424	566	595	782	3
3)	426	554	433	566	595	782	3
facilitando	435	554	475	566	595	782	3
la	477	554	484	566	595	782	3
comunicación	486	554	539	566	595	782	3
entre	383	566	403	577	595	782	3
pacientes	406	566	442	577	595	782	3
y	445	566	450	577	595	782	3
profesionales	452	566	503	577	595	782	3
de	506	566	516	577	595	782	3
salud	518	566	539	577	595	782	3
fuera	383	577	403	589	595	782	3
del	405	577	417	589	595	782	3
ámbito	420	577	447	589	595	782	3
clínico	450	577	474	589	595	782	3
y	477	577	481	589	595	782	3
manejo	484	577	512	589	595	782	3
de	515	577	525	589	595	782	3
sa-	528	577	539	589	595	782	3
lud	383	588	395	600	595	782	3
del	397	588	409	600	595	782	3
paciente	412	588	445	600	595	782	3
vía	447	588	458	600	595	782	3
diagnósticos	461	588	508	600	595	782	3
usando	511	588	539	600	595	782	3
telemedicina	383	600	432	611	595	782	3
(27)	434	600	443	607	595	782	3
.	443	600	445	611	595	782	3
La	394	616	402	628	595	782	3
salud	407	616	427	628	595	782	3
móvil	432	616	453	628	595	782	3
(mHealth	458	616	493	628	595	782	3
o	498	616	503	628	595	782	3
mSalud)	507	616	539	628	595	782	3
se	383	627	391	639	595	782	3
define	395	627	419	639	595	782	3
como	423	627	445	639	595	782	3
“el	449	627	459	639	595	782	3
uso	463	627	477	639	595	782	3
de	481	627	490	639	595	782	3
dispositivos	494	627	539	639	595	782	3
electrónicos	383	638	429	650	595	782	3
portátiles	433	638	470	650	595	782	3
con	474	638	488	650	595	782	3
aplicaciones	492	638	539	650	595	782	3
de	383	649	392	661	595	782	3
software	396	649	429	661	595	782	3
para	432	649	449	661	595	782	3
proporcionar	453	649	502	661	595	782	3
servicios	506	649	539	661	595	782	3
de	383	660	392	672	595	782	3
salud	395	660	415	672	595	782	3
y	417	660	421	672	595	782	3
administrar	424	660	467	672	595	782	3
la	470	660	476	672	595	782	3
información	479	660	524	672	595	782	3
del	527	660	539	672	595	782	3
paciente”	383	671	419	683	595	782	3
(28)	422	672	431	679	595	782	3
.	431	671	433	683	595	782	3
Puede	438	671	462	683	595	782	3
emplearse	464	671	504	683	595	782	3
para	507	671	524	683	595	782	3
au-	526	671	539	683	595	782	3
mentar	383	682	410	694	595	782	3
la	415	682	421	694	595	782	3
comunicación,	426	682	481	694	595	782	3
pero	485	682	503	694	595	782	3
también	507	682	539	694	595	782	3
se	383	693	391	705	595	782	3
ha	394	693	403	705	595	782	3
utilizado	406	693	438	705	595	782	3
para	440	693	457	705	595	782	3
recordar	460	693	492	705	595	782	3
a	495	693	500	705	595	782	3
pacientes	502	693	539	705	595	782	3
tomar	383	704	406	716	595	782	3
medicamentos	409	704	466	716	595	782	3
o	469	704	474	716	595	782	3
buscar	477	704	502	716	595	782	3
atención	506	704	539	716	595	782	3
médica	383	716	410	727	595	782	3
(29,	413	716	421	723	595	782	3
30)	423	716	430	723	595	782	3
.	430	716	432	727	595	782	3
Un	437	716	448	727	595	782	3
uso	450	716	464	727	595	782	3
común	466	716	493	727	595	782	3
involucra	495	716	529	727	595	782	3
el	532	716	539	727	595	782	3
Estrategias	57	21	84	34	595	782	4
para	86	21	97	34	595	782	4
promover	99	21	122	34	595	782	4
la	124	21	128	34	595	782	4
alfabetización	129	21	164	34	595	782	4
en	165	21	172	34	595	782	4
salud	173	21	186	34	595	782	4
desde	188	21	204	34	595	782	4
la	205	21	209	34	595	782	4
atención	211	21	232	34	595	782	4
primaria:	233	21	255	34	595	782	4
una	256	21	266	34	595	782	4
perspectiva	267	21	297	34	595	782	4
que	298	21	308	34	595	782	4
considera	309	21	334	34	595	782	4
las	57	29	64	42	595	782	4
realidades	65	29	91	42	595	782	4
de	93	29	99	42	595	782	4
los	101	29	108	42	595	782	4
países	109	29	126	42	595	782	4
de	127	29	134	42	595	782	4
ingresos	135	29	157	42	595	782	4
medios	158	29	176	42	595	782	4
y	178	29	181	42	595	782	4
bajos	182	29	196	42	595	782	4
envío	57	77	77	89	595	782	4
de	81	77	90	89	595	782	4
mensajes	94	77	129	89	595	782	4
de	133	77	142	89	595	782	4
texto	146	77	165	89	595	782	4
a	168	77	173	89	595	782	4
pacientes	176	77	213	89	595	782	4
para	57	89	74	100	595	782	4
recordatorios	77	89	128	100	595	782	4
de	131	89	141	100	595	782	4
citas	144	89	162	100	595	782	4
y	165	89	169	100	595	782	4
alentar	173	89	199	100	595	782	4
un	203	89	213	100	595	782	4
comportamiento	57	100	121	112	595	782	4
saludable;	124	100	163	112	595	782	4
esto	165	100	182	112	595	782	4
ha	185	100	194	112	595	782	4
sido	197	100	213	112	595	782	4
efectivo	57	112	87	123	595	782	4
para	91	112	108	123	595	782	4
mejorar	112	112	142	123	595	782	4
tasas	146	112	165	123	595	782	4
de	170	112	179	123	595	782	4
asisten-	183	112	213	123	595	782	4
cia	57	123	67	135	595	782	4
y	70	123	74	135	595	782	4
adherencia	76	123	119	135	595	782	4
al	121	123	128	135	595	782	4
tratamiento	130	123	176	135	595	782	4
en	178	123	188	135	595	782	4
varios	190	123	213	135	595	782	4
LMIC	57	134	76	146	595	782	4
(28-32)	78	135	94	142	595	782	4
.	94	134	97	146	595	782	4
En	68	152	78	163	595	782	4
algunos	81	152	110	163	595	782	4
países,	113	152	139	163	595	782	4
las	142	152	152	163	595	782	4
TIC	155	152	167	163	595	782	4
también	170	152	201	163	595	782	4
se	204	152	213	163	595	782	4
utilizan	57	163	84	175	595	782	4
para	87	163	104	175	595	782	4
la	107	163	114	175	595	782	4
gestión	117	163	145	175	595	782	4
y	148	163	152	175	595	782	4
manejo	155	163	184	175	595	782	4
de	187	163	197	175	595	782	4
da-	200	163	213	175	595	782	4
tos,	57	174	71	186	595	782	4
incluyendo	76	174	117	186	595	782	4
el	122	174	129	186	595	782	4
almacenamiento	134	174	198	186	595	782	4
de	203	174	213	186	595	782	4
registros	57	186	89	197	595	782	4
personales	92	186	133	197	595	782	4
de	135	186	145	197	595	782	4
salud	147	186	167	197	595	782	4
(PHR,	169	186	190	197	595	782	4
siglas	192	186	213	197	595	782	4
en	57	197	66	209	595	782	4
inglés)	69	197	94	209	595	782	4
y	97	197	101	209	595	782	4
registros	104	197	137	209	595	782	4
electrónicos	140	197	186	209	595	782	4
de	189	197	199	209	595	782	4
sa-	202	197	213	209	595	782	4
lud	57	209	69	220	595	782	4
(EHR).	71	209	94	220	595	782	4
Un	98	209	109	220	595	782	4
PHR	111	209	127	220	595	782	4
es	129	209	138	220	595	782	4
una	140	209	154	220	595	782	4
fuente	156	209	181	220	595	782	4
electró-	183	209	213	220	595	782	4
nica	57	220	72	232	595	782	4
de	74	220	84	232	595	782	4
información	85	220	131	232	595	782	4
de	133	220	143	232	595	782	4
salud	144	220	165	232	595	782	4
del	166	220	178	232	595	782	4
paciente	180	220	213	232	595	782	4
que	57	231	71	243	595	782	4
puede	74	231	98	243	595	782	4
ser	100	231	112	243	595	782	4
utilizada	114	231	146	243	595	782	4
por	148	231	161	243	595	782	4
el	163	231	170	243	595	782	4
paciente	173	231	205	243	595	782	4
o	208	231	213	243	595	782	4
su	57	243	65	254	595	782	4
representante	68	243	122	254	595	782	4
(33)	125	243	134	250	595	782	4
.	134	243	136	254	595	782	4
Para	142	243	159	254	595	782	4
que	162	243	176	254	595	782	4
los	179	243	190	254	595	782	4
siste-	193	243	213	254	595	782	4
mas	57	254	72	266	595	782	4
de	75	254	85	266	595	782	4
EHR	88	254	104	266	595	782	4
y	107	254	111	266	595	782	4
PHR	114	254	129	266	595	782	4
sean	132	254	150	266	595	782	4
implementados	153	254	213	266	595	782	4
y	57	266	61	277	595	782	4
tengan	64	266	90	277	595	782	4
éxito,	93	266	114	277	595	782	4
es	117	266	125	277	595	782	4
esencial	128	266	158	277	595	782	4
que	161	266	176	277	595	782	4
tanto	179	266	199	277	595	782	4
los	202	266	213	277	595	782	4
proveedores	57	277	104	289	595	782	4
como	108	277	129	289	595	782	4
los	132	277	143	289	595	782	4
consumidores	146	277	200	289	595	782	4
de	203	277	213	289	595	782	4
esta	57	288	72	300	595	782	4
información	76	288	121	300	595	782	4
puedan	124	288	153	300	595	782	4
acceder	156	288	187	300	595	782	4
y	190	288	194	300	595	782	4
ten-	197	288	213	300	595	782	4
gan	57	300	70	311	595	782	4
un	73	300	83	311	595	782	4
conocimiento	85	300	137	311	595	782	4
básico	140	300	164	311	595	782	4
de	167	300	176	311	595	782	4
cómo	179	300	200	311	595	782	4
in-	203	300	213	311	595	782	4
teractuar	57	311	92	323	595	782	4
con	95	311	109	323	595	782	4
la	111	311	118	323	595	782	4
tecnología.	121	311	163	323	595	782	4
También	169	311	201	323	595	782	4
se	204	311	213	323	595	782	4
tiene	57	323	76	334	595	782	4
que	79	323	94	334	595	782	4
tener	97	323	117	334	595	782	4
presente	120	323	154	334	595	782	4
para	157	323	174	334	595	782	4
qué	177	323	192	334	595	782	4
sirve	195	323	213	334	595	782	4
la	57	334	63	346	595	782	4
información	65	334	111	346	595	782	4
e	113	334	117	346	595	782	4
indicadores:	119	334	166	346	595	782	4
hay	167	334	181	346	595	782	4
muchos	183	334	213	346	595	782	4
programas	57	345	97	357	595	782	4
a	100	345	105	357	595	782	4
nivel	108	345	126	357	595	782	4
nacional	129	345	161	357	595	782	4
donde	164	345	188	357	595	782	4
no	191	345	201	357	595	782	4
se	204	345	213	357	595	782	4
puede	57	357	81	368	595	782	4
monitorear	82	357	126	368	595	782	4
si	127	357	133	368	595	782	4
un	134	357	144	368	595	782	4
paciente	146	357	179	368	595	782	4
diagnos-	180	357	213	368	595	782	4
ticado	57	368	80	380	595	782	4
con	83	368	97	380	595	782	4
una	100	368	114	380	595	782	4
enfermedad	117	368	164	380	595	782	4
logra	166	368	185	380	595	782	4
recibir	188	368	213	380	595	782	4
el	57	380	63	391	595	782	4
seguimiento	67	380	114	391	595	782	4
y	117	380	121	391	595	782	4
tratamiento	124	380	170	391	595	782	4
adecuado.	173	380	213	391	595	782	4
En	57	391	66	403	595	782	4
comparación	70	391	119	403	595	782	4
con	123	391	137	403	595	782	4
los	140	391	151	403	595	782	4
países	154	391	178	403	595	782	4
de	181	391	191	403	595	782	4
altos	194	391	213	403	595	782	4
ingresos	57	402	88	414	595	782	4
(HIC),	91	402	112	414	595	782	4
los	115	402	125	414	595	782	4
LMIC	128	402	147	414	595	782	4
no	150	402	160	414	595	782	4
tienen	162	402	187	414	595	782	4
dispo-	189	402	213	414	595	782	4
nibilidad	57	414	89	425	595	782	4
generalizada	92	414	139	425	595	782	4
de	142	414	151	425	595	782	4
EHR	154	414	169	425	595	782	4
ni	171	414	179	425	595	782	4
PHR	181	414	197	425	595	782	4
y,	199	414	205	425	595	782	4
si	207	414	213	425	595	782	4
lo	57	425	64	437	595	782	4
tienen,	66	425	93	437	595	782	4
no	95	425	104	437	595	782	4
es	106	425	115	437	595	782	4
común	117	425	143	437	595	782	4
en	145	425	155	437	595	782	4
establecimien-	157	425	213	437	595	782	4
tos	57	437	68	448	595	782	4
de	71	437	80	448	595	782	4
salud	83	437	103	448	595	782	4
pequeños	105	437	143	448	595	782	4
y,	145	437	151	448	595	782	4
a	154	437	158	448	595	782	4
menudo,	160	437	195	448	595	782	4
solo	197	437	213	448	595	782	4
se	57	448	65	460	595	782	4
encuentran	67	448	111	460	595	782	4
en	113	448	122	460	595	782	4
hospitales	124	448	163	460	595	782	4
más	165	448	180	460	595	782	4
grandes	182	448	213	460	595	782	4
o	57	459	62	471	595	782	4
en	64	459	73	471	595	782	4
establecimientos	76	459	140	471	595	782	4
privados	142	459	174	471	595	782	4
(32)	177	460	186	467	595	782	4
.	186	459	188	471	595	782	4
Las	68	476	80	488	595	782	4
TIC	83	476	95	488	595	782	4
también	98	476	130	488	595	782	4
puede	133	476	157	488	595	782	4
facilitar	160	476	188	488	595	782	4
la	191	476	198	488	595	782	4
co-	201	476	213	488	595	782	4
municación	57	488	101	499	595	782	4
entre	103	488	123	499	595	782	4
pacientes	125	488	161	499	595	782	4
y	163	488	167	499	595	782	4
profesiona-	169	488	213	499	595	782	4
les	57	499	67	511	595	782	4
de	70	499	79	511	595	782	4
salud	82	499	102	511	595	782	4
fuera	104	499	124	511	595	782	4
del	127	499	139	511	595	782	4
ámbito	141	499	168	511	595	782	4
clínico,	171	499	197	511	595	782	4
por	199	499	213	511	595	782	4
ejemplo,	57	511	90	522	595	782	4
permitiendo	94	511	141	522	595	782	4
comunicación	145	511	198	522	595	782	4
vía	202	511	213	522	595	782	4
mensajes	57	522	93	534	595	782	4
o	96	522	101	534	595	782	4
llamadas	104	522	138	534	595	782	4
a	141	522	146	534	595	782	4
profesionales	149	522	200	534	595	782	4
de	203	522	213	534	595	782	4
salud	57	533	77	545	595	782	4
para	80	533	97	545	595	782	4
manejo	99	533	128	545	595	782	4
de	131	533	141	545	595	782	4
ciertos	144	533	169	545	595	782	4
problemas	172	533	213	545	595	782	4
de	57	545	66	556	595	782	4
salud	70	545	90	556	595	782	4
o	93	545	98	556	595	782	4
seguimiento	102	545	149	556	595	782	4
de	152	545	162	556	595	782	4
tratamiento.	165	545	213	556	595	782	4
La	57	556	65	568	595	782	4
telemedicina	67	556	116	568	595	782	4
es	118	556	127	568	595	782	4
un	129	556	139	568	595	782	4
ejemplo	141	556	172	568	595	782	4
del	174	556	185	568	595	782	4
uso	187	556	201	568	595	782	4
de	203	556	213	568	595	782	4
las	57	568	67	579	595	782	4
TIC	69	568	81	579	595	782	4
para	84	568	101	579	595	782	4
extender	104	568	138	579	595	782	4
la	140	568	147	579	595	782	4
atención	149	568	182	579	595	782	4
médica	185	568	213	579	595	782	4
a	57	579	61	591	595	782	4
áreas	65	579	85	591	595	782	4
remotas,	89	579	122	591	595	782	4
y	126	579	130	591	595	782	4
tiene	134	579	153	591	595	782	4
potencial	157	579	192	591	595	782	4
para	196	579	213	591	595	782	4
expandirse	57	590	98	602	595	782	4
aún	101	590	115	602	595	782	4
más	118	590	133	602	595	782	4
en	136	590	145	602	595	782	4
el	148	590	155	602	595	782	4
Perú.	157	590	177	602	595	782	4
Desarro-	180	590	213	602	595	782	4
llada	57	602	75	613	595	782	4
por	78	602	91	613	595	782	4
necesidad	95	602	133	613	595	782	4
en	137	602	147	613	595	782	4
países	150	602	174	613	595	782	4
como	177	602	198	613	595	782	4
los	202	602	213	613	595	782	4
EE.	57	613	68	625	595	782	4
UU.	71	613	86	625	595	782	4
y	89	613	93	625	595	782	4
Australia,	96	613	132	625	595	782	4
la	135	613	141	625	595	782	4
telemedicina	145	613	194	625	595	782	4
per-	197	613	213	625	595	782	4
mite	57	625	74	636	595	782	4
a	76	625	81	636	595	782	4
los	83	625	93	636	595	782	4
profesionales	95	625	146	636	595	782	4
de	148	625	158	636	595	782	4
salud	160	625	180	636	595	782	4
obtener	182	625	213	636	595	782	4
orientación	57	636	100	648	595	782	4
especializada	102	636	153	648	595	782	4
para	155	636	172	648	595	782	4
el	175	636	181	648	595	782	4
manejo	184	636	213	648	595	782	4
de	57	647	66	659	595	782	4
casos	69	647	89	659	595	782	4
complejos	91	647	130	659	595	782	4
sin	133	647	143	659	595	782	4
necesidad	146	647	184	659	595	782	4
de	186	647	196	659	595	782	4
que	198	647	213	659	595	782	4
el	57	659	63	670	595	782	4
paciente	67	659	100	670	595	782	4
viaje.	103	659	123	670	595	782	4
La	126	659	135	670	595	782	4
telemedicina	138	659	188	670	595	782	4
no	191	659	201	670	595	782	4
se	204	659	213	670	595	782	4
utiliza	57	670	79	682	595	782	4
de	82	670	92	682	595	782	4
manera	95	670	124	682	595	782	4
generalizada	127	670	175	682	595	782	4
ni	178	670	185	682	595	782	4
formal	188	670	213	682	595	782	4
en	57	682	66	693	595	782	4
el	70	682	77	693	595	782	4
sector	81	682	104	693	595	782	4
de	108	682	118	693	595	782	4
salud	122	682	142	693	595	782	4
pública	146	682	173	693	595	782	4
del	177	682	189	693	595	782	4
Perú;	193	682	213	693	595	782	4
sin	57	693	67	705	595	782	4
embargo,	71	693	107	705	595	782	4
los	110	693	121	705	595	782	4
profesionales	124	693	175	705	595	782	4
de	179	693	188	705	595	782	4
la	192	693	198	705	595	782	4
sa-	202	693	213	705	595	782	4
lud	57	704	69	716	595	782	4
han	72	704	86	716	595	782	4
encontrado	89	704	133	716	595	782	4
formas	136	704	162	716	595	782	4
de	165	704	175	716	595	782	4
utilizar	178	704	203	716	595	782	4
la	206	704	213	716	595	782	4
tecnología	57	716	96	727	595	782	4
existente	99	716	133	727	595	782	4
para	135	716	152	727	595	782	4
obtener	155	716	185	727	595	782	4
la	187	716	194	727	595	782	4
ayu-	196	716	213	727	595	782	4
da	224	77	233	89	595	782	4
de	237	77	247	89	595	782	4
expertos	250	77	283	89	595	782	4
de	287	77	297	89	595	782	4
colegas	300	77	328	89	595	782	4
u	332	77	337	89	595	782	4
otros	341	77	360	89	595	782	4
pro-	364	77	380	89	595	782	4
fesionales	224	89	262	101	595	782	4
de	265	89	275	101	595	782	4
la	278	89	285	101	595	782	4
salud	288	89	308	101	595	782	4
en	312	89	321	101	595	782	4
caso	325	89	342	101	595	782	4
de	345	89	355	101	595	782	4
duda.	358	89	380	101	595	782	4
Por	224	101	237	112	595	782	4
ejemplo,	239	101	273	112	595	782	4
grupos	275	101	302	112	595	782	4
de	304	101	314	112	595	782	4
profesionales	317	101	368	112	595	782	4
de	370	101	380	112	595	782	4
salud	224	113	244	124	595	782	4
en	247	113	257	124	595	782	4
una	261	113	275	124	595	782	4
red	278	113	291	124	595	782	4
geográfica	294	113	334	124	595	782	4
crearon	337	113	367	124	595	782	4
un	370	113	380	124	595	782	4
chat	224	124	240	136	595	782	4
privado	245	124	274	136	595	782	4
para	279	124	296	136	595	782	4
consultar	301	124	336	136	595	782	4
sobre	341	124	363	136	595	782	4
pa-	368	124	380	136	595	782	4
cientes	224	136	251	148	595	782	4
entre	255	136	275	148	595	782	4
ellos	279	136	296	148	595	782	4
o	300	136	305	148	595	782	4
para	309	136	326	148	595	782	4
resolver	330	136	360	148	595	782	4
pro-	364	136	380	148	595	782	4
blemas	224	148	251	159	595	782	4
relacionados	255	148	304	159	595	782	4
con	308	148	322	159	595	782	4
el	326	148	332	159	595	782	4
diagnóstico	336	148	380	159	595	782	4
de	224	159	234	171	595	782	4
un	236	159	246	171	595	782	4
paciente	249	159	282	171	595	782	4
al	285	159	291	171	595	782	4
compartir	294	159	332	171	595	782	4
una	335	159	349	171	595	782	4
imagen	352	159	380	171	595	782	4
no	224	171	234	183	595	782	4
identificada.	236	171	283	183	595	782	4
O,	285	171	293	183	595	782	4
por	295	171	308	183	595	782	4
ejemplo,	310	171	343	183	595	782	4
un	345	171	355	183	595	782	4
grupo	357	171	380	183	595	782	4
de	224	183	234	194	595	782	4
investigadores	237	183	292	194	595	782	4
crearon	296	183	325	194	595	782	4
un	329	183	339	194	595	782	4
algoritmo	343	183	380	194	595	782	4
que	224	194	239	206	595	782	4
permitió	241	194	273	206	595	782	4
a	276	194	280	206	595	782	4
profesionales	283	194	333	206	595	782	4
de	336	194	345	206	595	782	4
salud	348	194	368	206	595	782	4
en	370	194	380	206	595	782	4
áreas	224	206	244	218	595	782	4
remotas	248	206	279	218	595	782	4
tomar	283	206	306	218	595	782	4
una	310	206	324	218	595	782	4
fotografía	328	206	365	218	595	782	4
del	368	206	380	218	595	782	4
cultivo	224	218	249	229	595	782	4
de	252	218	261	229	595	782	4
esputo	264	218	290	229	595	782	4
y	292	218	296	229	595	782	4
obtener	299	218	329	229	595	782	4
un	332	218	342	229	595	782	4
resultado	344	218	380	229	595	782	4
en	224	229	234	241	595	782	4
cuestión	237	229	269	241	595	782	4
de	272	229	282	241	595	782	4
minutos	285	229	316	241	595	782	4
con	320	229	334	241	595	782	4
respecto	337	229	370	241	595	782	4
al	373	229	380	241	595	782	4
tipo	224	241	239	253	595	782	4
de	242	241	252	253	595	782	4
tratamiento	255	241	300	253	595	782	4
que	303	241	317	253	595	782	4
el	320	241	327	253	595	782	4
paciente	330	241	363	253	595	782	4
con	366	241	380	253	595	782	4
tuberculosis	224	253	270	264	595	782	4
requería	273	253	306	264	595	782	4
(34)	309	253	318	260	595	782	4
.	318	253	320	264	595	782	4
En	323	253	333	264	595	782	4
el	336	253	343	264	595	782	4
Perú,	346	253	366	264	595	782	4
los	369	253	380	264	595	782	4
profesionales	224	264	275	276	595	782	4
de	279	264	289	276	595	782	4
salud	293	264	313	276	595	782	4
que	317	264	332	276	595	782	4
se	336	264	344	276	595	782	4
gradúan	349	264	380	276	595	782	4
deben	224	276	248	288	595	782	4
completar	251	276	290	288	595	782	4
su	292	276	301	288	595	782	4
Servicio	304	276	333	288	595	782	4
Rural	336	276	356	288	595	782	4
Urba-	358	276	380	288	595	782	4
no	224	288	234	299	595	782	4
Marginal	237	288	270	299	595	782	4
(SERUMS)	273	288	311	299	595	782	4
para	314	288	331	299	595	782	4
practicar	334	288	367	299	595	782	4
en	370	288	380	299	595	782	4
el	224	300	231	311	595	782	4
sistema	235	300	264	311	595	782	4
público;	269	300	299	311	595	782	4
sin	304	300	315	311	595	782	4
embargo,	319	300	355	311	595	782	4
estos	360	300	380	311	595	782	4
jóvenes	224	311	253	323	595	782	4
profesionales	257	311	308	323	595	782	4
a	311	311	316	323	595	782	4
menudo	320	311	352	323	595	782	4
se	355	311	364	323	595	782	4
en-	367	311	380	323	595	782	4
cuentran	224	323	258	335	595	782	4
en	260	323	270	335	595	782	4
situaciones	272	323	315	335	595	782	4
difíciles	317	323	345	335	595	782	4
de	347	323	357	335	595	782	4
tener	359	323	380	335	595	782	4
que	224	335	239	346	595	782	4
diagnosticar	241	335	287	346	595	782	4
con	290	335	304	346	595	782	4
equipo	306	335	333	346	595	782	4
inadecuado	335	335	380	346	595	782	4
o	224	346	229	358	595	782	4
inexistente,	232	346	276	358	595	782	4
en	279	346	289	358	595	782	4
áreas	292	346	312	358	595	782	4
que	315	346	330	358	595	782	4
no	333	346	343	358	595	782	4
están	346	346	367	358	595	782	4
fa-	370	346	380	358	595	782	4
miliarizados	224	358	269	370	595	782	4
con	272	358	286	370	595	782	4
los	289	358	300	370	595	782	4
problemas	303	358	344	370	595	782	4
de	347	358	357	370	595	782	4
salud	360	358	380	370	595	782	4
locales,	224	370	252	381	595	782	4
lo	254	370	261	381	595	782	4
que	263	370	278	381	595	782	4
dificulta	280	370	310	381	595	782	4
que	312	370	327	381	595	782	4
la	329	370	335	381	595	782	4
comunidad	337	370	380	381	595	782	4
desarrolle	224	381	262	393	595	782	4
confianza	266	381	302	393	595	782	4
en	306	381	316	393	595	782	4
ellos	320	381	337	393	595	782	4
(35)	341	382	350	389	595	782	4
.	350	381	352	393	595	782	4
En	356	381	366	393	595	782	4
un	370	381	380	393	595	782	4
estudio,	224	393	254	405	595	782	4
estos	257	393	277	405	595	782	4
jóvenes	279	393	309	405	595	782	4
profesionales	311	393	362	405	595	782	4
fue-	364	393	380	405	595	782	4
ron	224	405	237	416	595	782	4
entrevistados	240	405	291	416	595	782	4
sobre	294	405	315	416	595	782	4
sus	318	405	330	416	595	782	4
necesidades	333	405	380	416	595	782	4
en	224	416	234	428	595	782	4
lugares	238	416	265	428	595	782	4
remotos;	270	416	304	428	595	782	4
hablaron	309	416	343	428	595	782	4
sobre	347	416	369	428	595	782	4
la	373	416	380	428	595	782	4
posibilidad	224	428	265	440	595	782	4
de	268	428	278	440	595	782	4
extender	281	428	315	440	595	782	4
la	318	428	325	440	595	782	4
telemedicina,	328	428	380	440	595	782	4
donde	224	440	248	451	595	782	4
tendrían	253	440	285	451	595	782	4
acceso	289	440	315	451	595	782	4
a	319	440	324	451	595	782	4
médicos	328	440	360	451	595	782	4
más	364	440	380	451	595	782	4
experimentados	224	452	286	463	595	782	4
para	289	452	306	463	595	782	4
el	309	452	315	463	595	782	4
diagnóstico	319	452	362	463	595	782	4
o	365	452	370	463	595	782	4
el	373	452	380	463	595	782	4
manejo	224	463	253	475	595	782	4
de	255	463	265	475	595	782	4
ciertos	268	463	293	475	595	782	4
casos.	296	463	319	475	595	782	4
También	325	463	357	475	595	782	4
men-	360	463	380	475	595	782	4
cionaron	224	475	257	487	595	782	4
que	260	475	275	487	595	782	4
vivían	278	475	300	487	595	782	4
en	303	475	312	487	595	782	4
áreas	315	475	336	487	595	782	4
con	339	475	353	487	595	782	4
cober-	355	475	380	487	595	782	4
tura	224	487	240	498	595	782	4
limitada	244	487	274	498	595	782	4
de	279	487	288	498	595	782	4
teléfonos	293	487	328	498	595	782	4
celulares,	332	487	369	498	595	782	4
lo	373	487	380	498	595	782	4
que	224	498	239	510	595	782	4
dificultaría	241	498	281	510	595	782	4
que	284	498	299	510	595	782	4
todos	301	498	323	510	595	782	4
tuvieran	326	498	357	510	595	782	4
acce-	360	498	380	510	595	782	4
so	224	510	233	522	595	782	4
a	235	510	239	522	595	782	4
dicho	241	510	262	522	595	782	4
sistema	264	510	293	522	595	782	4
(36)	296	511	305	517	595	782	4
.	305	510	307	522	595	782	4
La	235	527	244	539	595	782	4
expectativa	246	527	288	539	595	782	4
de	290	527	300	539	595	782	4
los	302	527	312	539	595	782	4
sistemas	314	527	346	539	595	782	4
de	349	527	358	539	595	782	4
salud	360	527	380	539	595	782	4
es	224	539	232	551	595	782	4
que	236	539	250	551	595	782	4
tienen	254	539	278	551	595	782	4
la	282	539	288	551	595	782	4
capacidad	292	539	330	551	595	782	4
de	333	539	343	551	595	782	4
“abordar	347	539	380	551	595	782	4
las	224	551	234	563	595	782	4
diversas	237	551	267	563	595	782	4
necesidades	270	551	316	563	595	782	4
de	319	551	329	563	595	782	4
la	332	551	338	563	595	782	4
población,	341	551	380	563	595	782	4
brindar	224	563	251	574	595	782	4
servicios	253	563	285	574	595	782	4
de	287	563	297	574	595	782	4
alta	298	563	312	574	595	782	4
calidad	314	563	340	574	595	782	4
incluso	342	563	368	574	595	782	4
en	370	563	380	574	595	782	4
entornos	224	575	258	586	595	782	4
remotos	261	575	292	586	595	782	4
y	295	575	299	586	595	782	4
de	302	575	312	586	595	782	4
escasos	315	575	343	586	595	782	4
recursos,	346	575	380	586	595	782	4
y	224	586	228	598	595	782	4
mejorar	231	586	260	598	595	782	4
la	263	586	270	598	595	782	4
capacitación	272	586	319	598	595	782	4
y	321	586	325	598	595	782	4
el	328	586	335	598	595	782	4
apoyo	338	586	360	598	595	782	4
para	363	586	380	598	595	782	4
los	224	598	234	610	595	782	4
trabajadores	236	598	283	610	595	782	4
de	285	598	295	610	595	782	4
la	297	598	303	610	595	782	4
salud”	305	598	328	610	595	782	4
(32)	330	599	339	606	595	782	4
.	339	598	341	610	595	782	4
Pero	345	598	362	610	595	782	4
esto	364	598	380	610	595	782	4
debe	224	610	243	622	595	782	4
tomarse	245	610	276	622	595	782	4
en	278	610	288	622	595	782	4
el	290	610	297	622	595	782	4
contexto	299	610	332	622	595	782	4
de	334	610	343	622	595	782	4
la	346	610	352	622	595	782	4
accesi-	354	610	380	622	595	782	4
bilidad	224	622	249	633	595	782	4
de	252	622	261	633	595	782	4
las	264	622	274	633	595	782	4
TIC	277	622	288	633	595	782	4
y	291	622	295	633	595	782	4
la	298	622	304	633	595	782	4
alfabetización	307	622	358	633	595	782	4
de	361	622	371	633	595	782	4
la	373	622	380	633	595	782	4
población.	224	634	263	645	595	782	4
Existe	266	634	287	645	595	782	4
un	290	634	300	645	595	782	4
conocimiento	302	634	353	645	595	782	4
limita-	356	634	380	645	595	782	4
do	224	645	234	657	595	782	4
de	235	645	245	657	595	782	4
los	247	645	257	657	595	782	4
efectos	259	645	286	657	595	782	4
de	288	645	297	657	595	782	4
los	299	645	309	657	595	782	4
programas	311	645	351	657	595	782	4
de	353	645	362	657	595	782	4
eSa-	364	645	380	657	595	782	4
lud	224	657	236	669	595	782	4
en	238	657	248	669	595	782	4
los	250	657	260	669	595	782	4
resultados	263	657	301	669	595	782	4
de	304	657	313	669	595	782	4
la	315	657	322	669	595	782	4
atención	324	657	357	669	595	782	4
al	359	657	365	669	595	782	4
pa-	368	657	380	669	595	782	4
ciente	224	669	247	681	595	782	4
en	249	669	258	681	595	782	4
los	260	669	271	681	595	782	4
LMIC	272	669	292	681	595	782	4
y	293	669	298	681	595	782	4
la	300	669	306	681	595	782	4
implementación	308	669	368	681	595	782	4
de	370	669	380	681	595	782	4
aplicaciones	224	681	269	692	595	782	4
a	271	681	275	692	595	782	4
gran	277	681	294	692	595	782	4
escala	295	681	318	692	595	782	4
(28,32)	320	681	335	688	595	782	4
.	335	681	337	692	595	782	4
Los	341	681	353	692	595	782	4
LMIC	355	681	374	692	595	782	4
a	375	681	380	692	595	782	4
menudo	224	693	255	704	595	782	4
tienen	257	693	281	704	595	782	4
una	283	693	297	704	595	782	4
infraestructura	299	693	355	704	595	782	4
en	357	693	366	704	595	782	4
TIC	368	693	380	704	595	782	4
inadecuadamente	224	704	291	716	595	782	4
desarrollada,	297	704	345	716	595	782	4
particu-	351	704	380	716	595	782	4
larmente	224	716	258	727	595	782	4
en	261	716	270	727	595	782	4
áreas	273	716	293	727	595	782	4
remotas	296	716	326	727	595	782	4
y,	329	716	335	727	595	782	4
debido	337	716	364	727	595	782	4
a	366	716	371	727	595	782	4
la	373	716	380	727	595	782	4
German	488	30	509	42	595	782	4
Málaga	511	30	531	42	595	782	4
y	533	30	536	42	595	782	4
col.	538	30	547	42	595	782	4
inadecuada	391	77	434	89	595	782	4
cantidad	437	77	469	89	595	782	4
de	472	77	482	89	595	782	4
profesionales	485	77	535	89	595	782	4
de	538	77	547	89	595	782	4
salud	391	89	411	101	595	782	4
y	413	89	417	101	595	782	4
especialistas,	419	89	467	101	595	782	4
la	469	89	476	101	595	782	4
capacidad	477	89	515	101	595	782	4
se	517	89	525	101	595	782	4
torna	527	89	547	101	595	782	4
limitada	391	101	421	113	595	782	4
para	423	101	440	113	595	782	4
brindar	442	101	470	113	595	782	4
servicios	472	101	504	113	595	782	4
a	506	101	511	113	595	782	4
todos	513	101	534	113	595	782	4
los	537	101	547	113	595	782	4
que	391	113	406	124	595	782	4
lo	408	113	415	124	595	782	4
necesitan	417	113	453	124	595	782	4
(37)	455	113	464	120	595	782	4
.	464	113	466	124	595	782	4
Un	471	113	482	124	595	782	4
desafío	484	113	511	124	595	782	4
adicional	514	113	547	124	595	782	4
es	391	125	399	136	595	782	4
que	401	125	416	136	595	782	4
algunos	418	125	447	136	595	782	4
pacientes	449	125	484	136	595	782	4
pueden	486	125	515	136	595	782	4
no	517	125	527	136	595	782	4
estar	528	125	547	136	595	782	4
familiarizados	391	136	442	148	595	782	4
o	447	136	452	148	595	782	4
tener	457	136	477	148	595	782	4
un	482	136	491	148	595	782	4
conocimiento	496	136	547	148	595	782	4
limitado	391	148	422	160	595	782	4
de	425	148	435	160	595	782	4
tecnologías	438	148	481	160	595	782	4
específicas	484	148	524	160	595	782	4
y	528	148	532	160	595	782	4
ser	536	148	547	160	595	782	4
reticentes	391	160	428	172	595	782	4
a	430	160	435	172	595	782	4
aprenderlas	437	160	481	172	595	782	4
(27)	483	161	492	167	595	782	4
.	492	160	494	172	595	782	4
3.	403	177	409	189	595	782	4
Promover	411	177	447	189	595	782	4
el	448	177	455	189	595	782	4
autocuidado	456	177	502	189	595	782	4
del	503	177	515	189	595	782	4
paciente	516	177	547	189	595	782	4
El	403	195	409	206	595	782	4
Instituto	412	195	444	206	595	782	4
de	447	195	457	206	595	782	4
Medicina	460	195	495	206	595	782	4
define	498	195	522	206	595	782	4
el	525	195	532	206	595	782	4
au-	535	195	547	206	595	782	4
tocuidado	391	207	430	218	595	782	4
como	434	207	456	218	595	782	4
“la	460	207	471	218	595	782	4
provisión	476	207	510	218	595	782	4
sistemá-	515	207	547	218	595	782	4
tica	391	219	405	230	595	782	4
de	409	219	419	230	595	782	4
educación	424	219	463	230	595	782	4
e	467	219	472	230	595	782	4
intervenciones	477	219	533	230	595	782	4
de	537	219	547	230	595	782	4
apoyo	391	231	415	242	595	782	4
para	417	231	434	242	595	782	4
aumentar	436	231	473	242	595	782	4
las	476	231	486	242	595	782	4
habilidades	488	231	532	242	595	782	4
y	534	231	538	242	595	782	4
la	541	231	547	242	595	782	4
confianza	391	243	427	254	595	782	4
de	430	243	440	254	595	782	4
los	443	243	454	254	595	782	4
pacientes	457	243	493	254	595	782	4
en	496	243	506	254	595	782	4
el	509	243	515	254	595	782	4
manejo	518	243	547	254	595	782	4
de	391	255	401	266	595	782	4
sus	405	255	417	266	595	782	4
problemas	422	255	462	266	595	782	4
de	466	255	476	266	595	782	4
salud,	480	255	502	266	595	782	4
incluida	507	255	536	266	595	782	4
la	541	255	547	266	595	782	4
evaluación	391	267	432	278	595	782	4
periódica	435	267	470	278	595	782	4
del	473	267	485	278	595	782	4
progreso,	487	267	523	278	595	782	4
el	526	267	533	278	595	782	4
es-	536	267	547	278	595	782	4
tablecimiento	391	279	444	290	595	782	4
de	447	279	457	290	595	782	4
objetivos	460	279	495	290	595	782	4
y	498	279	502	290	595	782	4
el	506	279	512	290	595	782	4
apoyo	516	279	539	290	595	782	4
a	543	279	547	290	595	782	4
la	391	291	398	302	595	782	4
resolución	400	291	440	302	595	782	4
de	442	291	452	302	595	782	4
problemas”	454	291	499	302	595	782	4
(38)	501	291	510	298	595	782	4
.	510	291	512	302	595	782	4
El	518	291	524	302	595	782	4
auto-	527	291	547	302	595	782	4
cuidado	391	303	422	314	595	782	4
es	425	303	433	314	595	782	4
fundamental	436	303	485	314	595	782	4
para	488	303	505	314	595	782	4
el	508	303	515	314	595	782	4
plan	518	303	534	314	595	782	4
de	537	303	547	314	595	782	4
atención	391	315	424	326	595	782	4
de	426	315	436	326	595	782	4
enfermedades	438	315	493	326	595	782	4
crónicas	496	315	527	326	595	782	4
y	529	315	533	326	595	782	4
sir-	535	315	547	326	595	782	4
ve	391	327	400	338	595	782	4
para	402	327	419	338	595	782	4
ayudar	422	327	448	338	595	782	4
a	450	327	454	338	595	782	4
los	457	327	467	338	595	782	4
pacientes	470	327	506	338	595	782	4
en	509	327	518	338	595	782	4
su	520	327	529	338	595	782	4
vida	531	327	547	338	595	782	4
diaria	391	339	413	350	595	782	4
a	416	339	420	350	595	782	4
medida	423	339	452	350	595	782	4
que	455	339	469	350	595	782	4
enfrentan	472	339	510	350	595	782	4
los	513	339	523	350	595	782	4
desa-	526	339	547	350	595	782	4
fíos	391	351	405	362	595	782	4
de	408	351	418	362	595	782	4
sus	421	351	433	362	595	782	4
enfermedades	436	351	491	362	595	782	4
crónicas.	495	351	528	362	595	782	4
Los	534	351	547	362	595	782	4
programas	391	363	432	374	595	782	4
que	434	363	449	374	595	782	4
enfatizan	451	363	485	374	595	782	4
el	487	363	494	374	595	782	4
autocontrol	496	363	541	374	595	782	4
y	543	363	547	374	595	782	4
las	391	375	401	386	595	782	4
habilidades	405	375	448	386	595	782	4
de	451	375	461	386	595	782	4
resolución	464	375	503	386	595	782	4
de	507	375	516	386	595	782	4
proble-	519	375	547	386	595	782	4
mas	391	387	407	398	595	782	4
han	411	387	425	398	595	782	4
demostrado	429	387	475	398	595	782	4
ser	479	387	490	398	595	782	4
más	494	387	510	398	595	782	4
efectivos	513	387	547	398	595	782	4
que	391	399	406	410	595	782	4
la	410	399	417	410	595	782	4
educación	421	399	460	410	595	782	4
exclusivamente	464	399	522	410	595	782	4
infor-	527	399	547	410	595	782	4
mativa	391	411	417	422	595	782	4
en	421	411	430	422	595	782	4
mejorar	434	411	464	422	595	782	4
resultados	468	411	507	422	595	782	4
clínicos	511	411	539	422	595	782	4
y	543	411	547	422	595	782	4
a	391	423	396	434	595	782	4
la	399	423	405	434	595	782	4
vez,	409	423	423	434	595	782	4
incrementar	427	423	473	434	595	782	4
la	476	423	483	434	595	782	4
autoeficacia	486	423	532	434	595	782	4
del	535	423	547	434	595	782	4
paciente	391	435	424	446	595	782	4
(39)	427	435	436	442	595	782	4
.	436	435	438	446	595	782	4
Para	441	435	458	446	595	782	4
muchos	461	435	491	446	595	782	4
problemas	494	435	534	446	595	782	4
de	537	435	547	446	595	782	4
salud	391	447	411	458	595	782	4
crónicos,	416	447	450	458	595	782	4
como	454	447	476	458	595	782	4
la	480	447	487	458	595	782	4
diabetes	491	447	524	458	595	782	4
y	528	447	532	458	595	782	4
las	537	447	547	458	595	782	4
enfermedades	391	459	446	470	595	782	4
cardíacas,	449	459	487	470	595	782	4
mejorar	490	459	520	470	595	782	4
el	523	459	530	470	595	782	4
cui-	533	459	547	470	595	782	4
dado	391	471	410	482	595	782	4
y	413	471	418	482	595	782	4
control	421	471	448	482	595	782	4
requiere	451	471	483	482	595	782	4
una	486	471	500	482	595	782	4
perspectiva	503	471	547	482	595	782	4
multidimensional:	391	483	460	494	595	782	4
mejorar	465	483	495	494	595	782	4
la	500	483	507	494	595	782	4
organiza-	512	483	547	494	595	782	4
ción	391	495	407	506	595	782	4
de	412	495	421	506	595	782	4
la	426	495	432	506	595	782	4
atención	436	495	470	506	595	782	4
médica,	474	495	504	506	595	782	4
vincular	508	495	538	506	595	782	4
a	543	495	547	506	595	782	4
pacientes	391	507	428	518	595	782	4
con	430	507	444	518	595	782	4
recursos	446	507	479	518	595	782	4
de	481	507	491	518	595	782	4
la	493	507	500	518	595	782	4
comunidad,	502	507	547	518	595	782	4
desarrollar	391	519	432	530	595	782	4
sistemas	434	519	467	530	595	782	4
de	469	519	479	530	595	782	4
información	481	519	527	530	595	782	4
clíni-	529	519	547	530	595	782	4
ca	391	531	400	542	595	782	4
y	402	531	406	542	595	782	4
apoyar	408	531	434	542	595	782	4
el	436	531	443	542	595	782	4
autocuidado	445	531	493	542	595	782	4
(40)	495	531	504	538	595	782	4
.	504	531	506	542	595	782	4
La	403	548	411	560	595	782	4
educación	415	548	454	560	595	782	4
en	459	548	468	560	595	782	4
autocuidado	473	548	520	560	595	782	4
es	525	548	533	560	595	782	4
un	537	548	547	560	595	782	4
componente	391	560	440	572	595	782	4
integral	442	560	471	572	595	782	4
en	473	560	483	572	595	782	4
la	486	560	492	572	595	782	4
alfabetización	495	560	547	572	595	782	4
en	391	572	401	584	595	782	4
salud	405	572	425	584	595	782	4
a	430	572	434	584	595	782	4
nivel	439	572	457	584	595	782	4
de	461	572	471	584	595	782	4
atención	475	572	508	584	595	782	4
primaria.	513	572	547	584	595	782	4
Para	391	584	408	596	595	782	4
enfermedades	409	584	464	596	595	782	4
crónicas,	466	584	499	596	595	782	4
los	501	584	512	596	595	782	4
profesio-	513	584	547	596	595	782	4
nales	391	596	411	608	595	782	4
de	414	596	423	608	595	782	4
salud	426	596	446	608	595	782	4
deben	449	596	473	608	595	782	4
alentar	476	596	503	608	595	782	4
el	506	596	512	608	595	782	4
desarro-	515	596	547	608	595	782	4
llo	391	608	400	620	595	782	4
de	403	608	412	620	595	782	4
habilidades	415	608	458	620	595	782	4
de	461	608	470	620	595	782	4
autocuidado	473	608	520	620	595	782	4
en	523	608	532	620	595	782	4
sus	535	608	547	620	595	782	4
pacientes,	391	620	430	632	595	782	4
como:	434	620	458	632	595	782	4
1)	462	620	470	632	595	782	4
resolución	474	620	513	632	595	782	4
de	517	620	527	632	595	782	4
pro-	531	620	547	632	595	782	4
blemas,	391	632	421	644	595	782	4
2)	423	632	431	644	595	782	4
toma	433	632	453	644	595	782	4
de	456	632	465	644	595	782	4
acciones,	468	632	503	644	595	782	4
3)	505	632	513	644	595	782	4
toma	515	632	535	644	595	782	4
de	537	632	547	644	595	782	4
decisiones,	391	644	433	656	595	782	4
4)	436	644	443	656	595	782	4
vínculo	446	644	473	656	595	782	4
con	476	644	490	656	595	782	4
un	492	644	502	656	595	782	4
profesional	505	644	547	656	595	782	4
de	391	656	401	668	595	782	4
salud	404	656	424	668	595	782	4
y	427	656	432	668	595	782	4
5)	435	656	443	668	595	782	4
utilización	446	656	484	668	595	782	4
de	487	656	497	668	595	782	4
recursos	500	656	533	668	595	782	4
(41)	536	657	545	664	595	782	4
.	545	656	547	668	595	782	4
La	391	668	400	680	595	782	4
base	402	668	420	680	595	782	4
o	422	668	427	680	595	782	4
el	429	668	436	680	595	782	4
eje	439	668	450	680	595	782	4
crítico	452	668	476	680	595	782	4
en	478	668	488	680	595	782	4
el	490	668	497	680	595	782	4
autocuidado	499	668	547	680	595	782	4
es	391	680	400	692	595	782	4
un	403	680	413	692	595	782	4
vínculo	416	680	443	692	595	782	4
fuerte	446	680	470	692	595	782	4
entre	473	680	493	692	595	782	4
profesionales	496	680	547	692	595	782	4
de	391	692	401	704	595	782	4
salud	404	692	424	704	595	782	4
y	427	692	431	704	595	782	4
sus	435	692	447	704	595	782	4
pacientes	450	692	487	704	595	782	4
con	490	692	504	704	595	782	4
problemas	507	692	547	704	595	782	4
crónicos,	391	704	425	716	595	782	4
ya	429	704	437	716	595	782	4
que	441	704	456	716	595	782	4
estos	459	704	479	716	595	782	4
pacientes	483	704	519	716	595	782	4
deben	523	704	547	716	595	782	4
poder	391	716	414	728	595	782	4
manejar	418	716	450	728	595	782	4
su	455	716	463	728	595	782	4
enfermedad	468	716	514	728	595	782	4
con	519	716	533	728	595	782	4
un	537	716	547	728	595	782	4
An	430	745	439	759	595	782	4
Fac	441	745	452	759	595	782	4
med.	454	745	470	759	595	782	4
2019;80(3):372-8	472	745	524	759	595	782	4
375	536	745	547	758	595	782	4
Estrategias	48	22	76	34	595	782	5
para	77	22	89	34	595	782	5
promover	90	22	114	34	595	782	5
la	115	22	120	34	595	782	5
alfabetización	121	22	155	34	595	782	5
en	157	22	163	34	595	782	5
salud	164	22	178	34	595	782	5
desde	179	22	195	34	595	782	5
la	197	22	201	34	595	782	5
atención	202	22	224	34	595	782	5
primaria:	225	22	247	34	595	782	5
una	248	22	257	34	595	782	5
perspectiva	259	22	288	34	595	782	5
que	289	22	299	34	595	782	5
considera	300	22	325	34	595	782	5
las	48	30	55	42	595	782	5
realidades	57	30	83	42	595	782	5
de	84	30	91	42	595	782	5
los	92	30	99	42	595	782	5
países	101	30	117	42	595	782	5
de	119	30	125	42	595	782	5
ingresos	127	30	148	42	595	782	5
medios	149	30	168	42	595	782	5
y	169	30	172	42	595	782	5
bajos	173	30	187	42	595	782	5
doble	48	77	70	89	595	782	5
enfoque:	74	77	109	89	595	782	5
manejo	113	77	142	89	595	782	5
de	147	77	156	89	595	782	5
síntomas	161	77	195	89	595	782	5
y	200	77	204	89	595	782	5
tratamiento	48	90	93	101	595	782	5
(38)	95	90	104	97	595	782	5
.	104	90	106	101	595	782	5
Existen	110	90	137	101	595	782	5
varias	139	90	161	101	595	782	5
estrategias	163	90	204	101	595	782	5
disponibles	48	102	91	114	595	782	5
para	94	102	111	114	595	782	5
mejorar	114	102	144	114	595	782	5
el	147	102	154	114	595	782	5
autocuidado	156	102	204	114	595	782	5
y	48	114	52	126	595	782	5
fomentar	56	114	92	126	595	782	5
el	95	114	102	126	595	782	5
empoderamiento	106	114	172	126	595	782	5
del	176	114	188	126	595	782	5
pa-	192	114	204	126	595	782	5
ciente.	48	127	74	138	595	782	5
Una	80	127	95	138	595	782	5
de	98	127	108	138	595	782	5
las	111	127	121	138	595	782	5
herramientas	124	127	175	138	595	782	5
educa-	178	127	204	138	595	782	5
tivas	48	139	66	151	595	782	5
usadas	69	139	95	151	595	782	5
en	99	139	109	151	595	782	5
la	113	139	119	151	595	782	5
atención	123	139	156	151	595	782	5
primaria	160	139	192	151	595	782	5
es	196	139	204	151	595	782	5
“Ask	48	151	64	163	595	782	5
Me	67	151	80	163	595	782	5
3”	82	151	91	163	595	782	5
(Pregúntame	93	151	142	163	595	782	5
3),	145	151	155	163	595	782	5
tres	157	151	172	163	595	782	5
pregun-	174	151	204	163	595	782	5
tas	48	164	59	175	595	782	5
específicas	63	164	104	175	595	782	5
que	108	164	122	175	595	782	5
los	126	164	136	175	595	782	5
pacientes	140	164	176	175	595	782	5
deben	180	164	204	175	595	782	5
responder	48	176	87	187	595	782	5
al	90	176	96	187	595	782	5
final	98	176	115	187	595	782	5
de	117	176	126	187	595	782	5
la	128	176	135	187	595	782	5
consulta:	137	176	172	187	595	782	5
¿cuál	174	176	194	187	595	782	5
es	196	176	204	187	595	782	5
el	48	188	55	200	595	782	5
problema	58	188	95	200	595	782	5
principal	99	188	131	200	595	782	5
que	135	188	149	200	595	782	5
tengo?,	153	188	182	200	595	782	5
¿qué	185	188	204	200	595	782	5
debo	48	200	68	212	595	782	5
hacer	70	200	91	212	595	782	5
para	93	200	110	212	595	782	5
manejarlo?,	112	200	158	212	595	782	5
¿por	160	200	177	212	595	782	5
qué	179	200	194	212	595	782	5
es	196	200	204	212	595	782	5
importante	48	213	91	224	595	782	5
esto	93	213	110	224	595	782	5
para	112	213	129	224	595	782	5
mí?	131	213	145	224	595	782	5
(2,	148	213	153	220	595	782	5
17)	155	213	162	220	595	782	5
.	162	213	164	224	595	782	5
El	169	213	176	224	595	782	5
propó-	178	213	204	224	595	782	5
sito	48	225	62	237	595	782	5
de	65	225	75	237	595	782	5
esta	77	225	93	237	595	782	5
herramienta	96	225	143	237	595	782	5
es	146	225	154	237	595	782	5
aumentar	157	225	195	237	595	782	5
la	198	225	204	237	595	782	5
participación	48	237	98	249	595	782	5
del	101	237	113	249	595	782	5
paciente	117	237	150	249	595	782	5
en	153	237	163	249	595	782	5
su	167	237	175	249	595	782	5
propio	179	237	204	249	595	782	5
cuidado	48	250	79	261	595	782	5
e	80	250	85	261	595	782	5
informarle	87	250	127	261	595	782	5
qué	129	250	143	261	595	782	5
acciones	145	250	178	261	595	782	5
puede	180	250	204	261	595	782	5
realizar	48	262	76	274	595	782	5
para	78	262	95	274	595	782	5
mantener	97	262	135	274	595	782	5
su	137	262	145	274	595	782	5
salud	148	262	168	274	595	782	5
(42)	170	263	179	269	595	782	5
.	179	262	181	274	595	782	5
Los	60	280	72	291	595	782	5
pacientes	75	280	112	291	595	782	5
con	114	280	128	291	595	782	5
enfermedades	131	280	186	291	595	782	5
cró-	189	280	204	291	595	782	5
nicas	48	292	67	304	595	782	5
aprenden	71	292	108	304	595	782	5
a	111	292	116	304	595	782	5
cuidarse	119	292	151	304	595	782	5
a	155	292	159	304	595	782	5
sí	163	292	169	304	595	782	5
mismos;	172	292	204	304	595	782	5
por	48	304	61	316	595	782	5
lo	64	304	71	316	595	782	5
tanto,	73	304	95	316	595	782	5
tienen	97	304	122	316	595	782	5
que	124	304	139	316	595	782	5
poder	141	304	164	316	595	782	5
identificar	166	304	204	316	595	782	5
sus	48	316	60	328	595	782	5
propios	63	316	92	328	595	782	5
problemas	95	316	135	328	595	782	5
de	138	316	148	328	595	782	5
salud,	151	316	173	328	595	782	5
cuando	176	316	204	328	595	782	5
surgen	48	328	74	340	595	782	5
y	77	328	81	340	595	782	5
tener	84	328	105	340	595	782	5
la	108	328	114	340	595	782	5
capacidad	117	328	155	340	595	782	5
de	158	328	168	340	595	782	5
resolver-	171	328	204	340	595	782	5
los	48	341	59	352	595	782	5
o	61	341	66	352	595	782	5
saber	68	341	90	352	595	782	5
cuándo	92	341	120	352	595	782	5
buscar	122	341	148	352	595	782	5
ayuda	150	341	173	352	595	782	5
(43)	175	341	184	348	595	782	5
.	184	341	186	352	595	782	5
Una	189	341	204	352	595	782	5
estrategia	48	353	86	364	595	782	5
útil	90	353	102	364	595	782	5
es	106	353	114	364	595	782	5
proveer	118	353	148	364	595	782	5
de	152	353	162	364	595	782	5
planes	166	353	190	364	595	782	5
de	194	353	204	364	595	782	5
acción	48	365	73	376	595	782	5
cuando	75	365	103	376	595	782	5
hay	106	365	119	376	595	782	5
exacerbaciones	121	365	180	376	595	782	5
de	182	365	192	376	595	782	5
un	194	365	204	376	595	782	5
problema	48	377	85	389	595	782	5
como	87	377	108	389	595	782	5
los	110	377	121	389	595	782	5
planes	123	377	147	389	595	782	5
de	149	377	159	389	595	782	5
acción	161	377	185	389	595	782	5
ante	187	377	204	389	595	782	5
una	48	389	63	401	595	782	5
crisis	65	389	84	401	595	782	5
de	86	389	95	401	595	782	5
asma.	97	389	120	401	595	782	5
Las	60	407	71	419	595	782	5
indicaciones	73	407	118	419	595	782	5
para	120	407	136	419	595	782	5
el	138	407	145	419	595	782	5
autocuidado	147	407	193	419	595	782	5
no	194	407	204	419	595	782	5
siempre	48	419	78	431	595	782	5
tiene	80	419	99	431	595	782	5
que	101	419	115	431	595	782	5
venir	118	419	136	431	595	782	5
de	138	419	148	431	595	782	5
los	150	419	160	431	595	782	5
profesiona-	163	419	204	431	595	782	5
les	48	431	58	443	595	782	5
de	61	431	71	443	595	782	5
salud:	74	431	96	443	595	782	5
a	99	431	103	443	595	782	5
veces	106	431	127	443	595	782	5
pueden	130	431	158	443	595	782	5
crearse	161	431	187	443	595	782	5
vín-	191	431	204	443	595	782	5
culos	48	443	67	455	595	782	5
con	71	443	84	455	595	782	5
organizaciones	88	443	142	455	595	782	5
comunitarias	146	443	193	455	595	782	5
(u	197	443	204	455	595	782	5
otros	48	456	67	467	595	782	5
recursos)	70	456	104	467	595	782	5
para	107	456	124	467	595	782	5
mejorar	127	456	156	467	595	782	5
los	159	456	169	467	595	782	5
sistemas	173	456	204	467	595	782	5
de	48	468	58	479	595	782	5
apoyo	60	468	82	479	595	782	5
a	84	468	89	479	595	782	5
los	91	468	101	479	595	782	5
pacientes	103	468	138	479	595	782	5
y	140	468	144	479	595	782	5
el	146	468	153	479	595	782	5
alcance	155	468	182	479	595	782	5
de	184	468	194	479	595	782	5
su	196	468	204	479	595	782	5
atención	48	480	80	491	595	782	5
(17)	82	480	91	487	595	782	5
.	91	480	93	491	595	782	5
Esto	98	480	113	491	595	782	5
implica	116	480	142	491	595	782	5
generar	144	480	172	491	595	782	5
vínculos	175	480	204	491	595	782	5
con	48	492	62	504	595	782	5
instituciones/organizaciones	65	492	168	504	595	782	5
en	171	492	180	504	595	782	5
la	183	492	190	504	595	782	5
co-	193	492	204	504	595	782	5
munidad	48	504	81	516	595	782	5
que	83	504	97	516	595	782	5
ofrecen	100	504	128	516	595	782	5
atención	130	504	162	516	595	782	5
a	164	504	169	516	595	782	5
domicilio	171	504	204	516	595	782	5
o	48	516	53	528	595	782	5
atención	57	516	89	528	595	782	5
por	93	516	106	528	595	782	5
profesionales,	110	516	161	528	595	782	5
programas	165	516	204	528	595	782	5
de	48	528	58	540	595	782	5
ejercicios	59	528	93	540	595	782	5
o	95	528	100	540	595	782	5
grupos	102	528	127	540	595	782	5
de	129	528	138	540	595	782	5
autoayuda,	140	528	180	540	595	782	5
según	182	528	204	540	595	782	5
las	48	541	58	552	595	782	5
necesidades	61	541	106	552	595	782	5
individuales	109	541	152	552	595	782	5
y	155	541	159	552	595	782	5
las	162	541	172	552	595	782	5
brechas	175	541	204	552	595	782	5
en	48	553	58	564	595	782	5
la	60	553	66	564	595	782	5
atención.	69	553	103	564	595	782	5
Un	108	553	119	564	595	782	5
sistema	121	553	149	564	595	782	5
de	152	553	161	564	595	782	5
salud	164	553	183	564	595	782	5
debe	185	553	204	564	595	782	5
promover	48	565	84	576	595	782	5
el	86	565	93	576	595	782	5
autocuidado	95	565	141	576	595	782	5
como	143	565	164	576	595	782	5
una	166	565	180	576	595	782	5
herra-	182	565	204	576	595	782	5
mienta	48	577	74	589	595	782	5
fundamental	76	577	123	589	595	782	5
de	125	577	135	589	595	782	5
la	137	577	143	589	595	782	5
atención	146	577	178	589	595	782	5
prima-	180	577	204	589	595	782	5
ria,	48	589	60	601	595	782	5
para	62	589	79	601	595	782	5
capacitar	81	589	115	601	595	782	5
al	117	589	124	601	595	782	5
paciente	126	589	158	601	595	782	5
afectado	160	589	192	601	595	782	5
en	195	589	204	601	595	782	5
su	48	601	57	613	595	782	5
autocuidado	59	601	105	613	595	782	5
de	107	601	116	613	595	782	5
salud,	119	601	140	613	595	782	5
considerando	142	601	192	613	595	782	5
las	194	601	204	613	595	782	5
preferencias	48	613	93	625	595	782	5
y	96	613	101	625	595	782	5
contexto	104	613	136	625	595	782	5
de	139	613	149	625	595	782	5
cada	152	613	169	625	595	782	5
paciente	173	613	204	625	595	782	5
(44)	48	626	57	633	595	782	5
.	57	626	59	637	595	782	5
Es	62	626	71	637	595	782	5
crítico	72	626	95	637	595	782	5
aliviar	96	626	118	637	595	782	5
el	120	626	126	637	595	782	5
estrés	128	626	150	637	595	782	5
causado	151	626	182	637	595	782	5
por	183	626	196	637	595	782	5
la	198	626	204	637	595	782	5
carga	48	638	68	649	595	782	5
de	70	638	79	649	595	782	5
la	81	638	87	649	595	782	5
enfermedad	89	638	134	649	595	782	5
facilitando	136	638	174	649	595	782	5
el	176	638	182	649	595	782	5
desa-	184	638	204	649	595	782	5
rrollo	48	650	68	662	595	782	5
de	70	650	80	662	595	782	5
habilidades	82	650	123	662	595	782	5
y	126	650	130	662	595	782	5
fortaleciendo	132	650	181	662	595	782	5
la	183	650	190	662	595	782	5
au-	192	650	204	662	595	782	5
toeficacia	48	662	83	674	595	782	5
del	85	662	96	674	595	782	5
paciente;	98	662	132	674	595	782	5
esto	134	662	149	674	595	782	5
a	151	662	156	674	595	782	5
la	157	662	164	674	595	782	5
vez	165	662	177	674	595	782	5
resulta	179	662	204	674	595	782	5
a	48	674	53	686	595	782	5
la	54	674	61	686	595	782	5
larga	62	674	80	686	595	782	5
en	81	674	91	686	595	782	5
disminución	92	674	136	686	595	782	5
de	138	674	147	686	595	782	5
uso	149	674	162	686	595	782	5
del	163	674	175	686	595	782	5
sistema	176	674	204	686	595	782	5
de	48	686	58	698	595	782	5
salud	59	686	79	698	595	782	5
para	81	686	97	698	595	782	5
estos	99	686	118	698	595	782	5
pacientes	120	686	155	698	595	782	5
(44)	156	687	165	694	595	782	5
.	165	686	167	698	595	782	5
Algunas	60	704	89	716	595	782	5
intervenciones	92	704	149	716	595	782	5
a	152	704	156	716	595	782	5
nivel	159	704	177	716	595	782	5
comu-	180	704	204	716	595	782	5
nitario	48	716	73	728	595	782	5
incluyen	75	716	107	728	595	782	5
la	110	716	116	728	595	782	5
promoción	119	716	160	728	595	782	5
de	163	716	172	728	595	782	5
la	175	716	182	728	595	782	5
salud	184	716	204	728	595	782	5
376	48	745	59	758	595	782	5
An	71	745	80	759	595	782	5
Fac	81	745	93	759	595	782	5
med.	95	745	111	759	595	782	5
2019;80(3):372-8	112	745	165	759	595	782	5
German	479	30	501	42	595	782	5
Málaga	503	30	522	42	595	782	5
y	524	30	527	42	595	782	5
col.	529	30	539	42	595	782	5
por	215	77	229	89	595	782	5
mensajes	232	77	267	89	595	782	5
de	270	77	280	89	595	782	5
texto,	283	77	305	89	595	782	5
entrevistas	308	77	349	89	595	782	5
o	352	77	357	89	595	782	5
lla-	360	77	371	89	595	782	5
madas	215	89	241	101	595	782	5
telefónicas	243	89	284	101	595	782	5
motivacionales	286	89	343	101	595	782	5
y	346	89	350	101	595	782	5
talle-	352	89	371	101	595	782	5
res	215	101	227	112	595	782	5
de	229	101	239	112	595	782	5
capacitación	241	101	288	112	595	782	5
(45)	290	101	299	108	595	782	5
.	299	101	302	112	595	782	5
Un	227	118	237	130	595	782	5
aspecto	241	118	269	130	595	782	5
importante	273	118	313	130	595	782	5
para	316	118	332	130	595	782	5
promover	336	118	371	130	595	782	5
el	215	130	222	141	595	782	5
autocuidado	226	130	271	141	595	782	5
es	274	130	282	141	595	782	5
la	286	130	292	141	595	782	5
actitud	296	130	321	141	595	782	5
del	325	130	336	141	595	782	5
profesio-	340	130	371	141	595	782	5
nal	215	141	226	153	595	782	5
de	230	141	239	153	595	782	5
salud.	243	141	264	153	595	782	5
Al	271	141	278	153	595	782	5
término	281	141	310	153	595	782	5
de	313	141	323	153	595	782	5
sus	326	141	338	153	595	782	5
estudios	341	141	371	153	595	782	5
profesionales,	215	153	265	164	595	782	5
muchos	268	153	296	164	595	782	5
profesionales	299	153	346	164	595	782	5
de	349	153	358	164	595	782	5
sa-	361	153	371	164	595	782	5
lud	215	164	227	176	595	782	5
han	230	164	244	176	595	782	5
adoptado	247	164	281	176	595	782	5
un	284	164	294	176	595	782	5
modelo	297	164	325	176	595	782	5
paternalista,	328	164	371	176	595	782	5
que	215	176	229	188	595	782	5
pude	233	176	252	188	595	782	5
alejarlos	255	176	285	188	595	782	5
de	288	176	298	188	595	782	5
una	301	176	315	188	595	782	5
toma	318	176	337	188	595	782	5
de	341	176	350	188	595	782	5
deci-	354	176	371	188	595	782	5
siones	215	188	238	199	595	782	5
compartidas	240	188	285	199	595	782	5
con	288	188	301	199	595	782	5
los	303	188	314	199	595	782	5
pacientes	316	188	350	199	595	782	5
(3,	353	188	358	195	595	782	5
4,	359	188	363	195	595	782	5
7)	365	188	369	195	595	782	5
.	369	188	371	199	595	782	5
Para	215	199	231	211	595	782	5
los	233	199	243	211	595	782	5
profesionales	245	199	292	211	595	782	5
de	294	199	303	211	595	782	5
salud	305	199	324	211	595	782	5
que	326	199	340	211	595	782	5
trabajan	342	199	371	211	595	782	5
en	215	211	225	222	595	782	5
áreas	227	211	246	222	595	782	5
donde	248	211	271	222	595	782	5
la	273	211	280	222	595	782	5
educación	282	211	318	222	595	782	5
y	320	211	324	222	595	782	5
la	326	211	333	222	595	782	5
alfabetiza-	335	211	371	222	595	782	5
ción	215	222	231	234	595	782	5
de	233	222	243	234	595	782	5
la	245	222	252	234	595	782	5
población	254	222	289	234	595	782	5
en	292	222	301	234	595	782	5
general	304	222	331	234	595	782	5
son	333	222	346	234	595	782	5
limita-	349	222	371	234	595	782	5
das,	215	234	230	246	595	782	5
este	232	234	247	246	595	782	5
problema	248	234	283	246	595	782	5
jerárquico	285	234	320	246	595	782	5
se	322	234	330	246	595	782	5
magnifica.	332	234	369	246	595	782	5
4.	231	254	239	266	595	782	5
Desarrollar	242	254	286	266	595	782	5
sistemas	289	254	323	266	595	782	5
de	326	254	336	266	595	782	5
apoyo	339	254	364	266	595	782	5
y	367	254	371	266	595	782	5
entornos	215	266	251	278	595	782	5
de	253	266	263	278	595	782	5
cuidado	265	266	297	278	595	782	5
Los	227	283	239	295	595	782	5
centros	242	283	271	295	595	782	5
de	274	283	283	295	595	782	5
atención	287	283	320	295	595	782	5
primaria	323	283	355	295	595	782	5
son	358	283	371	295	595	782	5
un	215	295	225	307	595	782	5
recurso	228	295	257	307	595	782	5
vital	260	295	275	307	595	782	5
para	278	295	295	307	595	782	5
facilitar	298	295	326	307	595	782	5
este	329	295	345	307	595	782	5
apoyo	348	295	371	307	595	782	5
a	215	307	220	318	595	782	5
las	224	307	234	318	595	782	5
comunidades	238	307	289	318	595	782	5
a	293	307	297	318	595	782	5
las	301	307	311	318	595	782	5
que	315	307	330	318	595	782	5
sirven;	334	307	359	318	595	782	5
es	363	307	371	318	595	782	5
importante	215	319	258	330	595	782	5
que	261	319	276	330	595	782	5
estos,	279	319	301	330	595	782	5
tengan	304	319	330	330	595	782	5
capacidad	333	319	371	330	595	782	5
para	215	330	232	342	595	782	5
conectar	235	330	268	342	595	782	5
a	271	330	276	342	595	782	5
los	278	330	289	342	595	782	5
pacientes	292	330	328	342	595	782	5
con	331	330	345	342	595	782	5
los	347	330	358	342	595	782	5
re-	361	330	371	342	595	782	5
cursos	215	342	240	354	595	782	5
comunitarios	243	342	293	354	595	782	5
disponibles	296	342	339	354	595	782	5
y	342	342	347	354	595	782	5
hacer	350	342	371	354	595	782	5
prescripción	215	354	262	366	595	782	5
social	264	354	286	366	595	782	5
(2,	288	355	294	361	595	782	5
17)	295	355	302	361	595	782	5
.	302	354	305	366	595	782	5
Se	227	372	236	383	595	782	5
debe	237	372	256	383	595	782	5
promover	258	372	295	383	595	782	5
el	296	372	303	383	595	782	5
desarrollo	304	372	342	383	595	782	5
de	343	372	353	383	595	782	5
rela-	354	372	371	383	595	782	5
ciones	215	383	239	395	595	782	5
entre	241	383	262	395	595	782	5
los	264	383	274	395	595	782	5
pacientes	276	383	312	395	595	782	5
con	314	383	328	395	595	782	5
los	330	383	340	395	595	782	5
mismos	342	383	371	395	595	782	5
problemas	215	395	255	407	595	782	5
de	257	395	267	407	595	782	5
salud,	269	395	291	407	595	782	5
y	293	395	297	407	595	782	5
otros	299	395	319	407	595	782	5
actores	321	395	348	407	595	782	5
como	350	395	371	407	595	782	5
voluntarios	215	407	257	419	595	782	5
y	259	407	263	419	595	782	5
agentes	266	407	295	419	595	782	5
comunitarios	297	407	346	419	595	782	5
de	349	407	358	419	595	782	5
sa-	360	407	371	419	595	782	5
lud,	215	419	229	430	595	782	5
para	232	419	248	430	595	782	5
crear	250	419	270	430	595	782	5
un	272	419	281	430	595	782	5
sistema	284	419	312	430	595	782	5
centrado	314	419	348	430	595	782	5
en	350	419	359	430	595	782	5
las	361	419	371	430	595	782	5
necesidades	215	431	261	442	595	782	5
de	264	431	274	442	595	782	5
las	277	431	287	442	595	782	5
personas	290	431	324	442	595	782	5
(46,	327	431	335	438	595	782	5
47)	337	431	344	438	595	782	5
.	344	431	346	442	595	782	5
En	352	431	362	442	595	782	5
el	365	431	371	442	595	782	5
Perú	215	442	233	454	595	782	5
muchos	237	442	267	454	595	782	5
establecimientos	271	442	334	454	595	782	5
promue-	339	442	371	454	595	782	5
ven	215	454	229	465	595	782	5
la	232	454	238	465	595	782	5
formación	241	454	279	465	595	782	5
de	282	454	292	465	595	782	5
grupos	295	454	321	465	595	782	5
de	323	454	333	465	595	782	5
apoyo	336	454	359	465	595	782	5
de	362	454	371	465	595	782	5
pares	215	465	236	477	595	782	5
como	239	465	260	477	595	782	5
Centros	263	465	292	477	595	782	5
de	295	465	305	477	595	782	5
Adultos	308	465	336	477	595	782	5
Mayores	339	465	371	477	595	782	5
o	215	477	220	488	595	782	5
asociaciones	222	477	269	488	595	782	5
de	272	477	281	488	595	782	5
personas	283	477	317	488	595	782	5
con	319	477	333	488	595	782	5
diagnósti-	335	477	371	488	595	782	5
cos	215	489	228	500	595	782	5
como	230	489	251	500	595	782	5
tuberculosis.	253	489	300	500	595	782	5
Los	227	505	239	517	595	782	5
centros	243	505	272	517	595	782	5
de	275	505	285	517	595	782	5
atención	289	505	322	517	595	782	5
primaria	326	505	358	517	595	782	5
de	362	505	371	517	595	782	5
salud	215	516	236	528	595	782	5
en	238	516	248	528	595	782	5
los	251	516	262	528	595	782	5
LMIC	264	516	284	528	595	782	5
a	287	516	291	528	595	782	5
menudo	294	516	326	528	595	782	5
carecen	329	516	359	528	595	782	5
de	362	516	371	528	595	782	5
equipos	383	77	413	89	595	782	5
de	416	77	425	89	595	782	5
salud	428	77	449	89	595	782	5
interdisciplinarios	451	77	519	89	595	782	5
para	522	77	539	89	595	782	5
manejar	383	90	414	101	595	782	5
los	420	90	431	101	595	782	5
complejos	437	90	476	101	595	782	5
problemas	482	90	523	101	595	782	5
de	529	90	539	101	595	782	5
salud	383	102	403	113	595	782	5
en	407	102	417	113	595	782	5
las	421	102	431	113	595	782	5
poblaciones	435	102	481	113	595	782	5
a	485	102	490	113	595	782	5
las	494	102	504	113	595	782	5
que	508	102	523	113	595	782	5
sir-	527	102	539	113	595	782	5
ven,	383	114	399	126	595	782	5
especialmente	403	114	459	126	595	782	5
en	463	114	473	126	595	782	5
zonas	477	114	499	126	595	782	5
rurales	503	114	529	126	595	782	5
o	534	114	539	126	595	782	5
remotas	383	126	414	138	595	782	5
donde	418	126	443	138	595	782	5
usualmente	447	126	491	138	595	782	5
existen	495	126	522	138	595	782	5
ba-	526	126	539	138	595	782	5
rreras	383	138	405	150	595	782	5
de	409	138	419	150	595	782	5
idioma	423	138	449	150	595	782	5
y	453	138	457	150	595	782	5
cultura;	461	138	491	150	595	782	5
en	495	138	504	150	595	782	5
muchos	509	138	539	150	595	782	5
establecimientos,	383	151	449	162	595	782	5
puede	452	151	477	162	595	782	5
haber	480	151	502	162	595	782	5
solo	505	151	521	162	595	782	5
uno	524	151	539	162	595	782	5
o	383	163	388	174	595	782	5
dos	391	163	405	174	595	782	5
profesionales	408	163	459	174	595	782	5
de	462	163	472	174	595	782	5
salud,	475	163	497	174	595	782	5
quienes	501	163	531	174	595	782	5
a	534	163	539	174	595	782	5
menudo	383	175	415	187	595	782	5
son	418	175	431	187	595	782	5
recién	434	175	458	187	595	782	5
egresados	460	175	499	187	595	782	5
y	502	175	506	187	595	782	5
se	509	175	517	187	595	782	5
sien-	520	175	539	187	595	782	5
ten	383	187	395	199	595	782	5
inseguros	399	187	436	199	595	782	5
respecto	439	187	473	199	595	782	5
a	476	187	481	199	595	782	5
las	485	187	495	199	595	782	5
decisiones	499	187	539	199	595	782	5
médicas	383	199	414	211	595	782	5
en	416	199	425	211	595	782	5
una	427	199	442	211	595	782	5
región	443	199	468	211	595	782	5
donde	470	199	494	211	595	782	5
los	496	199	507	211	595	782	5
tipos	508	199	527	211	595	782	5
de	529	199	539	211	595	782	5
problemas	383	212	423	223	595	782	5
de	425	212	434	223	595	782	5
salud	436	212	456	223	595	782	5
que	458	212	473	223	595	782	5
enfrentan	474	212	512	223	595	782	5
suelen	514	212	539	223	595	782	5
ser	383	224	394	235	595	782	5
complejos	396	224	435	235	595	782	5
(35,	438	224	446	231	595	782	5
36)	447	224	455	231	595	782	5
.	455	224	457	235	595	782	5
Los	394	242	407	253	595	782	5
procesos	411	242	445	253	595	782	5
burocráticos	449	242	496	253	595	782	5
crean	501	242	522	253	595	782	5
ba-	526	242	539	253	595	782	5
rreras	383	254	405	266	595	782	5
para	408	254	425	266	595	782	5
el	427	254	434	266	595	782	5
seguimiento	437	254	484	266	595	782	5
y	487	254	491	266	595	782	5
tratamiento	493	254	539	266	595	782	5
de	383	266	392	278	595	782	5
pacientes,	397	266	436	278	595	782	5
que	440	266	455	278	595	782	5
se	459	266	467	278	595	782	5
pierden	472	266	501	278	595	782	5
tratando	506	266	539	278	595	782	5
de	383	278	392	290	595	782	5
navegar	395	278	425	290	595	782	5
el	428	278	435	290	595	782	5
sistema.	437	278	469	290	595	782	5
Al	474	278	481	290	595	782	5
optimizar	484	278	520	290	595	782	5
pro-	523	278	539	290	595	782	5
cesos,	383	291	406	302	595	782	5
se	410	291	419	302	595	782	5
fortalece	423	291	457	302	595	782	5
la	461	291	467	302	595	782	5
capacidad	472	291	510	302	595	782	5
de	514	291	524	302	595	782	5
los	528	291	539	302	595	782	5
pacientes	383	303	419	314	595	782	5
de	422	303	432	314	595	782	5
realizar	435	303	463	314	595	782	5
sus	465	303	478	314	595	782	5
seguimientos	481	303	531	314	595	782	5
y	534	303	539	314	595	782	5
tratamientos	383	315	432	327	595	782	5
y,	433	315	439	327	595	782	5
a	441	315	446	327	595	782	5
la	447	315	454	327	595	782	5
vez,	456	315	471	327	595	782	5
la	473	315	479	327	595	782	5
autoeficacia	481	315	527	327	595	782	5
de	529	315	539	327	595	782	5
los	383	327	393	339	595	782	5
pacientes	395	327	432	339	595	782	5
(17)	434	328	443	334	595	782	5
.	443	327	445	339	595	782	5
Los	449	327	462	339	595	782	5
procesos	464	327	498	339	595	782	5
complejos	500	327	539	339	595	782	5
desaniman	383	339	424	351	595	782	5
a	426	339	431	351	595	782	5
los	433	339	444	351	595	782	5
usuarios	446	339	478	351	595	782	5
y	480	339	484	351	595	782	5
pueden	486	339	515	351	595	782	5
resul-	517	339	539	351	595	782	5
tar	383	352	393	363	595	782	5
en	397	352	407	363	595	782	5
una	411	352	425	363	595	782	5
percepción	429	352	472	363	595	782	5
de	476	352	485	363	595	782	5
desconfianza	489	352	539	363	595	782	5
y	383	364	387	375	595	782	5
abuso,	391	364	416	375	595	782	5
especialmente	420	364	475	375	595	782	5
en	479	364	489	375	595	782	5
poblaciones	493	364	539	375	595	782	5
vulnerables,	383	376	429	388	595	782	5
como	433	376	454	388	595	782	5
las	458	376	468	388	595	782	5
personas	472	376	507	388	595	782	5
con	511	376	525	388	595	782	5
un	529	376	539	388	595	782	5
bajo	383	388	399	400	595	782	5
nivel	401	388	419	400	595	782	5
de	421	388	431	400	595	782	5
alfabetización	433	388	486	400	595	782	5
en	488	388	497	400	595	782	5
salud	500	388	520	400	595	782	5
(48)	522	389	531	395	595	782	5
.	531	388	533	400	595	782	5
El	394	406	401	418	595	782	5
personal	404	406	437	418	595	782	5
administrativo	440	406	494	418	595	782	5
cumple	497	406	526	418	595	782	5
un	529	406	539	418	595	782	5
rol	383	418	393	430	595	782	5
importante	395	418	438	430	595	782	5
y	440	418	444	430	595	782	5
tiene	446	418	466	430	595	782	5
que	468	418	483	430	595	782	5
estar	485	418	504	430	595	782	5
alineado	506	418	539	430	595	782	5
en	383	430	392	442	595	782	5
el	395	430	401	442	595	782	5
manejo	404	430	432	442	595	782	5
respetuoso	435	430	477	442	595	782	5
de	479	430	489	442	595	782	5
pacientes	491	430	528	442	595	782	5
ya	530	430	539	442	595	782	5
que	383	443	397	454	595	782	5
muchas	401	443	430	454	595	782	5
veces	434	443	455	454	595	782	5
son	459	443	473	454	595	782	5
la	476	443	483	454	595	782	5
primera	487	443	517	454	595	782	5
línea	520	443	539	454	595	782	5
de	383	455	392	466	595	782	5
interacción	396	455	438	466	595	782	5
entre	442	455	462	466	595	782	5
los	466	455	477	466	595	782	5
pacientes	481	455	517	466	595	782	5
y	521	455	525	466	595	782	5
un	529	455	539	466	595	782	5
establecimiento	383	467	443	479	595	782	5
de	447	467	456	479	595	782	5
salud	459	467	480	479	595	782	5
(17,	483	468	491	474	595	782	5
48)	493	468	500	474	595	782	5
.	500	467	503	479	595	782	5
De	509	467	520	479	595	782	5
esta	523	467	539	479	595	782	5
manera,	383	479	414	491	595	782	5
pueden	416	479	446	491	595	782	5
servir	448	479	469	491	595	782	5
como	471	479	492	491	595	782	5
apoyo	495	479	518	491	595	782	5
auxi-	520	479	539	491	595	782	5
liar	383	491	395	503	595	782	5
para	397	491	414	503	595	782	5
un	417	491	427	503	595	782	5
equipo	430	491	456	503	595	782	5
de	459	491	469	503	595	782	5
salud	471	491	491	503	595	782	5
y	494	491	498	503	595	782	5
contribuir	501	491	539	503	595	782	5
a	383	504	387	515	595	782	5
mejores	391	504	422	515	595	782	5
resultados	426	504	465	515	595	782	5
de	469	504	479	515	595	782	5
salud	483	504	503	515	595	782	5
para	507	504	524	515	595	782	5
los	528	504	539	515	595	782	5
pacientes.	383	516	421	527	595	782	5
Tabla	240	543	257	558	595	782	5
1.	260	543	265	558	595	782	5
Estrategias	267	542	301	559	595	782	5
para	303	542	317	559	595	782	5
promover	319	542	349	559	595	782	5
la	350	542	356	559	595	782	5
alfabetización	358	542	400	559	595	782	5
en	402	542	410	559	595	782	5
salud	412	542	428	559	595	782	5
desde	430	542	450	559	595	782	5
la	452	542	457	559	595	782	5
atención	459	542	485	559	595	782	5
primaria.	487	542	514	559	595	782	5
Componente	219	568	262	578	595	782	5
Estrategia	436	568	468	578	595	782	5
Mejorar	219	590	245	600	595	782	5
las	247	590	256	600	595	782	5
habilidades	258	590	294	600	595	782	5
y	296	590	299	600	595	782	5
herramientas	301	590	344	600	595	782	5
de	346	590	354	600	595	782	5
comunicación	219	600	264	610	595	782	5
clínico-paciente	266	600	316	610	595	782	5
Usar	369	585	384	595	595	782	5
lenguaje	386	585	413	595	595	782	5
no	415	585	423	595	595	782	5
medico	425	585	449	595	595	782	5
Proveer	369	595	394	605	595	782	5
material	396	595	423	605	595	782	5
de	424	595	433	605	595	782	5
lectura	434	595	457	605	595	782	5
Verificar	369	605	396	615	595	782	5
que	398	605	410	615	595	782	5
el	412	605	418	615	595	782	5
paciente	419	605	447	615	595	782	5
entendió	449	605	478	615	595	782	5
(Teach	479	605	500	615	595	782	5
back)	502	605	519	615	595	782	5
Uso	219	630	232	640	595	782	5
de	234	630	242	640	595	782	5
tecnologías	244	630	280	640	595	782	5
de	282	630	290	640	595	782	5
información	292	630	330	640	595	782	5
y	332	630	336	640	595	782	5
comunicación	219	640	264	650	595	782	5
Usar	369	625	384	635	595	782	5
recursos	386	625	413	635	595	782	5
de	415	625	423	635	595	782	5
educación	425	625	458	635	595	782	5
en	459	625	468	635	595	782	5
salud	469	625	486	635	595	782	5
de	488	625	496	635	595	782	5
la	498	625	504	635	595	782	5
red	505	625	516	635	595	782	5
Usar	369	635	384	645	595	782	5
mensaje	390	635	417	645	595	782	5
de	422	635	430	645	595	782	5
texto	436	635	452	645	595	782	5
para	458	635	472	645	595	782	5
recordatorios	478	635	521	645	595	782	5
de	526	635	535	645	595	782	5
tratamiento	369	645	407	655	595	782	5
o	409	645	413	655	595	782	5
citas	415	645	430	655	595	782	5
Promover	219	670	251	680	595	782	5
el	253	670	258	680	595	782	5
autocuidado	260	670	300	680	595	782	5
del	302	670	312	680	595	782	5
paciente	314	670	341	680	595	782	5
Tres	369	665	382	675	595	782	5
preguntas	384	665	416	675	595	782	5
al	418	665	424	675	595	782	5
final	426	665	439	675	595	782	5
de	441	665	449	675	595	782	5
la	451	665	457	675	595	782	5
consulta	458	665	485	675	595	782	5
(Ask	487	665	501	675	595	782	5
me	502	665	513	675	595	782	5
3)	515	665	521	675	595	782	5
Planes	369	675	390	685	595	782	5
de	392	675	400	685	595	782	5
acción	402	675	422	685	595	782	5
escritos	424	675	449	685	595	782	5
en	450	675	459	685	595	782	5
enfermedades	460	675	507	685	595	782	5
crónicas	508	675	535	685	595	782	5
Desarrollar	219	698	255	708	595	782	5
sistemas	257	698	284	708	595	782	5
de	286	698	294	708	595	782	5
apoyo	296	698	315	708	595	782	5
y	317	698	321	708	595	782	5
entornos	323	698	352	708	595	782	5
de	219	708	228	718	595	782	5
cuidado	229	708	255	718	595	782	5
Trabajo	369	693	393	703	595	782	5
con	397	693	409	703	595	782	5
comunidades	413	693	456	703	595	782	5
de	461	693	469	703	595	782	5
apoyo	473	693	493	703	595	782	5
de	497	693	505	703	595	782	5
pares	509	693	527	703	595	782	5
y	531	693	535	703	595	782	5
agentes	369	703	395	713	595	782	5
comunitarios	396	703	438	713	595	782	5
de	440	703	448	713	595	782	5
salud	450	703	467	713	595	782	5
Identificar	369	713	402	723	595	782	5
recursos	406	713	433	723	595	782	5
comunitarios	434	713	476	723	595	782	5
Estrategias	57	21	84	34	595	782	6
para	86	21	97	34	595	782	6
promover	99	21	122	34	595	782	6
la	124	21	128	34	595	782	6
alfabetización	129	21	164	34	595	782	6
en	165	21	172	34	595	782	6
salud	173	21	186	34	595	782	6
desde	188	21	204	34	595	782	6
la	205	21	209	34	595	782	6
atención	211	21	232	34	595	782	6
primaria:	233	21	255	34	595	782	6
una	256	21	266	34	595	782	6
perspectiva	267	21	297	34	595	782	6
que	298	21	308	34	595	782	6
considera	309	21	334	34	595	782	6
las	57	29	64	42	595	782	6
realidades	65	29	91	42	595	782	6
de	93	29	99	42	595	782	6
los	101	29	108	42	595	782	6
países	109	29	126	42	595	782	6
de	127	29	134	42	595	782	6
ingresos	135	29	157	42	595	782	6
medios	158	29	176	42	595	782	6
y	178	29	181	42	595	782	6
bajos	182	29	196	42	595	782	6
DISCUSIÓN	57	76	106	93	595	782	6
Y	109	76	115	93	595	782	6
CONCLUSIÓN	118	76	177	93	595	782	6
Se	68	99	77	110	595	782	6
presentaron	82	99	128	110	595	782	6
y	132	99	137	110	595	782	6
discutieron	141	99	184	110	595	782	6
cuatro	188	99	213	110	595	782	6
estrategias,	57	110	100	122	595	782	6
pero	105	110	123	122	595	782	6
existen	128	110	155	122	595	782	6
desafíos	159	110	191	122	595	782	6
para	196	110	213	122	595	782	6
cada	57	121	75	133	595	782	6
una	79	121	93	133	595	782	6
de	97	121	107	133	595	782	6
estas	111	121	131	133	595	782	6
estrategias,	135	121	179	133	595	782	6
particu-	183	121	213	133	595	782	6
larmente	57	133	91	144	595	782	6
en	95	133	104	144	595	782	6
áreas	108	133	128	144	595	782	6
remotas	131	133	163	144	595	782	6
y	166	133	170	144	595	782	6
rurales	173	133	200	144	595	782	6
de	203	133	213	144	595	782	6
países	57	144	80	156	595	782	6
de	83	144	92	156	595	782	6
ingresos	95	144	127	156	595	782	6
medios	129	144	157	156	595	782	6
y	159	144	164	156	595	782	6
bajos,	166	144	189	156	595	782	6
como	191	144	213	156	595	782	6
el	57	156	63	167	595	782	6
Perú.	67	156	87	167	595	782	6
Estos	95	156	115	167	595	782	6
desafíos	119	156	150	167	595	782	6
también	154	156	185	167	595	782	6
repre-	189	156	213	167	595	782	6
sentan	57	167	82	179	595	782	6
oportunidades	87	167	143	179	595	782	6
para	148	167	165	179	595	782	6
futuras	170	167	198	179	595	782	6
in-	203	167	213	179	595	782	6
vestigaciones	57	178	107	190	595	782	6
de	110	178	120	190	595	782	6
implementación	123	178	185	190	595	782	6
y	188	178	192	190	595	782	6
para	196	178	213	190	595	782	6
optimizar	57	190	93	201	595	782	6
y	96	190	100	201	595	782	6
mejorar	103	190	133	201	595	782	6
el	136	190	143	201	595	782	6
sistema	146	190	175	201	595	782	6
de	178	190	187	201	595	782	6
salud,	190	190	213	201	595	782	6
desde	57	201	80	213	595	782	6
los	83	201	94	213	595	782	6
estudios	97	201	129	213	595	782	6
que	133	201	147	213	595	782	6
reciben	151	201	179	213	595	782	6
los	183	201	193	213	595	782	6
pro-	197	201	213	213	595	782	6
fesionales	57	213	95	224	595	782	6
de	97	213	107	224	595	782	6
salud	109	213	129	224	595	782	6
hasta	132	213	152	224	595	782	6
la	155	213	161	224	595	782	6
optimización	164	213	213	224	595	782	6
de	57	224	66	236	595	782	6
servicios	70	224	103	236	595	782	6
que	106	224	121	236	595	782	6
permita	124	224	154	236	595	782	6
que	158	224	173	236	595	782	6
pacientes	176	224	213	236	595	782	6
que	57	235	71	247	595	782	6
requieren	73	235	110	247	595	782	6
seguimiento	112	235	159	247	595	782	6
y	161	235	165	247	595	782	6
tratamiento	167	235	213	247	595	782	6
lo	57	247	64	258	595	782	6
reciban	66	247	94	258	595	782	6
de	96	247	105	258	595	782	6
una	107	247	122	258	595	782	6
forma	123	247	146	258	595	782	6
respetuosa.	148	247	193	258	595	782	6
Aun-	194	247	213	258	595	782	6
que	57	258	71	270	595	782	6
las	74	258	84	270	595	782	6
estrategias	86	258	128	270	595	782	6
presentadas	130	258	177	270	595	782	6
se	179	258	188	270	595	782	6
basan	190	258	213	270	595	782	6
en	57	270	66	281	595	782	6
hallazgos	69	270	103	281	595	782	6
de	106	270	115	281	595	782	6
la	118	270	124	281	595	782	6
literatura,	126	270	164	281	595	782	6
se	166	270	174	281	595	782	6
han	177	270	191	281	595	782	6
reali-	193	270	213	281	595	782	6
zado	57	281	75	293	595	782	6
ensayos	77	281	107	293	595	782	6
controlados	109	281	154	293	595	782	6
aleatorios	156	281	194	293	595	782	6
para	196	281	213	293	595	782	6
evaluar	57	292	85	304	595	782	6
la	87	292	94	304	595	782	6
efectividad	96	292	138	304	595	782	6
de	140	292	149	304	595	782	6
algunas	152	292	181	304	595	782	6
estrate-	183	292	213	304	595	782	6
gias	57	304	71	315	595	782	6
para	74	304	91	315	595	782	6
mejorar	94	304	125	315	595	782	6
resultados	128	304	167	315	595	782	6
de	170	304	180	315	595	782	6
la	183	304	189	315	595	782	6
salud	192	304	213	315	595	782	6
de	57	315	66	327	595	782	6
pacientes,	69	315	108	327	595	782	6
pero	111	315	128	327	595	782	6
es	131	315	140	327	595	782	6
necesario	143	315	179	327	595	782	6
estable-	182	315	213	327	595	782	6
cer	57	327	69	338	595	782	6
indicadores	71	327	115	338	595	782	6
que	117	327	132	338	595	782	6
se	134	327	143	338	595	782	6
pueden	145	327	174	338	595	782	6
usar	177	327	193	338	595	782	6
para	196	327	213	338	595	782	6
comparar	57	338	93	350	595	782	6
nuevas	96	338	122	350	595	782	6
estrategias,	125	338	168	350	595	782	6
incluyendo	171	338	213	350	595	782	6
el	57	349	63	361	595	782	6
costo-efectividad	66	349	131	361	595	782	6
de	134	349	144	361	595	782	6
estas	147	349	166	361	595	782	6
estrategias.	169	349	213	361	595	782	6
Las	57	361	69	372	595	782	6
realidades	71	361	110	372	595	782	6
para	112	361	129	372	595	782	6
la	131	361	137	372	595	782	6
implementación	139	361	201	372	595	782	6
de	203	361	213	372	595	782	6
estas	57	372	76	384	595	782	6
cuatro	78	372	103	384	595	782	6
estrategias	105	372	147	384	595	782	6
difieren	149	372	178	384	595	782	6
según	181	372	203	384	595	782	6
el	206	372	213	384	595	782	6
contexto;	57	384	93	395	595	782	6
por	95	384	108	395	595	782	6
lo	111	384	118	395	595	782	6
tanto,	120	384	143	395	595	782	6
se	145	384	153	395	595	782	6
requiere	156	384	188	395	595	782	6
el	191	384	198	395	595	782	6
de-	200	384	213	395	595	782	6
sarrollo	57	395	85	407	595	782	6
de	88	395	98	407	595	782	6
estudios	101	395	133	407	595	782	6
de	136	395	145	407	595	782	6
implementación,	148	395	213	407	595	782	6
dentro	57	406	82	418	595	782	6
de	85	406	95	418	595	782	6
las	97	406	107	418	595	782	6
cuales	110	406	134	418	595	782	6
pueden	137	406	166	418	595	782	6
estar	168	406	187	418	595	782	6
consi-	190	406	213	418	595	782	6
derados	57	418	87	429	595	782	6
los	90	418	100	429	595	782	6
ensayos	103	418	133	429	595	782	6
clínicos	135	418	163	429	595	782	6
controlados,	165	418	213	429	595	782	6
a	57	429	61	441	595	782	6
realizarse	64	429	100	441	595	782	6
en	102	429	112	441	595	782	6
diferentes	115	429	153	441	595	782	6
tipos	156	429	174	441	595	782	6
de	177	429	187	441	595	782	6
entor-	189	429	213	441	595	782	6
nos	57	441	70	452	595	782	6
para	72	441	89	452	595	782	6
poder	91	441	114	452	595	782	6
tomar	116	441	139	452	595	782	6
decisiones	141	441	181	452	595	782	6
en	183	441	193	452	595	782	6
base	195	441	213	452	595	782	6
a	57	452	61	464	595	782	6
evidencia.	63	452	102	464	595	782	6
Los	68	469	81	481	595	782	6
LMIC	86	469	105	481	595	782	6
pueden	110	469	139	481	595	782	6
tener	144	469	165	481	595	782	6
ciertos	169	469	195	481	595	782	6
de-	200	469	213	481	595	782	6
safíos	57	481	78	492	595	782	6
para	85	481	102	492	595	782	6
aumentar	108	481	145	492	595	782	6
o	151	481	156	492	595	782	6
promover	162	481	200	492	595	782	6
la	206	481	213	492	595	782	6
educación	57	492	96	504	595	782	6
en	99	492	108	504	595	782	6
salud	112	492	132	504	595	782	6
entre	135	492	155	504	595	782	6
sus	158	492	171	504	595	782	6
pacientes,	174	492	213	504	595	782	6
pero	57	504	74	516	595	782	6
también	78	504	110	516	595	782	6
presentan	114	504	153	516	595	782	6
oportunidades	157	504	213	516	595	782	6
únicas.	57	515	83	527	595	782	6
A	90	515	96	527	595	782	6
medida	99	515	128	527	595	782	6
que	132	515	146	527	595	782	6
se	150	515	158	527	595	782	6
desarrollen	162	515	205	527	595	782	6
y	208	515	213	527	595	782	6
fortalezcan	57	527	99	539	595	782	6
los	100	527	111	539	595	782	6
sistemas	113	527	146	539	595	782	6
de	148	527	157	539	595	782	6
salud	159	527	179	539	595	782	6
en	181	527	191	539	595	782	6
estos	193	527	213	539	595	782	6
países,	57	539	83	550	595	782	6
los	86	539	96	550	595	782	6
encargados	100	539	143	550	595	782	6
de	146	539	156	550	595	782	6
formular	159	539	192	550	595	782	6
polí-	196	539	213	550	595	782	6
ticas	57	550	74	562	595	782	6
y	77	550	81	562	595	782	6
las	85	550	95	562	595	782	6
autoridades	98	550	144	562	595	782	6
de	147	550	157	562	595	782	6
salud	160	550	180	562	595	782	6
pueden	183	550	213	562	595	782	6
tomar	57	562	80	573	595	782	6
como	84	562	106	573	595	782	6
ejemplo	110	562	141	573	595	782	6
los	145	562	156	573	595	782	6
sistemas	160	562	193	573	595	782	6
más	197	562	213	573	595	782	6
desarrollados,	57	573	110	585	595	782	6
con	115	573	129	585	595	782	6
mejores	133	573	164	585	595	782	6
indicadores	169	573	213	585	595	782	6
y	57	585	61	596	595	782	6
basados	64	585	96	596	595	782	6
​​en	99	585	109	596	595	782	6
evidencia	112	585	148	596	595	782	6
para	152	585	169	596	595	782	6
mejorar	172	585	203	596	595	782	6
la	206	585	213	596	595	782	6
alfabetización	57	596	109	608	595	782	6
de	111	596	121	608	595	782	6
los	123	596	134	608	595	782	6
pacientes	136	596	172	608	595	782	6
y	174	596	179	608	595	782	6
desarro-	181	596	213	608	595	782	6
llar	57	608	69	619	595	782	6
un	72	608	82	619	595	782	6
sistema	85	608	115	619	595	782	6
de	118	608	128	619	595	782	6
salud	131	608	151	619	595	782	6
adecuado	155	608	192	619	595	782	6
para	196	608	213	619	595	782	6
su	57	619	65	631	595	782	6
población	69	619	106	631	595	782	6
y	109	619	113	631	595	782	6
de	117	619	126	631	595	782	6
acuerdo	129	619	161	631	595	782	6
a	164	619	168	631	595	782	6
sus	171	619	184	631	595	782	6
posibi-	187	619	213	631	595	782	6
lidades.	57	631	86	643	595	782	6
Es	68	648	76	660	595	782	6
momento	80	648	117	660	595	782	6
de	120	648	130	660	595	782	6
cambiar	133	648	164	660	595	782	6
la	167	648	174	660	595	782	6
forma	177	648	200	660	595	782	6
en	203	648	213	660	595	782	6
que	57	659	71	671	595	782	6
organizamos	74	659	122	671	595	782	6
nuestro	125	659	154	671	595	782	6
sistema	157	659	186	671	595	782	6
de	189	659	199	671	595	782	6
sa-	202	659	213	671	595	782	6
lud,	57	671	71	682	595	782	6
de	74	671	84	682	595	782	6
enfocarnos	87	671	129	682	595	782	6
en	132	671	142	682	595	782	6
las	145	671	155	682	595	782	6
personas	158	671	192	682	595	782	6
y	195	671	200	682	595	782	6
no	203	671	213	682	595	782	6
solo	57	682	72	694	595	782	6
en	76	682	85	694	595	782	6
las	89	682	99	694	595	782	6
enfermedades,	103	682	160	694	595	782	6
y	163	682	168	694	595	782	6
de	171	682	181	694	595	782	6
romper	184	682	213	694	595	782	6
las	57	694	67	705	595	782	6
desigualdades.	70	694	127	705	595	782	6
Mejorar	130	694	161	705	595	782	6
la	164	694	170	705	595	782	6
educación	174	694	213	705	595	782	6
sobre	57	705	78	717	595	782	6
salud	80	705	101	717	595	782	6
es	103	705	111	717	595	782	6
una	113	705	128	717	595	782	6
de	130	705	140	717	595	782	6
las	142	705	152	717	595	782	6
responsabilida-	155	705	213	717	595	782	6
des	57	716	70	728	595	782	6
que	73	716	88	728	595	782	6
deben	91	716	115	728	595	782	6
asumir	119	716	145	728	595	782	6
los	148	716	159	728	595	782	6
profesionales	162	716	213	728	595	782	6
de	224	77	234	89	595	782	6
salud	236	77	256	89	595	782	6
y	259	77	263	89	595	782	6
las	265	77	275	89	595	782	6
autoridades,	278	77	326	89	595	782	6
y	328	77	332	89	595	782	6
debe	335	77	354	89	595	782	6
incluir	356	77	380	89	595	782	6
un	224	89	234	100	595	782	6
enfoque	238	89	270	100	595	782	6
que	274	89	289	100	595	782	6
permita	293	89	323	100	595	782	6
reducir	327	89	355	100	595	782	6
la	359	89	366	100	595	782	6
in-	370	89	380	100	595	782	6
equidad	224	100	255	112	595	782	6
en	258	100	267	112	595	782	6
el	270	100	277	112	595	782	6
cuidado	280	100	310	112	595	782	6
y	313	100	317	112	595	782	6
seguimiento	320	100	367	112	595	782	6
de	370	100	380	112	595	782	6
pacientes	224	112	260	123	595	782	6
que	262	112	277	123	595	782	6
vienen	279	112	304	123	595	782	6
de	306	112	316	123	595	782	6
distintos	318	112	350	123	595	782	6
contex-	352	112	380	123	595	782	6
tos	224	123	236	135	595	782	6
culturales	238	123	275	135	595	782	6
y	278	123	282	135	595	782	6
lingüísticos	285	123	327	135	595	782	6
(49)	330	124	339	130	595	782	6
.	339	123	341	135	595	782	6
Un	346	123	357	135	595	782	6
siste-	360	123	380	135	595	782	6
ma	224	134	236	146	595	782	6
de	239	134	248	146	595	782	6
salud	251	134	272	146	595	782	6
que	274	134	289	146	595	782	6
persiste	292	134	322	146	595	782	6
en	325	134	334	146	595	782	6
la	337	134	344	146	595	782	6
atención	347	134	380	146	595	782	6
en	224	146	234	157	595	782	6
ambientes	238	146	277	157	595	782	6
hospitalarios	281	146	330	157	595	782	6
superpobla-	334	146	380	157	595	782	6
dos	224	157	238	169	595	782	6
no	239	157	249	169	595	782	6
solo	251	157	267	169	595	782	6
es	268	157	277	169	595	782	6
profundamente	278	157	338	169	595	782	6
ineficiente	340	157	380	169	595	782	6
y	224	169	228	180	595	782	6
oneroso,	230	169	264	180	595	782	6
sino	266	169	281	180	595	782	6
inhumano	284	169	322	180	595	782	6
(50)	325	169	333	176	595	782	6
.	333	169	336	180	595	782	6
REFERENCIAS	224	203	287	219	595	782	6
BIBLIOGRÁFICAS	290	203	364	219	595	782	6
1.	224	223	229	237	595	782	6
Berkman	238	223	264	237	595	782	6
ND,	266	223	277	237	595	782	6
Sheridan	279	223	304	237	595	782	6
SL,	306	223	315	237	595	782	6
Donahue	317	223	343	237	595	782	6
KE,	345	223	355	237	595	782	6
Halpern	357	223	380	237	595	782	6
DJ,	238	232	248	246	595	782	6
Crotty	249	232	266	246	595	782	6
K.	268	232	274	246	595	782	6
Low	275	232	287	246	595	782	6
health	289	232	306	246	595	782	6
literacy	308	232	329	246	595	782	6
and	330	232	341	246	595	782	6
health	343	232	360	246	595	782	6
outco-	362	232	380	246	595	782	6
mes:	238	241	252	255	595	782	6
an	255	241	262	255	595	782	6
updated	265	241	289	255	595	782	6
systematic	292	241	323	255	595	782	6
review.	326	241	346	255	595	782	6
Ann	349	241	360	255	595	782	6
Intern	363	241	380	255	595	782	6
Med.	238	250	253	264	595	782	6
2011;	256	250	272	264	595	782	6
155(2):	274	250	295	264	595	782	6
97-107.	298	250	319	264	595	782	6
DOI:	322	250	335	264	595	782	6
10.7326/0003-	338	250	380	264	595	782	6
4819-155-2-201107190-00005	238	259	325	273	595	782	6
2.	224	268	229	282	595	782	6
Agency	238	268	261	282	595	782	6
for	264	268	272	282	595	782	6
Healthcare	275	268	308	282	595	782	6
Research	311	268	339	282	595	782	6
and	342	268	354	282	595	782	6
Quality:	357	268	380	282	595	782	6
Health	238	277	258	291	595	782	6
Literacy	261	277	285	291	595	782	6
Universal	288	277	316	291	595	782	6
Precautions	319	277	355	291	595	782	6
Toolkit.	358	277	380	291	595	782	6
Available	238	286	265	300	595	782	6
from:	268	286	283	300	595	782	6
https://www.ahrq.gov/professio-	286	286	380	300	595	782	6
nals/quality-patient-safety/quality-resources/tools/	238	295	380	309	595	782	6
literacy-toolkit/index.html	238	304	309	318	595	782	6
3.	224	313	229	327	595	782	6
Laurance	238	313	266	327	595	782	6
J,	269	313	274	327	595	782	6
Henderson	276	313	309	327	595	782	6
S,	312	313	317	327	595	782	6
Howitt	320	313	338	327	595	782	6
PJ,	341	313	350	327	595	782	6
Matar	353	313	370	327	595	782	6
M,	373	313	380	327	595	782	6
Al	238	322	244	336	595	782	6
Kuwari	247	322	267	336	595	782	6
H,	270	322	276	336	595	782	6
Edgman-Levitan,	279	322	329	336	595	782	6
Darzi	332	322	348	336	595	782	6
A.	351	322	357	336	595	782	6
Patient	360	322	380	336	595	782	6
engagement:	238	331	278	345	595	782	6
four	282	331	293	345	595	782	6
case	296	331	311	345	595	782	6
studies	314	331	336	345	595	782	6
that	339	331	350	345	595	782	6
highlight	354	331	380	345	595	782	6
the	238	340	247	354	595	782	6
potential	250	340	275	354	595	782	6
for	277	340	285	354	595	782	6
improved	288	340	315	354	595	782	6
health	317	340	335	354	595	782	6
outcomes	338	340	366	354	595	782	6
and	369	340	380	354	595	782	6
reduced	238	349	262	363	595	782	6
costs.	264	349	281	363	595	782	6
Health	283	349	301	363	595	782	6
Aff	303	349	311	363	595	782	6
(Millwood).	312	349	344	363	595	782	6
2014;	345	349	361	363	595	782	6
33(9):	363	349	380	363	595	782	6
1627-34.	238	358	263	372	595	782	6
DOI:	267	358	280	372	595	782	6
4.	224	367	229	381	595	782	6
National	238	367	262	381	595	782	6
Voices:	263	367	284	381	595	782	6
Prioritising	285	367	315	381	595	782	6
person-centered	316	367	364	381	595	782	6
care:	365	367	380	381	595	782	6
Improving	238	376	267	390	595	782	6
information	268	376	299	390	595	782	6
and	300	376	311	390	595	782	6
understanding.	313	376	355	390	595	782	6
London:	357	376	380	390	595	782	6
National	238	385	263	399	595	782	6
Voices.	266	385	289	399	595	782	6
Available	292	385	320	399	595	782	6
from:	323	385	339	399	595	782	6
https://www.	342	385	380	399	595	782	6
nationalvoices.org.uk/sites/default/files/public/	238	394	380	408	595	782	6
publications/improving_information.pdf	238	403	350	417	595	782	6
5.	224	412	229	426	595	782	6
Carman	238	412	262	426	595	782	6
KL,	265	412	275	426	595	782	6
Dardess	278	412	304	426	595	782	6
P,	307	412	313	426	595	782	6
Maurer	316	412	338	426	595	782	6
M,	341	412	348	426	595	782	6
Sofaer	351	412	371	426	595	782	6
S,	374	412	380	426	595	782	6
Adams	238	421	258	435	595	782	6
K,	261	421	267	435	595	782	6
Bechtel	269	421	291	435	595	782	6
C,	293	421	299	435	595	782	6
Sweeney	302	421	328	435	595	782	6
J.	330	421	335	435	595	782	6
Patient	337	421	357	435	595	782	6
and	359	421	370	435	595	782	6
fa-	372	421	380	435	595	782	6
mily	238	430	250	444	595	782	6
engagement:	251	430	290	444	595	782	6
a	291	430	295	444	595	782	6
framework	297	430	327	444	595	782	6
for	329	430	336	444	595	782	6
understanding	338	430	380	444	595	782	6
the	238	439	247	453	595	782	6
elements	250	439	276	453	595	782	6
and	279	439	290	453	595	782	6
developing	293	439	326	453	595	782	6
interventions	329	439	366	453	595	782	6
and	369	439	380	453	595	782	6
policies.	238	448	262	462	595	782	6
Health	263	448	282	462	595	782	6
Aff	283	448	291	462	595	782	6
(Millwood).	292	448	323	462	595	782	6
2013;32(2):	324	448	357	462	595	782	6
223-31.	358	448	380	462	595	782	6
DOI:	238	457	251	471	595	782	6
10.1377/hlthaff.2012.1133.	253	457	330	471	595	782	6
6.	224	466	229	480	595	782	6
Paterick	238	466	261	480	595	782	6
TE,	263	466	272	480	595	782	6
Patel	274	466	288	480	595	782	6
N,	290	466	296	480	595	782	6
Tajik	298	466	311	480	595	782	6
AJ,	313	466	322	480	595	782	6
Chandrasekaran	324	466	372	480	595	782	6
K.	374	466	380	480	595	782	6
Improving	238	476	267	490	595	782	6
health	269	476	287	490	595	782	6
outcomes	289	476	318	490	595	782	6
through	320	476	342	490	595	782	6
patient	345	476	364	490	595	782	6
edu-	367	476	380	490	595	782	6
cation	238	485	256	499	595	782	6
and	258	485	269	499	595	782	6
partnerships	271	485	307	499	595	782	6
with	309	485	321	499	595	782	6
patients.	323	485	348	499	595	782	6
Proc	350	485	363	499	595	782	6
(Bayl	365	485	380	499	595	782	6
Univ	238	494	251	508	595	782	6
Med	253	494	266	508	595	782	6
Cent).	267	494	285	508	595	782	6
2017;	287	494	303	508	595	782	6
30(1):	304	494	321	508	595	782	6
112-113.	323	494	348	508	595	782	6
7.	224	503	229	517	595	782	6
Epping-Jordan	238	503	280	517	595	782	6
J.	281	503	286	517	595	782	6
People-centered	288	503	335	517	595	782	6
care	336	503	349	517	595	782	6
in	350	503	355	517	595	782	6
low-	356	503	368	517	595	782	6
and	369	503	380	517	595	782	6
middle-income	238	513	281	527	595	782	6
countries:	283	513	312	527	595	782	6
report	314	513	331	527	595	782	6
of	334	513	339	527	595	782	6
meeting	342	513	365	527	595	782	6
held	367	513	380	527	595	782	6
5	238	522	242	536	595	782	6
May	244	522	256	536	595	782	6
2010.	258	522	274	536	595	782	6
Geneva:	276	522	300	536	595	782	6
World	302	522	319	536	595	782	6
Health	321	522	339	536	595	782	6
Organization;	341	522	380	536	595	782	6
2010.	238	531	254	545	595	782	6
Available	256	531	282	545	595	782	6
from:	284	531	298	545	595	782	6
http://www.personcentered-	300	531	380	545	595	782	6
medicine.org/doc/genevathree/geneva2011i.pdf	238	540	377	554	595	782	6
8.	224	550	229	564	595	782	6
Institute	238	550	261	564	595	782	6
of	264	550	269	564	595	782	6
Medicine	272	550	299	564	595	782	6
(US)	301	550	314	564	595	782	6
Committee	317	550	348	564	595	782	6
on	351	550	358	564	595	782	6
Health	361	550	380	564	595	782	6
Literacy;	238	559	263	573	595	782	6
Nielsen-Bohlman	265	559	314	573	595	782	6
L,	317	559	322	573	595	782	6
Panzer	325	559	345	573	595	782	6
AM,	347	559	359	573	595	782	6
Kindig	361	559	380	573	595	782	6
DA,	238	568	249	582	595	782	6
editors.	250	568	272	582	595	782	6
Health	273	568	292	582	595	782	6
Literacy:	294	568	318	582	595	782	6
A	320	568	324	582	595	782	6
Prescription	326	568	360	582	595	782	6
to	361	568	367	582	595	782	6
End	368	568	380	582	595	782	6
Confusion.	238	577	269	591	595	782	6
Washington	270	577	304	591	595	782	6
(DC):	306	577	321	591	595	782	6
National	322	577	346	591	595	782	6
Academies	347	577	380	591	595	782	6
Press	238	587	255	601	595	782	6
(US);	258	587	273	601	595	782	6
2004.	276	587	292	601	595	782	6
Executive	295	587	324	601	595	782	6
Summary.	327	587	357	601	595	782	6
Availa-	359	587	380	601	595	782	6
ble	238	596	247	610	595	782	6
from:	251	596	266	610	595	782	6
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/	269	596	380	610	595	782	6
NBK216029/	238	605	275	619	595	782	6
9.	224	614	229	628	595	782	6
Emmerick	238	614	268	628	595	782	6
IC,	271	614	280	628	595	782	6
Luiza	283	614	299	628	595	782	6
VL,	303	614	312	628	595	782	6
Camacho	315	614	345	628	595	782	6
LA,	348	614	358	628	595	782	6
Vialle-	361	614	380	628	595	782	6
Valentin	238	624	261	638	595	782	6
C,	263	624	269	638	595	782	6
Ross-Degnan	270	624	310	638	595	782	6
D.	311	624	318	638	595	782	6
Barriers	319	624	342	638	595	782	6
in	343	624	348	638	595	782	6
household	350	624	380	638	595	782	6
access	238	633	259	647	595	782	6
to	260	633	265	647	595	782	6
medicines	267	633	296	647	595	782	6
for	297	633	305	647	595	782	6
chronic	306	633	327	647	595	782	6
conditions	328	633	358	647	595	782	6
in	359	633	364	647	595	782	6
three	365	633	380	647	595	782	6
Latin	238	642	252	656	595	782	6
American	253	642	280	656	595	782	6
countries.	282	642	310	656	595	782	6
Int	311	642	318	656	595	782	6
J	319	642	322	656	595	782	6
Equity	324	642	341	656	595	782	6
Health.	343	642	363	656	595	782	6
2015;	364	642	380	656	595	782	6
14:115.	238	651	260	665	595	782	6
DOI:	261	651	275	665	595	782	6
10.1186/s12939-015-0254-z	276	651	357	665	595	782	6
10.	224	661	233	675	595	782	6
Kutner	238	661	257	675	595	782	6
M,	260	661	267	675	595	782	6
Greenberg	270	661	302	675	595	782	6
E,	305	661	311	675	595	782	6
Jin	314	661	322	675	595	782	6
Y,	325	661	331	675	595	782	6
Paulsen	334	661	357	675	595	782	6
C.	360	661	366	675	595	782	6
The	369	661	380	675	595	782	6
Health	238	670	257	684	595	782	6
Literacy	259	670	282	684	595	782	6
of	284	670	289	684	595	782	6
America's	291	670	320	684	595	782	6
Adults:	322	670	342	684	595	782	6
Results	344	670	365	684	595	782	6
from	367	670	380	684	595	782	6
the	238	679	247	693	595	782	6
2003	250	679	264	693	595	782	6
National	267	679	291	693	595	782	6
Assessment	293	679	328	693	595	782	6
of	331	679	336	693	595	782	6
Adult	339	679	354	693	595	782	6
Literacy	357	679	380	693	595	782	6
[Internet].	238	688	266	702	595	782	6
U.S.	267	688	279	702	595	782	6
Department	280	688	314	702	595	782	6
of	315	688	320	702	595	782	6
Education.	321	688	352	702	595	782	6
Washing-	353	688	380	702	595	782	6
ton,	238	698	249	712	595	782	6
DC:	251	698	262	712	595	782	6
National	264	698	288	712	595	782	6
Center	290	698	309	712	595	782	6
for	312	698	319	712	595	782	6
Education	321	698	350	712	595	782	6
Statistics.	352	698	380	712	595	782	6
2006	238	707	253	721	595	782	6
Sep	255	707	267	721	595	782	6
6.	270	707	275	721	595	782	6
Available	278	707	305	721	595	782	6
from:	307	707	322	721	595	782	6
http://nces.ed.gov/	325	707	380	721	595	782	6
pubsearch/pubsinfo.asp?pubid=2006483	238	716	358	730	595	782	6
German	488	30	509	42	595	782	6
Málaga	511	30	531	42	595	782	6
y	533	30	536	42	595	782	6
col.	538	30	547	42	595	782	6
11.	391	79	400	93	595	782	6
Lubetkin	405	79	430	93	595	782	6
EI,	433	79	441	93	595	782	6
Zabor	444	79	461	93	595	782	6
EC,	464	79	474	93	595	782	6
Isaac	477	79	493	93	595	782	6
K,	496	79	502	93	595	782	6
Brennessel	505	79	538	93	595	782	6
D,	541	79	547	93	595	782	6
Kemeny	405	88	429	102	595	782	6
MM,	431	88	444	102	595	782	6
Hay	446	88	457	102	595	782	6
JL.	459	88	468	102	595	782	6
Health	470	88	489	102	595	782	6
literacy,	491	88	513	102	595	782	6
information	515	88	547	102	595	782	6
seeking,	405	97	430	111	595	782	6
and	432	97	443	111	595	782	6
trust	446	97	458	111	595	782	6
in	461	97	466	111	595	782	6
information	468	97	500	111	595	782	6
in	502	97	507	111	595	782	6
Haitians.	510	97	535	111	595	782	6
Am	537	97	547	111	595	782	6
J	405	106	409	120	595	782	6
Health	411	106	429	120	595	782	6
Behav.	432	106	452	120	595	782	6
2015;	454	106	470	120	595	782	6
39(3):	472	106	489	120	595	782	6
441-50.	491	106	513	120	595	782	6
DOI:	515	106	528	120	595	782	6
http://	531	106	547	120	595	782	6
dx.doi.org/10.5993/AJHB.39.3.16	405	115	501	129	595	782	6
12.	391	124	400	138	595	782	6
Ferre	405	124	420	138	595	782	6
JC.	421	124	431	138	595	782	6
Economic	432	124	461	138	595	782	6
Inequalities	462	124	494	138	595	782	6
in	496	124	501	138	595	782	6
Latin	502	124	516	138	595	782	6
America	517	124	541	138	595	782	6
at	542	124	547	138	595	782	6
the	405	133	414	147	595	782	6
Base	415	133	430	147	595	782	6
of	431	133	436	147	595	782	6
Adverse	438	133	461	147	595	782	6
Health	462	133	480	147	595	782	6
Indicators.	482	133	511	147	595	782	6
International	513	133	547	147	595	782	6
Journal	405	142	427	156	595	782	6
of	429	142	435	156	595	782	6
Health	437	142	456	156	595	782	6
Services.	459	142	486	156	595	782	6
2016;46(3):501-522.	488	142	547	156	595	782	6
DOI:	405	151	419	165	595	782	6
10.1177/0020731416653428	420	151	502	165	595	782	6
13.	391	160	400	174	595	782	6
Nutbeam,	405	160	435	174	595	782	6
D.	438	160	445	174	595	782	6
The	448	160	459	174	595	782	6
evolving	463	160	488	174	595	782	6
concept	491	160	516	174	595	782	6
of	520	160	525	174	595	782	6
health	528	160	547	174	595	782	6
literacy.	405	169	428	183	595	782	6
Soc	430	169	441	183	595	782	6
Sci	443	169	452	183	595	782	6
Med.	454	169	469	183	595	782	6
2008;	471	169	487	183	595	782	6
67(12):2072-8.	490	169	532	183	595	782	6
DOI:	534	169	547	183	595	782	6
10.1016/j.socscimed.2008.09.050	405	178	502	192	595	782	6
14.	391	187	400	201	595	782	6
Macha-Quillama	405	187	458	201	595	782	6
L,	462	187	468	201	595	782	6
Samanamú-Leandro	472	187	537	201	595	782	6
A,	541	187	547	201	595	782	6
Rodriguez-Hurtado	405	196	461	210	595	782	6
D.	464	196	470	210	595	782	6
Alfabetización	473	196	514	210	595	782	6
sanitaria	517	196	541	210	595	782	6
y	544	196	547	210	595	782	6
factores	405	205	429	219	595	782	6
relacionados	430	205	467	219	595	782	6
en	469	205	476	219	595	782	6
pacientes	478	205	506	219	595	782	6
que	507	205	519	219	595	782	6
acuden	520	205	542	219	595	782	6
a	544	205	547	219	595	782	6
consulta	405	214	430	228	595	782	6
externa	432	214	453	228	595	782	6
de	455	214	463	228	595	782	6
Medicina	465	214	491	228	595	782	6
Interna	493	214	513	228	595	782	6
en	515	214	522	228	595	782	6
un	524	214	531	228	595	782	6
Hos-	534	214	547	228	595	782	6
pital	405	223	417	237	595	782	6
Nacional	419	223	445	237	595	782	6
en	447	223	454	237	595	782	6
Lima,	456	223	472	237	595	782	6
Perú.	474	223	489	237	595	782	6
Rev.	491	223	503	237	595	782	6
Salud	505	223	522	237	595	782	6
Pública.	524	223	547	237	595	782	6
2017;	405	232	421	246	595	782	6
19	423	232	430	246	595	782	6
(5):679-685.	431	232	466	246	595	782	6
DOI:	467	232	481	246	595	782	6
doi.org/10.15446/rsap.	482	232	547	246	595	782	6
v19n5.53008	405	241	443	255	595	782	6
15.	391	250	400	264	595	782	6
Kelly	405	250	419	264	595	782	6
PA,	421	250	431	264	595	782	6
Haidet	432	250	451	264	595	782	6
P.	452	250	458	264	595	782	6
Physician	459	250	487	264	595	782	6
overestimation	488	250	530	264	595	782	6
of	531	250	536	264	595	782	6
pa-	538	250	547	264	595	782	6
tient	405	259	417	273	595	782	6
literacy:	419	259	442	273	595	782	6
a	443	259	447	273	595	782	6
potential	448	259	473	273	595	782	6
source	475	259	494	273	595	782	6
of	496	259	501	273	595	782	6
health	503	259	520	273	595	782	6
care	522	259	535	273	595	782	6
dis-	536	259	547	273	595	782	6
parities.	405	268	428	282	595	782	6
Patient	429	268	448	282	595	782	6
Educ	450	268	465	282	595	782	6
Couns.	466	268	486	282	595	782	6
2007;	487	268	503	282	595	782	6
66(1):	504	268	521	282	595	782	6
119-122.	522	268	547	282	595	782	6
DOI:	405	277	419	291	595	782	6
https://doi.org/10.1016/j.pec.2006.10.007	420	277	539	291	595	782	6
16.	391	286	400	300	595	782	6
INEI.	405	286	421	300	595	782	6
Perú,	425	286	441	300	595	782	6
Perfil	445	286	461	300	595	782	6
Sociodemográfico.	465	286	526	300	595	782	6
2017.	529	286	547	300	595	782	6
Disponible	405	295	438	309	595	782	6
en:	441	295	450	309	595	782	6
https://www.inei.gob.pe/media/	453	295	547	309	595	782	6
MenuRecursivo/publicaciones_digitales/Est/	405	304	547	318	595	782	6
Lib1539/index.html	405	313	460	327	595	782	6
17.	391	322	400	336	595	782	6
Hersh	405	322	422	336	595	782	6
L,	424	322	429	336	595	782	6
Salzman	431	322	455	336	595	782	6
B,	457	322	463	336	595	782	6
Snyderman	464	322	497	336	595	782	6
D.	499	322	505	336	595	782	6
Health	506	322	525	336	595	782	6
literacy	526	322	547	336	595	782	6
in	405	331	410	345	595	782	6
primary	413	331	434	345	595	782	6
care	437	331	449	345	595	782	6
practice.	452	331	477	345	595	782	6
American	479	331	507	345	595	782	6
Family	509	331	527	345	595	782	6
Physi-	530	331	547	345	595	782	6
cian.	405	340	419	354	595	782	6
2015;	421	340	437	354	595	782	6
92(2):118–124.	439	340	482	354	595	782	6
18.	391	349	400	363	595	782	6
Choudhary	405	349	437	363	595	782	6
A,	439	349	445	363	595	782	6
Gupta	447	349	465	363	595	782	6
V.	467	349	473	363	595	782	6
Teaching	474	349	501	363	595	782	6
communication	503	349	547	363	595	782	6
skills	405	358	419	372	595	782	6
to	421	358	427	372	595	782	6
medical	429	358	451	372	595	782	6
students:	453	358	480	372	595	782	6
Introducing	482	358	514	372	595	782	6
the	516	358	525	372	595	782	6
fine	527	358	538	372	595	782	6
art	540	358	547	372	595	782	6
of	405	367	411	381	595	782	6
medical	413	367	436	381	595	782	6
practice.	439	367	465	381	595	782	6
Int	467	367	475	381	595	782	6
J	477	367	481	381	595	782	6
Appl	483	367	497	381	595	782	6
Basic	500	367	516	381	595	782	6
Med	519	367	531	381	595	782	6
Res.	534	367	547	381	595	782	6
2015;	405	376	422	390	595	782	6
5(Suppl	425	376	448	390	595	782	6
1):S41-44.	451	376	482	390	595	782	6
DOI:	485	376	498	390	595	782	6
10.4103/2229-	504	376	547	390	595	782	6
516X.162273	405	385	443	399	595	782	6
19.	391	394	400	408	595	782	6
Yedidia	405	394	428	408	595	782	6
MJ,	431	394	441	408	595	782	6
Gillespie	444	394	470	408	595	782	6
CC,	473	394	484	408	595	782	6
Kachur	487	394	508	408	595	782	6
E,	511	394	517	408	595	782	6
Schwartz	520	394	547	408	595	782	6
MD,	405	403	417	417	595	782	6
Ockene	419	403	442	417	595	782	6
J,	443	403	448	417	595	782	6
Chepaitis	450	403	477	417	595	782	6
AE,	479	403	489	417	595	782	6
Snyder	491	403	512	417	595	782	6
CW,	513	403	526	417	595	782	6
Lazare	527	403	547	417	595	782	6
A,	405	412	411	426	595	782	6
Lipkin	413	412	430	426	595	782	6
M	432	412	438	426	595	782	6
Jr:	439	412	447	426	595	782	6
Effect	448	412	465	426	595	782	6
of	467	412	472	426	595	782	6
Communications	474	412	522	426	595	782	6
Training	524	412	547	426	595	782	6
on	405	421	413	435	595	782	6
Medical	415	421	439	435	595	782	6
Student	441	421	464	435	595	782	6
Performance.	467	421	506	435	595	782	6
JAMA.	509	421	528	435	595	782	6
2003;	531	421	547	435	595	782	6
290(9):1157-65.	405	430	451	444	595	782	6
DOI:	453	430	466	444	595	782	6
10.1001/jama.290.9.1157	468	430	541	444	595	782	6
20.	391	439	400	453	595	782	6
Silverman	405	439	434	453	595	782	6
J,	435	439	440	453	595	782	6
Kurtz	441	439	456	453	595	782	6
S,	458	439	463	453	595	782	6
Draper	465	439	485	453	595	782	6
J.	486	439	491	453	595	782	6
Skills	493	439	507	453	595	782	6
for	509	439	516	453	595	782	6
Communi-	517	439	547	453	595	782	6
cating	405	448	423	462	595	782	6
with	425	448	436	462	595	782	6
Patients	438	448	461	462	595	782	6
(3e).	463	448	476	462	595	782	6
Radcliffe	478	448	503	462	595	782	6
Medical	505	448	528	462	595	782	6
Press,	529	448	547	462	595	782	6
Oxford.	405	457	427	471	595	782	6
2013.	429	457	445	471	595	782	6
21.	391	467	400	481	595	782	6
Ruiz	405	467	418	481	595	782	6
Moral	420	467	436	481	595	782	6
R.	438	467	444	481	595	782	6
Relación	446	467	471	481	595	782	6
clínica:	474	467	494	481	595	782	6
Guía	497	467	511	481	595	782	6
para	513	467	526	481	595	782	6
apren-	528	467	547	481	595	782	6
der,	405	477	417	490	595	782	6
enseñar	420	477	444	490	595	782	6
e	447	477	451	490	595	782	6
investigar.	454	477	484	490	595	782	6
SEMFYC	487	477	513	490	595	782	6
ediciones,	516	477	547	490	595	782	6
Barcelona.	405	486	436	500	595	782	6
2004.	438	486	454	500	595	782	6
22.	391	496	400	510	595	782	6
Borrell	405	496	424	510	595	782	6
F.	425	496	431	510	595	782	6
Entrevista	432	496	460	510	595	782	6
Clínica.	461	496	483	510	595	782	6
Manual	484	496	505	510	595	782	6
de	507	496	514	510	595	782	6
estrategias	515	496	547	510	595	782	6
prácticas.	405	505	434	519	595	782	6
semFYC,	436	505	462	519	595	782	6
Barcelona	464	505	493	519	595	782	6
2004.	495	505	511	519	595	782	6
23.	391	515	400	529	595	782	6
Doak	405	515	420	529	595	782	6
CC,	421	515	432	529	595	782	6
Doak	433	515	448	529	595	782	6
LG,	449	515	459	529	595	782	6
Root	460	515	473	529	595	782	6
JH.	475	515	484	529	595	782	6
Teaching	485	515	511	529	595	782	6
Patients	513	515	535	529	595	782	6
with	536	515	547	529	595	782	6
Low	405	525	417	538	595	782	6
Literacy	419	525	442	538	595	782	6
Skills.	444	525	460	538	595	782	6
J.B.	462	525	473	538	595	782	6
Lippincott,	475	525	505	538	595	782	6
2007.	507	525	523	538	595	782	6
24.	391	534	400	548	595	782	6
Garcia-Retamero	405	534	459	548	595	782	6
R,	463	534	469	548	595	782	6
Galesic	472	534	496	548	595	782	6
M.	500	534	507	548	595	782	6
Who	510	534	524	548	595	782	6
profits	527	534	547	548	595	782	6
from	405	544	419	558	595	782	6
visual	422	544	440	558	595	782	6
aids:	444	544	459	558	595	782	6
over-coming	462	544	501	558	595	782	6
challenges	504	544	539	558	595	782	6
in	542	544	547	558	595	782	6
people's	405	553	431	567	595	782	6
understanding	434	553	477	567	595	782	6
of	479	553	485	567	595	782	6
risks.	488	553	503	567	595	782	6
Soc	506	553	517	567	595	782	6
Sci	520	553	529	567	595	782	6
Med.	532	553	547	567	595	782	6
2010;	405	563	422	577	595	782	6
70(7):1019-1025.	425	563	476	577	595	782	6
DOI:	479	563	493	577	595	782	6
10.1016/j.socsci-	496	563	547	577	595	782	6
med.2009.11.031	405	573	456	586	595	782	6
25.	391	582	400	596	595	782	6
Norman	405	582	429	596	595	782	6
CD,	431	582	443	596	595	782	6
Skinner	446	582	467	596	595	782	6
HA.	470	582	481	596	595	782	6
eHealth	484	582	507	596	595	782	6
Literacy:	510	582	535	596	595	782	6
Es-	538	582	547	596	595	782	6
sential	405	592	424	606	595	782	6
Skills	426	592	440	606	595	782	6
for	442	592	450	606	595	782	6
Consumer	452	592	481	606	595	782	6
Health	483	592	502	606	595	782	6
in	504	592	509	606	595	782	6
a	511	592	514	606	595	782	6
Networked	516	592	547	606	595	782	6
World.	405	601	424	615	595	782	6
Journal	425	601	446	615	595	782	6
of	447	601	453	615	595	782	6
Medical	454	601	477	615	595	782	6
Internet	478	601	499	615	595	782	6
Research.	501	601	530	615	595	782	6
2006;	531	601	547	615	595	782	6
8(2):	405	611	419	625	595	782	6
e9.	420	611	429	625	595	782	6
DOI:10.2196/jmir.8.2.e9	431	611	499	625	595	782	6
26.	391	621	400	634	595	782	6
Eichner	405	621	427	634	595	782	6
J,	428	621	433	634	595	782	6
Dullabh	434	621	456	634	595	782	6
P.	457	621	463	634	595	782	6
Accessible	464	621	495	634	595	782	6
Health	496	621	514	634	595	782	6
Information	516	621	547	634	595	782	6
Technology	405	630	438	644	595	782	6
(Health	440	630	460	644	595	782	6
IT)	461	630	469	644	595	782	6
for	470	630	477	644	595	782	6
Populations	479	630	512	644	595	782	6
With	513	630	525	644	595	782	6
Limited	526	630	547	644	595	782	6
Literacy:	405	640	430	654	595	782	6
A	432	640	436	654	595	782	6
Guide	438	640	456	654	595	782	6
for	457	640	465	654	595	782	6
Developers	467	640	500	654	595	782	6
and	502	640	513	654	595	782	6
Purchasers	515	640	547	654	595	782	6
of	405	649	411	663	595	782	6
Health	413	649	432	663	595	782	6
IT.	435	649	442	663	595	782	6
(Prepared	445	649	474	663	595	782	6
by	476	649	484	663	595	782	6
the	486	649	495	663	595	782	6
National	498	649	522	663	595	782	6
Opinion	524	649	547	663	595	782	6
Research	405	659	433	673	595	782	6
Center	434	659	453	673	595	782	6
for	455	659	462	673	595	782	6
the	464	659	473	673	595	782	6
National	474	659	498	673	595	782	6
Resource	499	659	526	673	595	782	6
Center	528	659	547	673	595	782	6
for	405	669	413	682	595	782	6
Health	415	669	433	682	595	782	6
IT).	435	669	445	682	595	782	6
AHRQ	446	669	465	682	595	782	6
Publication	467	669	498	682	595	782	6
No.	500	669	510	682	595	782	6
08-0010-EF.	512	669	547	682	595	782	6
Rockville,	405	678	433	692	595	782	6
MD:	436	678	447	692	595	782	6
Agency	450	678	472	692	595	782	6
for	475	678	483	692	595	782	6
Healthcare	485	678	517	692	595	782	6
Research	519	678	547	692	595	782	6
and	405	688	416	702	595	782	6
Quality.	418	688	440	702	595	782	6
October	442	688	465	702	595	782	6
2007.	467	688	483	702	595	782	6
27.	391	697	400	711	595	782	6
Lewis	405	697	422	711	595	782	6
T,	424	697	429	711	595	782	6
Synowiec	431	697	458	711	595	782	6
C,	460	697	466	711	595	782	6
Lagomarsino	468	697	505	711	595	782	6
G,	507	697	514	711	595	782	6
Schweitzer	516	697	547	711	595	782	6
J.	405	707	410	721	595	782	6
E-health	413	707	436	721	595	782	6
in	439	707	444	721	595	782	6
low-	446	707	458	721	595	782	6
and	460	707	471	721	595	782	6
middle-income	474	707	516	721	595	782	6
countries:	519	707	547	721	595	782	6
findings	405	717	428	730	595	782	6
from	430	717	443	730	595	782	6
the	444	717	453	730	595	782	6
Center	455	717	474	730	595	782	6
for	475	717	483	730	595	782	6
Health	484	717	503	730	595	782	6
Market	504	717	524	730	595	782	6
Innova-	526	717	547	730	595	782	6
An	430	745	439	759	595	782	6
Fac	441	745	452	759	595	782	6
med.	454	745	470	759	595	782	6
2019;80(3):372-8	472	745	524	759	595	782	6
377	536	745	547	758	595	782	6
Estrategias	48	22	76	34	595	782	7
para	77	22	89	34	595	782	7
promover	90	22	114	34	595	782	7
la	115	22	120	34	595	782	7
alfabetización	121	22	155	34	595	782	7
en	157	22	163	34	595	782	7
salud	164	22	178	34	595	782	7
desde	179	22	195	34	595	782	7
la	197	22	201	34	595	782	7
atención	202	22	224	34	595	782	7
primaria:	225	22	247	34	595	782	7
una	248	22	257	34	595	782	7
perspectiva	259	22	288	34	595	782	7
que	289	22	299	34	595	782	7
considera	300	22	325	34	595	782	7
las	48	30	55	42	595	782	7
realidades	57	30	83	42	595	782	7
de	84	30	91	42	595	782	7
los	92	30	99	42	595	782	7
países	101	30	117	42	595	782	7
de	119	30	125	42	595	782	7
ingresos	127	30	148	42	595	782	7
medios	149	30	168	42	595	782	7
y	169	30	172	42	595	782	7
bajos	173	30	187	42	595	782	7
28.	48	97	57	111	595	782	7
29.	48	169	57	183	595	782	7
30.	48	205	57	219	595	782	7
31.	48	268	57	282	595	782	7
32.	48	313	57	327	595	782	7
33.	48	367	57	381	595	782	7
34.	48	403	57	417	595	782	7
378	48	745	59	758	595	782	7
tions.	62	79	77	93	595	782	7
Bull	79	79	89	93	595	782	7
World	91	79	107	93	595	782	7
Health	108	79	127	93	595	782	7
Organ.	128	79	148	93	595	782	7
2012;	149	79	165	93	595	782	7
90(5):332-40.	166	79	204	93	595	782	7
DOI:	62	88	76	102	595	782	7
10.2471/BLT.11.099820	77	88	146	102	595	782	7
Källander	62	97	90	111	595	782	7
K,	93	97	99	111	595	782	7
Tibenderana	101	97	138	111	595	782	7
JK,	141	97	150	111	595	782	7
Akpogheneta	153	97	191	111	595	782	7
OJ,	194	97	204	111	595	782	7
Strachan	62	106	88	120	595	782	7
DL,	91	106	101	120	595	782	7
Hill	104	106	112	120	595	782	7
Z,	115	106	121	120	595	782	7
ten	124	106	133	120	595	782	7
Asbroek	135	106	159	120	595	782	7
AH,	162	106	173	120	595	782	7
Conteh	175	106	196	120	595	782	7
L,	199	106	204	120	595	782	7
Kirkwood	62	115	89	129	595	782	7
BR,	91	115	102	129	595	782	7
Meek	104	115	120	129	595	782	7
SR.	122	115	132	129	595	782	7
Mobile	134	115	154	129	595	782	7
health	156	115	174	129	595	782	7
(mHealth)	176	115	204	129	595	782	7
approaches	62	124	98	138	595	782	7
and	101	124	112	138	595	782	7
lessons	115	124	138	138	595	782	7
for	141	124	149	138	595	782	7
increased	152	124	181	138	595	782	7
perfor-	184	124	204	138	595	782	7
mance	62	133	82	147	595	782	7
and	84	133	95	147	595	782	7
retention	96	133	121	147	595	782	7
of	123	133	128	147	595	782	7
community	130	133	161	147	595	782	7
health	163	133	180	147	595	782	7
workers	182	133	204	147	595	782	7
in	62	142	67	156	595	782	7
low-	70	142	81	156	595	782	7
and	84	142	95	156	595	782	7
middle-income	97	142	140	156	595	782	7
countries:	142	142	170	156	595	782	7
a	172	142	176	156	595	782	7
review.	178	142	199	156	595	782	7
J	201	142	204	156	595	782	7
Med	62	151	75	165	595	782	7
Internet	77	151	98	165	595	782	7
Res.	100	151	113	165	595	782	7
2013;	114	151	130	165	595	782	7
15(1):	131	151	148	165	595	782	7
e17.	149	151	162	165	595	782	7
DOI:	165	151	178	165	595	782	7
10.2196/	179	151	204	165	595	782	7
jmir.2130	62	160	89	174	595	782	7
Curioso	62	169	85	183	595	782	7
WH,	87	169	99	183	595	782	7
Mechael	102	169	127	183	595	782	7
PN.	130	169	140	183	595	782	7
Enhancing	143	169	173	183	595	782	7
‘M-health'	176	169	204	183	595	782	7
with	62	178	74	192	595	782	7
south-to-south	78	178	122	192	595	782	7
collaborations.	125	178	170	192	595	782	7
Health	173	178	193	192	595	782	7
Aff	196	178	204	192	595	782	7
(Millwood).	62	187	95	201	595	782	7
2010;	99	187	115	201	595	782	7
29(2):	118	187	136	201	595	782	7
264-7.	139	187	158	201	595	782	7
DOI:	161	187	175	201	595	782	7
10.1377/	178	187	204	201	595	782	7
hlthaff.2009.1057	62	196	112	210	595	782	7
Albino	62	205	82	219	595	782	7
S,	85	205	91	219	595	782	7
Tabb	95	205	111	219	595	782	7
KM,	114	205	126	219	595	782	7
Reguena	129	205	157	219	595	782	7
D,	160	205	167	219	595	782	7
Egoavil	170	205	193	219	595	782	7
M,	197	205	204	219	595	782	7
Pineros-Leano	62	214	104	228	595	782	7
MF,	105	214	116	228	595	782	7
Zunt	117	214	130	228	595	782	7
JR,	132	214	141	228	595	782	7
et	142	214	148	228	595	782	7
al.	149	214	156	228	595	782	7
Perceptions	157	214	192	228	595	782	7
and	193	214	204	228	595	782	7
acceptability	62	223	98	237	595	782	7
of	99	223	105	237	595	782	7
short	106	223	120	237	595	782	7
message	121	223	147	237	595	782	7
services	148	223	172	237	595	782	7
technology	173	223	204	237	595	782	7
to	62	232	68	246	595	782	7
improve	69	232	92	246	595	782	7
treatment	93	232	120	246	595	782	7
adherence	122	232	153	246	595	782	7
amongst	154	232	179	246	595	782	7
tubercu-	180	232	204	246	595	782	7
losis	62	241	75	255	595	782	7
patients	77	241	100	255	595	782	7
in	101	241	106	255	595	782	7
Peru:	108	241	123	255	595	782	7
a	125	241	128	255	595	782	7
Focus	130	241	148	255	595	782	7
Group	149	241	167	255	595	782	7
Study.	169	241	187	255	595	782	7
PLoS	189	241	204	255	595	782	7
One.	62	250	76	264	595	782	7
2014;	79	250	96	264	595	782	7
9(5):	98	250	112	264	595	782	7
e95770.	115	250	138	264	595	782	7
DOI:	141	250	154	264	595	782	7
10.1371/journal.	157	250	204	264	595	782	7
pone.0095770	62	259	104	273	595	782	7
Hall	62	268	73	282	595	782	7
CS,	75	268	85	282	595	782	7
Fottrell	86	268	105	282	595	782	7
E,	107	268	112	282	595	782	7
Wilkinson	114	268	141	282	595	782	7
S,	142	268	148	282	595	782	7
Byass	149	268	166	282	595	782	7
P.	168	268	173	282	595	782	7
Assessing	175	268	204	282	595	782	7
the	62	277	71	291	595	782	7
impact	74	277	94	291	595	782	7
of	96	277	102	291	595	782	7
mHealth	105	277	129	291	595	782	7
interventions	131	277	168	291	595	782	7
in	171	277	176	291	595	782	7
low-	178	277	190	291	595	782	7
and	193	277	204	291	595	782	7
middle-income	62	286	105	300	595	782	7
countries	107	286	133	300	595	782	7
–	135	286	138	300	595	782	7
what	139	286	153	300	595	782	7
has	154	286	165	300	595	782	7
been	166	286	181	300	595	782	7
show	182	286	197	300	595	782	7
to	199	286	204	300	595	782	7
work?.	62	295	81	309	595	782	7
Glob	83	295	97	309	595	782	7
Health	99	295	117	309	595	782	7
Action.	119	295	139	309	595	782	7
2014;7.	141	295	162	309	595	782	7
DOI:	164	295	177	309	595	782	7
10.3402/	179	295	204	309	595	782	7
gha.v7.2560	62	304	98	318	595	782	7
Piette	62	313	78	327	595	782	7
JD,	79	313	89	327	595	782	7
Lun	90	313	100	327	595	782	7
KC,	102	313	112	327	595	782	7
Moura	113	313	131	327	595	782	7
LA	132	313	140	327	595	782	7
Jr,	141	313	148	327	595	782	7
Fraser	150	313	167	327	595	782	7
HS,	169	313	179	327	595	782	7
Mechael	180	313	204	327	595	782	7
PN,	62	322	73	336	595	782	7
Powell	75	322	94	336	595	782	7
J,	97	322	102	336	595	782	7
Khoja	105	322	121	336	595	782	7
SR.	124	322	134	336	595	782	7
Impacts	137	322	160	336	595	782	7
of	163	322	168	336	595	782	7
e-health	171	322	194	336	595	782	7
on	197	322	204	336	595	782	7
the	62	331	71	345	595	782	7
outcomes	74	331	102	345	595	782	7
of	105	331	110	345	595	782	7
care	113	331	126	345	595	782	7
in	128	331	133	345	595	782	7
low-and	136	331	159	345	595	782	7
middle-income	161	331	204	345	595	782	7
countries:	62	340	91	354	595	782	7
where	92	340	110	354	595	782	7
do	112	340	119	354	595	782	7
we	121	340	129	354	595	782	7
go	131	340	139	354	595	782	7
from	140	340	153	354	595	782	7
here?.	155	340	173	354	595	782	7
Bull	175	340	185	354	595	782	7
World	187	340	204	354	595	782	7
Health	62	349	81	363	595	782	7
Organ.	83	349	103	363	595	782	7
2012;	104	349	120	363	595	782	7
90(5):	122	349	139	363	595	782	7
365-72.	141	349	162	363	595	782	7
DOI:	164	349	177	363	595	782	7
10.2471/	179	349	204	363	595	782	7
BLT.11.099069	62	358	106	372	595	782	7
Bates	62	367	79	381	595	782	7
DW,	80	367	92	381	595	782	7
Bitton	93	367	109	381	595	782	7
A.	111	367	117	381	595	782	7
The	118	367	129	381	595	782	7
future	130	367	146	381	595	782	7
of	147	367	153	381	595	782	7
health	154	367	171	381	595	782	7
information	173	367	204	381	595	782	7
technology	62	376	94	390	595	782	7
in	96	376	101	390	595	782	7
the	102	376	111	390	595	782	7
patient-centered	113	376	160	390	595	782	7
medical	162	376	185	390	595	782	7
home.	186	376	204	390	595	782	7
Health	62	385	82	399	595	782	7
Aff	85	385	93	399	595	782	7
(Millwood).	96	385	129	399	595	782	7
2010;	132	385	148	399	595	782	7
29:	151	385	161	399	595	782	7
614–21.	164	385	187	399	595	782	7
DOI:	190	385	204	399	595	782	7
10.1377/hlthaff.2010.0007	62	394	137	408	595	782	7
Rodríguez	62	403	95	417	595	782	7
Luis,	98	403	113	417	595	782	7
Alva	117	403	130	417	595	782	7
Alicia,	134	403	153	417	595	782	7
Coronel	156	403	181	417	595	782	7
Jorge,	184	403	204	417	595	782	7
Caviedes	62	412	90	426	595	782	7
Luz,	92	412	105	426	595	782	7
Mendoza-Ticona	107	412	156	426	595	782	7
Alberto,	158	412	181	426	595	782	7
Gilman	184	412	204	426	595	782	7
Robert	62	421	82	435	595	782	7
et	85	421	90	435	595	782	7
al.	93	421	99	435	595	782	7
Implementación	102	421	149	435	595	782	7
de	151	421	159	435	595	782	7
un	162	421	169	435	595	782	7
sistema	172	421	194	435	595	782	7
de	197	421	204	435	595	782	7
telediagnóstico	62	430	106	444	595	782	7
de	109	430	117	444	595	782	7
tuberculosis	119	430	154	444	595	782	7
y	157	430	160	444	595	782	7
determinación	163	430	204	444	595	782	7
de	62	439	70	453	595	782	7
multidrogorresistencia	73	439	137	453	595	782	7
basada	140	439	162	453	595	782	7
en	164	439	172	453	595	782	7
el	174	439	179	453	595	782	7
método	182	439	204	453	595	782	7
An	71	745	80	759	595	782	7
Fac	81	745	93	759	595	782	7
med.	95	745	111	759	595	782	7
2019;80(3):372-8	112	745	165	759	595	782	7
35.	215	97	224	111	595	782	7
36.	215	142	224	156	595	782	7
37.	215	205	224	219	595	782	7
38.	215	250	224	264	595	782	7
39.	215	277	224	291	595	782	7
40.	215	313	224	327	595	782	7
41.	215	367	224	381	595	782	7
42.	215	394	224	408	595	782	7
Mods	230	79	246	93	595	782	7
en	247	79	254	93	595	782	7
Trujillo,	256	79	276	93	595	782	7
Perú.	278	79	293	93	595	782	7
Rev.	294	79	307	93	595	782	7
perú.	309	79	324	93	595	782	7
med.	325	79	340	93	595	782	7
exp.	342	79	354	93	595	782	7
salud	356	79	371	93	595	782	7
publica.	230	88	253	102	595	782	7
2014;	255	88	271	102	595	782	7
31(3):445-453.	272	88	315	102	595	782	7
Mayta-Tristán	230	97	268	111	595	782	7
Percy,	269	97	287	111	595	782	7
Poterico	288	97	311	111	595	782	7
Julio	313	97	326	111	595	782	7
A,	327	97	333	111	595	782	7
Galán-Rodas	334	97	371	111	595	782	7
Edén,	230	106	246	120	595	782	7
Raa-Ortiz	248	106	275	120	595	782	7
Daniel.	276	106	296	120	595	782	7
El	298	106	303	120	595	782	7
requisito	305	106	329	120	595	782	7
obligatorio	331	106	361	120	595	782	7
del	362	106	371	120	595	782	7
servicio	230	115	252	129	595	782	7
social	254	115	271	129	595	782	7
en	273	115	280	129	595	782	7
salud	283	115	298	129	595	782	7
del	301	115	310	129	595	782	7
Perú:	312	115	327	129	595	782	7
discriminatorio	329	115	371	129	595	782	7
e	230	124	233	138	595	782	7
inconstitucional.	236	124	284	138	595	782	7
Rev.	287	124	300	138	595	782	7
perú.	303	124	319	138	595	782	7
med.	322	124	337	138	595	782	7
exp.	339	124	352	138	595	782	7
salud	355	124	371	138	595	782	7
publica.	230	133	253	147	595	782	7
2014;	255	133	271	147	595	782	7
31(4):	272	133	289	147	595	782	7
781-787.	291	133	316	147	595	782	7
Anticona	230	142	256	156	595	782	7
Huaynate	259	142	287	156	595	782	7
CF,	290	142	300	156	595	782	7
Pajuelo	303	142	324	156	595	782	7
Travezaño	327	142	358	156	595	782	7
MJ,	361	142	371	156	595	782	7
Correa	230	151	250	165	595	782	7
M,	252	151	260	165	595	782	7
Mayta	262	151	280	165	595	782	7
Malpartida	283	151	314	165	595	782	7
H,	317	151	323	165	595	782	7
Oberhelman	326	151	362	165	595	782	7
R,	365	151	371	165	595	782	7
Murphy	230	160	251	174	595	782	7
LL,	254	160	263	174	595	782	7
Paz-Soldan	265	160	298	174	595	782	7
VA.	300	160	310	174	595	782	7
Diagnostics	313	160	347	174	595	782	7
barriers	349	160	371	174	595	782	7
and	230	169	241	183	595	782	7
innovations	242	169	275	183	595	782	7
in	277	169	282	183	595	782	7
rural	283	169	296	183	595	782	7
areas:	298	169	316	183	595	782	7
insights	317	169	339	183	595	782	7
from	341	169	354	183	595	782	7
junior	356	169	371	183	595	782	7
medical	230	178	252	192	595	782	7
doctors	255	178	277	192	595	782	7
on	279	178	286	192	595	782	7
the	288	178	297	192	595	782	7
frontlines	300	178	326	192	595	782	7
of	328	178	334	192	595	782	7
rural	336	178	349	192	595	782	7
care	351	178	364	192	595	782	7
in	366	178	371	192	595	782	7
Peru.	230	187	245	201	595	782	7
BMC	247	187	261	201	595	782	7
Health	263	187	282	201	595	782	7
Serv	284	187	297	201	595	782	7
Res.	299	187	312	201	595	782	7
2015;	314	187	330	201	595	782	7
15:	332	187	341	201	595	782	7
454.	343	187	356	201	595	782	7
DOI:	358	187	371	201	595	782	7
10.1186/s12913-015-1114-7	230	196	311	210	595	782	7
Littman-Quinn	230	205	270	219	595	782	7
R,	271	205	277	219	595	782	7
Luberti	278	205	298	219	595	782	7
AA,	299	205	310	219	595	782	7
Kovarik	311	205	332	219	595	782	7
C.	333	205	340	219	595	782	7
mHealth	341	205	365	219	595	782	7
to	366	205	371	219	595	782	7
revolutionize	230	214	265	228	595	782	7
information	266	214	298	228	595	782	7
retrieval	299	214	321	228	595	782	7
in	323	214	328	228	595	782	7
low	329	214	338	228	595	782	7
and	340	214	351	228	595	782	7
middle	352	214	371	228	595	782	7
income	230	223	252	237	595	782	7
countries:	255	223	285	237	595	782	7
introduction	288	223	324	237	595	782	7
and	327	223	339	237	595	782	7
proposed	342	223	371	237	595	782	7
solutions	230	232	255	246	595	782	7
using	256	232	272	246	595	782	7
Botswana	274	232	302	246	595	782	7
as	303	232	310	246	595	782	7
reference	312	232	339	246	595	782	7
point.	341	232	357	246	595	782	7
Stud	358	232	371	246	595	782	7
Health	230	241	248	255	595	782	7
Technol	250	241	273	255	595	782	7
Inform.	275	241	295	255	595	782	7
2013;	296	241	312	255	595	782	7
192:	314	241	327	255	595	782	7
894-8.	329	241	347	255	595	782	7
Funnell	230	250	250	264	595	782	7
MM,	252	250	264	264	595	782	7
Brown	265	250	284	264	595	782	7
TL,	285	250	294	264	595	782	7
Childs	295	250	313	264	595	782	7
BP,	315	250	325	264	595	782	7
Haas	326	250	341	264	595	782	7
LB,	342	250	352	264	595	782	7
Hosey	353	250	371	264	595	782	7
GM,	230	259	242	273	595	782	7
Jensen	244	259	265	273	595	782	7
B,	267	259	273	273	595	782	7
et	276	259	281	273	595	782	7
al.	283	259	290	273	595	782	7
Diabetes	292	259	318	273	595	782	7
Care.	320	259	336	273	595	782	7
2010;33(1):	339	259	371	273	595	782	7
S89-S96.	230	268	256	282	595	782	7
DOI:	257	268	271	282	595	782	7
10.2337/dc10-S089	272	268	329	282	595	782	7
Bodenheimer	230	277	268	291	595	782	7
T,	270	277	275	291	595	782	7
Lorig	277	277	292	291	595	782	7
K,	293	277	299	291	595	782	7
Holman	301	277	323	291	595	782	7
H,	325	277	331	291	595	782	7
Grumbach	333	277	364	291	595	782	7
K.	365	277	371	291	595	782	7
Patient	230	286	250	300	595	782	7
Self-management	252	286	304	300	595	782	7
of	306	286	312	300	595	782	7
Chronic	315	286	337	300	595	782	7
Disease	340	286	364	300	595	782	7
in	366	286	371	300	595	782	7
Primary	230	295	251	309	595	782	7
Care.	254	295	269	309	595	782	7
JAMA.	272	295	291	309	595	782	7
2002;	293	295	309	309	595	782	7
288(19):	311	295	335	309	595	782	7
2469–2475.	338	295	371	309	595	782	7
DOI:	230	304	243	318	595	782	7
10.1001/jama.288.19.2469	245	304	321	318	595	782	7
Davy	230	313	244	327	595	782	7
C,	247	313	254	327	595	782	7
Bleasel	256	313	278	327	595	782	7
J,	280	313	285	327	595	782	7
Liu	288	313	297	327	595	782	7
H,	300	313	306	327	595	782	7
Tchan	309	313	327	327	595	782	7
M,	330	313	337	327	595	782	7
Ponniah	339	313	363	327	595	782	7
S,	366	313	371	327	595	782	7
Brown	230	322	248	336	595	782	7
A.	251	322	257	336	595	782	7
Effectiveness	259	322	298	336	595	782	7
of	301	322	306	336	595	782	7
chronic	309	322	330	336	595	782	7
care	333	322	346	336	595	782	7
models:	348	322	371	336	595	782	7
opportunities	230	331	268	345	595	782	7
for	271	331	279	345	595	782	7
improving	281	331	311	345	595	782	7
healthcare	313	331	344	345	595	782	7
practice	347	331	371	345	595	782	7
and	230	340	241	354	595	782	7
health	243	340	261	354	595	782	7
outcomes:	263	340	293	354	595	782	7
a	295	340	299	354	595	782	7
systematic	301	340	332	354	595	782	7
review.	334	340	355	354	595	782	7
BMC	357	340	371	354	595	782	7
Health	230	349	249	363	595	782	7
Serv	251	349	264	363	595	782	7
Res.	267	349	280	363	595	782	7
2015,	283	349	299	363	595	782	7
15:	302	349	311	363	595	782	7
194.	314	349	327	363	595	782	7
DOI:	330	349	343	363	595	782	7
10.1186/	346	349	371	363	595	782	7
s12913-015-0854-8	230	358	286	372	595	782	7
Norris	230	367	246	381	595	782	7
SL,	248	367	257	381	595	782	7
Lau	260	367	270	381	595	782	7
J,	272	367	277	381	595	782	7
Smith	279	367	295	381	595	782	7
SJ,	297	367	306	381	595	782	7
Schmid	308	367	329	381	595	782	7
CH,	332	367	342	381	595	782	7
Engelgau	345	367	371	381	595	782	7
MM.	230	376	242	390	595	782	7
Self-management	245	376	296	390	595	782	7
education	298	376	327	390	595	782	7
for	330	376	337	390	595	782	7
adults	340	376	357	390	595	782	7
with	360	376	371	390	595	782	7
type	230	385	242	399	595	782	7
2	243	385	246	399	595	782	7
diabetes.	247	385	273	399	595	782	7
Diabetes	274	385	298	399	595	782	7
Care.	299	385	314	399	595	782	7
2002;	315	385	331	399	595	782	7
25:1159-1171.	332	385	371	399	595	782	7
Donaldson	230	394	261	408	595	782	7
M,	263	394	270	408	595	782	7
Yordy	272	394	288	408	595	782	7
K,	290	394	296	408	595	782	7
Vanselow	298	394	326	408	595	782	7
N:	328	394	334	408	595	782	7
Defining	336	394	360	408	595	782	7
Pri-	362	394	371	408	595	782	7
mary	230	403	244	417	595	782	7
Care.	245	403	261	417	595	782	7
An	262	403	270	417	595	782	7
Interim	271	403	291	417	595	782	7
Report.	292	403	313	417	595	782	7
Institute	315	403	337	417	595	782	7
of	338	403	344	417	595	782	7
Medicine	345	403	371	417	595	782	7
(US)	230	412	243	426	595	782	7
Committee	245	412	277	426	595	782	7
on	280	412	287	426	595	782	7
the	289	412	299	426	595	782	7
Future	301	412	320	426	595	782	7
of	323	412	328	426	595	782	7
Primary	331	412	353	426	595	782	7
Care.	355	412	371	426	595	782	7
Washington	230	421	263	435	595	782	7
(DC):	265	421	280	435	595	782	7
National	281	421	305	435	595	782	7
Academies	306	421	338	435	595	782	7
Press	340	421	355	435	595	782	7
(US);	357	421	371	435	595	782	7
1994.	230	430	245	444	595	782	7
Disponible	248	430	278	444	595	782	7
en:	279	430	288	444	595	782	7
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/	289	430	371	444	595	782	7
books/NBK231312/	230	439	285	453	595	782	7
German	479	30	501	42	595	782	7
Málaga	503	30	522	42	595	782	7
y	524	30	527	42	595	782	7
col.	529	30	539	42	595	782	7
43.	383	79	392	93	595	782	7
Bodenheimer	397	79	435	93	595	782	7
T,	437	79	442	93	595	782	7
Wagner	444	79	466	93	595	782	7
EH,	468	79	478	93	595	782	7
Grumbach	480	79	510	93	595	782	7
K.	512	79	518	93	595	782	7
Impro-	520	79	539	93	595	782	7
ving	397	88	409	102	595	782	7
Primary	410	88	432	102	595	782	7
Care	433	88	447	102	595	782	7
for	448	88	456	102	595	782	7
Patients	457	88	480	102	595	782	7
With	481	88	494	102	595	782	7
Chronic	495	88	517	102	595	782	7
Illness.	519	88	539	102	595	782	7
JAMA.	397	97	416	111	595	782	7
2002;288(14):1775–1779.	419	97	496	111	595	782	7
DOI:10.1001/	499	97	539	111	595	782	7
jama.288.14.1775	397	106	448	120	595	782	7
44.	383	115	392	129	595	782	7
May	397	115	409	129	595	782	7
CR,	410	115	421	129	595	782	7
Eton	422	115	435	129	595	782	7
DT,	436	115	446	129	595	782	7
Boehmer	447	115	473	129	595	782	7
K,	474	115	480	129	595	782	7
Gallacher	482	115	509	129	595	782	7
K,	510	115	517	129	595	782	7
Hunt	518	115	531	129	595	782	7
K,	533	115	539	129	595	782	7
MacDonald	397	124	430	138	595	782	7
S,	432	124	438	138	595	782	7
et	440	124	445	138	595	782	7
al:	447	124	454	138	595	782	7
Rethinking	456	124	486	138	595	782	7
the	488	124	497	138	595	782	7
patient:	499	124	521	138	595	782	7
using	523	124	539	138	595	782	7
Burden	397	133	418	147	595	782	7
of	421	133	427	147	595	782	7
Treatment	429	133	459	147	595	782	7
Theory	462	133	482	147	595	782	7
to	485	133	490	147	595	782	7
understand	493	133	527	147	595	782	7
the	530	133	539	147	595	782	7
changing	397	142	423	156	595	782	7
dynamics	425	142	452	156	595	782	7
of	453	142	458	156	595	782	7
illness.	460	142	479	156	595	782	7
BMC	480	142	494	156	595	782	7
Health	495	142	513	156	595	782	7
Services	515	142	539	156	595	782	7
Research.	397	151	427	165	595	782	7
2014;	430	151	447	165	595	782	7
14:	450	151	459	165	595	782	7
281.	462	151	475	165	595	782	7
DOI:	478	151	492	165	595	782	7
10.1186/1472-	495	151	539	165	595	782	7
6963-14-281	397	160	433	174	595	782	7
45.	383	169	392	183	595	782	7
Schaffler	397	169	423	183	595	782	7
J,	426	169	431	183	595	782	7
Leung	434	169	453	183	595	782	7
K,	456	169	462	183	595	782	7
Tremblay	465	169	493	183	595	782	7
S,	496	169	501	183	595	782	7
Merdsoy	504	169	530	183	595	782	7
L,	533	169	539	183	595	782	7
Belzile	397	178	416	192	595	782	7
E,	419	178	425	192	595	782	7
Lambrou	427	178	453	192	595	782	7
A,	456	178	462	192	595	782	7
et	465	178	470	192	595	782	7
alThe	473	178	489	192	595	782	7
Effectiveness	492	178	530	192	595	782	7
of	533	178	539	192	595	782	7
Self-Management	397	187	450	201	595	782	7
Interventions	453	187	492	201	595	782	7
for	495	187	503	201	595	782	7
Individuals	506	187	539	201	595	782	7
with	397	196	409	210	595	782	7
Low	412	196	424	210	595	782	7
Health	427	196	446	210	595	782	7
Literacy	449	196	474	210	595	782	7
and/or	477	196	496	210	595	782	7
Low	499	196	511	210	595	782	7
Income:	514	196	539	210	595	782	7
A	397	205	401	219	595	782	7
Descriptive	404	205	437	219	595	782	7
Systematic	440	205	472	219	595	782	7
Review.	475	205	498	219	595	782	7
J	501	205	504	219	595	782	7
Gen	507	205	519	219	595	782	7
Intern	522	205	539	219	595	782	7
Med.	397	214	411	228	595	782	7
2018;33(4):510-523.	414	214	472	228	595	782	7
DOI:	475	214	488	228	595	782	7
10.1007/s11606-	490	214	539	228	595	782	7
017-4265-x	397	223	429	237	595	782	7
46.	383	232	392	246	595	782	7
Cuba	397	232	413	246	595	782	7
S,	415	232	421	246	595	782	7
Romero	424	232	447	246	595	782	7
Z.	449	232	455	246	595	782	7
El	458	232	463	246	595	782	7
método	466	232	488	246	595	782	7
clínico	491	232	510	246	595	782	7
centrado	513	232	539	246	595	782	7
en	397	241	404	255	595	782	7
la	407	241	412	255	595	782	7
persona	415	241	440	255	595	782	7
y	443	241	446	255	595	782	7
su	450	241	457	255	595	782	7
aplicación	460	241	491	255	595	782	7
en	494	241	501	255	595	782	7
la	504	241	510	255	595	782	7
atención	513	241	539	255	595	782	7
primaria	397	250	422	264	595	782	7
de	425	250	433	264	595	782	7
salud.	436	250	455	264	595	782	7
Rev	458	250	470	264	595	782	7
Peru	473	250	487	264	595	782	7
Med	490	250	503	264	595	782	7
Exp	506	250	518	264	595	782	7
Salud	521	250	539	264	595	782	7
Publica.	397	259	422	273	595	782	7
2016;33(4):780-4.	425	259	479	273	595	782	7
DOI:	482	259	496	273	595	782	7
10.17843/rp-	499	259	539	273	595	782	7
mesp.2016.334.2565	397	268	458	282	595	782	7
47.	383	277	392	291	595	782	7
Hernández-Torres	397	277	454	291	595	782	7
I,	458	277	462	291	595	782	7
Fernández-Ortega	465	277	523	291	595	782	7
MA,	526	277	539	291	595	782	7
Irigoyen-Coria	397	286	438	300	595	782	7
A,	440	286	446	300	595	782	7
Hernández-Hernández	448	286	514	300	595	782	7
MA.	516	286	527	300	595	782	7
Im-	529	286	539	300	595	782	7
portancia	397	295	424	309	595	782	7
de	425	295	433	309	595	782	7
la	434	295	439	309	595	782	7
comunicación	440	295	480	309	595	782	7
médico-paciente	482	295	530	309	595	782	7
en	531	295	539	309	595	782	7
medicina	397	304	423	318	595	782	7
familiar.	425	304	448	318	595	782	7
Archivos	450	304	475	318	595	782	7
de	477	304	484	318	595	782	7
Medicina	486	304	512	318	595	782	7
Familiar.	514	304	539	318	595	782	7
2006;	397	313	413	327	595	782	7
8	415	313	418	327	595	782	7
(2)	420	313	428	327	595	782	7
137-143.	430	313	455	327	595	782	7
48.	383	322	392	336	595	782	7
Delgado-Gallego	397	322	452	336	595	782	7
M,	455	322	463	336	595	782	7
Vásquez-Navarrete	466	322	528	336	595	782	7
M,	531	322	539	336	595	782	7
Moraes-Vanderlei:	397	331	451	345	595	782	7
Calidad	454	331	477	345	595	782	7
en	480	331	488	345	595	782	7
los	490	331	499	345	595	782	7
servicios	502	331	528	345	595	782	7
de	531	331	539	345	595	782	7
salud	397	340	413	354	595	782	7
desde	415	340	433	354	595	782	7
los	435	340	443	354	595	782	7
marcos	445	340	466	354	595	782	7
de	468	340	476	354	595	782	7
sentido	478	340	499	354	595	782	7
de	501	340	508	354	595	782	7
diferentes	510	340	539	354	595	782	7
actores	397	349	418	363	595	782	7
sociales	420	349	444	363	595	782	7
en	445	349	453	363	595	782	7
Colombia	454	349	482	363	595	782	7
y	484	349	487	363	595	782	7
Brasil.	489	349	506	363	595	782	7
Rev.	508	349	521	363	595	782	7
salud	523	349	539	363	595	782	7
pública.	397	358	420	372	595	782	7
2010;12(4):	422	358	455	372	595	782	7
533-545.	456	358	482	372	595	782	7
49.	383	367	392	381	595	782	7
Shaw	397	367	413	381	595	782	7
JE,	414	367	423	381	595	782	7
Sicree	425	367	443	381	595	782	7
RA,	444	367	455	381	595	782	7
Zimmet	456	367	478	381	595	782	7
PZ.	479	367	489	381	595	782	7
Global	491	367	509	381	595	782	7
estimates	511	367	539	381	595	782	7
of	397	376	402	390	595	782	7
the	404	376	413	390	595	782	7
prevalence	415	376	447	390	595	782	7
of	449	376	455	390	595	782	7
diabetes	457	376	482	390	595	782	7
for	484	376	491	390	595	782	7
2010	493	376	507	390	595	782	7
and	509	376	521	390	595	782	7
2030.	523	376	539	390	595	782	7
Diabetes	397	385	423	399	595	782	7
Res	425	385	436	399	595	782	7
Clin	439	385	450	399	595	782	7
Pract.	453	385	470	399	595	782	7
2010;87(1):	472	385	505	399	595	782	7
4-14.	508	385	523	399	595	782	7
DOI:	525	385	539	399	595	782	7
10.1016/j.diabres.2009.10.007.	397	394	486	408	595	782	7
50.	383	403	392	417	595	782	7
Málaga	397	403	418	417	595	782	7
G,	420	403	426	417	595	782	7
Romero	428	403	450	417	595	782	7
ZO,	452	403	462	417	595	782	7
Málaga	464	403	485	417	595	782	7
AS,	486	403	496	417	595	782	7
Cuba-Fuentes	498	403	539	417	595	782	7
S.	397	412	403	426	595	782	7
Shared	405	412	425	426	595	782	7
decision	428	412	452	426	595	782	7
making	454	412	475	426	595	782	7
and	478	412	489	426	595	782	7
the	491	412	500	426	595	782	7
promise	502	412	525	426	595	782	7
of	527	412	533	426	595	782	7
a	535	412	539	426	595	782	7
respectful	397	421	425	435	595	782	7
and	426	421	437	435	595	782	7
equitable	438	421	464	435	595	782	7
healthcare	466	421	495	435	595	782	7
system	497	421	517	435	595	782	7
in	518	421	523	435	595	782	7
Peru.	524	421	539	435	595	782	7
Z	397	430	401	444	595	782	7
Evid	402	430	415	444	595	782	7
Fortbild	416	430	438	444	595	782	7
Qual	439	430	453	444	595	782	7
Gesundhwes.	455	430	494	444	595	782	7
2017;	496	430	512	444	595	782	7
123-124:	513	430	539	444	595	782	7
81-84.	397	439	415	453	595	782	7
DOI:	417	439	430	453	595	782	7
10.1016/j.zefq.2017.05.021	432	439	510	453	595	782	7
